# data[].attributes.body
Kinga Frączek kl. 3C

# data[].attributes.body
Karolina Babiarska, Dominika Ciszek kl. 1E

# data[].attributes.attachment_link.title
DLACZEGO ZMIANY KLIMATU SĄ NIEBEZPIECZNE (1)

# data[].attributes.body
Wiktoria Cyran, Tobiasz Ciuryło kl. 3F

# data[].attributes.body
Oliwia Gębska kl. 3C

# data[].attributes.body
Julia Deśperecha kl. 3B

# data[].attributes.attachment_link.title
Dlaczego zmiany klimatu są niebezpieczne (1)

# data[].attributes.body
Izabela Stokowiec kl. 3C

# data[].attributes.body
Anna Karyś kl. 3B

# data[].attributes.body
Julia Giedyk kl. 3B

# data[].attributes.body
Klaudia Skóra, Zuzanna Trepka kl. 3A

# data[].attributes.attachment_link.title
Zuzanna Trepka Klaudia Skóra klasa 3A Zmiany klimatu

# data[].attributes.body
Zofia Rutowicz, Maja Czarnecka kl. 3C

# data[].attributes.body
Maja Ptak, Marlena Dąbrowska kl. 3C

# data[].attributes.body
Weronika Janiszewska kl. 3B

# data[].attributes.body
Agata Banaśkiewicz kl. 3C

# data[].attributes.attachment_link.description
Check out this presentation designed by xyz327e72 admin.

# data[].attributes.body
Daria Gach kl. 3C

# data[].attributes.body
Karolina Sobieraj, Joanna Iwan kl. 3F

# data[].attributes.body
Dominika Sajkiewicz kl. 3F

# data[].attributes.body
Zofia Puchała, Otylia Lis kl. 1E

# data[].attributes.attachment_link.title
dlaczego zmiany klimatu są niebezpieczne

# data[].attributes.body
Amelia Stępień kl. 3F

# data[].attributes.body
Natalia Januchta kl. 3F

# data[].attributes.attachment_link.title
Dlaczego zmiany klimatu są niebezpieczne

# data[].attributes.body
Aleksandra Jakubowska kl. 3B

# data[].attributes.body
Małgorzata Zawadzka kl. 3F

# data[].attributes.attachment_link.title
Dlaczego zmiany klimatu są niebezpieczne (1)

# data[].attributes.body
Aleksandra Krzysztofek kl.3B

# data[].attributes.attachment_link.title
Dlaczego zmiany klimatu są niebezpieczne_

# data[].attributes.body
Natalia Frankowicz kl. 3C

# data[].attributes.attachment_link.description
Natalia Frankowicz 3c Dlaczego zmiany klimatyczne są niebezpieczne ? Date 1 1 W związku z postępującymi zmianami klimatycznymi na Ziemi, musimy uwzględniać niespotykane dotąd zjawiska pogodowe, przed skutkami których nie uchronią nas stosowane dotychczas zabezpieczenia i środki 2

# data[].attributes.body
Oliwia Figura kl. 3F

# data[].attributes.body
Julia Tomaszewska, Natalia Zięba kl. 3F

# data[].attributes.body
Natalia Bąk kl. 3 B

# data[].attributes.attachment_link.title
Dlaczego zmiany klimatu są niebezpieczne

# data[].attributes.body
Julia Grochowina kl. 3C

# data[].attributes.body
Wiktoria Zegan kl. 3B

# data[].attributes.attachment_link.title
Dlaczego zmiany klimatu są niebezpieczne

# data[].attributes.body
Gabriela Sokołowska kl. 3B

# data[].attributes.body
Wiktoria Okoń kl. 3F

# data[].attributes.body
Joanna Misztal kl. 3C

# data[].attributes.attachment_link.title
Dlaczego zmiany klimatu są niebezpieczne_ - Joanna Misztal 3c

# data[].attributes.body
Karolina Krzysiek, Julia Kondracka kl. 3C

# data[].attributes.attachment_link.title
Dlaczego zmiany klimatu są niebezpieczne 

# data[].attributes.body
Oliwia Kozłowska kl. 3B

# data[].attributes.attachment_link.title
Dlaczego zmiany klimatu są niebezpieczne

# data[].attributes.body
Na obiad postanowiłam zrobić  tzw ' coś z nieczego'/'czyszczenie lodówki'

do mojej potrawki użyłam poł kostki tofu, które zostało z dnia poprzedniego, resztkę warzyw takich jak : papryka, cukinia, cebula( były już lekko podwiednięte więc idealnie by je zużyć)

całość zalałam już otwarta passata pomidorową oraz resztką mleczka kokosowego z puszki, całość podałam na ryżu który został z zupy dnia poprzedniego.
Julia Grochowina kl. 3C

# data[].attributes.body
Natalia Armata kl. 3F

# data[].attributes.body
Alicja Bzymek kl. 3C

# data[].attributes.body
Oliwia Pietrzyk kl. 3F

# data[].attributes.attachment_link.description
Światowy Dzień Wody (ang. World Water Day) to święto ustanowione przez Zgromadzenie Ogólne ONZ rezolucją z 1992 roku, obchodzone corocznie 22 marca. Ma przypominać, że wielu mieszkańców naszej planety – obecnie ok. 800 milionów osób – cierpi z powodu braku dostępu do czystej wody pitnej. Oznacza to…

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
21 marca to pierwszy dzień kalendarzowej wiosny. Po długiej zimie z tęsknotą wyczekujemy tego dnia i jest to duży powód do radości dla wszystkich zmęczonych zimnem i wcześnie zapadającym mrokiem. Pierwszy dzień wiosny przypada na czas równonocy wiosennej, od tego dnia dzień będzie się stopniowo wydłużał kosztem nocy. Tradycyjnym zwyczajem związanym z pierwszym dniem wiosny jest topienie lub palenie Marzanny. Zwyczaj ten wywodzi się ze słowiańskich wierzeń pogańskich i związany był kiedyś z Jarymi Godami, czyli cyklem obrzędów przypadających na czas równonocy wiosennej. Dawniej Marzanna uosabiała boginkę śmierci, którą należało wynieść ze wsi i utopić bądź spalić. Wierzono, że symboliczne zabicie postaci uosabiającej śmierć zapewni powrót życia (wiosny) i przyniesie urodzaj na cały nadchodzący rok. Obecnie Marzanna nie uosabia już śmierci, a raczej zimę, którą wyprasza się w dosadny sposób, aby zrobić miejsce wiośnie.

Przyzwyczailiśmy się, aby wiosnę witać właśnie 21 marca, jednak według najnowszych badań od 2014 roku astronomiczna wiosna będzie do nas wracać dzień wcześniej, 20 marca. Zmiana ta związana jest z ruchem precesyjnym ziemi, którego nie uwzględnia kalendarz. 21 marca stanie się na powrót pierwszym dniem wiosny dopiero w 2102 roku.

Serdecznie zapraszamy na WIOSENNE OPOWIEŚCI czyli wyjątkowe spotkanie z bajarzem Mateuszem Świstakiem.

Wiosna to czas nowego. Czas wzrastania, czas przemiany i dojrzewania. Także baśnie mają swoją odnogę, która ma przeprowadzić młodzieńca do jego męskości i kobietę do pełni jej kobiecości. Motywy inicjacji, spotykania Pięknej, umierania i rodzenia się na nowo - z tymi opowieściami zapozna nas Mateusz Świstak, opowiadacz i interpretator baśni. Autor bloga basnienawarsztacie.pl . Spotkanie przeznaczone dla osób dorosłych, które czują, że baśniowy świat wcale nie musi odejść w zapomnienie i że z mądrości zgromadzonej w baśniach może czerpać każdy.

Przyroda powoli budzi się do życia i wprawne oko przyrodnika rozpozna znaki, które to zwiastują. Ty też możesz się tego nauczyć! Zapraszamy do wspólnego spaceru na Katowickim Powitaniu Wiosny w Parku Kościuszki! Czy duzi czy mali- wszyscy mogą dołączyć. Spacerowaniu towarzyszyć będą zabawy przyrodnicze oraz elementy gry miejskiej. To świetny pomysł na aktywną i rodzinną inaugurację wiosennego sezonu spacerów po parkach.

Wiosna w tym roku przyszła do nas całkiem wcześnie, dlatego tradycyjnie od kilku lat organizowane w Źródłach Wiosenne warsztaty rodzinne obyły się bez palenia marzanny w ogródku. Ale nie zabrakło atrakcji.

Czujesz wiosnę? My też, od dawna. Ale meteorolodzy zapowiadają załamanie pogody i powrót zimy. Nie ma na to naszej zgody i będziemy na wszelkie sposoby wabić wiosnę. Przyłącz się do nas i przyjdź na wiosenne warsztaty rodzinne w Źródłach. Zapraszamy w niedzielę, 23 marca, g. 11.00, na Zieloną 27 w Łodzi.

# data[].attributes.attachment_link.description
21 marca to pierwszy dzień kalendarzowej wiosny. Po długiej zimie z tęsknotą wyczekujemy tego dnia i jest to duży powód do radości dla wszystkich zmęczonych zimnem i wcześnie zapadającym mrokiem. Pierwszy dzień wiosny przypada na czas równonocy wiosennej, od tego dnia dzień będzie się stopniowo wydłużał kosztem nocy.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Światowy Dzień Mórz, który obchodzimy 17 marca, ma na celu uświadomienie, że morza są wspólnym dobrem, a ochrona środowiska morskiego powinna być przedmiotem zainteresowania i odpowiedzialności nie tylko rządów czy instytucji, ale także całej ludzkiej społeczności.
Dzień obchodów jest datą podpisania w 1948 roku Konwencji, na mocy której powołano Międzynarodową Organizację Morską (IMO), wyspecjalizowaną agendę Narodów Zjednoczonych. Należą do niej obecnie 172 państwa. W ramach ochrony środowiska morskiego, organizacja reguluje zasady użytkowania transportu morskiego po to, by przeciwdziałać generowanym przez niego zanieczyszczeniom. Zajmuje się również bezpieczeństwem na morzu oraz problemami ludzi zamieszkujących w jego bezpośrednim sąsiedztwie.
Morza są częścią oceanów. Ich wody są bezpośrednio połączone z oceanami i mieszają się. W przypadku mórz śródlądowych wymiana ta następuje przez wąskie cieśniny i jest utrudniona, jednak większość to morza otwarte, przybrzeżne lub międzywyspowe. Granice niektórych mórz trudno wydzielić od oceanów, np. Morze Sargassowe, znajdujące się w obrębie Oceanu Atlantyckiego, wyznaczają jedynie oceaniczne prądy.
Wszystko, co dzieje się z oceanami, dotyczy również mórz, które są ich miniaturowym odbiciem. W pakiecie przyglądamy się negatywnym zjawiskom zachodzącym w morzach i w oceanach, takim jak: przełowienie, zanieczyszczenia (zwłaszcza plastikiem i metalami ciężkimi), zakwaszenie wód, niszczenie morskich siedlisk, eutrofizacja. Za pomocą ćwiczeń i doświadczeń staramy się pokazać ich przyczyny, konsekwencje dla przyrody oraz wpływ na ludzi, którzy polegają bezpośrednio na morskiej i przybrzeżnej różnorodności biologicznej, aby utrzymać się przy życiu. Choć niektóre z problemów wydają się nam odległe, mamy na nie wpływ, dokonując codziennych wyborów, co warto podkreślać rozmawiając podczas zajęć z uczniami.
Inspiracją do wyboru zagadnień w pakiecie jest jeden z czternastu Celów Zrównoważonego Rozwoju: chronić oceany, morza i zasoby morskie oraz wykorzystywać je w sposób zrównoważony.

Pobierz cały pakiet.

Ruch fal morskich ożywia lub daje ukojenie. Nadmorskie krajobrazy próbujemy uwiecznić na zdjęciach i obrazach, czy na długo przechować w pamięci. Żeby uchowały się jednak w jak najlepszym stanie w rzeczywistości, powinniśmy pilnie zwrócić uwagę na pogarszający się stan światowych mórz, które są zasobnymi, kluczowymi i a jednocześnie wrażliwymi ekosystemami planety.

Światowy Dzień Morza, który obchodzimy 17 marca ma na celu uświadomienie, że morza są wspólnym dobrem, a ochrona środowiska morskiego powinna być przedmiotem zainteresowania i odpowiedzialności tak rządów czy instytucji, jak i społeczności ludzi.

12 marca 2015 roku Ośrodek Działań Ekologicznych „Źródła" wraz z ARTzoną Ośrodka Kultury Norwida zapraszają dzieci w wieku 4-12 z rodzicami lub bez do wspólnych obchodów Światowego Dnia Mórz.
Światowy Dzień Mórz to wspaniała okazja żeby lepiej poznać nasze morze. Pewnie wielu/wiele z Was spędza wakacje na Morzem Bałtyckim, jednak czy wiecie skąd bierze się w nim woda? Dlaczego jest słona i co sprawia, że jest niebieska? A może chcielibyście poznać zwierzęta mieszkające w morskiej wodzie? Dowiedzieć się czy sól morska szczypie zwierzęta w oczy i czy nie przeszkadza im w oddychaniu? A może ciekawi Was co ma wspólnego Wisła z morzem i skąd w morskiej wodzie biorą się śmieci?
Podczas bezpłatnych warsztatów poznamy odpowiedzi na te pytania, przeprowadzimy ciekawe eksperymenty ze słoną wodą, dowiemy się co możemy zrobić w Krakowie, aby nasze morze było czystsze, a także wykonamy własną recyklingową morską rybkę!

# data[].attributes.attachment_link.description
Światowy Dzień Mórz, który obchodzimy 17 marca, ma na celu uświadomienie, że morza są wspólnym dobrem, a ochrona środowiska morskiego powinna być przedmiotem zainteresowania i odpowiedzialności nie tylko rządów czy instytucji, ale także całej ludzkiej społeczności. Dzień obchodów jest datą podpisania w 1948 roku Konwencji, na mocy której powołano Międzynarodową Organizację Morską (IMO), wyspecjalizowaną agendę Narodów Zjednoczonych.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
3 marca obchodzimy trzy ważne święta związane z ochroną przyrody: Światowy Dzień Dzikiej Przyrody, Dzień Ochrony Środowiska Afryki oraz Dzień Wangari Maathai - kenijskiej aktywistki ekologicznej i feministycznej. W pakiecie łączymy te wszystkie święta w całość.

Pobierz cały pakiet.

W tym roku (2015), 3 marca, po raz pierwszy świętujemy Światowy Dzień Dzikiej Przyrody. Data ta nie jest przypadkowa - tego dnia w 1973 roku przyjęto tekst Konwencji o międzynarodowym handlu dzikimi zwierzętami i roślinami gatunków zagrożonych wyginięciem (CITES).

Światowy Dzień Dzikiej Przyrody został ustanowiony przez Zgromadzenie Ogólne ONZ 20 grudnia ubiegłego roku, aby uczcić światowe bogactwo dzikiej fauny i flory. Celem wydarzenia jest również podnoszenie świadomości na temat wartości dzikiej przyrody oraz zagrożeń powodowanych m.in. przez nielegalny handel jej okazami, a także kluczowej roli Konwencji Waszyngtońskiej CITES. Zapewnia ona zrównoważone pozyskanie dzikiej fauny i flory oraz przyczynia się do ograniczania międzynarodowego handlu jej okazami do poziomu niezagrażającego przetrwaniu gatunków.

Wprowadzenie Światowego Dnia Dzikiej Przyrody sprzyja także zwiększeniu świadomości nt. konieczności przeciwdziałania wszelkim przejawom przestępczości przeciwko dzikiej przyrodzie - szczególnie nielegalnemu pozyskiwaniu i przemytowi okazów gatunków objętych CITES.

Sekretarz Generalny CITES John E. Scanlon podkreśla istotę tego dnia i zachęca wszystkie kraje - Strony Konwencji CITES, zaangażowane instytucje i organizacje do uczczenia tego dnia z myślą o zachowaniu cennego wspólnego bogactwa przyrodniczego.

Więcej informacji na ten temat można uzyskać na oficjalnej stronie Światowego Dnia Dzikiej Przyrody, pod adresem: www.wildlifeday.org.

Dodatkowe informacje na temat Konwencji Waszyngtońskiej (CITES) dostępne są pod adresem: www.cites.org.

źródło: Ministerstwo Środowiska

Światowy Dzień Dzikiej Przyrody jest okazją do uczczenia pięknych i różnorodnych form dzikiej fauny i flory. Święto przypomina nam o pilnej konieczności wzmożenia walki z „przestępczością środowiskową", która ma ogromny wpływ na przyrodę, ale również negatywne skutki ekonomiczne i społeczne. Dzika przyroda jest wartością samą w sobie, ale nie można pomijać jej znaczenia w zachowaniu procesów ekologicznych, puli genetycznej, jej znaczenia społecznego, gospodarczego, naukowego, edukacyjnego, dla kultury, turystyki, czy rekreacji.

Tegoroczne (2016) obchody Dnia Dzikiej Przyrody odbywają się pod hasłem „Przyszłość dzikiej przyrody jest w twoich rękach. Przyszłość słoni jest w twoich rękach". Hasło ma przypominać o nierozerwalnym związku jaki łączy przyrodę i ludzi.

# data[].attributes.attachment_link.description
3 marca obchodzimy trzy ważne święta związane z ochroną przyrody: Światowy Dzień Dzikiej Przyrody, Dzień Ochrony Środowiska Afryki oraz Dzień Wangari Maathai - kenijskiej aktywistki ekologicznej i feministycznej. W pakiecie łączymy te wszystkie święta w całość. Pobierz cały pakiet. W tym roku (2015), 3 marca, po raz pierwszy świętujemy Światowy Dzień Dzikiej Przyrody.

# data[].attributes.body
Weronika Kopeć kl. 3C

# data[].attributes.body
Jakub Kunz kl. 3B

# data[].attributes.body
Weronika Strużyk kl. 3A

# data[].attributes.headline
Jako kolacje dla moich domowników przygotowałam kanapki z pomidorem, papryką, sałatą i świeżym ogórkiem! Były to końcówki jedzenia które pewnie jutro wylądowałyby w koszu.

# data[].attributes.subject
Jako kolacje dla moich domowników przygotowałam kanapki z pomidorem, papryką, sałatą i świeżym ogórkiem! Były to końcówki jedzenia które pewnie jutro wylądowałyby w koszu.

# data[].attributes.body
Angelika Chrząstowska kl. 3C

# data[].attributes.body
Agata Banaśkiewicz kl. 3C

# data[].attributes.body
Małgorzata Ryczek kl. 3C

# data[].attributes.headline
Pierogi Ruskie zrobione przeze mnie, własnoręcznie z przepisu prababci :) 

# data[].attributes.subject
Pierogi Ruskie zrobione przeze mnie, własnoręcznie z przepisu prababci :) 

# data[].attributes.body
Tobiasz Ciuryło kl. 3F

# data[].attributes.body
Maja Porzuczek kl. 3C

# data[].attributes.body
Oliwia Gębska kl. 3C

# data[].attributes.headline
Zadanie na kwiecień: Dlaczego zmiany klimatu są niebezpieczne? 

# data[].attributes.subject
Zadanie na kwiecień: Dlaczego zmiany klimatu są niebezpieczne? 

# data[].attributes.body
Według nauki, antropogeniczne ocieplenie systemu klimatycznego Ziemi i towarzyszące mu efekty nie ulegają wątpliwości. Raport Specjalny IPCC szacuje, że działalność ludzka spowodowała globalne ocieplenie o około 1,0°C powyżej poziomu sprzed epoki przemysłowej, z prawdopodobnym zakresem od 0,8°C do 1,2°C. Jeśli globalne ocieplenie będzie nadal postępowało w obecnym tempie, prawdopodobnie osiągnie 1,5°C między 2030 a 2052 r. Jest to granica, po przekroczeniu której zapewne nie da się uniknąć katastrofalnych skutków globalnego ocieplenia dla biosfery i ludzkości.
Ograniczenie globalnego ocieplenia do 1,5°C wymaga szybkich i daleko idących zmian społecznych i gospodarczych prowadząc do dostosowania społeczeństwa i gospodarki do nowych realiów.
https://klimat.pan.pl/

# data[].attributes.body
Kupne sajgonki warzywne upieczone w piekarniku z dużą ilością warzyw:

szpinak, pomidorki koktajlowe, kapusta kiszona, pieczarki, ogórek oraz papryka🥙🥢
Wiktoria Cyran kl. 3F

# data[].attributes.body
Joanna Iwan kl 3F

# data[].attributes.body
Katarzyna Wojtasińska kl. 3F

# data[].attributes.body
Karolina Sobieraj kl. 3F

# data[].attributes.body
Zdjęcie nr 1 jest to „Fit kebab” na talerzu, który przygotowałam ze znalezionych już trochę starszych warzyw oraz resztek pozostałego mięsa.
Zdjęcie nr 2 są to zdrowe kanapki zrobione z żytniego chlebka, jogurtu, który nie został do końca zużyty oraz ogórków i pomidorów
Zdjęcie nr 3 jest to pyszna owsianka, do której użyłam znalezionych resztki płatków owsianych oraz masła orzechowego. Na górze znalazły się jabłka, bardzo dojrzały banan oraz jogurt,
Zdjęcie nr 4 jest to pizza na placku z tortilli. W lodówce został mi jeden taki placek, więc postanowiłam znaleźć jakiś przepis, gdzie użyje właśnie jego oraz resztki szynki i warzyw
Każde zdjęcie było robione w rożnym okresie czasu i z tego co znalazłam w lodówce „na wyczerpaniu”, czegoś co miało mieć zaraz termin ważności albo którego wygląd nie był już zadowalający, ale nadal nadawał się do zjedzenia.
Martyna Palmąka kl. 3F

# data[].attributes.body
Oliwia Figura kl. 3F

# data[].attributes.body
Natalia Frankowicz kl. 3C

# data[].attributes.body
Iga Lesisz, Alicja Koza kl. 1E

# data[].attributes.attachment_link.title
Jak nie marnować jedzeniaIga Lesisz, Alicja Koza

# data[].attributes.body
Oliwia Rutka, Katarzyna Sendybeł kl. 1E

# data[].attributes.attachment_link.title
Jak nie marnować jedzenia Oliwia Rutka, Katarzyna Sendybeł

# data[].attributes.body
Wiktoria Buczyńska kl. 3C

# data[].attributes.body
Zrobiłam sałatkę z kurczaka, selera, kukurydzy, jajek i żurawiny z majonezem. Wszystkie składniki znalazłam w lodowce, nic się nie zmarnowało.
Milena Szwajcowska kl. 3F

# data[].attributes.body
Olga Mazurczak kl. 3A

# data[].attributes.body
Filip Więckowicz kl. 3A

# data[].attributes.body
Izabela Stokowiec kl. 3C

# data[].attributes.body
Julia Tomaszewska kl. 3F

# data[].attributes.body
Natalia Januchta kl. 3F

# data[].attributes.body
Zrobiłem posiłek składający się z tortellini i różnego rodzaju warzyw takich jak marchewka, kalafior, papryka, kapusta pekińska, cukinia, znalazła się także kiełbaska. Wszystko zostało zrobione z tego co znalazłem w lodówce, nic się nie zmarnowało.
Dominik Sobota kl. 3F

# data[].attributes.body
Natalia Zięba kl 3F

# data[].attributes.body
Przygotowałam tosty francuskie, które są idealną propozycją na słodkie śniadanie. Do przyrządzenia ich wykorzystałam czerstwy kawałek chałki, jajko, mleko oraz resztki owoców. Na początku roztrzepałam jajko z mlekiem, dodałam cynamonu i otoczyłam w tym pieczywo. Następnie na maśle usmażyłam chałkę, wyłożyłam na talerz i przyozdobiłam owocami , a na końcu polałam danie odrobiną syropu klonowego.
Aleksandra Gruszczyńska kl. 3C

# data[].attributes.body
 Z produktów znalezionych w kuchni zrobiłam ostatnio bardzo popularną Szakszukę. Wyszła pyszna. Z owoców zrobiłam dodatek do herbaty.
Dominika Sajkiewicz kl. 3F

# data[].attributes.body
Wiktoria Cyran, Tobiasz Ciuryło kl. 3F

# data[].attributes.attachment_link.title
WODA- Wiktoria Cyran, Tobiasz Ciuryło 3F

# data[].attributes.body
Natalia Zięba kl. 3F

# data[].attributes.body
Katarzyna Wojtasińska kl. 3F

# data[].attributes.body
Nikola Buk, Julia Staniek 1E

# data[].attributes.body
Olga Mazurczak kl. 3A

# data[].attributes.body
Filip Więckowicz kl. 3A

# data[].attributes.body
Zofia Rutowicz, Maja Czarnecka kl. 3C

# data[].attributes.body
Olga Mazurczak kl. 3A

# data[].attributes.body
Wiktoria Maruszak, Iwona Kozubek kl. 3A

# data[].attributes.headline
Zadanie na marzec: Jak nie marnować jedzenia? 

# data[].attributes.subject
Zadanie na marzec: Jak nie marnować jedzenia? 

# data[].attributes.body
Najwięcej jedzenia trafia do śmieci prosto z naszych domów, aż 60%. Następne w kolejności pod tym względem są: przetwórstwo i produkcja rolnicza (po ok. 16%), a dopiero na czwartym miejscu znajdują się sklepy odpowiadające za 7% marnowanej żywności. To oznacza, że poza regulacjami prawnymi, konieczne są: edukacja i kampanie społeczne na temat racjonalnego planowania zakupów czy zasad właściwego przechowywania żywności.

Czytaj więcej na Prawo.pl:
https://www.prawo.pl/prawo/marnowanie-zywnosci-raport-nik-2021,512458.html
Nasi uczniowie pokazują, że przepyszne dania można przygotować wykorzystując to co mamy w lodówce. Zobacz i posmakuj! Nie marnuj żywności!

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Niedźwiedź polarny jest zwierzęciem wzbudzającym ludzką sympatię, jest bielutki, puchaty a jego pysk wygląda na uśmiechnięty, młode niedźwiadki wyglądają jak pluszowe przytulanki. Tymczasem jest to największy lądowy drapieżnik, bardzo dobry i skuteczny myśliwy wytrzymujący warunki, których większość żywych organizmów na Ziemi nie byłaby w stanie znieść. Niedźwiedzie wykształciły cechy wyglądu i zachowania umożliwiające im przetrwanie w niegościnnym środowisku Arktyki, i zniszczenie tego środowiska będzie oznaczać dla nich zagładę. Dlatego w pakiecie, który oddajemy w Państwa ręce zamieściliśmy nie tylko zadania dotyczące wyglądu, zachowania i sposobu życia niedźwiedzi polarnych i innych zwierząt żyjących w Arktyce. Przygotowaliśmy również dwa scenariusze zajęć dotyczące jednego z największych (obok odwiertów naftowych i polowań) zagrożeń czyhających na niedźwiedzie polarne - zmian klimatu prowadzących do zanikania pokrywy lodowej Arktyki. Postanowiliśmy wykorzystać Dzień Niedźwiedzia Polarnego do przypomnienia o tym, że zmiany klimatu zależą od nas wszystkich i że los niedźwiedzia polarnego i jego sąsiadów leży w naszych rękach. Zachęcamy do bliższego poznania tego fascynującego zwierzęcia, wierzymy że im więcej się o nim dowiecie, tym większa będzie Wasza motywacja do jego ochrony!

# data[].attributes.attachment_link.title
Dzień Niedźwiedzia Polarnego | EKO Kalendarz

# data[].attributes.attachment_link.description
Niedźwiedź polarny jest zwierzęciem wzbudzającym ludzką sympatię, jest bielutki, puchaty a jego pysk wygląda na uśmiechnięty, młode niedźwiadki wyglądają jak pluszowe przytulanki. Tymczasem jest to największy lądowy drapieżnik, bardzo dobry i skuteczny myśliwy wytrzymujący warunki, których większość żywych organizmów na Ziemi nie byłaby w stanie znieść.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Światowy Dzień Kota to okazja, by pomóc kotom wolno żyjącym i podopiecznym schronisk i przytulisk dla kotów (oczywiście jeśli ktoś nie robi tego na co dzień - do czego gorąco zachęcamy). A tych, którzy z kotem żyją na co dzień, zachęcamy byście tego dnia szczególnie rozpieszczali swoje koty. W pakiecie znajdziecie pomysły na proste zabawki i akcesoria dla kotów, dowiecie się jak wybudować ciepły domek dla kotów wolno żyjących i jak zorganizować imprezę, której celem będzie zbiórka karmy i funduszy na opiekę nad kotami. A ponadto znajdziecie kilka pomysłów na plastyczne i literackie zabawy z kotami w roli głównej.

Kot to spełnienie ludzkich marzeń o udomowionym tygrysie - wciąż nieco dziki, chadzający własnymi drogami, obdarzony taką samą gracją jak wielkie kotowate, żyjące na afrykańskich sawannach, ale jednocześnie dostępny, przyjacielski, pozwalający podrapać się za uchem. Dlatego właśnie ludzie od tysięcy lat gościnnie otwierają przed kotami drzwi swoich domów. Mimo tak długiego stażu we wspólnych kontaktach, koty wciąż uchodzą za zwierzęta tajemnicze: chadzają własnymi ścieżkami, nie budują z ludźmi aż tak symbiotycznych więzi jak psy i zazwyczaj są bardziej skupione na sobie niż na towarzyszących im przedstawicielach gatunku ludzkiego - żeby wspomnieć chociaż wielogodzinne seanse kociej higieny lub niekończące się drzemki które zajmują kotom od 15 do nawet 20 godzin na dobę. Są jednak takie dziedziny kociego życia, które nauka zgłębiła dość dobrze. Paradoksalnie jednak, ta powszechnie dostępna wiedza słabo przebija się do powszechnej świadomości. Koty zawsze spadają na cztery łapy, piją mleko i jedzą myszy? Jeśli taki jest kot z Twoich wyobrażeń, to znak, że najwyższy czas na błyskawiczny kurs kotologii stosowanej. Dzień Kota jest ku temu doskonałą okazją, dlatego właśnie dzisiaj postanowiliśmy rozprawić się dla Was z kilkoma najbardziej rozpowszechnionymi mitami na temat tych fascynujących zwierząt.

# data[].attributes.attachment_link.description
Światowy Dzień Kota to okazja, by pomóc kotom wolno żyjącym i podopiecznym schronisk i przytulisk dla kotów (oczywiście jeśli ktoś nie robi tego na co dzień - do czego gorąco zachęcamy). A tych, którzy z kotem żyją na co dzień, zachęcamy byście tego dnia szczególnie rozpieszczali swoje koty.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Światowy Dzień Wielorybów ustanowiony został na Hawajach przez Pacific Whale Foundation. Największe obchody święta odbywają się na Maui - drugiej co do wielkości wyspie w archipelagu Hawajów. Każdej zimy w pobliżu wyspy pojawiają się stada humbaków, które odbywają tu gody, tutaj też rodzą się ich młode. Od 35 lat w lutym na wyspie odbywa się Maui Whale Festiwal, którego kulminacyjnym momentem są obchody Dnia Wielorybów ze spektakularną paradą waleni. Szkoda, że nie możemy świętować z nimi, ale to nie znaczy, że nie możemy świętować wcale i to nie tylko przez wzgląd na naszego bałtyckiego walenia - krytycznie zagrożonego wyginięciem morświna (według obliczeń naukowców w Bałtyku jest ich niecałe 450*). Wieloryby i inne walenie nie tylko są niezwykłymi, bardzo inteligentnymi, społecznymi zwierzętami, ale jak każdy organizm na Ziemi spełniają ważną rolę w swoich ekosystemach, a ich wyginięcie czy choćby drastyczny spadek populacji powoduje zachwianie równowagi w przyrodzie.

Dzień wielorybów nie jest zbyt znanym świętem, ale warto tym niezwykłym zwierzętom poświęcić trochę czasu. W pakiecie wyjaśniamy kim są walenie, czym delfin różni się do płetwala, testujemy jak działa fiszbin i jak hałas w oceanie zakłóca komunikację wielorybów. Dowiecie się czym żywią się zębowce, a czym fiszbinowce i co zagraża waleniom. A ponadto, jak zwykle, kilka pomysłów o różnym stopniu trudności na działania plastyczne z waleniami w roli głównej.

# data[].attributes.attachment_link.description
Światowy Dzień Wielorybów ustanowiony został na Hawajach przez Pacific Whale Foundation. Największe obchody święta odbywają się na Maui - drugiej co do wielkości wyspie w archipelagu Hawajów. Każdej zimy w pobliżu wyspy pojawiają się stada humbaków, które odbywają tu gody, tutaj też rodzą się ich młode.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
11 lutego obchodzimy Dzień Dokarmiania Zwierzyny Leśnej. To dobra okazja, by zastanowić się jakiej pomocy możemy udzielić dziko żyjącym zwierzętom i czy taka pomoc jest im w ogóle potrzebna.

Jak podaje Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska, "mroźna i śnieżna zima to trudny okres dla dzikich zwierząt. Gruba warstwa śniegu i lód utrudniają im dostęp do naturalnego pokarmu i wody. W takich sytuacjach z pomocą może przyjść człowiek, ważne jednak by ta pomoc była udzielana w odpowiedni sposób" [1]. Tymczasem tegoroczna zima jest jedną z najcieplejszych w historii pomiarów, podobnie jak zimy w ostatnich latach [2]. Bieżące temperatury przypominają te wiosenne, a grubą warstwę lodu czy śniegu możemy jedynie z tęsknotą wspomnieć. Czy jednak śniegowa okrywa i siarczyste mrozy uzasadniają dokarmianie mieszkańców lasów? Co na ten temat mogą powiedzieć nam ustalenia biologów terenowych i populacyjnych?

Chociaż leśnicy i myśliwi masowo dokarmiają zwierzęta z gatunków łownych, pozostawiając w lasach pozostawiając w lasach jedzenie warte kilkadziesiąt milionów złotych [3], takie postępowanie budzi wątpliwości naukowców.

Z jednej strony bezpośrednie efekty dokarmiania wydają się pozytywne - zwierzęta powiększają swoją populację na danym terytorium. Z drugiej strony zaczynamy dopiero rozumieć bardziej dalekosiężne skutki tak silnych ingerencji w skomplikowany ekosystem.
Dziki i jeleniowate - bo z dokarmianiem tych gatunków mamy zazwyczaj do czynienia - przemierzają zazwyczaj znaczną powierzchnię, aby zaspokoić swoje zapotrzebowanie na energię i substancje odżywcze. Sprawia to, że pozostają rozproszone. Pozostawienie dużych ilości pożywienia w jednym czy kilku punktach lasu to nietypowa sytuacja i przyczynia się do zagęszczania populacji. W efekcie, jak wykazali badacze z Estonii, dziki korzystające z pożywienia dostarczonego przez ludzi częściej zapadają na infekcje pasożytnicze, zwłaszcza spowodowane przez tasiemce, przywry czy nicienie. Ponadto w pobliżu miejsc karmienia stwierdzono podwyższony poziom skażenia ziemi jajami tych pasożytów [4]. Do podobnych wniosków doszli naukowcy z innych krajów, m.in. z Hiszpanii, gdzie stwierdzono częstsze zarażenia pasożytami jelitowymi [5].

A czego dowiadujemy z eksperymentów polowych przeprowadzonych w polskiej części Karpat? Zespół badaczy, kierowany przez Nurię Selvę, zwrócił uwagę na inne - oprócz transmisji chorób zakaźnych - konsekwencje zagęszczenia populacji zwierząt roślinożernych w pobliżu miejsc dokarmiania. Ich łupem padają także rośliny stanowiące ich naturalny pokarm, jednak w niespotykanej gdzie indziej skali. W ten sposób przebudowywana zostaje szata roślinna lasu. Z kolei liczne zgromadzenie dzików i jeleniowatych na niewielkiej przestrzeni zwabia drapieżniki, które korzystając z okazji polują także na inne zwierzęta obecne w okolicy, przykładowo zające. Wysiłki badaczy skupiły się na gniazdujących na ziemi ptakach, takich jak głuszce i jarząbki. W pobliżu paśników ptaki tracą dwukrotnie więcej lęgów, niż z dala od zmasowanych źródeł pokarmu, na skutek zwiększonego napływu drapieżników [6].

Efekt dokarmiania jest zatem kaskadowy i rozchodzi się w ekosystemie niczym kręgi na powierzchni stawu, a to co widzimy, to prawdopodobnie tylko najbardziej widoczne pierwsze stopnie tej kaskady. I dopiero zaczynamy poznawać głębsze i bardziej złożone skutki ingerencji w skomplikowaną strukturę lasów i ich okolic. Warto zatem rozważyć zasadność dokarmiania, biorąc pod uwagę dalekosiężne wpływy na liczne, w tym zagrożone, gatunki.

Dlaczego zatem dokarmianie odbywa się na tak dużą skalę, mimo że niesie ze sobą negatywne konsekwencje? Odpowiedź może tkwić w nazwie dzisiejszego "święta". Mowa w niej bowiem nie o "zwierzętach", a o "zwierzynie". Słowo to pochodzi ze słownika myśliwych, którzy mogą być zainteresowani najprostszym skutkiem dokarmiania - wzrostem populacji tych zwierząt, na które polują [7].

[1] https://www.gdos.gov.pl/dzien-dokarmiania-zwierzyny-lesnej-8
[2] https://blog.meteomodel.pl/styczen-rekordowo-cieply-we-wschodniej-europie-i-skandynawii/
[3] https://www.otwarteklatki.pl/7-rzeczy-ktore-musisz-wiedziec-na-temat-polowan/
[4] Oja R., Velstrom K., Moks E., Jokelainen P., Lassen B. 2017. How Does Supplementary Feeding Affect Endoparasite Infection in Wild Boar? Parasitology Research 116: 2131-2137
[5] Navarro-Gonzalez N. 2013. Supplemental Feeding Drives Endoparasite Infection in Wild Boar in Western Spain. Veterinary Parasitology 196: 114-123
[6] Selva N., Berezowska-Cnota T., Elguero-Claramunt I. 2014. Unforseen Effects of Supplementary Feeding: Ungulate Baiting Sites as Hotspots for Ground-Nest Predation. PLoS ONE 9(3): e90740. doi:10.1371/journal.pone.0090740
[7] Art. 1. ustawy z dnia 13 października 1995 r. Prawo łowieckie
Opracował: Wojciech Kropiwnicki

# data[].attributes.attachment_link.description
11 lutego obchodzimy Dzień Dokarmiania Zwierzyny Leśnej. To dobra okazja, by zastanowić się jakiej pomocy możemy udzielić dziko żyjącym zwierzętom i czy taka pomoc jest im w ogóle potrzebna. Jak podaje Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska, "mroźna i śnieżna zima to...

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Międzynarodowa koalicja Palm Oil Watch International ogłosiła 1 lutego Dniem Bez Oleju Palmowego. Do koalicji należą organizacje m.in. z Czech, Słowacji, Polski, Holandii, Portugalii, Australii i Indonezji. W Europie Koalicja Przeciwko Olejowi Palmowemu promuje redukcję nadmiernego spożycia olejów i tłuszczów oraz zastępowanie oleju palmowego innymi olejami produkcji europejskiej, takimi jak oleje słonecznikowy, rzepakowy, z oliwek itp.
„W Azji Południowo-Wschodniej, gdzie obecnie zakłada się najwięcej plantacji palm olejowych i występuje najwięcej związanych z tym problemów, pracuje czeski prymatolog Stanislav Lhota, jeden z przywódców walki przeciwko pozyskiwaniu oleju palmowego oraz działa zespół Kukang Rescue Program, zajmujący się ochroną kukanga większego (Nycticebus coucang), ssaka z rodziny małpiatek lorisowatych. Według koordynatora organizacji, Františka Příbrskiego, te nocne małpiatki są jedną z wielu ofiar niszczenia lasów. Oprócz odbierania nielegalnie odławianych i nielegalnie posiadanych w domach małpiatek, które musimy poddawać rehabilitacji, próbujemy przede wszystkim zwiększyć świadomość zarówno ludności miejscowej jak i mieszkańców Europy na temat kukangów, pokazać jakie szkody wyrządza tym zwierzętom globalny popyt na olej palmowy - mówi Příbrský (źródło: Den bez palmového oleje se stal mezinárodním. Kukang jest „twarzą" tegorocznych obchodów dnia bez oleju palmowego.

1 lutego obchodzimy dzień bez oleju palmowego. Czy jeden taki dzień w roku wystarczy? Zdecydowanie nie. Zachęcamy do maksymalnego ograniczenia spożywania i kupowania produktów zawierających olej palmowy oraz wywierania presji na firmy i rządy po to, by produkcja olejowców była bardziej zrównoważona i odbywała się z poszanowaniem najbardziej cennych przyrodniczo obszarów lasów deszczowych. Dlaczego? Już wyjaśniamy.
Jeśli nie jesteś czujnym konsumentem, z pewnością w swoim domu masz co najmniej kilkanaście, jeśli nie kilkadziesiąt produktów zawierających olej palmowy. Znajdziesz go w żywności, kosmetykach, detergentach, karmie dla zwierząt, biopaliwach... Olejowiec gwinejski, z którego nasion wytwarza się olej palmowy, jest bardzo wydajną rośliną w porównaniu z innymi roślinami oleistymi. Plantacje olejowca gwinejskiego zajmują 10% gruntów przeznaczonych na uprawę roślin oleistych, ale olej palmowy to aż 1/3 światowej produkcji oleju roślinnego. Olej palmowy jest tani i dlatego tak chętnie wykorzystuje się go w przemyśle spożywczym, chemicznym i petrochemicznym.
Utrata lasów, zmiany klimatu związane z wylesianiem, utrata gatunków, zanieczyszczenie środowiska pestycydami i środkami ochrony roślin to prawdziwe koszty produkcji oleju palmowego. Zanim włożysz do koszyka jakiś produkt, najpierw sprawdź jego skład i zastanów się, czy chcesz przykładać do tego rękę. Pomyśl o orangutanach...

# data[].attributes.attachment_link.title
Dzień bez oleju palmowego | EKO Kalendarz

# data[].attributes.attachment_link.description
Międzynarodowa koalicja Palm Oil Watch International ogłosiła 1 lutego Dniem Bez Oleju Palmowego. Do koalicji należą organizacje m.in. z Czech, Słowacji, Polski, Holandii, Portugalii, Australii i Indonezji. W Europie Koalicja Przeciwko Olejowi Palmowemu promuje redukcję nadmiernego spożycia olejów i tłuszczów oraz zastępowanie oleju palmowego innymi olejami produkcji europejskiej, takimi jak oleje słonecznikowy, rzepakowy, z oliwek itp.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Foliówka: do wszystkiego i do niczego. Zanim pojawiła się w powszechnym użytku, do organizacji zakupów służyły siatki, torby płócienne, kosze, plecaki, torby papierowe czy gazety, a małe zakupy kupowało się „do ręki". Cienką torebkę foliową jako pierwszy opatentował szwedzki inżynier Gustav Thulin Sten w 1965 roku, rozpoczynając w ten sposób jej zawrotną, międzynarodową karierę. Dziś zastanawiamy się, czym ten wynalazek zastąpić. 23 stycznia obchodzimy Dzień bez Torby Foliowej.

Inicjatywa powstała nie gdzie indziej, a jedenaście lat temu w Polsce (2008) - zaproponował ją radny z Łodzi, Krzysztof Piątkowski, który rozpoczął w kraju kampanię przeciw jednorazówkom. Tego dnia złożył wznowiony obywatelski projekt ustawy zakazującej ich bezpłatnej dystrybucji. Wcześniejszą uchwałę przegłosowali dla miasta łódzcy radni, jednak uznana za naruszenie konstytucyjnej swobody działalności gospodarczej, została unieważniona przez wojewodę. Chodziło m.in. o zapis proponujący karę do 5 tys. zł dla właściciela sklepu za rozdawanie foliówek klientom. Takie zmiany mógłby wprowadzić tylko Sejm - a żeby projekt został rozpatrzony, musiał mieć poparcie 100 tys. osób, w 3 miesiące od złożenia wniosku. Do nowelizacji ustawy „O opakowaniach i odpadach opakowaniowych" na czas zabrakło tylko jednej dziesiątej podpisów. Mimo to, zachęta do rezygnacji z foliówki odbiła się szerokim echem u polskich u klientów i przedsiębiorców. Do akcji 23 stycznia przyłączyły się targowiska, sklepy osiedlowe i hipermarkety. Usunięcie bezpłatnych jednorazówek zapowiedziała wówczas Biedronka, Carefour obiecał wprowadzić torby w 100% biodegradowalne, Tesco rozpoczęło sprzedaż „toreb na całe życie" - do wymiany w przypadku zniszczenia, a Ikea zamiast foliówek zaproponowała torby z papieru, ze sprzedaży których miała opłacić posadzenie miliona drzew w polskich lasach.

Ograniczenia zaproponowane przez radnego to próba znalezienia metody wobec nadmiaru plastikowych opakowań. Produkcja jednej torebki trwa mniej niż sekundę, służy nam średnio przez 20 minut, tyle co droga do domu, a rozkłada się blisko 400 lat. Trudno ocenić, ile reklamówek corocznie wprowadza się na światowy rynek. Szacuje się, że ich liczba waha się od 500 miliardów do jednego biliona. Tymczasem, torebki foliowe, które trafiają w ciągu roku na polskie wysypiska, to odpady o wadze około 55 tysięcy ton. Podobna ilość ląduje co roku w oceanach: 50 tysięcy ton plastikowej folii jest w stanie zabić ponad milion morskich ptaków i sto tysięcy morskich ssaków. Wiele zwierząt myli kawałki rozdrobnionego plastiku z pokarmem, np. żółwie morskie połykają je jako „meduzy", ale już nie są w stanie ich przetrawić i giną. Nawet walenie padają ofiarą połknięcia zbyt dużej ilości toreb plastikowych, których rozdrobniona masa staje się większa niż masa organiczna planktonu. Animacja „Romancing the bag" („Uwodząc torbę") z serii „The Animals Save the Planet" („Zwierzęta ratują planetę"), z przymrużeniem oka pokazuje, że torby foliowe są zbędnym elementem w ekosystemach morskich (i jakichkolwiek!), a zwierzęta, na własne nieszczęście, odbierają je jako naturalną część przyrody. Plastikowa torba, wyrzucona w środowisku naturalnym, dla wielu zwierząt staje się pułapką, która może udusić, zranić, otruć, uwięzić skrzydło, łapę lub płetwę. Izraelska kampania organizacji EcoOcean przedstawia żółwia morskiego, który dzielnie wędruje przez kolejne piaskowe „wyżyny" po plaży, aż wchodzi do leżącej na drodze reklamówki, która prawdopodobnie zostanie ostatnim jego odkryciem. Zwierzęta nie przystosowują się z do zmian w środowisku naturalnym w tym samym tempie, w którym te zachodzą, dlatego z łatwością padają ofiarą produkowanych przez człowieka zanieczyszczeń.

Plastikowa torba stała się również częstym i stałym elementem krajobrazu. Zakopuje się w piasku na plaży, zakotwicza się lub pływa w morzach i oceanach, potrafi fruwać i zagnieżdżać się na drzewach. Jedna z kalifornijkich organizacji, Save the Bay (Uratuj plażę) podliczyła, że okolice San Francisco zanieczyszcza średnio 3,8 miliarda foliówek, z czego milion znajdziemy na plaży. Na jedną fokę, kaczkę czy pelikana przypada ich ponad 1000, a gdyby oczyścić z toreb foliowych Ocean Spokojny, pokryłyby powierzchnię dwa razy większą od Teksasu. W końcu lat 90., pomiędzy Kalifornią a Hawajami odkryto Wielką Pacyficzną Plamę Śmieci - ogromne skupisko plastikowych odpadów, powstałe na skutek ruchu prądów oceanicznych. Dryfujące w wodach terytorialnych śmieci zabierane przez prądy morskie, trafiają w głąb wiru północnopacyficznego, skąd już się nie wydostają. Odpady zajmują olbrzymią powierzchnię - masę dryfujących wewnątrz wiru śmieci szacuje się na 3,5 mln ton. Plastik, który stanowi 90% Pacyficznej Plamy podlega fotodegradacji, czyli pod wpływem światła po pewnym czasie rozpada się na drobne kawałeczki, a następnie w pył. Na otwartym oceanie, trzymając się powierzchni wody, większość z nich skupia się w rozległej zawiesinie (którą z kolei szacuje się na 100 mln ton), a reszta krąży w oceanie na różnych głębokościach.

Charles Moore, amerykański kapitan i oceanograf amator, natknął się na Wielką Plamę w 1997 roku, wracając z załogą z regat zazwyczaj omijaną, bo bezwietrzną trasą, przecinającą północnopacyficzny wir wód oceanicznych. Opowiada, że przez tydzień płynęli wśród butelek, nakrętek, śmieci plastikowych i fragmentów opakowań. Moore poświęcił odtąd wiele pracy trafiającym do wód zanieczyszczeniom - o swoich wnioskach opowiada w wystąpieniu. „Seas of plastic" („Morza plastiku") na Ted.com. Druga taka plama znajduje się pomiędzy Hawajami i Japonią, a zważywszy na to, że co roku do mórz trafiają kolejne tony śmieci, ich ilość i powierzchnia będą się rozsrastać. Na portalu The Story of Stuff jesienią 2014 roku pojawiło się doniesienie o odkryciu ekologa Marka Browna, który badając cząsteczki plastikowej zawiesiny z 18 lokalizacji na świecie, doszedł do wniosku, że mnóstwo oceanicznych zanieczyszczeń to mikrofibra. Za każdym razem, gdy pierzemy tkaniny z nylonu czy poliestru, jej drobiny trafiają z naszych pralek do ścieków.

Wracając do foliowych opakowań, ich łatwe i szybkie rozprzestrzenianie się jest groźne nie tylko dla zwierząt. Na terenach gęsto zaludnionych są najczęstszymi śmieciami. Trafiając do akwenów wodnych, blokują odpływ rzek, kanałów czy wodociągów. Przyczyniły się m.in. do dwóch dużych powodzi w Bangladeszu z 1988 i 1998 roku, które zabrały życie i pozbawiły dachu nad głową tysięcy osób. Żeby zminimalizować ilość wprowadzanych codziennie na rynek na całym świecie foliówek, kumulując się w ogromne zanieczyszczenia, coraz więcej krajów decyduje się na ograniczenia prawne w ich dystrybucji. Władze Delhi, stolicy Indii, za złamanie zakazu używania toreb foliowych i opakowań z polietylenu, w postaci plastiku na okolicznościowych kartkach czy koszulkach na czasopisma, wprowadziły karę do 5 lat pozbawienia wolności i 100 tys. rupii grzywny (ok. 6 tys. zł). Plastiku można używać tam tylko do transportu biomedycznych odpadów. W Chinach, gdzie do niedawna codziennie zużywano około 3 mld torebek, za rozdawanie foliówek poniżej 0.025 mm grubości sprzedawcy grozi konfiskata towaru, przepadek zysków i grzywna. Podobne ograniczenia wprowadziły już wcześniej Bhutan, Bangladesz i Rwanda. Całkowity zakaz dystrybucji jednorazówek obecnie panuje m.in. w Australii, na Alasce, Japonii, Korsyce, Mauritiusie, Nowej Zelandii, RPA, we Włoszech i Francji oraz Kalifornii. W Irlandii, Danii, Bułgarii i na Słowacji na torby plastikowe władze nałożyły podatek, a niemieccy, francuscy, węgierscy, portugalscy i holenderscy przedsiębiorcy naliczają za foliówki opłaty. W niektórych supermarketach w Wielkiej Brytanii klienci, którzy przychodzą z własnymi torbami, mogą otrzymać zwrot niewielkiej kwoty lub punkty lojalnościowe.

Szacuje się, że corocznie na unijny rynek trafia kilkadziesiąt miliardów jednorazówek - w 2010 roku, według danych Komisji Europejskiej, ta liczba sięgała 100 miliardów. Pomiędzy poszczególnymi krajami widać jednak głębokie różnice w ilości wykorzystanych toreb. Podczas gdy na na jednego Polaka, Portugalczyka czy Słowaka średnio przypada 490 foliówek, a na Niemca - 70, Fin czy Duńczyk zużyje ich w ciągu roku tylko 4. W 2015 roku spodziewamy się nowego prawa, które ma na celu zredukowanie zużycia opakowań plastikowych na terenie całej Unii. Chodzi o foliowe torby na zakupy o grubości poniżej 50 mikronów, z możliwością utrzymania lekkich plastikowych torebek, których używamy ze względów higienicznych (do pakowania „mokrych" produktów na wagę, np. sera czy ogórków kiszonych) lub chcąc uniknąć marnowania żywności. Według wstępnych ustaleń, każdy kraj członkowski wybierze jeden z dwóch instrumentów prawnych: albo zredukuje liczbę zużywanych jednorazówek poprzez edukację społeczną i ograniczenia ilościowe, albo wprowadzi dodatkowe opłaty lub podatki, mające zniechęcić klientów do sięgania po nie. O ile obecnie na mieszkańca Unii przypada średnio ok. 200 toreb, według zakładanych limitów, w 2019 roku będzie zużywał już tylko 90, a w 2015 - zejdzie do 40.

Przeciw dotychczasowym próbom wdrożenia ograniczeń na opakowania z plastiku w UE, protestowali nie obywatele (wg Eurobarometru - w 94% zgodni z limitowaniem odpadów), tylko producenci jednorazówek, dla których ta regulacja oznacza kolosalne straty. Wskazują na zalety higienicznego i praktycznego opakowania, jakim jest torba foliowa, ale ich zastraszająca ilość, jednorazowy użytek oraz niepełny proces utylizacji to zbyt duże, i - w perspektywie czasu - prowadzące donikąd obciążenie dla środowiska. Do recyclingu trafia tylko część reklamówek (w USA np. odzyskuje się 60-80% surowca), a ich przetwarzanie czy utylizacja zanieczyszcza powietrze tlenkami węgla i azotu, rakotwórczymi dioksynami oraz metalami ciężkimi.

Zatem, co zamiast foliówki? Wokół proponowanych alternatyw powstaje wiele kontrowersji. Z krytyką spotykają się na przykład opakowania wykonane z papieru - do niedawna popularne rozwiązanie w USA. Co prawda, łatwiej je przetwarzać i nieporównywalnie szybciej się rozłożą w środowisku naturalnym, jednak ich produkcja jest cztery razy bardziej energochłonna, 50-krotnie mocniej zanieczyszcza wodę (m.in. w związku z wysokim zużyciem chemikaliów i atramentu) oraz powoduje większe o 68 % zanieczyszczenie powietrza. A najważniejsze - uszczupla drzewostany: do produkcji 10 miliardów opakowań zużytych w w Stanach Zjednoczonych w ciągu roku 1999 wycięto 14 milionów drzew.

Hipermarkety już od kilku lat kolejno wprowadzają opakowania „biodegradowalne", które w rzeczywistości nie do końca spełniają swoje zadanie: pod wpływem światła czy zaprogramowanego rozpadu nie rozkładają się tylko rozsypują. Połączony z biodegradowalnym komponentem (np. skrobią) polietylen, po jej rozkładzie rozpada się w pył, krążący w powietrzu lub trafiający do wody.

Jako biodegradowalne sprawdzają się jednak opakowania z polilaktydu, czyli tworzywa ze skrobi ziemniaczanej lub kukurydzianej, od niedawna szeroko stosowane we Francji i Stanach Zjednoczonych. Wśród obierków i innych odpadów spożywczych po kilku tygodniach zamienią się w przydatny kompost. Jednak, jeśli zastąpią torebki foliowe w globalnej skali, zostaną potężnym źródłem gazów cieplarnianych, oddawanych w procesie kompostowania. W kontekście zmian klimatu, dla środowiska stanowiłoby to obciążenie równie opresyjne co transport lotniczy czy huty i cementownie. Istnieje również zagrożenie, że globalna produkcja toreb z polilaktydu pociągnie za sobą zapotrzebowanie na kolejne tereny pod monouprawy (tym razem ziemniaków i kukurydzy). Już obecnie ogromne fragmenty lasów tropikalnych znikają co roku wycinane pod uprawę palmy oleistej czy roślin biopaliwowych. Poza katastrofą ekologiczną i utratą ekosystemu o kluczowym dla planety znaczeniu, ten proces często wiąże się z łamaniem praw człowieka, m.in. z przymusowymi wysiedleniami lokalnej ludności.

Niedawno media obiegła wiadomość o pracach nad samorozkładowalnym bioplastikiem. Naukowcy eksperymentują z jednokomórkowymi glonami - okrzemkami, którym montują odpowiedzialne za produkcję plastiku geny bakteryjne. Po tygodniu aktywności okrzemków, wyprodukowane tworzywo stanowi 10 % ich suchej masy. Mają nadzieję, że w przyszłości będziemy mogli wdrożyć to biologiczne tworzywo zamiast plastiku. Dopóki jednak czekamy na nieuciążliwe dla środowiska rozwiązania, za reklamówkę w sklepie lepiej podziękować lub używać aż się zniszczy [ sprawdź jak zwinąć plastikową torbę w mieszczący się do kieszeni trójkąt a potem przetworzyć samodzielnie na portfel lub matę do spania ] czy oddać do recyclingu.

W ofercie wielu sklepów znajdziemy obecnie lekkie i kompaktowo zapakowane torby wielorazowe - łatwo się zmieszczą w każdej torebce. Tę rolę równie dobrze spełni torba płócienna czy wygrzebana z dna szafy pleciona siatka, której dodatkowo wraca do mody. W internecie znajdziemy przepis na torbę z t-shirtu. A kto nie chce komplikować sobie życia, zakupy zapakuje nawet w chustę. Odpowiednio związana, tzw. chusta furoshiki, z powodzeniem zmieni swoje przeznaczenie na czas transportu zakupów do domu. Z zakupami zabierzemy się również w koszyku czy plecaku. Jakkolwiek, najlepsza torba jaką sobie sprawimy, to taka, która będzie towarzyszyć nam w sklepie na stałe.

Problem foliówek sygnalizuje, że rozwój ludzkości powinien być zgodny z założeniem redukowania konsumpcji. Warto zwrócić uwagę na równie uciążliwe folijki na długopisach, kartach do gry czy czasopismach, kilkustopniowo zapakowane ciastka, makaron czy batoniki. Obecnie pojawiają się pierwsze sklepy bezopakowaniowe, w których sprzedawany asortyment można nabyć na wagę do własnych lub wypożyczonych za kaucją pojemników.

Warto sprawdzić wprowadzające do idei filmy teksańskiego In.gredients, działającego do niedawna Unpackaged w Londynie czy otwartego dzięki środkom crowdfundingowym w ubiegłym roku w Berlinie sklepu Unverpackt. Być może przyszłość należy właśnie do takiego modelu społecznego, gdzie o opakowanie każdy klient zadba sam. Wzorce i pomysły możemy przywołać z czasów, kiedy o reklamówkę było trudno. Z kuchni swojej babci pamiętam starannie złożone plastikowe torebki po cukrze, w których przynosiła ze sklepu nabyte na wagę zakupy.

Podejmij wyzwanie:

Postaraj się zrezygnować z proponowanej foliówki nie tylko dzisiaj, ale zawsze, kiedy masz możliwość. Noś ze sobą wielorazową torbę - zakupy robimy prawie codziennie, zwłaszcza jeśli staramy się na bieżąco kupować świeże produkty w małych ilościach.

Jeśli jeszcze nie masz, wykonaj własnoręczną wielorazową torbę na zakupy. Warto obdarować swoim dziełem również bliską osobę, którą taki prezent może przekonać do porzucenia nawyku brania foliówek.

Plastikowe torebki, których nie potrzebujesz można przetworzyć na inne, przydatne rzeczy - sprawdź pomysły i poszukaj innych.

Sprawdź:

Dowiedz się, jak powstaje foliowa torebka z serii mini-filmów dokumentalnych „Jak to jest zrobione" (Discovery Channel).

Polecamy mockument (gatunek filmowy udający film dokumentalny) opowiadający o foliówce, jako o istocie żywej, przedstawicielce gatunku podróżującej z supermarketu w Kalifornii do Pacyfiku → „The Majestic Plastic Bag - A Mockumentary" („Majestatyczna plastikowa torba - mockument").

Źródła:

Dziecisawazne.pl, Ekonsument.pl, Polityka.pl, Ulicaekologiczna.pl, Storyofstuff.com

Irena Jazukiewicz

# data[].attributes.attachment_link.description
Foliówka: do wszystkiego i do niczego. Zanim pojawiła się w powszechnym użytku, do organizacji zakupów służyły siatki, torby płócienne, kosze, plecaki, torby papierowe czy gazety, a małe zakupy kupowało się „do ręki". Cienką torebkę foliową jako pierwszy opatentował szwedzki inżynier...

# data[].attributes.attachment_link.description
Czy jest tu ktoś kogo pingwiny nie rozczulają albo nie wywołują uśmiechu swoją nieporadnością? To tylko pozory. Pingwiny są niezwykle zwinne, szybkie, sprawne a przede wszystkim wytrzymałe. Spójrzcie choćby na ich niezwykłą technikę pływacką (ang. porpoising), z ogromną prędkością wyskakują z wody,…

# data[].attributes.attachment_link.description
Obchodzony 20 grudnia Dzień Ryby został ustanowiony przez Stowarzyszenie Empatia w 2003 roku. W zamierzeniu ma stanowić inspirację dla działań związanych z ochroną ryb oraz przyczynić się do postrzegania ich jako istot zdolnych do odczuwania. W odróżnieniu od innych akcji…

# data[].attributes.attachment_link.description
11 grudnia został ogłoszony przez Zgromadzenie Ogólne ONZ Międzynarodowym Dniem Terenów Górskich (ang. International Mountain Day); patronat nad jego obchodami objęła Organizacja Narodów Zjednoczonych do spraw Wyżywienia i Rolnictwa (FAO). Po raz pierwszy święto obchodzono w 2003 roku; natomiast cał…

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
W 2013 roku podczas 68. posiedzenia plenarnego Organizacja Narodów Zjednoczonych przyjęła rezolucję ustanawiającą 5 grudnia Światowym Dniem Gleby. Obecnie obchody oraz wydarzenia mające na celu zwiększanie świadomości społecznej na temat roli gleby w środowisku i w życiu człowieka odbywają się w ponad pięćdziesięciu
krajach, również w Polsce.
Historia Światowego Dnia Gleby zaczyna się jednak już w 2002 roku, kiedy ustanowiła go Międzynarodowa Unia Towarzystw Gleboznawczych (ang. International Union of Soil Sciences, IUSS). Na początku był obchodzony jedynie w środowisku gleboznawców. Od 2012 roku organizacją obchodów zajęły się FAO (ang. Food and Agriculture Organization of the United Nations) oraz Globalne Partnerstwo dla Gleb (ang. Global Soil Partnership, GSP). Wtedy też, pod przewodnictwem Królestwa Tajlandii, rozpoczęto dwuletnie działania w ramach Globalnego Partnerstwa dla Gleb. Ich efektem było zatwierdzenie Światowego Dnia Gleb podczas konferencji FAO w czerwcu 2013 roku. Zarekomendowano go jednocześnie do ustanowienia przez ONZ.

Gleby były zaniedbywane i zapomniane przez długi czas, większość społeczeństwa nie wiąże ich z żywnością, czystą wodą, klimatem czy bioróżnorodnością. W celu podniesienia problemu konieczności ochrony i zrównoważonego użytkowania gleb Organizacja Narodów Zjednoczonych podczas 68 posiedzenia plenarnego w 2013 roku przyjęła rezolucje ustanawiającą 5 grudnia Światowym Dniem Gleby.
Obecnie obchody oraz wydarzenia mające na celu zwiększanie świadomości społecznej o roli gleby w środowisku i życiu człowieka odbywają się w ponad 50 krajach, w tym także w Polsce.
(więcej...)

# data[].attributes.attachment_link.description
W 2013 roku podczas 68. posiedzenia plenarnego Organizacja Narodów Zjednoczonych przyjęła rezolucję ustanawiającą 5 grudnia Światowym Dniem Gleby. Obecnie obchody oraz wydarzenia mające na celu zwiększanie świadomości społecznej na temat roli gleby w środowisku i w życiu człowieka odbywają się w ponad pięćdziesięciu krajach, również w Polsce.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Być może futro kojarzy Ci się ze skrzypieniem drzwi starej szafy i zapachem naftaliny. Pamiętasz, kiedy Twoja babcia wyciągała je w zimowe dni, mówiąc, że nic tak dobrze nie chroni przed mrozem. Może kojarzy Ci się ze światem celebrytów jako kosztowny luksus, na który mało kto może sobie obecnie pozwolić. Jednak produkcja futer jest całkiem realnym problemem, najbliższa ferma zwierząt hodowanych w tym celu może znajdować się bliżej, niż myślisz.

W tym roku przypada 27. rocznica ustanowienia w Polsce Dnia bez Futra. Został on zapoczątkowany w 1994 roku przez aktywistów Frontu Wyzwolenia Zwierząt podczas IV Ogólnopolskiego Kongresu „Teraz Ziemia".
Polska jest jednym z czołowych producentów futer w Europie i na świecie. Wśród krajów europejskich zajmuje drugie miejsce zarówno jeśli chodzi o futra z lisów, jak i norek, ustępując odpowiednio Finlandii i Danii. Świadczy to o olbrzymiej skali tego przemysłu, z czego wynikają różne problemy - dla zwierząt, środowiska i lokalnych społeczności. Ale o tym zaraz.

W Polsce istnieje około 700 ferm zwierząt mięsożernych hodowanych na futra, czyli lisów, norek jenotów i to najczęściej o nich myślimy, mówiąc o produkcji futer w Polsce. Hoduje się także zwierzęta roślinożerne, takie jak króliki, szynszyle i nutrie, jednak w Polsce skala takiej hodowli jest niewielka.

Pierwsze fermy lisów powstały w Polsce już w okresie międzywojennym, ale rozwój hodowli przypada na lata 50., a w kolejnej dekadzie Polska weszła na rynki międzynarodowe. Jednak w ciągu ostatnich 15 lat tendencje zaczęły się zmieniać. Hodowcom bardziej opłaca się produkować futra z norek i takich ferm powstaje teraz najwięcej.

O przemyśle futrzarskim w Polsce nie mówi się wiele, warto jednak mieć świadomość tego, z jak wielką skalą mamy do czynienia i ile zwierząt co roku ginie, aby ich skóry mogły trafić na aukcje, a później do fabryk szyjących ubrania. Dane z różnych źródeł są dość rozbieżne, ale szacuje się, że obecnie jest to ok. 6-10 mln zwierząt rocznie w samej tylko Polsce. Sporo, prawda?

Od kilku lat pojawiają się jednak informacje o etycznym aspekcie hodowli zwierząt na futro. Dzieje się tak m.in. za sprawą materiałów ze śledztw przeprowadzanych na fermach. W Polsce zajmuje się tym przede wszystkim stowarzyszenie Otwarte Klatki, które w tym roku już trzeci raz pokazało, jak taka hodowla wygląda. Okazuje się, że nawet jeśli zwierzęta trzymane są w klatkach zgodnych z przepisami, skutkuje to wieloma problemami. Niektóre zwierzęta są apatyczne i nie mają ochoty na robienie czegokolwiek, inne wykazują zachowania stereotypowe, które polegają na powtarzaniu tego samego ruchu, np. kręceniu się, bieganiu od jednego końca klatki do drugiego. Zdarzają się także przypadki agresji i ranienia siebie nawzajem, przy czym nie zawsze zranionym albo chorym zwierzętom zostaje zapewniona odpowiednia opieka weterynaryjna.

Norki, lisy i jenoty trzyma się w niewielkich, metalowych klatkach. Nie mogą w nich swobodnie biegać, kopać w ziemi ani wyrażać innych naturalnych dla siebie zachowań. Norki amerykańskie (czyli gatunek hodowany na fermach) żyjące w naturze dni spędzają w norach wykopanych w ziemi, natomiast noc jest czasem ich aktywności. Zawsze żyją w pobliżu zbiorników wodnych, czego kompletnie pozbawione są na fermach. Tymczasem badacze zwierzęcych zachowań mówią, że stres wynikający z braku dostępu do wody jest równy z sytuacją, gdy pozbawi się je pożywienia. Poza tym, z wyjątkiem okresu godowego, norki są zwierzętami samotniczymi i agresywnie reagują na inne osobniki. Można więc sobie wyobrazić, że przebywanie z kilkoma innymi norkami na małej przestrzeni jest dla nich bardzo trudne.

Lisy w naturalnych warunkach przemierzają spore odległości, budują nory, które mogą przetrwać wiele lat, a w stadach tworzą hierarchię z dominującym samcem alfa. Tymczasem na fermach są pozbawione tych wszystkich możliwości. Ścianki klatki ograniczają ich wolność do minimum.
Fermy zwierząt hodowanych na futra są także uciążliwe dla okolicznych mieszkańców. W wyniku procesów biodegradacyjnych powstających na fermach odpadów do atmosfery uwalniane są substancje, takie jak siarkowodór i amoniak, które dokuczliwe są szczególnie latem. Fermy obniżają także wartość turystyczną miejsc, w których są budowane. Prowadzi to do coraz liczniejszych protestów mieszkańców, a nawet do zablokowania nowych inwestycji, tak jak miało to miejsce w tym roku w Przelewicach czy Brześciu.

Fermy nie pozostają także bez wpływu na środowisko naturalne. Wciąż niewiele miejsc ma odpowiednio zabezpieczony podłoże, co sprawia, że do wód gruntowych przedostają się związki azotu i fosforu. Poza tym sporym problemem są ucieczki zwierząt. Szczególnie w przypadku norek, które są bardzo ekspansywnym i inwazyjnym gatunkiem i stanowią zagrożenie dla ptaków wodnych.
Co więc można zrobić?
Na ogół najłatwiejsze, co przychodzi na myśl, gdy nie chcemy wspierać jakiejś firmy czy przemysłu, to bojkot, czyli niekupowanie danych produktów. Jednak w przypadku futer nie jest to aż tak proste. Większość skór zwierząt hodowanych na futra w Polsce nie jest wykorzystywana na miejscu, ale trafia do domów aukcyjnych, a później do krajów, w których jest duży popyt na futra, np. do Rosji i Chin. Dlatego nasza decyzja o rezygnacji z używania futer naturalnych to tylko część rozwiązania.

Warto jednak o tym pamiętać podczas zakupów. Tym bardziej, że futra to nie tylko całe płaszcze czy kurtki stanowiące towar luksusowy, ale także dodatki, np. obszycia rękawów, które już nie tak łatwo rozpoznać po cenie. Najczęściej, popularne w przypadku zimowych ubrań, futrzane obszycia wykonane są ze sztucznego futra wyprodukowanego z akrylu albo poliestru, jednak zdarzają się i takie uszyte z prawdziwego futra. Jeśli więc chcesz mieć pewność, że nie kupujesz fragmentu czyjejś skóry, zastosuj się do kilku porad:

sprawdź bazową warstwę materiału - zrobisz to poprzez rozdzielenie futra palcami i przyjrzenie się materiałowi na spodzie. W przypadku sztucznego futra będzie on wyglądał jak siateczka, natomiast w futrach naturalnych jest to gładka skóra;

zobacz, czy końcówki włosów są wyregulowane - „włosy" w futrach sztucznych są równo przycięte i dość jednolite, jeśli chodzi o kolor i grubość. Naturalne futro na ogół jest bardziej zróżnicowane - poszczególne włoski mogą się różnić grubością i kolorem, najczęściej też zwężają się ku końcowi. Jeśli jednak zostały przycięte, może to utrudnić rozpoznanie;

ostatnią możliwością, ale raczej nie do sprawdzenia w sklepie, gdy zastanawiacie się nad kupnem ubrania, jest przypalenie kilku włosków. Możesz wyciąć odrobinę z mało widocznego miejsca, chwycić pęsetą i na nich przetestować. W przypadku futra naturalnego zapach będzie podobny do przypalonych włosów ludzkich, w przypadku sztucznego - będzie taki jak przy palonym plastiku (jeśli nie znasz ani jednego, ani drugiego zapachu, pomiń ten sposób testowania).

Być może masz już kupione kiedyś futro i zastanawiasz się, co z nim zrobić. Oczywiście możesz oddać je komuś, kto zamierza kupić nowe i nie przekonują go etyczne argumenty. Możesz też je nosić, dopóki się nie zniszczy, jednak w ten sposób pokazuje się, że futra są w modzie i w pewnym sensie daje się przyzwolenie na ich noszenie. Być może więc najlepszym sposobem na wykorzystanie go bez wyrzucania jest pomysł amerykańskich organizacji, które przeprowadziły akcję wysyłania futer do schronisk albo sanktuariów dla zwierząt. Skontaktuj się z najbliższym schroniskiem i zapytaj, czy są zainteresowani; może się okazać, że ogrzeje jakiegoś zwierzaka.

Możesz także wspierać organizacje aktywnie działające na rzecz wprowadzenia zakazu hodowli zwierząt na futra. W Polsce skupione są one w Koalicji na rzecz Zakazu Hodowli Zwierząt na Futra w Polsce. Od paru lat Koalicja zbiera podpisy pod petycją mającą na celu wprowadzenie takiego zakazu; możesz ją podpisać tutaj: www.antyfutro.pl/petycje

Jeśli chcesz zabrać głos w bardziej konkretnej akcji, poprzyj stowarzyszenie Otwarte Klatki, które domaga się zamknięcia fermy lisów w wielkopolskich Karskach. Jak ujawnili działacze stowarzyszenia, właściciel, który już dwa lata temu został ukarany za znęcanie się nad zwierzętami, znowu doprowadził do sytuacji, w której chore zwierzęta pozbawione były odpowiedniej pomocy lekarskiej. Podpisz petycję skierowaną do Prokuratury Rejonowej i Inspekcji Weterynaryjnej, którą znajdziesz tutaj: www.otwarteklatki.pl/karski

Dowiedz się więcej: cenafutra.info.
Wprowadzenie zakazu hodowania zwierząt na futra to długotrwały proces i wymaga wiele wysiłku, prowadzenia kampanii i współpracy z politykami, jednak sukces jest możliwy. Potwierdzają to przykłady krajów europejskich, które wprowadziły całkowity bądź częściowy zakaz takiej hodowli. Żadnej fermy futrzarskiej nie ma już w Austrii, Wlk. Brytanii, Bośni i Hercegowinie, a w Chorwacji nastąpi to za kilka lat.
W Danii udało się wprowadzić zakaz hodowli lisów, natomiast niektóre kraje tak zaostrzyły przepisy dotyczące hodowli, że praktycznie stała się nieopłacalna. Mam nadzieję, że dzięki wspólnym wysiłkom organizacji prozwierzęcych i osób zainteresowanych losem zwierząt prędzej czy później zakaz uda się wprowadzić również w Polsce.

Joanna Stiller

# data[].attributes.attachment_link.description
Być może futro kojarzy Ci się ze skrzypieniem drzwi starej szafy i zapachem naftaliny. Pamiętasz, kiedy Twoja babcia wyciągała je w zimowe dni, mówiąc, że nic tak dobrze nie chroni przed mrozem. Może kojarzy Ci się ze światem celebrytów jako...

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
14 listopada obchodzimy w Polsce Dzień Czystego Powietrza, ustanowiony kilkanaście lat temu przez działającą m.in. na rzecz jakości powietrza Fundację Arka z Bielska-Białej. W roku 2019 po raz pierwszy obchodziliśmy też po raz pierwszy Europejski Dzień Czystego Powietrza zainicjowany przez Europejskie Stowarzyszenie Nauki Społecznościowej (ECSA) oraz grupę roboczą „Nauka społecznościowa dla czystego powietrza" działającą w Holandii.

Media bombardują nas informacjami dotyczącymi problemów poszczególnych krajów z zanieczyszczeniami powietrza. W prasie, telewizji, radiu i internecie najczęściej przytaczane są przykłady konkretnych państw i konsekwencji, jakie niosą ze sobą emisje zanieczyszczeń na danym terenie. Jakość powietrza przekłada się w znacznym stopniu na zdrowie ludzi i stan poszczególnych elementów środowiska przyrodniczego. Zanieczyszczenia powietrza nie są problemem lokalnym. Powietrze nie zna granic.

# data[].attributes.attachment_link.title
Dzień Czystego Powietrza | EKO Kalendarz

# data[].attributes.attachment_link.description
14 listopada obchodzimy w Polsce Dzień Czystego Powietrza, ustanowiony kilkanaście lat temu przez działającą m.in. na rzecz jakości powietrza Fundację Arka z Bielska-Białej. W roku 2019 po raz pierwszy obchodziliśmy też po raz pierwszy Europejski Dzień Czystego Powietrza zainicjowany przez Europejskie Stowarzyszenie Nauki Społecznościowej (ECSA) oraz grupę roboczą „Nauka społecznościowa dla czystego powietrza" działającą w Holandii.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Jeże nawet nie wiedzą, że mają swoje święto. Nie wiedzą, że 10 listopada obchodzimy Dzień Jeża, bo wtedy śpią już zwinięte w ciasny kłębuszek w swoim gnieździe z liści i trawy, ukrytym wśród gałęzi na ziemi.
Każdemu z nas zdarza się od czasu do czasu najeżyć. Ale nie tylko najeżanie (niektórych również fryzura) łączy nas z jeżami. Te niezbyt duże kolczaste ssaki owadożerne często żyją w okolicy siedzib ludzkich, pomagają w zwalczaniu szkodników i są jednymi z najbardziej rozpoznawalnych dzikich zwierząt żyjących w Polsce.
Jeże towarzyszą nam od dzieciństwa w bajkach i książeczkach. Kto nie pamięta jeżyka z filmu „Krecik"? Ponad 20 lat temu w popularnej grze komputerowej pojawił się niebieski superszybki jeż Sonic (właśnie zapowiedziano produkcję filmu w tym bohaterem), a dorośli mogą uśmiechnąć się pod nosem na myśl o komiksowym Jeżu Jerzym.
Jeże możemy spotkać po zmroku na obrzeżach lasów, w parkach, ale również na osiedlach w dużych miastach czy przy ruchliwych drogach. Jeże w poszukiwaniu pokarmu, co noc pokonują odległość ok. 2-3 km. Wydawać by się mogło, że to rozkoszne, choć kolczaste zwierzątko, jako gatunek miewa się dobrze skoro tak często można je spotkać. W rzeczywistości jeże są gatunkiem zagrożonym i bez odpowiedniej ochrony w ciągu kilkunastu lat wyginą. Niestety, największym zagrożeniem dla jeży jest człowiek, dlatego tak ważne jest aby poznać zwyczaje i potrzeby jeży. Dzięki temu łatwiej będzie je chronić. Zachęcamy, byście świętowali Dzień Jeża czytając o nich, oglądając filmy i bawiąc się uczyli. A jeże w tym czasie obchodzą swoje święto smacznie śpiąc, nie przeszkadzajmy im więc.
We wtorek 10 listopada o godz. 11.00 na Placu Zamkowym w Warszawie Fundacja Ekologiczna ARKA inauguruje ogólnopolską akcję „KUP DESKĘ". Podczas akcji uczniowie z warszawskich szkół podstawowych dowiedzą się jak pomagać jeżom i zbudują dla nich specjalny domek. Edukacja i schronienie dla jeży
W ramach akcji „KUP DESKĘ" Fundacja Ekologiczna ARKA chce budować domki dla jeży oraz pomagać miłośnikom tych zwierząt w opiece nad nimi. Dodatkowo będzie prowadzić edukację ekologiczną skierowaną do dzieci i młodzieży.

Z okazji Światowego Dnia Jeża Źródła zapraszają na (spóźnione) bezpłatne warsztaty poświęcone tym sympatycznym zwierzętom. Warsztaty odbędą się 3 grudnia w godzinach 16:00-18:00 w fili numer 8 Nowohuckiej Biblioteki Publicznej na osiedlu Bohaterów Września 26.
(więcej...)

# data[].attributes.attachment_link.description
Jeże nawet nie wiedzą, że mają swoje święto. Nie wiedzą, że 10 listopada obchodzimy Dzień Jeża, bo wtedy śpią już zwinięte w ciasny kłębuszek w swoim gnieździe z liści i trawy, ukrytym wśród gałęzi na ziemi. Każdemu z nas zdarza się od czasu do czasu najeżyć.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
„Mydło lubi zabawę, w chowanego pod wodą, każda taka zabawa jest wspaniałą przygodą." Chyba większość polskich dzieci zna tę piosenkę Fasolek. Ale nie tylko najmłodsi powinni wziąć sobie do serca jej słowa. By zwrócić uwagę na problem brudnych rąk, UNICEF zainicjował w 2008 roku obchody Światowego Dnia Mycia Rok (ang. Global Handwashing Day - GHD), jako akcję edukacyjną na ten temat.

Dla wielu z nas jest to bardzo prozaiczna czynność. Na naszej skórze żyją różne drobnoustroje , które zostawiamy na wszystkich przedmiotach przez nas dotykanych. Zostawiają je także inne osoby. W ten sposób wciąż je przenosimy. Dotykając jedzenia, które jemy, dostają się one do organizmu. Mycie rąk mydłem pozwala nam pozbyć się większości z bakterii i drobnoustrojów. Ręce myjemy po wyjściu z toalety, przed jedzeniem, po jeździe autobusem, czy po spacerze. Jednak nie dla wszystkich jest to takie oczywiste, a co gorsza też możliwe.

Z okazji Światowego Dnia Mycia Rąk, obchodzonego 15 października, zapraszamy na warsztat mydlarski dla dużych i małych. Własnoręcznie wykonamy mydełka o różnych kształtach, które każdy ozdobi według własnego pomysłu. Będziemy dodawać do bazy olejki eteryczne, płatki kwiatów i inne naturalne dodatki. Mydła wykonamy dwoma sposobami - z szarego mydła oraz z gotowej bazy glicerynowej. Poza tym porozmawiamy o znaczeniu higieny i problemie z dostępem do czystej wody w krajach globalnego południa.

# data[].attributes.attachment_link.description
„Mydło lubi zabawę, w chowanego pod wodą, każda taka zabawa jest wspaniałą przygodą." Chyba większość polskich dzieci zna tę piosenkę Fasolek. Ale nie tylko najmłodsi powinni wziąć sobie do serca jej słowa. By zwrócić uwagę na problem brudnych rąk, UNICEF zainicjował w 2008 roku obchody Światowego Dnia Mycia Rok (ang.

# data[].attributes.attachment_link.description
Kto chce być silny jak dąb, niech spożywa chleb wypiekany na jego liściach. Kto szuka odpowiedzi jaka będzie jego przyszłość, znajdzie proroczy sen pod drzewem brzozy. Kto pragnie zdrowych zębów dla swojego dziecka, powinien umieścić wypadające mleczaki w pniu drzewa.…

# data[].attributes.attachment_link.embed_code
Święto Drzewa

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
W roku obchodzimy wiele dni poświęconych poszczególnym gatunkom zwierząt. Jest Dzień Psa i Dzień Kundelka, Dzień Kota, Słoni, Tygrysów, Pingwinów, Dzień Zwierząt Laboratoryjnych, Dzień Ryby, Dzień Zwierząt Hodowlanych, Dzień Pszczoły i wiele wiele innych, ale w powszechnej świadomości najbardziej zakotwiczył się październikowy Światowy Dzień Zwierząt, obchodzony czasem cały tydzień (Światowy Tydzień Zwierząt) albo nawet miesiąc (Październik - miesiącem zwierząt). Z naszego pakietu możecie korzystać kiedy chcecie, bo zwierzęta są ważne cały rok.

W pakiecie najdziecie scenariusze zajęć i pomysły na zabawy poświęcone różnym zwierzętom w różnych sytuacjach. Zajmujemy się zarówno zwierzętami w naszych domach, jak i zwierzętami hodowlanymi, eksploatowanymi w cyrkach i zoo. Znajdziecie tu zarówno scenariusz o zwierzętach człowiekowatych, jak i o zwierzętach, które nie cieszą się sympatią ludzi (jak pijawki, szczury czy osy). Zastanowimy się czym zwierzęta różnią się od ludzi, a jakie łączą nas podobieństwa i co możemy zrobić, by zwierzęta wokół nas były bezpieczne i szczęśliwe.

Pomysł na wprowadzenie Światowego Dnia Zwierząt narodził się już w pierwszej połowie ubiegłego wieku. W roku 1931 we Florencji odbywała się konferencja ekologów, którzy właśnie w ten sposób postanowili zwrócić uwagę na problem gatunków zagrożonych wymarciem. Idealną datą wydał im się 4 października, dzień wspomnienia św. Franciszka z Asyżu, w religii chrześcijańskiej uznawanego za patrona zwierząt i środowiska. Dzięki temu kontynuowana jest idea troski o zwierzęta, szczególnie te najbardziej wrażliwe i zagrożone wyginięciem.

# data[].attributes.attachment_link.description
W roku obchodzimy wiele dni poświęconych poszczególnym gatunkom zwierząt. Jest Dzień Psa i Dzień Kundelka, Dzień Kota, Słoni, Tygrysów, Pingwinów, Dzień Zwierząt Laboratoryjnych, Dzień Ryby, Dzień Zwierząt Hodowlanych, Dzień Pszczoły i wiele wiele innych, ale w powszechnej świadomości najbardziej zakotwiczył się październikowy Światowy Dzień Zwierząt, obchodzony czasem cały tydzień (Światowy Tydzień Zwierząt) albo nawet miesiąc (Październik - miesiącem zwierząt).

# data[].attributes.body
Karol Majewski kl. 3B