# data[].attributes.attachment_link.title
EKIPA x WIP BROS - PRZEJMUJEMY JUTUBY (Official Music Video)

# data[].attributes.attachment_link.title
EKIPA x WIP BROS - PRZEJMUJEMY JUTUBY (Official Music Video)

# data[].attributes.attachment_link.title
EKIPA x WIP BROS - PRZEJMUJEMY JUTUBY (Official Music Video)

# data[].attributes.attachment_link.title
EKIPA x WIP BROS - PRZEJMUJEMY JUTUBY (Official Music Video)

# data[].attributes.attachment_link.title
EKIPA x WIP BROS - PRZEJMUJEMY JUTUBY (Official Music Video)

# data[].attributes.attachment_link.title
EKIPA x WIP BROS - PRZEJMUJEMY JUTUBY (Official Music Video)

# data[].attributes.attachment_link.title
EKIPA x WIP BROS - PRZEJMUJEMY JUTUBY (Official Music Video)

# data[].attributes.attachment_link.title
MARCIN DUBIEL ZNISZCZYŁ KACPRA BLONSKIEGO

# data[].attributes.attachment_link.title
MARCIN DUBIEL ZNISZCZYŁ KACPRA BLONSKIEGO

# data[].attributes.attachment_link.title
MARCIN DUBIEL ZNISZCZYŁ KACPRA BLONSKIEGO

# data[].attributes.attachment_link.title
MARCIN DUBIEL ZNISZCZYŁ KACPRA BLONSKIEGO

# data[].attributes.attachment_link.title
MARCIN DUBIEL ZNISZCZYŁ KACPRA BLONSKIEGO

# data[].attributes.attachment_link.title
MARCIN DUBIEL ZNISZCZYŁ KACPRA BLONSKIEGO

# data[].attributes.attachment_link.title
MARCIN DUBIEL ZNISZCZYŁ KACPRA BLONSKIEGO

# data[].attributes.attachment_link.title
MARCIN DUBIEL ZNISZCZYŁ KACPRA BLONSKIEGO

# data[].attributes.attachment_link.title
MARCIN DUBIEL ZNISZCZYŁ KACPRA BLONSKIEGO

# data[].attributes.attachment_link.title
MARCIN DUBIEL ZNISZCZYŁ KACPRA BLONSKIEGO

# data[].attributes.attachment_link.title
MARCIN DUBIEL ZNISZCZYŁ KACPRA BLONSKIEGO

# data[].attributes.attachment_link.title
MARCIN DUBIEL ZNISZCZYŁ KACPRA BLONSKIEGO

# data[].attributes.attachment_link.title
MARCIN DUBIEL ZNISZCZYŁ KACPRA BLONSKIEGO

# data[].attributes.attachment_link.title
MARCIN DUBIEL ZNISZCZYŁ KACPRA BLONSKIEGO

# data[].attributes.attachment_link.title
EKIPA x WIP BROS - PRZEJMUJEMY JUTUBY (Official Music Video)

# data[].attributes.attachment_link.title
EKIPA x WIP BROS - PRZEJMUJEMY JUTUBY (Official Music Video)

# data[].attributes.attachment_link.title
EKIPA x WIP BROS - PRZEJMUJEMY JUTUBY (Official Music Video)

# data[].attributes.attachment_link.title
MARCIN DUBIEL ZNISZCZYŁ KACPRA BLONSKIEGO

# data[].attributes.attachment_link.title
EKIPA x WIP BROS - PRZEJMUJEMY JUTUBY (Official Music Video)

# data[].attributes.attachment_link.title
EKIPA x WIP BROS - PRZEJMUJEMY JUTUBY (Official Music Video)

# data[].attributes.attachment_link.title
OBOJE PRZEFARBOWALI SWOJE WŁOSY! (REAKCJA) (FINAL ODC. 4)

# data[].attributes.attachment_link.title
KONCERT NIESPODZIANKA W OGRODZIE EKIPY!  (FINAL ODC. 10)

# data[].attributes.body
https://youtu.be/Gsv3psc8Zhs

# data[].attributes.attachment_link.title
OBOJE PRZEFARBOWALI SWOJE WŁOSY! (REAKCJA) (FINAL ODC. 4)

# data[].attributes.attachment_link.title
OBOJE PRZEFARBOWALI SWOJE WŁOSY! (REAKCJA) (FINAL ODC. 4)

# data[].attributes.attachment_link.title
OBOJE PRZEFARBOWALI SWOJE WŁOSY! (REAKCJA) (FINAL ODC. 4)

# data[].attributes.attachment_link.title
EKIPA x WIP BROS - PRZEJMUJEMY JUTUBY (Official Music Video)

# data[].attributes.attachment_link.title
KTO SZYBCIEJ PRZEJEDZIE TOR WYGRYWA 7000 ZŁ!

# data[].attributes.body
https://youtu.be/eDt_sHmSytw

# data[].attributes.attachment_link.title
Stuu - Best Life ft. Lexy (Official Music Video)

# data[].attributes.attachment_link.title
TEAM X - SIEDEM FUNNY (Official Music Video)

# data[].attributes.attachment_link.title
EKIPA x WIP BROS - PRZEJMUJEMY JUTUBY (Official Music Video)

# data[].attributes.attachment_link.title
NAJPOPULARNIEJSZA GRA W ROBLOX?! (Roblox Booga Booga) - Vito i Bella

# data[].attributes.attachment_link.title
VITO feat. BELLA - TSUNAMI (Official Video)

# data[].attributes.attachment_link.title
(CZWARTA GĘSTOŚĆ) VITO feat. BELLA - TSUNAMI

# data[].attributes.attachment_link.title
EKIPA x WIP BROS - PRZEJMUJEMY JUTUBY (Official Music Video)

# data[].attributes.attachment_link.title
VITO feat. BELLA - TSUNAMI (Official Video) | WERSJA 1H

# data[].attributes.body
https://youtu.be/enSxiRKmGXI

# data[].attributes.attachment_link.title
♪ PALION - ALE ALE [OFFICIAL MUSIC VIDEO] (Prod. Chichi$) ♪

# data[].attributes.attachment_link.title
Kuce z Bronksu - Sezon 3 (wszystkie odcinki)

# data[].attributes.attachment_link.title
EKIPA x WIP BROS - PRZEJMUJEMY JUTUBY (Official Music Video)

# data[].attributes.attachment_link.title
Lil Masti - ZŁOTA FALA (prod. Faded Dollars)

# data[].attributes.attachment_link.title
FRIZ x PATEC - WAKACJE  |TRAILER| (OFFICIAL MUSIC VIDEO)

# data[].attributes.body
https://youtu.be/OuAQeKMZJ8Y

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
Вадим Терновий

# data[].attributes.attachment_link.title
SexMasterka   RAK OFFICIAL VIDEO Full HD

# data[].attributes.attachment_link.title
Tekst ,,Toxic Love" Lil Masti (Official Video)

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
Вадим Терновий

# data[].attributes.attachment_link.title
SexMasterka   RAK OFFICIAL VIDEO Full HD

# data[].attributes.headline
AKAKU AKAKU AKAKU AKAKU AKAKU AKAKU AKAKU AKAKU AKAKU

# data[].attributes.subject
AKAKU AKAKU AKAKU AKAKU AKAKU AKAKU AKAKU AKAKU AKAKU

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
10 ЧАСОВ МУЗЫКА

# data[].attributes.body
Chiny
Xd v2
Xd v2
Rosja Rosja Boże Narodze
Rosja
Rosja 
Boże Narodzenie w  Rosji jest obchodzone dwa tygodnie później niż w Polsce. Według kalendarza juliańskiego, który obowiązuje w cerkwi prawosławnej, pierwszy dzień świąt wypada 7 stycznia. Okres Bożego Narodzenia od pierwszego dnia świąt do Ofiarowania Pańskiego nazywa się w Rosji świątki. Rosyjskie tradycje świąteczne są bardzo podobne do polskich zwyczajów bożonarodzeniowych. W Wigilię Bożego Narodzenia, tzw. Soczelnik, prawosławni Rosjanie zasiadają do stołu wigilijnego, na którym jest 12 potraw, których liczba odpowiada Dwunastu Apostołom. Podstawowymi składnikami wigilijnych potraw są zboża, grzyby, suszone owoce oraz groch. Głównym daniem jest tzw. soczywo, czyli kutia.Kiedy w Polsce katolicy dzielą się opłatkiem, prawosławni w Rosji dzielą się z najbliższymi tzw. prosforą, czyli święconym chlebem.Święta Bożego Narodzenia w Rosji to państwowy, ustalony przez rząd moment świętowania przez wielu chrześcijan, stanowiący jednocześnie jedno z najważniejszych świąt w całym roku. Wiele rosyjskich tradycji bożonarodzeniowych wywodzi się z kultury pogańskiej, która poprzedzała chrześcijaństwo w kraju. Tradycyjnie są to kasze, grzyby, sałatki warzywne, ciasta i pierniki. Niekiedy - również ryby. Potrawy-Wśród młodych modna jest faramuszka, czyli zupa piwna, znana w Rosji jako staropolskie danie postne. Głównym daniem wigilijnym jest jednak kutia, którą przygotowuje się z ziaren pszenicy, miodu, kaszy, maku lub orzechów.
Dania
Dania
Glögg to mocne grzane wino. Duńczycy nie wyobrażają sobie świąt bez tego. Święta w Danii bez tego wina ,to jak święta w polsce bez mandarynek, Kevina samego w domu i cringe'u wywołanego przez to jak babcia zmusza cie do zjedzenia 56 pierogów i sałatki jażynowej
Belgia
Belgia
VA
Prócz indyka Belgowie jadają również dziczyznę, pasztet, ostrygi a to wszystko popijają szampanem. Obowiązkowe jest również ciasto z kremem zwane polanem. W wielu rodzinach od wigilijnej kolacji ważniejszy jest obiad w pierwszy dzień świąt, gdyż wolny od pracy jest tylko 25 grudnia.
Belgia jest niewielkim państwem europejskim, ale posiada królewskie tradycje, ale także wiele obyczajów związanych z obchodzeniem świąt, zwłaszcza tych religijnych.
W Belgii odchodzi się od tradycyjnego Bożego Narodzenia. Belgowie coraz częściej nie mają czasu ani głowy do przygotowywania wymyślnych potraw według od dawna zapomnianych tradycyjnych przepisów. Najczęściej więc kupują indyka z borówkami w pobliskim supermarkecie albo wręcz zamawiają stolik w restauracji

W Polsce dla wszystkich oczywiste jest, że święta zaczynają się już 24 grudnia wieczorem. Tutaj jednak jest różnie. Niektóre belgijskie rodziny  także już w ten dzień zaczynają. Są to często rodziny, które do kościoła chodzą przynajmniej od czasu do czasu, więc w pasterce też uczestniczą i święta też z narodzeniem Jezusa kojarzą, a nie tylko z feriami. U nich więc też w ten dzień jest uroczysta kolacja i składanie życzeń. Moja nauczycielka niderlandzkiego, która jest moją rówieśniczką, wspomina, że jako dziecko szła wieczorem spać, a przed północą wszystkie dzieci były budzone i musiały iść do kościoła na Mszę Świętą. To u nas np nie było przymusu dla dzieci, my mogliśmy iść po prostu na poranną Mszę w Boże Narodzenie i wystarczyło.

W wigilię Bożego Narodzenia tutaj wielu ludzi lata jeszcze po sklepach w poszukiwaniu promocji. Belgowie są bowiem znani z tego, że ni lubią wydawać pieniędzy, jeśli nie muszą i jeśli się tylko da, to szukają okazji i przecen, a tych przed świętami jest całkiem sporo. To dotyczy nie tylko tych biedniejszych, ale i całkiem zamożnych.Choć według Belgów to Holendrzy podobno są o wiele bardziej oszczędni a nawet skąpi. Krąży setki dowcipów na ten temat.

 W Walonii jednak święta zaczyna się 24/12 (typowo belgijski sposób zapisu daty) uroczystą kolacją. Tyle, że oni nie zaczynają z pierwszą gwiazdką. Bynajmniej. Zwykle starają się zapraszać rodzinę na późniejszą godzinę, np na dwudziestą, żeby posiedzieć przy stole do północy. Nie mają jakichś specjalnych dań typowo świątecznych, ale potrawy są lepsze, droższe, ekskluzywniejsze. Często jakaś dziczyzna, owoce morza, homar, kaczka, indyk. Nie wystawia się na raz wszystkiego z lodówki na stole jak w Polsce. Raczej najpierw jakieś przekąski, aperitif, przystawki, potem dopiero danie główne, potem, zanim podadzą następne danie, relaksik przy alkoholu. Na koniec przed samą północą podaje się deser. Jest to najczęściej la bûche de Noël (franc.), boomstronk (niderl.) czyli rolada przypominająca kawałek drewna. Ponoć bardzo pyszna.

O północy wszyscy składają sobie życzenia i się cmokają. O północy otwiera się też prezenty. Czasem tylko czas prezentów przychodzi wcześniej, gdy w rodzinie są maluchy , które nie mogą doczekać do północy.

Najważniejszy dzień to jednak 25 grudnia.  26 grudnia też niektórzy świętują z rodziną. Co nie zmienia faktu, że ten drugi dzień nie we wszystkich rodzinach jest uznawany za święto. Zasadniczo duże rodziny flamandzkie częściej świętują oba dni, bowiem  w zwyczaju jest, że gościna odbywa się u najstarszych i wtedy jeden dzień jest imprezka u mamy a na drugi u teściowej. Jedno, co jest pewne, to że Belgijki też świętują po ludzku, czyli nie spędzają połowy (co najmniej) tego świątecznego czasu w kuchni tylko z rodziną. W Belgii można zamówić gotowe zestawy świąteczne do domu. W takim zestawie mamy główne dania, przystawki, desery i na gorąco i na zimno. Już od początku grudnia w skrzynce można znaleźć ulotki, gazetki z reklamami restauracji czy innych tam firm, które zajmują się taką działalnością kucharską i skomponować sobie całe świąteczne menu, które przywiozą ci do domu w wybrany dzień. Jak nie zamawiają kompletu, to przynajmniej ciasto, czy jakieś tam inne półprodukty, żeby się nie męczyć. On znajomej dowiedziałam się też o ciekawym wynalazku, który widuję w wielu sklepach, ale wcześniej nie bardzo potrafiłam znaleźć jego zastosowanie. Na szczęście koleżanka mnie uświadomiła, że jest to  domowy grill z raclette i z tego wynalazku bardzo często korzysta się podczas różnych spotkań rodzinnych czy ze znajomymi. Dzięki temu urządzeniu każdy sam robi sobie żarcie.
Pod poniższym linkiem znajdziecie wszystko o raclette, gdyby to was oczywiście interesowało.

Wiele osób wychodzi też w czasie świąt z rodziną do restauracji. Podczas Bożego Narodzenia restauracje są częstokroć pełne, dlatego lepiej zrobić sobie wcześniej rezerwację, gdy ma się ochotę skorzystać ze świątecznego klimatu jakieś uroczej knajpki.

26 grudnia jest już tutaj dniem roboczym dla wielu ludzi. Otwarte są sklepy, listonosz roznosi listy, a na wsi nikogo nie zdziwi (no może nas Polaków - mnie na początku zdziwiło), gdy sąsiad od rana rżnie drzewo piłą.

Jednakże już od 21 grudnia (w tym roku) zaczynają się ferie świąteczne dla wszystkich  uczniów, a wielu rodziców zostawia sobie na koniec roku parę dni urlopu, by razem ze swoimi pociechami pojechać na tydzień czy dwa w Ardeny albo nad morze. Niektórzy mają w tych miejscach swoje domki wypoczynkowe. Niektóre firmy (m.in. ta w której pracuje M) mają wtedy przestój i wszyscy idą na urlopy. Inna znajoma słusznie zauważa, że w Belgii jak jest robota, to ludzie ostro zasuwają, żeby nie rzec - zapieprzają, a jak jest urlop to na prawdę wypoczywają. I to jest dobry system. W Polsce ludzie lubią się obijać w pracy, jak tylko jest okazja to już jeden z drugim opiera się o łopatę albo ciupie w pasjansa na kompie, zaś urlop w Polsce jest okazją by zrobić remont, narąbać drzewa na całą zimę, zrobić generalne porządki, stać co dnia przy garach, by dzieci wreszcie coś dobrego zjadły. Przez co po urlopie człowiek wraca jak z wojny i nie ma sił do roboty, no i koło się zamyka. To oczywiście wiąże się z zarobkami i ogólnym statusem materialnym. Gdyby ludzi w Polsce było powszechnie stać na wakacje, na wynajęcie firmy do remontu czy malowania oraz jedzenie poza domem to pewnie by z tego korzystali i potem wracali do roboty pełni chęci i sił, ale wiemy jak jest.


W Polsce święta chyba każdemu kojarzą się z głodzeniem się przez cały dzień, bo na wieczór wigilijny opchać się jak bąk próbując wszystkich 12 potraw i to wegetariańskich, bo przecież nie wolno było jeść mięsa. Dziś to już jest różnie, mało kto ma te 12 potraw a i mięso pewnie też sie tu i ówdzie zaplącze. No i kto nie je przez cały dzień? Chyba tylko chorzy. Jednak opłatek, życzenia, barszczyk z uszkami i karp to ciągle symbole polskiej wigilii i to jest super, że jest, że trwa. Słyszę czasem tu i ówdzie, że ktoś mówi, iż jeden z drugim do kościoła nie chodzi, w Boga nie wierzy,  a choinkę by ubierał i na wigilie do matki szedł. NO I CO Z TEGO, że nie wierzy, że nie chodzi.?! To jest tradycja, czasem starsza nawet niż katolicyzm jako taki. Wszak wiele tradycji pogańskich zostało zaadoptowanych na potrzeby kościoła. No i dobrze. To te tradycje, te zwyczaje inne niż gdzie indziej, niepowtarzalne łączą ludzi bardziej niż co innego. Dzięki tej wigilii często ludzie podają sobie ręce po kilku tygodniach gniewania się na siebie, dzięki tej wigilii ludzie jadą tysiące kilometrów, by spotkać się z bliskimi. Nie każdy może, nie każdy chce, ale dla większości to jednak jest okazja do spotkania, do przebaczenia, do spokojnego przemyślenia. Dla wielu wiąże się z przeżyciem religijnym, ale dla wielu ma zupełnie inne pozareligijne, ale równie istotne znaczenie. Tak jest na pewno w wielu miejscach na Ziemi. I dlatego te wszystkie elementy świąt są ważne. I te oryginalne dekoracje, i te kartki, i te życzenia, i te specjalne dania i te drobne gesty. Oczywiście każdemu też wolno nie lubić świąt (ja przez długi czas nie lubiłam), nie obchodzić świąt i innym nic do tego.

W tematyce żywnościowej dodam jeszcze ciekawostkę, że niektóre belgijskie browary mają specjalne tradycyjne świąteczne piwa: zdjęcia i opis piw świątecznych 

 Dekoracje i choinki.
Dekoracje świąteczne - podobnie jak w innych częściach świata -  najpierw pojawiają się w sklepach. Ledwie zabiorą znicze i dynie halloweenowe już wystawiają choinki i puszczają "White Christmas". W listopadzie to jest co najmniej śmieszne. Normalni ludzie jednak zaczynają wyjmować ze szaf i odkurzać swoje gadżety bożonarodzeniowe, gdy zobaczą w kalendarzu pierwszą kartkę z napisem "december" czyli grudzień. Od tego dnia systematycznie przybywa we wsi oświetlonych mikołajów, reniferów, choinek, gwiazd, szopek i światełek w ogrodzie. Nie wiem czemu, ale u nas są tylko białe i niebieskie światełka choinkowe. Te niebieskie są rzadkością, ale mój sąsiad ma takie. Reszta ma albo żółtawo białe albo niebieskawo białe, w sklepach też tylko takie są. A mama przysłała dziewczynom na urodziny kolorowe migające - zaszalejemy na wsi. Ha ha. Kolorowe są tylko ozdoby i to nie zawsze.

Szopka  przy drodze w Malderen
Choinki są takie same jak u nas. Jedni wolą sztuczne, drudzy żywe. Każda ubrana na inny sposób. Choć powiem wam, że choinka ubrana w czarne ozdoby jakoś niechoinkowato wygląda, taka ponura, żeby nie powiedzieć upiorna.  Choinka po niderlandzku to kerstboom.

Jeśli chodzi o choinki to Belgia ma dosyć specyficzny sposób na pozbywanie się ich po świętach. Znaczy tych żywych, bo sztuczne to wiadomo - na strych. Wiecie co robią po Nowym Roku z choinkami? Po tutejszemu nazywa się to (fajny wyraz) kerstboomverbranding, czyli "paleniechoinki".


Zwyczaj ten - jak wiele innych - wywodzi się z czasów pogańskich, miał na celu pożegnanie starego roku i zapewnienie szczęścia w nowym. Ludzie zbierają choinki w jednym miejscu, schodzi się gromada ludzi  i robią wielkie ognicho. W większości miejsc jest to zakazane, ze względu na wiele przypadków pożarów, ale legalne palenia choinek ciągle odbywają się na pomorzu, na plaży, gdzie ani piach, ani woda się nie sfajczy. Informują o tym wydarzeniu plakaty. Znajdziecie też takie informacje w sieci, jeśli by was kiedyś naszło na takie choinkowe sobótki pójść. Tradycja znana chyba też w Holandii.



Poza choinkami i innymi stroikami istotnym elementem dekoracji świątecznej są w Belgii świece. Belgowie kochają wszelkiego rodzaju świece, świeczki, świeczunie. W sklepach znajdziemy całe morze świec zwykłych, zapachowych, w różnych kształtach i kolorach, miliardy świeczników, podstawek na świeczki i innych bajerów świecowych i świecopodobnych.
Jakby nie patrzeć jest zima, a co może być przyjemniejszego niż świąteczny zimowy długi wieczór spędzony z rodziną w świetle migoczącego ognia z kominka i świec?



Dosyć popularnym akcentem świątecznym w Belgii są, podobnie jak i w innych krajach, rośliny uważane w czasach pogańskich za magiczne, czyli te których w porządnych katolickich domach być nie powinno. Kto jednak nie pała sentymentem do pięknego choć niemiłosiernie kłującego ostrokrzewu, którego tu rośnie w ogródkach mnóstwo, czy fascynującej jemioły pod którą wolno się całować, a nawet trzeba. Ten zwyczaj znany był też i tu, choć dziś raczej nieliczni już o nim pamiętają. Aaa, nie wiedzieliście, że to pogańskie zielska są? No to wiedźma was oświeciła. Choinka zresztą też - tak nawiasem mówiąc - to pogański symbol życia i płodności, zaś świeczki na niej miały ustrzec przed złym urokiem, ale teraz jest symbolem Bożego Narodzenia i tego się trzymajmy, bo zwyczaj to jest bardzo miły, zwłaszcza na najmłodszych ludzików.

Z okazji Bożego Narodzenia kupuje się tu też specjalne obrusy, serwetki a nawet zastawę z motywami świątecznymi.
Prezenty.
Jak jest choinka to i muszą być prezenty. W Belgii podczas świąt przychodzi Kerstman, czyli taki inny rodzaj mikołaja. Jednak - jak donoszą mi znajomi z różnych części tego kraju - pod choinkę dzieci zwykle dostają skromniejsze prezenty. Te większe przynosi Sinterklaas, w którym była mowa tutaj , a sporo też w "Antwerpii po polsku" wersja on line tutaj.W czasie  świąt obdarowują się oczywiście też i dorośli. Co, kto i komu, to już zależy od rodziny i fantazji. W belgijskich rodzinach popularne jest dawanie pod choinkę pieniędzy w kopercie lub w specjalnym świątecznym pudełku, np w kształcie bombki.

Dawanie prezentów nie kończy się na świętach, bowiem jest jeszcze Nowy Rok. Interesującym zwyczajem we Flandrii są tzw listy noworoczne, czyli nieuwsjaarbrieven. Dzieci przygotowują specjalne listy z życzeniami dla swoich rodziców i chrzestnych. Czasem też dla dziadków. Nie są to byle jakie listy. W wielu szkołach zamawia się wcześniej specjalne kartki na tą okazję. Potem dzieci pod kierunkiem wychowawcy piszą życzenia. Bardzo często są to teksty rymowane, wykaligrafowane i w ogóle staranne. Starszaki mają sami coś ułożyć, zaś maluszki po prostu przepisują gotowe teksty. Niektórzy zdaje się też ozdabiają rysunkami czy specjalnymi naklejkami. Potem po Nowym Roku,  w któryś dzień stycznia, rodzina organizuje specjalne przyjęcie noworoczne, na które zapraszani są chrzestni, dziadkowie i podczas tego spotkania dzieci uroczyście recytują owe życzenia. Moja nauczycielka przyznaje, że jest to chwila wzruszająca dla wszystkich. Dzieci są zwykle bardzo przejęte, wszyscy potem biją im brawo. Dzieci otrzymują wtedy prezenty lub pieniążki od chrzestnych. Jak niektórzy pewnie pamiętają, ja nie wiedziałam na początku o co chodzi z tymi listami i co to w ogóle są. A to fajne jest.

Co na siebie włożyć?
Mamy choinkę, kupiliśmy prezenty i zamówiliśmy obiad. Najwyższa pora się ubrać. Skoro wszystko kosztowało tyle zachodu i pieniędzy, to nie wypada raczej przyjąć gości  w codziennych jeansach, czy starym t-shircie z Papą Smurfem. Na świąteczną kolację czy obiad zakłada się eleganckie ubrania. Nie rzadko w Belgii kupuje się na święta specjalne wdzianko z motywem świątecznym. A to krawat w choinki, a to koszulka z napisem merry christmas, a to wełniany sweter z reniferem. Dzieciaki zakładają czasem reniferowe rogi lub czapki mikołajowe.


 Święta na obczyźnie.

ciastka marchewkowe - dzieło Młodej Dla nas, ludzi na emigracji, święta też mają często  specjalne znaczenie. Jako się rzekło, wielu pakuje walizy i ciągnie do domu rodzinnego, do Polski. Wielu z nas jednak zostaje z takich czy innych powodów tu, gdzie jesteśmy. Jednak organizując sobie świąteczny czas wedle polskich tradycji możemy poczuć się jak za starych dobrych czasów, jak w domu, bo mamy coś swojego, niepowtarzalnego. Nie, no spokojnie, nie zamierzam przygotowywać 12 dań. Jeszcze mnie nie pogięło. Absolutnie nie należę do tych kobiet, których fascynuje spędzanie czasu wolnego przy garach. Co to to nie. Jednak choinkę mamy po naszemu ubraną przez dzieci w bombki (czy bańki jak to u nos sie godo), cukierki i własnoręcznie wykonane papierowe ozdóbki i kolorowe mrygająće światełka, czyli pisiatą jak babci cielisia, to znaczy swojską.

W jesieni uzbierałam trochę grzybków, więc zrobię uszka i ugotują barszczyk z soku buraczanego, który tu się kupuje w butlach. Usmażę jakąś rybę (u nas w domu nigdy nie było karpia, bo nikt nie przepadał za tą rybą - nie dość że oścista, to jeszcze cuchnie mułem - też mi mecyje), mąż przyrządzi śledzie, ja zrobię jeszcze pierogi z kapustą (żeby mieć na drugi dzień obiad - to też sprytna tradycja rodzinna) i może z suszonymi śliwkami, bo kupiłam niewiempoco. No i groch jasiek  z masłem, bo to bez roboty. Zamierzam upiec makowce drożdżowe, bo są pychota i pierniczki może upieką dzieci. No i oczywiście tort (pewnie orzechowy jak zwykle), bo przecież Najstarsza będzie mieć urodziny. Opłatka nie mamy, ale życzenia będą. Będą też eleganckie ubrania i polskie kolędy z płyty (może kto nawet zaśpiewa). I pewnie jakieś drobne upominki pod choinką się znajdzie. W końcu po co się kupiło wielką choinkę? Żeby prezenty było gdzie włożyć. Przede wszystkim będziemy mieć czas dla siebie na wzajem, by usiąść razem i po prostu posiedzieć, porozmawiać. W codziennym zaganianiu często zwyczajnie brakuje na to czasu. Każdy bowiem wraca wieczorem zmęczony ze szkoły, z pracy i tylko patrzy by się wykąpać, zjeść i odpocząć przed telewizorem, czy komputerem. Nawet gadać się nie chce. Będzie też zapewne okazja do spotkania się z zaprzyjaźnionymi rodakami i miłego spędzenia czasu w wesołym polskim gronie.


Mechelen nocą

 Na koniec dziękuję wszystkim znajomym, którzy znaleźli czas i chęci, by podzielić się ze mną informacjami i uwagami na temat powyższy i nie tylko. Szczególne podziękowania należą się Ani, Joasi, Agnieszce, Małgosi i Goedele.

Jeśli ktoś z Was zauważył w moim tekście jakieś nieścisłości albo chciałby coś interesującego dodać, koniecznie niech napisze o tym w komentarzu poniżej

https://www.youtube.com/watch?v=dQw4w9WgXcQ
https://www.youtube.com/watch?v=dQw4w9WgXcQ
never gona give you up and say give

more_vert
Niemcy
Niemcy
W Nie
https://www.youtube.com/watch?v=dQw4w9WgXcQ
https://www.youtube.com/watch?v=dQw4w9WgXcQ
never gona give you up and say give
sfsffss
sfsffss
.
Zderzenie z jeleniem w ce
Zderzenie z jeleniem w centrum Bielska-Białe
Brazylia
Brazylia 
Najważniejsza podczas Bożego Narodzenia jest Msza Koguta nawiązująca do opowieści, że w nocy, kiedy narodził się Jezus, kogut piał o północy. Msza odbywa się 24 grudnia między godziną 20 a 22. Najważniejsze potrawy wigilijne to indyk, pieczone kasztany, orzechy, suszone owoce i ciasta.
Na jeziorze Rodrigo de Freitas w Rio de Janeiro od lat jest ustawiana największa na świecie pływająca choinka.
tutaj mało się wie o św. Mikołaju, ale za to popularny jest Papai Noel, czyli nasza wersja rosyjskiego „Dziadka Mroza.

Pusty
Pusty
XD
XD

# data[].attributes.body
Święta bożego narodzenia w Chinach są obchodzone inaczej niż w innych krjach dlatego że procent mieszkańców będących chrześcian wynosi zaledwie 1% (ok.10 mln). Większość chinczyków nie zdaje sobie sprawy z religijnego aspektu świąt bożego narodzenia.
Podczas adwentu w chinach rośnie sprzedaż w galeriach handlowych czy sklepach internetowych. Zapewne z względu na ilość populacji. Sklepy w ostatnie dni przed świętami są otwarte całą noc ponieważ chińczycy nie maj,ą zwyczaju kupować prezętów przed swiątecznym szałem.
Święta nie są jednak czasem przeznaczonym jedynie na wyprawy do sklepów. Wiele młodych ludzi twierdzi, że jest to moment, który wykorzystują na rozrywkę. Mimo że Chińczycy nie dostają wolnego z okazji Bożego Narodzenia, to świąteczna atmosfera pozwala na chwilowe oderwanie się od codziennego stresu pracy czy nauki. Przykładowo, uniwersytety organizują imprezy, które umożliwiają poznanie nowych ludzi lub swojej drugiej połówki. Generalnie Boże Narodzenie w Chinach traktowane jest jako okazja do spotkań z przyjaciółmi i dobrej zabawy.

# data[].attributes.body
never gona give you up and say give

# data[].attributes.body
Rosja
Rosja 
Boże Narodzenie w  Rosji jest obchodzone dwa tygodnie później niż w Polsce. Według kalendarza juliańskiego, który obowiązuje w cerkwi prawosławnej, pierwszy dzień świąt wypada 7 stycznia. Okres Bożego Narodzenia od pierwszego dnia świąt do Ofiarowania Pańskiego nazywa się w Rosji świątki. Rosyjskie tradycje świąteczne są bardzo podobne do polskich zwyczajów bożonarodzeniowych. W Wigilię Bożego Narodzenia, tzw. Soczelnik, prawosławni Rosjanie zasiadają do stołu wigilijnego, na którym jest 12 potraw, których liczba odpowiada Dwunastu Apostołom. Podstawowymi składnikami wigilijnych potraw są zboża, grzyby, suszone owoce oraz groch. Głównym daniem jest tzw. soczywo, czyli kutia.Kiedy w Polsce katolicy dzielą się opłatkiem, prawosławni w Rosji dzielą się z najbliższymi tzw. prosforą, czyli święconym chlebem.Święta Bożego Narodzenia w Rosji to państwowy, ustalony przez rząd moment świętowania przez wielu chrześcijan, stanowiący jednocześnie jedno z najważniejszych świąt w całym roku. Wiele rosyjskich tradycji bożonarodzeniowych wywodzi się z kultury pogańskiej, która poprzedzała chrześcijaństwo w kraju. Tradycyjnie są to kasze, grzyby, sałatki warzywne, ciasta i pierniki. Niekiedy - również ryby. Potrawy-Wśród młodych modna jest faramuszka, czyli zupa piwna, znana w Rosji jako staropolskie danie postne. Głównym daniem wigilijnym jest jednak kutia, którą przygotowuje się z ziaren pszenicy, miodu, kaszy, maku lub orzechów.
Dania
Dania
Glögg to mocne grzane wino. Duńczycy nie wyobrażają sobie świąt bez tego. Święta w Danii bez tego wina ,to jak święta w polsce bez mandarynek, Kevina samego w domu i cringe'u wywołanego przez to jak babcia zmusza cie do zjedzenia 56 pierogów i sałatki jażynowej
Belgia
Belgia
VA
Prócz indyka Belgowie jadają również dziczyznę, pasztet, ostrygi a to wszystko popijają szampanem. Obowiązkowe jest również ciasto z kremem zwane polanem. W wielu rodzinach od wigilijnej kolacji ważniejszy jest obiad w pierwszy dzień świąt, gdyż wolny od pracy jest tylko 25 grudnia.
Belgia jest niewielkim państwem europejskim, ale posiada królewskie tradycje, ale także wiele obyczajów związanych z obchodzeniem świąt, zwłaszcza tych religijnych.
W Belgii odchodzi się od tradycyjnego Bożego Narodzenia. Belgowie coraz częściej nie mają czasu ani głowy do przygotowywania wymyślnych potraw według od dawna zapomnianych tradycyjnych przepisów. Najczęściej więc kupują indyka z borówkami w pobliskim supermarkecie albo wręcz zamawiają stolik w restauracji

W Polsce dla wszystkich oczywiste jest, że święta zaczynają się już 24 grudnia wieczorem. Tutaj jednak jest różnie. Niektóre belgijskie rodziny  także już w ten dzień zaczynają. Są to często rodziny, które do kościoła chodzą przynajmniej od czasu do czasu, więc w pasterce też uczestniczą i święta też z narodzeniem Jezusa kojarzą, a nie tylko z feriami. U nich więc też w ten dzień jest uroczysta kolacja i składanie życzeń. Moja nauczycielka niderlandzkiego, która jest moją rówieśniczką, wspomina, że jako dziecko szła wieczorem spać, a przed północą wszystkie dzieci były budzone i musiały iść do kościoła na Mszę Świętą. To u nas np nie było przymusu dla dzieci, my mogliśmy iść po prostu na poranną Mszę w Boże Narodzenie i wystarczyło.

W wigilię Bożego Narodzenia tutaj wielu ludzi lata jeszcze po sklepach w poszukiwaniu promocji. Belgowie są bowiem znani z tego, że ni lubią wydawać pieniędzy, jeśli nie muszą i jeśli się tylko da, to szukają okazji i przecen, a tych przed świętami jest całkiem sporo. To dotyczy nie tylko tych biedniejszych, ale i całkiem zamożnych.Choć według Belgów to Holendrzy podobno są o wiele bardziej oszczędni a nawet skąpi. Krąży setki dowcipów na ten temat.

 W Walonii jednak święta zaczyna się 24/12 (typowo belgijski sposób zapisu daty) uroczystą kolacją. Tyle, że oni nie zaczynają z pierwszą gwiazdką. Bynajmniej. Zwykle starają się zapraszać rodzinę na późniejszą godzinę, np na dwudziestą, żeby posiedzieć przy stole do północy. Nie mają jakichś specjalnych dań typowo świątecznych, ale potrawy są lepsze, droższe, ekskluzywniejsze. Często jakaś dziczyzna, owoce morza, homar, kaczka, indyk. Nie wystawia się na raz wszystkiego z lodówki na stole jak w Polsce. Raczej najpierw jakieś przekąski, aperitif, przystawki, potem dopiero danie główne, potem, zanim podadzą następne danie, relaksik przy alkoholu. Na koniec przed samą północą podaje się deser. Jest to najczęściej la bûche de Noël (franc.), boomstronk (niderl.) czyli rolada przypominająca kawałek drewna. Ponoć bardzo pyszna.

O północy wszyscy składają sobie życzenia i się cmokają. O północy otwiera się też prezenty. Czasem tylko czas prezentów przychodzi wcześniej, gdy w rodzinie są maluchy , które nie mogą doczekać do północy.

Najważniejszy dzień to jednak 25 grudnia.  26 grudnia też niektórzy świętują z rodziną. Co nie zmienia faktu, że ten drugi dzień nie we wszystkich rodzinach jest uznawany za święto. Zasadniczo duże rodziny flamandzkie częściej świętują oba dni, bowiem  w zwyczaju jest, że gościna odbywa się u najstarszych i wtedy jeden dzień jest imprezka u mamy a na drugi u teściowej. Jedno, co jest pewne, to że Belgijki też świętują po ludzku, czyli nie spędzają połowy (co najmniej) tego świątecznego czasu w kuchni tylko z rodziną. W Belgii można zamówić gotowe zestawy świąteczne do domu. W takim zestawie mamy główne dania, przystawki, desery i na gorąco i na zimno. Już od początku grudnia w skrzynce można znaleźć ulotki, gazetki z reklamami restauracji czy innych tam firm, które zajmują się taką działalnością kucharską i skomponować sobie całe świąteczne menu, które przywiozą ci do domu w wybrany dzień. Jak nie zamawiają kompletu, to przynajmniej ciasto, czy jakieś tam inne półprodukty, żeby się nie męczyć. On znajomej dowiedziałam się też o ciekawym wynalazku, który widuję w wielu sklepach, ale wcześniej nie bardzo potrafiłam znaleźć jego zastosowanie. Na szczęście koleżanka mnie uświadomiła, że jest to  domowy grill z raclette i z tego wynalazku bardzo często korzysta się podczas różnych spotkań rodzinnych czy ze znajomymi. Dzięki temu urządzeniu każdy sam robi sobie żarcie.
Pod poniższym linkiem znajdziecie wszystko o raclette, gdyby to was oczywiście interesowało.

Wiele osób wychodzi też w czasie świąt z rodziną do restauracji. Podczas Bożego Narodzenia restauracje są częstokroć pełne, dlatego lepiej zrobić sobie wcześniej rezerwację, gdy ma się ochotę skorzystać ze świątecznego klimatu jakieś uroczej knajpki.

26 grudnia jest już tutaj dniem roboczym dla wielu ludzi. Otwarte są sklepy, listonosz roznosi listy, a na wsi nikogo nie zdziwi (no może nas Polaków - mnie na początku zdziwiło), gdy sąsiad od rana rżnie drzewo piłą.

Jednakże już od 21 grudnia (w tym roku) zaczynają się ferie świąteczne dla wszystkich  uczniów, a wielu rodziców zostawia sobie na koniec roku parę dni urlopu, by razem ze swoimi pociechami pojechać na tydzień czy dwa w Ardeny albo nad morze. Niektórzy mają w tych miejscach swoje domki wypoczynkowe. Niektóre firmy (m.in. ta w której pracuje M) mają wtedy przestój i wszyscy idą na urlopy. Inna znajoma słusznie zauważa, że w Belgii jak jest robota, to ludzie ostro zasuwają, żeby nie rzec - zapieprzają, a jak jest urlop to na prawdę wypoczywają. I to jest dobry system. W Polsce ludzie lubią się obijać w pracy, jak tylko jest okazja to już jeden z drugim opiera się o łopatę albo ciupie w pasjansa na kompie, zaś urlop w Polsce jest okazją by zrobić remont, narąbać drzewa na całą zimę, zrobić generalne porządki, stać co dnia przy garach, by dzieci wreszcie coś dobrego zjadły. Przez co po urlopie człowiek wraca jak z wojny i nie ma sił do roboty, no i koło się zamyka. To oczywiście wiąże się z zarobkami i ogólnym statusem materialnym. Gdyby ludzi w Polsce było powszechnie stać na wakacje, na wynajęcie firmy do remontu czy malowania oraz jedzenie poza domem to pewnie by z tego korzystali i potem wracali do roboty pełni chęci i sił, ale wiemy jak jest.


W Polsce święta chyba każdemu kojarzą się z głodzeniem się przez cały dzień, bo na wieczór wigilijny opchać się jak bąk próbując wszystkich 12 potraw i to wegetariańskich, bo przecież nie wolno było jeść mięsa. Dziś to już jest różnie, mało kto ma te 12 potraw a i mięso pewnie też sie tu i ówdzie zaplącze. No i kto nie je przez cały dzień? Chyba tylko chorzy. Jednak opłatek, życzenia, barszczyk z uszkami i karp to ciągle symbole polskiej wigilii i to jest super, że jest, że trwa. Słyszę czasem tu i ówdzie, że ktoś mówi, iż jeden z drugim do kościoła nie chodzi, w Boga nie wierzy,  a choinkę by ubierał i na wigilie do matki szedł. NO I CO Z TEGO, że nie wierzy, że nie chodzi.?! To jest tradycja, czasem starsza nawet niż katolicyzm jako taki. Wszak wiele tradycji pogańskich zostało zaadoptowanych na potrzeby kościoła. No i dobrze. To te tradycje, te zwyczaje inne niż gdzie indziej, niepowtarzalne łączą ludzi bardziej niż co innego. Dzięki tej wigilii często ludzie podają sobie ręce po kilku tygodniach gniewania się na siebie, dzięki tej wigilii ludzie jadą tysiące kilometrów, by spotkać się z bliskimi. Nie każdy może, nie każdy chce, ale dla większości to jednak jest okazja do spotkania, do przebaczenia, do spokojnego przemyślenia. Dla wielu wiąże się z przeżyciem religijnym, ale dla wielu ma zupełnie inne pozareligijne, ale równie istotne znaczenie. Tak jest na pewno w wielu miejscach na Ziemi. I dlatego te wszystkie elementy świąt są ważne. I te oryginalne dekoracje, i te kartki, i te życzenia, i te specjalne dania i te drobne gesty. Oczywiście każdemu też wolno nie lubić świąt (ja przez długi czas nie lubiłam), nie obchodzić świąt i innym nic do tego.

W tematyce żywnościowej dodam jeszcze ciekawostkę, że niektóre belgijskie browary mają specjalne tradycyjne świąteczne piwa: zdjęcia i opis piw świątecznych 

 Dekoracje i choinki.
Dekoracje świąteczne - podobnie jak w innych częściach świata -  najpierw pojawiają się w sklepach. Ledwie zabiorą znicze i dynie halloweenowe już wystawiają choinki i puszczają "White Christmas". W listopadzie to jest co najmniej śmieszne. Normalni ludzie jednak zaczynają wyjmować ze szaf i odkurzać swoje gadżety bożonarodzeniowe, gdy zobaczą w kalendarzu pierwszą kartkę z napisem "december" czyli grudzień. Od tego dnia systematycznie przybywa we wsi oświetlonych mikołajów, reniferów, choinek, gwiazd, szopek i światełek w ogrodzie. Nie wiem czemu, ale u nas są tylko białe i niebieskie światełka choinkowe. Te niebieskie są rzadkością, ale mój sąsiad ma takie. Reszta ma albo żółtawo białe albo niebieskawo białe, w sklepach też tylko takie są. A mama przysłała dziewczynom na urodziny kolorowe migające - zaszalejemy na wsi. Ha ha. Kolorowe są tylko ozdoby i to nie zawsze.

Szopka  przy drodze w Malderen
Choinki są takie same jak u nas. Jedni wolą sztuczne, drudzy żywe. Każda ubrana na inny sposób. Choć powiem wam, że choinka ubrana w czarne ozdoby jakoś niechoinkowato wygląda, taka ponura, żeby nie powiedzieć upiorna.  Choinka po niderlandzku to kerstboom.

Jeśli chodzi o choinki to Belgia ma dosyć specyficzny sposób na pozbywanie się ich po świętach. Znaczy tych żywych, bo sztuczne to wiadomo - na strych. Wiecie co robią po Nowym Roku z choinkami? Po tutejszemu nazywa się to (fajny wyraz) kerstboomverbranding, czyli "paleniechoinki".


Zwyczaj ten - jak wiele innych - wywodzi się z czasów pogańskich, miał na celu pożegnanie starego roku i zapewnienie szczęścia w nowym. Ludzie zbierają choinki w jednym miejscu, schodzi się gromada ludzi  i robią wielkie ognicho. W większości miejsc jest to zakazane, ze względu na wiele przypadków pożarów, ale legalne palenia choinek ciągle odbywają się na pomorzu, na plaży, gdzie ani piach, ani woda się nie sfajczy. Informują o tym wydarzeniu plakaty. Znajdziecie też takie informacje w sieci, jeśli by was kiedyś naszło na takie choinkowe sobótki pójść. Tradycja znana chyba też w Holandii.



Poza choinkami i innymi stroikami istotnym elementem dekoracji świątecznej są w Belgii świece. Belgowie kochają wszelkiego rodzaju świece, świeczki, świeczunie. W sklepach znajdziemy całe morze świec zwykłych, zapachowych, w różnych kształtach i kolorach, miliardy świeczników, podstawek na świeczki i innych bajerów świecowych i świecopodobnych.
Jakby nie patrzeć jest zima, a co może być przyjemniejszego niż świąteczny zimowy długi wieczór spędzony z rodziną w świetle migoczącego ognia z kominka i świec?



Dosyć popularnym akcentem świątecznym w Belgii są, podobnie jak i w innych krajach, rośliny uważane w czasach pogańskich za magiczne, czyli te których w porządnych katolickich domach być nie powinno. Kto jednak nie pała sentymentem do pięknego choć niemiłosiernie kłującego ostrokrzewu, którego tu rośnie w ogródkach mnóstwo, czy fascynującej jemioły pod którą wolno się całować, a nawet trzeba. Ten zwyczaj znany był też i tu, choć dziś raczej nieliczni już o nim pamiętają. Aaa, nie wiedzieliście, że to pogańskie zielska są? No to wiedźma was oświeciła. Choinka zresztą też - tak nawiasem mówiąc - to pogański symbol życia i płodności, zaś świeczki na niej miały ustrzec przed złym urokiem, ale teraz jest symbolem Bożego Narodzenia i tego się trzymajmy, bo zwyczaj to jest bardzo miły, zwłaszcza na najmłodszych ludzików.

Z okazji Bożego Narodzenia kupuje się tu też specjalne obrusy, serwetki a nawet zastawę z motywami świątecznymi.
Prezenty.
Jak jest choinka to i muszą być prezenty. W Belgii podczas świąt przychodzi Kerstman, czyli taki inny rodzaj mikołaja. Jednak - jak donoszą mi znajomi z różnych części tego kraju - pod choinkę dzieci zwykle dostają skromniejsze prezenty. Te większe przynosi Sinterklaas, w którym była mowa tutaj , a sporo też w "Antwerpii po polsku" wersja on line tutaj.W czasie  świąt obdarowują się oczywiście też i dorośli. Co, kto i komu, to już zależy od rodziny i fantazji. W belgijskich rodzinach popularne jest dawanie pod choinkę pieniędzy w kopercie lub w specjalnym świątecznym pudełku, np w kształcie bombki.

Dawanie prezentów nie kończy się na świętach, bowiem jest jeszcze Nowy Rok. Interesującym zwyczajem we Flandrii są tzw listy noworoczne, czyli nieuwsjaarbrieven. Dzieci przygotowują specjalne listy z życzeniami dla swoich rodziców i chrzestnych. Czasem też dla dziadków. Nie są to byle jakie listy. W wielu szkołach zamawia się wcześniej specjalne kartki na tą okazję. Potem dzieci pod kierunkiem wychowawcy piszą życzenia. Bardzo często są to teksty rymowane, wykaligrafowane i w ogóle staranne. Starszaki mają sami coś ułożyć, zaś maluszki po prostu przepisują gotowe teksty. Niektórzy zdaje się też ozdabiają rysunkami czy specjalnymi naklejkami. Potem po Nowym Roku,  w któryś dzień stycznia, rodzina organizuje specjalne przyjęcie noworoczne, na które zapraszani są chrzestni, dziadkowie i podczas tego spotkania dzieci uroczyście recytują owe życzenia. Moja nauczycielka przyznaje, że jest to chwila wzruszająca dla wszystkich. Dzieci są zwykle bardzo przejęte, wszyscy potem biją im brawo. Dzieci otrzymują wtedy prezenty lub pieniążki od chrzestnych. Jak niektórzy pewnie pamiętają, ja nie wiedziałam na początku o co chodzi z tymi listami i co to w ogóle są. A to fajne jest.

Co na siebie włożyć?
Mamy choinkę, kupiliśmy prezenty i zamówiliśmy obiad. Najwyższa pora się ubrać. Skoro wszystko kosztowało tyle zachodu i pieniędzy, to nie wypada raczej przyjąć gości  w codziennych jeansach, czy starym t-shircie z Papą Smurfem. Na świąteczną kolację czy obiad zakłada się eleganckie ubrania. Nie rzadko w Belgii kupuje się na święta specjalne wdzianko z motywem świątecznym. A to krawat w choinki, a to koszulka z napisem merry christmas, a to wełniany sweter z reniferem. Dzieciaki zakładają czasem reniferowe rogi lub czapki mikołajowe.


 Święta na obczyźnie.

ciastka marchewkowe - dzieło Młodej Dla nas, ludzi na emigracji, święta też mają często  specjalne znaczenie. Jako się rzekło, wielu pakuje walizy i ciągnie do domu rodzinnego, do Polski. Wielu z nas jednak zostaje z takich czy innych powodów tu, gdzie jesteśmy. Jednak organizując sobie świąteczny czas wedle polskich tradycji możemy poczuć się jak za starych dobrych czasów, jak w domu, bo mamy coś swojego, niepowtarzalnego. Nie, no spokojnie, nie zamierzam przygotowywać 12 dań. Jeszcze mnie nie pogięło. Absolutnie nie należę do tych kobiet, których fascynuje spędzanie czasu wolnego przy garach. Co to to nie. Jednak choinkę mamy po naszemu ubraną przez dzieci w bombki (czy bańki jak to u nos sie godo), cukierki i własnoręcznie wykonane papierowe ozdóbki i kolorowe mrygająće światełka, czyli pisiatą jak babci cielisia, to znaczy swojską.

W jesieni uzbierałam trochę grzybków, więc zrobię uszka i ugotują barszczyk z soku buraczanego, który tu się kupuje w butlach. Usmażę jakąś rybę (u nas w domu nigdy nie było karpia, bo nikt nie przepadał za tą rybą - nie dość że oścista, to jeszcze cuchnie mułem - też mi mecyje), mąż przyrządzi śledzie, ja zrobię jeszcze pierogi z kapustą (żeby mieć na drugi dzień obiad - to też sprytna tradycja rodzinna) i może z suszonymi śliwkami, bo kupiłam niewiempoco. No i groch jasiek  z masłem, bo to bez roboty. Zamierzam upiec makowce drożdżowe, bo są pychota i pierniczki może upieką dzieci. No i oczywiście tort (pewnie orzechowy jak zwykle), bo przecież Najstarsza będzie mieć urodziny. Opłatka nie mamy, ale życzenia będą. Będą też eleganckie ubrania i polskie kolędy z płyty (może kto nawet zaśpiewa). I pewnie jakieś drobne upominki pod choinką się znajdzie. W końcu po co się kupiło wielką choinkę? Żeby prezenty było gdzie włożyć. Przede wszystkim będziemy mieć czas dla siebie na wzajem, by usiąść razem i po prostu posiedzieć, porozmawiać. W codziennym zaganianiu często zwyczajnie brakuje na to czasu. Każdy bowiem wraca wieczorem zmęczony ze szkoły, z pracy i tylko patrzy by się wykąpać, zjeść i odpocząć przed telewizorem, czy komputerem. Nawet gadać się nie chce. Będzie też zapewne okazja do spotkania się z zaprzyjaźnionymi rodakami i miłego spędzenia czasu w wesołym polskim gronie.


Mechelen nocą

 Na koniec dziękuję wszystkim znajomym, którzy znaleźli czas i chęci, by podzielić się ze mną informacjami i uwagami na temat powyższy i nie tylko. Szczególne podziękowania należą się Ani, Joasi, Agnieszce, Małgosi i Goedele.

Jeśli ktoś z Was zauważył w moim tekście jakieś nieścisłości albo chciałby coś interesującego dodać, koniecznie niech napisze o tym w komentarzu poniżej

https://www.youtube.com/watch?v=dQw4w9WgXcQ
https://www.youtube.com/watch?v=dQw4w9WgXcQ
never gona give you up and say give

more_vert
Niemcy
Niemcy
W Nie

# data[].attributes.body
Najważniejsza podczas Bożego Narodzenia jest Msza Koguta nawiązująca do opowieści, że w nocy, kiedy narodził się Jezus, kogut piał o północy. Msza odbywa się 24 grudnia między godziną 20 a 22. Najważniejsze potrawy wigilijne to indyk, pieczone kasztany, orzechy, suszone owoce i ciasta.
Na jeziorze Rodrigo de Freitas w Rio de Janeiro od lat jest ustawiana największa na świecie pływająca choinka.
tutaj mało się wie o św. Mikołaju, ale za to popularny jest Papai Noel, czyli nasza wersja rosyjskiego „Dziadka Mroza.

# data[].attributes.attachment_link.title
Rick Astley - Never Gonna Give You Up (Official Video) (4K Remaster)

# data[].attributes.body
W Niemczech święta Bożego Narodzenia trwają dwa dni: 25 i 26 grudnia. 24 grudnia, Wigilia Bożego Narodzenia, dla wielu składa się z gorączkowego poranka i części świątecznej wieczorem. Jeśli Wigilia Bożego Narodzenia przypada na dzień roboczy, sklepy są otwarte do południa i panuje wtedy wielki pośpiech ze względu na zakup ostatnich prezentów lub produktów na świąteczną kolację. Potem następuje zdobienie choinki lampkami i kolorowymi bombkami, pakowanie prezentów i przygotowywanie potraw.

Wczesnym wieczorem spotykają się rodziny. Niektóre z nich kultywują tradycje, takie jak wspólne śpiewanie lub muzykowanie. Po posiłku rozdawane są świąteczne prezenty: wtedy można rozpakować paczki leżące pod choinką. Dzieci już na tygodnie przed Bożym Narodzeniem napisały dla Dzieciątka Jezus listę życzeń i z niecierpliwością czekają, czy ich życzenia się spełnią.

Młodzi ludzie, którzy wrócili do rodzinnego miasta na okres świąt, często wychodzą jeszcze późnym wieczorem, aby spotkać starych przyjaciół.

# data[].attributes.body
Boże Narodzenie w Holandii jest odmienne od świąt, które znamy z Polski. Dla większości Holendrów Kerst lub Kerstmis – czyli właśnie Boże Narodzenie – to przede wszystkim okazja, by odpoczywać i spędzać czas z rodziną.

Bardzo wielu Polaków pracuje za granicą, by polepszyć byt swoich rodzin w Polsce. Tradycje bożonarodzeniowe w Holandii mało ich jednak interesują, bo na święta typowy krajan wraca do domu. Być może jesteś ciekaw, jak poddani króla Wilhelma-Alexandra spędzają te święta? Jakie potrawy wigilijne jada się w Holandii? My znamy odpowiedzi na te pytania.

Święta Bożego Narodzenia w Holandii

Największa różnica między polską a holenderską Gwiazdką jest taka, że święta Bożego Narodzenia w Holandii są świeckie. Religijny wymiar wydarzenia nie odgrywa tam żadnej roli.

Boże Narodzenie w Holandii zaczyna się od przyniesienia do domu i udekorowania prawdziwej choinki. Zwykle dzieje się to tuż po 5 grudnia, czyli po holenderskich mikołajkach.

Następne na liście są świąteczne kartki, wysyłane do znajomych i rodziny. Statystyczny Holender wysyła średnio 40 takich kartek! Internet ułatwił i przyspieszył kontakty międzyludzkie, ale w Holandii tradycyjna poczta wciąż trzyma się mocno.

Holenderskie zwyczaje świąteczne w pracy

Kolejnym niezbędnym elementem świąt jest paczka świąteczna (kertpakket), którą każdy Holender dostaje od swojego pracodawcy. Jest to wielkie pudło, zwykle pełne różnych zagranicznych smakołyków, win, słodyczy i mniej lub bardziej przydatnych gadżetów, wartych kilkadziesiąt euro. Jak widać, zwyczaje bożonarodzeniowe w Holandii traktuje się poważnie.

Ostatni dzień pracy przed świętami to czas na kerstborrel, czyli „świąteczny kieliszek”. Pracownicy danej firmy zbierają się w kantynie na wspólnym poczęstunku. Bywa, że dyrekcja wygłasza mowę i składa im życzenia. Szczególnie hojni pracodawcy zapraszają pracowników do restauracji na kerstdiner – świąteczny obiad.

Święta Bożego narodzenia w Holandii związane są z jeszcze jedną interesującą tradycją. Z holenderskich statystyk wynika, iż to w tym okresie poczynane jest najwięcej nowych obywateli. Można to było wyliczyć, ponieważ we wrześniu corocznie pada w tym kraju rekord urodzin: na świat przychodzi wówczas ponad 500 dzieci dziennie!

Obyczaje kraju protestantów i katolików

Polskie święta to stół uginający się od przepisowych 12 potraw, a potem rodzina senna z obżarstwa. Boże Narodzenie w Holandii nie poraża wystawnością, choć trudno powiedzieć, żeby panował tu kulinarny minimalizm.

Potrawy podawane na Boże Narodzenie w Holandii nie muszą spełniać reguł żadnego ścisłego kanonu. Panuje pełna dowolność. Holenderki i Holendrzy przygotowują na kerstdiner specjały znane im z przepisów matek czy babć, ale też wypróbowują kulinarne nowości. Bywa i tak, że kupują w marketach gotowe, już przyrządzone dania.

Coraz więcej Holendrów na świąteczny obiad wybiera się do restauracji – i to zarówno pierwszego, jak i drugiego dnia świąt. W niektórych regionach kraju stolik w upatrzonym lokalu należy rezerwować już na wiele tygodni przed świętami.

Święta Bożego Narodzenia w Holandii - świąteczne przysmaki

Istnieją tradycyjne świąteczne smaki, bez których trudno sobie wyobrazić Kerst. Mieszkańcy kraju tulipanów mają kilka takich potraw charakterystycznych dla ich kultury. Z reguły są to łakocie.

Kerstdiner

Holenderski obiad świąteczny, jadany w pierwszy dzień świąt. Ci, którzy decydują sie przygotować go samodzielnie, stawiają na potrawę o nazwie gourmetten. Jest to sposób przyrządzania mięs i kruchych warzyw, polegający na smażeniu ich na rozgrzanej blasze. Jeszcze gorącą i pełną skwierczących smakowitości blachę przenosi się na wigilijny stół. Mięso to najczęściej pieczyste z dziczyzny, gęsi, kaczki, królika bądź indyka. Gotowy zestaw tuszek jest do nabycia w supermarketach.

Kerststol

To tradycyjne świąteczne słodycze, jadane w Holandii na Boże Narodzenie. Historia tego specjału ma ponad 650 lat! Zapoczątkowali ją średniowieczni uczestnicy wypraw krzyżowych, przywożący z Bliskiego Wschodu nieznane wcześniej w Europie owoce, orzechy albo przyprawy. Dziś z tych dawniej egzotycznych składników piecze się struclę z migdałowym nadzieniem, pękającą od rodzynek. Ciasto posypuje się cukrem pudrem i przyprawia sokiem z cytryny.

Kerststol podaje się na świąteczne śniadanie. Nie jest to może najzdrowsza przekąska, ale raz w roku nie liczy się kalorii. Pod tym względem tradycje bożonarodzeniowe w Holandii zgadzają się z polskimi.

Sinterklaaskoek

Sinterklaas to niderlandzki Święty Mikołaj, a ów przysmak jest z nim ściśle związany – to po prostu ciastka Świętego Mikołaja. Warto w tym miejscu wspomnieć, że gwiazdor Holendrów działa według nieco innego rozkładu jazdy niż nasz. Holendrzy mogą go spotkać od połowy listopada aż do grudnia.

Speculaas

Janhagel

Są to cienkie, kruche ciasteczka o korzennym aromacie. Dawniej wypiekało się je wyłącznie w tym czasie, ale obecnie są w sprzedaży przez cały okres świąteczny, a w niektórych sklepach nawet przez okrągły rok.

Prostokątne ciasteczka, które swój specyficzny smak zawdzięczają posypce z granulowanego cukru – bywa, że z nutą anyżu bądź wiórkami migdałowymi. Ich geneza jest wyjątkowo interesująca, jeśli kogoś bawi historia kulinariów. Janhagel były zwyczajową nagrodą, wręczaną chłopom… w zamian za posprzątanie stajni. Dziś o stajnię trudniej, podobnie jak o ten tradycyjny przysmak. Ale jeśli któraś z holenderskich babć zna na niego przepis, chętnie przekazuje go następnym pokoleniom.

# data[].attributes.body
jest to kraj również chrześcijański więc aż tak się nie różni od tradycji polskiej.
Różnie się jednak trochę rzeczy takie jak:
5 grudnia pojawia się krampus, humanoidalna koza strasząca i porywająca niegrzeczna dzieci.
prezenty przynosi nie święty Mikołaj
lecz dziecię Jezus do którego można napisać list. Sam Mikołaj nazywa się
Nikolo z Myry, znany z dobrego charakteru
,zmarłszy 6 grudnia zaczęto obchodzić
święto jego imieniem

# data[].attributes.body
W Egipcie Boże Narodzenie świętuje się 7 stycznia. Święta religijne, zarówno muzułmańskie, jak i chrześcijańskie, są czasem radosnych uroczystości publicznych. Podczas takich dni panuje w Egipcie wyjątkowa atmosfera  gościnności. Niemal wszystkie święta muzułmańskie wyznacza 12-miesięczny islamski kalendarz lunarny, co sprawia, że nie wypadają one co roku w tym samym dniu kalendarza słonecznego.

# data[].attributes.body
Dla Norwegów czas Bożego Narodzenia zaczyna się wraz z początkiem Adwentu. Te cztery tygodnie przed świętami, to tzw. czas oczekiwania – po norwesku ventetid, który z jednej strony jest przejawem przywiązania do tradycji, z drugiej ma charakter duchowy, a z trzeciej – jest świetną okazją do spotkań w gronie rodziny i przyjaciół.

Jednym z tradycyjnych świątecznych produktów, który pojawia się w tym czasie w sklepach jest świąteczna oranżada, czyli julebrus.

Bardzo popularne, podobnie jak u nas, a może nawet bardziej, są tutaj pierniczki, czyli pepperkaker. W grudniu nie ma problemu z ich kupieniem w żadnym sklepie, a Norwegowie zajadają się nimi przy każdej okazji

23 grudnia, czyli na dzień przed Wigilią, Norwegowie świętują lille juleaften, czyli małą wigilię. Tego dnia jedzą świąteczny obiad, robią ostatnie zakupy i kończą wypełnianie ostatnich domowych obowiązków

Podczas Wigilii w Norwegii je się głównie mięso i ryby. Nie ma tu tradycji 12 potraw, za to w wielu domach na wigilijnym stole pojawia się 7 rodzajów świątecznych ciast. Tradycyjne, wigilijne i świąteczne przysmaki Norwegów to przede wszystkim ribbe i pinnekjøtt.

# data[].attributes.body
Tak jak w krajach zachodnich, w Chile celebruje się Święta Bożego Narodzenia 25 grudnia. Właściwie Święta w Chile zaczynają się już w pierwszych dniach grudnia. Rodziny dekorują wtedy drzewko świąteczne światełkami i bombkami w różnych kolorach, a dom wypełnia powoli świąteczna atmosfera. W dniu 24 grudnia pracuje się normalnie, ale wiele firm kończy pracę wcześniej, co pozwala pracownikom zdążyć na przygotowania do Wigilii. Kolejny dzień, 25 grudnia, to święto narodowe, dlatego wszystkie sklepy są zamknięte. Na ulicach można spotkać wiele dzieci grających w swoje nowe gry. Wypoczynek i spotkania rodzinne to coroczna tradycja, która upamiętnia narodzenie Jezusa, zgodnie z tradycją chrześcijańską. W Chile Święta traktuje się głównie jako spotkanie rodzinne. Dla większości osób jest to okazja do rozmowy z bliskimi i wspólnej kolacji. Tak samo jak w tradycji europejskiej, dekorowane jest drzewko świąteczne, pod którym kładzie się prezenty. Ale tych w Chile nie przynosi św. Mikołaj, ale Gwiazdor.

Popularne, tradycyjne potrawy to sałatki: ziemniaczana z majonezem, z selera i awokado czy kapustno-jabłkowa lub buraczana. Podaje się też ryż z rodzynkami oraz owoce morza. Danie główne to zazwyczaj kurczak lub indyk pieczony z kasztanami i kurczak w pil pil (z krewetkami). Na deser serwuje się ciasto czekoladowe (pan de pascua) lub świąteczne ciasto piaskowe (queque). Do posiłków pija się cola de mono. Popularny jest też rompón składający się z rumu, mleka, jajka, wanilii i cukru.

# data[].attributes.body
W Hiszpanii Boże Narodzenie obchodzi się 25 grudnia. Głównym zwyczajem jest bożonarodzeniowy obiad, po którym składa się życzenia bliskim i przyjaciołom. Jedną z tradycji jest również przygotowanie szopki Bożonarodzeniowiej, którą reprezentują figurki Świętej Rodziny i żłobka z Jezusem

# data[].attributes.body
Boże Narodzenie we Francji - „Noël” - to także jedno z najbardziej nastrojowych i rodzinnych świąt, w obchodach niewiele różniące się od naszej, polskiej tradycji. Tak jak i u nas, święta to czas spotkań z bliskimi, celebrowania rodzinnej atmosfery przy suto zastawionym stole.

To także era prezentów. Mikołaj- „Père Noël” – przynosi je w nocy, z 24 na 25 grudnia, wrzucając je do buta lub pod choinkę.

Symbolem Bożego Narodzenia we Francji jest nie choinka, a szopka oraz występujące w wielu regionach kraju tzw. „santons” - figurki świętych. Co ciekawe, oprócz postaci biblijnych, „mali święci” często przedstawiają bohaterów dnia codziennego – policjanta, burmistrza czy kucharza. We Francji Święta Bożego Narodzenia obchodzi się tylko 24 wieczorem i 25 grudnia. Podczas wigilijnej kolacji Francuzi nie dzielą się opłatkiem i nie śpiewają kolęd i pastorałek.

reklama

Tradycyjna bożonarodzeniowa kolacja - „Le Réveillon”, konsumowana zwykle przed lub po pasterce, a także świąteczny obiad 25 grudnia, składają się najczęściej z takich dań, jak: indyk nadziewany jadalnymi kasztanami („dinde aux marrons”), owoce morza i ryby – zazwyczaj ostrygi („huîtres”) i wędzony łosoś („saumon fumé”), pasztet z otłuszczonych gęsich wątróbek („foie gras”), tradycyjne ciasto, roladę w formie kawałka drewna "Bûche de Noël" („świąteczna kłoda”), ale i gryczane naleśniki polane kwaśną śmietaną (Bretania).

Joyeux Noël!


Kliknij, żeby dodać swój głos

Ocena: 4,08 z 5. Ocen: 25

Czy ta strona może się przydać komuś z Twoich znajomych? Poleć ją:
0

FacebookTwitter

# data[].attributes.body
ęta Bożego Narodzenia obchodzi się tylko 24 wieczorem i 25 gr

# data[].attributes.body
Podobnie, jak w Polsce, również w Portugalii Wigilia 24 grudnia jest dniem pracującym, a sklepy i różne punkty usługowe są otwarte najczęściej do godzin popołudniowych. Tego dnia jednak każdy czeka na najważniejszy posiłek tego dnia – kolację wigilijną. Jada się ją najczęściej po zachodzie słońca, a w niektórych domach przyjęło się, podobnie, jak w Polsce, wyczekiwanie na pierwszą gwiazdkę. Świąteczna kolacja to po portugalsku consoada i bez wątpienia jest to najważniejszy posiłek całych świąt Bożego Narodzenia w Portugalii.

# data[].attributes.body
ięta Bożego Narodzenia obchodzi się tylko 24 wieczorem i 25 gr

# data[].attributes.body
Boże Narodzenie w  Rosji jest obchodzone dwa tygodnie później niż w Polsce. Według kalendarza juliańskiego, który obowiązuje w cerkwi prawosławnej, pierwszy dzień świąt wypada 7 stycznia. Okres Bożego Narodzenia od pierwszego dnia świąt do Ofiarowania Pańskiego nazywa się w Rosji świątki. Rosyjskie tradycje świąteczne są bardzo podobne do polskich zwyczajów bożonarodzeniowych. W Wigilię Bożego Narodzenia, tzw. Soczelnik, prawosławni Rosjanie zasiadają do stołu wigilijnego, na którym jest 12 potraw, których liczba odpowiada Dwunastu Apostołom. Podstawowymi składnikami wigilijnych potraw są zboża, grzyby, suszone owoce oraz groch. Głównym daniem jest tzw. soczywo, czyli kutia.Kiedy w Polsce katolicy dzielą się opłatkiem, prawosławni w Rosji dzielą się z najbliższymi tzw. prosforą, czyli święconym chlebem.Święta Bożego Narodzenia w Rosji to państwowy, ustalony przez rząd moment świętowania przez wielu chrześcijan, stanowiący jednocześnie jedno z najważniejszych świąt w całym roku. Wiele rosyjskich tradycji bożonarodzeniowych wywodzi się z kultury pogańskiej, która poprzedzała chrześcijaństwo w kraju. Tradycyjnie są to kasze, grzyby, sałatki warzywne, ciasta i pierniki. Niekiedy - również ryby. Potrawy-Wśród młodych modna jest faramuszka, czyli zupa piwna, znana w Rosji jako staropolskie danie postne. Głównym daniem wigilijnym jest jednak kutia, którą przygotowuje się z ziaren pszenicy, miodu, kaszy, maku lub orzechów.

# data[].attributes.body
Świętowanie rozpoczyna się w wieczór wigilijny, podczas gdy cała rodzina zbiera się przy stole na uroczystej kolacji, po kolacji gra się w karty lub tombolę albo od razu przechodzi do wymiany prezentów, w niektórych rejonach bywa tak, że otwieranie otrzymanych prezentów następuje dopiero po pasterce. Po powrocie z kościoła wszyscy składają sobie wzajemnie życzenia, otwiera się przy tym butelkę szampana lub wina.

Zarówno kolacja wigilijna jak i obiad 1 dnia świąt składa się z wykwintnych potraw przygotowywanych specjalnie na tą okazję – w wigilię je się potrawy postne, ryby i warzywa smażone lub duszone, a na drugi dzień jest uroczysty obiad również w gronie rodziny, obiad ten jest pożywny, ale już nie postny. We Włoszech kolacja wigilijna składa się z 13 dań, o jedno więcej niż w Polsce. Są one oparte na bazie rybnej i jak to wiadomo we Włoszech połączone z makaronami pod różnymi postaciami.

Najbardziej charakterystycznym aspektem świąt Bożego Narodzenia we Włoszech są bezsprzecznie szopki. Są one stałym i niezbędnym elementem wystroju, szczególnie kościołów. Tradycja szopek pochodzi właśnie z Włoch.

# data[].attributes.body
Glögg to mocne grzane wino. Duńczycy nie wyobrażają sobie świąt bez tego. Święta w Danii bez tego wina ,to jak święta w polsce bez mandarynek, Kevina samego w domu i cringe'u wywołanego przez to jak babcia zmusza cie do zjedzenia 56 pierogów i sałatki jażynowej.

Nisse to mały skrzacior ma brode ale jest mały jak dzieciak

# data[].attributes.body
VA

Prócz indyka Belgowie jadają również dziczyznę, pasztet, ostrygi a to wszystko popijają szampanem. Obowiązkowe jest również ciasto z kremem zwane polanem. W wielu rodzinach od wigilijnej kolacji ważniejszy jest obiad w pierwszy dzień świąt, gdyż wolny od pracy jest tylko 25 grudnia.
Belgia jest niewielkim państwem europejskim, ale posiada królewskie tradycje, ale także wiele obyczajów związanych z obchodzeniem świąt, zwłaszcza tych religijnych.
W Belgii odchodzi się od tradycyjnego Bożego Narodzenia. Belgowie coraz częściej nie mają czasu ani głowy do przygotowywania wymyślnych potraw według od dawna zapomnianych tradycyjnych przepisów. Najczęściej więc kupują indyka z borówkami w pobliskim supermarkecie albo wręcz zamawiają stolik w restauracji

W Polsce dla wszystkich oczywiste jest, że święta zaczynają się już 24 grudnia wieczorem. Tutaj jednak jest różnie. Niektóre belgijskie rodziny  także już w ten dzień zaczynają. Są to często rodziny, które do kościoła chodzą przynajmniej od czasu do czasu, więc w pasterce też uczestniczą i święta też z narodzeniem Jezusa kojarzą, a nie tylko z feriami. U nich więc też w ten dzień jest uroczysta kolacja i składanie życzeń. Moja nauczycielka niderlandzkiego, która jest moją rówieśniczką, wspomina, że jako dziecko szła wieczorem spać, a przed północą wszystkie dzieci były budzone i musiały iść do kościoła na Mszę Świętą. To u nas np nie było przymusu dla dzieci, my mogliśmy iść po prostu na poranną Mszę w Boże Narodzenie i wystarczyło.

W wigilię Bożego Narodzenia tutaj wielu ludzi lata jeszcze po sklepach w poszukiwaniu promocji. Belgowie są bowiem znani z tego, że ni lubią wydawać pieniędzy, jeśli nie muszą i jeśli się tylko da, to szukają okazji i przecen, a tych przed świętami jest całkiem sporo. To dotyczy nie tylko tych biedniejszych, ale i całkiem zamożnych.Choć według Belgów to Holendrzy podobno są o wiele bardziej oszczędni a nawet skąpi. Krąży setki dowcipów na ten temat.

W Walonii jednak święta zaczyna się 24/12 (typowo belgijski sposób zapisu daty) uroczystą kolacją. Tyle, że oni nie zaczynają z pierwszą gwiazdką. Bynajmniej. Zwykle starają się zapraszać rodzinę na późniejszą godzinę, np na dwudziestą, żeby posiedzieć przy stole do północy. Nie mają jakichś specjalnych dań typowo świątecznych, ale potrawy są lepsze, droższe, ekskluzywniejsze. Często jakaś dziczyzna, owoce morza, homar, kaczka, indyk. Nie wystawia się na raz wszystkiego z lodówki na stole jak w Polsce. Raczej najpierw jakieś przekąski, aperitif, przystawki, potem dopiero danie główne, potem, zanim podadzą następne danie, relaksik przy alkoholu. Na koniec przed samą północą podaje się deser. Jest to najczęściej la bûche de Noël (franc.), boomstronk (niderl.) czyli rolada przypominająca kawałek drewna. Ponoć bardzo pyszna.

O północy wszyscy składają sobie życzenia i się cmokają. O północy otwiera się też prezenty. Czasem tylko czas prezentów przychodzi wcześniej, gdy w rodzinie są maluchy , które nie mogą doczekać do północy.

Najważniejszy dzień to jednak 25 grudnia.  26 grudnia też niektórzy świętują z rodziną. Co nie zmienia faktu, że ten drugi dzień nie we wszystkich rodzinach jest uznawany za święto. Zasadniczo duże rodziny flamandzkie częściej świętują oba dni, bowiem  w zwyczaju jest, że gościna odbywa się u najstarszych i wtedy jeden dzień jest imprezka u mamy a na drugi u teściowej. Jedno, co jest pewne, to że Belgijki też świętują po ludzku, czyli nie spędzają połowy (co najmniej) tego świątecznego czasu w kuchni tylko z rodziną. W Belgii można zamówić gotowe zestawy świąteczne do domu. W takim zestawie mamy główne dania, przystawki, desery i na gorąco i na zimno. Już od początku grudnia w skrzynce można znaleźć ulotki, gazetki z reklamami restauracji czy innych tam firm, które zajmują się taką działalnością kucharską i skomponować sobie całe świąteczne menu, które przywiozą ci do domu w wybrany dzień. Jak nie zamawiają kompletu, to przynajmniej ciasto, czy jakieś tam inne półprodukty, żeby się nie męczyć. On znajomej dowiedziałam się też o ciekawym wynalazku, który widuję w wielu sklepach, ale wcześniej nie bardzo potrafiłam znaleźć jego zastosowanie. Na szczęście koleżanka mnie uświadomiła, że jest to  domowy grill z raclette i z tego wynalazku bardzo często korzysta się podczas różnych spotkań rodzinnych czy ze znajomymi. Dzięki temu urządzeniu każdy sam robi sobie żarcie.
Pod poniższym linkiem znajdziecie wszystko o raclette, gdyby to was oczywiście interesowało.

Wiele osób wychodzi też w czasie świąt z rodziną do restauracji. Podczas Bożego Narodzenia restauracje są częstokroć pełne, dlatego lepiej zrobić sobie wcześniej rezerwację, gdy ma się ochotę skorzystać ze świątecznego klimatu jakieś uroczej knajpki.

26 grudnia jest już tutaj dniem roboczym dla wielu ludzi. Otwarte są sklepy, listonosz roznosi listy, a na wsi nikogo nie zdziwi (no może nas Polaków - mnie na początku zdziwiło), gdy sąsiad od rana rżnie drzewo piłą.

Jednakże już od 21 grudnia (w tym roku) zaczynają się ferie świąteczne dla wszystkich  uczniów, a wielu rodziców zostawia sobie na koniec roku parę dni urlopu, by razem ze swoimi pociechami pojechać na tydzień czy dwa w Ardeny albo nad morze. Niektórzy mają w tych miejscach swoje domki wypoczynkowe. Niektóre firmy (m.in. ta w której pracuje M) mają wtedy przestój i wszyscy idą na urlopy. Inna znajoma słusznie zauważa, że w Belgii jak jest robota, to ludzie ostro zasuwają, żeby nie rzec - zapieprzają, a jak jest urlop to na prawdę wypoczywają. I to jest dobry system. W Polsce ludzie lubią się obijać w pracy, jak tylko jest okazja to już jeden z drugim opiera się o łopatę albo ciupie w pasjansa na kompie, zaś urlop w Polsce jest okazją by zrobić remont, narąbać drzewa na całą zimę, zrobić generalne porządki, stać co dnia przy garach, by dzieci wreszcie coś dobrego zjadły. Przez co po urlopie człowiek wraca jak z wojny i nie ma sił do roboty, no i koło się zamyka. To oczywiście wiąże się z zarobkami i ogólnym statusem materialnym. Gdyby ludzi w Polsce było powszechnie stać na wakacje, na wynajęcie firmy do remontu czy malowania oraz jedzenie poza domem to pewnie by z tego korzystali i potem wracali do roboty pełni chęci i sił, ale wiemy jak jest.

W Polsce święta chyba każdemu kojarzą się z głodzeniem się przez cały dzień, bo na wieczór wigilijny opchać się jak bąk próbując wszystkich 12 potraw i to wegetariańskich, bo przecież nie wolno było jeść mięsa. Dziś to już jest różnie, mało kto ma te 12 potraw a i mięso pewnie też sie tu i ówdzie zaplącze. No i kto nie je przez cały dzień? Chyba tylko chorzy. Jednak opłatek, życzenia, barszczyk z uszkami i karp to ciągle symbole polskiej wigilii i to jest super, że jest, że trwa. Słyszę czasem tu i ówdzie, że ktoś mówi, iż jeden z drugim do kościoła nie chodzi, w Boga nie wierzy,  a choinkę by ubierał i na wigilie do matki szedł. NO I CO Z TEGO, że nie wierzy, że nie chodzi.?! To jest tradycja, czasem starsza nawet niż katolicyzm jako taki. Wszak wiele tradycji pogańskich zostało zaadoptowanych na potrzeby kościoła. No i dobrze. To te tradycje, te zwyczaje inne niż gdzie indziej, niepowtarzalne łączą ludzi bardziej niż co innego. Dzięki tej wigilii często ludzie podają sobie ręce po kilku tygodniach gniewania się na siebie, dzięki tej wigilii ludzie jadą tysiące kilometrów, by spotkać się z bliskimi. Nie każdy może, nie każdy chce, ale dla większości to jednak jest okazja do spotkania, do przebaczenia, do spokojnego przemyślenia. Dla wielu wiąże się z przeżyciem religijnym, ale dla wielu ma zupełnie inne pozareligijne, ale równie istotne znaczenie. Tak jest na pewno w wielu miejscach na Ziemi. I dlatego te wszystkie elementy świąt są ważne. I te oryginalne dekoracje, i te kartki, i te życzenia, i te specjalne dania i te drobne gesty. Oczywiście każdemu też wolno nie lubić świąt (ja przez długi czas nie lubiłam), nie obchodzić świąt i innym nic do tego.

W tematyce żywnościowej dodam jeszcze ciekawostkę, że niektóre belgijskie browary mają specjalne tradycyjne świąteczne piwa: zdjęcia i opis piw świątecznych

Dekoracje i choinki.

Dekoracje świąteczne - podobnie jak w innych częściach świata -  najpierw pojawiają się w sklepach. Ledwie zabiorą znicze i dynie halloweenowe już wystawiają choinki i puszczają "White Christmas". W listopadzie to jest co najmniej śmieszne. Normalni ludzie jednak zaczynają wyjmować ze szaf i odkurzać swoje gadżety bożonarodzeniowe, gdy zobaczą w kalendarzu pierwszą kartkę z napisem "december" czyli grudzień. Od tego dnia systematycznie przybywa we wsi oświetlonych mikołajów, reniferów, choinek, gwiazd, szopek i światełek w ogrodzie. Nie wiem czemu, ale u nas są tylko białe i niebieskie światełka choinkowe. Te niebieskie są rzadkością, ale mój sąsiad ma takie. Reszta ma albo żółtawo białe albo niebieskawo białe, w sklepach też tylko takie są. A mama przysłała dziewczynom na urodziny kolorowe migające - zaszalejemy na wsi. Ha ha. Kolorowe są tylko ozdoby i to nie zawsze.

Szopka  przy drodze w Malderen

Choinki są takie same jak u nas. Jedni wolą sztuczne, drudzy żywe. Każda ubrana na inny sposób. Choć powiem wam, że choinka ubrana w czarne ozdoby jakoś niechoinkowato wygląda, taka ponura, żeby nie powiedzieć upiorna.  Choinka po niderlandzku to kerstboom.

Jeśli chodzi o choinki to Belgia ma dosyć specyficzny sposób na pozbywanie się ich po świętach. Znaczy tych żywych, bo sztuczne to wiadomo - na strych. Wiecie co robią po Nowym Roku z choinkami? Po tutejszemu nazywa się to (fajny wyraz) kerstboomverbranding, czyli "paleniechoinki".

Zwyczaj ten - jak wiele innych - wywodzi się z czasów pogańskich, miał na celu pożegnanie starego roku i zapewnienie szczęścia w nowym. Ludzie zbierają choinki w jednym miejscu, schodzi się gromada ludzi  i robią wielkie ognicho. W większości miejsc jest to zakazane, ze względu na wiele przypadków pożarów, ale legalne palenia choinek ciągle odbywają się na pomorzu, na plaży, gdzie ani piach, ani woda się nie sfajczy. Informują o tym wydarzeniu plakaty. Znajdziecie też takie informacje w sieci, jeśli by was kiedyś naszło na takie choinkowe sobótki pójść. Tradycja znana chyba też w Holandii.

Poza choinkami i innymi stroikami istotnym elementem dekoracji świątecznej są w Belgii świece. Belgowie kochają wszelkiego rodzaju świece, świeczki, świeczunie. W sklepach znajdziemy całe morze świec zwykłych, zapachowych, w różnych kształtach i kolorach, miliardy świeczników, podstawek na świeczki i innych bajerów świecowych i świecopodobnych.

Jakby nie patrzeć jest zima, a co może być przyjemniejszego niż świąteczny zimowy długi wieczór spędzony z rodziną w świetle migoczącego ognia z kominka i świec?

Dosyć popularnym akcentem świątecznym w Belgii są, podobnie jak i w innych krajach, rośliny uważane w czasach pogańskich za magiczne, czyli te których w porządnych katolickich domach być nie powinno. Kto jednak nie pała sentymentem do pięknego choć niemiłosiernie kłującego ostrokrzewu, którego tu rośnie w ogródkach mnóstwo, czy fascynującej jemioły pod którą wolno się całować, a nawet trzeba. Ten zwyczaj znany był też i tu, choć dziś raczej nieliczni już o nim pamiętają. Aaa, nie wiedzieliście, że to pogańskie zielska są? No to wiedźma was oświeciła. Choinka zresztą też - tak nawiasem mówiąc - to pogański symbol życia i płodności, zaś świeczki na niej miały ustrzec przed złym urokiem, ale teraz jest symbolem Bożego Narodzenia i tego się trzymajmy, bo zwyczaj to jest bardzo miły, zwłaszcza na najmłodszych ludzików.

Z okazji Bożego Narodzenia kupuje się tu też specjalne obrusy, serwetki a nawet zastawę z motywami świątecznymi.

Prezenty.

Jak jest choinka to i muszą być prezenty. W Belgii podczas świąt przychodzi Kerstman, czyli taki inny rodzaj mikołaja. Jednak - jak donoszą mi znajomi z różnych części tego kraju - pod choinkę dzieci zwykle dostają skromniejsze prezenty. Te większe przynosi Sinterklaas, w którym była mowa tutaj , a sporo też w "Antwerpii po polsku" wersja on line tutaj.W czasie  świąt obdarowują się oczywiście też i dorośli. Co, kto i komu, to już zależy od rodziny i fantazji. W belgijskich rodzinach popularne jest dawanie pod choinkę pieniędzy w kopercie lub w specjalnym świątecznym pudełku, np w kształcie bombki.

Dawanie prezentów nie kończy się na świętach, bowiem jest jeszcze Nowy Rok. Interesującym zwyczajem we Flandrii są tzw listy noworoczne, czyli nieuwsjaarbrieven. Dzieci przygotowują specjalne listy z życzeniami dla swoich rodziców i chrzestnych. Czasem też dla dziadków. Nie są to byle jakie listy. W wielu szkołach zamawia się wcześniej specjalne kartki na tą okazję. Potem dzieci pod kierunkiem wychowawcy piszą życzenia. Bardzo często są to teksty rymowane, wykaligrafowane i w ogóle staranne. Starszaki mają sami coś ułożyć, zaś maluszki po prostu przepisują gotowe teksty. Niektórzy zdaje się też ozdabiają rysunkami czy specjalnymi naklejkami. Potem po Nowym Roku,  w któryś dzień stycznia, rodzina organizuje specjalne przyjęcie noworoczne, na które zapraszani są chrzestni, dziadkowie i podczas tego spotkania dzieci uroczyście recytują owe życzenia. Moja nauczycielka przyznaje, że jest to chwila wzruszająca dla wszystkich. Dzieci są zwykle bardzo przejęte, wszyscy potem biją im brawo. Dzieci otrzymują wtedy prezenty lub pieniążki od chrzestnych. Jak niektórzy pewnie pamiętają, ja nie wiedziałam na początku o co chodzi z tymi listami i co to w ogóle są. A to fajne jest.

Co na siebie włożyć?

Mamy choinkę, kupiliśmy prezenty i zamówiliśmy obiad. Najwyższa pora się ubrać. Skoro wszystko kosztowało tyle zachodu i pieniędzy, to nie wypada raczej przyjąć gości  w codziennych jeansach, czy starym t-shircie z Papą Smurfem. Na świąteczną kolację czy obiad zakłada się eleganckie ubrania. Nie rzadko w Belgii kupuje się na święta specjalne wdzianko z motywem świątecznym. A to krawat w choinki, a to koszulka z napisem merry christmas, a to wełniany sweter z reniferem. Dzieciaki zakładają czasem reniferowe rogi lub czapki mikołajowe.

Święta na obczyźnie.

ciastka marchewkowe - dzieło Młodej Dla nas, ludzi na emigracji, święta też mają często  specjalne znaczenie. Jako się rzekło, wielu pakuje walizy i ciągnie do domu rodzinnego, do Polski. Wielu z nas jednak zostaje z takich czy innych powodów tu, gdzie jesteśmy. Jednak organizując sobie świąteczny czas wedle polskich tradycji możemy poczuć się jak za starych dobrych czasów, jak w domu, bo mamy coś swojego, niepowtarzalnego. Nie, no spokojnie, nie zamierzam przygotowywać 12 dań. Jeszcze mnie nie pogięło. Absolutnie nie należę do tych kobiet, których fascynuje spędzanie czasu wolnego przy garach. Co to to nie. Jednak choinkę mamy po naszemu ubraną przez dzieci w bombki (czy bańki jak to u nos sie godo), cukierki i własnoręcznie wykonane papierowe ozdóbki i kolorowe mrygająće światełka, czyli pisiatą jak babci cielisia, to znaczy swojską.

W jesieni uzbierałam trochę grzybków, więc zrobię uszka i ugotują barszczyk z soku buraczanego, który tu się kupuje w butlach. Usmażę jakąś rybę (u nas w domu nigdy nie było karpia, bo nikt nie przepadał za tą rybą - nie dość że oścista, to jeszcze cuchnie mułem - też mi mecyje), mąż przyrządzi śledzie, ja zrobię jeszcze pierogi z kapustą (żeby mieć na drugi dzień obiad - to też sprytna tradycja rodzinna) i może z suszonymi śliwkami, bo kupiłam niewiempoco. No i groch jasiek  z masłem, bo to bez roboty. Zamierzam upiec makowce drożdżowe, bo są pychota i pierniczki może upieką dzieci. No i oczywiście tort (pewnie orzechowy jak zwykle), bo przecież Najstarsza będzie mieć urodziny. Opłatka nie mamy, ale życzenia będą. Będą też eleganckie ubrania i polskie kolędy z płyty (może kto nawet zaśpiewa). I pewnie jakieś drobne upominki pod choinką się znajdzie. W końcu po co się kupiło wielką choinkę? Żeby prezenty było gdzie włożyć. Przede wszystkim będziemy mieć czas dla siebie na wzajem, by usiąść razem i po prostu posiedzieć, porozmawiać. W codziennym zaganianiu często zwyczajnie brakuje na to czasu. Każdy bowiem wraca wieczorem zmęczony ze szkoły, z pracy i tylko patrzy by się wykąpać, zjeść i odpocząć przed telewizorem, czy komputerem. Nawet gadać się nie chce. Będzie też zapewne okazja do spotkania się z zaprzyjaźnionymi rodakami i miłego spędzenia czasu w wesołym polskim gronie.

Mechelen nocą

Na koniec dziękuję wszystkim znajomym, którzy znaleźli czas i chęci, by podzielić się ze mną informacjami i uwagami na temat powyższy i nie tylko. Szczególne podziękowania należą się Ani, Joasi, Agnieszce, Małgosi i Goedele.

Jeśli ktoś z Was zauważył w moim tekście jakieś nieścisłości albo chciałby coś interesującego dodać, koniecznie niech napisze o tym w komentarzu poniżej

# data[].attributes.body
Boże Narodzenie we Francji - „Noël” - to także jedno z najbardziej nastrojowych i rodzinnych świąt, w obchodach niewiele różniące się od naszej, polskiej tradycji. Tak jak i u nas, święta to czas spotkań z bliskimi, celebrowania rodzinnej atmosfery przy suto zastawionym stole.

To także era prezentów. Mikołaj- „Père Noël” – przynosi je w nocy, z 24 na 25 grudnia, wrzucając je do buta lub pod choinkę.

Symbolem Bożego Narodzenia we Francji jest nie choinka, a szopka oraz występujące w wielu regionach kraju tzw. „santons” - figurki świętych. Co ciekawe, oprócz postaci biblijnych, „mali święci” często przedstawiają bohaterów dnia codziennego – policjanta, burmistrza czy kucharza. We Francji Święta Bożego Narodzenia obchodzi się tylko 24 wieczorem i 25 grudnia. Podczas wigilijnej kolacji Francuzi nie dzielą się opłatkiem i nie śpiewają kolęd i pastorałek.

reklama

Tradycyjna bożonarodzeniowa kolacja - „Le Réveillon”, konsumowana zwykle przed lub po pasterce, a także świąteczny obiad 25 grudnia, składają się najczęściej z takich dań, jak: indyk nadziewany jadalnymi kasztanami („dinde aux marrons”), owoce morza i ryby – zazwyczaj ostrygi („huîtres”) i wędzony łosoś („saumon fumé”), pasztet z otłuszczonych gęsich wątróbek („foie gras”), tradycyjne ciasto, roladę w formie kawałka drewna "Bûche de Noël" („świąteczna kłoda”), ale i gryczane naleśniki polane kwaśną śmietaną (Bretania).