# data[].attributes.body
Zapraszam Was do odkrywania folkloru  poprzez zabawę, quizy, łamigłówki, oglądanie filmów, krzyżówki, naukę piosenek, gwary, nagrywanie swoich osiągnięć i dzielenie się nimi jeśli chcecie  na zespołowym Facebooku. Możecie komentować zamieszczone tu posty, możecie je polubić, możecie podpowiadać swoje pomysły. Wykorzystajmy tą przerwę w zajęciach na naukę  piosenek, poznanie regionów które przedstawiamy, sprawdzenie się w swojej wiedzy o folklorze. Zaglądajcie tu, codziennie będzie na Was czekało coś nowego. Życzę Wam pięknej wiosny :)

# data[].attributes.body
Troszkę wiedzy dla dużych i małych. Etnografia to nauka badająca kulturę ludową. Zobacz na mapę Polski, zapisz w komentarzu cyfrą ile regionów zamieszczono na kolorowej mapie, a to jeszcze nie wszystkie :) Czy brakuje Wam któregoś, który już dobrze znamy?

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Jak podaje Encyklopedia PWN „Obyczaje, języki, ludy świata" podstawą do wyznaczenia regionu etnograficznego jest występowanie wśród mieszkańców określonego terenu zespołu cech odróżniających ich od mieszkańców terenów sąsiednich, na przykład odmiennej gwary, ubioru, budownictwa, specyficznych form zdobniczych. Granice mogą też wyznaczać dominujące zajęcia ludności i świadomość tradycji pochodzenia.

W Polsce wprowadzono podział regionalny pomiędzy większe zespoły grup etnograficznych, zwane także pierwotnymi lub zasadniczymi grupami etnograficznymi. Występują także grupy pośrednie.

W granicach historycznych dzielnic i województw wyróżnić można następujące regiony etnograficzne:
Wielkopolska:
Z istniejących w granicach Wielkopolski kilkudziesięciu grup regionalnych, swoją odrębność zachowało tylko kilka: Bambrzy, Biskupianie, Mazurzy wieleńscy, Chazacy, Chwalimiacy, Krajniacy, Pałuki oraz Kujawiacy.
Śląsk:
Duży odsetek mieszkańców Śląska stanowi ludność osiedlona po 1945 roku: dawni mieszkańcy województwa lwowskiego i tarnopolskiego, Łemkowie przesiedleni w ramach akcji „Wsiła", repatrianci z Wileńszczyzny. Śląsk dzieli się na Śląsk Dolny, Śląsk Opolski oraz Śląsk Górny. Na południu regionu, w Beskidzie, mieszkają górale żywieccy.
Małopolska:
Historyczną ziemię krakowską zamieszkują Krakowiacy. Wiele odrębnych cech kulturowych zachował region kielecko-świętokrzyski, widły Wisły i Sanu zamieszkują Lasowiacy, na ternie Rzeszowszczyzny i Lubelszczyzny krzyżują się różne wpływy. Północe stoki Karpat zamieszkują górale: Orawianie, Podhalanie, Zagórzanie, górale pienińscy, szczawniccy, Spiszacy, górale sądeccy, zaś wschodnią część Łemkowie i Bojkowie.
Mazowsze:
Najstarszy region etnograficzny tworzą Łowiczanie, z kolei najmłodszy Kurpie.
Pomorze:
Główną grupą etnograficzną Pomorza są Kaszubi oraz spokrewnieni z nimi Kociewiacy. Ludność autochtoniczną stanowili także Mazurzy i Warmiacy - obecnie, na skutek masowych migracji i procesów osadniczych po II wojnie światowej, stanowią oni niewielki procent mieszkańców obecnego województwa warmińsko-mazurskiego.

Współcześnie, z wyjątkiem kilku - Kaszuby, Kurpie, Podhale, nie można mówić o jednolitych regionach etnograficznych. Jest to wynikiem powojennych zmian społeczno-politycznych, gwałtownej urbanizacji wsi, transformacji gospodarczych, które sprzyjają zanikowi kultury ludowej.

Bibliografia:

Encyklopedia PWN „Obyczaje, języki, ludy świata", Warszawa 2007.

# data[].attributes.attachment_link.title
Regiony etnograficzne w Polsce | NaLudowo.pl - Folklor, Etno Design, Kultura Ludowa

# data[].attributes.attachment_link.description
Jak podaje Encyklopedia PWN „Obyczaje, języki, ludy świata" podstawą do wyznaczenia regionu etnograficznego jest występowanie wśród mieszkańców określonego terenu zespołu cech odróżniających ich od mieszkańców terenów sąsiednich, na przykład odmiennej gwary, ubioru, budownictwa, specyficznych form zdobniczych. Granice mogą też wyznaczać dominujące zajęcia ludności i świadomość tradycji pochodzenia.

# data[].attributes.body
Ciekawe jak dobrze znasz już położenie regionów na mapie? Tańce które przedstawiamy pochodzą z różnych części naszego kraju. Który z nich leży najbliżej nas a który najdalej?

# data[].attributes.attachment_link.title
Regiony etnograficzne i nasze stroje ludowe

# data[].attributes.attachment_link.description
Dopasuj stroje ludowe do regionów etnograficznych na mapie Polski

# data[].attributes.body
Najbliżej położonym wobec nas regionem jest Wielkopolska Zachodnia, zachodnia część dużego regionu.

# data[].attributes.body
Dzisiaj kilka zadań praktycznych, żeby nikt nie zapomniał jak należy przygotować się do dobrego śpiewania robimy rozgrzewkę? Zadanie sprawdzające dla każdego: ciekawe ile macie tych zębów? I jak tam Wasze dzióbki? :) Kto jest już mistrzem?

# data[].attributes.body
Poznajcie wielkopolskie instrumenty. Zaczynamy od Dudy, który miał dudy...:)
https://www.youtube.com/watch?v=dqitYAolinA

# data[].attributes.body
Pochwalcie się w ilu ruchach odnaleźliście wszystkie pary :)

# data[].attributes.attachment_link.description
Odnajdź pary, czyli wielkopolskie memory

# data[].attributes.headline
Za nami Niedziela Palmowa,  nazywana również w Polsce Kwietną lub Wierzbową 

# data[].attributes.subject
Za nami Niedziela Palmowa,  nazywana również w Polsce Kwietną lub Wierzbową 

# data[].attributes.body
Palma wielkanocna – to gałązka palmy lub wierzby bądź wiązanka żywych i suszonych roślin przygotowywana przed Wielkanocą na pamiątkę wjazdu Jezusa do Jerozolimy[1] i święcona podczas uroczystości Niedzieli Palmowej[2].

Palmę wielkanocną tworzy się z trzciny, wierzby, ziół, kwiatów suszonych i sztucznych. Jest w niej bukszpan, jałowiec i kwiatki – żywe i sztuczne[3].
W zależności od regionu, palmy różnią się wyglądem i techniką wykonania. Swoją odrębność zachowały palemki wileńskie.

Palma kurpiowska powstaje z pnia ściętego drzewka (jodły lub świerka), oplecionego na całej długości widłakiem, wrzosem, borówką, zdobionego kwiatami z bibuły i wstążkami. Czub drzewka pozostawia się zielony. Tradycja wykonywania palm szczególnie zachowała się na Kurpiach w miejscowości Łyse w parafiach Gminy Zbójna[3]. Od lat 60. XX wieku co roku w Niedzielę Palmową odbywa się tam konkurs na najdłuższą palmę[6].
https://www.youtube.com/watch?v=Uu90_xXlAbI

Palma góralska, palma podhalańska wykonana jest z pęku witek wierzbowych (bazi), wiklinowych lub leszczynowych oraz jałowca i bukszpanu[7]. Palmy te spotyka się podczas procesji w Bukowinie Tatrzańskiej, Lipnicy Murowanej, Tokarni i w Rabce. W Lipnicy i w Rabce corocznie odbywają się konkursy na najdłuższą i najpiękniejszą palmę. Konkurs Palm w Lipnicy odbywa się od 1958 roku[8]. https://www.youtube.com/watch?v=htOXHKTcQoo

Palemka wileńska tworzona z papieru, traw i witek wierzbowych jest charakterystyczna dla okolic Wilna. Barwne i ozdobne palmy wileńskie plecie się z 50 gatunków suchych polnych, leśnych i ogrodowych kwiatów zbieranych o różnych porach roku dla uzyskania odpowiedniej kolorystyki. Tradycyjne wileńskie palmy są uwijane na suchych drewnianych patykach z jednej strony lub dookoła z farbowanego albo naturalnego suchotnika, mietliczki, krwawnika, dziurawca, tymotki chmielu, wrotyczy, kocanki piaskowej. Wierzchołek zaś z 11 gatunków traw. W palmie wileńskiej wykorzystuje się kłosy zboża i owsa. Wileńska palma jest Kaziuków Wileńskich
https://www.youtube.com/watch?v=pWDk61nSjHo

# data[].attributes.attachment_link.title
Tradycyjne z bazi i bukszpanu - palmy wielkanocne

# data[].attributes.headline
Tradycje wielkanocne w Polsce dawniej i dziś

# data[].attributes.subject
Tradycje wielkanocne w Polsce dawniej i dziś

# data[].attributes.body
W Polsce, w wielu regionach wciąż kultywowane są dawne obyczaje, związane z Wielkim Tygodniem i Wielkanocą, choć występują już w nieco zmienionej formie.
Wielkanocny zwyczaj „wieszania Judasza” ma swoje korzenie w pogańskim topieniu Marzanny – kukły wykonanej ze słomy, przyozdobionej wstążkami i ubranej w różne skrawki materiału, którą w rytualny sposób topiono (lub palono), by przywołać wiosnę i pożegnać zimę. Wieszanie Judasza nawiązuje do chrześcijańskiej historii i ma w symboliczny sposób wymierzać sprawiedliwość zdrajcy – Judaszowi. Ten dawny zwyczaj zachował się jeszcze na Podkarpaciu. Podobnie jak w przypadku Marzanny, robiono ze słomy kukłę i odziewano ją w obdarte ubrania. Początkowo kukłę wieszano na wieży kościoła, a później na drzewie lub słupie. Strącano ją, włóczono po wsi, okładano kijami, a na końcu podpalano i wrzucano do stawu lub rzeki.

# data[].attributes.body
W zależności od tego, w jakiej części kraju mieszkamy, możemy znać różne tradycje i zwyczaje Świąt Wielkanocnych.

Wielki Tydzień obfituje całym bogactwem obrzędów  i obyczajów kultywowanych w wielu regionach. Często maja one zmienioną formę ale nawiązują do starych tradycji i mogą być zaskakujące :)

Oto niektóre z nich.

Przygotowanie i święcenie palmy wielkanocnej

Pucheroki

Judaszki,

Obrzędowy Cedron, czyli obmycie w rzece

Budowanie i ozdabianie grobów Pańskich
Zdobienie i przygotowywanie pisanek, kraszanek...

Straże przy grobach Pańskich

Turki wielkanocne, czyli paradne straże grobowe

Pogrzeb żuru i wieszane śledzia

Święcenie pokarmów

Bziuki, czyli bezgłośne strzały na cześć Zmartwychwstałego, plucie ogniem

Barabanienie

Przywołówki, czyli wygłaszane głośne oracje na cześć miejscowych panien

Śmigus dyngus, w różnej postać

Kurek dyngusowy, chodzenie z kogucikiem

Siuda Baba

# data[].attributes.attachment_link.description
W zależności od tego, w jakiej części kraju mieszkamy, możemy znać różne tradycje i zwyczaje Świąt Wielkanocnych. W Polsce, w wielu regionach wciąż kultywowane są dawne obyczaje, choć w nieco zmienionej formie. Zobaczymy jak sobie poradzisz dopasowując je do kolejnych dni wielkiego Tygodnia i Świąt Wielkiejnocy

# data[].attributes.body
Do innych instrumentów ludowych występujących w Wielkopolsce należą instrumenty strunowe: skrzypce, mazanki, basy i maryna

# data[].attributes.attachment_link.description
Wpisz odpowiednie słowa do krzyżówki, odgadnij hasło

# data[].attributes.body
Zobaczcie jak wielkopolskimi zabawami i tańcami bawili się ci najmłodsi i ci starsi :) Czy ktoś odnalazł siebie?

# data[].attributes.attachment_link.title
Mali Gorzowiacy koncert XXXV lat, Zabawy dzieci na Wielkopolsce

# data[].attributes.headline
Tańce Wielkopolski Zachodniej  w wykonaniu MG :)

# data[].attributes.subject
Tańce Wielkopolski Zachodniej  w wykonaniu MG :)

# data[].attributes.body
Baba i Niedźwiedź to wielkopolski zwyczaj.  Kiedyś prowadzanie niedźwiedzia w Lany Poniedziałek odbywało się praktycznie w każdej wielkopolskiej wsi i miasteczku. Dyngusem suchym nazywano chodzenie z kogutem lub niedźwiedziem. W okolicach Kalisza np. kilku młodych chłopców brało koguta, który był zrobiony z gliny albo wystrugany z drewna i miał prawdziwe pióra nasadzone na ogon. Zdarzało się również, że chodzono z żywym kogutem, który miał wielką czerwoną kokardę na szyi i nawiedzało się różne domostwa. Chodziło przede wszystkim o to, aby wejść z kogutem do danego domu. Kogut był kojarzony z siłami witalnymi. Obecność tego zwierzaka miała pozostawić te siły w domu. W zamian ci młodzi chłopcy dostawali np. ciasto, jajka.
Niedźwiedź kojarzony był również z siłami witalnymi. Chodzenie z  niedźwiedziem miało na celu przekazanie jego magicznej siły w domostwach, aby wiosną wszystko się dobrze rozwijało.  A "Baba" robiła zamieszanie, rozweselała wszystkich, winszowała i pilnowała niesfornego niedźwiedzia.

# data[].attributes.attachment_link.title
Mali Gorzowiacy koncert XXXV lat, Dyngusy na Wielkopolsce , tańce z Dąbrówki Wlkp.

# data[].attributes.body
W tym tygodniu zajmiemy się regionem krakowskim. Krakowiakiem, krakowskimi przyśpiewkami, zwyczajami i strojem, który jest najbardziej charakterystycznym i reprezentacyjnym dla Polski. Proponuję Wam na początek zabawę i naukę ze strojem krakowskim. Do dzieła!

# data[].attributes.attachment_link.description
Ilustrowany leksykon opisujący charakterystyczne elementy stroju krakowskiego męskiego i damskiego. Hasła podzielone są na dwie grupy - w pierwszej omawiamy strój męski, w drugiej damski.

# data[].attributes.body
Kraków za panowania Piastów był stolicą Polski. W czasie rozbiorów w raz z całą Galicją trafił pod władzę Cesarza Austriackiego.
W przeciwieństwie do Cara Rosyjskiego czy władzy Pruskiej, Cesarz Austriacki pozwalał Polakom na kultywowanie rodzimych tradycji. W tym okresie Kraków był więc stolicą polskiej kultury i tradycji. To tutaj, żyli i tworzyli wybitni Polacy min. Jan Matejko, Oskar Kolberg czy Stanisław Wyspiański.

Krakowiacy jako jedna z nielicznych grup posiada dwie odmiany strojów ludowych. Oprócz powszechnie znanego stroju Krakowiaków Zachodnich występuje również strój Krakowiaków Wschodnich. O ile ten pierwszy używany jest praktycznie przez każdy zespół pieśni i tańca o tyle ten strój Krakowiaków Wschodnich jest spotkać o wiele trudniej. Warto poznać obie odmiany.

# data[].attributes.body
Nie wyróżnia się odrębnej gwary, obejmującej tereny zamieszkałe przez etnograficzną  grupę Krakowiaków wschodnich. Wchodzą one natomiast w skład większego regionu gwarowego, w podziałach nazywanego "Małopolską środkową" (Stanisław Urbańczyk) lub "Małopolską środkowo-północną" (Kazimierz Nitsch).
Posłuchajcie i zobaczcie jak mówiono w Zalipiu.

# data[].attributes.body
Jedną z wizytówek Krakowa jest Lajkonik, ten niezwykły jeździec wyrusza ze Zwierzyńca na Rynek Główny w każdy pierwszy czwartek po Bożym Ciele. Tradycja Lajkonika, jest niezwykle ciekawa i unikatowa, nie tylko na skalę Polski, ale i świata.
Poznajcie historie lajkonika i zobaczcie jak współcześnie wygląda pochód lajkonika w Krakowie :)
https://www.youtube.com/watch?v=VGa7V2iU1hU

# data[].attributes.body
Już w XV wieku na wsi krakowskiej można było spotkać ludzi tańczących krakowiaka, o czym w swoich kronikach pisał Mikołaj Rej. Krakowiak to najpopularniejszy taniec rodem z grodu Kraka, który obok poloneza, mazura czy oberka stał się ikonom polskiego tańca ludowego. Największą popularność taniec ten zdobył na przełomie XIX i XX wieku, jeszcze w czasach zaborów. Obecnie jest uznawany za element polskiej kultury, zarówno w kraju jak i na całym świecie.
Metrum 2/4 szybkie tempo, charakterystyczny synkopowany rytm, dynamiczny charakter, energia i precyzja kroków sprawia że każde jego wykonanie wzbudza dużo emocji.
Zaśpiewajcie  z muzyką a w części instrumentalnej wsłuchajcie się i wyklaszczcie synkopę. Ciekawe kto zaśpiewa?
Wymień w komentarzu charakterystyczne kroki krakowiaka :)

# data[].attributes.body
Zapraszam do wspólnego śpiewania :) Dzisiaj przyśpiewki z naszego repertuaru z regionu Krakowiaków Wschodnich.
Tańce krakowskie to nie tylko krakowiaki, wspólne dla regionu tańce to także polki, walczyki, chodzony  a także charakterystyczny sztajerek.

Idziemy, idziemy,
dróżecki nie wiemy,

Hej, ale ludzie wiedzo,

to nom łopowiedzo.  x2

Jedziemy, jedziemy,
kółka nom się tocą,

Hej, nie zajedziem we dnie,

to zajedziem nocą.  x2

Niewiele nos takich
chłopoków jednakich,

Hej, żeby my tańczyli

a nie zapłacili.  x2

CHODZONY

Tam na mostku, na zielonym,

tam przy łolsynie

Jaś wygrywoł na fujarce

swojij dziewcynie tra la la.  x2

Dzień dobry ci, moja Maryś,

ładne łocy mos.

Dzień dobry ci, mój Jasieńku,

a ty pięknie gros, tra la la.  x2

RAZÓWKA

Łoj, siano, siano,
bedzie się siekło,

Bedzie się siekło,
jak bedzie ciepło.

Bedzie się zbierać,
bedzie się kosić,

Bedzie się siano do stogu nosić.

Sześ sześ pół śtyrnosta  x2

Kochajcie że Pawła, tego Szczurowioka. x2

HOP  WALC
Zagrojcież mi tego walca,

co go noga bolała.

Cy go umie, cy nie umie,

bede go próbowała.

Bosom nogom potańcuje,

a bucika nie strace.

Muzykanci, grojcież ładnie,

przecież jo wom zapłace.

RAZOK  POLKA
Razok polka – taniec znany,

tańczą chłopy, a nie pany.

Raźno sobie przyśpiewujom

i poleczkę przytupujom.

Razok polka – taniec bystry,

ino się posypiom iskry.

Starsi, młodsi zachwalajom

i poleczkę zakręcajom.

WŚCIEKŁA   POLKA
Szczurowo, Rylowo,

Szczelce Niedzieliska,

powiedz mi, dziewcyno,

gdzie do ciebie ściska.

Za Wisło, za wodo

panny nic nie robio,

fartuszki prasujo,

chłopoków miłujo.

Niechże jo se ide,

konie moje stojom,

powiedz mi, dziewcyno,

kiedy bedziesz mojom.

KRAKOWIOKI
Łoj, zagroj mi, muzycko,

łoj, krakowioka z nogi,

pójdą wiechcie z butów

i drzazgi z podłogi.  x2

Łoj, ty moja dziewcyno,

łoj, zabiroj się z nami,

powieśże se wionek

w sieni nade drzwiami.  x2

Łoj, myślołeś, Jasieńku,

łojże z ciebie parada,

prawie cie postawić

w kapuście za dziada.  x2

Łoj, nie bedziemy śpiwoć,

łoj, bo nie mamy chęci,

jeden z muzykantów

nosem na nos kręci.  x2

# data[].attributes.attachment_link.title
Kapela "Mali Gorzowiacy", Krakowiacy Wschodni, Chojnice 3 maja 2014

# data[].attributes.headline
Poznajcie Zalipie, najbardziej kolorową wieś w Małopolsce

# data[].attributes.subject
Poznajcie Zalipie, najbardziej kolorową wieś w Małopolsce

# data[].attributes.body
Dawno, dawno temu, wnętrza niedużych i dość ubogich chat na podtarnowskiej wsi pokrywały się sadzą z domowego pieca. W izbach brakowało kominów, a okolice paleniska szybko czerniały od dymu (kto jest ciekawy, jak żyło się wtedy w Małopolsce, zapraszamy do skansenu w Wygiełzowie). Malowanie ścian uchodziło za fanaberię, zaradne zalipiańskie kobiety wpadły więc na pomysł dekorowania pociemniałych ścian białymi nieregularnymi plamkami.  Do tego celu używano wapna i brzozowych witek, które zastępowały pędzel. W miarę jak ,,packowanie” ścian zdobywało popularność, zaczęto malować proste brązowe i beżowe motywy roślinne, używając ogólnodostępnych glinek. Żywych kolorów zalipiańskie dekoracje nabrały wraz z upowszechnieniem się kolorowych farb i pędzelków, dziś do tego celu używa się najczęściej farb akrylowych.  Pierwsze wzmianki o tej tradycji ukazały się w miejskiej prasie na początku XX wieku.  Kolorowe zdobienia stały się lokalną tradycją i znakiem rozpoznawczym Zalipia.

# data[].attributes.attachment_link.description
Zobacz galerię domów z Zalipia i znajdź pary :)

# data[].attributes.body
Sprawdź czy znasz nazwy figur i kroków tańczonych w krakowiaku?

# data[].attributes.attachment_link.description
Podaj nazwę kroków i figur tanecznych wykonywanych w krakowiaku

# data[].attributes.body
Każdy zna pewnie "Mazurek 3 Maja" w rytmie dynamicznego mazura. To dobra okazja aby sprawdzić swoją wiedzę na temat polskich tańców narodowych.

# data[].attributes.body
Podobno jak mówi legenda Pan Bóg tworząc ziemski świat usiadł aby odpocząć. Odpoczywając zorientował się, że zostało mu trochę „surowca”. Trochę gór, trochę rzek, trochę jezior, trochę morza, trochę pól, łąk i lasów. Trzymając w ręku trochę tego wszystkiego z czego przez sześć dni tworzył ziemski krajobraz, zerknął na swoje dzieło i dostrzegł mały zakątek, który był zupełnie pusty i tam posłał to wszystko co mu pozostało. I właśnie na tym miejscu powstały Kaszuby.

Inna legenda opowiada o tym, jak to Pan Bóg tworząc świat, zwołał do siebie wszystkie Anioły, które ustanowione zostały przez niego na opiekunów poszczególnych części Ziemi. Aniołowie zachwyceni jego dziełem, dziękowali za wszystko co stworzył. Tylko jeden Anioło o imieniu Kaszub był smutny i nic nie mówił. Pan Bóg zapytał go dlaczego jako jedyny nic nie mówi i za nic nie dziękuje.
Anioł Kaszub odpowiedział, że jako jedyny dostał goły kawałek ziemi, na której nic nie ma. Na to Pan Bóg dał mu woreczek ze złotym piaskiem, który mu pozostał po dziele stworzenia i kazał mu udać się na ów pusty kawałek Ziemi i tam rozsypać zawartość woreczka.
Anioł Kaszub wykonał wolę swojego szefa i w ten sposób powstały Kaszuby, przyjmując swą nazwę od jego imienia.
Co łączy te legendy? Chyba to, że Kaszuby to region niezwykły i krajobrazowo i kulturowo. Niebawem sami się o tym przekonacie :)

# data[].attributes.body
Część badaczy twierdzi, że nazwa Kaszuby oznacza po prostu ludność mieszkającą na mokradłach i pośród szuwar, których przecież na Pomorzu nie brakuje. Wielu etnografów przypuszcza jednak, że ta dziwna nazwa pochodzi od określenia noszonych przez tutejszą ludność „podkasanych” szat: kasać huby czyli podkasać fałdy. Niewykluczone jednak, że nazwa ta jest obca i przywędrowała na Kaszuby z innego regionu Europy.

Do dziś nie udało się wiarygodnie dowieść skąd wzięła się nazwa tej grupy, ani też co ona oznacza. Wiemy za to, że przywędrowała na dzisiejszy obszar Kaszub z Pomeranii, czyli z zachodu. Po raz pierwszy słowo Cassubie pojawiło się w połowie XIII w. na pieczęci książęcej władców Pomorza Zachodniego. Na pamiątkę owej pierwszej pisemnej wzmianki o Kaszubach z 19.03.1238 r. obchodzimy obecnie co roku w marcu Dzień Jedności Kaszubów. Jej autorem był papież Grzegorz IX, który nadał  książętom Pomorza Zachodniego tytuł „Dux Slavorum et Cassubia” (książę Słowian i Kaszub). Od tamtej pory wiele europejskich rodzin królewskich i książęcych używało tytułu księcia kaszubskiego i wendyjskiego. Nawet dzisiejsza Królowa Danii Małgorzata II używa między innymi tytułu księżnej Wenedów i Kaszubów! Zdaniem historyków znaczenie nazwy Kaszuby zatarło się w pamięci mieszkańców już w średniowieczu. Wiadomo natomiast, że od XIII w.

Kaszuby to region kulturowy, który położony jest na północy Polski, na terenie obecnego województwa pomorskiego, zamieszkiwany w większości przez Kaszubów, czyli autochtonicznych mieszkańców Pomorza, którzy posługują się językiem kaszubskim.
Geograficznie Kaszuby zlokalizowane są pomiędzy Borami Tucholskimi a Morzem Bałtyckim.

# data[].attributes.body
Uważa się,  że mowa Kaszubów jest językiem przejściowym pomiędzy polskim oraz wymarłymi językami dawnych plemion zamieszkujących te tereny. Język kaszubski od polskiego odróżnia nie tylko różne znaczenie słów, ale także archaiczny sposób akcentowania.
Język kaszubski od 2005 roku uznawany jest oficjalnie za język regionalny. Istnieje możliwość wyboru języka kaszubskiego jako przedmiotu dodatkowego podczas zdawania egzaminu maturalnego.
Dla dociekliwych słownik polsko - kaszubski. Sprawdźcie sami, które słowo brzmi według Was najciekawiej?
http://www.cassubia-dictionary.com/index.php

# data[].attributes.attachment_link.description
Dopasuj nazwę w języku kaszubskim do koloru

# data[].attributes.body
Ludowe zespoły na Kaszubach używają charakterystycznych instrumentów. Jednym z nich są diabelskie skrzypce (diôbelsczé  skrzëpce). Dawniej były one używane do odstraszania duchów w noc zaduszkową.  Obecnie każda kaszubska kapela używa ich  jako instrumentu perkusyjnego. Instrument ten znany był na całym Pomorzu. Na szczycie długiego kija osadzona jest straszna maska gbura, diabła, o rozwichrzonych włosach, wychodzących spod kapelusza, którego rondo przyozdabiają dzwoniące blaszki przy każdym ruchu. Szczyt instrumentu z deską mającą kształt skrzypiec umieszczoną poniżej połowy kija łączą jedna, dwie lub trzy struny drutu, które pociągane brzęczą. Na desce przymocowane jest blaszane pudełko, które wypełnione jest twardymi przedmiotami, które przy potrząśnięciu grzechocą. Poza tym można dodatkowo grać uderzając dłonią lub patykiem w deskę lub pudełko. Jednym słowem diabelskie skrzypce starczą za całą orkiestrę: dzwonią, grzechoczą, dźwięczą i stukają.
Posłuchajcie przy okazji gwary kaszubskiej.

# data[].attributes.attachment_link.title
„Instrumenty z duszą”, odc. 9 – Skrzypce diabelskie / "Instruments with Soul" ep. 9 – Devil's fiddle

# data[].attributes.body
Następnym ciekawym instrumentem kaszubskim jest burczybas - mrëczk lub brómtop.
To beczułka, w której znajdują się włosy z końskiego ogona. Pociąganie włosia wilgotnymi palcami wydobywa z instrumentu „burczące” basowe dźwięki. Początkowo burczybas również służył do celów obrzędowych. Z czym kojarzy wam się dźwięk tego instrumentu?

# data[].attributes.body
Kolejnym charakterystycznym dla Kaszub instrumentem jest bazuna. Dawniej wykorzystywany do czynienia obrzędowej wrzawy a także sygnalizowania, używane były przez rybaków, pasterzy, na rozpoczęcie i zakończenie obrzędów.

# data[].attributes.body
Strój kaszubski – strój regionalny, noszony przez Kaszubów. Wyszedł z użycia pod koniec XIX wieku. Używane obecnie przez zespoły pieśni i tańca stroje kaszubskie zostały zrekonstruowane po 1945 roku przez etnografów są to tzw. "stroje świetlicowe". Jedyną przetrwałą do naszych czasów oryginalną częścią stroju kaszubskiego jest złotnica (złotogłowia).
Inaczej wyglądał strój kaszubski rybaków, a inaczej ubierali się rolnicy śródlądowi. Na północy w kolorze stroju dominował kolor niebieski, w środkowych i południowych Kaszubach – zielony, brązowy i żółty. Tylko niektóre elementy stroju były wspólne.
W naszym zespole grupa III występuje w tzw strojach "świetlicowych", ale grupa II, ubrana jest w oryginalne stroje, uszyte specjalnie dla naszego zespołu na podstawie Atlasu Strojów Ludowych.
Poznaj stroje kaszubskie i wykorzystaj gry i zabawy. Poznaj kaszubskie nazwy elementów stroju.

https://www.maligorzowiacy.pl/kaszuby-grupa-ii.html
https://www.maligorzowiacy.pl/kaszuby-grupa-iii.html

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
zabawa

Edukacyjne gry i zabawy - dostępne także w wersjach do wydruku - ułatwią przyswojenie wiedzy o stroju kaszubskim, pomogą ją utrwalić i sprawdzić. Do wyboru ubieranka, układanka, gra memo, wykreślanka, quiz obrazkowy i rymowanka "

# data[].attributes.attachment_link.description
Edukacyjne gry i zabawy - dostępne także w wersjach do wydruku - ułatwią przyswojenie wiedzy o stroju kaszubskim, pomogą ją utrwalić i sprawdzić. Do wyboru ubieranka, układanka, gra memo, wykreślanka, quiz obrazkowy i rymowanka "

# data[].attributes.body
Kaszuby to region bogaty w tańce  i przyśpiewki różnego typu. Najbardziej znany tekst z Kaszub to Kaszubskie Nuty. spróbujcie zaśpiewać  razem  z prezentacją.
Jednym z najpopularniejszych tańców był tzw. szewc, do którego śpiewało się równie znaną przyśpiewkę „Szëję bótë, szëję bótë, wecygóm draaatew!".
Również rybacy mieli swój taniec nazywany „rëbocczi tuńc". Taniec ten wykonywali jedynie mężczyźni – rybacy, trzymając kufel piwa w ręku demonstrowali tym samym swoje zadowolenie z połowów. Kaszubi lubili się bawić, dlatego należy wymienić jeszcze takie tańce jak Owczôrz , Koséder, Nenka, Okrąc so wkół i wiele innych.

# data[].attributes.attachment_link.title
Kaszubskie Nuty, KASZËBSCZÉ NÓTË, Abecadło kaszubskie #językkaszubski