# data[].attributes.attachment_link.title
Schooltv: Eiwitten - Belangrijke voedingsstoffen

# data[].attributes.attachment_link.description
Je spijsvertering, je afweersysteem: ze worden geregeld door eiwitten. Eiwitten zitten bijvoorbeeld in eieren, vlees en groente. En je wordt er ook nog eens heel sterk van.

# data[].attributes.attachment_link.title
Schooltv: De schijf van vijf - Met Moffel en Piertje

# data[].attributes.attachment_link.description
De klant bestelt kip. Maar dat staat vandaag niet op de schijf van vijf! Misschien lust de klant iets anders, aardappelen misschien?

# data[].attributes.attachment_link.title
Schooltv: Spijsvertering - Spijs is voedsel, vertering is klein maken

# data[].attributes.attachment_link.description
Van mond tot kont ondergaat het voedsel heel wat stappen. Het wordt stapje voor stapje kleiner gemaakt. Hier worden enzymen bij gebruikt.

# data[].attributes.body
Het afwisselend samentrekken en ontspannen van de kringspieren en de lengtespieren in de wand van het hele verteringskanaal.
- Om voedselbrij voort te duwen, kneden en mengen met verteringssappen.

# data[].attributes.body
Gemaakt door verteringsklieren en bevatten vaak enzymen.

# data[].attributes.body
Het afbreken van voedingstoffen die niet door de darmwand heen kunnen in verteringsproducten die wel door de darmwand heen kunnen en in het bloed kunnen worden opgenomen.
- Eiwitten: de meeste koolhydraten (bijv. suikers en zetmeel) en vetten worden verteerd.
- Glucose, mineralen, vitaminen en water hoeven niet te worden verteerd.

# data[].attributes.body
Mond -> Slokdarm -> maag -> twaalfvingerige darm -> dunne darm -> dikke darm -> endeldarm -> anus

# data[].attributes.body
De stofwisseling van het lichaam in rust.
- Afhankelijk van het geslacht, de leeftijd, de lengte, het lichaamsgewicht en de milietemperatuur

Meer verbranding bij meer beweging.

De grondstofwisseling en de mate van lichamelijke inspanning bepalen samen de energiebehoefte.

Hoeveelheden energie kunnen worden weergegeven in kilocalorieën (kcal)

# data[].attributes.body
Drink dagelijks voldoende vocht.

# data[].attributes.body
Eet voldoende brood en aardappelen. (Koolhydraten, eiwitten, mineralen, vitaminen en vezels)

# data[].attributes.body
Eet/drink dagelijks voldoende zuivel. vis, peulvruchten, vlees, eieren, ongezouten noten en/of vegetarische producten. (eiwitten, vitaminen en mineralen)

# data[].attributes.body
Eet dagelijks zachte of vloeibare smeer- en bereidingsvetten, zoals halvarine en olie. (vetten en vitaminen)

# data[].attributes.body
Eet dagelijks veel groente en fruit (vitaminen, vezels en mineralen)

# data[].attributes.body
Adviezen voor een gezonde voeding en leefstijl:
- eet gevarieerd
- eet niet te veel en beweeg voldoende
- eet veel groente, fruit en volkorenbrood.
- ga veilig met je voedsel om

# data[].attributes.body
Mineralen en vitaminen, ze helpen ziekten voorkomen

# data[].attributes.body
Voedingsmiddelen: alle producten die je eet of drinkt.

Voedingsstoffen: de stoffen waaruit voedingsmiddelen bestaan.

Voedingsvezels: onverteerbare stoffen in plantaardig voedsel. (bevorderen de darmbewegingen en de stoelgang)

# data[].attributes.attachment_link.title
Schooltv: Conserveren - Hoe kunnen we ons eten het beste bewaren?

# data[].attributes.attachment_link.description
Voedsel kan bederven omdat micro-organismen het voedsel aantasten. En dat willen we natuurlijk niet. Er zijn verschillende manieren om eten te bewaren, zodat het langer goed blijft. Welke? Dat zie je in deze clip.

# data[].attributes.attachment_link.title
Schooltv: Enzymen - Eiwitten voor de goede orde

# data[].attributes.attachment_link.description
Het staat bij veel producten op het etiket: enzymen. Waar wat zijn het eigenlijk?

# data[].attributes.body
Voedsel behandelen zodat het niet of minder snel bederft.
- De omstandigheden voor bacteriën en schimmels worden ongustig gemaakt.

- Invriezen (bijv. vlees): De temperatuur verlagen tot -18c
- Koelen (bijv. groente): De temperatuur verlagen tot 4c
- Pasteuriseren (bijv. melk): verhitten tot 72c
- Steriliseren (bijv. langhoudbare melk): verhitten tot 130 - 140c
- Veel voedsel word na verhitting ingeblikt (groente) of vacuüm verpakt (koffie)
- Drogen (bijv. soep): onttrekken van water aan het voedsel.

- Natuurlijke conserveermiddelen toevoegen: zuur (bijv. augurken), suiker (bijv. jam) of zout (bijv. olijven)
- kunstmatige conserveermiddelen toevogen: bijv. sulfiet in dranken.

Additieven: Kleur, geur en smaakstoffen

# data[].attributes.body
Enzymactiviteit: De snelheid waarmee een enzym een reactie versnelt.

Door de opgeloste stoffen heeft elke vloeistof een bepaalde zuurgraad of pH.

De temperatuur en zuurgraad beïnvloeden.  de enzymactiviteit volgens een optimumkromme
- Minimumtemperatuur (-pH):  de laagste temperatuur (pH) waarbij een enzym nog actief is.
- Optimumtemperatuur (-pH): de temperatuur (pH) waarbij de enzymactiviteit het grootst is.
- Maximumtemperatuur (-pH): De hoogste temperatuur (pH) waarbij een enzym actief is.

De zuurgraad (pH) geeft aan of een oplossing zuur, neutraal of basisch is.

# data[].attributes.body
- In alle organismen vinden stofwisselingsprocessen plaats.
- Voorbeelden zijn assimilatie, fotosynthese, verbranding en gisting.

Enzymen versnellen de reacties van stofwisselingsprocessen zonder daarbij zelf te worden verbruikt.
- Enzymen zijn eiwitten.
- Enzymen werken specifiek; één enzym kan slechts één reactie versnellen.

# data[].attributes.headline
Voedselproductie door bacteriën en schimmels

# data[].attributes.subject
Voedselproductie door bacteriën en schimmels

# data[].attributes.body
Bacteriën en schimmels kunnen hoolhydraten omzetten in stoffen die nuttig zijn bij de productie van voedingsmiddelen.
- Melkzuurbacteriën produceren melkzuur en worden gebruikt bij de productie van o.a. kaas, yoghurt en zuurkool.
- Gisten produceren koolstofdioxide en alcohol en worden gebruikt bij de productie van o.a. brood, bier en wijn.

Bacteriën en schimmels kunnen voedselbederf veroorzaken.
- voedselvergiftiging: ontstaat vaak door het eten van voedsel dat met bacteriën is besmet.

# data[].attributes.body
Een deel van de opgenomen koolhydraten wordt omgezet in glycogeen. Glycogeen is een reservestof.

Een teveel aan opgenomen koolhydraten wordt omgezet in vet en opgeslagen.

Een teveel aan opgenomen vet wordt opgeslagen, vooral onder de huid waardoor je dikker wordt.
- verzadigde vetten dienen als brandstof. Door het eten van veel verzadigde vetten neemt de kans op hart - vaat ziekten toe.

Voedingsstoffen kun je aantonen met behulp van indicatoren.
- Met joodoplossing kun je zetmeel aantonen
- met teststrookjes kun je glucose aantonen.