# data[].attributes.body
op deze website leest u dat sinds vorig jaar dat er een toename is in de hongersnood, maar liefst 24 miljoen mensen worden er nu extra getroffen. Het totale aantal is nu 281,6 miljoen.

# data[].attributes.attachment_link.title
Honger neemt wereldwijd opnieuw toe, 281 miljoen mensen niet genoeg te eten

# data[].attributes.attachment_link.description
De honger in de wereld blijft toenemen. Momenteel hebben 281,6 miljoen mensen in 59 landen elke dag niet genoeg te eten. Dat zijn er 24 miljoen meer dan vorig jaar. Ook het aantal mensen dat op de rand staat van hongersnood is verdubbeld, zoals in Gaza waar bijna de hele bevolking honger lijdt. De VN Voedsel- en Landbouworganisatie FAO, die vandaag deze alarmerende cijfers in haar jaarlijkse voedselcrisisrapport publiceert, waarschuwt voor de dreigende hongersnood in Gaza waar al tientallen kinderen zijn gestorven als gevolg van ernstige ondervoeding.

# data[].attributes.body
in deze bron lees je dat er ook een soort voedsel tekort in Nederland is waar ook ongeveer 450000 Nederlanders last van hebben. dit is een groot deel van de Nederlandse bevolking dus is dit ook zeker een existentiële crisis in Nederland.

# data[].attributes.attachment_link.title
450.000 Nederlanders ervaren voedseltekort: ‘Juist ook vaak mensen die gewoon werken’

# data[].attributes.attachment_link.description
Kinderen die de hele week pannenkoeken eten. Of ’s avonds een glaasje prik krijgen in plaats van een warme maaltijd. Wel een koekje bij de koffie voor de buren, maar zelf geen maaltijd kunnen betalen. Het zijn een paar voorbeelden van mensen die aangeven te weinig eten binnen te krijgen, waar het Rode Kruis zich grote zorgen over maakt. Het gaat juist ook om mensen van wie je het niet direct verwacht, zoals werkenden.

# data[].attributes.body
in deze bron lees je dat de meeste mensen met honger wonen in ontwikkelingslanden, vooral in Afrika en Azië. Ze wonen vooral op het platteland, en het zijn grotendeels vrouwen. Daarnaast hebben meer dan 2,3 miljard mensen regelmatig te weinig voedzaam voedsel: zij leven in ernstige of “milde” voedselonzekerheid.

# data[].attributes.body
in deze bron lees je de grootste oorzaken van hongersnood. De grootste oorzaak is oorlog, maar de economische ontwikkelingen van een land en andere kleinere conflicten kunnen een grote impact hebben op het land en dat kan leiden tot een voedsel tekort.

# data[].attributes.attachment_link.title
De oorzaken van hongersnood in Afrika? - SOS Kinderdorpen

# data[].attributes.attachment_link.description
Hongersnood is vaak het gevolg van een ander probleem. Lees hier wat hongersnood is, hoe het ontstaat, waar hongersnood is en hoe SOS Kinderdorpen helpt.

# data[].attributes.body
in deze bron word goed uitgelegd wat een hongersnood nou precies inhoud. Een hongersnood is een toestand van honger, meestal bedoeld als begrip om te verwoorden dat een heel volk, land of streek in honger verkeert als gevolg van voedselschaarste, maar het kan ook voor een toestand van honger voor een individu worden gebruikt (hij verkeert in hongersnood).

# data[].attributes.body
in deze bron lees je wat er in de toekomst gebeurt met het voedsel tekort. Het lijkt steeds erger te worden door de erge klimaatverandering die er nu is, want er kunnen dan op steeds meer plekken minder gewassen groeien, bijvoorbeeld in Afrika.

# data[].attributes.attachment_link.title
Voedselzekerheid: voldoende, veilig en gezond voedsel voor iedereen

# data[].attributes.attachment_link.description
Voedselzekerheid houdt in dat je altijd fysieke, sociale en economische toegang hebt tot voldoende, veilig en gezond voedsel. Dit voedsel moet ook voldoen aan jouw voedselvoorkeuren en dieetbehoeften voor een actief en gezond leven. Voedselzekerheid waarborgen, levert grote uitdagingen op omdat in 2050 wereldwijd 9,3 miljard mensen gevoed moeten worden. Door onder meer voedselverspilling te reduceren, infrastructuur te verbeteren en efficiëntere productietechnieken te promoten, verbetert de voedselzekerheid.

# data[].attributes.body
in deze bron leest u hoeveel mensen er sterven aan het voedsel tekort. Dagelijks sterven er tussen de 7000 en 21000 mensen, dit vinden wij onacceptabel en hierdoor hebben wij deze crisis gekozen en vinden wij dat er veel meer aandacht aan moet worden gegeven om dit zo snel mogelijk op te lossen.

# data[].attributes.attachment_link.title
Dagelijks sterven wereldwijd 21.000 mensen aan honger als gevolg van conflicten

# data[].attributes.attachment_link.description
Volgens een nieuw Oxfam-rapport dat op Wereldvoedseldag is gepubliceerd, sterven er waarschijnlijk tussen de 7.000 en 21.000 mensen per dag van de honger in landen die door conflicten zijn getroffen.

# data[].attributes.body
in deze bron lees je wat we in de toekomst gaan moeten eten om het voedsel tekort tegen te gaan en mensen te kunnen helpen die er later niet meer aan hoeven te leiden. In de toekomst moeten we meer noten, peulvruchten en vleesvervangers eten, de vleesvervangers zijn heel belangrijk, want normaal de productie van normaal vlees zorgt voor veel uitstoot en dat veranderd het klimaat en zo kunnen er minder gewassen groeien en is er uiteindelijk minder eten.

# data[].attributes.attachment_link.title
Voedingscentrum duidt: wat is het menu van de toekomst?

# data[].attributes.attachment_link.description
We kunnen er niet omheen: voor de leefbaarheid van de aarde en onze eigen gezondheid is het noodzakelijk dat we anders gaan eten. Het Wereld Natuur Fonds (WWF-NL) onderzocht of het mogelijk is om gezond en duurzaam te eten binnen de grenzen van onze planeet.

# data[].attributes.body
in deze bron lees je de zwaarst getroffen landen door de hongersnood. In totaal zijn het er 23 en dan zijn er nog veel andere landen die zijn getroffen, maar met iets minder slachtoffers of andere maatschappelijke problemen. de zwaarst getroffen landen zijn Ethiopië, Madagaskar, Jemen, Zuid-Soedan, Nigeria, Afghanistan, DR Congo, Soedan en Syrië.

# data[].attributes.attachment_link.description
In 23 landen en regio’s dreigt honger. De VN waarschuwt hiervoor en luidt de noodklok: in de komende maanden zijn er ernstige voedseltekorten in zogeheten ‘honger hotspots’, voornamelijk in Afrika.

# data[].attributes.body
in deze bron lees je dat ongeveer 30% van de hele bevolking op aarde niet elke dag een maaltijd heeft. dit laat zien dat er wel degelijk een voedsel tekort is op aarde en dat er snel iets aan moet gebeuren voordat er nog veel meer slachtoffers vallen

# data[].attributes.attachment_link.description
Wist je dat bijna 30% van de wereldbevolking heeft lang niet elke dag een maaltijd heeft? Schokkend. Hulp is keihard nodig. Lees meer over de hongercrisis.

# data[].attributes.body
in deze bron lees je dat er in 2050 ongeveer 10 miljard mensen moeten worden gevoed, dit kan niet op de manier hoe we nu eten. Er moet snel iets veranderen aan ons dieet waardoor iedereen voedsel kan hebben en hierdoor kan voortbestaan.

# data[].attributes.attachment_link.description
Voldoende en gezond voedsel binnen de grenzen van onze planeet.
In 2050 hebben we 10 miljard mensen te voeden. Bovendien moeten we dat doen binnen de grenzen van onze planeet. Dat is niet onmogelijk maar daarvoor moeten consumptie en productie wel drastisch veranderen.

# data[].attributes.body
in deze bron lees je dat het voedsel tekort in Nederland ook aanwezig is, soms zelfs teveel. De voedselbank in Nederland heeft het heel erg moeilijk om veel Nederlanders te helpen met hun problemen. De voedselbank zit bijna in een noodstoestand.

# data[].attributes.attachment_link.title
Voedselbanken Nederland luiden noodklok - Vereniging van Voedselbanken Nederland

# data[].attributes.attachment_link.description
Voedselbanken Nederland zien een terugloop van 20% in de toevoer van essentiële producten. Dit is een onbedoeld neveneffect van de strijd tegen voedselverspilling van onder andere supermarkten en producenten. Hierdoor dreigt er deze winter een nijpend tekort te ontstaan voor de klanten van Voedselbanken Nederland. Een tekort dat de komende jaren naar verwachting verder toe […]

# data[].attributes.body
op deze website staat hoe je op verschillende manieren kan helpen tegen het voedsel tekort. Het kan alleen of maar ook met een organisatie en ook zelfs met je eigen school. Dit laat zien dat het niet moeilijk is om een bijdrage te leveren tegen het voedsel tekort.

# data[].attributes.attachment_link.description
Met je donatie zorg je ervoor dat kinderen opgroeien in een sterke familie. Help ook mee. Als particulier, organisatie of school.

# data[].attributes.body
in deze bron lees je informatie over de Hongerwinter in Nederland, dit is een groot voorbeeld van voedsel tekort en veel elementen in die tijd komen nu terug in de toekomst, bijvoorbeeld dat er nu ook tulpenbollen en andere zaden worden gegeten.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Hongerwinter

Twee vrouwen op hongertocht tijdens de Hongerwinter

Plaats

West-Nederland

Datum

november 1944 - april 1945

Ramptype

hongersnood

Doden

20.000 tot 30.000

Gewonden

200.000

Kinderen roven houtblokjes van tussen de tramrails

Ondervoed kindje in de Hongerwinter

Een door honger overleden man

De Hongerwinter in Nederland was de winter aan het eind van de Tweede Wereldoorlog van 1944 tot 1945 met een groot tekort aan voedsel en brandstof. Hij leidde, met name in de steden van West-Nederland, tot hongersnood. Minstens twintigduizend mensen kwamen er om het leven door honger en kou.

De voedselschaarste in het westen van Nederland werd achteraf beschouwd als een gevolg van drie factoren:

Door de bevrijding van zuidelijk Nederland was er geen aanvoer van steenkool uit de Limburgse mijnen meer mogelijk. Vanuit Duitsland kwam slechts zeer beperkt brandstof. Ook daar was behoefte aan brandstof voor het dagelijks leven en de oorlogsindustrie.

De regeringsopdracht voor de Algemene Spoorwegstaking in 1944, afgekondigd op 17 september door de Nederlandse regering in Londen, waardoor het transport in Nederland voor enkele weken voor een groot deel werd stilgelegd.

De represailles waarmee de Duitse bezetter reageerde op de staking, tezamen met het algemene Duitse beleid. Voor een periode van zes weken werd het vervoer van voedsel naar het westen geblokkeerd; relatief eenvoudig, door blokkades op te werpen bij de Afsluitdijk, de bruggen over de IJssel en de Friese/Overijsselse IJsselmeerhavens en het niet meer afgeven van transportvergunningen. Dit veroorzaakte in West-Nederland een hongerramp van catastrofale omvang.

De staking viel samen met de grootste geallieerde luchtlandingsoperatie uit de geschiedenis nabij Arnhem, die van Operatie Market Garden. Omdat de frontlijn nu door Nederland liep, ruwweg langs de grote rivieren, kon er ook geen Limburgse steenkool naar West-Nederland worden vervoerd. Het zuiden van Nederland was voorafgaand aan de Hongerwinter al bevrijd.

Doordat de rivieren en het IJsselmeer eind december dichtvroren en doordat vervoer over land ook niet meer mogelijk was, werd het westen van Nederland van alle mogelijke voedsel en hulpgoederen, brandstoffen, kleding en medicamenten afgesneden. De Centrale Rederij voor de Voedselvoorziening kon niet meer varen. In het zicht van de bevrijding stierven door deze blokkade in de eerste maanden van 1945 meer dan 20.000 Nederlanders de hongerdood.

Volgens het koudegetal van Hellmann was de winter 1944/45 met een wintergetal van 86,3 een normale winter (H < 100) en staat deze op de 38e plaats van winters in de 20e eeuw. Over de gehele winter, van 1 december t/m 28 februari, was de gemiddelde temperatuur in De Bilt 2,3 °C tegen 3,3 °C normaal (1981-2010). Ook naar het normaal (1911-1940) van toen (2,8 °C) was de winter kouder dan normaal.

De kou was echter niet gelijkmatig verdeeld: de maand december 1944 was iets kouder dan gemiddeld, 2,5 °C tegen normaal 3,7 °C; de maand januari 1945 was veel kouder dan gemiddeld, −1,6 °C tegen normaal 3,1 °C en de maand februari was veel zachter dan gemiddeld, 6,0 °C tegen normaal 3,3 °C. De vorst begon 23 december en eindigde op 31 januari. Met name in de tweede helft van januari kwam er veel strenge vorst voor en er waren die maand 10 ijsdagen, 22 dagen met een gemiddelde temperatuur beneden het vriespunt, 3 nachten met strenge vorst en 13 nachten met matige vorst. De maand januari 1945 stond op de zestiende plaats van koudste maanden in de 20e eeuw. De twee eerste oorlogswinters, 1941 en 1942, en ook de winter van 1939-1940 waren duidelijk kouder.

Door de schaarste en ontberingen voor het einde van de oorlogsperiode werd deze winterperiode van januari 1945 nog veel kouder ervaren dan de weerstatistieken aangeven.

Na februari 1945 was ook het voorjaar t/m juni zachter dan gemiddeld, maar de effecten van koude en gebrek ijlden nog na.

Bereiding van oorlogsvoedsel, maart 1945

Doordat gas en elektriciteit niet te krijgen waren, was er geen licht, geen verwarming en geen normale gelegenheid tot koken. Met een knijpkat kon eventueel worden bijgelicht, maar velen behielpen zich met een klein stukje kaars en gingen vroeg naar bed. Na acht uur 's avonds mocht men bovendien vanwege de spertijd de straat niet meer op.

Bij centrale gaarkeukens kon eenmaal per dag, op vertoon van een bonnenkaart, waterige stamppot of soep van aardappelschillen worden afgehaald. Dat leidde tot lange rijen wachtenden, wat in de bijtende kou niet meeviel. Als er al een beetje eten in huis was, moest dat desalniettemin gekookt of verwarmd worden. Vaak gebruikte men daarvoor een oud conservenblik met een gat onderin, een wonderkacheltje. Daarin werden takjes of houtspaandertjes verbrand.

Binnen bezet gebied was de situatie het ergst. Vooral in de grote steden van de Randstad. De voedselschaarste was soms zo groot dat mensen zelfs honden, katten, bloembollen en suikerbieten aten. Wegens gebrek aan brandstof werden geteerde houtblokjes tussen de tramrails weggesloopt. Ook werden bomen illegaal omgezaagd. In de Amsterdamse Jodenbuurt en Nieuwmarktbuurt werd hout gesloopt uit leegstaande huizen waaruit Joden waren weggevoerd. Alles wat brandbaar was werd verzameld om de noodkacheltjes brandend te houden.

In de steden kon voor de doden soms slechts met grote moeite een graf worden gevonden. De grond was hard bevroren en de energie voor graafwerk en transport ontbrak. Hout voor doodskisten kon men bovendien beter gebruiken als brandstof. In Amsterdam werden van februari tot augustus 1945 de lijken in de leegstaande Zuiderkerk opgeslagen.

Rantsoenen

Visualisering van de dagelijks per persoon centraal gedistribueerde hoeveelheid voedsel in de periode 26 november - 23 december 1944. Er was circa 4,5 snee brood beschikbaar, naast margarine (8 gram), kaas (7 gram), koffiesurrogaat (6 gram), vlees (18 gram), aardappelen (143 gram), stroop (18 gram) en melk (185 ml). Bloem en vermicelli zijn niet weergegeven.

In vergelijking met de huidige relatieve overvloed aan voedingsmiddelen was er in de Hongerwinter slechts een zeer beperkte hoeveelheid voedsel beschikbaar in het westen van Nederland. De rantsoenen wisselden per week en waren afhankelijk van de hoeveelheid aanwezige voorraden. Hoewel er buiten het onderstaand overzicht ook nog via de 'zwarte markt' voedsel te koop was, werden hiervoor dikwijls exorbitante prijzen gevraagd. Daarnaast was de gestelde hoeveelheid rantsoen geen garantie dat deze voedselsoort daadwerkelijk aanwezig was. Ook was de kwaliteit dikwijls van een laag niveau.

Lichamelijke gevolgen van de ondervoeding die optraden waren:

Uit latere onderzoeken bleek dat de geestelijk gevolgen waren:

elkaar afsnauwen

intens verlangen om alleen te lijden

woede-uitbarstingen

oppotten van goederen

extreme aanvallen van depressiviteit

Video van het Amsterdam Museum over de kinderuitzendingen tijdens de Hongerwinter

De scholen waren nog wel open, maar langzamerhand werden de klassen kleiner, omdat veel kinderen thuis bleven of ziek werden. Ongeveer 50.000 ondervoede kinderen zijn vanuit West-Nederland geëvacueerd, hiervoor werd in december 1944 het Interkerkelijk Bureau voor Noodvoedselvoorziening en Kinderuitzending (het IKB) opgericht. Het IKB heeft voor de transporten van ongeveer 17.000 kinderen gezorgd, de andere transporten, de 'wilde transporten', werden georganiseerd door grote bedrijven, families en individuen. Ze werden via binnenschepen vervoerd en ondergebracht bij gastgezinnen in het oosten en noorden van Nederland. Op de terugweg namen de schepen voedsel mee. Vlak na de bevrijding werden veel ondervoede kinderen, de bleekneusjes, door pleegouders in onder meer Engeland, Denemarken en Zweden een paar maanden opgevangen om weer aan te sterken.

Veel mensen, vooral vrouwen, fietsten of liepen naar het oosten of noorden van het land om daar aan eten te komen, met het beetje geld dat ze hadden of om bezittingen: textiel, zilveren bestek en gouden sieraden te ruilen voor voedsel. Dergelijke tochten werden hongertochten genoemd. Veel boeren gaven onderdak aan mensen die over straat trokken. Die mensen worden hongertrekkers genoemd. Sommige boeren vroegen uit winstbejag veel te hoge prijzen voor het voedsel.

De Nederlandse Regering in ballingschap had bij de SHAEF geëist dat de bevolking van Nederland voorzien moest worden van voedsel. Ten gevolge van administratieve rompslomp ging veel tijd verloren, maar de regeringen van de neutrale landen Zweden en Zwitserland boden via hun Rode Kruis-organisaties hulp.

In maart 1945 werd Zweeds wittebrood uitgedeeld, dat door het internationale Rode Kruis was geregeld. Dit brood werd in Nederland gebakken, het meel kwam met speciale transporten per schip uit Zweden. Doordat de Duitsers het binnenlands transport traineerden, kwam het pas veel later aan bij de bakkerijen. Op grond van het Akkoord van Achterveld dat op 28 april 1945 werd overeengekomen en op 2 mei ondertekend werd, werd op 29 april onder de naam operatie Manna met over zee aanvliegende geallieerde vliegtuigen begonnen met droppings van voedselpakketten, met droppings bij Rotterdam (Waalhaven en Terbregge), Gouda en Ypenburg en onder operatie Chowhound met droppings bij Duindigt, Valkenburg (Zuid-Holland), Utrecht, Hilversum, Schiphol, Vogelenzang en Alkmaar. Deze operaties liepen van 29 april tot en met 8 mei. In het oosten van dit gebied kwam met operatie Faust ook voedselhulp over de weg tot stand. Ook de Zwitserse Bondsraad bood hulpgoederen, zoals brood en rijst aan, dat op vertoon van voedselbonnen werd uitgereikt.

# data[].attributes.attachment_link.description
Hongerwinter Twee vrouwen op hongertocht tijdens de Hongerwinter Plaats West-Nederland Datum november 1944 - april 1945 Ramptype hongersnood Doden 20.000 tot 30.000 Gewonden 200.000 De Hongerwinter in Nederland was de winter aan het eind van de Tweede Wereldoorlog van 1944 tot 1945 met een groot tekort aan voedsel en brandstof.

# data[].attributes.body
in deze bron lees je wat er in Nederland al word gedaan tegen het voedsel tekort. Er word op langer termijn geïnvesteerd in duurzame projecten waardoor er gewassen worden geplant en er ook geen uitstoot plaats vindt.

# data[].attributes.attachment_link.title
Hongersnood: wat is het en hoe stoppen we het?

# data[].attributes.attachment_link.description
Wereldwijd gaat zo’n 1 op de 10 personen ’s avonds met honger naar bed.

# data[].attributes.body
Voedseltekort is een wereldwijd probleem waarbij miljoenen mensen geen toegang hebben tot voldoende en voedzaam eten. Oorzaken zijn onder andere klimaatverandering, extreme weersomstandigheden, oorlogen, economische ongelijkheid en inefficiënte voedselverdeling. Droogte, overstromingen en mislukte oogsten verminderen de voedselproductie, terwijl conflicten en armoede de toegang tot voedsel beperken.

Daarnaast leidt verspilling in rijke landen en slechte infrastructuur in ontwikkelingslanden tot nog grotere tekorten. Voedseltekort veroorzaakt ondervoeding, honger en gezondheidsproblemen, vooral bij kinderen en kwetsbare groepen.

Oplossingen liggen in duurzame landbouw, eerlijke handel, vermindering van voedselverspilling en betere verdeling van voedselbronnen. Innovaties zoals klimaatbestendige gewassen en efficiëntere distributie kunnen bijdragen aan een stabielere voedselvoorziening. Internationale samenwerking is cruciaal om deze crisis aan te pakken en honger wereldwijd te verminderen.