# data[].attributes.body
FİİLLERDE KİŞİ: Fiillerde kişi, eylemi gerçekleştiren öznenin kim olduğunu belirtir. Fiillere eklenen kişi ekleri, eylemin kim tarafından yapıldığını gösterir. Türkçede fiiller üç tekil ve üç çoğul olmak üzere altı kişiye göre çekimlenir.

​

Tekil Kişiler

1. Tekil Kişi (-m, -im, -ım, -um, -üm): Eylemi yapan "ben".

Örnek: Geliyorum. (Ben geliyorum)

Örnek: Yazdım. (Ben yazdım)

2. Tekil Kişi (-sin, -sın): Eylemi yapan "sen".

Örnek: Geliyorsun. (Sen geliyorsun)

Örnek: Yazdın. (Sen yazdın)

3. Tekil Kişi (ek almaz): Eylemi yapan "o".

Örnek: Geliyor. (O geliyor)

Örnek: Yazdı. (O yazdı)

Çoğul Kişiler

1. Çoğul Kişi (-iz, -yiz, -uz, -yüz): Eylemi yapan "biz".

Örnek: Geliyoruz. (Biz geliyoruz)

Örnek: Yazdık. (Biz yazdık)

2. Çoğul Kişi (-siniz, -sınız): Eylemi yapan "siz".

Örnek: Geliyorsunuz. (Siz geliyorsunuz)

Örnek: Yazdınız. (Siz yazdınız)

3. Çoğul Kişi (-ler, -lar): Eylemi yapan "onlar".

Örnek: Geliyorlar. (Onlar geliyor)

Örnek: Yazdılar. (Onlar yazdı)

​​

Fiillerde kişi ekleri, eylemin kim tarafından yapıldığını belirtir ve bu ekler, fiilin sonuna eklenir. Bu ekler, cümlenin anlamını ve öznesini açıkça belirler.

# data[].attributes.body
FİİLLERDE OLUMSUZLUK: Fiillerde olumsuzluk, eylemin gerçekleşmediğini veya yapılmadığını ifade etmek için kullanılır. Türkçede fiillerde olumsuzluk, fiil kök veya gövdelerine eklenen olumsuzluk ekleri ile oluşturulur. Bu ekler "-ma" ve "-me" şeklindedir.

Örnekler:

Gelmek → Gelmemek (Eylemin mastar hâli)

Geliyorum → Gelmiyorum (Şimdiki zaman)

Geldim → Gelmedim (Geçmiş zaman)

Geleceğim → Gelmeyeceğim (Gelecek zaman)

Gelirim → Gelmem (Geniş zaman)

gelseler → Gelmeseler

​

UYARI: Geniş zamanın olumsuz çekiminde, zaman ekinin düşmesi ve olumsuzluk ekinin “-maz, -mez” şeklinde kullanılması, geniş zamanın olumsuzluğunu diğer kiplerden ayıran önemli bir özelliktir.

Örnekler:

1. Tekil Kişi: Ben yapmam. (Zaman eki düşmez)

Yaparım → Yapmam

2. Tekil Kişi: Sen yapmazsın. (Olumsuzluk eki “-maz, -mez” şeklinde kullanılır)

Yaparsın → Yapmazsın

3. Tekil Kişi: O yapmaz. (Olumsuzluk eki “-maz, -mez” şeklinde kullanılır)

Yapar → Yapamaz

1. Çoğul Kişi: Biz yapmayız. (Zaman eki düşmez)

Yaparız → Yapmayız

2. Çoğul Kişi: Siz yapmazsınız. (Olumsuzluk eki “-maz, -mez” şeklinde kullanılır)

Yaparsınız → Yapmazsınız

3. Çoğul Kişi: Onlar yapmazlar. (Olumsuzluk eki “-maz, -mez” şeklinde kullanılır)

Yaparlar → Yapmazlar

​

UYARI: Şimdiki zaman kipinin olumsuzluğunu oluştururken, “-yor” ekinin etkisiyle olumsuzluk ekleri olan “-me” ve “-ma” daralarak “-mı”, “-mi”, “-mu”, “-mü” şekline dönüşür.

​

Örnekler:

Ben: Geliyorum → Gelmiyorum

Sen: Yapıyorsun → Yapmıyorsun

O: Gidiyor → Gitmiyor

Biz: Konuşuyoruz → Konuşmuyoruz

Siz: İzliyorsunuz → İzlemiyorsunuz

Onlar: Gülüyorlar → Gülmüyorlar

# data[].attributes.body
FİİLLERDE SORU: Fiillerde soru, eylemin yapılıp yapılmadığını veya yapılıp yapılmayacağını sorgulamak için kullanılır. Türkçede fiillerde soru eki “-mı, -mi, -mu, -mü” şeklinde olup, ünlü uyumuna göre değişir ve fiilden sonra gelir.

​

Soru eklerin fiilden ya da zaman eklerinden hemen sonra kullanır ve ayrı yazılır. Soru ekinden sonra gelen ekler ise soru ekine bitişik yazılır.

​

Örnekler:

Annem her gün çay içer mi?

Tatilde dinlenecek misiniz?

Geliyor musun?

# data[].attributes.attachment_link.title
7. Sınıf Türkçe Ders #5 - Fiillerin Olumlu, Olumsuz, Soru ve Kişi Çekimleri