# data[].attributes.headline
części mowy - rzeczownik, czasownik, przymiotnik

# data[].attributes.subject
części mowy - rzeczownik, czasownik, przymiotnik

# data[].attributes.attachment_link.title
Obejrzyj film lub przypomnij sobie części mowy, przeglądając najważniejsze wiadomości poniżej.

# data[].attributes.attachment_link.description
Przymiotniki. Zapytaj: JAKI? JAKA? czy JAKIE?

# data[].attributes.attachment_link.description
The version of the browser you are using is no longer supported. Please upgrade to a supported browser. Dismiss

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Pisząc zaproszenie, należy pamiętać o zamieszczeniu kilku podstawowych informacji:

kto zaprasza,

kogo zaprasza (zwroty do adresata oraz określenia nazywające grupę ludzi - jeśli do nich kierujemy zaproszenie) zapisujemy wielkimi literami, np. mam zaszczyt zaprosić Cię, zaprasza Wszystkich Mieszkańców Miasta,

na co zaprasza,

gdzie (dokładne wskazanie miejsca wraz z ulicą i numerem, chyba że chodzi o miejsce powszechnie znane, np. rynek Pszczyny, Stadion Narodowy),

kiedy - wskazanie godziny rozpoczęcia lub czasu trwania imprezy.

Do egzaminu konieczne jest dodatkowe użycie dwóch argumentów zachęcających, takich jak:

obietnica dobrej zabawy, możliwość wygrania czegoś, miło spędzony czas, integracja grupy,

korzyści dla osoby zapraszanej - upominki, przekąski, nabycie wiedzy, kiermasze, możliwości zakupu czegoś,

korzyści dla osoby zapraszającej - sprawienie komuś przyjemności, celebracja urodzin, niespodzianka dla kogoś,

korzyści dla społeczności - akcje charytatywne, zbiórki, pomoc dla schronisk, przekazanie dochodu itp.

Przykładowe zaproszenie

# data[].attributes.attachment_link.description
https://youtu.be/uENnXbHU_-0 Jak napisać zaproszenie? Pisząc zaproszenie, należy pamiętać o zamieszczeniu kilku podstawowych informacji: kto zaprasza, kogo zaprasza (zwroty do adresata oraz określenia nazywające grupę ludzi - jeśli do nich kierujemy zaproszenie) zapisujemy wielkimi literami, np. mam zaszczyt zaprosić Cię, zaprasza Wszystkich Mieszkańców Miasta, na co zaprasza, gdzie (dokładne wskazanie miejsca wraz z ulicą i numerem,...

# data[].attributes.attachment_link.description
The version of the browser you are using is no longer supported. Please upgrade to a supported browser. Dismiss

# data[].attributes.attachment_link.title
Alex, tekst o szczęściu - Google Jamboard

# data[].attributes.headline
,,Opowieści z Narnii...'' - film, pytania

# data[].attributes.subject
,,Opowieści z Narnii...'' - film, pytania

# data[].attributes.attachment_link.description
www.cda.pl needs to review the security of your connection before proceeding.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Warszawa to największe miasto w Polsce i stolica tego środkowoeuropejskiego kraju. Krzysztof przyjechał do Polski z Ukrainy, by tu pracować. Jednak, gdy dostał kilka dni wolnego postanowił dowiedzieć się czegoś więcej o kraju, w którym pracuje.

Po raz pierwszy zdecydował się na podróż pociągiem i wycieczkę do Warszawy. Podróż trwała dość długo, bo niemal 5h, jednak pociąg pospieszny, którym podróżował do stolicy był dość wygodny. Po przyjeździe do Warszawy - wysiadł na Dworcu Centralnym. Od razu po wyjściu z dworca zobaczył Pałac Kultury i Nauki - ten „dar narodu radzieckiego" zbudowany w 1955 roku na trwałe wpisał się w krajobraz Warszawy, o czym już wiedział. Pałac jest najwyższym budynkiem nie tylko w Warszawie ale w całej Polsce! Mieści się w nim między innymi Teatr 6 piętro, założony przez znanego polskiego aktora Michała Żebrowskiego. Krzysztof bardzo lubił teatr współczesny, dlatego zdecydował się na kupno biletu na wieczorny spektakl.

Krzysztof niestety nie znał miasta i musiał poprosić o pomoc przechodniów, by wskazali mu miejsca, które warto odwiedzić w Warszawie i przede wszystkim jak tam dojechać. Zdawał sobie sprawę z faktu, że nie ma zbyt wiele czasu. Przemiła staruszka opowiedziała, że na pewno musi odwiedzić Stare Miasto, Zamek Królewski i Łazienki Królewskie. Tam zobaczy Pałac na Wyspie, Świątynię Egipską, Świątynię Diany, Ermitaż, Nową Pomarańczarnię, Wodozbiór, oczywiście również Pałac w Wilanowie - o tej porze roku będzie to z pewnością wspaniała wycieczka. Młody człowiek powiedział, że warto również odwiedzić Stare Powązki, bo to najpiękniejszy cmentarz, na którym spoczywa wielu znanych Polaków. Cmentarz położony jest na terenie obecnej dzielnicy Wola, graniczy z kilkoma innymi cmentarzami i jest jedną z najstarszych zabytkowych nekropolii stolicy.

Krzysztof nieco się obawiał, że nie poradzi sobie w komunikacji miejskiej, dlatego zdecydował się na taksówkę. Dzień w Warszawie był niezapomnianą przygodą.

# data[].attributes.attachment_link.description
Warszawa to największe miasto w Polsce i stolica tego środkowoeuropejskiego kraju. Krzysztof przyjechał do Polski z Ukrainy, by tu pracować. Jednak, gdy dostał kilka dni wolnego postanowił dowiedzieć się czegoś więcej o kraju, w którym pracuje. Po raz pierwszy zdecydował się na podróż pociągiem i wycieczkę do Warszawy.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Krzysztof to młody mężczyzna, pochodzący z Ukrainy, który pracuje w Polsce. Jednak bardzo lubi odwiedzać największe polskie miasta, poznawać ludzi, zwiedzać zabytki i uczyć się czegoś nowego o kraju, w którym obecnie przebywa.

Kolejną podróż zaplanował do stolicy Dolnego Śląska - Wrocławia. Tym razem znacznie lepiej przygotował się do zwiedzania. Zakupił przewodnik, prześledził strony w Internecie. Zdecydował się na podróż pociągiem. Po przyjeździe do Wrocławia ogromne wrażenie zrobił na nim odrestaurowany gmach Dworca Głównego, następnie ruszył szlakiem wrocławskich krasnali. Zobaczył krasnoludki z Wyspy Piaskowej, Rynku od strony rzeki, Rynku, Placu Solnego, Świdnickiej, Oławskiej. Wszystkich krasnali jest w mieście już niemal 400 i nie sposób spotkać wszystkich w ciągu jednego dnia. Po raz pierwszy krasnoludki pojawiły się we Wrocławiu w 1982 roku i było ich dwóch: jeden na transformatorze na Sępolnie, drugi na bloku na Biskupinie. Krasnale znane nam z dzisiejszego wizerunku Wrocławia są pod opieką Papy Krasnala - ojca wszystkich krasnali. Jego pomnik stanął w 2001 roku na ulicy Świdnickiej. Krzysztof udał się następnie na Ostrów Tumski.

To najpiękniejszą i jednocześnie najstarsza część Wrocławia, pozostałości pierwszej osady odkryte tu pochodzą z X wieku. Przez wieki podlegała władzy kościelnej, dzisiaj to nastrojowe miejsce, popularne wśród zakochanych, spacerowiczów i turystów. Od kilkunastu lat jest popularnym miejscem spotkań zakochanych. Tradycją stało się wieszanie na nim kłódek (kluczyki do nich wrzucane są do Odry), na znak trwałości uczucia łączącego pary. Most Tumski łączy Wyspę Piasek i Ostrów Tumski. Stalowa konstrukcja z 1889 r. stanęła w miejscu, gdzie od co najmniej od XII wieku budowano mosty. Przy wejściu na most stoją figury św. Jadwigi i św. Jana Chrzciciela.

Krzysztof jest wyznania prawosławnego, jednak bardzo interesuje go we Wrocławiu Dzielnica Czterech Wyznań, to szczególne miejsce przenikania się wpływów chrześcijańskich, prawosławnych , żydowskich i ewangelicko-augsburskich. W tej właśnie centralnej dzielnicy Wrocławia znajdują się wspaniałe zabytki architektury sakralnej. W okolicach 300 metrów od siebie znajdują się: prawosławny sobór Narodzenia Przenajświętszej Bogarodzicy, kościół św. Antoniego z Padwy - świątynia rzymskokatolicka, synagoga Pod Białym Bocianem oraz ewangelicko-augsburski kościół Opatrzności Bożej.Jeden dzień to zdecydowanie zbyt krótki czas na zwiedzanie Wrocławia, dlatego Krzysztof postanowił sobie, że wróci tu przy najbliższej okazji.

# data[].attributes.attachment_link.description
Krzysztof to młody mężczyzna, pochodzący z Ukrainy, który pracuje w Polsce. Jednak bardzo lubi odwiedzać największe polskie miasta, poznawać ludzi, zwiedzać zabytki i uczyć się czegoś nowego o kraju, w którym obecnie przebywa. Kolejną podróż zaplanował do stolicy Dolnego Śląska - Wrocławia. Tym razem znacznie lepiej przygotował się do zwiedzania.

# data[].attributes.attachment_link.description
Środki stylistyczne z zakresu słownictwa:

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Click on the magnifying glass

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetuer adipiscing elit, sed diam nonummy nibh euismod tinci

odpowiednie dać rzeczy słowo. Do czego służą synonimy, antonimy, wyrazy wieloznaczne i homonimy

Click on the magnifying glass

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetuer adipiscing elit, sed diam nonummy nibh euismod tinci

Wyrazy wchodzą ze sobą w różne relacje pod względem znaczenia. Wyróżnia się m.in.:

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetuer adipiscing elit, sed diam nonummy nibh euismod tinci

* WYRAZY BLISKOZNACZNE (synonimy) - to wyrazy, które mają podobne lub takie samo znaczenie, np. kłamstwo, nieprawda, fałsz

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetuer adipiscing elit, sed diam nonummy nibh euismod tinci

WYRAZY PRZECIWSTAWNE (antonimy) - to pary słów, które mają przeciwne znaczenie, np. kłamstwo - prawda

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetuer adipiscing elit, sed diam nonummy nibh euismod tinci

WYRAZY WIELOZNACZNE- to słowa mające wiele znaczeń, które łączy podstawowa wspólna cecha. Przykład: kuchnia -1. pomieszczenie, w którym przygotowuje się potrawy; 2. potrawy z jpotrawy z jakiegoś kraju lub regionu (np. kuchnia śródziemnomorska); 3. urządzenie do przygotowywania potraw

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetuer adipiscing elit, sed diam nonummy nibh euismod tinci

ĆWICZENIA

1

2

3

4

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetuer adipiscing elit, sed diam nonummy nibh euismod tinci

ĆWICZENIA

5

6

7

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetuer adipiscing elit, sed diam nonummy nibh euismod tinci

Homonimy to wyrazy, które mają identyczne brzmienie, często także pisownię, ale różne, niepowiązane ze sobą znaczenia.

Przykłady: I. ranny - poranny, robiony rankiem II. ranny - taki, który otrzymał rany I. klon - drzewoII. klon - wytwór inżynierii genetycznej I. podrobić - dokonać fałszerstwa II. podrobić - pokruszyć, rozdrobnić I. para - zestawienie dwóch rzeczy II. para - woda w stanie gazowym

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetuer adipiscing elit, sed diam nonummy nibh euismod tinci

ĆWICZENIA

8

9

10

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetuer adipiscing elit, sed diam nonummy nibh euismod tinci

Dziękuję

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Przygotowała: Agnieszka Łazarek

START

JAK NAPISAĆ NIEZWYKŁE OPOWIADANIE?

definicja

część I

Opowiadanie - wypowiedź przedstawiająca wydarzenia, które rozwijają się w czasie i tworzą ciąg przyczynowo-skutkowy.

narrator i rodzaje narracji

Część II

Narratortrzecioosobowy

Może być obserwatorem, kimś, kto patrzy "z góry" na wydarzenie; wypowiada się wówczas pośrednio - w trzeciej osobie, np. poszedł, wziął, zrobił; jest to narracja trzecioosobowa.

narratorpierwszoosobowy

Może być jednym z bohaterów, świadkiem lub uczestnikiem zdarzeń, a wtedy należy do świata przedstawionego utworu i wypowiada się bezpośrednio; używa czasowników w pierwszej osobie, np. mówię, robiłam, poszliśmy; jest to narracja pierwszosobowa.

czas narracji

Naturalnym czasem narracji jest czas przeszły. Ale w niektórych miejscach możesz zmienić czas na teraźniejszy, np. opisując jakieś dramatyczne wydarzenie lub coś, co jeszcze się dzieje. Możesz też konsekwentnie stosować czas teraźniejszy, co sprawi, że twoja wypowiedź będzie żywsza i bardziej dynamiczna.

porządek przedstawiania zdarzeń

Część III

układlogiczny

układ odwrócony - retrospekcja

układ chronologiczny

Porządek ten polega na relacjonowaniu zdarzeń na zasadzie następstwa przyczynowo-skutkowego.

W tym wypadku chodzi o odtwarzanie zdarzeń z przeszłości, a nie o przestrzeganie następstwa w czasie. Wyobraź sobie, że twój dziadek wspomina swą przeszłość, cofając się do chwil, kiedy był małym chłopcem. To jest właśnie retrospekcja - wspomnienia, odtwarzanie wydarzeń z przeszłości bohatera.

Wydarzenia w opowiadaniu możesz przedstawić w sposób chronologiczny, czyli po kolei - poczynając od tych najstarszych (w stosunku do momentu opowiadania), aż po najnowsze. Jest to jeden z najczęściej stosowanych porządków.

BUDOWANIE WSTĘPU

część IV

PAMIĘTAJ O STOSOWANIU AKAPITÓW!Każda część opowiadania powinna rozpoczynać się od nowego akapitu, czyli od wcięcia rozpoczynającego linijkę tekstu w niewielkiej odległości od marginesu. Akapitem nazywamy też całość myślową zawartą między dwoma wcięciami tekstu. W ten sposób rozpoczynamy nową myśl..

Najlepiej, aby Twoje opowiadanie było opowieścią o jednym - najważniejszym zdarzeniu, chociaż możesz przedstawić w nim jeszcze inne, mniej istotne sprawy. Przygotuj wstęp, w którym określisz: czas zdarzenia, miejsce zdarzenia, bohaterów.

Wstęp wprowadza czytelnika w klimat wydarzeń, opisuje sytuację, przedstawia bohaterów:

Był to jeden z tych zimowych, mroźnych dni, za którymi przepadają dzieci. Bo właśnie wtedy można sobie pojeździć na sankach czy porzucać śnieżkami ...

Nigdy nie zapomnę tego niezwykłego spotkania, które odmieniło moje życie. Właśnie wtedy ujrzałem po raz pierwszy ...

Historia, którą wam opowiem, wydarzyła się ...

typy początków

Pewnego dnia, podczas lekcji ...

Dni poprzedzające to zdarzenie naprawdę były do siebie podobne, jak dwie krople wody. A tu taka niespodzianka!

"Małgosiu, przyjedź, bo jestem na dnie rozpaczy!" - tak zakończyłam list i włożyłąm go do koperty. Dobrze, że go wtedy wysłałam, bo przyjazd przyjaciółki zmienił mnie bardzo ...

W pewne deszczowe popołudnie ...

Nie uwierzysz, co wydarzyło się nam w ten lipcowy poranek!

Kiedy wieczorami kładę się spać, do głowy przychodzą mi różne dziewne historie. Jedna z nich opowiada o ...

Dawno temu na planecie B612 żył sobie ....

Moja niezwykła przygoda wydarzyła się ...

Nie znoszę poniedziałków, ponieważ wiem, że będę musiał aż pięć dni czekać na weekend. Ale w ten poniedziałek przydarzyło mi się coś niesamowitego ...

Przydatne słownictwo

rozwinięcie - łączenie z innymi formami

Część V

Na tym etapie relacjonujesz wydarzenia, do których wprowadziłeś czytelników we wstępie. Ważne, byś wzmocnił zainteresowanie odbiorcy, prowadząc go do punktu kulminacyjnego.

przeplatać tok akcji dialogami,

wplatać w treść monologi wewnętrzne bohaterów,

uzupełniać narrację elementami różnych innych form wypowiedzi: opisu postaci, charakterystyki, opisu krajobrazu, opisu przeżyć wewnętrznych, opisu sytuacji, opisu przedmiotu, kartki z pamiętnika, listu).

Tu powinieneś:

Opis wydarzenia powinien być dynamiczny. Opis sytuacji może zająć większość opowiadania. Ma tu miejsce przedstawienie wydarzenia - akcja, w której mają miejsce ruch i zmiany. Musi być w niej sporo czasowników, krótkich zdań, wykrzykników.

widzisz drzewa, liście, zwierzęta, rośliny,

słyszysz rozmowy i dźwięki, np. kumkanie żab nad stawem, pianie koguta rankiem,

chłoniesz różne zapachy, np. aromat świątecznego piernika, woń kwiatów bzu wiosną,

odczuwasz smaki, np. prztworów roionych na zimę,

dotykasz powierzchni, np. jesiennego liścia, kolców jeża

Opisy krajobrazu i postaci powinny być krótkie. Nie twórz rozbudowanych opisów, lecz wykorzystuj dwa lub trzy zdania, aby wpleść je w narrację jako elementy opisu krajobrazu czy postaci.Opisz to, co odczuwasz różnymi zmysłami:

Opisy

dialog

Część VI

KWESTIA I UZUPEŁNIENIE DIALOGOWE

Wprowadzanie dialogu

Kwestia - to wypowiedź bohatera, np. Idź tam!, Która godzina?Uzupełnienie dialogowe - służy do łączenia wypowiedzi postaci z narracją; jest to wypowiedź narratora, która zapowiada lub objaśnia przytoczenie, określając reakcje rozmówców lub czynności towarzyszące samej rozmowie.

Dialog składa się z różnych zdań, za pomocą których możesz:oznajmić, stwierdzić - budując zdanie oznajmujące,rozkazać coś, zażądać czegoś - budując zdanie rozkazujące,zapytać o coś - budując zdania pytające,okazać uczucia, emocje - budując zdania wykrzyknikowe.

Dialog to rozmowa dwóch albo więcej osób. Kiedy zostaje zapisany, wpleciony w tok opowiadania, służy ożywieniu akcji i jej wzbogaceniu, bohaterowie stają się bliżsi i można lepiej ich poznać. Narrator nie omawia przebiegu danej rozmowy, ale przywołuje ją w jej oryginalnym brzmieniu.

zasady zapisywania dialogu

Uzupełnienie dialogowe, które występuje po słowach bohatera, oddziel od samych słów myślnikiem. Wypowiedź też zacznij od myślnika, np.:

- Kiedy wzeszło słońce? - zapytał bohater.

Jeśli uzupełnienie dialogowe występuje przed słowami bohatera, wstaw po nim dwukropek, a samą wypowiedź rozpocznij od myślnika, np.:

Bohater zapytał:- Kiedy wzeszło słońce?

Jeżeli uzupełnienie dialogowe wplatasz w środek wypowiedzi bohatera, oddziel je dwoma myślnikami, a samą wypowiedź poprzedź myślnikiem, np.:

- Nauka konnej jazdy - mówił Jacek - wymaga czasu i zapału.Dalszą część wypowiedzi bohatera po uzupełnieniu dialogowym zapisujesz małą literą, nawet wtedy, gdy jest to nowa myśl, lecz tego samego rozmówcy.
WPROWADZANIE MONOLOGU WEWNĘTRZNEGO

Część VII

"Nie znoszę dyra!" - wrzasnąłem w duchu, podczas gdy na jego widok usta rozciągnęły mi się w przymilnym uśmiechu.

"Powinienem ją ratować! - myślałem rozpaczliwie na widok tonącej dziewczynki. - Może rzucić się do wody? Ale cóż mi z tego, skoro nie umiem pływać".

Przykłady:

Monolog wewnętrzny to wypowiedź, którą bohater kieruje do samego siebie. To zapis niewypowiedzianych myśli, marzeń, tego, co mamy w głowie. Ujmujemy go w cudzysłów!

wyrażanie uczuć w dialogu

Część VIII

Budując wypowiedzi, pamiętaj, że możesz mówić:

W dialogach i w narracyjnych fragmentach opowiadaniania powinieneś ujawniać:

reakcje bohaterów na różne wypowiedzi i wydarzenia,

przeżycia i uczucia różnych osób.

Tym razem możesz wyzwalać emocje w innych ludziach, np. budzić śmiech, lęk, odrazę, sympatię ... Uczynisz to za pomocą wyrażeń i zwrotów o charakterze emocjonalnym.
zakończenie opowiadania

Część IX

monologiem wewnętrznym: "Przyrzekam sobie, że nigdy już nie włożę na nogi nart" - pomyślał Jacek,

efektowną puentą: "Nie czyń drugiemu, co tobie niemiłe".

Zakończenie opowiadania powinno być zawsze oryginalne i ciekawe. Możesz zakończyć swoje wypracowanie na wiele sposobów, np.:

rady i uwagi dla zdających egzamin

część X

W swoim wypracowaniu musisz wykorzystać co najmniej 6 spośród 10 elementów twórczych: czas wydarzeń, miejsce zdarzeń, elementy opisu (np. bohatera, przedmiotu, krajobrazu, przeżyć), elementy charakterystyki postaci, zwroty akcji, punkt kulminacyjny, puenta, monolog bohatera, dialogi postaci, retrospekcja.

W swoim opowiadaniu umieścisz bohaterów lektury np. w nowej sytuacji, zmienisz bieg wydarzeń. Pamiętaj jednak, że musisz zachować realia charakterystyczne dla utworu - to oznacza, że np. nie możesz wyposażyć bohaterów w zachowania dla nich nietypowe lub w cechy, ktorych nie posiadają w książce.

Na egzaminie opowiadanie twórcze będzie zawsze związane z treścią lektury obowiązkowej wskazanej w poleceniu. To oznacza, że musisz wykazać się dobrą znajomością utworu.

Agnieszka Łazarek

Dziękuję!

# data[].attributes.headline
Opowiadanie o ,,Dziadach" - ,,Śnieżynka"

# data[].attributes.subject
Opowiadanie o ,,Dziadach" - ,,Śnieżynka"

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Adam MickiewiczDziady cz.2

"Są dziwy w niebie i na ziemi, o których ani śniło się waszym filozofom"

cykl lekcji

start

4. "Na czym polega człowieczeństwo" - plan rozprawki w oparciu o lektury.

3. Na deskach teatru z dramatem romantycznym

2. Problematyka moralna Dziadów" cz.2

1. Siła ludowej tradycji - misterium dziadów.

Poruszane tematy:

Czy uważnie przeczytaliście utwór?

Temat: Siła ludowej tradycji - misterium dziadów.

Cel:

1834

1848

1834

1830-1831

1822

1832

1823

1789

Romantyzm

Obraz Brama cmentarza przedstawia ogromne wrota, które otwierają się szeroko na stary, lekko zamglony cmentarz stapiający się z przestrzenią lasu. Brama jest granicą, znakiem przejścia do innej rzeczywistości. Świat widoczny w oddali może symbolizować duchowy wymiar życia człowieka, rzeczywistość transcendentalną (czyli pozazmysłową, wymykającą się zwykłemu ludzkiemu doświadczeniu), miejsce, w którym toczy się „życie po życiu", raj. Znajdujące się po lewej stronie postacie z obawą zerkają za bramę, chcą poznać „tamten" świat - być może nie są jeszcze gotowe, by przejść na drugą stronę.

część I, zatytułowana przez poetę Dziady. Widowisko, prawdopodobnie nieukończona, została opublikowana dopiero w 1860 r.

utwór składa się z kilku części powiązanych ze sobą motywem przywoływania duchów zmarłych i kreacją bohatera; każda z nich funkcjonuje w zasadzie jako osobny utwór

poeta nigdy nie zakończył pracy nad całością utworu

dramat powstawał ponad 10 lat

"DZIADY"

znaczenie słowa

dziady - nazwa uroczystości poświęconej zmarłym

* dziady - zmarli przodkowie,

* dziady - wędrowni żebracy,

Dziady - tytuł dramatu Adama Mickiewicza.

"DZIADY"

Motywy antyczne

Tradycje chrześcijańskie

Motywy pogańskie

Odszukaj w tekście:

Atmosfera:

Cel obrzędu:

Czas akcji:

Miejsce akcji:

Guślarz

ziemski

- mieszkańcy wsi

- starzec

pozaziemski

- Zosia

- Ptaki

- Widmo

- Rózia i Józio

Świat

Przyjście ludzi do kaplicy

Pojawienie się Zjawy

Pojawienie się Dziewczyny

Przybycie Widma

Przybycie Aniołków

scena 3

scena 2

scena 4

scena 1

Kolejne wydarzenia:

cel:- zrozumiem przesłanie dramatu

Temat: Problematyka moralna 2 części "Dziadów"

ziarno pszenicy i kropla wody

przyciągnięcie do ziemi

ziarna gorczycy

symboliczne znaczenie darów, o które proszą duchy

Ziemskie życie zmarłych zostaje osądzone według surowych kryteriów moralnych. Winą jest nie tylko okrucieństwo wobec ludzi, lecz także dziecięce życie bez zmartwień i dziewczęca niewinność. Z przestróg duchów (powtarzanych przez chór) wyłania się koncepcja człowieczeństwa, zgodnie z którą nie wystarczy żyć bezgrzesznie i mieć czyste sumienie - trzeba jeszcze podejmować ciężar obowiązków, pracować i cierpieć. Na ziemi nie wolno krzywdzić nikogo, ale nie można też żyć w oderwaniu od ludzi, w świecie marzeń, bez pożytku dla innych. Trzeba doświadczyć wszystkiego, co ludzkie, i po ludzku traktować innych

moralność

Który z duchów przekazał najważniejszą naukę?

Czego uczą duchy pojawiające się w kaplicy?

Czy przesłania duchów da się zastosować współcześnie?

KRYTERIA SUKCESU

ZADANIE

CEL;- będę znać cechy dramatu jako gatunku literackiego,- będę wiedzieć, czym jest dramat romantyczny,- dowiem się, kto pracuje nad przedstawieniem teatralnym.

Temat: Na deskach teatru z dramatem romantycznym.

LIRYKA

DRAMAT

EPIKA

RODZAJE LITERACKIE

DRAMAT:

tekst główny i poboczny

utwór przeznaczony na scenę

dialogi i monologi

podział na akty i sceny

brak narratora

rozmowa dwóch osób

dłuższa wypowiedź jednej osoby

tekst, który wypowiadają bohaterowie

wskazówki dotyczące sposobu wystawiania utworu

tekst główny

didaskalia

monolog

dialog

tekst poboczny:(didaskalia)

DRAMAT

informuje o: * czasie akcji; * scenografii i wyglądzie bohaterów; * zachowaniu bohaterów; * sposobie wypowiadania tekstu.

tekst główny:formy wypowiedzi:

monolog

dialog

DRAMAT ROMANTYCZNY

realizm miesza się z fantastyką

czerpanie z ludowych wierzeń

sceny zbiorowe

nastrój tajemniczości i grozy

luźna konstrukacja

W jaki sposób autorzy plakatów nawiązują do 2 części "Dziadów"?

Cel: zredaguję plan rozprawki

Temat: O jakich wartościach opowiadają nasze lektury:"Dziady" cz. 2 i "Opowieść wigilijna"?.

Temat rozprawki:"Na czym polega człowieczeństwo". Swoje rozważania oprzyj na "Dziadach" i "Opowieści wigilijnej".

III. Argument

II. Argument

III. Podsumowanie:

II. Argumenty:

I. Argument

I. TEZA:

Przygotowując prezentację korzystałam z:- scenariuszy lekcji opracowanych przez Panie: Ewę Horwath, Grażynę Kiełb; WSiP- prezentacji Blue Niki

Dziękuję!

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Katarzyna Polak

Środki stylistyczne

i ich funkcja w tekście literackim

KRYTERIASUKCESU

03. rozumiem, jaką funkcję pełnią w utworze

Cel Powtarzam i utrwalam środki stylistyczne

02. Rozpoznaję środki stylistyczne w tekście literackim

01. Znam najważniejsze środki stylistyczne

środków stylistycznych używamy nieświadomie w naszym języku codziennym

czy wiesz, że...

- inaczej nazywane są środkami poetyckimi lub środkami artystycznego wyrazu- najczęściej spotykamy je w literaturze, zwłaszcza w poezji- mają na celu wywołanie u odbiorcy określonych emocji i pobudzenie jego wyobraźni

środki stylistyczne

.01

Epitet

określenie rzeczownika w tekście literackim

odpowiada na pytania jaki?, jakie?, jaka?, więc najczęściej jest wyrażony przymiotnikiem, ale również zaimkiem, imiesłowem przymiotnikowym lub innymi częściami mowy

Adam Mickiewicz "Pan Tadeusz"

.01

Bo każda chmura inna: na przykład jesiennaPełznie jak żółw leniwa, ulewą brzemienna,I z nieba aż do ziemi spuszcza długie smugiJak rozwite warkocze, to są deszczu strugi;Chmura z gradem, jak balon, szybko z wiatrem leci,Krągła, ciemnobłękitna, w środku żółto świeci,Szum wielki słychać wkoło; nawet te codzienne,Patrzcie Państwo, te białe chmurki, jak odmienne!Zrazu jak stada dzikich gęsi lub łabędzi,A z tyłu wiatr jak sokoł do kupy je pędzi:

Epitet

określenie rzeczownika w tekście literackim

odpowiada na pytania jaki?, jakie?, jaka?, więc najczęściej jest wyrażony przymiotnikiem, ale również zaimkiem, imiesłowem przymiotnikowym lub innymi częściami mowy

Adam Mickiewicz "Pan Tadeusz"

.01

Bo każda chmura inna: na przykład jesiennaPełznie jak żółw leniwa, ulewą brzemienna,I z nieba aż do ziemi spuszcza długie smugiJak rozwite warkocze, to są deszczu strugi;Chmura z gradem, jak balon, szybko z wiatrem leci, Krągła, ciemnobłękitna, w środku żółto świeci,Szum wielki słychać wkoło; nawet te codzienne,Patrzcie Państwo, te białe chmurki, jak odmienne!Zrazu jak stada dzikich gęsi lub łabędzi,A z tyłu wiatr jak sokoł do kupy je pędzi:

Epitet

określenie rzeczownika w tekście literackim

odpowiada na pytania jaki?, jakie?, jaka?, więc najczęściej jest wyrażony przymiotnikiem, ale również zaimkiem, imiesłowem przymiotnikowym lub innymi częściami mowy

Adam Mickiewicz "Pan Tadeusz"

Funkcja

wpływa na malarskość, plastyczność, ale i wyraża emocje

.01

Bo każda chmura inna: na przykład jesiennaPełznie jak żółw leniwa, ulewą brzemienna,I z nieba aż do ziemi spuszcza długie smugiJak rozwite warkocze, to są deszczu strugi;Chmura z gradem, jak balon, szybko z wiatrem leci, Krągła, ciemnobłękitna, w środku żółto świeci,Szum wielki słychać wkoło; nawet te codzienne,Patrzcie Państwo, te białe chmurki, jak odmienne!Zrazu jak stada dzikich gęsi lub łabędzi,A z tyłu wiatr jak sokoł do kupy je pędzi:

Epitet

określenie rzeczownika w tekście literackim

odpowiada na pytania jaki?, jakie?, jaka?, więc najczęściej jest wyrażony przymiotnikiem, ale również zaimkiem, imiesłowem przymiotnikowym lub innymi częściami mowy

.02

Porównanie

pokazanie podobieństwa pojęcia do czegoś lub kogoś

Porównanie bardzo łatwo można odnaleźć w tekście, bo znajduje się w nim słowo jak (jakoby, na kształt, jako, niczym, niby), np. zdrowy jak ryba

Adam Mickiewicz "Pan Tadeusz"

.02

Bo każda chmura inna: na przykład jesiennaPełznie jak żółw leniwa, ulewą brzemienna,I z nieba aż do ziemi spuszcza długie smugiJak rozwite warkocze, to są deszczu strugi;Chmura z gradem, jak balon, szybko z wiatrem leci,Krągła, ciemnobłękitna, w środku żółto świeci,Szum wielki słychać wkoło; nawet te codzienne,Patrzcie Państwo, te białe chmurki, jak odmienne!Zrazu jak stada dzikich gęsi lub łabędzi,A z tyłu wiatr jak sokoł do kupy je pędzi:

Porównanie

pokazanie podobieństwa pojęcia do czegoś lub kogoś

Porównanie bardzo łatwo można odnaleźć w tekście, bo znajduje się w nim słowo jak (jakoby, na kształt, jako, niczym, niby), np. zdrowy jak ryba

Adam Mickiewicz "Pan Tadeusz"

.02

Bo każda chmura inna: na przykład jesiennaPełznie jak żółw leniwa, ulewą brzemienna,I z nieba aż do ziemi spuszcza długie smugiJak rozwite warkocze, to są deszczu strugi; Chmura z gradem, jak balon, szybko z wiatrem leci,Krągła, ciemnobłękitna, w środku żółto świeci,Szum wielki słychać wkoło; nawet te codzienne,Patrzcie Państwo, te białe chmurki, jak odmienne!Zrazu jak stada dzikich gęsi lub łabędzi,A z tyłu wiatr jak sokoł do kupy je pędzi:

Porównanie

pokazanie podobieństwa pojęcia do czegoś lub kogoś

Porównanie bardzo łatwo można odnaleźć w tekście, bo znajduje się w nim słowo jak (jakoby, na kształt, jako, niczym, niby), np. zdrowy jak ryba

Adam Mickiewicz "Pan Tadeusz"

Funkcja

wpływa na malarskość, plastyczność, uwypuklają podobieństwo

.02

Bo każda chmura inna: na przykład jesiennaPełznie jak żółw leniwa, ulewą brzemienna,I z nieba aż do ziemi spuszcza długie smugiJak rozwite warkocze, to są deszczu strugi; Chmura z gradem, jak balon, szybko z wiatrem leci,Krągła, ciemnobłękitna, w środku żółto świeci,Szum wielki słychać wkoło; nawet te codzienne,Patrzcie Państwo, te białe chmurki, jak odmienne!Zrazu jak stada dzikich gęsi lub łabędzi,A z tyłu wiatr jak sokoł do kupy je pędzi:

Porównanie

pokazanie podobieństwa pojęcia do czegoś lub kogoś

Porównanie bardzo łatwo można odnaleźć w tekście, bo znajduje się w nim słowo jak (jakoby, na kształt, jako, niczym, niby), np. zdrowy jak ryba

Adam Mickiewicz "Pan Tadeusz"

homeryckie

.02

W środku szarzał się kamień; [...] spowijany w trawy I liściem podesłany, bez ruchu, bez wrzawy, Niewidzialny i ledwie dosłyszany szepce, Jako dziecię krzykliwe złożone w kolebce, Gdy matka nad nim zwiąże firanki majowe I liścia makowego nasypie pod głowę. Miejsce piękne i ciche: tu się często schrania Telimena, zowiąc je Świątynią dumania.

Porównanie

porównanie wyjątkowo rozbudowane

Porównanie homeryckie stanowi często oddzielną scenę, malowniczo pokazującą podobieństwo między zjawiskami

Adam Mickiewicz "Pan Tadeusz"

homeryckie

.02

W środku szarzał się kamień; [...] spowijany w trawy I liściem podesłany, bez ruchu, bez wrzawy, Niewidzialny i ledwie dosłyszany szepce, Jako dziecię krzykliwe złożone w kolebce, Gdy matka nad nim zwiąże firanki majowe I liścia makowego nasypie pod głowę. Miejsce piękne i ciche: tu się często schrania Telimena, zowiąc je Świątynią dumania.

Porównanie

porównanie wyjątkowo rozbudowane

Porównanie homeryckie stanowi często oddzielną scenę, malowniczo pokazującą podobieństwo między zjawiskami

.03

Powtórzenie

wielokrotne użycie tego samego elementu językowego

powtórzenie na początku wersu, zwrotki, zdania nazywamy anaforą, zaś po zwrotkach - refrenem

.03

Życie to nie teatr, ja ci na to odpowiadam; Życie to nie tylko kolorowa maskarada; Życie jest straszniejsze i piękniejsze jeszcze jest; Wszystko przy nim blednie, blednie nawet sama śmierć! Ty i ja - teatry to są dwa! Ty i ja!Ja - duszę na ramieniu wiecznie mam. Cały jestem zbudowany z ran. Lecz kaleką nie ja jestem, tylko ty! Bo ty grasz Edward Stachura „Zycie to nie teatr"

Powtórzenie

wielokrotne użycie tego samego elementu językowego

powtórzenie na początku wersu, zwrotki, zdania nazywamy anaforą, zaś po zwrotkach - refrenem

.03

Życie to nie teatr, ja ci na to odpowiadam; Życie to nie tylko kolorowa maskarada; Życie jest straszniejsze i piękniejsze jeszcze jest; Wszystko przy nim blednie, blednie nawet sama śmierć! Ty i ja - teatry to są dwa! Ty i ja! Ja - duszę na ramieniu wiecznie mam. Cały jestem zbudowany z ran. Lecz kaleką nie ja jestem, tylko ty! Bo ty grasz Edward Stachura „Zycie to nie teatr"

Powtórzenie

wielokrotne użycie tego samego elementu językowego

powtórzenie na początku wersu, zwrotki, zdania nazywamy anaforą, zaś po zwrotkach - refrenem

Funkcja

uzyskanie rytmizacji, podkreślenie znaczenia, zwiększenie ekspresji

.03

Życie to nie teatr, ja ci na to odpowiadam; Życie to nie tylko kolorowa maskarada; Życie jest straszniejsze i piękniejsze jeszcze jest; Wszystko przy nim blednie, blednie nawet sama śmierć! Ty i ja - teatry to są dwa! Ty i ja! Ja - duszę na ramieniu wiecznie mam. Cały jestem zbudowany z ran. Lecz kaleką nie ja jestem, tylko ty! Bo ty grasz Edward Stachura „Zycie to nie teatr"

Powtórzenie

wielokrotne użycie tego samego elementu językowego

powtórzenie na początku wersu, zwrotki, zdania nazywamy anaforą, zaś po zwrotkach - refrenem

.04

Kontrast

przeciwieństwo, zestawienie dwóch elementów o zupełnie różnych znaczeniach

dzięki zastosowaniu kontrastu dużo wyraźniej dostrzegamy różnice i granice między zjawiskami

.04

Życie to nie teatr, ja ci na to odpowiadam; Życie to nie tylko kolorowa maskarada; Życie jest straszniejsze i piękniejsze jeszcze jest; Wszystko przy nim blednie, blednie nawet sama śmierć! Ty i ja - teatry to są dwa! Ty i ja! Ja - duszę na ramieniu wiecznie mam. Cały jestem zbudowany z ran. Lecz kaleką nie ja jestem, tylko ty! Bo ty grasz Edward Stachura „Zycie to nie teatr"

Kontrast

przeciwieństwo, zestawienie dwóch elementów o zupełnie różnych znaczeniach

dzięki zastosowaniu kontrastu dużo wyraźniej dostrzegamy różnice i granice między zjawiskami

.04

Życie to nie teatr, ja ci na to odpowiadam; Życie to nie tylko kolorowa maskarada; Życie jest straszniejsze i piękniejsze jeszcze jest; Wszystko przy nim blednie, blednie nawet sama śmierć! Ty i ja - teatry to są dwa! Ty i ja! Ja - duszę na ramieniu wiecznie mam. Cały jestem zbudowany z ran. Lecz kaleką nie ja jestem, tylko ty! Bo ty grasz Edward Stachura „Zycie to nie teatr"

Kontrast

przeciwieństwo, zestawienie dwóch elementów o zupełnie różnych znaczeniach

dzięki zastosowaniu kontrastu dużo wyraźniej dostrzegamy różnice i granice między zjawiskami

Funkcja

uwydatnienie cech charakterystycznych, wskazanie różnic w zjawiskach,

.04

Życie to nie teatr, ja ci na to odpowiadam; Życie to nie tylko kolorowa maskarada; Życie jest straszniejsze i piękniejsze jeszcze jest; Wszystko przy nim blednie, blednie nawet sama śmierć! Ty i ja - teatry to są dwa! Ty i ja! Ja - duszę na ramieniu wiecznie mam. Cały jestem zbudowany z ran. Lecz kaleką nie ja jestem, tylko ty! Bo ty grasz Edward Stachura „Zycie to nie teatr"

Kontrast

przeciwieństwo, zestawienie dwóch elementów o zupełnie różnych znaczeniach

dzięki zastosowaniu kontrastu dużo wyraźniej dostrzegamy różnice i granice między zjawiskami

.05

Przenośnia

połączenie słów dające nowe, niedosłowne i niezwykłe znaczenie

przenośnia to inaczej metafora, sprawia, że coś zwykłego staje sie niezwykłym zjawiskiem, nabiera poetyckiego charakteru

.05

Życie to nie teatr, ja ci na to odpowiadam; Życie to nie tylko kolorowa maskarada; Życie jest straszniejsze i piękniejsze jeszcze jest; Wszystko przy nim blednie, blednie nawet sama śmierć! Ty i ja - teatry to są dwa! Ty i ja!Ja - duszę na ramieniu wiecznie mam. Cały jestem zbudowany z ran. Lecz kaleką nie ja jestem, tylko ty! Bo ty grasz Edward Stachura „Zycie to nie teatr"

Przenośnia

połączenie słów dające nowe, niedosłowne i niezwykłe znaczenie

przenośnia to inaczej metafora, sprawia, że coś zwykłego staje sie niezwykłym zjawiskiem, nabiera poetyckiego charakteru

.05

Życie to nie teatr, ja ci na to odpowiadam; Życie to nie tylko kolorowa maskarada; Życie jest straszniejsze i piękniejsze jeszcze jest; Wszystko przy nim blednie, blednie nawet sama śmierć! Ty i ja - teatry to są dwa! Ty i ja!Ja - duszę na ramieniu wiecznie mam. Cały jestem zbudowany z ran. Lecz kaleką nie ja jestem, tylko ty! Edward Stachura „Zycie to nie teatr"

Przenośnia

połączenie słów dające nowe, niedosłowne i niezwykłe znaczenie

przenośnia to inaczej metafora, sprawia, że coś zwykłego staje sie niezwykłym zjawiskiem, nabiera poetyckiego charakteru

Funkcja

buduje nastrój, sugeruje treści, pobudza do refleksji

.05

Życie to nie teatr, ja ci na to odpowiadam; Życie to nie tylko kolorowa maskarada; Życie jest straszniejsze i piękniejsze jeszcze jest; Wszystko przy nim blednie, blednie nawet sama śmierć! Ty i ja - teatry to są dwa! Ty i ja!Ja - duszę na ramieniu wiecznie mam. Cały jestem zbudowany z ran. Lecz kaleką nie ja jestem, tylko ty! Edward Stachura „Zycie to nie teatr"

Przenośnia

połączenie słów dające nowe, niedosłowne i niezwykłe znaczenie

przenośnia to inaczej metafora, sprawia, że coś zwykłego staje sie niezwykłym zjawiskiem, nabiera poetyckiego charakteru

.05

Ożywienie

nadawanie przedmiotom i pojęciom cech istot żywych

inną nazwą ożywienia jest animizacja, jest to zabieg, w którym ożywiamy przedmioty, nadajemy im cechy istot żywych, ale nie te, które są typowe tylko dla ludzi

Jeszcze reduta w środku, jasna od wystrzałów, Czerwieni się nad czernią: jak w środek mrowiska Wrzucony motyl błyska, - mrowie go naciska, - Zgasł; - tak zgasła reduta. Czyż ostatnie działo, Strącone z łoża, w piasku paszczę zagrzebało? Czy zapał krwią ostatni bombardyjer zalał? Zgasnął ogień. - Już Moskal rogatki wywalał. Adam Mickiewicz "Reduta Ordona"

.05

Ożywienie

nadawanie przedmiotom i pojęciom cech istot żywych

inną nazwą ożywienia jest animizacja, jest to zabieg, w którym ożywiamy przedmioty, nadajemy im cechy istot żywych, ale nie te, które są typowe tylko dla ludzi

Jeszcze reduta w środku, jasna od wystrzałów, Czerwieni się nad czernią: jak w środek mrowiska Wrzucony motyl błyska, - mrowie go naciska, - Zgasł; - tak zgasła reduta. Czyż ostatnie działo, Strącone z łoża, w piasku paszczę zagrzebało? Czy zapał krwią ostatni bombardyjer zalał? Zgasnął ogień. - Już Moskal rogatki wywalał. Adam Mickiewicz "Reduta Ordona"

.05

Ożywienie

nadawanie przedmiotom i pojęciom cech istot żywych

inną nazwą ożywienia jest animizacja, jest to zabieg, w którym ożywiamy przedmioty, nadajemy im cechy istot żywych, ale nie te, które są typowe tylko dla ludzi

Funkcja

Jeszcze reduta w środku, jasna od wystrzałów, Czerwieni się nad czernią: jak w środek mrowiska Wrzucony motyl błyska, - mrowie go naciska, - Zgasł; - tak zgasła reduta. Czyż ostatnie działo, Strącone z łoża, w piasku paszczę zagrzebało? Czy zapał krwią ostatni bombardyjer zalał? Zgasnął ogień. - Już Moskal rogatki wywalał. Adam Mickiewicz "Reduta Ordona"

buduje nastrój, sugeruje treści, pobudza do refleksji

.05

Ożywienie

nadawanie przedmiotom i pojęciom cech istot żywych

inną nazwą ożywienia jest animizacja, jest to zabieg, w którym ożywiamy przedmioty, nadajemy im cechy istot żywych, ale nie te, które są typowe tylko dla ludzi

.05

Uosobienie

nadawanie czemuś cech typowo ludzkich

za cechy typowo ludzkie uważa się:- mówienie, śpiewanie, rozważanie czegoś,- posiadanie elementów wyglądu człowieka - fryzury, stroju, rąk, miny- odczuwanie emocji, np. smutku, rozpaczy, radości

Płyną w górze niczym słomkowe kapelusze. Kościelna je wieża przymierza. Nie pasują - za duże. Zegar ratuszowy próżno nadstawia głowę. Dachy domów wyciągają szyję po kryjomu. Dwa smukłe klony daremnie rozwarły korony i biegną zziajane na wzgórze. Józef Ratajczak "Obłoki"

.05

Uosobienie

nadawanie czemuś cech typowo ludzkich

za cechy typowo ludzkie uważa się:- mówienie, śpiewanie, rozważanie czegoś,- posiadanie elementów wyglądu człowieka - fryzury, stroju, rąk, miny- odczuwanie emocji, np. smutku, rozpaczy, radości

Płyną w górze niczym słomkowe kapelusze. Kościelna je wieża przymierza. Nie pasują - za duże. Zegar ratuszowy próżno nadstawia głowę. Dachy domów wyciągają szyję po kryjomu. Dwa smukłe klony daremnie rozwarły korony i biegną zziajane na wzgórze. Józef Ratajczak "Obłoki"

.05

Uosobienie

nadawanie czemuś cech typowo ludzkich

za cechy typowo ludzkie uważa się:- mówienie, śpiewanie, rozważanie czegoś,- posiadanie elementów wyglądu człowieka - fryzury, stroju, rąk, miny- odczuwanie emocji, np. smutku, rozpaczy, radości

Funkcja

Płyną w górze niczym słomkowe kapelusze. Kościelna je wieża przymierza. Nie pasują - za duże. Zegar ratuszowy próżno nadstawia głowę. Dachy domów wyciągają szyję po kryjomu. Dwa smukłe klony daremnie rozwarły korony i biegną zziajane na wzgórze. Józef Ratajczak "Obłoki"

buduje nastrój, sugeruje treści, pobudza do refleksji, daje głos rzeczom

.05

Uosobienie

nadawanie czemuś cech typowo ludzkich

za cechy typowo ludzkie uważa się:- mówienie, śpiewanie, rozważanie czegoś,- posiadanie elementów wyglądu człowieka - fryzury, stroju, rąk, miny- odczuwanie emocji, np. smutku, rozpaczy, radości

Pytanie

.06

retoryczne

pytanie, na które nie oczekuje się odpowiedzi

ma ono na celu skłonienie odbiorcy do przemyśleń na określony temat, jest to też pytanie, na które odpowiedź jest oczywista

Pytanie

Jeszcze reduta w środku, jasna od wystrzałów, Czerwieni się nad czernią: jak w środek mrowiska Wrzucony motyl błyska, - mrowie go naciska, - Zgasł; - tak zgasła reduta. Czyż ostatnie działo, Strącone z łoża, w piasku paszczę zagrzebało? Czy zapał krwią ostatni bombardyjer zalał? Zgasnął ogień. - Już Moskal rogatki wywalał. Adam Mickiewicz "Reduta Ordona"

.06

retoryczne

pytanie, na które nie oczekuje się odpowiedzi

ma ono na celu skłonienie odbiorcy do przemyśleń na określony temat, jest to też pytanie, na które odpowiedź jest oczywista

Pytanie

Jeszcze reduta w środku, jasna od wystrzałów, Czerwieni się nad czernią: jak w środek mrowiska Wrzucony motyl błyska, - mrowie go naciska, - Zgasł; - tak zgasła reduta. Czyż ostatnie działo, Strącone z łoża, w piasku paszczę zagrzebało? Czy zapał krwią ostatni bombardyjer zalał? Zgasnął ogień. - Już Moskal rogatki wywalał. Adam Mickiewicz "Reduta Ordona"

.06

retoryczne

pytanie, na które nie oczekuje się odpowiedzi

ma ono na celu skłonienie odbiorcy do przemyśleń na określony temat, jest to też pytanie, na które odpowiedź jest oczywista

Funkcja

podkreślenie wagi problemu, skłonienie do refleksji na jakiś temat

Pytanie

Jeszcze reduta w środku, jasna od wystrzałów, Czerwieni się nad czernią: jak w środek mrowiska Wrzucony motyl błyska, - mrowie go naciska, - Zgasł; - tak zgasła reduta. Czyż ostatnie działo, Strącone z łoża, w piasku paszczę zagrzebało? Czy zapał krwią ostatni bombardyjer zalał? Zgasnął ogień. - Już Moskal rogatki wywalał. Adam Mickiewicz "Reduta Ordona"

.06

retoryczne

pytanie, na które nie oczekuje się odpowiedzi

ma ono na celu skłonienie odbiorcy do przemyśleń na określony temat, jest to też pytanie, na które odpowiedź jest oczywista

Wyrazy

.07

dźwiękonaśladowcze

naśladują brzmieniem zjawiska i wydawane przez nie dźwięki

inna nazwa to onomatopeja, wyrazy dżwiękonaśladowcze to nie tylko odgłosy (jak ciach, łup, brzdęk), często kryja się też w różnych wyrazach, np. pluskać, chlusnąć, szumieć, szeleścić

Wyrazy

Stoi na stacji lokomotywa, Ciężka, ogromna i pot z niej spływa - Tłusta oliwa. Stoi i sapie, dyszy i dmucha, Żar z rozgrzanego jej brzucha bucha: Buch - jak gorąco! Uch - jak gorąco! Puff - jak gorąco! Uff - jak gorąco! Julian Tuwim "Lokomotywa"

.07

dźwiękonaśladowcze

naśladują brzmieniem zjawiska i wydawane przez nie dźwięki

inna nazwa to onomatopeja, wyrazy dżwiękonaśladowcze to nie tylko odgłosy (jak ciach, łup, brzdęk), często kryja się też w różnych wyrazach, np. pluskać, chlusnąć, szumieć, szeleścić

Wyrazy

Stoi na stacji lokomotywa, Ciężka, ogromna i pot z niej spływa - Tłusta oliwa. Stoi i sapie, dyszy i dmucha, Żar z rozgrzanego jej brzucha bucha: Buch - jak gorąco! Uch - jak gorąco! Puff - jak gorąco! Uff - jak gorąco! Julian Tuwim "Lokomotywa"

.07

dźwiękonaśladowcze

naśladują brzmieniem zjawiska i wydawane przez nie dźwięki

inna nazwa to onomatopeja, wyrazy dżwiękonaśladowcze to nie tylko odgłosy (jak ciach, łup, brzdęk), często kryja się też w różnych wyrazach, np. pluskać, chlusnąć, szumieć, szeleścić

Wyrazy

Stoi na stacji lokomotywa, Ciężka, ogromna i pot z niej spływa - Tłusta oliwa. Stoi i sapie, dyszy i dmucha, Żar z rozgrzanego jej brzucha bucha: Buch - jak gorąco! Uch - jak gorąco! Puff - jak gorąco! Uff - jak gorąco! Julian Tuwim "Lokomotywa"

.07

dźwiękonaśladowcze

naśladują brzmieniem zjawiska i wydawane przez nie dźwięki

inna nazwa to onomatopeja, wyrazy dżwiękonaśladowcze to nie tylko odgłosy (jak ciach, łup, brzdęk), często kryja się też w różnych wyrazach, np. pluskać, chlusnąć, szumieć, szeleścić

Stoi na stacji lokomotywa, Ciężka, ogromna i pot z niej spływa - Tłusta oliwa. Stoi i sapie, dyszy i dmucha, Żar z rozgrzanego jej brzucha bucha: Buch - jak gorąco! Uch - jak gorąco! Puff - jak gorąco! Uff - jak gorąco! Julian Tuwim "Lokomotywa"

Funkcja

rytmizowanie tekstu, podkreślanie warstwy brzmieniowej

Wyrazy

.07

dźwiękonaśladowcze

naśladują brzmieniem zjawiska i wydawane przez nie dźwięki

inna nazwa to onomatopeja, wyrazy dżwiękonaśladowcze to nie tylko odgłosy (jak ciach, łup, brzdęk), często kryja się też w różnych wyrazach, np. pluskać, chlusnąć, szumieć, szeleścić

.08

Apostrofa

uroczysty, bezpośredni zwrot do adresata

adresatem apostrofy najczęściej jest bóstwo, idea, ważna postać, czy warość wyższa; może występować w tekstach literackich, modlitwach oraz przemówieniach; ma formę wołacza

Litwo, Ojczyzno moja! ty jesteś jak zdrowie; Ile cię trzeba cenić, ten tylko się dowie, Kto cię stracił. Dziś piękność twą w całej ozdobie Widzę i opisuję, bo tęsknię po tobie. Panno święta, co Jasnej bronisz Częstochowy I w Ostrej świecisz Bramie! Ty, co gród zamkowy Nowogródzki ochraniasz z jego wiernym ludem! Jak mnie dziecko do zdrowia powróciłaś cudem (- Gdy od płaczącej matki, pod Twoją opiekę Ofiarowany martwą podniosłem powiekę; I zaraz mogłem pieszo, do Twych świątyń progu Iść za wrócone życie podziękować Bogu -) Tak nas powrócisz cudem na Ojczyzny łono!... Adam Mickiewicz "Pan Tadeusz"

.08

Apostrofa

uroczysty, bezpośredni zwrot do adresata wypowiedzi lirycznej

adresatem apostrofy najczęściej jest bóstwo, idea, ważna postać, czy warość wyższa; może występować w tekstach literackich, modlitwach oraz przemówieniach; ma formę wołacza

Litwo, Ojczyzno moja! ty jesteś jak zdrowie; Ile cię trzeba cenić, ten tylko się dowie, Kto cię stracił. Dziś piękność twą w całej ozdobie Widzę i opisuję, bo tęsknię po tobie. Panno święta, co Jasnej bronisz Częstochowy I w Ostrej świecisz Bramie! Ty, co gród zamkowy Nowogródzki ochraniasz z jego wiernym ludem! Jak mnie dziecko do zdrowia powróciłaś cudem (- Gdy od płaczącej matki, pod Twoją opiekę Ofiarowany martwą podniosłem powiekę; I zaraz mogłem pieszo, do Twych świątyń progu Iść za wrócone życie podziękować Bogu -) Tak nas powrócisz cudem na Ojczyzny łono!... Adam Mickiewicz "Pan Tadeusz"

.08

Apostrofa

uroczysty, bezpośredni zwrot do adresata wypowiedzi lirycznej

adresatem apostrofy najczęściej jest bóstwo, idea, ważna postać, czy warość wyższa; może występować w tekstach literackich, modlitwach oraz przemówieniach; ma formę wołacza

Funkcja

nadawanie podniosłego charakteru, zrócenie uwagi na adresata

Litwo, Ojczyzno moja! ty jesteś jak zdrowie; Ile cię trzeba cenić, ten tylko się dowie, Kto cię stracił. Dziś piękność twą w całej ozdobie Widzę i opisuję, bo tęsknię po tobie. Panno święta, co Jasnej bronisz Częstochowy I w Ostrej świecisz Bramie! Ty, co gród zamkowy Nowogródzki ochraniasz z jego wiernym ludem! Jak mnie dziecko do zdrowia powróciłaś cudem (- Gdy od płaczącej matki, pod Twoją opiekę Ofiarowany martwą podniosłem powiekę; I zaraz mogłem pieszo, do Twych świątyń progu Iść za wrócone życie podziękować Bogu -) Tak nas powrócisz cudem na Ojczyzny łono!... Adam Mickiewicz "Pan Tadeusz"

.08

Apostrofa

uroczysty, bezpośredni zwrot do adresata wypowiedzi lirycznej

adresatem apostrofy najczęściej jest bóstwo, idea, ważna postać, czy warość wyższa; może występować w tekstach literackich, modlitwach oraz przemówieniach; ma formę wołacza

.08

Inwokacja

rozbudowana apostrofa otwierająca utwór literacki

inwokacja zwykle rozpoczyna poematy epickie, a autor zwraca się do muzy, bóstwa lub patrona z prośbą o natchnienie i pomoc w tworzeniu dzieła

Litwo, Ojczyzno moja! ty jesteś jak zdrowie; Ile cię trzeba cenić, ten tylko się dowie, Kto cię stracił. Dziś piękność twą w całej ozdobie Widzę i opisuję, bo tęsknię po tobie. Panno święta, co Jasnej bronisz Częstochowy I w Ostrej świecisz Bramie! Ty, co gród zamkowy Nowogródzki ochraniasz z jego wiernym ludem! Jak mnie dziecko do zdrowia powróciłaś cudem (- Gdy od płaczącej matki, pod Twoją opiekę Ofiarowany martwą podniosłem powiekę; I zaraz mogłem pieszo, do Twych świątyń progu Iść za wrócone życie podziękować Bogu -) Tak nas powrócisz cudem na Ojczyzny łono!... Adam Mickiewicz "Pan Tadeusz"

.08

Inwokacja

rozbudowana apostrofa otwierająca utwór literacki

inwokacja zwykle rozpoczyna poematy epickie, a autor zwraca się do muzy, bóstwa lub patrona z prośbą o natchnienie i pomoc w tworzeniu dzieła

Litwo, Ojczyzno moja! ty jesteś jak zdrowie; Ile cię trzeba cenić, ten tylko się dowie, Kto cię stracił. Dziś piękność twą w całej ozdobie Widzę i opisuję, bo tęsknię po tobie. Panno święta, co Jasnej bronisz Częstochowy I w Ostrej świecisz Bramie! Ty, co gród zamkowy Nowogródzki ochraniasz z jego wiernym ludem! Jak mnie dziecko do zdrowia powróciłaś cudem (- Gdy od płaczącej matki, pod Twoją opiekę Ofiarowany martwą podniosłem powiekę; I zaraz mogłem pieszo, do Twych świątyń progu Iść za wrócone życie podziękować Bogu -) Tak nas powrócisz cudem na Ojczyzny łono!... Adam Mickiewicz "Pan Tadeusz"

.08

Inwokacja

rozbudowana apostrofa otwierająca utwór literacki

inwokacja zwykle rozpoczyna poematy epickie, a autor zwraca się do muzy, bóstwa lub patrona z prośbą o natchnienie i pomoc w tworzeniu dzieła

Funkcja

zwrot do adresata, wprowadzenie do poematu epickiego

Litwo, Ojczyzno moja! ty jesteś jak zdrowie; Ile cię trzeba cenić, ten tylko się dowie, Kto cię stracił. Dziś piękność twą w całej ozdobie Widzę i opisuję, bo tęsknię po tobie. Panno święta, co Jasnej bronisz Częstochowy I w Ostrej świecisz Bramie! Ty, co gród zamkowy Nowogródzki ochraniasz z jego wiernym ludem! Jak mnie dziecko do zdrowia powróciłaś cudem (- Gdy od płaczącej matki, pod Twoją opiekę Ofiarowany martwą podniosłem powiekę; I zaraz mogłem pieszo, do Twych świątyń progu Iść za wrócone życie podziękować Bogu -) Tak nas powrócisz cudem na Ojczyzny łono!... Adam Mickiewicz "Pan Tadeusz"

.08

Inwokacja

rozbudowana apostrofa otwierająca utwór literacki

inwokacja zwykle rozpoczyna poematy epickie, a autor zwraca się do muzy, bóstwa lub patrona z prośbą o natchnienie i pomoc w tworzeniu dzieła

.09

Neologizm

wyraz nowo utworzony zwykle na podstawie istniejącego słowa

neologizmy tworzy się zgodnie z obowiazujacymi zasadami slowotwórstwa, by uzyskać efekt innowacyjności, ale aby słowo było zrozumiałe

Ogród pana Błyszczyńskiego zielenieje na wymroczu, Gdzie się cud rozrasta w zgrozę i bezprawie. Sam go wywiódł z nicości błyszczydłami swych oczu I utrwalił na podśnionej drzewom trawie. Bolesław Leśmian "Pan Błyszczyński"

.09

Neologizm

wyraz nowo utworzony zwykle na podstawie istniejącego słowa

neologizmy tworzy się zgodnie z obowiazujacymi zasadami slowotwórstwa, by uzyskać efekt innowacyjności, ale aby słowo było zrozumiałe

Ogród pana Błyszczyńskiego zielenieje na wymroczu, Gdzie się cud rozrasta w zgrozę i bezprawie. Sam go wywiódł z nicości błyszczydłami swych oczu I utrwalił na podśnionej drzewom trawie. Bolesław Leśmian "Pan Błyszczyński"

.09

Neologizm

wyraz nowo utworzony zwykle na podstawie istniejącego słowa

neologizmy tworzy się zgodnie z obowiazujacymi zasadami slowotwórstwa, by uzyskać efekt innowacyjności, ale aby słowo było zrozumiałe

Funkcja

uwydatnienie niezwykłości, kreowanie nowych elementów rzeczywistości,

Ogród pana Błyszczyńskiego zielenieje na wymroczu, Gdzie się cud rozrasta w zgrozę i bezprawie. Sam go wywiódł z nicości błyszczydłami swych oczu I utrwalił na podśnionej drzewom trawie. Bolesław Leśmian "Pan Błyszczyński"

.09

Neologizm

wyraz nowo utworzony zwykle na podstawie istniejącego słowa

neologizmy tworzy się zgodnie z obowiazujacymi zasadami slowotwórstwa, by uzyskać efekt innowacyjności, ale aby słowo było zrozumiałe

.10

Archaizm

wyraz przestarzały, który wyszedł z użycia

archaizmy nie należą do czynnego zasobu słownego współczesnych Polaków, są odczuwane jako dawne, przestarzałe; stylizowanie języka na dawny nazywamy archaizacją

Czy to na balu w chwilach odpoczynku Siędziesz, nim muzyk tańce zapowiedział, Obaczysz próżne miejsce przy kominku, Pomyślisz sobie: on tam ze mną siedział. Czy książkę weźmiesz, gdzie smutnym wyrokiem Stargane ujrzysz kochanków nadzieje, Złożywszy książkę z westchnieniem głębokiem, Pomyślisz sobie: ach! to nasze dzieje... Adam Mickiewicz "Do M*"

.10

Archaizm

wyraz przestarzały, który wyszedł z użycia

archaizmy nie należą do czynnego zasobu słownego współczesnych Polaków, są odczuwane jako dawne, przestarzałe; stylizowanie języka na dawny nazywamy archaizacją

Czy to na balu w chwilach odpoczynku Siędziesz, nim muzyk tańce zapowiedział, Obaczysz próżne miejsce przy kominku, Pomyślisz sobie: on tam ze mną siedział. Czy książkę weźmiesz, gdzie smutnym wyrokiem Stargane ujrzysz kochanków nadzieje, Złożywszy książkę z westchnieniem głębokiem, Pomyślisz sobie: ach! to nasze dzieje... Adam Mickiewicz "Do M*"

.10

Archaizm

wyraz przestarzały, który wyszedł z użycia

archaizmy nie należą do czynnego zasobu słownego współczesnych Polaków, są odczuwane jako dawne, przestarzałe; stylizowanie języka na dawny nazywamy archaizacją

Funkcja

nadanie tekstowi archaicznego charakteru i kolorytu epoki

Czy to na balu w chwilach odpoczynku Siędziesz, nim muzyk tańce zapowiedział, Obaczysz próżne miejsce przy kominku, Pomyślisz sobie: on tam ze mną siedział. Czy książkę weźmiesz, gdzie smutnym wyrokiem Stargane ujrzysz kochanków nadzieje, Złożywszy książkę z westchnieniem głębokiem, Pomyślisz sobie: ach! to nasze dzieje... Adam Mickiewicz "Do M*"

.10

Archaizm

wyraz przestarzały, który wyszedł z użycia

archaizmy nie należą do czynnego zasobu słownego współczesnych Polaków, są odczuwane jako dawne, przestarzałe; stylizowanie języka na dawny nazywamy archaizacją

Katarzyna Polak

dziękuję za uwagę :)

link.do/poezja2

link.do/poezja1

# data[].attributes.attachment_link.description
Zdrowie jako najcenniejszy klejnot - fraszka Jana Kochanowskiego

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Chcesz przekonać się, jak dobrze znasz środki stylistyczne i czy potrafisz wskazać je w tekście? Spróbuj swoich sił w poniższej zabawie.

Quiz obejmuje środki artystyczne takie jak przenośnia, epitet, porównanie, oksymoron, symbol, alegoria, archaizm, neologizm, zdrobnienie, zgrubienie, powtórzenie, anafora, epifora, apostrofa, pytanie retoryczne, onomatopeja, kakofonia, eufonia. Powodzenia!

Idąc bez celu, nie pilnując drogi,
Sam nie pojmuję, jak w twe zajdę progi;
I wchodząc sobie zadaję pytanie;
Co tu mię wiodło? przyjaźń czy kochanie?
W ostatnim wersie znajdują się:

epitety

Epitety to określenia rzeczownika.

pytania retoryczne

Brawo! Pytania retoryczne to pytania, na które nie oczekuje się odpowiedzi.

porównania

Porównania mają na celu zestawienie dwóch obrazów, osób, pojęć itp. w celu ukazania ich podobieństwa.

Natenczas Wojski chwycił na taśmie przypięty
Swój róg bawoli, długi, cętkowany, kręty
Jak wąż boa (...)
Bawoli, długi, cętkowany i kręty to...

porówania

Porównanie pokazuje podobieństwa między dwoma obiektami lub zjawiskami.

przenośnie

Przenośnia to połączenie słów niosące nowe znaczenie.

epitety

Brawo! Te słowa są określeniami rzeczownika, a więc epitetami.

Muzo - natchniuzo
tak ci końcówkuję
z niepisaniowości
natreść
mi
ości i uzo
Środek stylistyczny, który dominuje w tym wierszu, to:

ożywienie

Ożywienie, inaczej animizacja, to nadanie pojęciom i przedmiotom cech istot żywych.

neologizm

Brawo! Neologizmy są to wyrazy nowo utworzone na potrzeby tekstu.

onomatopeja

Onomatopeja, inaczej wyraz dźwiękonaśladowczy, naśladuje dźwięki.

Wielkieś mi uczyniła pustki w domu moim,
Moja droga Orszulo, tym zniknieniem swoim.
W tym fragmencie podmiot liryczny zwraca się do Orszuli. Jest to...

pytanie retoryczne

Pytanie retoryczne to pytanie, na które nie oczekuje się odpowiedzi.

apostrofa

Brawo! Bezpośredni zwrot do osoby, zjawiska itp. to apostrofa.

metafora

Metafora, inaczej przenośnia, to zaskakujące zestawienie słów niosące nowe znaczenie.

„(...) grom na chwilę uśnie:
Znowu wzbudzi się; ryknie i znów wodą chluśnie".
Zastosowany tu środek stylistyczny to:

ożywienie

Brawo! Ożywienie to nadanie przedmiotom czy zjawiskom cech istot żywych (uśnie, ryknie, chluśnie).

porównanie homeryckie

Porównanie homeryckie to porównanie, którego jeden człon jest bardzo rozbudowany.

eufonia

Eufonia polega na takim doborze wyrazów, by były one przyjemne w odbiorze.

Na zielonym obrusie łąk
Połączenie tych trzech wyrazów tworzy środek stylistyczny o nazwie...

uosobienie (personifikacja)

Uosobienie to nadanie cech charakterystycznych dla ludzi.

porównianie

Porównanie polega na zestawieniu ze sobą dwóch obrazów, osób lub przedmiotów.

przenośnia (metafora)

Brawo! Zestawienie wyrazów niosące nowy sens nazywamy przenośnią, inaczej metaforą.

Wpłynąłem na suchego przestwór oceanu
Ten środek stylistyczny to:

przenośnia

Brawo! Przenośnia, inaczej metafora, to niezwykłe połączenie słów niosące nowe znaczenie.

epitet

Epitety to określenia rzeczownika.

porównanie

Porównania to ukazanie podobieństwa między dwoma osobami, przedmiotami, zjawiskami itp.

Nieszczęsne ochędóstwo, żałosne ubiory
Mojej namilszej cory,
Po co me smutne oczy za sobą ciągniecie?
Środek stylistyczny, który w tym fragmencie powtarza się cztery razy, to:

epitet

Brawo! Epitety to określenia rzeczownika. W tym fragmencie są to: nieszczęsne, żałosne, najmilszej, smutne.

przenośnia

Przenośnia to zaskakujące połączenie słów niosące nowe znaczenie.

porównanie

Porównanie to ukazanie podobieństwa między dwoma osobami, przedmiotami, zjawiskami itp.

To ja, Kasandra.
A to jest moje miasto pod popiołem,
A to jest moja laska i wstążki prorockie,
A to jest moja głowa pełna wątpliwości.
Środek stylistyczny, który występuje w drugim, trzecim i czwartym wersie, to:

epifora

Epifora to powtórzenie wyrazów na końcu kolejnych wersów lub segmentów utworu.

anafora

Brawo! Anafora to powtórzenie wyrazów na początku kolejnych wersów lub segmentów utworu.

metafora

Metafora, inaczej przenośnia, to niezwykłe połączenie słów tworzące nowy sens.

Chrzęst szczęk pstrych krów wprządł w słuch
Szept: „Trwasz wśród warstw łgarstw? Tchórz!
Stwórz wpierw z przerw werw, w chwil skruch
Strzęp chwalb - nerw ścierw czymś strwóż!"
Środek stylistyczny, który można wskazać w tym fragmencie, to:

eufonia

Eufonia to takie użycie wyrazów, by tworzyły całość harmonijną i przyjemną dla czytelnika.

kakofonia

Brawo! Kakofonia to nieprzyjemne i niepokojące brzmienie w utworze.

onomatopeja

Onomatopeja, czyli wyraz dźwiękonaśladowczy, naśladuje dźwięk.

błędy językowe gry narzędzia internetowe polszczyzna uczenie się

# data[].attributes.attachment_link.description
Chcesz przekonać się, jak dobrze znasz środki stylistyczne i czy potrafisz wskazać je w tekście? Spróbuj swoich sił w poniższej zabawie. Quiz obejmuje środki artystyczne takie jak przenośnia, epitet, porównanie, oksymoron, symbol, alegoria, archaizm, neologizm, zdrobnienie, zgrubienie, powtórzenie, anafora, epifora, apostrofa, pytanie retoryczne, onomatopeja, kakofonia, eufonia. Powodzenia!

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Przybyła w postaci nasienia. Nie mogła znać innych planet. Naiwne kłamstwo, na którym dała się przyłapać, zawstydziło ją. Zakaszlała dwa lub trzy razy, aby pokryć zażenowanie.

- A ten parawan?

- Ja bym przyniósł, ale pani mówiła...

Wtedy róża znów zaczęła kaszleć, aby Mały Książę miał wyrzuty sumienia.

W ten sposób mimo dobrej woli płynącej z jego uczucia Mały Książę przestał wierzyć róży. Wziął poważnie słowa bez znaczenia i stał się bardzo nieszczęśliwy.

- Nie powinienem jej słuchać - zwierzył mi się któregoś dnia - nigdy nie trzeba słuchać kwiatów. Trzeba je oglądać i wąchać. Mój kwiat napełniał całą planetę swoją wonią, lecz nie umiałem się nim cieszyć. Historia kolców, która tak mnie rozdrażniła, powinna rozczulić...

Zwierzył się jeszcze:

- Nie potrafiłem jej zrozumieć. Powinienem sądzić ją według czynów, a nie słów. Czarowała mnie pięknem i zapachem. Nie powinienem nigdy od niej uciec. Powinienem odnaleźć w niej czułość pod pokrywką małych przebiegłostek. Kwiaty mają w sobie tyle sprzeczności. Lecz byłem za młody, aby umieć ją kochać. [...]

Kiedy po raz ostatni podlał różę i już miał ją przykryć kloszem, poczuł, że chce mu się płakać.

- Do widzenia - powiedział róży.

Lecz ona nie odpowiadała.

- Do widzenia - powtórzył.

Róża zakaszlała. Lecz nie z powodu kataru.

- Byłam niemądra - powiedziała mu. - Przepraszam cię. Spróbuj być szczęśliwy.

Zdziwił się brakiem wymówek. Stał, całkowicie zbity z tropu, trzymając klosz w powietrzu. Nie rozumiał tej spokojnej słodyczy.

- Ależ tak, ja cię kocham - mówiła róża. - Nie wiedziałeś o tym z mojej winy. To nie ma żadnego znaczenia. Ale ty byłeś równie niemądry jak ja. Spróbuj być szczęśliwy.

# data[].attributes.attachment_link.title
Powtórka z polskiego - Mały Książę Antoine'a de Saint-Exupéry'ego oraz Mały Książę odnaleziony Jean-Pierre'a Davidtsa

# data[].attributes.attachment_link.description
Przybyła w postaci nasienia. Nie mogła znać innych planet. Naiwne kłamstwo, na którym dała się przyłapać, zawstydziło ją. Zakaszlała dwa lub trzy razy, aby pokryć zażenowanie. - A ten parawan? - Ja bym przyniósł, ale pani mówiła... Wtedy róża znów zaczęła kaszleć, aby Mały Książę miał wyrzuty sumienia.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
zagranica, za granicą

Szanowni Państwo,
jaka jest poprawna forma: praca za granicą czy praca zagranicą? Ostatnio spotykam się z różną pisownią w prasie oraz na stronach internetowych poświęconych poszukiwaniu pracy i nie wiem, z czego wynika to zróżnicowanie.
Z wyrazami szacunku,
Elżbieta Flaszyńska

Należy napisać: praca za granicą (czyli za linią graniczną). Zagranica to obce kraje, można więc wrócić z zagranicy. Ale wcześniej trzeba wyjechać za granicę (nie zagranicę).

# data[].attributes.attachment_link.description
Poradnia Językowa PWN - kompendium wiedzy językowej w postaci pytań i odpowiedzi znanych ekspertów: pisownia, gramatyka, składnia, wymowa.

# data[].attributes.headline
Przemowienie - Literatura pozwala poznać dawne czasy

# data[].attributes.subject
Przemowienie - Literatura pozwala poznać dawne czasy

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
pani z polaka

Opracowanie:

cykl lekcji

Karol DickensOpowieść wigilijna

Lapbook

Lekcja 4

Lekcja 3

Lekcja 2

Lekcja 1

Karol DickensOpowieść wigilijna

T: Świat przedstawiony utworu Karola Dickensa.

Lekcja 1

Jaka jest Opowieść wigilijna? Łatwa czy trudna w odbiorze? Ciekawa czy nudna? Uzasadnij swoją opinię.

Nasze wrażenia

Londyn, a w nim przede wszystkim dom Scrooge'a i jego kantor

XIX wiek (czasy współczesne autorowi), dzień Wigilii Bożego Narodzenia i dwa świąteczne dni

Miejsce akcji:

Czas akcji:

Świat przedstawiony

W utworze pojawiają się również wspomnienia bohatera dotyczące jego dzieciństwa, czyli retrospekcje.

Uwaga!

Świat przedstawiony

duch Jakuba Marleya, Duch Wigilijnej Przeszłości, Duch Tegorocznych Świąt Bożego Narodzenia, Duch Przyszłych Wigilii

Ebenezer Scrooge, Fred, Bob Cratchit, Tim

fantastyczni:

realistyczni:

Bohaterowie:

Świat przedstawiony

M. Jakub MarleyD. Jakuba MarleyaC. Jakubowi MarleyowiB. Jakuba MarleyaN. Jakubem MarleyemMsc. Jakubie MarleyuW. Jakubie Marleyu

M. Ebenezer ScroogeD. Ebenezera Scrooge'aC. Ebenezerowi Scrooge'owiB. Ebenezera Scrooge'aN. Ebenezerem Scrooge'emMsc. Ebenezerze Scrooge'uW. Ebenezerze Scrooge'u

Zwróć uwagę na odmianę nazwisk

Świat przedstawiony

Plan wydarzeń

Dzieciństwo Ebenezera - osamotnienie w szkole

Jakie sytuacje zostały ukazane na obrazkach?

Wydarzenia

Ujrzenie przez Scrooge'a swojej przyszłości - śmierci

Jakie sytuacje zostały ukazane na obrazkach?

Wydarzenia

Zobaczenie twarzy Jakuba Marleya w kołatce po powrocie Ebenezera do domu

Jakie sytuacje zostały ukazane na obrazkach?

Wydarzenia

Święta u byłego pracodawcy Scrooge'a

Jakie sytuacje zostały ukazane na obrazkach?

Wydarzenia

Ukazanie Scrooge'owi Wigilii jego pracownika - Boba Cratchita

Jakie sytuacje zostały ukazane na obrazkach?

Wydarzenia

Przemiana Ebenezera - przysłanie rodzinie Boba indyka na święta

Jakie sytuacje zostały ukazane na obrazkach?

Wydarzenia

Ponumeruj obrazki zgodnie z chronologią wydarzeń

Wydarzenia

T: Zrozumieć Scrooge'a.

Lekcja 2

miał siostrzeńca - Freda

bogaty

właściciel kantoru "Scrooge & Marley"

Londyn

w podeszłym wieku

Ebenezer Scrooge

Informacje o rodzinie:

Sytuacja ekonomiczna:

Zawód:

Miejsce zamieszkania:

Wiek:

Imię i nazwisko:

Informacje podstawowe o bohaterze

sztywna

siwe

wąskie, sine

spiczasty

szare, zimne

o lodowatym wyrazie, skurczona, o spiczastym podbródku

Postawa:

Włosy:

Usta:

Nos:

Oczy:

Twarz:

Wygląd zewnętrzny

nie chciał wspomóc biednych ludzi

nieempatyczny

mało płacił pracownikom, nie interesowała go ich trudna sytuacja rodzinna

okrutny

źle traktował swojego pracownika Boba i siostrzeńca Freda

niesympatyczny

nienawidził świąt Bożego Narodzenia, nic go nie cieszyło

zgorzkniały

każdą wolną chwilę spędzał w swoim kantorze

Uzasadnienie

pracowity

skąpy

jego dom był w opłakanym stanie, nie ogrzewał go i nie chciał wyremontować; żałował, że musi płacić pracownikowi za dzień wolny od pracy

Cecha

Cechy charakteru

Co stało się momentem przełomowym w życiu bohatera?Dlaczego?

Moment przełomowy

zaopiekował się małym Timem, chętnie pomagał potrzebującym

pomocny

zainteresował się losem syna Boba - Tima oraz swoim siostrzeńcem

troskliwy

pomagał biednym

empatyczny

podniósł pensję swojego pracownika

Uzasadnienie

hojny

pogodny

cieszył się ze swojego życia

Cecha

Przemiana Scrooge'a

zmienia się

dynamiczny

Ebenezer Scrooge to bohater......................................... Oznacza to, że jego charakter ................................. podczas akcji utworu.

Wniosek

T: Niezwykłe wydarzenia w domu Ebenezera.

Lekcja 3

Nie można żyć wyłącznie pracą, gromadząc pieniądze. Aby dobrze żyć, trzeba zauważać obok siebie innych ludzi.

Chciał przestrzec Ebenezera przed losem, który go czeka, jeśli się nie zmieni. Zapowiedział przybycie trzech kolejnych zjaw.

Wokół bioder przepasał go długi łańcuch; wisiały na nim kłódki, klucze, księgi, rachunki

Był wspólnikiem i jedynym przyjacielem Srgooge'a, zmarł siedem lat wcześniej

Jakub Marley

Jakie było jego przesłanie?

Kto?

Po co przybył?

Jak wyglądał?

Kim był?

Pierwszy duch

Pokazał Ebenezerowi, że decyzje, które podjął w młodości okazały się błędne i skazały go na osamotnienie. Ukazał też dobroć ludzi, których Scrooge spotkał na swojej drodze i z których powinien brać przykład.

Zabrał Scrooge'a w przeszłość: pokazał mu jego samotne dzieciństwo, jego ukochaną siostrę, dobrego pracodawcę Fezziwig oraz dawną ukochaną.

Wyglądał jednocześnie jak dziecko i starzec; miał siwe, długie włosy i młodą, dziecięcą twarz; ubrany w białą tunikę przybraną kwiatami, w ręce trzymał gałąź choinki

Duch Wigilijnej Przeszłości

Jakie było jego przesłanie?

Kto?

Po co przybył?

Jak wyglądał?

Drugi duch

Uświadomił bohaterowi, że w życiu pieniądze nie są najważniejsze - liczy się miłość i rodzina. Ukazał też, że ludzie wokół niego potrzebują jego pomocy i mimo tego, że Scrooge źle ich traktuje, oni są w stanie mu to wybaczyć.

Pokazał Ebenezerowi Wigilię u jego pracownika - Boba, gdzie panowała radość i rodzinna atmosfera. Duch wyjawił, że mały Tim wkrótce umrze. Przeniósł bohatera do domu Freda, gdzie siostrzeniec wyznał, że nie kocha swojego wuja, ale żałuje, że nie ma go na kolacji. Zarówno Fred, jak i Bob, wznieśli toast za zdrowie Scrooge'a.

Był olbrzymi, miał długie włosy, jasne i wesołe oczy; trzymał w ręku zapaloną pochodnię; ubrany był w ciemnozielony płaszcz z białym futerkiem; na głowie miał wieniec ze świeżej choinki, u pasa znajdował się miecz

Duch Tegorocznych Świąt Bożego Narodzenia

Jakie było jego przesłanie?

Kto?

Po co przybył?

Jak wyglądał?

Trzeci duch

Brak empatii, okrucieństwo i egoizm sprawiają, że człowiek zostaje sam i nie może liczyć na dobroć innych ludzi.

Ukazał Scrooge'owi reakcje ludzi na jego własną śmierć - wszyscy cieszyli się i dziękowali za to, że już go nie ma. Bohater ujrzał też żal i smutek w domu Cratchitów po śmierci Tima. Wzbudziło to w Ebenezerze skruchę i gotowość do zmiany swojego życia.

Ubrany był w ciemną, długą szatę, która zakrywała całą postać. Cały czas milczał.

Duch Przyszłych Wigilii

Jakie było jego przesłanie?

Kto?

Po co przybył?

Jak wyglądał?

Czwarty duch

T: "Opowieść wigilijna" - zadania.

Lekcja 4

Wybierz swój prezent

duch Jakuba Marleya

"Przeznaczeniem człowieka - mówiło widmo - jest żyć wspólnym życiem z braćmi swymi, ludźmi; razem z nimi pracować dla wspólnego dobra, razem cierpieć w niedoli, dzielić ich radość i cieszyć się ich szczęściem. Kto się od swych bliźnich odłącza za życia, ten po śmierci skazany na wieczne tułactwo (jak ja, nieszczęsny!), staje się martwym świadkiem tych wszystkich spraw i rzeczy, w których nigdy nie brał udziału."

Jak rozumiesz przesłanie utworu?

Napisz ogłoszenie w imieniu Scrooge'a o urządzanym przez niego przyjęciu charytatywnym. Podaj dwa argumenty, dla których warto wziać udział w tym wydarzeniu.

Z którym bohaterem lektury obowiązkowej chciałbyś spędzić święta? Uzasadnij swoją odpowiedź dwoma argumentami.

Napisz zaproszenie dla Scrooge'a na organizowaną przez Twoją klasę wigilię. Podaj dwa argumenty, dla których warto przyjść.

Jaką sytuację z życia Scrooge'a przedstawia kadr? Co o tym świadczy?

Przyjrzyj się kadrowi z filmu Roberta Zemeckisa Opowieść wigilijna.

W imieniu Scrooge'a napisz życzenia świąteczne dla Boba Cratchita. Udowodnij w nich, że znasz lekturę "Opowieść wigilijna".

Czy warto pomagać? Uzasadnij swoje zdanie, podając dwa argumenty.

Robert Baden-Powel napisał: "Starajcie się zostawić ten świat choć trochę lepszym, niż go zastaliście." Co Ty możesz zrobyć, aby uczynić świat lepszym? Napisz kilka propozycji w dowolnej formie.

Instrukcja:

Co będzie oceniane?

Wymagania:

Lapbook lekturowy

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Uczynić świat piękniejszym - podsumowanie pracy z lekturą.

1

2

3

4

Zawarte w tekście powieści życiowe mądrości zapisz w zeszycie w formie rad, jak należy postępować, aby być szczęśliwym. 1. Otwórz szeroko swe serce na innych, okazuj im życzliwość.

Kim jest narrator opowiadający historię Ebenezera? 1. Otóż ani myślę twierdzić, jakobym ja osobiście wiedział, dlaczego ćwiek we drzwiach jest czymś szczególnie martwym. (...) Pozwólcie, ze powtórzę z naciskiem: Marley był martwy jak ćwiek w drzwiach. 2. Gdybyś, szanowny Czytelniku, znał człowieka śmiejącego się serdeczniej i szczerzej, to i ja pragnąłbym go poznać. 3. Ale nie myślcie, że siostrzeniec Scrooge'a i jego goście cały wieczór poświęcili muzyce. 4. Słowo daję - jak na człowieka, który w ciągu wielu, wielu lat zdążył wyjść z wprawy, Scrooge śmiał się śmiechem wspaniałym, śmiechem porywającym. 5. Życzę Wam z całej duszy, żeby tak o Was mówiono, drodzy Czytelnicy, a także o mnie i o wszystkich, a wtedy - jak pięknie powiedział maleńki Tim - Bóg będzie błogosławił wszystkim i każdemu z osobna.

Moje propozycje: 2. Nie marnuj żadnej sposobności czynienia dobra. 3. Staraj się swoim postępowaniem uszczęśliwiać innych ludzi. 4. Pamiętaj, że radość i śmiech są zaraźliwe. 5. Nie wyrzekaj się miłości dla żądzy zysku. 6. Nie zapomnij, że zawsze możesz zmienić swoje życie. 7. Zadbaj o właściwe świętowanie Bożego Narodzenia.

Notatka do zeszytu Narrator: - prowadzi dialog z czytelnikiem (zwraca się do niego bezpośrednio), - ujawnia swoje opinie, emocje, - jest wszechwiedzący, - mówi w trzeciej osobie, - podkreśla swoją obecność.

"Opowieść wigilijna" - jaki to rodzaj i gatunek literacki? Rodzaje literackie: liryka, epika, dramat "Opowieść wigilijna" należy do epiki. Dlaczego?

Notatka do zeszytu 1. obecność narratora, 2. podział na rozdziały (strofki), 3. pisana prozą 4. świat przedstawiony: miejsce i czas akcji, bohaterowie, zdarzenia.

Jaki to gatunek? Kolęda prozą - opowieść prozatorska o charakterze świeckim nawiązująca tematycznie do Bożego Narodzenia, podzielona na 5 rozdziałów - strofek ukazujących przemianę głównego bohatera. Obecność innych gatunków - jakich?

# data[].attributes.attachment_link.title
PODZIAŁ GŁOSEK - DŹWIĘCZNE, BEZDŹWIĘCZNE, USTNE, NOSOWE, TWARDE, MIĘKKIE

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Cykl lekcji

Aleksander FredrO

„Zemsta"

Temat 01

Staropolskim obyczajem. Geneza „Zemsty".

Rękopis komedii Aleksandra Fredry (zamek w Dzikowie).

Geneza

Pierwsze wydanie: 1838 rok.

Lwowska premiera „Zemsty" wyprzedziła o cztery lata edycję książkową. Podzieliła tym samym los innych komedii pisarza , poznawanych najpierw przez widownię, a potem dopiero drogą lektury.

„Dnia 17 lutego dawno w teatrze tutejszym po raz pierwszy komedie w 4 aktach, oryginalnie wierszem przez Aleksandra hr Fredrę napisaną pod nazwą: Zemsta. Pan Fredro jak wszędzie w charakterach jest nowy i mocny, tak i tu rozwinął je bardzo trafnie i, że tak rzekę, oparł na historycznych podaniach zwyczajów naszych ojców w początkach drugiej połowy zeszłego wieku".

„Rozmaitości", 1834, nr 9, s. 71.

Uzupełnij tekst właściwymi formami nazwiska Fredro.

Geneza

Punktem wyjścia do napisania „Zemsty" okazało się „historyczne podanie zwyczajów naszych ojców".

ZADANIE

Info

sytuacja topograficzna,

dwie sasiadujące ze sobą części zamku,

skłóceni ze spobą właściciele,

spór o mur graniczny.

Z siedemnastowiecznych akt przeszły do utworu:

Konflikty utworu są konflikatami charakterystycznymi dla początków XIX wieku. Bohaterowie komedii są postaciami doskonale mieszczącymi się w tym okresie. Dzieje się tak głównie dzięki parze preromantycznych kochanków. Na czas akcji wskazują rónież słowa Papkina, który wytyka Klarze uległość wobec popularnych wówczas romansów grozy.Na oczach Fredry kończyła się rzeczpospolita szlachecka - zmierzch staropolskiego obyczaju.

Temat 02

„Tu mieszkamy jakby sowy". Rewia postaci.

Których bohaterów „Zemsty" można byłoby nazwać adwersarzami?Dlaczego pałają do siebie nienawiścią?

Przedstaw dwie grupy postaci z komedii Aleksandra Fredry. Wyjaśnij, dlaczego Podstolina została umieszczona pośrodku.

Info

Kto przekracza mur graniczny i w jakim celu?

Tytuły szlacheckie

Tytuły, którymi posługiwali się bohaterowie „Zemsty", wywodziły się z dawnych czasów. Pierwotnie określano nimi osoby usługujące królowi lub pełniące ważne funkcje na dworze. Później używano ich jako tytułów honorowych, określających miejsce w szlacheckiej hierarchii (np. godność rejenta była dużo niższa niż cześnika, cześnik zajmował 9., a rejent 23. miejsce w tabeli urzędów szlacheckich liczącej 24 miejsca).Cześnik - w dawnej Polsce urzędnik królewski odpowiedzialny za podawanie trunków; później tytuł honorowy, określający niższego urzędnika ziemskiego.Rejent - pracownik wymiaru sprawiedliwości; dawne określenie notariusza.Podstoli - w dawnej Polsce urzędnik nadworny, zastępca stolnika nadzorującego podawanie potraw do stołu; potem honorowy urząd ziemski; jego żona - podstolina.

Cześnik Maciej Raptusiewicz

Raptusiewicz (od: raptus - daw. gwałtownik) - człowiek porywczy, niepohamowany, impulsywny.

Użycie nazwisk znaczących to najprostszy sposób charakteryzowania bohaterów przez wskazanie najbardziej znamiennej dla nich cechy. Ten zabieg zastosował Aleksander Fredro.

Józef Papkin, syn Jana Papkina

Papkin (od: papka - potrawa) - człowiek, którego usługi można pozyskać za strawę; pieczeniarz, darmozjad.

Rejent Milczek

Milczek (od: milczeć - nic nie mówić) - człowiek skryty, małomówny, cichy, zamknięty w sobie.

Śmigalski (od: śmigać - szybko przemieszczać się; przelatywać, pędzić) - człowiek, który robi wszystko w szybkim tempie.

Dyndalski

Dyndalski (od: dyndać - pot. kołysać, machać czymś) - człowiek zdystansowany do świata, oderwany od rzeczywistości.

Podstolina i Papkin (pokolenie hołdujące modzie na francuszczyznę, światowe, lubiące nowości)

Wacław i Klara (pokolenie najmłodsze, parakochanków na wzór sentymentalny)

Cześnik Raptusiewicz i Rejent Milczek, także Dyndalski i Śmigalski (pokolenie najstarsze zachowujące tradycję, kultura odchodząca w przeszłość)

Klasyfikacja bohaterów według pokoleń.

Temat 03

Spleceni wątkami... Czyli nie ma tego złego, co by na dobre nie wyszło.

Motto „Zemsty" zostało zaczerpnięte z dzieła Andrzeja Maksymiliana Fredry pt. „Przysłowia mów potocznych" (Kraków 1658). Aleksaner uważał siebie za potomka tego barokowego pisarza, ale w istocie pochodził z innej linii rodu.Nawiązanie do przysłowia: „Nie ma tego złego, co by na dobre nie wyszło" - każda sytuacja, nawet najbardziej niepomyślna, może mieć dobry skutek; nawet z jadu groźnego węża można przygotować lekarstwo (dryjakiew).

„Nie masz nic tak złego, żeby się na dobre nie przydało. Bywa z węża dryjakiew, złe często dobremu okazyją daje".

1. Motto utworu.

2. Między wątkami.

Na czym polegała tytułowa zemsta?

Któremu z antagonistów zemsta się udała? Wskaż zyski i straty bohaterów.

3. Zemsta doskonała. Zdarzenia składające się na wątek główny.

Temat 4

„Tych dwóch ludzi - ogień, woda". Porównanie głównych bohaterów „Zemsty".

Temat 05

O komizmie w „Zemście" Aleksandra Fredry.

Przeżycie komizmu jest dostępne jedynie ludziom. Elementy komiczne wywołują silne emocje pozytywne (śmiech bardzo korzystnie wpływa na fizyczne i psychiczne zdrowie człowieka).

Co nas śmieszy: * zabawne wypowiedzi bohaterów, często niepasujące do sytuacji; * sprzeczność między tym, czego się spodziewamy, a tym, co zastajemy; * zaskakujące reakcje i zachowania bohaterów (często łamiących zasady obowiązujące w rzeczywistości); * gagi; * spiętrzenie niefortunnych przypadków; * ujawnienie niedorzeczności, bezsensowności działań bohatera; * absurd; * wyolbrzymienie (karykatura).

Przykład komizmu

Kiedy Papkin mówi: „Nic się nie bój...", spodziewamy się, że usłyszymy: „pójdę pierwszy", „ochronię cię" itp., on zaś kończy: „Ja za tobą" - wywołując tym śmiech (następnie cofa się jeszcze za róg domu); komizm wynika ze sprzeczności między tym, czego się spodziewamy, a tym, co zastajemy.

Rodzaje komizmu: - sytuacyjny (zabawne dla odbiorcy układy zdarzeń i sytuacji między bohaterami, np. nieporozumienia, zamiana ról), - słowny (wyraża się w odpowiednio prowadzonym dialogu), - postaci (odpowiedni sposób ukształtowania postaci).

Przykłady fragmentów, w których pojawia się komizm sytuacyjny: - dyktowanie listu przez Cześnika Dyndalskiemu i pisanie testamentu przez Papkina (akt IV, scena 5),- oddanie się Wacława w niewolę i upieranie się, że w niej pozostanie (akt I, scena 8 i akt II, scena 2),- oświadczyny Papkina (akt II, scena 7), - bójka o mur (akt I, scena 7), - rozmowa Papkina z Cześnikiem, kiedy ten pierwszy, przechwalając się, nie daje dojść do słowa drugiemu (akt I, scena 2).

Komizm słowny

Którym polskim przysłowiem moglibyśmy zastąpić końcowy fragment „Zemsty"?

Temat 06

„Jestem Papkin - lew Północy, rotmistrz sławny i kawaler". Na czym polega komizm postaci, czyli o tym, dlaczego Papkin śmieszy.

Papkin to: - syn Jana Papkina, - podstarzały kawaler, - szlachcic bez majątku (posiada jedynie gitarę, szablę Artemizę i zastawioną kolekcję motyli), - pozostaje na usługach Cześnika, który zna jego dawne sprawki i może mu wydawać rozkazy, - ubrany po francusku (krótkie spodnie, buty do pół łydki, peruka z warkoczem, trójkątny kapelusz płasko nakładany, szpada u boku).

Kim był Józef Papkin?

- egzaltacja, fircykowanie, nadmierna gadatliwość (przykład: zmanierowanym głosem przemawia do Klary), - tchórzostwo, strachliwość, lękliwość, brak odwagi (przykład: podczas awantury z murarzami chowa się za rogiem), - pycha, wyniosłość, buta, napuszenie (przykład: krzyczy o swojej odwadze do nieobecnych już przy murze ludzi Rejenta).

Najważniejsze cechy Papkina:

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Cykl lekcji

Juliusz Słowacki

Balladyna

temat 5

Dramat o władzy, winie i karze.

Alina i Balladyna - porównanie postaci.

Świat przedstawiony w Balladynie Juliusza Słowackiego

Juliusz Słowacki - twórca i jego dzieło. Poznajemy życie i twórczość pisarza.

Fatalna siła miłości, żądzy i władzy.

temat 4

temat 3

temat 2

temat 1

Spis treści

Cele lekcji: * zredagujesz notatkę na temat pisarza * skorzystasz z różnych, źródeł wiedzy, aby poznać życie i twórczość słowackiego.

Temat 1

Juliusz Słowacki - twórca i jego dzieło. Poznajemy życie i twórczość pisarza.

Czy książka ci się podobała i dlaczego?

Jaką scenę najlepiej pamiętasz i dlaczego?

Jak ci się czytało "balladynę"?

Co myślisz o bohaterach utworu?

pytaniadoCiebie

CIEKAWOSTKI

1809-1849

Pochodził z rodziny mieszczanskiej o tradycjach szlacheckich. Poeta miał szczególne relacje z matką - był z nią bardzo mocno związany. Po ukończeniu studiów Słowacki wyjechał do Warszawy. W czasie powstania listopadowego pracował jako urzędnik w powstańczym Biurze Dyplomatycznym, ponieważ słabe zdrowie nie pozwoliło mu zaciągnać się do armii. W 1831 r. wyjechał w misji dyplomatycznej do Paryża i Londynu. Postanowił zostać na emigracji - najpierw osiadł we Francji, pózniej w Szwajcarii, w pobliżu Jeziora Genewskiego. W kolejnych latach dużo podrózował (m.in. do Egiptu, Palestyny i Grecji). Następnie powrócił do Paryża, gdzie mieszkał aż do śmierci.

Juliusz Słowacki

Dokończ pytania, zapisując odpowiedzi w zeszycie.

Zadanie dla Ciebie

1. Najbardziej w Balladynie podobało mi się...

2. Uważam, że lektura jest...

3. Najciekawszą postacią utworu jest...

4. Scena z utworu, która najbardziej zapadła mi w pamięci, to...

5. Gdyby miał powstać współczesny film na podstawie Balladyny, to...

6. Moim zdaniem zakończenie utworu...

Temat 2

Świat przedstawiony w Balladynie Juliusza Słowackiego

O czym jest Balladyna?

Quiz ukryty w obrazku.Sprawdź się:)

Balladyna

kontekst

Słowacki napisał Balladynę w Szwajcarii w 1834 r., ale opublikował ją dopiero w 1839 r., po powrocie z podrózy na Bliski Wschód. W zamierzeniu poety dzieło miało stanowić pierwszą część cyklu sześciu dramatów poświęconych legendarnym dziejom Polski. Oprócz tego utworu powstała jednak tylko Lilla Weneda. Tytuł dramatu i zarazem imię głównej bohaterki Balladyny nawiązuja do popularnego w pierwszej połowie XIX w. gatunku literackiego - ballady romantycznej. Podobnie jak w innych utworach tego typu w dramacie świat rzeczywisty współistnieje z nadprzyrodzonym. Postacie i fabuła zostały zaczerpnięte z folkloru, głównym tematem jest miłość i zbrodnia, a zasady moralne odwołują się do ludowego pojęcia sprawiedliwości.

Pierwsza wzmianka o Balladynie pojawiła się w liście do matki z 18 grudnia 1834. Dramat został ostatecznie ukończony w roku 1834. Przez parę lat przeleżał w rękopisie, a drukiem ukazał się dopiero w lipcu 1839 r.

(...) Od ostatniego mego listu (...) napisałem nową sztukę teatralną - niby tragedię pod tytułem Balladina. Z wszystkich rzeczy, które dotychczas moja mózgownica urodziła, ta tragedia jest najlepszą - zwłaszcza że otworzyła mi nową drogę, nowy kraj poetyczny, nietknięty ludzką stopą, kraj obszerniejszy niż ta biedna ziemia, bo idealny. Zobaczysz kiedyś, Mamo kochana, co to za dziwna kraina - i czasy. Tragedia cała podobna do starej ballady, ułożona tak, jakby ją gmin układał, przeciwna zupełnie prawdzie historycznej, czasem przeciwna podobieństwu do prawdy. Ludzie jednak, starałem się, aby byli prawdziwymi i aby w sercu mieli nasze serca...

Geneza utworu

gatunek literacki

miejsce akcji

Rodzaj literacki

czas akcji

Informacje o lekturze

nimfa wodna Goplana,

elfy Skierka i Chochlik.

Balladyna,

Alina,

Wdowa,

książę Kirkor,

Pustelnik (król Popiel III),

Grabiec,

pasterz Filon,

Kostryn - dowódca zamkowej straży;

Postacie realistyczne

postacie fantastyczne

Bohaterowie

Przyroda

Wina i kara

wŁADZA

miłość

Najważniejsze motywy

Temat 3

Fatalna siła miłości, żądzy i władzy.

Określ, co zapoczątkowało bieg wydarzeń w utworze. Jaka rolę odegrała ingerencja bohaterów fantastycznych?

Kto kogo kocha w Balladynie? Przerysuj tabelę do zeszytu i zapisz w niej odpowiedzi.

Określ relacje rodzinne panujące w chacie Wdowy.

a) W jaki sposób Wdowa traktowała swoje córki?b) Jak siostry traktuja siebie nawzajem?c) Jaki stosunek do matki ma Alina, a jaki - Balladyna?

Określ funkcję, jaką pełni przyroda w utworze Juliusza Słowackiego. Przytocz odpowiednie cytaty.

Zastanówmy się!

W jaki sposób ten utwór nawiazuje do Balladyny? Czym zaskakuje?

wojciech młynarski

Ballada o malinach

czas i miejsce, w którym rozgrywa się akcja - są nieokreślone, śmiało można powiedzieć - dawno dawno temu, za górami za lasami, w chatynce pod lasem mieszkała uboga wdowa z córkami;

kontrast sióstr - dobra i zła to też cecha baśni,

rywalizacja sióstr o rękę księcia to motyw często spotykany w baśni;

postacie baśniowe: królowa Goplana (dziwne stworzenie z mgły i galarety), Chochlik, Skierka;

przedmioty fantastyczne: cudowna korona Popiela;

zjawiska fantastyczne: Grabiec zmieniony najpierw w wierzbę, a potem w króla dzwonkowego;

natura sprzyja dobrym i odróżnia dobrych od złych: jaskółki lecą na spotkanie Aliny, a uciekają przed Balladyną;

zła nie można ukryć przed siłami nadprzyrodzonymi i naturą;

zło zawsze będzie ukarane: piorun zabija Balladynę;

zakończenie - zła bohaterka musi zostać ukarana - to cecha baśni.

ELEMENTY BAŚNIOWE

Temat 4

Alina i Balladyna - porównanie postaci.

Uzupełniamy Tabelkę:)

Pozostali bohaterowie

PUSTELNIK

FON KOSTRYN

KIRKOR

GOPLANA

WDOWA

GRABIEC

Pozostali bohaterowie

FILON

Temat 5

Dramat o władzy, winie i karze.

Wyjaśnij, jaka rolę w dramacie odgrywa złota korona Popielów. Czego jest symbolem?

Przedstaw etapy dochodzenia Balladyny do władzy. W swojej wypowiedzi użyj zwrotu cel uświeca środki.

Jaką władczynią chciała być Balladyna? Jak zamierzała pokierować swoim życiem po objęciu tronu? Poprzyj swoją odpowiedź odpowiednimi cytatami z ostatniej sceny dramatu.

Dlaczego - Waszym zdaniem - Balladyna, mimo że uczciwie osadziła zbrodnie, musiała zginąć?

ZAPAMIĘTAJ!

Jest to tragedia o:

PROBLEMATYKA

mechanizmy władzy

ISTOTA ZŁA

PRAWA MORALNE

NATURA LUDZKA

mechanizmach władzy, ofiarach, których wymaga.

istocie zła, jego podstępnej i niszczącej sile, konsekwencjach zbrodni;

prawach moralnych: Balladyna nie może zbudować państwa prawa, skoro doszła do władzy drogą zbrodni; może nawet by chciała - lecz sprawiedliwość dziejowa na to nie pozwoli;

skomplikowanej naturze ludzkiej, podatności na pokusy zła - przecież Balladyna dojrzewa do kolejnych zbrodni, najpierw chodzi jej tylko o małżeństwo, potem zgładzi Kirkora, by rządzić niepodzielnie;

Należą do nich:

Ważne prawdy w Balladynie

PRZESTROGA

ZWIĄZKI RODZINNE

REFLEKSJA O WŁADZY

REFLEKSJA O WINIE I KARZE

Są zbrodnie dla których nie ma wybaczenia - kiedy Balladyna sądzi, że jej czyny to przeszłość i może zacząć nowe życie - spada na nią kara z nieba. Nie da się zbudować dobrego gmachu na fundamentach z krzywdy ludzkiej.

Nakaz miłości do matki, do siostry, do męża. Pogardziwszy rodziną - Balladyna musi zginać. Miłość matczyna znajduje tu szczególne miejsce - jej uosobieniem jest matka Balladyny, która nawet torturowana nie wyznała imienia swojej córki - zbrodniarki.

O tym, jak żądza władzy popycha do zła. A zło pociąga za sobą następne zło.

Problem moralny jest najważniejszy: morderstwo, zdrada, niewdzięczność wobec matki muszą zostać ukarane.

Dziękuję za uwagę!

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
START

HENRYK SIENKIEWICZ

Quo vadis

10. Podsumowanie

09. gra

06. Chilon

05. Petroniusz

07. chrześcijanie i Poganie

08. Powieść historyczna

04. Neron - szaleniec u władzy

03. historia miłości Ligii i Winicjusza

02. Na ulicach i w zaułkach starożytnego Rzymu.

01. Rzym pierwszych wieków

Index

Cel:- poznam genezę powstania powieści,- podzielę się wrażeniami,- przypomnę sobie dwa nurty starożytnej filozofii: stoicyzm i epikureizm

Temat: Między sacrum i profanum. Rzym pierwszych wieków w powieści Henryka Sienkiewicza.

W powieści zaskoczyło mnie...

Najmocniej utkwiła mi w pamięci scena, w której...

W czasie lektury najtrudniejsze było dla mnie...

Porozmawiajmy o książce

[Sienkiewicz w liście do paryskiego krytyka i powieściopisarza, J.A. Boyera d'Agen]

[odpowiedź dziennikarzowi pisma „Le Galois" wydrukowana w 1901 r.]

Geneza "Quo vadis"

utwory powstałe w czasach Sienkiewicza dotyczące tej tematyki,

zamiłowanie do starożytnego świata

pożar Pułtuska w 1875 r.

inspiracjaautora

kapliczka Domine quo vadis?

J.I. Kraszewski Rzym za Nerona

dzieła malarskie H. Siemiradzkiego

lektura Roczników Tacyta po łacinie

spacery po Rzymie

dokładne studia historyczne

Powieść Quo vadis powstawała w odcinkach, drukowano ją w „Gazecie Polskiej" w latach 1895-1896 (później także w krakowskim „Czasie" i „Dzienniku Poznańskim") I wydanie książkowe - 1896 r.

Wyjaśnij związek poniższych grafik z powieścią H. Sienkiewicza

pochodzenie grafik:https://thenounproject.com/

Epikur

kierunek filozoficzny:epikureizm

Zenon z Kition

kierunek filozoficzny:stoicyzm

główne nurty filozofii antycznej

działalność apostolska uczniów Jezusa

prześladowaniechrześcijan

313r. n.e.

ogłoszenie chrześcijaństwa religią oficjalną

68r.n.e.

śmierć Nerona

64r. n.e.

pożar Rzymu

54r.n.e.

objęcie władzy przez Nerona

30-33r. n.e.

śmierć Jezusa

narodzinyJezusa

8-4r. p.n.e.

753p.n.e.

założenie Rzymu

czas akcji

śmierć Nerona

68r. n.e.

66r. n.e.

śmierć Petroniusza

pożar Rzymu i prześladowanie chrześcijan

64r. n.e.

63r. n.e.

przybycie Marka Winicjusza do Rzymu po zwycięskiej wojnie z Partami

czas akcji"Quo vadis"

zderzenie dwóch światów

przemija potęga pogańskiego Rzymu

rozwija się chrześcijaństwo

PROfanum

SACRUM

Powieść ukazuje czasy przełomu

poganie

chrześcijanie

postacie fikcyjne

postacie historyczne

drugoplanowi

epizodyczni

pierwszoplanowi

Bohaterowie "Quo vadis"

niewolnicy i wyzwoleńcy

Akte, Germanin Gulo, Ursus

Chilon Chilonides

plebejusze

Placjusz, Marek WinicjuszPomponia Grecyna, Ligia

patrycjusze

NeronPoppeaTygellinPetroniusz

cesarz i jego augustianie

struktura społeczeństwa Rzymu

przenośne

dosłowne

Quo vadisznaczenie

Przeczytaj fragment[H. Sienkiewicz Quo vadis Rdz. LXX]

Znaczenie tytułu utworu

Cel:- poznasz miejsce akcji i życie codzienne mieszkańców starożytnego Rzymu

Temat: Na ulicach i w zaułkach starożytnego Rzymu.

Obejrzyj film

wykonaj zadania

Cel:- przypomnisz sobie pojęcia:, wątek, akcja, fabuła,- usystematyzujesz główny wątek - miłość Ligii i Marka,

Temat: „Miłość wszystko przetrzyma... ", czyli historia miłości Ligii i Winicjusza.

układ zdarzeń, które składają się na koleje życiowe postaci, są to wszystkie wspomniane wydarzenia

ciąg wydarzeń w układzie przyczynowo-skutkowym, rozwijających się chronologicznie i zmierzających do określonego celu

fabuła

Przypomnij, co to jest:

akcja

+ info

losy Petroniusza

wątki poboczne

panowanie i upadek Nerona

przemiana Chilona Chilonidesa

początki chrześcijaństwa

miłość Ligii i Marka Winicjusza

wątek główny

ocena postaci

ocena postaci

cechy charakteru

cechy charakteru

wygląd

wygląd

pochodzenie, status społeczny

pochodzenie, status społeczny

Zbierz materiał potrzebny do charakterystyki Ligii i Marka Winicjusza.Przywołaj zdarzenia z powieści na uzasadnienie wypowiedzi. Uzupełnijkartę pracy zamieszczoną na nastepnej stronie.

Marek Winicjusz

Ligia

ZADANIE

Wyobraź sobie, że losy Marka Winicjusza i Ligii potoczyły się inaczej. Napisz opowiadanie, w którym zmienisz historię ich życia. W opowiadaniu wykaż, że dobrze znasz treść lektury. Twoja praca powinna liczyć co najmniej 200 słów.

Cel:- umiem scharakteryzować Nerona,

Temat: Szaleniec u władzy.

Neron to postać historyczna

Popea2. żona Nerona, zmarła będąc w ciąży

Neron syn Agrypiny, która umożliwiła mu objęcie władzy w wieku 17 lat (zabiła Klaudiusza)

Brytannikpierworodny syn Klaudiusza; zmarł w niejasnych okolicznościach

Klaudiuszcesarz, adoptował Nerona; zabity przez Agrypinę

Agrypinażona cesarza Klaudiusza, matka Nerona ; zabita na polecenie syna

Cel:- umiem scharakteryzować Petroniusza,- umiem wskazać cechy Petroniusza jako stoika i epikurejczyka

Temat: ARBITER ELEGANTIARUM - PETRONIUSZ

PETRONIUSZ

obdarzony dobrym gustem

koneser sztuki

esteta, wyznaczający kanony

ARBITER ELEGANTIARUM

tunika

toga

Moda czasów rzymskich

Jak mówi Petroniusz?

- Czy to jest owa zakładniczka, w której się kocha Winicjusz? - To ona - rzekł Petroniusz. - Jak się nazywa jej naród? - Ligowie. - Winicjusz uważa ją za piękną? - Przybierz w niewieście peplum spróchniały pień oliwny, a Winicjusz uzna go za piękny. Ale na twoim obliczu, o znawco niezrównany, czytam już wyrok na nią! Nie potrzebujesz go ogłaszać! Tak jest! Za sucha! Chuderlawa, istna makówka na cienkiej łodydze, a ty, boski esteto, cenisz w kobiecie łodygę, i po trzykroć, po czterykroć masz słuszność! Sama twarz nic nie znaczy. Jam dużo skorzystał przy tobie, ale tak pewnego rzutu oka nie mam jeszcze... I gotówem oto się założyć z Tuliuszem Senecjonem o jego kochankę, że jakkolwiek przy uczcie, gdy wszyscy leżą, trudno o całej postaci wyrokować, ty jużeś sobie powiedział: „Za wąska w biodrach". - Za wąska w biodrach - odrzekł przymykając oczy Nero.

WYpowiedzi Petroniusza

pochwały mają charakter krytyki - ironia

elementy żartobliwe

długie zdania, skomplikowana składnia

hiperbola

nawiązują do mitologii

kunsztowny styl

Jak mówi Petroniusz?

Która postawa jest Ci bliższa? Określ swoje stanowisko i uzasadnij je dwoma zdaniami.

epikurejczyk

stoik

Petroniusz jako:

Cel:- umiem scharakteryzować Chilona,- rozumiem, co to znaczy bohater dynamiczny,- wiem, że Chilon jest bohaterem dynamicznym.

Temat: Chilon Chilonides - dramatyczna przemiana.

Pojęcie tragizm jest wieloznaczne. Które z poniższych znaczeń można odnieść do sytuacji Chilona? Uzasadnij swoje stanowisko.

wpływ sił wyższych, np. fatum, przeznaczenia na postępowanie bohatera

dysproporcje między winą a karą

starcie równorzędnych racji moralnych, które przynosi nieuchronną klęskę

splot nieszczęśliwych okoliczności prowadzących do sytuacji bez wyjścia

III

IV

II

Przemiana Chilona (podobnie jak nawrócenie Marka Winicjusza): - jest obrazem zwycięstwa nauki Chrystusa i jego wyznawców; - pokazuje moc nowej wiary, zdolnej przemienić świat i ludzi; - staje się zapowiedzią upadku Rzymu i triumfu nowej cywilizacji.

Jaką wymowę dla idei utworu miała przemiana Marka Winicjusza i Chilona?

Cel:- umiem nazwać wartości ważne dla pierwszych chrześcijan,- umiem porównać pogan i chrześcijan,-

Temat: Pierwsi chrześcijanie na kartach powieści Henryka Sienkiewicza.

ryba - w języku starogreckim ICHTHYS (akrostych = słowo utworzone od pierwszych liter greckich wyrazów: JEZUS CHRYSTUS BOGA SYN ZBAWICIEL) oznaczało wprost Jezusa Chrystusa, był to znak rozpoznawczy pierwszych chrześcijan; znak ten był używany znacznie wcześniej niż krzyż (ten dopiero od. IV w.)ΙΗΣΟΥΣ (Iesoûs) - Jezus ΧΡΙΣΤΟΣ (Christós) - Chrystus ΘΕΟΥ (Theoû) - Boga ΥΙΟΣ (Hyiós) - Syn ΣΩΤΗΡ (Sotér) - Zbawiciel

Chrześcijanie w Rzymie

+ info

Inne symbole

św. Piotr - Szymon Piotr, apostoł, uważany za pierwszego papieża, rybak znad jeziora Genezaret, uczeń Jezusa, pierwszy spośród apostołów, za panowania Nerona przebywał w Rzymie, gdzie poniósł męczeńską śmierć, autor dwóch listów włączonych do Nowego Testamentu

Co wiemy o świętym Piotrze?

Tak samo odmienia się rzeczownik: chrześcijanin, Amerykanin

M. poganieD. poganC. poganomB. poganN. poganamiMs. poganachW. poganie

M. poganinD. poganinaC. poganinowiB. poganinaN. z poganinemMs. o poganinieW. poganinie

Winicjusza porwało w postawie chrześcijan to, że:

czuł, że te słowa go odmieniają

Myśli i przeżycia Winicjusza słuchającego nauk św. Piotra

otworzyła się przed nim niespodziewanie nowa rzeczywistość

rozmyślał nad wielkością Jedynego Boga

był zdziwiony prostotą przekazu i reakcją odbiorców

słuchając Piotra początkowo czuł się dotknięty i rozgniewany nie zrozumiał jego nauki

III

IV

II

Henryk Siemiradzki Pochodnie Nerona

Ukrzyżowanie św. Piotra Michał Anioł

W godzinie śmierci

stanowisko wobec życia wiecznego

wiara

uznawane wartości

traktowanie bliźnich

styl życia

chrześcijanie

Porównanie dwóch światów

poganie

Cel:- wiem, że H. Sienkiewicz jest Laureatem Nagrody Nobla,- znam cechy powieści historycznej.

Temat: "Quo vadis" Henryka Sienkiewicza - powieść historyczna na miarę Nobla.

Epika

Dramat

Liryka

Jaki rodzaj literacki, reprezentuje "Quo vadis"?

4) narrację wzbogacają listy np. listy Petroniusza i Marka Winicjusza, list Petroniusza do Nerona, listy Winicjusza i Ligii

3) nieobiektywny

2) wszechwiedzący

1) trzecioosobowy

Narrator i narracja:

- obszerny utwór epicki, - napisany prozą, - podzielony na rozdziały, - wielowątkowy, - oprócz narracji występują w nim dialogi, opisy, - ma wiele odmian gatunkowych

powieść

Kto ma rację?

"Quo vadis" przypomina romans, gdyż jej głównym wątkiem są dzieje miłościWinicjusza i Ligii.

Quo vadis to powieść historyczna, bo opowiada o wydarzeniach z przeszłości.

Określ cechy powieści historycznej na przykładzie "Quo vadis"

zwróćcie uwagę na język, w jaki sposób pisarz nawiązał do antyku

powiedzcie, w jaki sposób pisarz oddał „ducha czasów", o których pisał

wymieńcie wydarzenia i postaci historyczne oraz fikcyjne

porównajcie czas życia autora i czas akcji powieści

III

IV

II

- przedstawia dzieje odległe; - jest oparta na faktach historycznych; - pojawiają się w niej postacie i wydarzenia historyczne obok fikcyjnych ; - odtworzona jest w niej struktura społeczeństwa, oddany koloryt epoki

powieśćhistoryczna

Gramy, powtarzamy

2. Wyjaśnij tytuł powieści - opowiedz krótko o biblijnej scenie opowiedzianej w powieści Quo vadis, która wyjaśnia jej tytuł. Następnie zastanów się nad symbolicznym znaczeniem tytułu.

1. Wskaż czas i miejsce wydarzeń przedstawionych w tekście. Na podstawie czego udało Ci się wskazać te elementy świata przedstawionego?

PODSUMOWANIEprzed egzaminem

3. Wybierz 2 elementy z poniższego plakatu i wyjaśnij ich związek z treścią utworu.

Wyjaśnij związek poniższych grafik z powieścią H. Sienkiewicza

pochodzenie grafik:https://thenounproject.com/

4. Porozmawiajmy o bohaterach - zredaguj 3 zdania na temat każdej z postaci. Zastanów się, w jaki sposób można by podzielić bohaterów.

4. Porozmawiajmy o bohaterach - zredaguj 3 zdania na temat każdej z postaci. Zastanów się, w jaki sposób można by podzielić bohaterów.

6. Wymień 2 bohaterów innej lektury obowiązkowej, którzy przechodzą wewnętrzną przemianę. Podaj tytuł utworu i nazwisko autora. Wyjaśnij, na czym polegała przemiana i co było jej przyczyną. Bohater: Tytuł: Autor: Przemiana: Przyczyna przemiany:

5.Wskaż 2 bohaterów z powyższych fotografii, kórzy przechodzą wewnętrzną przemianę. Opisz przy każdym z nich, na czym polegała przemiana: -podaj cechy bohatera przed przemianą -wskaż okoliczności przemiany (kiedy, z jakiego powodu - pod wpływem jakich wydarzeń) -podaj dowody przemiany

W prezentacji wykorzystałam materiały WSiP autorstwa: Ewy Horwath, Grażyny Kiełbkarty pracy Pani Moniki Iwanowskiej, gry Pani oprac. Elizy Paternowskiej, Pani Agnieszki Ptasiewicz

Dziękuję

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Przygotowała: Anna Stasiak

Cykl lekcji z lekturą

autorstwa Aleksandra Kamińskiego

"Kamienie na szaniec"

Obejrzyjcie film i przygotujcie krótką notatkę na temat bohaterów książki Aleksandra Kamińskiego

6. W imię braterstwa i służby. Akcja pod Arsenałem.

7. "Jakaż to wielka była gra!". Pokolenie Kolumbów.

5. O ludziach, których czyny rozeszły się echem po kraju...Akcje dywersyjne.

4. O ludziach, którzy umieli pięknie żyć... Dni powszednie herosów.

3. O ludziach, których czyny wycisnęły piętno na stolicy. W służbie Małego Sabotażu.

2. W okupowanej Warszawie.

1. O ludziach, którzy potrafili wcielić w życie dwa wspaniałe ideały: braterstwo i służbę ojczyźnie!

CYKL LEKCJI:

Lekcja 1

Temat: O ludziach, którzy potrafili wcielić w życie dwa wspaniałe ideały: braterstwo i służbę ojczyźnie!

Wskażcie najważniejsze tematy przedstawione w lekturze.

Autor, Aleksander Kamiński, jako działacz harcerski, organizator Szarych Szeregów, osobiście znał bohaterów swojej książki, był świadkiem ich działań; łączyła go z nimi przyjaźń.

Kolejne lekcje będą rozwijać te poszczególne aspekty życia bohaterów.

Jaki jest sens przywołanego tekstu, zawierającego autorską intencję dotyczącą książki?

Posłuchajcie słów otwierających lekturę.

Karta pracy

Rudy

Zośka

Alek

Przedstawcie środowisko, w którym trzej bohaterowie dorastali i zdobywali doświadczenie. Notatkę zapiszcie do zeszytu. Możecie też wydrukować gotową kartę pracy.

Szanse, które chłopcy dostali do rąk.

Gimnazjum im. Stefana Batorego przed II wojną światową

Wysłuchajcie piosenki harcerskiej.

Zapoznajcie się z dodatkowymi informacjami o rodzinach chłopców.

rodzina Alka ojciec, też Aleksy, jako dyrektor fabryki karabinów odmówił współpracy z Niemcami i został rozstrzelany w listopadzie 1939 r.; matka Janina aresztowana w 1942 r., przeżyła obóz koncentracyjny rodzina Rudego ojciec Stanisław Bytnar urodził się w chłopskiej rodzinie, był harcerzem, żołnierzem I Brygady Legionów Piłsudskiego (kultywował w rodzinie tradycje patriotyczne), pełnił funkcję kierownika Szkoły Specjalnej dla dzieci niepełnosprawnych; matka też pracowała w szkolnictwie rodzina Zośki ojciec był profesorem Politechniki Warszawskiej, wybitnym uczonym i inżynierem, działał w Radzie Wychowawczej Szarych Szeregów, przyjaźnił się z Aleksandrem Kamińskim

Przytoczcie fragmenty tekstu dotyczące planów bohaterów na przyszłość, dokonajcie analizy urywków, zapiszcie w zeszycie notatkę.

koniec szkoły (dzieciństwa) = wejście w dorosłość

Jest to przełomowy moment w życiu bohaterów:

Kiedy rozpoczyna się właściwa akcja "Kamieni na szaniec"?

Czy taka postawa jest aktualna, jakimi ideałami kierują się młodzi Polacy żyjący w XXI wieku planując swoją przyszłość? Wymieńcie takie elementy postawy bohaterów, które mogłyby być dla Was wzorem.

Co oznacza francuski zwrot noblesse oblige? Przez kogo i w jakich okolicznościach został on przywołany?

Lekcja 2

Temat: W okupowanej Warszawie.

Zwróćcie uwagę na metaforyczne tytuły rozdziałów. Przywołują one skojarzenia ze słowami: słońce, burza, mgła. Wyjaśnijcie ich znaczenie.

Słoneczne dni zginęły w burzy i we mgle...

Jaką zmianę w życiu bohaterów spowodowała wojna?

„- Ale, słuchajcie, cóż to z tą wojną będzie? Zacznie się czy nie zacznie? Gotowa nam pokiełbasić wszystkie plany. - Nie bój się, Andrzejku! Pięć razy pan Hitler się obejrzy, nim na nas, na Francuzów i na Anglików skoczy. A jak skoczy, to dostanie w zęby fest. Chłopcy uśmiechnęli się, zapanowała chwila ciszy. Przed oczyma beztroskiej wyobraźni przesuwały się potężne polskie czołgi, niezwyciężone pułki polskiej piechoty, i naród cały zjednoczony i zwarty wokół naczelnego wodza i rządu. Niech no tylko Hitler spróbuje! Odechce się mu wojny już po paru miesiącach".

Jak chłopcy myśleli o nadciągającej wojnie? Dokonajcie analizy fragmentu kończącego rozdział pierwszy:

Zanotujcie najważniejsze fakty

(oś czasu 8-28 września 1939 r.)

Kapitulacja Warszawy

Zapoznajcie się również z wydarzeniami związanymi z Warszawą, w której mieszkali bohaterowie książki.

Możecie też obejrzeć fragment filmu fabularnego pt. "Katyń" (fragment 2:55 - 4:50).

Zapoznajcie się z przebiegiem działań wojennych dzień po dniu (do 17 września). W tym celu obejrzyjcie 3 pierwsze filmy z kalendarium zamieszczonego na stronie www.1wrzesnia39.pl

Początek II wojny światowej, agresja Niemiec i ZSRR na Polskę

Notatka

Fakty z życia bohaterów we wrześniu 1939 r.: * ewakuacja drużyn harcerskich z Warszawy; * bombardowanie tłumu uchodźców; * pomoc rannym z pociągu (chcieli być pomocni, przydatni, robić coś pożytecznego, „Dlaczego nie dostali jakiejś pożytecznej roboty? Czemu im nie wyznaczono jakichś zadań, które mogliby wypełniać?"); * powrót do Warszawy; * aresztowanie i rozstrzelanie ojca Alka.

Reakcje Polaków na klęskę wrześniową:

Tak wyglądała Warszawa, do której wrócili harcerze po „bezsensownej włóczędze nakazanej przez chaos decyzji".

film ukazujący zniszczenia Warszawy.

OBEJRZYJCIE

Określcie, jakie stanowisko wobec klęski wrześniowej przyjęli bohaterowie. Zapiszcie ich pierwsze próby działań.

Lekcja 3

Temat: O ludziach, których czyny wycisnęły piętno na stolicy. W służbie Małego Sabotażu.

Lorem ipsum dolor sit amet

Uzupełnijcie notatkę na podstawie dodatkowych informacji, które zamieszczone zostały na końcu książki.

„W marcu 1941 roku trafili wreszcie na właściwy tor. Związali się z akcją małego sabotażu, prowadzoną przez organizację podziemną Wawer, która stanowiła wówczas czoło otwartej walki z okupantem w kraju na odcinku szczególnie istotnym - odcinku oddziaływania niezależnej polskiej myśli na najszersze rzesze narodu.W okresie szczytowych powodzeń Niemiec, w okresie największego wzrostu ich potęgi - udany dowcipny pomysł propagandowy wytwarzał ten szczególny nastrój Warszawy, który ją będzie charakteryzował przez całą okupację, nastrój niczym nie zmąconej wiary w słuszność własnej sprawy i kpiarskiego stosunku do tak zwanych 'tymczasowych'. Nowa robota otworzyła chłopcom okazję do prawdziwie czynnej służby w pracy niepodległościowej".

Korzystając ze słownika wyrazów obcych, wyjaśnijcie, czym różni się sabotaż od dywersji. Wnioski zapiszcie w zeszycie.

Wawer - kryptonim konspiracyjnej organizacji młodzieżowej, której celem była akcja Małego Sabotażu.

Każdą z nich zapiszcie w zeszycie.

Akcje Małego Sabotażu

Akcja zniechęcająca Polaków do chodzenia do kina.- pisanie na murach hasła „Tylko świnie siedzą w kinie" i rozlepianie ulotek; - gazowanie kin.Mimo różnorodnych działań Polacy nadal chodzili do kina, akcje były nawet dla nich dodatkową atrakcją.

Rozbijanie szyb fotografom, którzy wystawiali zdjęcia niemieckich żołnierzy. Po kilku miesiącach fotografie niemieckich żołnierzy zniknęły z wystaw. Przymilający się Niemcom fotografowie zostali ukarani i zniechęceni.

Specjalna ulotka dlam łodzieży wydana przez "Wawer".

Ulotkę wydano w celu zniechęcenia młodzieży do chodzenia do kina, w którym wyświetlane były niemieckie filmy propagandowe. Napisana była w formie „urzędowego obwieszczenia" szefa propagandy Ohlenbuscha, który wzywał w niej Polaków do chodzenia do kin, gdyż dochód idzie na dozbrajanie armii niemieckiej. Mieszkańcy Warszawy śmiali się z tego tekstu, ale nie przestali chodzić do kina.

PAPROCKI - właściciel restauracji pośredniczący w prenumeracie niemieckich propagandowych gazet.Działania: 1. Posyłanie perswazyjnych listów.2. Wybicie szyb.3. Rozlepianie ogłoszeń o sprzedawaniu słoniny.4. Nękanie telefonami.5. Ogłoszenia o sprzedawaniu węgla.6. Wypisywanie obelg na murach domów.7. Nalepienie klepsydry żałobnej o zgonie Paprockiego.8. Kolejne rozbicie szyb.Działania harcerzy przyniosły skutek - Paprocki zaprzestał niegodnej działalności.

Akcja przeciwko kolaborantowi Paprockiemu.

Inne znaki:

Żółwie na murach - propagowały powolną pracę w zakładach działających na rzecz okupanta. Rekordzistą w rysowaniu żółwi był Rudy. Miał zdolności artystyczne, wymyślił schemat żółwia „łączący w sobie [...] ekspresję wyrazu i szybkość pociągnięcia kredą".

Znaki malowane na murach przez członków organizacji "Wawer".

Zmiany w hasłach: Deutschland sieght an allen Fronten (Niemcy zwyciężają na wszystkich frontach).Deutschland lieght an allen Fronten (Niemcy leżą na wszystkich frontach).Jedźcie z nami do Niemiec.Jedźcie sami do Niemiec.

Walka z propagandą Goebbelsa (rozpoczęta we wszystkich okupowanych krajach)pisanie na murach litery V (Victory = zwycięstwo) odpowiedź Niemców - propagowanie litery V jako nadchodzącej „Victorii" Niemiec reakcja Wawra - uzupełnianie V napisem DeutschlandVerloren (Niemcy zgubione)

Walka z propagandą Goebbelsa.

Jajka (wydmuszki) z farbą

Pieczątki z trupią czaszką

Naklejki propagandowe

System blokowy wciągania flag na latarnie

Stempel kotwicy z poduszką nasączoną farbą

Wieczne piórodo pisania wysoko na murze

Najważniejsze „wynalazki" Rudego usprawniające walkę z okupantem.

Z jakimi wydarzeniami jest związana podobizna Mikołaja Kopernika?

Akcja sabotażowa Alka - zdjęcie niemieckiej tablicy z pomika Mikołaja Kopernika.

W 1940 w czasie okupacji niemieckiej dokonano zasłonięcia napisów wyrytych na cokole. W miejscu NICOLAO COPERNICO GRATA PATRIA umieszczono tablicę z napisem STA SOL NE MOVEARE (Stój, Słońce, powstrzymaj swój bieg), a napis MIKOŁAYOWI KOPERNIKOWI RODACY zasłonięto tablicą z napisem w języku niemieckim DEM GROSSEN ASTRONOMEN NIKOLAUS KOPERNIKUS (Wielkiemu astronomowi Mikołajowi Kopernikowi). 11 lutego 1942 Maciej Aleksy Dawidowski „Alek" z Organizacji Małego Sabotażu „Wawer" zdjął z pomnika tablicę z niemieckim napisem i ukrył ją w pobliskiej zaspie śniegu. Warto zwrócić uwagę, że monument znajduje się na otwartej przestrzeni, na wprost budynku, w którym swoją siedzibę miała granatowa policja.

Jakie były skutki działań Małego Sabotażu?

Zastanówcie się, co pomogło w skutecznym przeprowadzeniu akcji, jakich umiejętności, cech charakteru wymagały od bohaterów?

Lekcja 4

Temat: O ludziach, którzy umieli pięknie żyć... Dni powszednie herosów.

POZA WALKĄ

Gdzie uczyli się i co studiowali?

Na jakie tematy toczyli dyskusje?

Jakie zajęcia zarobkowe podejmowali?

Gdzie wybierali się na wycieczki?

Jakim zajęciom bohaterowie poświęcali czas w okupacyjnej rzeczywistości?

Wniosek

„Jakżeż cudownie się czuli. Na długie popołudnia, a czasem o wczesnym świcie szli na spacery do lasu i tam gadali, gadali. Dziewczyna, las i ciekawa rozmowa - czyż może być przyjemniejszy odpoczynek? Rozmawiali o wszystkim. O książkach i życiu. [...] Często też rozmawiali o przyszłości Alka".

Opiszcie związek Alka i Basi.

Odgadnijcie, kogo dotyczy ten opis.

„była szczupłą brunetką, miała delikatną cerę [...] rozważna, zrównoważona, skupiona, zwarta w swych myślach i zamierzeniach. Potrafiła wytworzyć wokół Alka atmosferę ciepła, serdeczności i spokoju".

MIŁOŚĆ

Lorem ipsum dolor sit amet

Rozpoznajecie, o jaką sytuację chodzi? Nazwijcie uczucia osób uczestniczących w zdarzeniu. Opiszcie sposób działania agresorów.

Porównajcie życie nastolatków w czasie II wojny światowej i dzisiaj, w XXI wieku. Wskażcie podobieństwa i różnice.

BOHATEROWIE

W jaki sposób bohaterowie "Kamieni na szaniec" zostali ukazani przez autora?

MY I ONI

Napisz charakterystykę wybranego bohatera "Kamieni na szaniec".

PRACA DOMOWA:

Lekcja 5

Temat: O ludziach, których czyny rozeszły się echem po kraju... Akcje dywersyjne.

Jakie zmiany zaszły w bohaterach?

Wysłuchajcie fragmentu powieści. Zwróćcie uwagę na wspomniane tam wydarzenia historyczne, np. przełomowy charakter listopada 1942, koniec zwycięstw Niemców, w Polsce: wzmożenie akcji dywersyjnych, utworzenie kierownictwa Dywersji, późniejszego Kedywu.

W 1942 r. nastąpiła zmiana sytuacji na wojnie.

Karta pracy

Każdą z nich zapiszcie w zeszycie.

Akcje dywersyjne

Efekt akcji

Trudne momenty

Cel akcji

Kraśnik 31 grudnia 1942 r.

Efekt akcji

Trudne momenty

Cel akcji

Celestynów 19 maja 1943 r.

Efekt akcji

Trudne momenty

Cel akcji

Czarnocin czerwiec 1943 r.

Efekt akcji

Trudne momenty

Cel akcji

Sieczychy 20 sierpnia 1943 r.

Dzięki nim bohaterowie mogli rozwijać nowe umiejętności, wykorzystać swoje zdolności, zostali skierowani do dowodzenia.

Cechy bohaterów, które uwidoczniły się w akcjach dywersyjnych:

W jakich okolicznościach bohaterowie spojrzeli w oczy wrogom, których za chwilę mieli zabić? Jak w swoich sumieniach rozstrzygali problem pozbawiania innych życia?

Dla chłopców wychowanych według chrześcijańskich wartości zabijanie było sprawą trudną; sytuacja walki zmuszała ich do przekroczenia przykazania: „Nie zabijaj"; wiedzieli, że wróg był przecież także człowiekiem.

ZABIJANIE - PROBLEM MORALNY...

Lekcja 6

Temat: W imię braterstwa i służby. Akcja pod Arsenałem.

Zapiszcie notatkę:

przeszukanie domu, aresztowanie Rudego i jego ojca

wtargnięcie o 4:30 rano do mieszkaniu Rudego sześciu Niemców z pistoletami maszynowymi

zdobycie przez gestapo adresu Rudego

aresztowanie Heńka

Okoliczności aresztowania Rudego:

Zapiszcie notatkę:

Przedstawcie okoliczności, w jakich Rudy został aresztowany oraz reakcje jego przyjaciół na towydarzenie.

Pawiak - więzienie śledcze gestapo, największe więzienie polityczne na terenie okupowanej Polski (nazwa pochodzi od ulicy Pawiej, przy której znajdowała się brama wjazdowa). Szucha - w budynku przy al. Szucha 25 mieściła się siedziba hitlerowskiej policji bezpieczeństwa, a w podziemiach - więzienie śledcze gestapo, gdzie zwykle przesłuchiwano więźniów przywożonych z Pawiaka; dziś mieści się tam Mauzoleum Walki i Męczeństwa 1939-1945.

Do dziś zachowałsię napis znaleziony na ścianie celi nr 6 na Szucha. Skomentujcie słowa zapisane przez więźnia:

Jak zachowywał się Rudy w czasie przesłuchań?

Obejrzyj prezentację

Określcie emocje uczestników akcji po udanym odbiciu przyjaciela.

Obejrzyjcie fragment filmu "Akcja pod Arsenałem" w reż. J. Łomnickiego ukazujący kluczowy moment akcji.

Lekcja 7

Temat: "Jakaż to wielka była gra!". Pokolenie Kolumbów.

„Rudy i Alek umarli tego samego dnia".30 III 1943 r. Po wojnie pochowano ich obok siebie, dziś mają wspólny grób i wspólny krzyż.

Jak wyglądały ostatnie chwile Rudego i Alka? Wskażcie okoliczności ich śmierci. Opiszcie postawy bohaterów.

* byli wstrząśnięci, zrozpaczeni * śmierć Alka była „normalnym losem żołnierskim", ale „nie kryła w sobie grozy piekieł" * cierpienie i śmierć Rudego przerażały towarzyszy, poprzysięgli zemstę (wyrok śmierci na Schultza i Langego wykonano w miesiąc po śmierci Rudego)

Jakie wrażenie na przyjaciołach wywarła śmierć Rudego i Alka?

"Jak cuglami szarpnięty koń, wpiera się Zośka stopami w deski werandy i powoli skręca półobrotem. Słania się ku ścianie. [...] Głosy stają się coraz dalsze, coraz cichsze... W głowie wzmaga się szum, przed oczyma blaski i cienie.Czy to się zbliża postać zwycięskiego Maćka, czy też idzie szaleniec Alek? [...] Rudy! Rudy! To na pewno on... Złocista, rozwichrzona czupryna - to on! Nareszcie znów razem, w walce. [...] Bezsilne, omdlałe ciało osuwa się spod ściany ku ziemi..."

Co pamiętacie o okolicznościach śmierci Zośki?

„Alek gasł. [...] Rozumiał już, że gra jego życia dobiega końca. Rozumiał i nie przestawał się uśmiechać. Jakaż to wielka była gra".Bohaterowie określili swoje życie jako „wielką grę". Wiedzieli, że składają swoje życie w ofierze dla przyszłych pokoleń. Zdawali sobie sprawę, że wiele trzeba takich ofiar, aby wywalczyć wolność („kamienie składane na szaniec"). Byli dumni ze wszystkiego, co udało im się zrobić dla innych.

POKOLENIE KOLUMBÓW

Jakie wspólne doświadczenia mieli rówieśnicy bohaterów książki?

Podajcie daty ważnych wydarzeń w życiu bohaterów "Kamieni na szaniec".

śmierć

matura

Książka opowiada o losach młodych warszawiaków w czasie II wojny światowej, rówieśników Alka, Rudego i Zośki.

rok urodzenia

Dlaczego w tytule książki Romana Bratnego pojawia się określenie Kolumbowie?

Bohaterowie podjęli wezwanie, byli gotowi do wielu wyrzeczeń, poświęceń dla ojczyzny, złożyli dla niej ofiarę z własnego życia. Swoją postawą dali przyszłym pokoleniom nadzieję na wolność.

Juliusz Słowacki "Testament mój":„Lecz zaklinam, niech żywi nie tracą nadziei(...)A kiedy trzeba, na śmierć idą po kolei,Jak kamienie przez Boga rzucane na szaniec..."

Znaczenie tytułu powieści.

Ciekawostka

Powieść "Kamienie na szaniec" podaje się jako przykład literatury faktu, powieści reportażowej, anawet - gawędy harcerskiej. Wpiszcie do tabeli te elementy utworu, które potwierdzają przypisanie go do przywołanych gatunków.

GATUNEK

Dziękuję za uwagę!

Anna Stasiak

# data[].attributes.attachment_link.title
"Kamienie na szaniec"- cykl lekcji kl. 8

# data[].attributes.attachment_link.description
"Kamienie na szaniec"- cykl lekcji kl. 8

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Stworzenie Świata - według Biblii

CEL:- poznam biblijną koncepcję powstania świata,

Temat: Na początku był słowo. Stary Testament Księga Rodzaju

- Czym zajął się Bóg piątego dnia?

- Jak nazwał Bóg stworzone przez siebie sklepienie?

- Co uczynił Bóg drugiego dnia?

- Co stworzył Bóg pierwszego dnia?

- Co według Biblii było na początku?

- Co Bóg umieścił na sklepieniu nieba czwartego dnia?

Odpowiedz na pytania:

Bóg uporządkował wszechświat

symbol zła, grzechu, śmierci, tajemnicy,

symbol dobra, wieczności, duszy, życia, świętości, nieba

Oddzielił światłość od ciemności

* początkiem istnienia były chaos i bezład; * ziemia była płaskim dyskiem, a niebo - zawieszonym nad nim sklepieniem; * człowiek został stworzony przez istotę boską, która tchnęła w niego życie.

PODOBIEŃSTWA

Porównaj opowieść mitologiczną i biblijną.

Opis stworzenia świata i człowieka

w Biblii - jeden Bóg - doskonałość Stwórcy - Bóg - stworzyciel świata, jest ponad nim

w mitologii- wielu bogów - niedoskonałość bogów- bogowie utożsamiani z siłami przyrody

RÓŻNICE

Bóg - w religiach monoteistycznych (np. Świat został stworzony przez Boga.)

bóg - w religiach politeistycznych (np. W mitologii greckiej występuje wielu bogów.)

Czy, Twoim zdaniem, ludzie dobrze zaopiekowali się Ziemią, którą Bóg dał im we władanie? Zapisz swoje refleksje na ten temat.

# data[].attributes.attachment_link.description
Cykl lekcji poświęconych biblijnym przypowieściom z wykorzystaniem głównie materiałów wydawnictwa WSiP - kl VI SP

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
OPRAC. kLAUDIA jEZNACHkOLOROWY jĘZYK POLSKI

START

"Najtrudniej poznać samego siebie"TALES Z MILETU"Małe szanse są często początkiem wielkich przedsięwzięć"DEMOSTENES"Jaka jest najlepsza nauka?Oduczyć się złego"ANTYSTENES Z ATEN"Lepsza jest uboga mądrość niż głupie bogactwo"DIOGENES Z SYNOPY

MITOLOGIA

A teraz kilka definicji

MITOLOGIA - TO ZBIÓR MITÓW OPOWIADAJĄCYCH O POWSTANIU ŚWIATA, BOGACH CZY HEROSACH. JEDNA Z NAJWAŻNIEJSZYCH ELEMENTÓW KULTURY I RELIGII GRECKIEJ. pODSTAWOWĄ JEJ CECHĄ JEST POLITEIZM. MITOLOGIA ODZWIERCIEDLAŁA ŻYCIE, ŚWIADOMOŚĆ LUDZI TAMTYCH CZASÓW ORAZ RELACJE SPOŁECZNE, JAKIE MIĘDZY NIMI ZACHODZIŁY. TO POPRZEZ MITY, GRECY TŁUMACZYLI SOBIE FUNKCJONOWANIE ŚWIATA I WSZYSTKO TO, CZEGO NIE BYLI W STANIE ZROZUMIEĆ.MITOLOGIA PRZEDSTAWIA TAKŻE WYDARZENIA HISTORYCZNE - ŹRÓDŁO WIEDZY O WOJNACH, BITWACH W DZIEJACH STAROŻYTNYCH GREKÓW.

MITOLOGIA GRECKA

WIADOMOŚCI WSTĘPNE

Znajdź na mapie europy grecję i spróbuj odpowiedzieć na pytania:1. Jak nazywa się półwysep, na którym leży grecja?2. jakie morza ją otaczają?3. które miasto jest stolicą grecji?4. jak nazywa się największa z greckich wysp?

Zanim zaczniemy...

ATRYBUT

MONOTEIZM

POLITEIZM

MIT

MITOLOGIA

Aby lepiej rozumieć mitologię, należy znać podstawowe pojęcia...

definicje

Jan Parandowski, Mitologia. Wierzenia i podania Greków i Rzymian

Na początku był Chaos. Któż zdoła powiedzieć dokładnie, co to był Chaos? Niejedni widzieli w nim jakąś istotę boską, ale bez określonego kształtu. Inni - a takich było więcej - mówili, że to wielka otchłań, pełna siły twórczej i boskich nasieni, jakby jedna masa nieuporządkowana, ciężka i ciemna, mieszanina ziemi, wody, ognia i powietrza. Z tej napełnionej otchłani, kryjącej w sobie wszystkie zarodki przyszłego świata, wyłoniły się dwa potężne bóstwa, pierwsza królewska para bogów. Uranos - Niebo i Gaja - Ziemia. Oni dali początek wielu pokoleniom bogów.

a na początku było tak...

Spójrz na obraz. zastanów się, co na nim widzisz?Spróbuj opisać go w kilku zdaniach.

Chaos George Frederic Watts, Chaos, 1875

Obejrzyj komiks. Jak myślisz z czego wynika humor towarzyszący tej ilustrowanej opowieści?

tutaj znajdziesz teskt

Narysuj w zeszycie drzewo genealogiczne bogów greckich.

HERA

DEMETER

HESTIA

ZEUS

POSEJDON

HADES

REJA

KRONOS

URANOS

GAJA

RODZINA BOGÓW

drzewo genealogiczne

Stworzenie Ziemi, Maksim Suchariew

Ludowa wersja słowiańskiej opowieści o stworzeniu świata, pochodząca z końca XIX wieku z okolic Sieradza

Na początku nic nie było poza niebem i morzem, Bogiem, który płynął łodzią i diabłem wyłaniającym się z piany morskiej, który przysiadł się do Boga. Pomysł stworzenia Ziemi podsunął Bogu diabeł, który sam tego nie mógł wykonać. Diabeł zanurzył się i wydobył z dna garść piasku. Bóg rzucił ją na wodę i stworzył zaczątek Ziemi tak szczupły, że obaj ledwo się na niej pomieścili. Bóg i diabeł zamieszkali Ziemię, diabeł zamyślił zepchnąć śpiącego Boga do wody, ale przyczynił się tym do rozrastania lądu od strony Boga, od wschodu i od własnej strony, od zachodu. Obaj stwórcy wszczęli spór, który skończył się odejściem Boga w niebiosa i strąceniem diabła, który też tam podążył, piorunami w otchłań.

STWORZENIE ŚWIATA WG INNYCH MITOLOGII

jak i gdzie?

Na początku było tylko bezkresne morze i światło. Nad tą otchłanią pod postacią łabędzia krążył Świętowit. Dokuczała mu samotność, dlatego kiedy zobaczył na wodzie swój cień, postanowił oddzielić go od siebie. Tak narodzili się Perun, który zamieszkał świat ponad taflą morza, oraz Weles nurkujący w wielkim oceanie. Jednakże im także znudził się ten pusty świat. Wtedy to Weles postanowił wyłowić z dna morza garść piachu. Dopiero za trzecim razem, gdy poprawnie wypowiedział zaklęcie "z mocą Peruna i moją", udało mu się wyciągnąć piach nad powierzchnię wody, poprzednio ukrywszy odrobinę dla siebie w ustach. Perun rzucił piasek na powierzchnię wody, a ten zaczął rosnąć. Weles wtedy zakrztusił się powiększającym w ustach piachem i wypluł go. Tak powstały góry. Stworzony ląd był niewielki, dlatego Weles ponownie postanowił nie dzielić się z bratem ziemią i zabrać wszystko dla siebie. Gdy zmęczony Perun zasnął, Weles postanowił zepchnąć brata do morza. Wziął go delikatnie na ręce, a gdy tylko zaczął zbliżać się do brzegu, ziemia zaczęła się rozrastać w zastraszającym tempie. Obudzony tym Perun przestraszył się, że braknie dla niego nieba, więc posłał pszczołę, która miała zbadać tę sprawę. Ta poleciała podsłuchać rozmowę Welesa ze stworzonym przez niego kozłem. Przekazała ona usłyszaną wiadomość, że aby ląd przestał się rozrastać, trzeba wyznaczyć kierunki świata. Perun ukręcił z fal morskich kij i nim wyznaczył cztery kierunki świata. W ten sposób powstał ląd, który znamy. Bracia kłócili się o to, kto ma panować nad światem. Wtedy ponownie pojawił się Świętowit i podzielił między nimi sprawiedliwie świat. Perun dostał we władanie niebo i ziemię, a Weles panował nad Nawią.

SŁOWIAŃSZCZYZNA

jak i gdzie?

Stworzenie Adama, Michał Anioł

cytat pochodzi z Biblii Pierwszego Kościoła

Najpierw Bóg stworzył niebo i ziemię. Ziemia jednak była niewidoczna i niewyposażona. Ciemność zalegała nad otchłanią, a tchnienie Boga niosło się nad wodami.Bóg zatem rzekł: "Niech się stanie światło", i światło nastało. I widział Bóg, że ono jest dobre i piękne. Wtedy oddzielił Bóg światło od ciemności. Światło nazwał Bóg dniem, a ciemność nazwał nocą. Minął wieczór i minął poranek - dzień pierwszyI rzekł Bóg: "Niech powstanie sklepienie między wodami, by oddzielało jedne wody od drugich. Stworzył Bóg sklepienie i oddzielił wody, które były pod sklepieniem, od wód znajdujących się nad sklepieniem. To sklepienie Bóg nazwał niebem. I widział Bóg, że ono jest dobre i piękne.

STWORZENIE ŚWIATA WG BIBLII

jak? gdzie?

Czym różni się bibilijny opis powstania świata od mitologicznego? Podaj 3 różnice. Odpowiedź zapisz w zeszycie.

12 tronów

władca nieba i zieminazywany "ojcem bogów i ludzi"atrybuty: piorun, orzeł, tarcza (zwana egidą)

ZEUS (DZEUS)

Z WIZYTĄ NA OLIMPIE

bogini małżeństw, patronka macierzyństwa, opiekunka ogniska domowegożona Zeusaczęsto przedstawiana z owocem granatu w ręce (symbol płodności) lub z liliąwedług Parandowskiego Hera na głowie nosiła także diadem z gwiazd

HERA

bogini mądrości, sztuki, sprawiedliwej wojnyatrybuty: włócznia i tarcza

ATENA

bogini miłości i pięknaatrybuty: rydwan zaprzężony w gołębie, róża, jabłko oraz mirt

Czy wiesz jak została stworzona najpiękniejsza z bogiń antycznych?

AFRODYTA

Narodziny Wenus, Sandro Botticelli

bóg muzyki i sztukibył najprzystojniejszym bogiem spośród mężczyznatrybuty: łuk i lira

APOLLO

bogini łowówatrybuty: łuk, strzały, kołczan

ARTEMIDA

bóg ognia, kowali i złotnikówopiekun rękodzielnikówatrybuty: młot i kowadło

HEFAJSTOS

bóg mórz, jezior, rzek, trzęsień ziemi, żeglarzy, rybakówatrybuty: trójząb

POSEJDON

bóg krwawej i okrutnej wojnyjest patronem m.in. szpiegów, katów i bezwzględnych dowódcówatrybuty: miecz, zbroja i tarcza

ARES

bogini urodzaju, ziemi uprawnej, zbóż, rolnictwaDemeter była przedstawiana jako poważna kobieta z wieńcem kłosów na głowie. atrybuty: sierp, pochodnia, kosz owoców

DEMETER

bóg wina i winnej latorośli, bóg płodnoościatrybuty: gałąź winorośli, tyrs (laska), maski tragiczne

DIONIZOS

często mówiono o nim "bożek" lub "boski posłaniec"

bóg dróg, podróżnych, kupców, pasterzy, złodziei, posłaniec bogówatrybuty: kaduceusz, podróżny kapelusz ze skrzydłami (petasos), sandały ze skrzydłami, dzięki którym przemieszczał się z miejsca na miejsce

HERMES

opiekunka ogniska domowego, podróżnych, nowożeńców i sierotnajłagodniejsza z bogów, nigdy nie brała udziału w sporach i nigdy nie schodziła na Ziemię (stale obecna na Olimpie)atrybuty: pochodnia i ognisko

HESTIA

bóg podziemnego świata zmarłych -> z czasem zaczęsto nazywać Hadesem także jego krainęatrybuty: berło i kluczeu jego boku zawsze stał Cerber - trójgłowy pies

HADES

BOGOWIE ZAMIESZKIWALI GÓRĘ OLIMP. BYŁO ICH 12, JEDNAKŻE SKŁAD OWEJ 12 NIE ZAWSZE BYŁ JEDNAKOWY - ZALEŻAŁ OD ŻRÓDŁA, Z KTÓREGO CZERPIEMY INFORMACJE O STAROŻYTNEJ gRECJI.BOGOWIE, KTÓRZY BYLI OBECNI ZAWSZE TO: AFRODYTA, APOLLO, ARES, ARTEMIDA, ATENA, HEFAJSTOS, HERA, HERMES, POSEJDON, ZEUS.POZOSTAŁE DWA MIEJSCA, W ZALEŻNOŚCI OD ŹRÓDEŁ NALEŻĄ DO: hADESA, DEMETER, DIONIZOSA ORAZ HESTII

12 tronów ...14 bogów... Jak to mozliwe?

Najwyższy masyw górski w Grecji.W mitologii greckiej Olimp uważany był za siedzibę bogów greckich, w tym najważniejszego: Zeusa. Z tego miejsca bogowie mieli kierować ludzkimi losami. Wierzono, że ilekroć jakiś człowiek próbował tam wejść, spadał z niego.

GÓRA OLIMP

NOWESŁOWO

Sprawdź się!Co zapamiętałeś/aś z tekstu?

MIT

Przeczytaj tekst

IKAROWE LOTY

MIT O DEDALU I IKARZE

Czy znasz inne tekstu kultury, które odnoszą się do tego mitu?

Pieter Bruegel starszy "Pejzaż z upadkiem Ikara"

Marc Chagall, Upadek Ikara

ZADANIE DODATKOWE

ilustracja

TEKST

pytania do tekstu

Jak powstają pory roku?

DEMETER I PERSEFONA

IInnes Fripp, Demeter żegna Persefonę, powracającą do Hadesu

Frederic Leighton, Powrót Persefony

Spójrz na 4 obray zamieszczone w kolejnych slajdach. Opisz przedstawione pejzaże. Wskaż, którą część mitu mógłby ilustrować każdy z nich.

Stanisław Gałek, Potok w zimie, 1920

KAZIMIERZ SICHULSKI, KWITNĄCE DRZEWA, 1917

Vincent van Gogh, Zamknięte pole z chłopem, 1889

Ilja Ostrouchow, Złota jesień, 1887

Tutaj znajdziesz zadanie na wyobraźnię :)

Kliknij na książkę i przeczytaj tekst

Kliknij, aby dowiedzieć się więcej

HEROSI

HERAKLES

Przyjrzyj się znanym z seriali animowanych bohaterom. Jak myślisz, co wspólnego mogą mieć z Heraklesem?

Obejrzyj krótki filmik i stwórz w zeszycie notatkę na temat 12 prac Heraklesa

W wolnej chwili możesz zobaczyć jeszcze inną realizację na temat mitu o Heraklesie

Przeczytaj mnie :)

TEZEUSZ

W LABIRYNCIE MITU

następnastrona

następnastrona

1. W imieniu Ariadny opowiedz o tym, co wydarzyło się na Krecie po przybyciu Tezeusza.2. Opowiedz, jak zakończyła się historia córki króla Minosa.3. Porównaj mit o Tezeuszu z opowieścią o Heraklesie. Która historia wydaje ci się ciekawsza?

WYMIEŃ WSZYSTKICH BOHATERÓW MITU. PRZYPORZĄDKUJ DO NICH PONIŻSZE INFORMACJE.

Zapisz pod nim znaczenie wyrażeń:NIĆ ARIADNY, PO NITCE DO KŁĘBKA.

WYKONAJ Z NICI LUB Z WŁÓCZKI PORTRET ARIADNY.

Campana Cassoni, Tezeusz i Minotaur, 1510-1520

WSKAŻ NA OBRAZIE BOHATERÓW MITU

Zabawmy się!

Wykonaj zadania

Przeczytaj mit

CZAS NA SYZYFA

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetuer adipiscing elit, sed diam nonummy nibh euismod tincidunt ut laoreet dolore magna aliquam erat volutpat.

sYZYF - WŁADCA KORYNTU ZASŁUGUJE NA SUROWĄ KARĘ!

pRZYGOTUJCIE SWOJE MOWY, ZAPISZCIE ARGUMENTY I WNIOSKI KOŃCOWE...

Podzielmy się na oskarżycieli i obrońców i stańmy przed Wysokim Sądem Olimpijskim

CZAS NA SĄD!

WARTO WIEDZIEĆ

PRZECZYTAJ

MIT O PROMETEUSZU

TEN, KTÓRY DAŁ LUDZIOM ŚWIATŁO!

PLAN1. Krótka informacja o dziele i jego autorze.2. Temat obrazu.3. Pierwszy plan.4. Drugi plan.5. Tło.6. Nastrój, jaki wywołuje obraz.

GUSTAVE MOREAU, PROMETEUSZ, 1868R.

Opisz obraz francuskiego malarza. Skorzystaj z podanego planu.

Jeśli nie pamiętasz szyfru, zajrzyj tutaj :)

ODSZYFRUJ UKRYTE SŁOWA

opowiedz o tym wydarzeniu w trzech, czterech zdaniach

W jaki sposób Prometeusz stworzył człowieka?

KORZYŚCI Z OGNIA

Co zyskał człowiek, kiedy otrzymał ogień od Prometeusza?

1. Co i dlaczego uczyniłbyś/uczyniłabyś, gdybyś został/została Prometeuszem?2. Na jakie 3 pytania chciał sobie odpowiedzieć człowiek żyjący w starożytności, gdy tworzył mit o Prometeuszu?3. Podaj przykład znanej osoby, którą można by nazwać współczesnym Prometeuszem.

POZNAJ HISTORIĘ PRAWDZIWEJ MIŁOŚCI ORAZ MAGIĘ POEZJI I MUZYKI

ORFEUSZ I EURYDYKA

Fragment "Ilustrowanej księgi mitów greckich" Nikos i Ares Chadzinikolau

"Orfeusz był synem jednej z 9 muz (opiekunek sztuki i nauki) - Kaliope i boga rzecznego Ojagrosa. Po ojcu odziedziczył dar pięknego śpiewu i grania na lirze i harfie. Za żonę miał śliczną nimfę Eurydykę. Jej uroda budziła miłość u każdego mężczyzny".

TUTAJ PRZECZYTASZ O HISTORII ORFEUSZA I EURYDYKI

CZYM DLA CIEBIE JEST MIŁOŚĆ?

POSŁUCHAJ

1. Co to znaczy, że Orfeusz był czarodziejem? Podaj przykłady jego magii.2. Czy znasz jeszcze kogoś, kto swoją pieśnią czarował naturę?3. Jaki był warunek uwolnienia Eurydyki? Dlaczego Hades wystawił Orfeusza na taką próbę? Co sprawiło, że Orfeusz nie podołał temu zadaniu?

Michael Willmann, Orfeusz grający zwierzętom, ok. 1670r.

A TERAZ COŚ PRZYJEMNEGO :)Kliknij i posłuchaj...

Przed tobą ostatnie trzy zadania:)

DZIĘKUJĘ!

# data[].attributes.attachment_link.title
BIBLIA, CZYLI HISTORIA NAJBARDZIEJ ZNANEJ KSIĘGI.