# data[].attributes.headline
Lijst musea & erfgoedlocaties Zuid-Holland

# data[].attributes.subject
Lijst musea & erfgoedlocaties Zuid-Holland

# data[].attributes.body
Een compleet overzicht van musea & erfgoedlocaties in de provincie Zuid-Holland.

# data[].attributes.attachment_link.description
Wil je eropuit? Bekijk ons overzicht van activiteiten en locaties om de geschiedenis in jouw omgeving te verkennen en ervaren.

# data[].attributes.body
Wil je tijdens de voorbereiding vast aan de slag met praatplaten of met aansluitende literatuur? Bekijk hier welke thema's vaak terugkomen in het museum.

# data[].attributes.body
Tips bij het maken van de keuze van een museum of erfgoedlocatie als potentieel samenwerkingspartner.

# data[].attributes.attachment_link.title
Hoe kies je een museum of erfgoedlocatie

# data[].attributes.headline
Waarom samenwerken met een museum en/of erfgoedlocatie?

# data[].attributes.subject
Waarom samenwerken met een museum en/of erfgoedlocatie?

# data[].attributes.body
Taalontwikkeling

Met je taalgroep of taalmaatje naar een museum of erfgoed locatie is niet alleen leuk, maar ook heel nuttig. Tijdens een bezoek leert de taalleerder niet alleen nieuwe woorden, maar ook het gebruik van woorden in een andere context. Zo gaat kunst bijvoorbeeld over emotie en gevoel, maar ook over de vorm en de betekenis achter een werk. In musea en erfgoedlocaties is er een overvloed aan taal op verschillende niveaus aanwezig, bijvoorbeeld op informatiebordjes en in zaalteksten. Bovendien dragen de visuele elementen van de locatie bij aan het leerproces, wat ondersteunend is bij het leren van taal. Kortom, een bezoek aan een museum of erfgoed locatie kan minstens even belangrijk zijn als de (non-)formele taallessen.

(Lokale) cultuur

Niet alleen op het gebied van taalontwikkeling kan een bezoek meerwaarde hebben. De taalleerder leert meer van de Nederlandse of lokale cultuur en komt op een nieuwe plek. De volgende keer kan hij/zij zelf een locatie bezoeken, met familie, de kinderen of een buurman- of vrouw. Voor musea is dit ook belangrijk – zij zijn vaak op zoek naar een diversere doelgroep.

Jouw doel

Het is belangrijk dat jouw bibliotheek van tevoren bepaalt waarom er een samenwerking aangegaan wordt met een museum en/of erfgoedlocatie op het gebied van basisvaardigheden. Dit is een taak voor de projectcoördinator. Vraag als vrijwilliger na waar voor jullie bibliotheek het zwaartepunt ligt.

# data[].attributes.headline
Ter inspiratie: Project 'Mooi meegenomen'

# data[].attributes.subject
Ter inspiratie: Project 'Mooi meegenomen'

# data[].attributes.body
De docentenhandleiding voor bezoek met taalgroepen aan het Wereldmuseum Amsterdam (voorheen Tropenmuseum). Met dank aan Mirjam van Campen (Cpunt) voor het beschikbaar stellen!

# data[].attributes.headline
Ter inspiratie: Woordenlijsten voor bezoek

# data[].attributes.subject
Ter inspiratie: Woordenlijsten voor bezoek

# data[].attributes.body
Bereid je taalmaatje of taalgroep voor op het bezoek. Welke termen gebruiken ze daar zoal?

# data[].attributes.headline
Ter inspiratie: Woordenlijsten uit de kunsthoek

# data[].attributes.subject
Ter inspiratie: Woordenlijsten uit de kunsthoek

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
De online woordenlijst van KunstopDoek is bedoeld om enkele van de kunstterminologieën die je op onze website vindt, uit te leggen en te belichten.

Het bevat definities, meestal met illustraties, van meer dan 400 termen, waaronder kunstenaarsgroepen en kunststromingen, technieken, media en ander kunstjargon.
A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z
A

Abstract: een stijl van kunstwerken die onzichtbare werkelijkheid weergeven. Concepten zoals kleur, vorm en samenstelling zijn het uitgangspunt. Niet herkenbaar beeld.

Kunst op Doek: Blauw en oranje Abstract I

Abstraheren: het stileren van figuratieve of realistische onderwerpen op zo'n manier dat ze minder herkenbaar zijn.

Acryl verf: synthetische, sneldrogende verfsoort waarbij het pigment wordt gebonden met acrylaathars.

Acryl verf op kunstpalette

Afdrukken: een afdruk die wordt gemaakt door middel van eender welke methode van overdracht van het ene oppervlak naar het andere..

Etsen door foeragerende wijnboeren

Afdruk oplage: het aantal exemplaren dat in één keer wordt afgedrukt en gepubliceerd.

Atmosferisch perspectief: een vorm van suggestie van ruimte. Deze wordt meestal gemaakt door de vervaging van vorm, kleur en/of textuur.

Atmosferisch perspectief in de bergen

Aquarel: Kunstwerk geschilderd met aquarelverf. Aquarelverf wordt ook wel waterverf genoemd.

Aquarelverf: transparante verf bestaande uit pigment, water en Arabische gom als bindmiddel.

B

Barok: dominante stijl in de kunst en architectuur van de zeventiende eeuw. Het wordt gekenmerkt door zelfvertrouwen, dynamiek en een realistische benadering van de voorstelling.

Kunst op Doek: Badende vrouw (Rembrandt)

Betekenis: de inhoud, wat de maker wil zeggen.

C

Canvas: een harde en geweven doek. Van oudsher wordt het door kunstenaars gebruikt als drager (ondergrond om op te schilderen).

Foto: Chamille White

Collage: kunstwerk waarin papier, foto's, stof en andere materialen zijn gerangschikt en op een dragend oppervlak zijn geplakt.

Conté: krijt in de hoekige staaf gedrukt in wit, zwart, rood en sepia.

Conté kleurpotloden foto van Just plain Bill

Contrast: rangschikking van tegengestelde elementen (lichte versus donkere kleuren, ruwe versus gladde texturen, grote versus kleine vormen, etc.).

D

Decoratie: alles wat gebruikt wordt om iets aantrekkelijker of feestelijker te maken.

Foto door Ella Jardim

Diagonaal: de lijn die twee tegengestelde hoeken in een rechthoek met elkaar verbindt.

Drypoint (ets): etstechniek waarbij een scherpe naald of diamant direct ter plaatse wordt gekrast. De krassen zijn voorzien van een stiftfrees zodat de gedrukte lijnen nooit helemaal strak zijn.

Droge naald ets van Paul Helleu

E

Ecoline: gekleurde inkt.

Handschrift gemaakt met kleurinkten

Etsen: een grafische techniek waarbij het beeld in een metalen plaat gekrast wordt.

Foto: Barbara Bernát

Kunst op Doek: Zie in de winkel

Exterieur: de buitenkant van een gebouw.

Foto: Julia Davis

F

Kunst op Doek: Kubistische vrouw met theepot

Functie: doel, bestemming.

G

Geometrisch: een stijl van werken gericht op abstracte lineaire motieven (lijnen, vierkanten, rechthoeken, cirkels, driehoeken). Ook wel genoemd: concrete of geometrische abstractie.

Kunst op Doek: Tableau I (Piet Mondriaan)

Geometrische vorm: te maken met een kompas en liniaal.

Foto: Knoe

Gouache: watergedragen verf die met behulp van vulstoffen ondoorzichtig wordt gemaakt. Een tekening met plakkaatverf wordt ook wel plakkaatverf genoemd.

Grafiek: drukwerk in de editie; ook wel genoemd: (kunst)print.

Grafische technieken: etsen, zeefdrukken, houtdruk, lithografie.

1. - Ets. 2. - Zeefdruk. 3. - Houten drukgereedschap. 4. - Lithografiemachine

H

Halfgezicht: van opzij gezien.

Kunst op Doek: Portret van Dante (Sandro Botticelli)

Handtekening: naam of initialen die de kunstenaar na oplevering op het kunstwerk plaatst.

Kunst op Doek: Een takje kruisbessen op een stenen sokkel (Adriaen Coorte)

Harmonie: wanneer alles in balans is.

Houtgravure: een vorm van reliëfdruk, die in de voorkant van een hardhouten blok wordt gezaagd. Gedetailleerde tekening mogelijk. Ook bekend als xylografie.

Kunst op Doek: Klipwandeling bij Pourville (Claude Monet)

Houtskool: verkoold hout dat een diepe zwarte lijn geeft. Het wordt vaak gebruikt voor een ruwe tekening of schets. Houtskool was het favoriete materiaal om mee te keken van schilders zoals bijvoorbeeld Jan Asselijn en Rembrandt.

Foto: Showcake

Houtsnede: een vorm van reliëfdruk.

I

Idealiseren: het mooier maken dan het werkelijk is.

Kunst op Doek: Geïdealiseerd Portret van een Dame (Sandro Botticelli)

Impressionisme: beweging in de tweede helft van de 19e eeuw. Kunstenaars schilderen wat ze waarnemen, niet wat ze weten over het onderwerp. Een stijl van schilderen waarbij het beeld in een losse penseelstreek wordt weergegeven. Het verbeeldt niet zozeer de werkelijkheid, maar een tijdsgebonden persoonlijke ervaring van de kunstenaar.

Kunst op Doek: San Giorgio Maggiore in de schemering (Claude Monet)

Industrieel ontwerp: ontwerp dat machinaal tot stand komt, wat massaproductie mogelijk maakt. Invloeden zijn onder andere functie, techniek, gebruiker, etc.

Inhoud: waar het kunstwerk over gaat.

Installatie: kunstwerk bestaande uit meerdere met elkaar verbonden elementen in een ruimte, vaak fysiek toegankelijk.

Kunstinstallatie "Albatross Omnibus" van Derek Sullivan

Interieur: de binnenkant van een gebouw.

Minimalistisch interieur

K

Koud-warm contrast: het contrast tussen koude en warme kleuren. Het koud/warm contrast is essentieel in de suggestie van de ruimte en de suggestie van plasticiteit. Warme kleuren komen naar voren, koele kleuren maken plaats voor koele kleuren.

L

Lijnbeheer: de manier waarop de lijnen in een tekening worden gebruikt.

Litho: lithografische druk; een druktechniek waarmee een grote oplage kan worden gemaakt.

Lithografische pers in het Beierse bureau voor landmetingen en geografische informatie, München, Duitsland.

Lithografie: een vorm van een planografische prent. Een prent is meestal gemaakt van een steen waarop een afbeelding is aangebracht met inkt of krijt. Ook bekend als lithografische prent.

M

Magisch realisme: een manier om een gefantaseerde voorstelling zo natuurgetrouw weer te geven dat het lijkt alsof het is gebeurd.

Caravan (Salvador Dali)

Mezzotint: een vorm van vlakdruk. De drukplaat werkt met een tandwiel om een ruw oppervlak te creëren, eventueel zichtbaar in de print als grijstint.

Brougham Castle bij de kruising van de rivieren Eamont en Lowther, gegraveerd door Eminent Engravers, uit tekeningen van J.M.W. Turner.

Minimalisme/minimalisme: de stijl van het kunstwerk waarin de persoonlijke expressie op de achtergrond is en het werk draait om aspecten als geometrische vormen, ritme en eventueel kleur. De compositie is vaak eenvoudig.

Kunst op Doek: Oude Victoriaanse vuurtoren

Monoprint: eenmalige afdruk.

Monoprint van een blad

Monotype: eenmalig 'stempel' van een afbeelding die met verf of inkt op een metalen of glazen afbeelding is aangebracht.

Motief: onderwerp wordt uitgewerkt in een kunstwerk.

O

Olieverf: type verf waarin het pigment is gebonden met olie. Olieverf droogt zeer langzaam (de droogtijd is minimaal een week), waardoor kleurnuances in elkaar kunnen vloeien. Het kan zowel ondoorzichtig als transparant worden aangebracht.

Olieverf kunstpalet

Oost-Indische inkt: zwarte inkt bestaande uit roet, gom en water, die na droging waterdicht en lichtecht is.

Zwarte inkt in water

Organische vorm: gegroeid, sierlijk, gebogen.

Patroon met organische vormen

Overlap: manier om ruimte te suggereren. Delen van vormen zijn niet zichtbaar omdat er andere vormen voor hen staan.

P

Panel: en ondergrond voor een schilderij, bijvoorbeeld van hout of kunststof, waarop men schildert.

Houten paneel

Pastel: tekening van krijt bestaande uit pigment, gom en pijpklei (een kalkhoudende klei). De toevoeging van de pijpklei geeft de pastelkleuren een zachte tint. Pastel blijft als het ware 'op' het papier staan en moet worden gefixeerd.

Bomen bij zonsondergang (Karen Margulis)

Perspectief: representatie van objecten in de driedimensionale ruimte op het platte oppervlak.

Objecten in perspectief - academische tekening

Piëzoprint: digitale print gemaakt met behulp van een inkjettechniek.

Hoge precisie piëzo-inkjetprinter met hoge nauwkeurigheid

Plasticiteit: driedimensionaliteit suggereert op een plat oppervlak.

Poseren: zittend, liggend of staand voor een te portretteren kunstenaar..

Primaire kleuren: rood - geel - blauw.

R

Realisme: vormen van kunst die de werkelijkheid zo nauwkeurig mogelijk weergeven. Altijd figuratief.

Realistisch: een stijl van kunst waarin de werkelijkheid het uitgangspunt is. Ook wel naturalistisch genoemd.

Reliëf: een plat kunstwerk dat een voelbare dieptewerking heeft. Het is iets tussen schilderij en object. Een driedimensionaal werk, waarbij de vormen aan een oppervlak zijn bevestigd en/of eruit steken.

Verlichting boven de Trevifontein, Rome. Foto door Marie-Lan Nguyen

Reliëfdruk: verzamelnaam voor druktechnieken waarbij het te drukken beeld rechtop blijft staan als een stempel. Bijvoorbeeld in het geval van een houtsnede.

Reliëfdruk in de werkplaatsen voor beeldende kunst in het centrum voor het Midden-Hudsonerfgoed

Repoussoir: een object langs de rechter- of linkervoorgrond van een tweedimensionaal kunstwerk. Het leidt het oog van de toeschouwer naar de compositie door de rand van de compositie in een bracketing (inlijsten) te plaatsen.

Landschap met Tobias en Rafaël (Claude Lorrain)

Rotatiediepdruk: een verzamelnaam voor die druktechnieken waarbij het beeld diep in de plaat ligt. Bijvoorbeeld etsen of graveren.

Ruimte/suggestie: de indruk van ruimte. Het lijkt alsof er diepte is terwijl het beeld vlak is (zie ook perspectief).

S

Samenstelling: het contrast tussen koude en warme kleuren. Het koud/warm contrast is essentieel in de suggestie van de ruimte en de suggestie van plasticiteit. Warme kleuren komen naar voren, koele kleuren maken plaats voor koele kleuren.

Sepia: verdunde inktvisinkt, bruingrijs van kleur.

Sepia landschap

Sienna: ood/bruine kleur.

Tinten van sienna

Schilderij: werk gemaakt van verf en eventueel andere materialen, meestal op doek of paneel.

Sjabloon: uitgesneden vorm.

Stilleven: een verzameling van roerloze dingen, planten of dieren, meestal geplaatst in een bepaalde compositie.

Stilzetten: vereenvoudiging van een vorm.

Stijl: een bepaalde manier van vormgeven.

Surrealisme: beweging in de 20e eeuw, die het onderbewuste probeert te verbeelden en realiteit, droom en fantasie met elkaar vermengt.

De verleiding van de heilige Antonius (Salvador Dalí)

Surrealistisch: een realistische manier van werken waarbij het afgebeelde onderwerp in werkelijkheid niet kan bestaan. Het is vaak gebaseerd op het onbewuste, zoals associaties, hallucinaties en dromen.

Symbolisch: het kunstwerk betekent meer dan je kunt zien. Of betekent iets anders dan wat je ziet.

T

Tempera: een matte, ondoorzichtige, sneldrogende verf. Het pigment wordt gebonden met kaasstof (caseïne tempera) of eiwit of eigeel (eitempera).

Textuur: het oppervlak van een stof, een schilderij, een verfhuid.

Tweeluik: an artwork consisting of two parts, usually two paintings.

Tweeluik kunstwerken in de eetkamer

U

Uitzichtpunt: punt van waaruit iets werd bekeken.

V

Vanitas: Vanitas is afkomstig uit het latijn en staat in de kunst voor ijdelheid en leegheid. Kunstenaars beelden dit onder andere uit door schedels, gedoofde kaarsen, omgevallen glazen en verwelkte bloemen. Allemaal objecten die in de kunst symbool staan voor de zinloosheid van het aardse.

Verdwijningspunt: in het lijnperspectief, het punt aan de horizon waar twee lijnen elkaar ontmoeten.

Verdwijningspunt in het metrostation

Vernis: harsoplossing die over een schilderij kan worden aangebracht om het te beschermen tegen vuil.

Vogelperspectief: vanuit een zeer hoog standpunt naar het onderwerp kijken.

Volledig gezicht: van voren gezien.

W

Wassen: het bewerken van een tekening met sterk verdunde Oost-Indische inkt, vaak om schaduwen weer te geven.

Z

Zeefdrukproces

Zelfportret: en portret dat de kunstenaar van zichzelf maakt.

# data[].attributes.attachment_link.title
Breid je kunstkennis uit met behulp van de Kunst woordenlijst

# data[].attributes.attachment_link.description
Wil je een kunstwerk beter begrijpen? De kunstwereld heeft haar eigen jargon en maakt het je niet makkelijk. Wij leggen hier alle kunsttermen voor je uit.

# data[].attributes.headline
Inspiratie: Taalcoachkoppels bij de molen

# data[].attributes.subject
Inspiratie: Taalcoachkoppels bij de molen

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Door heel Nederland bezoeken dit weekend taalcoachkoppels- en groepjes een molen in de buurt. Zo ook 2 koppels van De Bibliotheek Veenendaal. Ter voorbereiding op het bezoek aan Molen De Vriendschap in Veenendaal gebruikten de koppels het speciaal daarvoor ontwikkelde taalcoachmateriaal 'Samen naar de Molen'.

Ga jij dit weekend ook met je deelnemer(s) naar de molen? Maak dan foto's samen met je deelnemer(s) mét de molen op de achtergrond en plaats de foto op social media met @hetbegintmettaal en #hetbegintmettaal. Zo maak je kans op 5 gedrukte SpreekTaal boekjes voor jouw organisatie.

Nieuwe samenwerking

Stichting Het Begint met Taal gaat samenwerken met De Hollandsche Molen: we willen dat zoveel mogelijk nieuwkomers onze prachtige molens gaan ontdekken. Daarmee wordt de inclusiviteit van de molens vergroot en kunnen nieuwkomers meer taalcontact opdoen en hun Nederlands verbeteren.

Plan je bezoek aan de molen

Ben je als coördinator voor je taalkoppels en -groepjes op zoek naar:

een bijzonder taaluitje,

nieuw oefenmateriaal rond een typisch Nederlands onderwerp,

een kant-en-klaar programma om hen in de praktijk te laten oefenen?

Ga dan naar het extranet (besloten pagina op de website) voor coördinatoren. Onder het kopje "inspiratie" vind je alle informatie over jouw bezoek aan de molen. 13 en 14 mei zijn de officiële molendagen, maar daarna is het ook zeker mogelijk om een afspraak te maken met een molen bij jou in de buurt. Tip: laat je deelnemer zelf een afspraak maken met de molenaar aan de hand van het nieuwe oefenmateriaal.

# data[].attributes.attachment_link.title
Taalcoachkoppels bij de molen! ⋆ Het Begint met Taal

# data[].attributes.attachment_link.description
Dit weekend zijn de Nationale Molendagen. Dé start van onze nieuwe samenwerking met de Hollandsche Molen. Ga jij ook naar de molen?

# data[].attributes.attachment_link.title
Museumlessen Volkenkunde mei juni 2023 Saskia Verouden

# data[].attributes.body
Een document met verschillende financiële tips om een samenwerking te kunnen bekostigen.

# data[].attributes.body
Een document met verschillende tips die helpen bij het starten van een samenwerking.

# data[].attributes.headline
Tips voor het rondleiden van taalleerders

# data[].attributes.subject
Tips voor het rondleiden van taalleerders

# data[].attributes.body
Stuur dit filmpje naar het museum en/of erfgoedlocatie, zodat de vrijwilligers en educatoren zich kunnen voorbereiden op het bezoek van taalleerders!

# data[].attributes.attachment_link.title
Tips voor het rondleiden van taalleerders

# data[].attributes.headline
Tips voor de voorbereiding van het bezoek

# data[].attributes.subject
Tips voor de voorbereiding van het bezoek

# data[].attributes.body
Een voorbeeld vanuit het onderwijs met algemeen bruikbare tips die ook toepasbaar zijn op het bezoek met taalleerders.

# data[].attributes.attachment_link.title
Zo maak je van museumbezoek een succes - Leraar24

# data[].attributes.attachment_link.description
Museumeducatie: in een museum, gebeurt het leren formeel en informeel, door bewust of onbewust te kijken en doen.

# data[].attributes.headline
Voorbeeld e-mail opzet voor bezoek taalmaatjes 

# data[].attributes.subject
Voorbeeld e-mail opzet voor bezoek taalmaatjes 

# data[].attributes.body
Een voorbeeld opzet hoe je materiaal kunt opvragen bij een museum of erfgoedlocatie. Vraag altijd na wat de organisatieafspraken zijn, voordat je als taalvrijwilliger zelf met een locatie contact opneemt.

# data[].attributes.attachment_link.title
Voorbeeld e-mail verzoek aanvullende informatie

# data[].attributes.body
Tips om een helder persbericht te schrijven over de samenwerking tussen de bibliotheek en musea en/of erfgoedlocatie.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Een sterk persbericht schrijven dat gelezen en geplaatst wordt door journalisten doe je niet zomaar. Veel persberichten halen nooit een krant of nieuwssite. Hoe zorg jij dat jouw persberichten wél de aandacht trekken van de journalist en de aandacht krijgen die jouw nieuws verdient? Met behulp van deze 10 tips schrijf jij een goed persbericht.
1. Maak het nieuwswaardig
Dat klinkt als een inkoppertje, maar ondertussen gaat het hier nog regelmatig mis. Verplaats je in de journalist of redactie die je met jouw artikel wil aanspreken: is dit voor die ander (en zijn/haar lezers) interessant genoeg? Sluit het aan op de actualiteit, is het iets nieuws of een leuk weetje dat past bij de lezers of luisteraars van dat medium (feitjes en nieuw onderzoek doen het altijd goed)? Of ben je alleen iets aan het promoten omdat je het zelf zo graag wilt vertellen? 'Oud nieuws' en 'promotiestukjes' belanden als eerste in de prullenmand van de journalist. En als je heel veel persberichten naar dezelfde persrelaties stuurt, worden je berichten ook al snel als niet meer nieuwswaardig gezien. Kwaliteit gaat boven kwantiteit.
2. Een pakkende titel
Een goede titel is kort, trekt de aandacht en geeft in één zin de kern van het hele persbericht. Lezers die alleen aan koppensnellen doen in een online of fysieke krant, moeten met alleen deze titel al het belangrijkste nieuws meekrijgen. Als je echt meer wilt vertellen dan in de titel past, kan eventueel een ondertitel gebruikt worden, maar realiseer je dat die zelden letterlijk zo wordt meegenomen.

Ook belangrijk: zorg dat de titel er visueel uitspringt met een groot lettertype en/of vetgedrukt.

Boven de titel zet je het woord 'persbericht' met de datum en plaats, zodat een journalist weet hoe recent en lokaal het nieuws is.
3. Zorg voor structuur en maak het oprolbaar
Als je vaker persberichten schrijft, ben je waarschijnlijk wel bekend met het feit dat een persbericht 'oprolbaal' moet zijn. Dat betekent zoveel dat afhankelijk van hoeveel ruimte er is in het betreffende medium, er vanaf onder afgeknipt gaat worden. Begin dus met een sterke eerste alinea die de lezer direct vertelt waar het om gaat (wat, waar, waarom, wanneer, wie). Kort en krachtig.

Na deze kernboodschap, kun je in de onderliggende alinea's uitbreiden met de extra informatie die je ook wilt geven. Goede tussenkopjes maken het de lezer ook hier weer makkelijk. Elke volgende alinea is daarbij net een stukje minder belangrijk, dus bedenk goed wat het belangrijkste is dat je wilt meegeven.
4. Een heldere en neutrale schrijfstijl
Schrijf in eenvoudig en begrijpbare taal, zonder jargon en hulpwerkwoorden (of spelfouten). Zeker de kleinere kranten willen nog wel eens een persbericht één op één overnemen, dus schrijf de tekst ook met dit in het achterhoofd. Kan het meteen zo in de krant?

Houd ook hier in het achterhoofd dat als een journalist denkt dat het te veel als een promotietekst leest, hij het niet kan plaatsen. Het artikel (en dus het persbericht) moet lezen als een artikel van een neutrale journalist.
5. Gebruik mooie quotes
Een mooie quote die aansluit bij je kernboodschap doet het ook altijd goed. Zeker als die quote komt van een (lokale) bekendheid of iemand uit de doelgroep. Het geeft een persoonlijk tintje aan het nieuws, een stukje herkenning voor de lezer. Als je een goede quote opneemt, zorg dat die visueel ook goed herkenbaar is in het persbericht zodat hij eruit springt.
6. Noot voor de redactie
Het persbericht eindigt standaard met een 'noot voor de redactie'. Duidelijk in een afwijkende vormgeving, bijvoorbeeld onder een streep en in een kleiner lettertype. Dit is het stukje dat nooit per ongeluk ook meegenomen mag worden in een artikel, maar wat direct gericht is aan de journalist. Hierin staan jouw contactgegevens voor als de journalist meer informatie wil, extra beeldmateriaal of een interview. Dit is ook de plek waar je de journalist kunt uitnodigen voor bijvoorbeeld een opening die in het persbericht wordt aangekondigd. En waar je eventuele bronvermelding of beschrijving van bijgeleverde foto's plaatst.

Heel belangrijk: als de hier vermelde contactpersoon niet goed bereikbaar is, zorg dan dat er ook een tweede contactpersoon bij staat. Als een journalist je de eerste keer niet meteen kan bereiken, ben je morgen misschien alweer oud nieuws.
7. Beeld dat de boodschap ondersteunt
Kies een foto die de kernboodschap van je persbericht ondersteunt, dat is niet per se altijd visueel de mooiste foto. De meeste media plaatsen alleen liggende foto's, in een hoge resolutie (maar geen stockfoto). Maak het de journalist makkelijk door de foto een duidelijke bestandsnaam te geven en in de 'noot voor de redactie' de naam van de fotograaf en een onderschrift toe te voegen waarin beschreven staat wat en wie je op de afbeelding ziet. Zet er ook bij dat het beeld rechtenvrij gebruikt mag worden, zodat er geen twijfel is dat deze probleemloos overgenomen kan worden voor publicatie.

Tot slot: zorg dat de afbeelding niet te zwaar is. Een enkele afbeelding kan nog meegestuurd worden als bijlage, maar worden het er meer dan kan het lonen om een link naar downloadbaar materiaal toe te voegen om de mailbox van de journalist niet te overbelasten.
8. Ken je persrelaties
Minstens zo waardevol als het schrijven van een goed persbericht: weet ook aan wie je dit stuurt! Houd de banden warm met de relevante journalisten in jouw netwerk, nodig ze uit voor leuke evenementen of een kop koffie als er een groot iets aankomt. Geef ze soms al een belletje voordat het persbericht verstuurd wordt, dat vergroot de kans dat ze het echt gaan oppakken.

Zorg ook dat de basis op orde is: een goed overzicht van welke online en offline persrelaties relevant zijn en wie over welke onderwerpen gaan zodat je gesegmenteerd je persberichten kunt uitsturen in plaats van iedereen met alle persberichten te overstelpen. Een actueel persbestand vergroot je kans dat een bericht breder wordt opgepakt. Een persoonlijke noot in de mail helpt ook om op te vallen in de overvolle inbox van een journalist. En tot slot het moment van verzending: als je doel is om in weekkrant opgenomen te worden, zorg dan dat je input ook binnen is op het moment dat het in hun weekplanning past.
9. Over de verzending
Heb je een mooi opgemaakt persbericht helemaal volgens de huisstijl als pdf? Weet dat een journalist liever de tekst gewoon in de mail heeft staan. Een extra bijlage is niet gewenst.

In de onderwerpregel van de mail hoeft ook niet het woord 'persbericht' nog een keer herhaald te worden, daar loopt de inbox van over. Gebruik die ruimte vooral om de nieuwswaardige boodschap onder de aandacht te brengen.

Controleer ook of je alle mailadressen in de BCC hebt staan, je wilt niet per ongeluk de privacyregels overtreden.
10. Check check dubbelcheck
Voordat je op de verzendknop klikt, altijd nog even de dubbelcheck: heeft een collega de tekst tegen gelezen, zijn alle typefouten eruit, kloppen de belangrijke feiten en zijn eventuele bijlagen goed gekoppeld? Check check dubbelcheck. Je wilt geen correctie moeten sturen op je persbericht.

Klopt alles? Gefeliciteerd, je hebt nu een ijzersterk persbericht dat zeker weten opgepikt gaat worden door jouw persrelaties.
Lees ook: September 2022

# data[].attributes.attachment_link.description
Een persbericht schrijven dat gelezen en geplaatst wordt door journalisten doe je niet zomaar. Met behulp van deze 10 tips schrijf jij een goed persbericht.

# data[].attributes.body
Een voorbeeld van een verslag van een vrijwilliger over de voorbereiding en het bezoek zelf.

# data[].attributes.body
Na het bezoek evalueer je samen met de taalleerders, vrijwilligers en de locatie. De feedback kun je meenemen om het bezoek in de toekomst beter te laten verlopen. Daarnaast gebruik je de feedback onder deelnemers om je impactdoelstellingen te meten.

# data[].attributes.headline
Tips bij opstellen van de samenwerkingsovereenkomst

# data[].attributes.subject
Tips bij opstellen van de samenwerkingsovereenkomst

# data[].attributes.body
Bekijk de tips voor het opstellen van een samenwerkingsovereenkomst met de museum en/of erfgoedlocatie.

# data[].attributes.attachment_link.title
Tips voor het opstellen van een samenwerkingsovereenkomst

# data[].attributes.body
Dit startdocument is geschreven voor taalmaatjes, maar bevat ook bruikbare tips voor taalvrijwilligers die groepen begeleiden.

# data[].attributes.body
In deze toolkit vind je alle informatie en handvatten die je nodig hebt om de samenwerking aan te gaan met een museum of erfgoedlocatie. Dat kan een langdurige samenwerking zijn waarbij je geregeld met een taalgroep langsgaat, maar je vindt ook tips om als vrijwilliger met je maatje het museum binnen te stappen.

Kleurcodes

Groen = Voor zowel de coördinator als de (taal)vrijwilliger

Geel = Specifiek voor de coördinator van de Bibliotheek

Blauw = Specifiek voor de (taal)vrijwilliger

Deze toolkit is opgesteld door het Erfgoedhuis Zuid-Holland en Probiblio. Met dank aan de Bibliotheek AanZet, de Bibliotheek Schiedam en Bibliotheek Rotterdam.

Aanvullingen of suggesties?

Neem contact op met Edo Postma, adviseur educatie en erfgoed bij Probilio: epostma@probiblio.nl en/of Iris Coster, adviseur basisvaardigheden bij Probiblio: icoster@probiblio.nl

# data[].attributes.body
Deze toolkit is ontwikkeld voor coördinatoren Basisvaardigheden en/of Taalhuis, die een (structurele) samenwerking met musea en/of erfgoedlocatie willen opzetten. Daarnaast bevat deze toolkit ook documenten, inspiratie en tips voor taalvrijwilligers die met hun taalmaatje of taalgroep op bezoek willen bij een museum en/of erfgoedlocatie.