# data[].attributes.body
1875'de İsviçre'de doğan Carl Gustav Jung, dindar bir ailede büyüyüp onlarla aynı yolda ilerlemek istemediğine karar vererek tıp yazdı. O dönemin ünlü psikiyatristlerinden birinin yanında çalışmaya başlayan Jung, kısa sürede meşhur olup kendi kliniğini açtı, yine kısa süre içinde dönemin ünlü psikiyatristlerinden biri olan Freud'la yakınlaştı.(1907) Bir dönem Freud'un Jung'u teorisinin veliahtı göreceği kadar yakın olan ikili ardından teorileri yüzünden büyük bir fikir ayrılığı yaşayınca Freud'un Jung'u hin ilan etmesi üzerine Jung'un, birkaç yıl sürecek bir orta yaş sendromuna girdiği ve bu dönemde iç gözlemlerle kendi üzerindeki psikolojik analizlerini not aldığı bir kitap çıkarttığı bilinmektedir. Bu yıllar (1913-1918) Jung'un kendi teorisi analitik psikolojiyi geliştirdiği ve bireysel bir teorisyen olarak ilerlemeye başladığı yıllar kabul edilmektedir.

1961 yılında hayatını kaybeden Jung, uzun yıllar boyunca bilinçlilik, bilinçdışı, kişiliğin alt temelleri ve yaşamın evreleri gibi psikoloji için değerli birçok konuyu çalışmıştır.

# data[].attributes.body
Freud'a göre insana ve topluma dair daha iyimser bir bakış açısı olan Jung, ayrıca insanın kişiliğini sadece çocukluk deneyimlerinden değil de toplumsal bilinçdışından ve persona, gölge, anima/animus ve ben gibi terimlerden de oluştuğundan bahsetmiştir.

Bilinçdışının bilinci şekillendirdiğini söyleyen Jung, bilinçdışını da ikiye ayırır; bireysel bilinçdışı ve

toplumsal/kolektif bilinçdışı.

Bilinçdışından yaratıcılığın kaynağı diye bahseden bilim insanı, kolektif bilinçdışını atalarımızdan miras aldığımız, bireysel bilinçdışını da bireyin kendi deneyimlerinden oluşan bilinçdışı olarak tanımlamıştır.

'İlk görüşte aşk' ve 'deja vu' gibi terimleri kolektif bilinçdışı ile açıklamış, hatta Yunan mitolojisinde var olan insanın dünyaya yarım gönderilmesi felsefesi üzerinden ilk görüşte aşkta kolektif bilinçaltındaki anima/animus'umuzun yani içimizdeki hayvansal enerjinin karşılığını bulduğumuzu söylemiştir.

# data[].attributes.headline
JUNG VE SUNUMDA BAHSEDİLEN KİŞİLİK KAVRAMI/ARKETİPLERİ

# data[].attributes.subject
JUNG VE SUNUMDA BAHSEDİLEN KİŞİLİK KAVRAMI/ARKETİPLERİ

# data[].attributes.body
ANIMA-ANIMUS

SHADOW-GÖLGE

EGO

SELF

PERSONA

BİREYSEL BİLİNÇDIŞI

TOPLUMSAL BİLİNÇDIŞI

BİLİNÇ

# data[].attributes.body
Literatüre içedönük/dışadönük kavramlarını kazandıran Jung, içedönük insanları içsel düşünceler, hayaller, fanteziler, hislerle ilgili; dışadönük insanları ise daha çok dışarıdaki olaylar, insanlar ve şeylerle ilgilenen insanlar olarak tanımlamıştır.

Aynı zamanda insanın ruhsal işlevlerini dört bölümde sıralayan Jung'un kuramını Myers ve Briggs'in geliştirmesi üzerine günümüzde hala kullanılmakta olan MBTI kişilik tip göstergesi oluşturulmuştur. Jung, insanların dünyayı dört temel psikolojik işlev olan (duyu, sezgi, duygu ve mantık) kullanarak deneyimlediklerini ve bu dört işlevden birinin çoğu zaman bir kişi için baskın olduğunu düşünmüştü.

# data[].attributes.body
Freud'un aksine bütün yaşam evrelerini kişilik gelişiminin içine dahil eden Jung, onu dört aşamada açıklamıştır.

1931’de yazdığı “Yaşamın Evreleri” başlıklı bir makalesinde, ömrü karakterize etmek için ufuk boyunca yayılan güneş metaforunu kullandı.

Jung, şöyle yazmaktadır:

“Sabahları güneş, bilinçsizliğin gece denizinden yükselir ve önünde uzanan geniş, parlak dünyaya bakar ve ne kadar yükseğe tırmanırsa o kadar genişler.” (s. 397). Bu modeldeki ufkun altında kolektif bilinçdışı, insan ruhunun ayrılmaz bir parçası olan ve bireylerin belirli rüyalarında ve dininde bulunan motiflerde ayırt edilebilir olan içgüdüsel imgelerin ve arketiplerin evrensel deposu yatmaktadır.

# data[].attributes.body
Freud'un rüya analizlerinden etkilenmiş ve onunla arkadaşlığını sürdürdüğü süre boyunca onunla karşılıklı rüyalarını yorumlamış olan Jung, rüyaların bilinçdışına olan yolunu kabul etse de Freud'un her sembol ve imgeyi cinsellikle yorumlamasını eleştirmiş, bir rüyada bizzat cinsel organ görmenin bile cinsellik anlamına geldiğinin kesinkes söylenemeyeceğini belirtmiştir.

Ayrıca Freud'un genellikle cinsellikle ilişkilendirdiği bazı figürleri de kendi teorisinde egonun karanlık tarafı olarak adlandırdığı 'gölge' arketipiyle yani kişinin kendi bilinçaltıyla yüzleşmesi olduğundan bahsetmiştir. (Yılan, canavar, ejderha, şeytan vs.)

# data[].attributes.body
Freud'la fikir ayrılıklarından biri olan din konusu, Jung'a göre insanın bireyselleşme sürecinin bir parçasıydı ve insanlar arası bir etkileşim aracıydı. Bu bakış açısı birçok dinin benzer arketipler ve sembollerinin tümünün aynı anlamlara dönüşmesi fikrine dayanıyordu. Herhangi bir dine belirgin bir inançtan bahsetmese de Jung, arketipler açısından dinleri incelediği ve değerlendirdiği süreçte bir yahudi olan Freud tarafından antisemitizmle suçlanmıştır.

Özellikle şizofreni hastalarıyla yaptığı çalışmalarda da hastaların rüyalarında gördükleri sembollerde benzerlik fark etmesiyle kolektif bilinçdışı teorisini geliştirmiştir, Jung'a göre dinler, bazı gelenekler ve neden yaptığımızı bilmeden yaptığımız çoğu şey kolektif bilinçdışımızdan gelir.

# data[].attributes.body
Myers-Briggs Type Indicator (MBTI), Katharina Cook Briggs ve Isabel Myers tarafından, ünlü psikiyatrist Carl G. Jung’un kişilik/karakter analizlerinden yola çıkılarak hazırlanmış bir kişilik çözümleme çalışmasıdır.

# data[].attributes.body
Carl Jung’un 12 arketipi, insanın ortak bilinçaltındaki evrensel semboller ve temaları temsil eder. Jung’a göre, bu arketipler insan psikolojisinin temel yapı taşlarıdır, bireysel ve kolektif bilinçaltımızın derinliklerinde yer alır.

Bu arketipler, insanın yaşamındaki temel rolleri, deneyimleri ve duygusal tepkileri temsil eder. Her birey, bu arketiplerin farklı kombinasyonlarına sahip olabilir ve bu da onların dünyayı nasıl algıladıklarını ve nasıl tepki verdiklerini etkiler.

# data[].attributes.body
Persona, topluma karşı taktığımız maske; kendimizi, dünya’ya sunuş biçimimizdir. Ailelerimizin yanında farklı, arkadaşlarımızın yanında farklı maskeler/personalar takınırız ve bulunduğumuz sosyal ortamda kabul edilmek veya dışlanmamak için bunu sık sık yaparız.

Persona arketipi bireyi sosyal rolleriyle uyumlu yapar ve belki de en önemlisi benliği olumsuz imajlar sergilemekten korur. Ancak personayı fazla özümseme sonucunda kişilik bozulmaları ortaya çıkabilir.

# data[].attributes.body
Jung'a göre her erkeğin içinde bir parça dişil ve her kadının içinde bir parça eril özellik bulunmaktadır. Bu karşı cins özelliklerinin temel işlevi, eş seçiminde karşımıza çıkar. Jung, buna; “Bir erkek, eşini seçerken kendi bilinçaltındaki dişiye karşılık gelen, kendi ruhunun yansımasını kabul edecek bir kadını cezbetmeye çalışır.” sözleriyle açıklık getirmiştir. Erkeğin içindeki dişil arketip anima, kadının içindeki eril arketip ise animus olarak adlandırılmıştır.

Bazen the anima; genç bir kadın, bir cadı, dünya ana; the animus da yaşlı bilge bir adam, rasyonalist hatta tartışmacı bir adam olarak tanımlanmıştır.

Bu figürler bilinçdışında karanlık tarafta yer alan 'kolektif bilinçdışı'nın ürünleridir.

# data[].attributes.attachment_caption
'Kişi aydınlık figürleri düşünerek değil, karanlığı bilinçlendirerek aydınlığa ulaşabilir.'

# data[].attributes.body
Gölge ne iyi ne de kötüdür, sadece 'egonun karanlık tarafı'dır ve hayvansal bir taraf taşır. Kişiliğimizin en karanlık yanıdır.

Her türlü bastırılmış düşünce, duygu, kabul görmeyen cinsel istekler, arzular, içgüdüler vs. burada bulunur. Kısacası, topluma ve kendimize ters düşen her şeyi içerir.

Örneğin zenofobi yani yabancı fobisi gölgeden gelen bir fobidir, bilinçdışında yabancı olanın zararlı olabileceği zihniyeti şimdiki ulus devletlerde kendini aşırı milliyetçilikle gösterebilir.

Türlerinin yok olmasından korkan gruplar, başka gruplara karşı düşmanlık besliyordu. Günümüzde de soykırım gibi vahşi tepkiler ‘’gölge’’ arketipimizde bulunan yok olma korkusunun yol açtığı ‘’düşmanlık/korku’’ nedeniyle ortaya çıkabilir.

# data[].attributes.body
Jung’un görüşüne göre, çocuklar, yükselen güneş gibi bu kolektif bilinçdışından çıkarlar, yaşamın ilk birkaç yılında hala onunla bir bağlantı içerisindedirler,

Zamanla bilinçlilik sınırları keskinleşen çocuk, ergenlikte yeni bir aşamaya girer. Jung'a göre yetişkin rolleriyle tanışacakları ve cinselliği keşfedecekleri bu evre sağlıklı yetişkinlik için mühimdir.

Ergenlikten sonra, Jung’un karakterize ettiği bir sonraki geniş aşama gençliktir, bu aşama artık çocuklukla bağlantıların koparılması gereken, gelecek kaygılarının çıktığı evredir.

Jung’un güneş metaforunu kullanmak için bir sonraki önemli faz, güneşin gökyüzündeki en yüksek noktasına ulaşmasıdır; yani “öğle vakti” veya “orta yaş”.

Jung muhtemelen batı psikolojik geleneğinde “orta yaş krizinin” varlığını fark eden ilk düşünürdür. Orta yaş, Jung’un deyimiyle “hayatın ikinci yarısına” girişi işaret eder.

Hayatın ikinci yarısı, yaşamın ilk yarısından farklı ve çoğu zaman telafi edici değerler, hedefler, ihtiyaçlar ve öncelikler kümesini ön plana çıkarır. Örneğin, yaşamın ilk yarısı çok fazla sosyal çaba, profesyonel hedef ve ego tatmini/övünmeye odaklanıyorsa, yaşamın ikinci yarısı ailesel ilişkilere, ruhsal isteklere ve/veya diğer daha hümanist değerlere daha fazla odaklanmalıdır.

Bir de güneşin ufka doğru batmaya başladığı bir yaşam mevsimi vardır. Jung, özellikle daha sonraki yıllarda, yaşlılık sorunları ve fırsatlarına dikkat etmiştir. Yine, yaşlanmanın olumlu boyutlarını gören ilk psikolojik düşünürlerden biriydi ve aynı zamanda da kayıp ve hoşnutsuzluğun varlığını söz konusu etti.

# data[].attributes.body
Ego ruhsal yapının bilinçli duygular, düşünceler, anılar ve algılardan oluşan, kişiye kalıcı ve sürekli bir kimlik duygusu veren parçasıdır. Ego, bilincin kapısı işlevi görür. Yaşantıları seçerek kişiliğin sürekliliğini korur ve kişiye bir kimlik ve tutarlılık duygusu verir.

# data[].attributes.body
Merkezde yer alan ve düzeni sağlayan arketiptir. Kişiliğin tümü selfde bulunmaktadır. Psişenin toplamından oluşan ve tüm potansiyelleri kapsayan, bireysel arayışın tüm potansiyeline ulaşmayı sağlayandır.

Bu alanda Jung yine Freud’dan farklıdır, Freudiyen teoride ego, süreçlerin ve bireyin bireysel psikolojisinde dönen merkezin şekli üzerinde sorumluyken, Jungyian teoride ego yalnızca sonsuz kompleksleri içeren selften bir parçadır.

# data[].attributes.body
Kişilik kuramları 5. Hafta ders slaytı, Ayşenur AKTAŞ

https://acikders.ankara.edu.tr/pluginfile.php/133626/mod_resource/content/1/%2806%29%20C.G.%20Jung%20ve%20Bireysel%20Psikoloji.pdf

https://kapsikoloji.com/persona-golge-ego/

https://www.tugceturanlar.com/arketip/

https://en.wikipedia.org/wiki/Carl_Jung

https://carljungturkiye.wordpress.com/2017/06/22/self-benlik/

https://pavonisegitim.com/2021/07/28/carl-junga-gore-hayatin-asamalari/

https://www.behance.net/gallery/113389263/ANIMUS

https://evrimagaci.org/icimizdeki-canavar-kahramanlar-evrimsel-psikolojide-carl-gustav-jungun-arketipleri-8262

# data[].attributes.body
Analitik psikolojinin kurucusu, Sigmund Freud ve Alfred Adler ile birlikte psikoloji biliminin gelmiş geçmiş en büyük üç dehasından biri olarak kabul gören Jung'un teorileri günümüzde kişilik tiplerini ayırmak ve insanları sınıflandırmak için kullanılsa da kendisinin aşağıdaki aforizmasına bakılarak kuramının eleştirilerinden biri olan insan biricikliğine de değindiği görülebilir.

''Bir kişiye uyan ayakkabı, diğerine dar gelir; yaşamak için evrensel bir reçete yok.''