# data[].attributes.headline
Εδώ μπορείς να πάρεις ιδέες να φτιάξεις ένα βραβείο για τη μαμά σου

# data[].attributes.subject
Εδώ μπορείς να πάρεις ιδέες να φτιάξεις ένα βραβείο για τη μαμά σου

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Pin by ΓΙΑΝΝΑΚΙΔΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΟΥ ΚΥΡΙΑΚ on ΓΙΑ ΤΙΣ ΜΑΝΟΥΛΕΣ ...
720 × 975 - 103k - jpg
pinterest.co.uk

Δωρο για την γιορτη της μητερας το βραβειο της καλυτερης μαμας του ...
600 × 399 - 122k - jpg
supermomrocks.me

Δωρο για την γιορτη της μητερας το βραβειο της καλυτερης μαμας του ...
442 × 600 - 114k - jpg
supermomrocks.me

Οι 138 καλύτερες εικόνες του πίνακα Mother's day printables ...
236 × 326 - 18k - jpg
gr.pinterest.com

Η μαμά μου και εγώ" : DIY ένα βιβλίο για τη ΜΑΜΑ!!! | Ιδέες για τη ...
486 × 653 - 74k - png
pinterest.com

# data[].attributes.attachment_link.title
βραβειο για τη γιορτη τησ μητερασ εκτυπωση - Αναζήτηση Google

# data[].attributes.attachment_link.description
Pin by ΓΙΑΝΝΑΚΙΔΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΟΥ ΚΥΡΙΑΚ on ΓΙΑ ΤΙΣ ΜΑΝΟΥΛΕΣ ...720 × 975 - 103k - jpgpinterest.co.uk Δωρο για την γιορτη της μητερας το βραβειο της καλυτερης μαμας του ...600 × 399 - 122k - jpgsupermomrocks.me Δωρο για την γιορτη της μητερας το βραβειο της καλυτερης μαμας του ...442 × 600 - 114k - jpgsupermomrocks.me Οι 138 καλύτερες εικόνες του πίνακα Mother's day printables ...236 × 326 - 18k - jpggr.pinterest.com Η μαμά μου και εγώ" : DIY ένα βιβλίο για τη ΜΑΜΑ!!!

# data[].attributes.headline
Ιδέες για κατασκευές για τη γιορτή της μητέρας

# data[].attributes.subject
Ιδέες για κατασκευές για τη γιορτή της μητέρας

# data[].attributes.attachment_link.title
γιορτη της μητερας κατασκευες - Αναζήτηση Google

# data[].attributes.attachment_link.description
κάρτα × ευχετηριεσ καρτεσ παιδικόσ σταθμόσ χρόνια πολλά πατρων χειροτεχνίεσ mother's day ευχέσ μαμάσ νηπιαγωγείο μάνασ

# data[].attributes.headline
Η γιορτή της μητέρας

# data[].attributes.subject
Η γιορτή της μητέρας

# data[].attributes.body
Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια

Η γιορτή της μητέρας ή ημέρα της μητέρας είναι εορτή προς τιμήν της μητέρας και της μητρότητας. Στην Ελλάδα και σε πολλές άλλες χώρες, γιορτάζεται την δεύτερη Κυριακή του μήνα Μάη.

Οι πρώτες αναφορές για Γιορτή της Μητέρας και της μητρότητας έρχονται από την αρχαία Ελλάδα.

Η μητέρα Γη (Γαία) σύζυγος του Ουρανού είναι η προσωποποίηση της φύσης, που γεννά όλο τον κόσμο και λατρεύεται σαν η υπέρτατη θεότητα. Η λατρεία περνά στη συνέχεια στην κόρη της, Ρέα, σύζυγο και αδερφή του Κρόνου. Η Ρέα λατρεύεται σαν η "Μητέρα των Θεών", καθώς φαίνεται να είναι η πρώτη, που γέννησε με τοκετό και ανάθρεψε τα παιδιά της με μητρικό γάλα. Οι αρχαίοι Έλληνες απέδιδαν τιμές στη Ρέα κάθε άνοιξη, καθώς ήταν και θεά της γης και της γονιμότητας.

Καθιερώθηκε τον 20ό αιώνα και προέρχεται από το αγγλικό και το αμερικανικό κίνημα των γυναικών. Η Αμερικανίδα Ann Maria Reeves Jarvis διοργάνωσε για πρώτη φορά το 1865 ένα κίνημα με το όνομα Mothers Friendships Day και συναντήσεις με το όνομα Mothers Day Meetings, κατά τις οποίες οι μητέρες αντάλλασσαν απόψεις και εμπειρίες. Το 1870 η Julia Ward Howe διοργάνωσε μια εκδήλωση φιλειρηνικής συγκέντρωσης μητέρων με το σλόγκαν peace and motherhood με σκοπό, τα παιδιά να μη στέλνονται στον πόλεμο.

Στην Ελλάδα η γιορτή της μητέρας συνδέθηκε με την εορτή της Υπαπαντής (2 Φεβρουαρίου). Τότε η ορθόδοξη εκκλησία γιορτάζει την Παναγία με τον Ιωσήφ που πηγαίνουν τον 40ήμερο Ιησού στο Ναό για ευλογία. Να "σαραντίσει", με σύγχρονη ορολογία. Μια κίνηση που ακόμα σήμερα κάνουν οι χριστιανές μητέρες (Σαραντισμός). Ο παράλληλος εορτασμός της μητέρας ξεκίνησε το 1929 με προφανή τον συμβολισμό. Όμως κατά την δεκαετία του 1960, ο εορτασμός ατόνησε και ενισχύθηκε η δυτικόφερτη συνήθεια εορτασμού της 2ης Κυριακής του Μαΐου. Η εκκλησία όμως επιμένει στην παλαιά ημέρα εορτασμού και διοργανώνει σχετικές εκδηλώσεις.

# data[].attributes.headline
Ένα συγκινητικό παραμύθι: Η μάνα με το ένα μάτι

# data[].attributes.subject
Ένα συγκινητικό παραμύθι: Η μάνα με το ένα μάτι

# data[].attributes.attachment_link.title
Μητέρα με ένα μάτι-Γιορτή μητέρας!2013

# data[].attributes.attachment_link.title
Χρόνια  πολλά Μανούλα  Και θα σ' αγαπάω Αντώνης Βαρδής

# data[].attributes.attachment_link.title
Η ΚΑΛΥΤΕΡΗ ΜΑΜΑ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ

# data[].attributes.attachment_link.title
ΜΑΝΑ ΜΗΤΕΡΑ ΚΑΙ ΜΑΜΑ

# data[].attributes.attachment_link.title
Το τραγούδι της Μάνας

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
1ο Νηπιαγωγείο Ωραιοκάστρου

# data[].attributes.attachment_link.title
ΣΤΗ ΓΙΟΡΤΗ ΤΗΣ ΜΗΤΕΡΑΣ παιδική χορωδία Σπύρου Λάμπρου

# data[].attributes.headline
Ετυμολογία της λέξης μάνα

# data[].attributes.subject
Ετυμολογία της λέξης μάνα

# data[].attributes.body
μάνα < μεσαιωνική ελληνική μάνα / μάννα < μάμμα < αρχαία ελληνική μάμμη

Ουσιαστικό

μάνα θηλυκό

(σπάνιο) μάννα

1.     (οικείο) μητέρα

2.     (μεταφορικά) η ξύλινη βάση του χαρταετού

3.     (μεταφορικά) παίκτης με κεντρικό ή ιδιαίτερο ρόλο σε διάφορα παιχνίδια

4.     (μεταφορικά) (τάβλι) η θέση από όπου "ξεκινάει" κάποιος (στα περισσότερα παιχνίδια)

Εκφράσεις

·        από τη μάνα του: (για μηχανήματα, υλικά) από κατασκευής

·        είμαι μάνα (σε κάτι): είμαι εξπέρ, έχω μεγάλη επιδεξιότητα (σε κάτι)

·        ζητάει τη μάνα του και τον πατέρα του: (συνήθως για οικονομικά) έχει παράλογες και υπερβολικές απαιτήσεις

·        κατά μάνα κατά κύρη (κατά γιο και θυγατέρα):

·        να τρώει η μάνα και του παιδιού να μη δίνει / τρώει η μάνα και του παιδιού δεν δίνει: για κάτι πολύ νόστιμο

·        όπως τον γέννησε η μάνα του: ολόγυμνος

·        παιδί της μάνας του:

·        πουλάει και τη μάνα του:

·        χάνει η μάνα το παιδί και το παιδί τη μάνα: για πολύ μπερδεμένες καταστάσεις ή καταστάσεις πανικού

Παράγωγες λέξεις

·        μανάκι

·        μανίτσα

·        μανούλα

·        μανούλι

·        μανουλίτσα

-μάνα

·        αετομάνα

·        βρυσομάνα

·        θαλασσομάνα

·        καβουρομάνα

·        καλομάνα

·        λεβεντομάνα

·        μικρομάνα

·        νερομάνα

·        παραμάνα

·        σταυρομάνα

·        φτωχομάνα

·        ψυχομάνα

·         Πηγή https://el.wiktionary.org/wiki/%CE%BC%CE%AC%CE%BD%CE%B1

# data[].attributes.body
·         Άβυσσος βαθιά η καρδιά της μάνας. Στα βάθη της πάντα η συγχώρεση Μπαλζάκ

·         Άμα βλέπεις τη μάνα κλαις το παιδί Ελληνική Παροιμία

·         Αν δεν είσαι μητέρα, δεν πρέπει να πιάνεις στο στόμα σου την υπέροχη λέξη που λέγεται Αγάπη

·         Ας προσπαθήσει καθένας μας να βρει μια γιαγιά… είναι η μόνη από τους ενήλικες που έχει χρόνο Άγνωστος

·         Δεν μπορώ να υποφέρω τα μητρικά δάκρυα Βιργίλιος

·         Δεν πρέπει να ταπεινώνεται κανείς παρά εμπρός στη μητέρα του [Αζαήλ]

·         Δεν υπάρχει για τα παιδιά καλύτερο καταφύγιο από τη μητρική αγκαλιά [Μόντι]

·         Δεν υπήρχε άλλο τόσο όμορφο παιδί κι όμως η μητέρα του με χαρά το έβαζε για ύπνο [Έμερσον Ραλφ]

·         Δες μάνα και πάρε κόρη Ελληνική Παροιμία

·         Δημοκρατία θα έχουμε μόνο, όταν η κάθε οικογένεια ψηφίσει ποιος είναι η μητέρα [Μπραντ Βίλλυ]

·         Δικαίως ονομάζουμε τη γη μητέρα, αφού την ποδοπατούμε και αυτή δεν παύει να αποδίδει καρπούς και άνθη [Καμπούρογλου]

·         Εάν ακόμα και στην παλάμη σου τηγανίζεις μια ομελέτα για την μητέρα σου, ακόμα και τότε παραμένεις καταχρεωμένος μπροστά της Αρμένικη παροιμία

·         Επειδή ο Θεός δεν μπορεί να βρίσκεται παντού, γι' αυτό έφτιαξε τη μητέρα [Δουμάς (πατέρας)]

·         Η αγάπη της μητέρας ποτέ δεν παλιώνει

·         Η ανατροφή και η διαπαιδαγώγηση του παιδιού είναι σοφία της μητέρας [Τένυσσον]

·         Η συμπεριφορά ενός παιδιού είναι πάντοτε έργο της μητέρας του [Ναπολέων]

·         Ή ταν ή επί τας (Ή με αυτή -την ασπίδα- νικητής ή πάνω σ' αυτή -την ασπίδα- νεκρός) [Η τελευταία ευχή της Σπαρτιάτισσας μάνας στον γιό της που έφευγε για τον πόλεμο]

·         Και το ψέμα μερικές φορές είναι ιερό σαν την αλήθεια: όταν η μητέρα τραγουδάει ένα χαρούμενο τραγούδι και χαμογελάει στο παιδί της που έχει ανίατη αρρώστια [Τροεπόλσκι Γ.]

·         Κατά μάνα κατά κύρη (κατά γιο και θυγατέρα) Ελληνική Παροιμία

·         Μάνα είναι μόνο μία [Ελληνική έκφραση]

·         Μητέρα είναι η άνοιξη που μας χαρίζει καινούργια βλαστάρια της ζωής [Σπουρτζεόν]

·         Μητρότητα όλη η αγάπη αρχίζει και τελειώνει εκεί Robert Browning

·         Μια μάνα είπε κάποτε στο αγοράκι της ότι ο Θεός κάνει τους ανθρώπους καλούς. Και εκείνο απάντησε: "Ξέρω για τον Θεό, αλλά βοηθούν πολύ και οι μανούλες" [Χουίλερ Γκ.]

·         Μια μάνα καταλαβαίνει ακόμα κι αυτά που δεν λέει το παιδί Εβραϊκή παροιμία

·         Μια μητέρα μπορεί να τρέψει τα εφτά παιδιά της, ενώ τα εφτά παιδιά την μητέρα τους, όχι Γαλλική παροιμία

·         Ο Θεός δεν μπορούσε να βρίσκεται παντού, γι’ αυτό δημιούργησε τις μητέρες Εβραϊκή παροιμία

·         Ό,τι είμαι, με έκανε η μητέρα μου Έρασμος

·         Οι άνθρωποι που τα παιδιά δεν μπορούν να καταλάβουν καθόλου, είναι ο πατέρας κι η μητέρα, ενώ αντίθετα, τα πηγαίνουν θαυμάσια με τον παππού και τη γιαγιά [Στράνσκυ Σ.]

·         Οι γιαγιάδες έχουν το χρόνο που δεν είχαν ποτέ ως μητέρες - χρόνο για παραμύθια, για μυστικά, για χάδια [Ντε Βρις Μ.]

·         Οι μανάδες μας φτάνουν στο μεγαλύτερο σημείο της ομορφιάς τους, μόνο όταν γίνουν γιαγιάδες [Μόρλεϊ Κ.]

·         Όσα σκεπάζει ο ουρανός, τόσα σκεπάζει η μητέρα

·         Όταν η μητέρα χάσει την ομορφιά της, υπερηφανεύεται για την ομορφιά της κόρης της Μοντεσκιέ

·         Παιδί, η άγκυρα μιας μητέρας

·         Ποια είναι η γλυκύτερη λέξη; Μητέρα!

·         Στα μάτια της μητέρας του, ο πίθηκος είναι μια γαζέλα Αιγυπτιακή παροιμία

·         Τα παιδιά είναι ό,τι είναι οι μητέρες τους [Λεβέκ]

·         Την μητέρα κοίτα, την κόρη παντρέψου [Καυκάσια παροιμία]

·         Τίποτε το προσφιλέστερο στα παιδιά από την μητέρα. Αγαπάτε την μητέρα σας, παιδιά, διότι δεν υπάρχει άλλος έρωτας αγνότερος και γλυκύτερος Ευριπίδης

·         Το βρέφος είναι η άγκυρα μιας μητέρας

·         Το μέλλον του παιδιού είναι πάντοτε έργο της μητέρας Ναπολέων

Το φιλί είναι το πλουσιότερο δώρο της φτωχότερης μάνας

# data[].attributes.headline
Η μητέρα στη λογοτεχνία

# data[].attributes.subject
Η μητέρα στη λογοτεχνία

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Μάνα!.. Δε βρίσκεται
λέξη καμία

Στέλιος Σπεράντσας "Η μανούλα"
Ποιός την κούνια μας κουνάει,
όταν είμαστε μικράκια;
Ποιός χαμογελά στο πλάι
και γλυκά μας λέει λογάκια
και τον ύπνο προσκαλεί;
Η μαμά μας η καλή!

Τα μαλλιά μας ποιός χτενίζει;
Ποιός μας καμαρώνει, αλήθεια;
Ποιός παιχνίδια μας χαρίζει;
Ποιός μας λέει τα παραμύθια
στη φωτίτσα μας σιμά;
Η γλυκιά μας η μαμά!

Κι όταν κάποτε ένα στόμα
κάτι με θυμό μας λέει,
κι όταν παρακούμε ακόμα,
ποιός πονεί και σιγοκλαίει
κι έχει πίκρα στην καρδιά;
Πάντα η μάννα μας, παιδιά!

νάχει στον ήχο της
τόση αρμονία,
σαν ποιος να σ' άκουσε
με στήθος κρύο,
όνομα θείο;

Παιδί από σπάργανα
ζωσμένο ακόμα,
με χάρη ανοίγοντας
γλυκά το στόμα,
γυρνάει στον άγγελο
που τ' αγκαλιάζει
και μάνα κράζει.

Στον κόσμο τρέχοντας
ο νέος διαβάτης
πέφτει στ' αγνώριστα
βρόχια τσ' απάτης,
και αναστενάζοντας,
Μάνα μου! Λέει,
Μάνα! Και κλαίει.

Της νιότης φεύγουνε
τ' άνθια κ' η χάρη
τριγύρω σέρνεται
με αργό ποδάρι,
ώσπου στην κλίνη του,
σα βαρεμένος,
πέφτει ο καημένος.

Και πριν την ύστερη
πνοή του στείλει,
αργά ταράζονται
τα κρύα του χείλη,
και με το μάνα μου!
πρώτη φωνή του,
πετά η ψυχή του.

ΙΩΑΝΝΗΣ ΠΟΛΕΜΗΣ "Ο αποχαιρετισμός της μάνας"

Μισεύεις για την ξενιτιά και μένω μοναχή μου,
σύρε παιδί μου στο καλό και σύρε στην ευχή μου.
Τριανταφυλλένια η στράτα σου, κρινοσπαρμένοι οι δρόμοι,
για χάρη σου ν' ανθοβολούν και τα λιθάρια ακόμη.

Τα δάκρυά μου να γεννούν διαμάντια σ' ό,τι αγγίζεις
και το ποτήρι της χαράς ποτέ να μη στραγγίζεις.
Να πίνεις και να ξεδιψάς και να 'ναι αυτό γεμάτο,
σα να 'ναι η βρύση από ψηλά κι εσύ να 'σαι από κάτω.

Εκεί, παιδί μου, που θα πας, στα μακρινά τα ξένα,
δίχτυα πολλά κι οξόβεργες θα στήσουνε για σένα.
Παιδί μου, αν εμένανε πάψεις να με θυμάσαι,
με δίχως βαρυγκώμηση συχωρεμένος να 'σαι.

Κι αν πάλι το φτωχό καλύβι μας, ντροπή σου φέρνει,
ωστόσο και πάλι θα 'μαι πρόθυμη, συχώρεση να δώσω.
Μ' αν την πατρίδα απαρνηθείς που τη λατρεύουμε όλοι,
να 'ναι η ζωή σου, όπου κι αν πας, αγκάθια και τριβόλοι.

Άγγελος Βλάχος - Η καρδιά της μάνας

Ένα παιδί, μοναχοπαίδι, αγόρι,
αγάπησε μιας μάγισσας την κόρη.

- Δεν αγαπώ εγώ, του λέει, παιδιά,
μ' αν θέλεις να σου δώσω το φιλί μου,
της μάνας σου να φέρεις την καρδιά
να ρίξω να τη φάει το σκυλί μου.

Τρέχει ο νιος, τη μάνα του σκοτώνει
και την καρδιά τραβάει και ξεριζώνει.
Και τρέχει να την πάει, μα σκοντάφτει
και πέφτει ο νιος κατάχαμα με δαύτη.

Κυλάει ο νιος και η καρδιά κυλάει
και την ακούει να κλαίει και να μιλάει.
Μιλάει η μάνα στο παιδί και λέει:
- Εχτύπησες, αγόρι μου; και κλαίει!

Κική Δημουλά "Το μικρό μου παιδί"
Το μικρό μου παιδί
σοβαρή αταξία έκανε πάλι.
Στο πεζούλι του σύμπαντος σκαρφάλωσε,
σκούντησε με το χέρι του

το κρεμασμένο
στον τοίχο τ' ουρανού
κόκκινο πιάτο,
κι έχυσε όλο το φως επάνω του.

Ο Θεός απόρησε
που είδε τον ήλιο
ντυμένο ρούχα παιδικά
να κατεβαίνει τρέχοντας
της φαντασίας μου τη σκάλα
και να έρχεται σε μένα.

Κι εγώ κάθομαι τώρα
και μαλώνω αυστηρά
το μικρό μου παιδί,
ενώ κλέβω κρυφά
τον χυμένο επάνω του ήλιο.

τη μάννα που τον 'γέννα.

Ως που μια μέρα η δύστυχη,
μες του καημού το βάρος,
πικρά τον καταράστηκε:
- Που να σε κόψει ο Χάρος!

Το λόγο δεν απόσωσε
να κι η κατάρα πιάνει,
να τον κι ο Χάρος πούρχεται
με κοφτερό δρεπάνι.

Τα κόκκαλά του τρίζουνε
τα μάτια αλλοιθωρίζουν,
τα παγωμένα χνώτα του
του λιβανιού μυρίζουν.

- Κυρά, το Χάρο εφώναξες;
εμένα λένε Χάρο
πούναι τον, μάννα, πούναι τον
το γυιο σου να τον πάρω;

- Παράκουσες, κυρ Χάροντα,
μα τη ζωή του Δήμου!
Εγώ για μένα σ' έκραξα,
όχι για το παιδί μου!

Ἀλέξανδρος Παπαδιαμάντης "Στην Μητέρα του"

(1874, Λυρικὸ ποίημα ἀφιερωμένο στὴ μάνα του )

"Μάννα μου, ἐγώ ᾽ μαι τ᾽ ἄμοιρο, τὸ σκοτεινὸ τρυγόνι
ὁποὺ τὸ δέρνει ὁ ἄνεμος, βροχὴ ποὺ τὸ πληγώνει.
Τὸ δόλιο! ὅπου κι ἂν στραφεῖ κι ἀπ᾽ ὅπου κι ἂν περάσει,
δὲ βρίσκει πέτρα νὰ σταθεῖ κλωνάρι νὰ πλαγιάσει.

Ἐγὼ βαρκούλα μοναχή, βαρκούλ᾽ ἀποδαρμένη
μέσα σὲ πέλαγο ἀνοιχτό, σὲ θάλασσ᾽ ἀφρισμένη,
παλαίβω μὲ τὰ κύματα χωρὶς πανί, τιμόνι
κι ἄλλη δὲν ἔχω ἄγκουρα πλὴν τὴν εὐχή σου μόνη.

Στὴν ἀγκαλιά σου τὴ γλυκειά, μανούλα μου, ν᾽ ἀράξω
μὲς στὸ βαθὺ τὸ πέλαγο αὐτὸ πριχοῦ βουλιάξω.
Μανούλα μου, ἤθελα νὰ πάω, νὰ φύγω, νὰ μισέψω
τοῦ ριζικοῦ μου ἀπὸ μακρυὰ τὴ θύρα ν᾽ ἀγναντέψω.

Στὸ θλιβερὸ βασίλειο τῆς Μοίρας νὰ πατήσω
κι ἐκεῖ νὰ βρῶ τὴ μοίρα μου καὶ νὰ τὴν ἐρωτήσω.
Νὰ τῆς εἰπῶ: εἶναι πολλά, σκληρὰ τὰ βασανά μου
ὡσὰν τὸ δίχτυ ποὺ σφαλνᾶ θάλασσα, φύκια κι ἄμμο
εἶναι κι ἡ τύχη μου σκληρή, σὰν τὴv ψυχὴ τὴ µαύρη
π᾽ ἀρνήθηκε τὴν Παναγιὰ κι ὁ πόλεος δὲν θά ᾽βρει.

Κι ἐκείνη μ᾽ ἀποκρίθηκε κι ἐκείνη ἀπελογήθη:
Ἦτον ἀνήλιαστη, ἄτυχε, ἡ μέρα ποὺ γεννήθης
ἄλλοι ἐπῆραν τὸν ἀνθὸ καὶ σὺ τὴ ρίζα πῆρες
ὄντας σὲ ἒπλασ᾽ ὁ Θεὸς δὲν εἶχε ἄλλες μοῖρες".

ΜΑΡΙΑ ΠΟΛΥΔΟΥΡΗ "Της μητέρας μου "
Μητέρα μου· παιδί σου ἐμὲ πιστὸ
μὲ ἀφήνει ἡ κάθε μέρα ποὺ διαβαίνει.
Σὲ μὲ τὸ πρόσωπό σου εἰκονιστὸ
καὶ μέσα μου ἡ ψυχή σου φωληασμένη.

Δὲ σ᾿ ἔνοιωσα πρὶν νὰ σὲ χωριστῶ
μὰ ἡ θύμησή σου ἀκέρηα ποὺ μοῦ μένει,
μοῦ δείχνει ἐμένα, ἐκεῖ νὰ ἐξιλαστῶ
γιὰ πάντα θλιβερὴ μετανοιωμένη.
Πιστὸ παιδί σου. Τὴ μαρτυρικὴ
ζωή σου ζωή μου νὰ τὴ νοιώσω

Μητέρα μου καλή, πονετική.
Καὶ στὸν κρυφὸ καημό σου, νὰ μὴ δοῦν
τὸ πόνο σου ὅσοι ἀγάπαγες, νὰ δώσω
καὶ γὼ τὰ σπλάχνα μου - ἄνθη νὰ μαδοῦν ...

ΖΑΧΑΡΙΑΣ ΠΑΠΑΝΤΩΝΙΟΥ "Το τραγούδι της μάνας"

Τρία σύγνεφα ταξίδευαν
-Τραγούδα το σιγά-
Τρία σύγνεφα ταξίδευαν
Κατὰ τὸ Καρπενήσι...

Τό ῾να ψηλὰ κρεμάμενο
-Φλογέρες θὰ τὸ ποῦνε-
Τό ῾να ψηλὰ κρεμάμενο
Λαμπάδιαζε στὴ δύση.

Τ᾿ ἄλλο βοριὰς τὸ μάχουνταν
-Τραγούδα το σιγά-
Τ᾿ ἄλλο βοριὰς τὸ μάχουνταν
Καὶ σὰν ἀχνὸς ἐχάθη...

Τὸ τρίτο τὸ πυκνότερο
-Φλογέρες θὰ τὸ ποῦνε-
Τὸ τρίτο τὸ πυκνότερο
Τ᾿ ἀργοταξιδεμένο

Ἀπάνου ἀπὸ τὴ κούνια μου
-Τραγούδα το σιγά-
Ἀπάνω ἀπὸ τὴ κούνια μου
Ἀρμένισε κι ἐστάθη
Βαριὰ φουρτουνιασμένο...

Νικηφόρος Βρεττάκος " Μάνα και Γιος"

Νικηφόρος Βρεττάκος "Η μητέρα μου στην εκκλησία"

Άλλαξε τη μπόλια* της η μητέρα μου κι ετοιμάστηκε

παρόλα τα μαύρα της, κατεβαίνει τα πέτρινα

Την έβλεπε συχνά στον ύπνο του
Εδώ και χρόνια πεθαμένη μου μητέρα
Και πάντα το παράξενο εκείνο όνειρο
Το μισοσκότεινο δωμάτιο, όπως τότε
Οι σιγανές κουβέντες πλάι στο φέρετρο

Κι οι φλόγες των κεριών που τρέμαν
καθώς από την ανοιγμένη πόρτα
έμπαινε αθόρυβα η μεγάλη νύχτα
Όλα τα ίδια, μόνο εκείνη δεν ήταν η ίδια

Α μητέρα,
θέλω να πω.. δεν ήταν πια μονάχη
Μα δίπλα της σ ένα άλλο φέρετρο.. ξανά εκείνη
Το ίδιο αγαπημένο πρόσωπο πεθαμένο δυο φορές
Τα ίδια εκείνα χέρια που όλα τα συγχωρούσαν σταυρωμένα δυο φορές

Δυο μητέρες όμοιες, πλαγιασμένες σε δυο φέρετρα
Λες κι η απέραντη πλημμυρισμένη της μητρότητα
που την είχε κάνει να ζήσει αμέτρητες ζωές
να μη χωρούσε τώρα μόνο σε ένα θάνατο.
Τάσος Λειβαδίτης, "Μητρότητα"

Μιχάλης Γκανάς "Νοσοκομείο Ερυθρού Σταυρού"

Κ ΒΑΡΝΑΛΗΣ Η μάνα του Χριστού

Πῶς οἱ δρόμοι εὐωδᾶνε μὲ βάγια στρωμένοι,
ἡλιοπάτητοι δρόμοι καὶ γύρω μπαξέδες!
Ἡ χαρὰ τῆς γιορτῆς ὅλο πιότερο ἀξαίνει
καὶ μακριάθε βογγάει καὶ μακριάθε ἀνεβαίνει.

Τὴ χαρά σου, Λαοθάλασσα, κῦμα τὸ κῦμα,
τῶν ἀλλῶνε τὰ μίση καιρὸ τήνε θρέφαν
κι᾿ ἂν ἡ μαύρη σου κάκητα δίψαε τὸ κρῖμα,
νὰ ποὺ βρῆκε τὸ θῦμα της, ἄκακο θῦμα!

Ἄ! πὼς εἶχα σὰ μάνα κι᾿ ἐγὼ λαχταρήσει
(ἦταν ὄνειρο κι᾿ ἔμεινεν, ἄχνα καὶ πάει)
σὰν καὶ τ᾿ ἄλλα σου ἀδέρφια νὰ σ᾿ εἶχα γεννήσει
κι᾿ ἀπὸ δόξες ἀλάργα κι᾿ ἀλάργα ἀπὸ μίση!

Ἕνα κόκκινο σπίτι σ᾿ αὐλὴ μὲ πηγάδι. . .
καὶ μία δράνα γιομάτη τσαμπιὰ κεχριμπάρι. . .
νοικοκύρης καλὸς νὰ γυρνᾷς κάθε βράδι,
τὸ χρυσό, σιγαλὸ καὶ γλυκὸ σὰν τὸ λάδι.

Κι᾿ ἅμ᾿ ἀνοίγῃς τὴν πόρτα μὲ πριόνια στὸ χέρι,
μὲ τὰ ροῦχα γεμάτα ψιλὸ ροκανίδι,
(ἄσπρα γένια, ἄσπρα χέρια) ἡ συμβία περιστέρι
ν᾿ ἀνασαίνῃ βαθιὰ τ᾿ ὅλο κέδρον ἀγέρι.

Κ᾿ ἀφοῦ λίγο σταθῇς καὶ τὸ σπίτι γεμίσῃ
τὸν καλό σου τὸν ἤσκιο, Πατέρα κι᾿ Ἀφέντη,
ἡ ἀκριβή σου νὰ βγάνῃ νερὸ νὰ σοῦ χύσῃ,
ὁ ἀνυπόμονος δεῖπνος μὲ γέλια ν᾿ ἀρχίσῃ.

Κι᾿ ὁ κατόχρονος θάνατος θἄφτανε μέλι
καὶ πολλὴ φύτρα θ᾿ ἄφηνες τέκνα κι᾿ ἀγγόνια
καθενοῦ καὶ κοπάδι, χωράφια κι᾿ ἀμπέλι,
τ᾿ ἀργαστήρι ἐκεινοῦ, ποὺ τὴν τέχνη σου θέλει.

Κατεβάζω στὰ μάτια τὴ μάβρην ὀμπόλια,
γιὰ νὰ πάψη κι᾿ ὁ νοῦς μὲ τὰ μάτια νὰ βλέπῃ. . .
Ξεφαντώνουν τ᾿ ἀηδόνια στὰ γύρω περβόλια,
λεϊμονιᾶς σὲ κυκλώνει λεφτὴ μοσκοβόλια.

Φεύγεις πάνου στὴν ἄνοιξη, γιέ μου, καλέ μου,
ἄνοιξή μου γλυκιά, γυρισμὸ ποὺ δὲν ἔχεις.
Ἡ ὀμορφιά σου βασίλεψε κίτρινη, γιέ μου,
δὲ μιλᾷς, δὲν κοιτᾷς, πῶς μαδιέμαι, γλυκέ μου!

Καθὼς κλαίει, σὰν τῆς παίρνουν τὸ τέκνο, ἡ δαμάλα,
ξεφωνίζω καὶ νόημα δὲν ἔχουν τὰ λόγια.
Στύλωσέ μου τὰ δυό σου τὰ μάτια μεγάλα.
Τρέχουν αἷμα τ᾿ ἀστήθια, ποὺ βύζαξες γάλα.

Πῶς ἀδύναμη στάθηκε, τόσο ἡ καρδιά σου
στὰ λαμπρὰ Γεροσύλυμα Καίσαρας νὰ μπῇς!
Ἂν τὰ πλήθη ἀλαλάζανε ξώφρενα (ἀλιά σου!)
δὲν ἤξεραν ἀκόμα οὔτε ποιὸ τ᾿ ὄνομά σου!

Κεῖ στὸ πλάγι δαγκάναν οἱ ὀχτροί σου τὰ χείλη. . .
Δολερὰ ξεσηκώσανε τ᾿ ἄγνωμα πλήθη
κι᾿ ὅσο ὁ γήλιος νὰ πέσῃ καὶ νἄρθῃ τὸ δείλι,
τὸ σταυρό σου καρφώσαν οἱ ὀχτροί σου κι᾿ οἱ φίλοι.

Μὰ γιατί νὰ σταθῇς νὰ σὲ πιάσουν! Κι᾿ ἀκόμα
σὰ ρωτήσανε: "Ποιὸς ὁ Χριστός;" τί ῾πες "Νά με!"
Ἄχ! δὲν ξέρει τί λέει τὸ πικρό μου τὸ στόμα!
Τριάντα χρόνια, παιδί μου, δὲ σ᾿ ἔμαθ᾿ ἀκόμα!

Μάνα μου πόσο μέστωνε το στάρι στις ταφόπετρες
πόσο γλυκό στη γέψη το ψωμί το ψυχοσάββατο
και το κρασί στυφή παρηγοριά στο ξόδι του παππούλη.
Στο γάμο του μικρού μικρού μεταλαβιά του βλάμη.
Μάνα κρασί, μάνα ψωμί, μάνα μ΄ ελιά και λάδι
μάνα μου χώμα και νερό, βάστα γερά το πρόσφορο
τώρα που θ΄ ανταμώσετε με τον παππού στον Άδη.

Κι όταν στην έρμη ρεματιά
φυτρώνουν οι μικρές ελιές
κι όταν μαζεύαμε καρπό σε ερωτικά νυχτέρια
κι όταν πιθάρια πήλινα το σώμα τρώγαν του λαδιού,
μάνα καλή το ξέραμε πως φύλαγες το πιο καλό
στην πιο κρυφή και σκοτεινή βενέτικη κασέλα.

Λίγο για τα βαφτιστικά, λίγο για τα στερνά στερνά,
λίγο για την αβασκανιά και την κακή την ώρα.

Μάνα κρασί, μάνα ψωμί, μάνα μ΄ ελιά και λάδι
μάνα μου χώμα και νερό, βάστα γερά το πρόσφορο
τώρα που θ΄ ανταμώσετε με τον παππού στον Άδη.
Στίχοι: Κ.Χ Μύρης
Μουσική: Γιάννης Μαρκόπουλος

Γ. Βιζυηνός "Πως να πειράξω τη μητέρα"

Πως να πειράξω τη μητέρα
να κάμω εγώ να λυπηθεί,
που όλη νύχτα κι όλη μέρα
για το καλό μου προσπαθεί;

Πως ν' αρνηθώ ή ν' αναβάλλω
ό,τι ορίζει κι απαιτεί,
αφού στη γη δεν έχω άλλο
κανένα φίλο σαν κι αυτή;

Αυτή στα στήθη τα γλυκά της
με είχε βρέφος απαλό
με κάθιζε στα γόνατά της
και μ' έμαθε να ομιλώ.

Αυτή με τρέφει και με ντύνει,
όλο το χρόνο που γυρνά,
και δίπλα στη μικρή μου κλίνη,
σαν αρρωστήσω ξαγρυπνά.

Αυτή σαν πέσω και χτυπήσω,
φιλά, να γιάνει την πληγή,
αυτή, τι πρέπει εγώ ν' αφήσω
και τι να κάνω μ' οδηγεί.

Πως το λοιπόν τέτοια μητέρα
να κάνω εγώ να λυπηθεί,
που όλη νύχτα κι όλη μέρα
για το καλό μου προσπαθεί;

Οι ώρες που περνούσα με την μητέρα μου ήταν γεμάτες μυστήριο. Καθόμασταν ο ένας αντίκρα στον άλλο, εκείνη σε καρέκλα πλάι στο παράθυρο, εγώ στο σκαμνάκι μου, κι ένιωθα, μέσα στη σιωπή, το στήθος μου να γεμίζει και να χορταίνει, σαν να' ταν ο αγέρας ανάμεά μας και βύζαινα.

Από πάνω μας ήταν η γαζία, κι όταν ήταν ανθισμένη, η αυλή μοσκομύριζε. Αγαπούσα πολύ τα ευωδάτα κίτρινα λουλούδια της, τά'βαζε η μητέρα μου στις κασέλες και τα εσώρουχά μας, τα σεντόνια μας όλη μου η παιδική ηλικία μύριζε γαζία.

Μιλούσαμε, πολλές ήσυχες κουβέντες, πότε η μητέρα μου δηγόταν για τον πατέρα της, για το χωριό που γεννήθηκε, και πότε εγώ της στορούσα τους βίους των αγίων που είχα διαβάσει, και ξόμπλιαζα τη ζωή τους με την φαντασία μου· δε μ' έφταναν τα μαρτύριά τους, έβαζα κι από δικού μου, ωσότου έπαιρναν τη μητέρα μου τα κλάματα, τη λυπόμουν, κάθιζα στα γόνατά της της χάδευα τα μαλλιά και την παρηγορούσα:

-Μπήκαν στον Παράδεισο, μητέρα, μη στενοχιωριέσαι, σεργιανίζουν κάτω από ανθισμένα δέντρα, κουβεντιάζουν με τους αγγέλους και ξέχασαν τα βάσανά τους. Και κάθε Κυριακή βάζουν χρυσά ρούχα, κόκκινα κασκέτα με φούντες και πάνε να κάμουν βίζιτα στο Θεό.

Κι η μητέρα σφούγγιζε τα δάκρυά της, με κοίταζε σα να μου έλεγε: "Αλήθεια λές;" και χαμογελούσε.

Και το καναρίνι, μέσα από το κλουβί του, μας άκουγε, σήκωνε το λαιμό και κελαηδούσε μεθυσμένο, ευχαριστημένο, σαν να' χε κατέβει από τον Παράδεισο, σαν να' χε αφήσει μια στιγμή τους αγίους κι ήρθε στη γής να καλοκαρδίσει τους ανθρώπους.

Η μητέρα μου, η γαζία, το καναρίνι, έχουν σμίξει αχώριστα, αθάνατα μέσα στο μυαλό μου· δεν μπορώ πια να μυρίσω γαζία, ν' ακούσω καναρίνι, χωρίς ν' ανέβει από το μνήμα της -από το σπλάχνο μου- η μητέρα μου και να σμίξει με τη μυρωδιά τούτη και με το κελάδημα του καναρινιού.

Ποτέ δεν είχα δει τη μητέρα μου να γελάει· χαμογελούσε μόνο, και τα βαθουλά μαύρα μάτια της κοίταζαν τους ανθρώπους γεμάτα υπομονή και καλοσύνη. Πηγαινόρχουνταν σαν πνέμα αγαθό μέσα στο σπίτι, κι όλα τα πρόφταινε ανέκοπα κι αθόρυβα, σαν να' χαν τα χέρια της μιαν καλοπροαίρετη μαγική δύναμη, που κυβερνούσε με καλοσύνη την καθημερινήν ανάγκη. Μπορεί και να' ναι η νεράιδα, συλλογιζόμουν κοιτάζοντάς την σιωπηλά, η νεράιδα που λεν τα παραμύθια, και κινούσε στο παιδικό μυαλό μου η φαντασία να δουλεύει: μια νύχτα ο πατέρας μου, περνώντας από τον ποταμό, την είδε να χορεύει στο φεγγάρι, χίμηξε, της άρπαξε το κεφαλομάντιλο, κι από τότε την έφερε σπίτι και την έκαμε γυναίκα του. Κι ολημέρα τώρα πάει κι έρχεται η μάνα μέσα στο σπίτι και ψάχνει να βρεί το κεφαλομάντιλο, να το ρίξει στα μαλλιά της, να γίνει πάλι νεράιδα και να φύγει. Την κοίταζανα πηγαινοέρχεται, ν' ανοίγει τα ντουλάπια και τις κασέλες, να ξεσκεπάζει τα πιθάρια, να σκύβει κάτω απ' το κρεβάτι, κι έτρεμα μην τύχει και βρεί το μαγικό κεφαλομάντιλό της και γίνει άφαντη. Η τρομάρα αυτή βάσταξε χρόνια και λάβωσε βαθιά τη νιογέννητη ψυχή μου· κι ακόμα και σήμερα αποκρατάει μέσα μου πιο ανομολόγητη η τρομάρα ετούτη: παρακολουθώ κάθε αγαπημένο πρόσωπο, κάθε αγαπημένη ιδέα, με αγωνία, γιατί ξέρω πως ζητάει το κεφαλομάντιλό της να φύγει.

Μπέρτολντ Μπρεχτ, "Τραγούδι για τη μητέρα μου"

Τη μορφή της δεν τη θυμάμαι πια πώς ήταν πριν οι πόνοι της
αρχίσουν. Αποκαμωμένη, ανασήκωνε τα μαύρα τα μαλλιά της
απ' το ξεσαρκωμένο μέτωπό της - το βλέπω ακόμα κείνο το
χέρι να σαλεύει.

Χειμώνες είκοσι τη φοβερίσαν, τα βάσανά της δεν είχαν σω-
σμό, κι ο θάνατος ντρεπόταν σαν τη ζύγωνε. Και τότε πέθανε, και
το κορμί της ήτανε σαν παιδιού κορμί.

Στο δάσος είχε μεγαλώσει.

Πέθανε ανάμεσα σε πρόσωπα που 'χαν τραχύνει βλέποντάς
την τόσο καιρό να ξεψυχάει. Τη συγχωρέσαμε που έτσι βα-
σανίστηκε, μα κείνη είχε χαθεί ανάμεσα στα πρόσωπά μας, προτού
να σβήσει ολότελα.

Τόσοι και τόσοι μας αφήνουνε, χωρίς να τους κρατήσουμε.
Έχουμε πει το καθετί, τίποτα πια δεν έχει απομείνει ανάμεσα σε
μας κι εκείνους, σκληραίνουνε τα πρόσωπά μας σαν χωρίζουμε.
Κι όμως, το πιο σπουδαίο δεν το είπαμε, τόσο αναμασούσαμε τ'
ασήμαντα.

Ω, γιατί τα πιο σπουδαία να μην τα πούμε, ήτανε τόσο εύκολο,
και τώρα θα κολαστούμε για τη σιωπή μας. Εύκολες ήταν λέξεις,
σφίγγονταν πίσω από τα δόντια μας. Καθώς γελούσαμε έπεσαν,
και τώρα το λαιμό μας πνίγουν.

Το δείλι, χτες, πρωτομαγιά, πέθανε η μητέρα μου! Και δε
μπορώ, από τη γη να τήνε ξεριζώσω με τα νύχια μου!

Σαν τη μητέρα, αλήθεια

Πηγαίνει αργά στο σινεμά,
μάλιστα στον εξώστη.
Σ' έργα κατά προτίμηση, βουβά
και θαμπωμένα. Κι εκεί
- μέσα στους τόσους εξευτελισμούς -
η μόνη του χαρά να βλέπει τις γυναίκες
της γενιάς γύρω απ' το τριάντα.
Με κείνα τα βαθιά καπέλα,
με τις σειρές τα περιδέραια,
τα μάτια, τα κοντά μαλλιά∙
με τις ψιλές γλυκιές φωνές,
με τις κινήσεις τους τις μητρικές.

Σαν τη μητέρα, αλήθεια∙
σαν τη μάνα του
των πρώτων παιδικών του χρόνων...

Τότε που τον φωνάζανε μοναχογιό.

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
Κοτσόβολου Γεωργία

# data[].attributes.attachment_link.title
Η ΜΗΤΕΡΑ ΣΤΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ - ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ

# data[].attributes.attachment_link.description
Μάνα!.. Δε βρίσκεταιλέξη καμία Στέλιος Σπεράντσας "Η μανούλα" Ποιός την κούνια μας κουνάει,όταν είμαστε μικράκια;Ποιός χαμογελά στο πλάικαι γλυκά μας λέει λογάκιακαι τον ύπνο προσκαλεί;Η μαμά μας η καλή! Τα μαλλιά μας ποιός χτενίζει;Ποιός μας καμαρώνει, αλήθεια;Ποιός παιχνίδια μας χαρίζει;Ποιός μας λέει τα παραμύθιαστη φωτίτσα μας σιμά;Η γλυκιά μας η μαμά!

# data[].attributes.headline
Η μητρότητα στη νεοελληνική τέχνη

# data[].attributes.subject
Η μητρότητα στη νεοελληνική τέχνη