# data[].attributes.headline
15 sposobów na efektowne zdjęcia uliczne

# data[].attributes.subject
15 sposobów na efektowne zdjęcia uliczne

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Fotografia uliczna jest jednym z najtrudniejszych gatunków dla wszystkich fotografów, ale jest także najbardziej ekscytująca i satysfakcjonująca. Opiera się w bardzo dużym stopniu na naszej umiejętności widzenia i obserwowania oraz zauważenia rzeczy, których normalnie ludzie nie rejestrują. Dlatego musisz w drastyczny sposób zmienić sposób używania swojego zmysłu wzroku. Zdjęcia uliczne to swego rodzaju fotografia akcji: nawet jeśli nie będziesz się nieustannie przenosił z jednego miejsca w inne, zawartość sceny będzie się ciągle zmieniać. Oto kilka wskazówek, które pomogą Ci w pełni wykorzystać to, co ma do zaoferowania ulica.

1. Używaj małego aparatu

Do robienia zdjęć na ulicy wykorzystywać można każdy aparat, który masz przy sobie, więc nie daj sobie wmówić, że niezbędny do tego rodzaju fotografii jest jakiś określony sprzęt. Pomimo tego prawdą jest, że niektóre typy aparatów sprawdzają się w tym gatunku lepiej i pozwalają fotografować tam, gdzie użycie innego korpusu mogłoby się okazać bardzo trudne. Przede wszystkim duże aparaty z jeszcze większymi obiektywami przyciągają uwagę i zwyczajnie są zbyt ciężkie, aby można było nimi wygodnie fotografować przez cały dzień. Dlatego niemal od zawsze preferowanym sprzętem były kompaktowe aparaty z małymi obiektywami. W czasach analogowych były to klasyczne dalmierze, dzisiaj wzorowane na nich kompakty czy bezlusterkowce. Te niewielkie korpusy znacznie łatwiej pozostają niezauważone i często mieszczą się w kieszeni płaszcza, dzięki czemu nie trzeba zabierać ze sobą torby fotograficznej. Kiedy idziesz na sesję uliczną, nie powinieneś swoim wyglądem oznajmiać wszystkim, że jesteś fotografem. Chodzi o to, by wyglądać jak turysta lub beztroski amator, dzięki czemu ludzie będą Cię ignorować.

2. Używaj kompaktowych stałek

Wybór obiektywu ma w fotografii ulicznej kluczowe znaczenie. Ludzie są przekonani, że istnieją „najlepsze" lub „klasyczne" ogniskowe do wykonywania zdjęć ulicznych, tak jakby istniały w tym zakresie jakieś ustalone zasady. Jedyną regułą jest to, że musisz zdecydować, z jak bliska chcesz fotografować swoich modeli, a następnie dobrać taką długość ogniskowej, która pozwoli Ci uchwycić w kadrze wystarczająco dużo tła, aby uzyskać pożądaną kompozycję. To naprawdę takie proste. Przez dekady, ze względu na swoją uniwersalność, najpopularniejszym obiektywem weteranów streeta była mała i jasna klasyczna „pięćdziesiątka". Jednak jeśli lubicie zawrzeć w kadrze więcej kontekstu, wybierzcie obiektyw 28 mm. Kompromisem będzie obiektyw 35 mm.

3. Nie zapominaj o kolorze

Nie ma nic złego w fotografowaniu w odcieniach szarości, ale tylko wtedy, gdy przemyślałeś to i świadomie zdecydowałeś, że w danej sytuacji obraz monochromatyczny sprawdzi się najlepiej. Większość z nas postrzega świat w kolorze, więc przedstawienie go na barwnym zdjęciu jest najwierniejszym sposobem odzwierciedlenia tego, co widzieliśmy w danym miejscu i porze dnia. Wszyscy kochamy też klasyków barwnej fotografii ulicznej, takich jak Saul Leiter. Jeśli chcecie odtworzyć ten analogowy nastrój, możecie użyć presetów w postprodukcji lub dedykowanych profili symulacji filmu.

4. Wmieszaj się w tłum

To niesamowite, jak mało ludzi zwraca uwagę na ulicy na inne osoby, ale warto zrobić wszystko, aby się nie wyróżniać. Staraj się nie nosić rzeczy, które przyciągają wzrok, takich jak kurtka w jaskrawym kolorze. W przypadku mężczyzn noszenie garnituru w trakcie takiej „sesji" także może niepotrzebnie zwracać uwagę, ponieważ ludzie mogą założyć, że wykonujesz jakąś oficjalną pracę i będę Cię unikać. Noś „normalne" ubrania, które sprawią, że będziesz wyglądać zwyczajnie i bierz pod uwagę pogodę, dzięki czemu będzie Ci sucho, ciepło i wygodnie przez cały dzień.

5. Bądź i czekaj... Bez pośpiechu

Możesz przemierzać ulice przez cały dzień w nadziei, że trafisz na kogoś lub coś ekscytującego, co nagle pojawi się przed Tobą. Możesz jednak też znaleźć interesujące światło lub graficzną lokalizację, zaplanować kadr, a następnie poczekać, aż pojawi się ktoś interesujący i znajdzie we właściwym miejscu. Zdecydowanie wolę to drugie podejście i twierdzę, że dzięki planowaniu udaje mi się zarejestrować znacznie lepiej skomponowane ujęcia, kiedy już nadejdzie ta właściwa chwila. Z kolei w pierwszym przypadku spędzisz dzień na robieniu zdjęć, gdzie tylko się da, ale nie będą one zbytnio dopracowane. Da się jednak także traktować fotografię uliczną bardziej jak krajobrazową, znajdując najlepszy widok interesującego miejsca, a następnie czekając na decydujący moment. Może to być np. odpowiednia osoba wchodząca we właściwe miejsce albo słońce przemieszczające się po niebie, aby skąpać temat w świetle - w każdym razie wymaga to prewizualizacji i sporej dozy cierpliwości.

6. Praktyka czyni mistrza

Niewielu ludzi jest w czymś dobrym, nie wkładając w to dużo pracy i nie inaczej jest z fotografią uliczną. Im więcej fotografujesz, tym lepiej, o ile tylko skupiasz się na tym i analizujesz, co robisz źle, przez cały czas się ucząc. Bywa, że po długiej przerwie tracisz nieco dryg, tak jak dzieje się to z koncertującymi pianistami i sportowcami, dlatego ważne jest, aby ćwiczyć regularnie i tak często, jak tylko to możliwe. Jeśli masz mały aparat fotograficzny, możesz go nosić przy sobie przez cały czas, by żadnego dnia nie musieć rezygnować z robienia zdjęć. Być może wydaje Ci się to przesadą, ale kiedy fotografia stanie się częścią Twojego codziennego życia, odkryjesz, że niesamowite okazje potrafi ą przytrafić się wszędzie.

7. Szukaj kształtów

Staranny dobór tła zawsze się opłaca. Powinieneś traktować tło jako element, który jest prawie tak samo ważny, jak temat. Poświęcaj czas na znalezienie ciekawych kątów widzenia i pozycji ustawiania aparatu, aby upewnić się, że tło jest interesujące, ale nie rozprasza uwagi. Poluj na graficzne tło lub pierwszy plan, który złożony jest z wyrazistych kształtów, dzięki czemu będziesz mógł je wykorzystać do tworzenia interesujących linii wiodących i interakcji, pozostawiając jednocześnie jakiś czysty obszar, w którym umieścisz główny obiekt. Najlepsze tła nie zawsze są oczywiste, więc uważnie przyglądaj się ciekawej architekturze z niskiej perspektywy; zbiegające się ściany lub jasne okno, przypominające wyraźnie zarysowany prostokąt, to elementy, które warto jak najlepiej wykorzystać.

8. Używaj szybkiego aparatu

Nie rób zdjęć sprzętem, którego nie umiesz obsługiwać, ponieważ stracisz okazję do zarejestrowania ciekawych obrazów. Upewnij się, że reaguje szybko i wykona zdjęcie dokładnie wtedy, kiedy naciśniesz spust. Fotografuj w trybie preselekcji przysłony i ustaw aparat tak, by modyfikować jedynie czułość matrycy. Znajdź najlepszy sposób poruszania punktem AF, a jeśli Twój aparat jest zbyt skomplikowany lub za wolny, wymień go na inny.

9. Zwracaj uwagę na światło

Choć słowo „fotografia" oznacza „rysowanie światłem", to jednak wielu fotografów zapomina, że światło jest najważniejszym elementem procesu wykonywania zdjęcia i że to jemu należy poświęcić znaczną część uwagi. Nie chodzi jednak o to, aby koncentrować się na jego ilości, lecz na charakterze i kierunku, z którego pada, oraz na tym, jak wpływa to na wygląd tematu. Na dobrych zdjęciach światło zostaje użyte do podkreślenia tematu i w celu wzbudzenia zainteresowania, więc powinno być pierwszą rzeczą, którą bierzesz pod uwagę i to w każdym gatunku fotografii. W przypadku wykonywania zdjęć ulicznych szukaj światła, które wygląda interesująco i wykorzystuj je do przyciągnięcia uwagi widza do określonego obszaru kadru, który Twoim zdaniem jest najważniejszy. Bardzo często na fotografiach ulicznych to światło jest tematem; a w przypadku wielu innych stanowi kluczowy element wyodrębniający główny obiekt z tła. Szukaj takich miejsc i warunków, w których światło pada z wielu kierunków, dzięki czemu może tworzyć światłocień, który podkreśli trójwymiarowość fotografowanego przedmiotu. Po znalezieniu interesującego światła dobierz ekspozycję, która pozwoli Ci najlepiej je wykorzystać. Bardzo często najjaśniejsze obszary sceny są jednak prześwietlane, ponieważ światłomierz aparatu uznaje za ważniejsze duże ciemne obszary kadru, dlatego musisz ręcznie kompensować ekspozycję.

10. Nie prześwietlaj

Domyślnie większość aparatów tworzy obrazy, które są nieco zbyt jasne. Robią to po to, aby lepiej widoczne były szczegóły w cieniach, dzięki czemu zdjęcia będą wyglądać ładnie na tylnym ekranie aparatu i po wydrukowaniu ich w większości laboratoriów. Jednakże jasne obrazy uliczne - dość mocno uogólniając - są przeważnie pozbawione atmosfery. Dlatego wielu fotografów kompensuję ekspozycję o -1/3 EV, a w słoneczny dzień nawet -2 EV, aby mieć pewność, że obiekt na ciemnym tle zostanie odpowiednio naświetlony. Znalezienie właściwej ekspozycji wymaga wykonania pomiaru światła padającego na obiekt, a nie branie pod uwagę całego zakresu tonalnego sceny. Oceń, jak bardzo różni się światło padające na temat od oświetlenia tła, a następnie weź pod uwagę, w jaki sposób może to wprowadzić w błąd światłomierz aparatu i użyj funkcji kompensacji ekspozycji, aby to skorygować. Próbuj też stosować różne wartości ekspozycji - możesz być zaskoczony, o ile lepiej może wyglądać scena jaśniejsza lub ciemniejsza o jeden stopień przysłony.

11. Szukaj cieni

Kiedy światło jest silne i ukierunkowane, powstają głębokie cienie, które mogą wnieść znaczący wkład w kompozycję Twojego obrazu, a nawet stać się jego tematem. Wielu ludzi nie zwraca uwagi na cienie, ponieważ nie są to rzeczy fizyczne, ale w fotografii nie potrzeba „rzeczy", aby stworzyć interesujący obraz. Umiejętność obserwacji pozwala wykonać zamiast sztampowych, zdjęcia ciekawe, więc miej oczy szeroko otwarte i poszukuj elementów, które są wizualnie stymulujące. Cienie są ekscytujące, ponieważ stanowią zniekształconą reprezentację kształtów, które z łatwością rozpoznajemy; tworzą długie wzory i zawijają się wokół powierzchni, na które padają.

12. Szukaj interesujących ludzi i scen

Zdarzają się sytuacje, kiedy chcemy pokazać, że coś jest nudne lub nieciekawe, ale ogólnie rzecz biorąc, zdjęcia uliczne skupiają się na tym, co ekscytujące i warte komentarza. Jako fotografowie możemy chcieć odzwierciedlać rzeczywistość, ale mamy też wszak możliwość wyboru jaką rzeczywistość pokazujemy. Jeśli sfotografujesz nieinteresujących ludzi, Twoje zdjęcia nie będą interesujące dla innych. Mogą pomyśleć: „Dlaczego pokazujesz mi tę osobę lub miejsce? Nie ma w tym nic ciekawego". Kiedy prezentujemy obrazy komuś innemu, zakłada on, że pokazujemy mu je z jakiegoś powodu: „Hej, spójrz na to. Oto, co dziś widziałem". Fotografuj ciekawe miejsca i interesujących ludzi. Nie oznacza to jednak, że musisz od razu jechać do Paryża i spędzać całe dnie na wyszukiwaniu modeli, ale warto codziennie rozglądać się za ciekawymi tematami. Znajome miejsca mogą wyglądać świeżo, jeśli zostaną pokazane z niecodziennej perspektywy, a nawet zupełnie zwyczajni ludzie bardzo często mają w sobie coś, na co warto zwrócić naszą uwagę. Błysk włosów, fajny kapelusz, jaskrawa kurtka, wyrazista twarz lub dramatyczny gest ręki: to są rzeczy, które sprawiają, że obrazy mają dużą siłę wyrazu. Chodzi o to, aby ukazywać ludzkie zachowania, rzeczy, które ludzie robią i które sprawiają, że jesteśmy wyjątkowi.

13. Zbliż się

Celem fotografii jest pokazanie komuś czegoś, czego nie mógł sam zobaczyć, i przeniesienie go w to miejsce, aby mógł poczuć się tak, jakby tam był. Aby to zrobić, musimy użyć obiektywu, który ma kąt widzenia obejmujący obszar, na którym ludzie mogą skoncentrować swój wzrok. Chociaż pole widzenia naszych oczu obejmuje ponad 180 stopni, to tak naprawdę możemy skupić go tylko na tym, co jest przed nami - w obszarze, który pozwalają objąć standardowe obiektywy oferowane do wszystkich rodzajów aparatów. Uważa się, że największą siłę oddziaływania i najbardziej naturalne odwzorowanie rzeczywistości można uzyskać dzięki połączeniu standardowego obiektywu i zbliżeniu się na taką odległość, przy której oczywiste staje się, co jest tematem zdjęcia. Osiągnięcie fizycznej bliskości w trakcie fotografowania sprawia, że widz czuje się podczas oglądania obrazu uczestnikiem sceny i jest to dokładnie taka relacja z fotografowanym przedmiotem, na jakiej stworzeniu nam zależy.

14. Fotografuj pod nietypowym kątem

Większość zdjęć wykonywanych jest z wysokości oczu fotografującego, więc prostym sposobem na to, aby Twoje zdjęcia się wyróżniały, jest rejestrowanie scen z niecodziennej perspektywy. Jest to znacznie łatwiejsze, jeśli używasz aparatu z funkcją podglądu obrazu na żywo lub odchylanym ekranem. Tym, co sprawia, że zdjęcia wykonywane z niskiej perspektywy mają tak dużą siłę wyrazu, jest element zaskoczenia. Twoi widzowie nie są przyzwyczajeni do oglądania nawet znajomych miejsc z innego kąta widzenia niż z poziomu swoich oczu - dzięki temu Twoje fotografie pokażą im coś nowego. Fotografowanie aparatem umieszczonym tuż nad ziemią często pomaga też stworzyć czystsze tło, ponieważ na ulicy większość elementów rozpraszających znajduje się na poziomie chodnika.

15. Od czasu do czasu zrób zdjęcie pozowane

Chociaż większość z nas uważa, że fotografia uliczna polega na wykonywaniu zdjęć w taki sposób, by pozostać niezauważonym, nie ma powodu, dla którego nie można zapytać kogoś, czy nie miałby nic przeciwko temu, aby go sfotografować. Pamiętaj jednak, że większość, choć nie wszystkie osoby, zachowują się inaczej, gdy widzą, że ktoś robi im zdjęcie, więc możesz nie uzyskać równie naturalnego wyglądu, jak wówczas kiedy fotografujesz temat, który nie zdaje sobie z tego sprawy. Jeżeli widzisz kogoś, kogo uważasz za interesującego, nie ma nic złego w tym, że zapytasz go, czy nie zechciałby Ci pozować. „Cześć, bardzo podoba mi się Twój kapelusz! Czy mogę zrobić Ci zdjęcie?" Najgorsze, co może Ci się wówczas przydarzyć, to odmowa: „Nie, wolałbym, żebyś mnie nie fotografował". Wtedy mówisz: „Dobrze, miłego dnia". Jeśli zostaniesz zapytany, dlaczego chcesz zrobić zdjęcie, możesz powiedzieć: „Uważam, że świetnie wyglądasz. Po prostu uwielbiam robić zdjęcia ludziom na ulicy. Realizuję projekt związany z tą okolicą i uważam, że doskonale do niego pasujesz". Uśmiechaj się i bądź otwarty. Nie robisz przecież niczego złego i nikt nie powinien się na Ciebie obrazić. Będziesz zaskoczony, jak wielu osobom będzie to schlebiać i z chęcią zgodzą się one pozować Ci nawet przez dłuższy czas. A do tego być może znajdziesz nawet nowych przyjaciół!
Zdjęcia: Damien Demolder

# data[].attributes.attachment_link.title
15 sposobów na efektowne zdjęcia uliczne

# data[].attributes.attachment_link.description
Fotografia uliczna jest jednym z najtrudniejszych gatunków dla wszystkich fotografów, ale jest także najbardziej ekscytująca i satysfakcjonująca. Opiera się w bardzo dużym stopniu na naszej umiejętności widzenia i obserwowania oraz zauważenia rzeczy, których normalnie ludzie nie rejestrują. Dlatego musisz w drastyczny sposób zmienić sposób używania swojego zmysłu wzroku.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Akcja (foto)edukacja: Edycja 3 - Lekcja nr 7 | Teoria | 15.04.2015

Edycja 3 - Lekcja 7

Dowiedz się, jak się zabrać za street photo

Mianem fotografii ulicznej określa się zdjęcia wykonane w mieście w sposób nieco przypominający fotoreportaż, acz reportażem niebędące. Street photo (bo tak z angielska przyjęło się określać ten gatunek) to zazwyczaj ulotne migawki rejestrujące chwile, szukające niezwykłości w codzienności, zapisujące decydujący moment, w którym z jakiegoś powodu wszystkie elementy kadru na ułamek sekundy zgrały się ze sobą, tworząc interesującą kompozycję - czasem zabawną, czasem smutną, kiedy indziej poruszającą lub dwuznaczną. Samo określenie „moment decydujący" ukuł mistrz fotografii ulicznej Henri Cartier-Bresson w roku 1952 w książce o takim właśnie tytule. Chodziło mu o umiejętność naciśnięcia spustu migawki dokładnie w momencie, w którym przed oczami fotografa pojawi się idealny kadr, o wyczucie tej chwili, przewidzenie jej, a nie odnalezienie wśród setek ujęć wykonanych w trybie seryjnym (choć muszę przyznać, że w tamtych czasach nikomu nie przyszłoby nawet do głowy, że będzie można fotografować z prędkością pięciu klatek na sekundę czy nawet szybciej - bo i po co?). Fotografia uliczna jest więc trochę podobna do reportażu, ale w przeciwieństwie do niego nie relacjonuje jednego konkretnego wydarzenia, lecz wręcz uwiecznia „niewydarzenia", a do tego działa w pojedynkę, tzn. nie wymaga zestawu zdjęć, by przekazać sedno komunikatu.

Nierzadko fotografia uliczna wiąże się z długim oczekiwaniem na chwilę, w której we wcześniej wybranym kadrze wydarzy się coś ciekawego - np. pojawi się efektownie wyglądająca postać lub ktoś po prostu dopełni kompozycję, wchodząc w odpowiedni fragment kadru.

Jeśli postanowimy fotografować w ruchu, starajmy się w pełni wykorzystać potencjał sytuacji, np. idąc przez chwilę za fotogeniczną osobą, czekając na odpowiedni moment - w tym wypadku na chwilę, w której jedna z dziewczynek się odwróci.

Pamiętajmy, że ćwiczymy dobre oko, refleks i szybkie podejmowanie decyzji. Dlatego nie strzelajmy na oślep w trybie seryjnym, licząc, że „później coś się wybierze". Nie bójmy się porażki - fotografia uliczna to przede wszystkim porażki i zdjęcia, których nie udało się zrobić. Ale takie niezrobione zdjęcie uczy co najmniej tyle samo co udana fotografia. Obserwujmy uważnie, spróbujmy przewidzieć przebieg wypadków, analizować ruchy aktorów przedstawienia. Jeśli zaangażujemy się w odpowiednim stopniu, wpadniemy w swoisty trans i poczujemy, że świat dookoła zwalnia, a my widzimy więcej niż zazwyczaj. W dobrze wybranym miejscu można spędzić nawet kilka godzin - wszystko zależy od naszej wytrwałości.

Strategia aktywna jest oczywiście przeciwnością pasywnej. Zamiast stać w jednym miejscu, które gwarantuje efektowne tło, ruszamy w drogę na - nomen omen - aktywne poszukiwania. Owijamy pasek aparatu wokół nadgarstka, a sam aparat trzymamy w dłoni gotowy do strzału. Nie chodzimy z aparatem zawieszonym na szyi (nie jesteśmy na wakacjach... ) Ewentualnie można go sobie zawiesić na ramieniu, ale utrudniamy sobie w ten sposób szybką reakcję. Pomysł jest taki, żeby - po pierwsze - nie rzucać się w oczy jako fotograf (dlatego nie wieszamy aparatu na szyi) i po drugie, móc błyskawicznie zareagować na to, co zobaczymy. Spacerujemy pozornie bez celu, wałęsając się to tu, to tam, ale z ogromnym skupieniem rozglądając się dookoła. Starajmy się aktywnie obserwować scenę, trzymając się jednocześnie nieco z boku, by jak najmniej rzucać się w oczy i nie ingerować w to, co fotografujemy.

Sprzęt i ustawienia

Jedynym wymaganiem sprzętowym w fotografii ulicznej jest aparat, który naświetla zdjęcia dokładnie w chwili naciśnięcia spustu migawki przez fotografa (czy - w dzisiejszych czasach - w chwili dotknięcia odpowiedniego miejsca na ekranie dotykowym), bez opóźnienia, które sprawi, że ulotna chwila się ulotni. To chyba właśnie wspomniany na początku lekcji HCB mawiał, że jeśli zobaczyło się idealny kadr w wizjerze aparatu, to znaczy, że na zdjęciu już go nie będzie.

Pozostałe sprawy nie są tak ważne, choć pomagają. Do fotografii ulicznej znakomicie nadaje się lunetkowy aparat dalmierzowy, w którym - w przeciwieństwie do lustrzanki jednoobiektywowej - nie patrzymy przez obiektyw, lecz przez specjalne okienko. Widać w nim ramkę pokazującą w przybliżeniu, co znajdzie się na zdjęciu. Zaletą takiego wizjera jest to, że nie odrywając oka od aparatu, mamy podgląd na to, co dzieje się tuż poza aktualnie wybranym kadrem, np. czy ktoś za chwilę nie wejdzie przed obiektyw.

W zalecanym wcześniej jak największym skupieniu pomoże wybór jednego obiektywu stałoogniskowego - najlepiej neutralnej trzydziestkipiątki albo trochę dłuższej pięćdziesiątki (mowa oczywiście o ekwiwalentach ogniskowej w małym obrazku, bo chodzi przede wszystkim o kąt widzenia). Takie ogniskowe zapewnią kąt widzenia naturalny dla ludzkiego oka i neutralną perspektywę (fotografia uliczna działa najlepiej, jeśli oglądając ją, mamy wrażenie uczestnictwa w fotografowanej scenie), a brak zoomu pozwoli skupić się na kadrowaniu. Małe niedogodności - jak np. brak możliwości zmiany kąta widzenia bez ruszenia się z miejsca - działają stymulująco na wyobraźnię i mobilizują do kreatywnego myślenia.

Im mniej zmiennych, tym lepiej, ponieważ tym łatwiej podjąć właściwą decyzję. Dlatego też mistrzowie fotografii ulicznej rezygnowali zazwyczaj z ustawiania ostrości do każdego zdjęcia (choć najsprawniejsi użytkownicy dalmierzy tak dobrze znają swoje aparaty i obiektywy, że umieją trafić z ostrością, fotografując na ślepo, bez patrzenia w wizjer). Wspomniany wcześniej HCB ponoć czasem zaklejał czarną taśmą okienko dalmierza, żeby wizualny komunikat o braku idealnej ostrości nie przeszkadzał mu w kompozycji. Tutaj pojawia się kolejna przewaga aparatu dalmierzowego nad wizjerem lustrzanki lub wyświetlaczem - ponieważ nie patrzymy przez obiektyw, w wizjerze zawsze widzimy ostry obraz. Ale wracając do ustawiania ostrości: możemy oczywiście zaufać systemowi AF, acz jeśli wybierzemy punkt centralny, zanim naświetlimy zdjęcie, trzeba będzie jeszcze przekomponować kadr, a to opóźnia całą sprawę (chyba że zdecydujemy się na kompozycję centralną, nic w tym złego), a jeśli zdamy się na automatykę, nie będziemy mieli pewności, że aparat wyostrzy tam, gdzie byśmy chcieli. No dobra, już mówię - ustawiamy odległość hiperfokalną, przysłonę f/5,6 lub f/8 (jasne stałoogniskowce właśnie w tych okolicach dają największą ostrość i najmniej zniekształceń) i skupiamy się już tylko na kompozycji. Co do parametrów ekspozycji - z czystym sumieniem możemy zaufać automatyce aparatu, dobierającej czas otwarcia migawki do przysłony wybranej przez użytkownika. W przeszłości fotograficzni „ulicznicy" pracowali w trybie manualnym, na bieżąco korygując czas otwarcia migawki w zależności od zmieniających się warunków oświetleniowych - albo na oko, korzystając z doświadczenia, albo za pomocą zewnętrznego światłomierza.

# data[].attributes.attachment_link.description
Akcja (foto)edukacja: Edycja 3 - Lekcja nr 7 | Teoria | 15.04.2015 Edycja 3 - Lekcja 7 Dowiedz się, jak się zabrać za street photo Mianem fotografii ulicznej określa się zdjęcia wykonane w mieście w sposób nieco przypominający fotoreportaż, acz reportażem niebędące.

# data[].attributes.body
rodzaj fotografii, której tematem są przypadkowe, odpowiednio uchwycone ujęcia życia ulicznego. Jest to dyscyplina z pogranicza reportażu oraz fotografii artystycznej. Różni się ona od fotoreportażu ponieważ zazwyczaj nie dotyczy konkretnego wydarzenia.

# data[].attributes.body
ważne wydarzenia z naszego życia
(fot. Wiktoria Kędzior)

# data[].attributes.body
śluby/wesela
(fot. Wiktoria Kędzior)

# data[].attributes.body
wydarzenia sportowe

# data[].attributes.body
imprezy
(fot. Wiktoria Kędzior)

# data[].attributes.body
koncerty

# data[].attributes.body
wydażenia publiczne

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Wstęp

Ze wszystkich współcześnie uprawianych gatunków fotografii reportaż jest chyba dziedziną najtrudniejszą i wymaga największych poświęceń. Jednak jeśli już zrobimy coś dobrego - mamy szansę zostać gwiazdą. i to nie tylko gwiazdą fotografii, ale całej popkultury. Wiadomości o zwycięzcach konkursu World Press Photo trafiają przecież na pierwsze strony gazet i do głównych wydań dzienników telewizyjnych. Dlaczego jednak tak trudno zostać reporterem? Bo trzeba umieć opowiadać ciekawe historie i błyskawicznie komponować kadry, które zapadają w pamięć. Jak dostać się do grona fotoreporterów? Podpowiedzi znajdziecie poniżej.

Reportaż? Co to właściwie jest?

Opinii na temat istoty reportażu jest pewnie tyle, ilu fotografujących. Jednak aby dotrzeć do sedna sprawy, zacytujmy definicję niezrównanego Słownika Języka Polskiego PWN: „reportaż: gatunek prozy publicystycznej, żywy opis zdarzeń i faktów, znanych autorowi z bezpośredniej obserwacji". Wiem, że opis ten dotyczy gatunku literackiego, wystarczy jednak zamienić „prozę" na „fotografię" i mamy kwintesencję tego, co ważne w reportażu.

Po pierwsze: publicystyka

Fotoreportaż jest gatunkiem z pogranicza fotografii i dziennikarstwa. Nie można tym mianem określić serii zdjęć niepołączonych żadną myślą. Fotoreporter to osoba, która za pomocą zdjęć opisuje pewne zdarzenia czy sytuacje.

Być może dlatego najlepszymi reporterami zostają osoby dojrzałe, posiadające już pewien bagaż życiowych doświadczeń i przemyśleń. Przykłady? Tak James Natchwey, jak i Sebastiao Salgado (moim zdaniem najwięksi z obecnie fotografujących) zajęli się reportażem około trzydziestki, pracując wcześniej w innych branżach.

Po drugie: żywy opis

Istotą reportażu jest jego zwarta i mocna forma. Zdjęć nie może być za dużo - lepiej zostawić widzowi pewien niedosyt, niż go zanudzić. Ważne również, by zdjęcia były mocne w formie (kompozycja!) i jasno przedstawiały temat.

Po trzecie: zdarzenia i fakty

Bohaterem reportażu powinno być określone wydarzenie lub zjawisko. Nie istnieje pojęcie „reportażu impresji". Gatunek ten jest par excellence związany z pokazaniem konkretnej historii, musi mieć temat. Nawet jeśli fotografujemy jedną osobę, musimy w reportażu pokazać ją w kontekście właśnie wykonywanych czynności i etapu życia, na jakim się znajduje.

Po czwarte: znane autorowi z bezpośredniej prezentacji

No właśnie. Przed zrobieniem zdjęć fotoreporter musi poznać tło wydarzeń, które fotografuje. Co więcej - jego zadaniem jest pokazać, co z owych uwarunkowań wynika.

Temat i przygotowania

Myśląc o temacie reportażu, mamy zazwyczaj przed oczyma spektakularne wydarzenia ważne dla historii całego świata. Pamiętajmy jednak, że nie od razu Kraków zbudowano. Zanim trafimy na zaplecze finału Ligi Mistrzów, możemy (a nawet musimy!) spróbować pokazać kulisy meczu piątej ligi (czyli okręgówki) rozgrywanego w naszym miasteczku. i jeden, i drugi mecz pozwala zbudować historię pełną emocji i napięcia. Zanim przygotujemy reportaż z wizyty papieża, pokażmy historię pierwszej komunii w naszej parafii. Przykłady tematów można mnożyć w nieskończoność.

Ważne jest jedno: reportaż nie powstaje przypadkowo. O ile krajobraz czy portret mogą powstać z niczego, o tyle reportaż wymaga koncentracji. Kiedy zaczynamy fotografować, musimy mieć w głowie pomysł. Najodpowiedniejsze są tematy, o których możemy coś powiedzieć - nie ma sensu zaczynać od wydumanych historii. Najpierw spróbujmy pokazać coś, co bezpośrednio dotyka naszego życia.

„Disco Polo" to reportaż, który powstawał przez kilka miesięcy. Temat zainteresował autora niejako samoistnie - jako nastolatek mieszkał on bowiem w małej miejscowości, gdzie discopolowe imprezy były jedyną rozrywką.

Skoro mamy już temat, powinniśmy przygotować się do jego realizacji. Na czym polegają takie przygotowania? Chociażby na określeniu, co w danej historii jest dla nas najważniejsze. Warto nawet zapisać w punktach krótką listę elementów, które chcemy pokazać. Jeśli zamierzamy robić fotoreportaż z wakacyjnego spływu kajakowego, powinniśmy pokazać... No właśnie - co? w jednej z ramek znajdziecie propozycję ćwiczenia, które ułatwi udzielenie odpowiedzi na takie i podobne pytania.

Starajmy się pokazywać świat z kilku punktów widzenia. Już na etapie przygotowań powinniśmy zastanowić się, kto tak naprawdę jest bohaterem naszego fotoreportażu - czasem opowiadamy o nas samych. Opowiadając historię (a to właśnie istota reportażu), mamy szansę pokazać interesujący nas temat z kilku perspektyw. W tym celu musimy się jednak wcześniej zastanowić, czyimi oczyma będziemy patrzeć.

Gdybyśmy prowadzili kurs dla reporterów podróżujących po świecie, dobrym przykładem byłby konflikt na Bliskim Wschodzie: można go pokazać zarówno ze strony Izraela, jak i Palestyny. Po co jednak szukać tak daleko. Ślub kogoś bliskiego można uwiecznić oczyma bawiących się beztrosko gości lub smutnych rodziców, którzy przecież „tracą" dzieci. Wróćmy do piłkarskiego przykładu z początku tekstu: ten sam mecz wygląda inaczej z perspektywy kibiców niż ze strony sędziów, nie mówiąc o policjantach... Pokazując, że świat nie jest tak prosty i jednoznaczny, jak się niektórym wydaje, fotoreporter może zaciekawić widzów i niejako zmusić ich do obejrzenia całego reportażu.

Autor postanowił pokazać specyficzną kulturę powstałą wokół zjawiska disco polo. Odwiedzając co najmniej sześć miejsc z discopolową muzyką, próbował pokazać zachowania bawiących się tam osób, podkreślając znaczenie ubioru, który łączy ich w grupę. Koncentrował się również na pokazaniu relacji muzycy - publiczność, będącej osią tego zjawiska.

Trzeba też dotrzeć do bohaterów reportażu. Jeśli fotografujecie rodzinne spotkanie lub imieninowe przyjęcie u znajomych, nie powinno być z tym problemu. Jeśli jednak zamierzacie pokazać coś poważniejszego, warto wcześniej porozmawiać z przyszłymi bohaterami fotografii. Musicie bowiem zdobyć ich zaufanie i przyzwyczaić ich do aparatu. Opowieści o fotografach mieszkających wspólnie z bezdomnymi czy narażających życie wśród narkomanów przechodzą do legendy. Niezależnie jednak od poziomu zaangażowania należy pamiętać, że pozowane zdjęcia są zaprzeczeniem idei reportażu. Warto zadbać, by fotografowane osoby nie zwracały uwagi na aparat. Trzeba więc poświęcić im trochę czasu.

Początek fotografowania „Disco Polo" to dla Krystiana kontakt ze starym znajomym, który gra ten rodzaj muzyki. z jego zespołem pojechał na kilka imprez i dzięki tej znajomości mógł podejść bliżej fotografowanych osób. Potem skontaktował się z managerem znanego zespołu, co umożliwiło mu sfotografowanie kilku koncertów od strony sceny, z perspektywy wykonawców.

Technika

Starzy fotoreporterzy, pytani o tajemnicę dobrych zdjęć, mówili: „Nastaw f/8 i stań tam w odpowiednim miejscu". Prawdę mówiąc, trudno o lepszy opis wymaganego podejścia do techniki fotoreportażu. Przede wszystkim musimy umieć obsługiwać nasz aparat bez odrywania go od oka. Im mniej zmian ustawień podczas fotografowania, tym lepiej. Zwrot „nastaw f/8" dotyczy właśnie tej kwestii. Fotografując reportaż, musimy koncentrować się na obrazie, nie na sprzęcie. Ważniejsze od stosowania najlepszego nawet sprzętu jest dokładne poznanie możliwości aparatu, który posiadamy (patrz ramka). z tego powodu doświadczeni fotoreporterzy wolą przez wiele lat trzymać się jednego modelu. Aparat powinien być przede wszystkim niezawodny i szybki w obsłudze. Jesteśmy przyzwyczajeni do obrazów pokazujących reporterów obwieszonych sprzętem - to jednak często inscenizacje na potrzeby mediów.

„Disco Polo" to fotoreportaż powstały praktycznie przy użyciu jednego zooma. Najwięcej zdjęć zostało wykonanych przy ogniskowej 28 mm. Do tego dochodzą fotografie zrobione ogniskowymi 35 mm i 50 mm.

Jak widać, podczas pracy najwygodniej ograniczyć sprzęt do minimum i zawęzić zakres ogniskowych stosowanych obiektywów. Za pomocą teleobiektywu nie osiągniemy bliskości niezbędnej do pokazania prawdy o bohaterach reportażu. Widz powinien mieć wrażenie, że znajduje się w samym środku wydarzeń. Ponieważ najmniej zmian wprowadzimy do fotografowanej sceny, robiąc zdjęcia w świetle zastanym, najlepiej korzystać z jasnych obiektywów i ustawić wysoką czułość. Wykonując fotografie z lampą, warto skorzystać z możliwości, jakie dają zaawansowane systemy oświetlenia błyskowego. Nowoczesne korpusy Nikona pozwalają na zdalne wyzwalane kilku lamp, a także na precyzyjny pomiar siły światła błyskowego i określenie jego udziału w oświetleniu kadru.

Tworząc cykl „Disco Polo", autor starał się nie stosować bezpośredniego światła błyskowego. Jeśli jednak było za ciemno, odbijał światło lampy od sufitu lub zdalnie wyzwalał lampę błyskową znajdującą się z dala od osi optycznej obiektywu.

Spójna prezentacja

Przemyślane użycie niewielkiej ilości sprzętu ma jeszcze jedną zaletę, już na późniejszym etapie prezentacji zdjęć. Podstawową cechą dobrego fotoreportażu jest bowiem spójność. Prezentowane widzom zdjęcia łączy oczywiście temat. Warto jednak zadbać, by były również jednorodne pod względem stricte wizualnym. Kontrast, kolorystyka, jasność - wszystkie te cechy obrazu mogą spajać serię zdjęć i akcentować ich znaczenie. Klasyczny fotoreportaż kojarzy się przede wszystkim z brakiem koloru - czarno-białe zdjęcia pozwalały skupić uwagę widzów na istocie tematu i pomagały podkreślić mistrzowską często kompozycję.

W erze fotografii cyfrowej czarno-biały reportaż ma dodatkową zaletę, ponieważ trudno dziś fotografować przy świetle jednego rodzaju. Pokazując efekty swojej pracy w postaci czarno-białych zdjęć, możemy uniknąć zniekształceń kolorów wynikających z niemożności ustawienia poprawnego balansu bieli.

Pamiętajmy, że fotografowanie to jedynie część pracy reportera. Równie ważnym etapem jest wybór zdjęć do prezentacji. Zazwyczaj podczas pracy nad fotoreportażem powstaje mnóstwo kadrów, czemu cyfra sprzyja wyjątkowo. Na koniec trzeba usiąść i spokojnie wybrać kilka, kilkanaście zdjęć, które najlepiej ilustrują temat. Nie jest to łatwe, warto więc redukować liczbę klatek już na etapie fotografowania - czekając po prostu na odpowiednie ujęcie.

Wybierając zdjęcia, powinniśmy zwracać uwagę nie tylko na ich poprawność techniczną. Pamiętajmy, że choć mają one pokazać określony temat, to najważniejszą cechą fotoreportażu jest prezentacja przemyśleń autora oraz zaakcentowanie nastroju, który wiąże się z jego odczuciami. Często zdarza się, że to właśnie lekko nieostre i rozmazane klatki stanowią najmocniejsze punkty nagradzanych fotoreportaży. Pokazują one czasem więcej emocji i napięcia niż kadry superpoprawne technicznie. Fotografując w trudnych warunkach, nie unikniemy dużej ilości szumów i długiego czasu naświetlania. Jednak to właśnie niedoskonałości pokazują, że fotoreportaż nie kłamie, a jego autor naprawdę był blisko pokazywanych wydarzeń. Nie skreślajmy więc na początku klatek, które nie są „idealne". Podobnie jest zresztą z kompozycją - dynamika fotografowanych scen zyskuje czasem na obcięciu części sylwetek i niezbyt zrównoważonym rozkładzie jasności. Zdjęcia, które nie nadają się do oglądania pojedynczo, nie powinny być pomijane przy składaniu zestawu.

Podczas pracy nad „Disco Polo" Krystian zrobił zaledwie kilkaset zdjęć. W porównaniu z możliwościami dzisiejszych aparatów i kart pamięci - naprawdę niewiele. Wynikło to po części z metody pracy autora. Kiedy zauważył sytuację, która mogła dać ciekawe zdjęcie, czekał cierpliwie, aż coś wydarzy się w ustalonym kadrze.

Wybór zdjęć to jednak nie wszystko - ważne jest również ustalenie odpowiedniej kolejności. Gotowy reportaż jest bowiem dziełem skończonym, nie ma w nim miejsca na przypadek. W klasycznym ujęciu fotoreportaż był dziełem linearnym - miał swój początek, środek i koniec. Zanim więc zaczniemy eksperymentować, podejdźmy do wyboru zdjęć jak do licealnego wypracowania. Nawet dziś obudzony w środku nocy wyrecytuję, że wypracowanie powinno zawierać wstęp, rozwinięcie, kulminację i zakończenie. Układając zdjęcia, postarajmy się, aby pierwsze po prostu przedstawiały bohaterów, późniejsze zaś pokazywały ich w okolicznościach określonych tematem reportażu. A kiedy wreszcie pozwolimy widzowi obejrzeć najważniejszy moment - niech później zobaczy bohaterów reportażu już „po wszystkim".

Reportaż to gatunek fotografii silnie wpływający na widza. Mówi się nawet, że może zmienić świat. Ten, który pokazuje wojny, wpływa na opinię publiczną. Jednak równie ważny jest materiał pokazujący dzieci z naszego sąsiedztwa, które nudzą się popołudniami, bo szkolne boisko jest po lekcjach zamykane.

Jeśli coś cię naprawdę rusza - zrób na ten temat reportaż.

# data[].attributes.attachment_link.description
Ze wszystkich współcześnie uprawianych gatunków fotografii reportaż jest chyba dziedziną najtrudniejszą i wymaga największych poświęceń. Jednak jeśli już zrobimy coś dobrego - mamy szansę zostać gwiazdą. i to nie tylko gwiazdą fotografii, ale całej popkultury. Wiadomości o zwycięzcach konkursu World Press Photo trafiają przecież na pierwsze strony gazet i do głównych wydań dzienników telewizyjnych.

# data[].attributes.body
Głównym celem fotografii reportażowej jest pokazanie sytuacji, w taki sposób, w jaki ją zastaliśmy, a nie takiej, jaką chcielibyśmy uchwycić na zdjęciu. Jej istotą jest jednak nie tylko zaprezentowanie danego zdarzenia, lecz także wyrażenie poprzez zdjęcie jakiejś prawdy o życiu

# data[].attributes.body
dziedzina fotografii, która zajmuje się zdjęciami sfery niebieskiej oraz wszystkich występujących na niej obiektów, takich jak np. planety, galaktyki czy mgławice. Astrofotografię wykorzystuje się często, by ujrzeć obiekty zbyt słabe do oglądania gołym okiem bądź za pomocą niewielkich teleskopów

# data[].attributes.body
w takim rodzaju fotografii nie ma nic przypadkowego. wszystko jest przemyślane i zaplanowane: strój, makijaż, fryzura, miejsce, światło/pora dnia czy sama uroda modela/modelki

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Porady

Fotografia mody jest w jakimś sensie fotografią reklamową i fotografią produktu. Pięknie o tej dziedzinie fotograficznej wypowiedział się A. Liberman, który od lat 40-tych XX wieku pełnił funkcję dyrektora artystycznego magazynu "Vogue" : "Fotografia modowa, to nie fotografia sukni, ale fotografia opowiadająca o kobiecie". Skoro Vogue to gazeta, której początki sięgają końca XIX wieku, to śmiało można stwierdzić, że fotografia mody jest jedną z pionierskich dziedzin fotografii w ogóle! Wiedziałeś o tym? Nie?! .....to zapraszamy do lektury na temat ciekawostek ze świata fotografii mody!

źródło: Flickr, Wikipedia
Pierwsze zdjęcia
Podaje się, że już w 1856 roku Adolf Braun opublikował album, który zawierał prawie 300 zdjęć Virginii Oldoini, toskańskiej szlachcianki, księżnej Castiglione. Kobieta przebywała na dworze Napoleona III Bonaparte. Uważana jest za pierwszą modelkę w dziedzinie fotografii mody! W prasie zdjęcia kobiet prezentujących piękne stroje pojawiły się najwcześniej w pierwszej dekadzie XX wieku w takich magazynach jak: "La mode practique" i "Les mode". I tak Francja stała się stolicą mody!
Ewolucja w zakresie fotografii mody
Pierwsza rewolucja w zakresie fotografii mody wynikała z unowocześnień związanych z drukiem prasowym. To właśnie postęp technologiczny polegający na nowym półcieniowym obrazowaniu sprawił, że w prasie zaczęło pojawiać się mnóstwo zdjęć modelek w różnorodnych kreacjach. Zwiększył się więc popyt na zdjęcia modowe. Jak ewoluowała fotografia mody?

W pierwszej połowie XX wieku fotografia mody była bardzo statyczna. Pracowano głównie w studiu fotograficznym.

Niemniej jednak w zdjęciach z lat 20-40 minionego wieku widać bardzo wyraźne wpływy sztuk awangardowych. Fascynacje modernizmem, secesją, czy Art deco.

Stało się to powodem do kolejnej zmiany - pójścia w kierunku kreacyjnym. Początkowo fotografowie zainspirowali się pokazywaniem modelek w ruchu. Mówiono, że jest to "trend radykalnego odejścia od sztywnego formalizmu". Do druku coraz częściej trafiały zdjęcia w estetyce snapshot (zwykłe, nieformalne migawki).

Na fotografię mody znacząco wpłynęła II wojna światowa. Chodziło głównie o odbiór społeczny zdjęć. Fotografię mody zaczęto traktować jako zbytek i luksus. Zdjęcia prezentujące modę były bardzo minimalistyczne. Pokazywano odzież oszczędną i funkcjonalną. Tak było w Europie.

W Stanach Zjednoczonych podczas II wojny światowej rynek fotografii mody rozwijał się bez przeszkód. To właśnie w latach 40-tych XX wieku pojawiły się dużo lżejsze od dotychczas stosowanych aparaty fotograficzne. Powszechne stały się klisze kolorowe. Badacze podkreślają, że nie bez znaczenia na rozwój fotografii mody w tamtym okresie mieli przybyli z Europy artyści i fotograficy, którzy w Stanach chcieli schronić się przed działaniami wojennymi.

lata 60-te XX wieku, to przeniesienie ekskluzywnych modelek z pracowni fotograficznych w przestrzeń otwartą - wiejską lub miejską. Uważa się, że właśnie dzięki takiemu zabiegowi moda przestała być elitarną dziedziną, a stała się tematem dostępnym dla wszystkich. Kobiety przedstawiane na zdjęciach prezentujących najnowsze kreacje pokazywane były jako wyzwolone, samodzielne, realizujące się w swojej pracy i niezależne finansowo! Odzwierciedlono więc zmiany obyczajowe zachodzące w społeczeństwie!

lata 70-te i 80-te to powrót do pracowni fotograficznych i organizowanie zaskakujących wyreżyserowanych aranżacji, czasami nawet zupełnie irracjonalnych i artystycznych!

fotografia mody lat 80-tych przyniosła nowość w postaci coraz większej ilości zdjęć prezentujących mężczyzn i modę męską.

w latach 90-tych minionego wieku znów zapanowała moda na zdjęcia w estetyce snapshot, zdjęć szybkich, migawkowych o luźnej kompozycji, bardzo spontanicznych w wyrazie. Często moda była też pretekstem do przedstawienia problemów natury społecznej i obyczajowej.

przełom wieków w świecie fotografii mody to już zawładnięcie technologii cyfrowych oraz programów graficznych do obróbki zdjęć (Photoshop). Nastąpiła fascynacja ciałem idealnym, a niektórzy nazywają tą stylistykę - "ciałem sterylnym", wygładzonym i bez żadnych defektów.

współcześnie obserwuje się szerokie zainteresowanie placówkami muzealnymi i galeriami sztuki, które zapraszają na wystawy, bądź gromadzą zdjęcia znanych mistrzów fotografii mody. Tak przełamana została kolejna bariera. Zdjęcia, których celem jest prezentowanie mody na łamach prasy czy w internecie są chętnie oglądane w muzeach i galeriach jak obiekty sztuki wysokiej!

źródło: Flickr
Pionierzy w zakresie fotografii mody
Claude Debussy był francuskim kompozytorem, pionierem impresjonizmu w muzyce. Impresjonizm w muzyce charakteryzowała wrażeniowość, ulotność, niesamowitość. "Claudem Debussym aparatu fotograficznego" nazywa się jednego z pionierów fotografii mody - Adolfa de Meyera. Jest on autorem klimatycznych, bardzo nastrojowych zdjęć eleganckich osób z wyższych sfer. W jego zdjęciach widać wpływy secesji, symbolizmu, a potem także kubizmu i Bauhasu. Portretował Luisę Casati, Józefinę Baker i Wacława Niżyńskiego. Meyer był pierwszym etatowym fotografem zatrudnionym przez magazyn "Vogue". Jeśli chodzi o innowacyjne środki związane z techniką fotografowania osób w pięknych i gustownych strojach, to stosował:

efekt podświetlenia

obiektyw z ogniskową, która powodowała miękkie kontury fotografowanych obiektów

naturalne ułożenie ciał

kompozycja kulisowa wykorzystująca chętnie zasłony i krzesła

fotografowanie w taki sposób, aby uchwycić lśniące odbicia od tła i biżuterii.

źródło: Wikipedia
Inni pionierzy fotografii mody to:

1. Edward Steichen, który podjął współpracę z uznanym fotografem A. Stieglitzem. Eksperymentował on z płytkami autochromami wynalezionymi przez braci Lumiere i reklamowanymi, jako pionierskie płytki do fotografii barwnej! Po I wojnie światowej, w której uczestniczył porzucił tradycyjną fotografię. Wrócił do niej w okresie międzywojennym, ale zajął się fotografią eksperymentalną i modową. Pracował dla "Vogue" i "Vanity Fair". Jego modelkami były Greta Garbo i Marlena Dietrich. W ostatniej fazie swojego życia wykonywał zdjęcia modelek w kreacjach od Chanell.

2. Baron George Hoyningen - Huene, który uważany jest za wybitnego fotografa mody lat 20 i 30 minionego wieku. Obie jego siostry zostały projektantkami mody. On sam pracował jako szef francuskiej edycji "Vouge'a".

3. Norman Parkinson, który swoją karierę fotografa rozpoczął jako praktykant na angielskim, królewskim dworze! Pracował dla brytyjskiej edycji "Vouge'a" i magazynu "Queen". Przez całe życie twierdził, że jest fotografem-rzemieślnikiem. Zajmował się głównie portretami i modą. Uważa się, że jego zdjęcia zrewolucjonizowały świat brytyjskiej fotografii mody. Dlaczego? Parkinson wyprowadził swoich modeli ze środowiska studyjnego w dynamiczny plener. Wielu jego kompozycjom towarzyszył humor. Pod koniec życia został mianowany królewskim fotografem. O swoim innowacyjnym podejściu do fotografowania kobiet i mody w plenerze mówił: " Moje kobiety zachowywały się zupełnie inaczej - jeździły samochodami, szły na zakupy, miały dzieci i psa. Chciałem uchwycić tę stronę kobiet. Chciałem, żeby wylądowały na polach przeskakujących nad sianem, - nie sądziłem, żeby potrzebowały zaciśniętych kolan."

źródło: Wikipedia
Czasy Avedona
Richard Avedon pracował dla "Vogue", "Life" i magazynu mody "Harper's Bazaar". Pozowała mu m.in. Marylin Monroe czy Audrey Hepburn. Avedon jest jednym z fotografów, których uznaje się za rewolucyjnego w postrzeganiu mody i portretu. Mówi się o nim, że "oswobodził modelki". Zainteresowanie modą wyniósł z domu rodzinnego, w którym jego matka posiadała manufakturę sukien. Fotografował modelki w bardzo naturalnych pozach. Modelki przestały być sztywnymi, upozowanymi manekinami. Jego zdjęcia cechuje naturalna mimika i gesty. Organizowane przez niego sesje zdjęciowe nie ograniczały się jedynie do pstrykania zdjęć. Ze swoimi modelkami prowadził długie, często nawet intymne rozmowy! Realizował wielkie projekty badające pasje kulturowe, polityczne i osobiste. Fotografował także na ulicach, w cyrku, w klubach nocnych, na plaży. Wykorzystywał okoliczności i scenerie, stało się to znakiem rozpoznawczym wielu jego zdjęć. Do kanonu fotografii weszły takie zdjęcia jak: Nastssia Kinski owinięta w pytona, nagi tors Andy'ego Warhola ukazujący blizny po napaści na artystę, zdjęcie modela w ubraniach od Chanel, który śmieje się za parą żywych słoni!

źródło: Flickr
Czasy Davida LaChapelle'a
Ikona współczesnej multisztuki: fotograf, artysta, producent i reżyser filmowy. Uważany jest za spadkobiercę Andy'ego Warhola. Jako 17 letni chłopak został fotografem dla magazyny "Interview", kreowanego przez Warhola. Dzięki swoim działaniom związanym z modą, fotografią, reklamą i filmem stał się ikoną współczesnej popkultury. Kariera LaChapella nabierała tempa, po każdym kolejnym kontrakcie dla największych marek odzieżowych ( Diesel CZY h&M. Zdjęcia LaChapella publikowane były w najsłynniejszych i najbardziej prestiżowych magazynach takich, jak: "Vogue", "The Face" , "VanityFair" , "Details" . Jego prace pokazywane są w wielu muzeach sztuki współczesnej (i nie tylko) na całym świecie. Zdjęcia tego artysty szokują swoim surrealizmem, kiczem, poczuciem absurdu. Niektórzy zarzucają mu przestylizowanie i przerost formy nad treścią. Sami sprawdźcie!

źródło: Pinterest

Naczelnym zadaniem fotografii mody było i po części nadal jest ukazanie reklamowanych przedmiotów z "wykorzystaniem" modeli lub modelek. To właśnie ludzie, na których prezentowane są reklamowane, polecane produkty mają przyciągnąć uwagę konsumentów. Zdjęcia prezentujące modę muszą przykuwać uwagę i sprawiać, że oglądający je chętnie zechce kupić reklamowany produkt dla siebie. Fotograf zajmujący się tematem mody musi współpracować nie tylko z modelem, ale z całą rzeszą ludzi: stylistą, makijażystą, fryzjerem, itd. Zdjęcia są obrabiane graficznie, wywoływane, trafiają do prasy, internetu i agencji reklamowych. Tylko dobra współpraca przekłada się na sukces końcowy sesji. Liczy się taki fotograf, który ma dobre pomysły i intuicję, ale także i ten, który umiejętnie i efektywnie współpracuje z otaczającymi go ludźmi. A czym jeszcze zaskoczy nas fotografia mody?.... zobaczymy!

PODOBAŁ CI SIĘ TEN ARTYKUŁ?

# data[].attributes.attachment_link.title
O fotografii mody - Blog fotograficzny - Foto4u

# data[].attributes.attachment_link.description
Porady Fotografia mody jest w jakimś sensie fotografią reklamową i fotografią produktu. Pięknie o tej dziedzinie fotograficznej wypowiedział się A. Liberman, który od lat 40-tych XX wieku pełnił funkcję dyrektora artystycznego magazynu "Vogue" : "Fotografia modowa, to nie fotografia sukni, ale fotografia opowiadająca o kobiecie".

# data[].attributes.body
rodzaj fotografii poświęconej pokazywaniu odzieży oraz innych aspektów mody. Fotografia mody jest głównie napędzana przez reklamę i magazyny mody, takie jak Vogue, Vanity czy Allure

# data[].attributes.body
jako fotograf-amator w tej dziedzinie mogę przytoczyć przykłady zdjęć, które sama wykonałam

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Sztuki portretu można uczyć się całe lata, na szczęście podstawy komponowania tego typu zdjęć można przyswoić w raptem kilka chwil. Oto 6 łatwych porad na temat kompozycji, które pomogą uniknąć Wam częstych błędów.

1. Trzymaj się kanonu

Właściwy kadr to podstawa. Aby mieć pewność, że nasze zdjęcia wyjdą atrakcyjnie, warto stosować się do ogólnie przyjętych zasad kadrowania zdjęć portretowych. W przypadku klasycznego portretu najczęściej spotkamy trzy typy ujęć: do ramion, od pasa w górę i tzw. trzy czwarte, gdzie dolna granica kadru przebiega na udach, lub łydkach. Wybór między drugim, a trzecim typem ujęć zazwyczaj będzie narzucać nam poza modela, lub jego ubiór. Trzymając się tych kadrów, wykonanie poprawnego portretu będzie dużo łatwiejsze.

Trzy najczęściej spotykane rodzaje ujęć portretowych

Pamiętaj też, by nie kadrować zbyt ciasno, jeśli naszym celem nie jest uchwycenie detalu. Unikajmy kadrowania twarzy bez ramion i starajmy się zostawić nieco miejsca nad głową modela. Należy też mieć na uwadze, by nie kadrować zdjęć na linii stawów modela - fotografie będą wtedy wyglądać nienaturalnie. Jeśli w kadrze ucinamy nogi lub ręce, niech granica ujęcia przebiega w okolicy połowy długości kości danej kończyny, czyli na przykład w połowie uda czy ramienia, a nie na kolanie czy łokciu.

2. Daj modelowi "miejsce na oddech" i nie kadruj centralnie

Umieszczanie modela w centrum kadru to jeden z najczęstszych błędów początkujących. I choć w przypadku kadru kwadratowego, lub klasycznego portretu en face będzie miało to swoje uzasadnienie, zdjęcia będą wyglądać dużo bardziej naturalnie, gdy pozostawimy nieco więcej miejsca w kadrze z tej strony, w którą zwrócona jest twarz modela. Zasadą tą warto się kierować także w przypadku pionowych kadrów.

Kadr centralny. Choć po jednej i drugiej stronie modelki znajduje się dużo miejsca, ujęcie wydaje się dosyć sztywne

Przesunięcie modelki na prawo i pozostawienie wolnej przestrzeni z lewej strony kadru sprawiło, że ujęcie wydaje się spokojniejsze i lepiej wyważone. W tym wypadku działa także reguła trójpodziału, o której piszemy w kolejnym punkcie.

3. Umieść oko w mocnym punkcie

Jak w każdej dziedzinie fotografii, tak i w portrecie sprawdza się wspomniana powyżej reguła trójpodziału, według której kluczowe elementy kadru warto umieszczać wzdłuż umownych linii, dzielących go na 3 części. Jeszcze mocniejszy efekt uzyskamy, gdy elementy te znajdą się w punkcie styku tych linii.

Choć na zdjęciu uchwycona jest ładna poza, a linia oczu przebiega mniej więcej w 1/3 kadru, spojrzenie modela nie przykuwa uwagi

Wykadrowanie zdjęcia według zasady trójpodziału i reguły mocnych punktów sprawia, że uwaga widza kierowana jest wprost na oko fotografowanej osoby, a sam kadr wydaje się lepiej wyważony

4. Zwróć uwagę na drugi plan

W portrecie przede wszystkim zależy nam na uchwyceniu fotografowanej osoby, warto więc upewnić się, że nic nie będzie odwracało od niej uwagi. Niestety, skupiając się na modelu czasem komponując ujęcia nietrudno zapomnieć o elementach na drugim planie. Unikajmy wychodzących z głowy gałęzi czy innych elementów wyłaniających się z zza modela.

Linie wychodzące zza głowy modelki nie pozwalają skupić wzroku na fotografowanej osobie

Linie nie stykają się z twarzą, ale kontrastowe plamy kolorystyczne nadal odwracają uwagę widza

Bardziej jednolite, spokojniejsze tło pozwala skupić uwagę na fotografowanej osobie. Mimo to nasza uwaga nadal odciągana jest przez ciemniejszą podłużną plamę w środku kadru

W wielu wypadkach pomogą nam jasne obiektywy, które pozwolą odseparować fotografowaną osobę od tła, jednak i w tym wypadku kontrastowe plamy kolorystyczne będą w stanie popsuć nam ujęcie.

5. Wypełnił kadr

Choć na przykład w przypadku portretu środowiskowego postać modela stanowi często jedynie ułamek kadru, w którym staramy się zawrzeć więcej kontekstu, nie róbmy tak, gdy ten nie występuje, lub w żaden sposób nie wzbogaca ujęcia. Starajmy się wypełniać kadr, nie zostawiając na zdjęciu „pustych" miejsc. Pozwoli to też utrzymać skupienie oglądającego na fotografowanej osobie.

6. Kontroluj przechył

Choć zwykle staramy się robić proste kadry, przechylenie aparatu może dodać zdjęciu dynamiki i dramatyzmu. Pamiętajmy jednak, by ujęcia przechylać zdecydowanie (o około 30 - 40 stopni). Mniejsze przekrzywienie będzie wyglądać przypadkowo i tylko zaburzy równowagę kadru.

Kadr miły dla oka, lecz nieco statyczny

Przekrzywienie kadru o około 30 stopni w lewo nadaje zdjęciu dynamiki i wzmacnia spojrzenie modela

Redaktor prowadzący serwisu Fotopolis.pl. Tłumacz i fotograf, codziennie selekcjonuje dla Was porcję najciekawszych newsów ze świata fotografii. Zafascynowany nowymi technologiami, choć woli fotografować analogiem. Prywatnie niespełniony snowboardzista i spełniony tata.

# data[].attributes.attachment_link.title
Kompozycja dla początkujących - 6 prostych zasad udanego portretu

# data[].attributes.attachment_link.description
Sztuki portretu można uczyć się całe lata, na szczęście podstawy komponowania tego typu zdjęć można przyswoić w raptem kilka chwil. Oto 6 łatwych porad na temat kompozycji, które pomogą uniknąć Wam częstych błędów. Właściwy kadr to podstawa. Aby mieć pewność, że nasze zdjęcia wyjdą atrakcyjnie, warto stosować się do ogólnie przyjętych zasad kadrowania zdjęć portretowych.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Poradnik: | Powiększ tekst: Ludzie | 17.12.2008 | Średnio zaawansowani A A

Łukasz Kacperczyk

Poznaj tajniki jednego z najstarszych i najpopularniejszych tematów fotograficznych

Wstęp

Dokumentowanie otaczającego nas świata to jedno z podstawowych zadań fotografii, a rejestracja wyglądu naszych bliskich czy może ludzi w ogóle to jeden z najstarszych tematów. Najbardziej naturalnym obiektem, w stronę którego można zwrócić obiektyw, jest przecież właśnie człowiek. A ilu ludzi, tyle możliwych twarzy i portretów. Dlatego „portret" pod względem techniki wykonania czy kompozycji jest pojęciem niezwykle wszechstronnym.

Na dwoje babka wróżyła, ale na jedno wychodzi

Fotografując ludzi, mamy do wyboru dwa podejścia do tematu. Obiektywne odwzorowanie wyglądu modela i schlebianie fotografowanej osobie, objawiające się takim jej pokazaniem, żeby wyszła jak najlepiej. (Jest też oczywiście trzecia opcja, czyli szukanie osobowości portretowanej osoby, ale to wyższa szkoła jazdy, czyli temat na osobny artykuł). Pozornie są to podejścia sprzeczne, niedające się pogodzić. Tymczasem, tak naprawdę, opierają się na tym samym założeniu. Okazuje się, że aby oddać na fotografii czyjś wygląd obiektywnie, nie obędziemy się bez pewnych zabiegów, które na pierwszy rzut oka fałszują rzeczywistość. Nie zapominajmy bowiem, że staramy się w dwóch wymiarach (fotografia jest przecież płaska) przedstawić obiekt trójwymiarowy. Do tego dochodzi jeszcze fakt, że portretowana osoba rusza się, uśmiecha, mówi, coś dla nas znaczy - wszystko to znika, spłaszczone na fotografii.

Dlatego też, fotografując ludzi, warto zatuszować pewne wady, nie w celu oszukania widza, lecz odwrócenia jego uwagi od rzeczy, których nie zauważyłby podczas spotkania na żywo, a które na oglądanej z uwagą fotografii od razu rzucają się w oczy. Zadaniem fotografa staje się więc nie tyle jak najwierniejsze odwzorowanie czyjegoś wyglądu, co jak najwierniejsze oddanie wrażenia, jakie wywołuje dana osoba. Dobrym przykładem są zmarszczki mimiczne, które oddane ostro na zdjęciu odbierają nieco uroku portretowanej miłej pani, podczas gdy sygnalizują przede wszystkim, że osoba ta często się uśmiecha i to właśnie uśmiech powinien być najważniejszy, bo to on zostaje nam w pamięci. Nie dajmy się więc zwariować „w pogoni za prawdą", bo fotografując, zawsze dokonujemy swoistego przekładu rzeczywistości na dwuwymiarowy wizualny język fotografii.

Portret to bardzo szerokie pojęcie - może nim być np. zdjęcie bliskiej osoby wykonane podczas niedzielnego spaceru.

Najczęściej kojarzymy portrety ze zdjęciami pozowanymi, tymczasem warto rejestrować również ulotne chwile, których nie da się odtworzyć w sytuacji sesji kontrolowanej.

Fotograficzny makijaż

Mam nadzieję, że przekonałem was, że portret fotograficzny to zawsze swego rodzaju manipulacja. Nie oszukujmy się jednak - często modele liczą na coś więcej i, wzorem szlachty, mają nadzieję na subtelne (a czasem nawet zupełnie niesubtelne) upiększenie. Na szczęście, aby spełnić ich życzenie, wcale nie trzeba ciąć i giąć obrazu w komputerze za pomocą programu do obróbki graficznej. Wystarczy świadomie wykorzystać wiedzę fotograficzną i zacząć od tego, by nie tyle upiększać wizerunek portretowanego, co postarać się nie wyrządzić mu niedźwiedziej przysługi, przez nieuwagę fotografując go tak, że będzie wyglądał gorzej niż w rzeczywistości. Przestrzegając kilku zasad, unikniemy wpadek, które mogą skutkować nie tylko rozczarowaniem portretowanego, ale czasem nawet rysą na przyjaźni.

O niektórych portretowanych znacznie więcej dowiemy się ze zdjęcia przedstawiającego ich na tle ich „naturalnego środowiska" niż ze zbliżenia twarzy.

Komfort pracy

Robiąc portrety, nie możemy zapominać, że wchodzimy w ten sposób w interakcję z drugim człowiekiem (a często z wieloma ludźmi naraz). Liczy się więc nie tylko rezultat, ale też atmosfera i komfort pracy. Pierwszy krok zrobimy, odpowiednio wybierając sprzęt, czyli w tym wypadku decydując się na fotografowanie długą ogniskową, dzięki której będziemy mogli zachować odpowiednią odległość - komfortową zarówno dla fotografa, jak i fotografowanego. Przed sesją warto uprzedzić modela, jakie zdjęcia chcemy zrobić, co pozwoli uniknąć zaskoczenia i ewentualnych protestów już w trakcie fotografowania. Jeśli będziemy chcieli ustawić go w określonej pozie lub poprosić o powtórzenie jakiegoś wyrazu twarzy albo gestu, starajmy się nie wydawać rozkazów i ograniczyć się do taktownych sugestii/wskazówek. Nie przesadzajmy jednak z kurtuazją - liczy się jasność przekazu, stawiajmy więc na precyzję i bezpośredniość.

Nie zapomnijmy o niezbędnym „dziękuję" na koniec sesji, zwłaszcza jeśli fotografowana osoba zgodziła się pozować, żeby pomóc nam w nauce trudnej sztuki portretu.

Pułapka szerokiego kąta

Jedna z podstawowych zasad kompozycji, mająca oczywiście zastosowanie również w fotografii portretowej, nakazuje wypełnić kadr. Jednak ślepe dążenie do zapełnienia klatki fotografowanym obiektem (czyli w wypadku portretu - człowiekiem) może prowadzić do nieudanych zdjęć, zwłaszcza jeśli chcemy zrobić zdjęcie obiektywem szerokokątnym. Wypełnienie kadru wiąże się wówczas z bardzo dużym zbliżeniem się do fotografowanego obiektu, co z kolei prowadzi do zniekształceń wizerunku modela - robiąc szerokim kątem zdjęcie samej twarzy, ryzykujemy wyolbrzymienie nosa fotografowanej osoby. Jeśli nie zależy nam na takich efektach specjalnych, najlepiej trzymać się dłuższych ogniskowych lub dostosować stopień wypełnienia kadru do ogniskowej (a właściwie do pola widzenia obiektywu lub małoobrazkowego ekwiwalentu ogniskowej). I tak: szersze plany fotografujemy szerokim kątem, średnie (np. plan amerykański, czyli od kolan w górę, lub nieco bliższe) ogniskową standardową (okolice ekwiwalentu 50 mm w małym obrazku), „headshoty" i większe zbliżenia tylko teleobiektywem (chyba że niestraszny nam gniew modela).

Sprzęt

Tak jak większość tematów fotograficznych portret da się robić praktycznie każdym sprzętem, ale oczywiście pewne cechy lub funkcje ułatwiają pracę i osiągnięcie pożądanych rezultatów. Użytkownicy prostych kompaktów mogą skorzystać z programu portretowego, który zadba o odpowiednie parametry zdjęciowe i włączy wykrywanie twarzy (patrz: ramka). Jeśli mamy możliwość skorzystania z trybu manualnego lub preselekcji przysłony, zróbmy to. Zyskamy w ten sposób kontrolę nad głębią ostrości, która jest kluczowa w portrecie. Nie zaszkodzi statyw (jeśli zależy nam na wykonaniu różnych wersji dokładnie tej samej kompozycji), który i tak powinien się znaleźć na wyposażeniu każdego szanującego się fotoamatora, a gdybyśmy zdecydowali się na zdjęcia w trudnych warunkach oświetleniowych - zewnętrzna lampa błyskowa lub blenda (czyli odbłyśnik - patrz: ćwiczenie na końcu artykułu).

Niezależnie od posiadanego sprzętu warto wybrać relatywnie długą ogniskową, która umożliwi „portretowe kadrowanie" bez konieczności zbytniego zbliżania się do modela, co pozwoli uniknąć zniekształceń (patrz: ramka) i zapewni odpowiedni komfort pracy (patrz wyżej).

Światło

Najlepszym światłem do portretu jest światło miękkie i rozproszone. We wnętrzach najłatwiej uzyskać je z dużego okna z firanką, która odpowiednio je rozproszy, żeby uniknąć głębokich cieni. W plenerze wybierajmy miejsca zacienione - w nich również znajdziemy równe, miękkie światło. Niekorzystne jest ostre światło południowego słońca, które nie dość że podkreśla zmarszczki, to jeszcze tworzy mocne cienie pozbawione szczegółów i deformujące twarze. Dobrym sposobem na trudne warunki jest doświetlanie, które pozwala w pewnym stopniu zniwelować niekorzystny wpływ mocnego światła czy to za pomocą lampy błyskowej, czy też odbłyśnika (patrz ramka).

Pamiętamy jednak, że praktycznie każdy rodzaj oświetlenia ma swoje zastosowanie i może być wykorzystany do osiągnięcia pożądanego rezultatu. Mocne oświetlenie boczne znakomicie spisze się, kiedy będziemy chcieli podkreślić charakter twardego mężczyzny po przejściach, a nietwarzowe światło padające na modela od dołu przyda się, jeśli zależy nam na przedstawieniu modela w stylizacji halloweenowego horroru (zwłaszcza gdybyśmy nie tylko świecili, ale też kadrowali od dołu).

Kontakt wzrokowy to najłatwiejszy i najskuteczniejszy sposób na przyciągnięcie uwagi widza.

Mocne światło słoneczne w południe rzuca głębokie, nietwarzowe cienie i zmusza modela do mrużenia oczu.

Dobry fotograf potrafi wykorzystać nawet trudne warunki oświetleniowe, które zresztą w pewnych sytuacjach okazują się zbawienne.

Kompozycja i strona wizualna

Jednym z najmocniejszych, a jednocześnie najprostszych do zastosowania, chwytów w fotografii portretowej jest kontakt wzrokowy. Nic tak nie skupia uwagi widza na modelu, jak jego spojrzenie. Jeśli fotografowana osoba patrzy w obiektyw, to już połowa sukcesu - łatwo wtedy wybaczyć pewne niedociągnięcia.

Drugim sposobem na zwrócenie uwagi na modela jest zastosowanie małej głębi ostrości. Osiągniemy ją dzięki wykorzystaniu teleobiektywu i niskiej liczby przysłony (czyli dużego otworu), najlepiej w okolicy pełnego otworu względnego obiektywu. Rozmyjemy w ten sposób tło, które przestanie rywalizować o uwagę widza z człowiekiem na zdjęciu. Wbrew pozorom jednak nawet przy niewielkiej głębi ostrości tło ma w portrecie duże znaczenie - zbyt „gęste" i pełne drobnych szczegółów zaburzy klarowność kompozycji. Najłatwiej rozmyć drugi plan, jeśli elementy, na tle których fotografujemy modela, znajdują się od niego w dość dużej odległości. Niewielka głębia ostrości wiąże się również ze spadkiem rozdzielczości nawet w płaszczyźnie ostrości, dzięki czemu nie przesadzimy ze zbyt wiernym oddaniem zmarszczek. Unikajmy obiektywów do makrofotografii, ponieważ są one bezlitosne dla nawet najmniejszych wad skóry.

Warto pamiętać o dwuwymiarowości medium i w związku z tym nie podkreślać jej kompozycją obrazu. Dlatego zamiast ustawiać modela na wprost obiektywu, twarzą zwróconą w stronę fotografa (czyli en face), poprośmy go, żeby choć trochę się obrócił.

Pokombinujmy z jego pozycją wobec źródeł światła, pozwólmy światłu modelować fotografowaną scenę. Pozwoli to wydobyć bryłę i wierniej oddać ludzką sylwetkę tak, jak ją widzimy w rzeczywistości. Unikniemy w ten sposób niebezpieczeństwa sfotografowania kogoś tak, jakbyśmy robili dokumentację do policyjnej kartoteki.

Oczywiście, na szerszych ujęciach, nie obcinamy głów, rąk i innych kończyn - nikt nie lubi takich operacji na żywym organizmie, nawet jeśli tylko na fotografii. Pamiętajmy też, że centralny obiekt zdjęcia wcale nie musi się znajdować w centrum kadru.

Jak widać, podstawowe wskazówki ułatwiające fotografowanie portretów, to niezwykle proste rady. Ich stosowanie nie wiąże się praktycznie z żadną inwestycją sprzętową - trzeba tylko pamiętać o kilku rzeczach i wykazać się odrobiną samozaparcia. Krótko mówiąc, wystarczy chcieć. Pod tym względem portret nie różni się od innych gatunków fotografii. Wyjątkowy jest „żywy" temat i odpowiedzialność fotografa za zadowolenie portretowanej osoby.

Dobrze Źle Kiedy fotografujemy parę osób jednocześnie, warto wykonać kilka zdjęć na zapas.

Grupowo czyli na zapas

Im więcej osób ma się znaleźć na zdjęciu, tym więcej zmiennych i tym więcej potencjalnych niepowodzeń. Najtrudniej zapanować nad dużą grupą, np. wielopokoleniową rodziną lub klasą rozbrykanych dzieciaków (im niższa średnia wieku, tym zadanie trudniejsze). W takich wypadkach najlepiej dmuchać na zimne i przygotować się na każdą ewentualność. Szkoda naszego zachodu, jeśli po obejrzeniu zdjęcia okaże się, że jedna osoba mrugnęła, a ktoś inny akurat drapał się w głowę. Podczas fotografowania niezwykle trudno jest wychwycić takie niuanse w wizjerze aparatu lub na ekranie LCD. Jest na to rada - wystarczy zamiast jednego zrobić kilka zdjęć. Zwiększamy w ten sposób szanse na to, że któreś ujęcie będzie udane. To znacznie lepsza strategia od prób analizy zdjęcia tuż po jego wykonaniu na monitorze aparatu. Trudno bowiem o zachowanie bardziej rozprężające fotografowaną grupę. Dlatego pamiętajmy - im więcej ludzi ma się znaleźć na grupowym portrecie pozowanym, tym więcej zapasowych fotografii należy wykonać.

Wykrywanie twarzy

Kiedy kilka lat temu Nikon wprowadzał w swoich kompaktach tryb pracy autofocusa z „priorytetem twarzy", nikt nie spodziewał się, że jesteśmy świadkami prawdziwej rewolucji. Początkowo pomysł się nie przyjął, ale zapoczątkował modę na systemy wykrywania twarzy, które automatycznie identyfikują ludzkie oblicza w kadrze i ustawiają na nie ostrość, a teraz już także regulują odpowiednio parametry ekspozycji i balans bieli. Pomyślane jako pomoc dla początkujących rozwiązanie przydaje się również zaawansowanym użytkownikom.

Jeśli działa szybko i sprawnie, spisuje się znacznie lepiej i szybciej niż manualny wybór pola AF, uwalniając jednocześnie od niebezpieczeństwa ustawienia ostrości na najbliższy obiekt (nie zawsze będzie to fotografowana osoba), jeśli wybierzemy tryb pełnej automatyki punktu AF.

Odpowiednie wykorzystanie niewielkiej głębi ostrości wyodrębniło mężczyznę z tła, jednocześnie nie pozbawiając zdjęcia kontekstu.

Ćwiczenie

Zrób trzy zdjęcia twarzy modela przy trzech różnych ogniskowych, zachowując takie samo kadrowanie i stopień wypełnienia kadru: szerokim kątem (ok. ekwiwalentu 28 mm), ogniskową „standardową" (ok. ekwiwalentu 50 mm) i przy ustawieniu tele (ok. 100 ekwiwalentu mm). Porównaj rezultaty. Na którym zdjęciu model wygląda najbardziej naturalnie (zgodnie z rzeczywistością)? Które ujęcie zniekształca rysy twarzy? Podczas robienia którego zdjęcia udało się zachować komfortową (zarówno dla fotografa, jak i modela) odległość fotografowania?

Ćwiczenie

Wykonaj dwa zdjęcia we wnętrzu przy oświetleniu górnym. Ustaw modela pod silnym źródłem światła (np. żyrandolem wiszącym na suficie). Pierwsze zdjęcie wykonaj tylko przy oświetleniu górnym, drugie - doświetlając modela od dołu blendą (czyli odbłyśnikiem). Nie musi to być gotowy produkt kupiony w sklepie, wystarczy duży arkusz białego kartonu. Poproś kogoś, żeby potrzymał blendę, lub ustaw aparat na statywie i fotografuj z wykorzystaniem samowyzwalacza. Odbłyśnik umieść jak najbliżej modela - jeśli kadr wypełnia twarz, to tuż pod brodą; jeśli cała sylwetka, blenda powinna się znaleźć tuż przed fotografowaną postacią (ale oczywiście poza kadrem). Zwróć uwagę, jak łatwo modelować w ten sposób światło i uzyskać poprawne zdjęcie w trudnych warunkach oświetleniowych.

Tekst: Łukasz Kacperczyk
Zdjęcia: Krystian Bielatowicz
Oznacz jako przeczytane

Komentarze

# data[].attributes.attachment_link.description
Poradnik: | Powiększ tekst: Ludzie | 17.12.2008 | Średnio zaawansowani A A Łukasz Kacperczyk Poznaj tajniki jednego z najstarszych i najpopularniejszych tematów fotograficznych Dokumentowanie otaczającego nas świata to jedno z podstawowych zadań fotografii, a rejestracja wyglądu naszych bliskich czy może ludzi w ogóle to jeden z najstarszych tematów.

# data[].attributes.body
rodzaj fotografii, której celem jest uchwycenie osobowości osoby lub grupy osób za pomocą efektywnego oświetlenia, tła i póz. Zdjęcie portretowe może mieć charakter artystyczny lub kliniczny.

# data[].attributes.body
tak naprawdę każdy z nas jest małym amatorem fotografii podróżniczej robiąc chociażby zdjęcia z wakacji

# data[].attributes.attachment_link.provider_name
Portal Fotograficzny | Waskiel.pl | Kurs Fotografii Warszawa

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Fotografujemy ponieważ podróżujemy, podróżujemy ponieważ fotografujemy. Trudno dziś wyobrazić sobie podróżnika bez aparatu fotograficznego, nawet tego najprostszego, umieszczonego w smartfonie. Codziennie zalewani jesteśmy mnóstwem ujęć z podróży i chcemy za pomocą własnych zdjęć opowiadać innym o świecie, który poznajemy. Co to jest fotografia podróżnicza? Na co zwrócić uwagę podczas przygotowań do podróży i potem, podczas wyjazdu, aby zdjęcia były interesujące? Jak fotografować w podróży? Oto kilka moich porad.
Czy istnieje odrębny dział fotografii, który można opisać jako fotografia podróżnicza? Moim zdaniem tak!

Aparat fotograficzny stał się nieodłącznym towarzyszem współczesnych podróżników. Rejestrujemy nim ważne chwile, osoby, które napotkaliśmy na swej drodze, ciekawe miejsca i zachwycające krajobrazy. Wiele osób marzy o dalekich i egzotycznych wyprawach z aparatem fotograficznym.

Fotografia podróżnicza, wbrew potocznej opinii, nie jest wyłącznie odmianą fotografii krajobrazowej. W dobrej i atrakcyjnej zdjęciowej relacji z podróży powinno przedstawić się co najmniej kilka wątków.

Na pełną i urozmaiconą opowieść o naszych wojażach będą się składać m.in.: pejzaże, portrety i zdjęcia grupowe (np. scenki sytuacyjne), zdjęcia architektury (z zewnątrz, od wewnątrz), kulinaria, zwierzęta, zdjęcia nocne oraz detale (fotografia makro), a często także zdjęcia podwodne.

Jak zatem widać, współczesna relacja fotograficzna z podróży powinna być opowieścią złożoną z różnych ujęć, pokazującą w sposób klarowny, prosty i żywy nasze fascynacje.

Rzecz jasna często podejmuje się decyzje o fotografowaniu ograniczonej liczby tematów. Jednak zawsze taki wybór musi być uzasadniony efektami, jakie fotograf zamierza osiągnąć.

Pamiętając o tym, że jedno zdjęcie jest w stanie powiedzieć więcej niż tysiące słów, dobrze jest się skoncentrować na jasnym pokazaniu naszych przeżyć i przygód. Jednak - jak łatwo zauważyć - przygotowanie takiej relacji wymaga pewnych wysiłków.

Przygotowanie do wyprawy fotograficznej
Rozmawiam i czekam do dobre światło - tak powstają moje portrety w fotografii podróżniczej. fot. Marek Waśkiel Wyprawa fotograficzna powinna być poprzedzona zdobyciem choćby minimalnej wiedzy o miejscu, do którego się wybieramy.
Przed wyjazdem lubię wiedzieć, jacy ludzie tam mieszkają, jak reagują na robienie im zdjęć i czy znajdują się tam jakieś interesujące miejsca (osady, drzewa, zabudowania, zakola rzek, pomniki, cmentarze, pagórki itp.), które mogą być motywem fotografii.

Patrzę na plany i mapy, które podpowiedzą, o jakiej porze dnia mam szansę na najlepsze oświetlenie. Warto też obejrzeć zamieszczone w książkach i albumach ilustracje, które mogą sugerować, czego możemy się spodziewać w miejscu, do którego się wybieramy. Przeszukajmy zbiory internetu pod kątem potrzebnej dla nas wiedzy.

Poradnik Fotografii Podróżniczej

Jak zrobić dobre zdjęcie podróżnicze

Za dobrą fotografią podróżniczą zawsze kryje się jej wykonawca - człowiek. To on najpierw zauważa, że dzieje się coś intrygującego, potem w swej wyobraźni tworzy obraz i wreszcie na samym końcu, za pomocą aparatu, wykonuje zdjęcie.
Pejzaż to tylko jeden z elementów fotografii podróżniczej. Podlasie jest miejscem, w którym można odszukać wiele ciekawych ujęć. fot. Marek Waśkiel
Podstawowym tworzywem fotografii podróżniczej jest zaś światło. Prawie każdy zauważy, że inaczej wygląda ściana domu w porannym letnim słońcu i w zimowe popołudnie bądź nocą, gdy pada na nią sztuczne światło z ulicznej latarni. Fotograf nie tylko musi to zauważyć, powinien ten fakt twórczo wykorzystać. Mnóstwo przydatnych informacji o kreatywnym wykorzystaniu oświetlenia znajdziesz we wpisie światło w fotografii.

Wbrew pozorom większość dobrych fotografii nie jest dziełem przypadku. Porzekadło, że dobre zdjęcie jest rezultatem bycia we właściwym miejscu o właściwym czasie, jest o tyle prawdziwe, że znalezienie się w określonym miejscu o odpowiednim czasie jest działaniem przemyślanym i zaplanowanym.

Trzeba pomagać szczęściu. Bardzo często, aby uchwycić konkretny obraz, fotograf tygodniami odwiedza upatrzone miejsca i czeka na odpowiednią porę dnia. Taka jest właściwie fotografia podróżnicza. Czasami czeka się długo, innym razem trzeba dużo i szybko chodzić. Należy wstawać wcześnie i późno kłaść się spać. Trzeba być przygotowanym na to, co może się zdarzyć nagle i niespodziewanie. W ten sposób powstają najlepsze pomysły na zdjęcia.

Fotografia podróżnicza jak zacząć

Na początek podróżniczej przygody z aparatem fotograficznym polecam spacery w pobliżu domu oraz krótkie podróże po najbliższej okolicy. Po pierwsze - można wówczas wypróbować (przetestować) swój sprzęt fotograficzny oraz zacząć nieco inaczej obserwować otoczenie. Po drugie, można ocenić równocześnie wartość aparatu i jego przydatność do dalszych wypraw. Można też przekonać się, jak aparat radzi sobie z wysoką i niską temperaturą oraz z wilgocią, jak długo wytrzymują akumulatory lub baterie, czy karta pamięci ma wystarczającą pojemność.

Takie spacery są znakomitą okazją, aby opanować układ klawiszy i przycisków oraz poznać ich przeznaczenie. Warto wówczas przećwiczyć także sposób pakowania torby czy plecaka, tak aby błyskawicznie reagować na ciekawe zdarzenia.

Wiem doskonale, że prawie nikt nie czyta instrukcji załączonej do aparatu, ale warto ją ze sobą zabrać. Wyjaśni nam, dlaczego świeci się czerwona lampka lub jak wybrać odpowiedni program z menu. Po kilku takich spacerach podróż w inną cześć świata z dobrze poznanym aparatem nie jest tak bardzo nieprzewidywalna.

Kompozycja w fotografii podróżniczej

Prawidłowe odczytanie treści zdjęć przez widza zależy w dużej mierze od Twojego opanowania kompozycji fotograficznej. Kompozycja fotograficzna jest rodzajem uniwersalnego języka, za pomocą którego fotograf komunikuje się z osobą oglądającą zdjęcie.

Dobrze skomponowany kadr, wykorzystujący mocne punkty, plany i głębię ostrości, przyciąga wzrok, staje się ciekawy. Warto również zadbać o kreatywne wykorzystanie kolorów w fotografii.
Kompozycja w fotografii podróżniczej jest rodzajem uniwersalnego języka,
za pomocą którego fotograf komunikuje się z widzem. fot. Marek Waśkiel
Kompozycja pozwala autorowi na przekazanie widzowi swoich emocji w sposób jasny i czytelny. Dzięki rozplanowaniu przestrzeni, osoba oglądająca zdjęcie koncentruje się na najważniejszych elementach.

Aparat do fotografowania w podróży

Jaki aparat najlepiej nadaje się do fotografii podróżniczej? Sprzęt w tym procesie nie ma tak istotnego znaczenia, jakby się mogło wydawać. To tylko narzędzie pracy, niczym ołówek lub klawiatura komputera dla pisarza. Wydaje się, że nikt o zdrowych zmysłach nie będzie twierdził, że dobre powieści powstają wyłącznie na staroświeckich mechanicznych maszynach do pisania.

Niestety w fotografii niezwykle często nazbyt wielką wagę przykłada się do technologii, sprzętu itp. Aparat fotograficzny powinien tylko pomagać. Jednak, aby nie przeszkadzał, trzeba to narzędzie porządnie poznać. Wbrew pozorom działanie aparatu jest proste i niezwykle łatwo można nauczyć się podstawowych zasad jego funkcjonowania, wpływając tym samym na wygląd i jakość zdjęć. Więcej o wyborze najlepszego sprzętu przeczytasz we wpisie jaki aparat kupić.

Czy fotografia podróżnicza jest uniwersalnym źródłem pięknych zdjęć

Powszechne jest przekonanie, że wyłącznie z dalekich wojaży przywozi się mnóstwo wspaniałych zdjęć. Nic bardziej mylnego.

Dobry temat i ciekawe zdjęcia "czają się" za każdym rogiem. Interesujące ujęcie można znaleźć w naszych domach, za naszymi oknami oraz w sklepiku, w którym kupujemy co rano pieczywo.

Nie wiem, skąd zrodziło się owe przekonanie, że fotograf nierobiący ciekawych zdjęć w pobliżu swego domu nagle dozna twórczego olśnienia wśród piasków Sahary, ulic Marakeszu, czy australijskich lasów deszczowych?

Może nazbyt łatwo ulegamy pozornej magii barwnej egzotyki? Może trudno jest się przyzwyczaić do myśli, że dobry fotograf to osoba, która zawsze potrafi dostrzec i pokazać unikalność miejsc tuż obok, miejsc na pozór banalnych i nijakich? Zauważa on i rejestruje sytuacje, wobec których obojętnie przechodzi wielu innych ludzi.

Jaki zatem jest sposób na odszukanie ciekawego tematu? Generalnie najprościej jest mieć aparat zawsze ze sobą. Nawet mały i niepozorny. Przede wszystkim należy patrzeć, obserwować i przyglądać się wszystkiemu, co nas otacza. Jeżeli zauważyliśmy ciekawy motyw, to należy zastanowić się, co szczególnego nas w owym obrazie poruszyło. W czasie fotografowania najczęściej tylko jakiś drobny fragment w widzianym przez nas obrazie jest istotny, to on nas pobudza i intryguje.

Poradnik Fotografii Krajobrazowej

Kluczem do sukcesu staje się więc zauważanie tych najważniejszych elementów, a potem skupienie na nich swojego działania. Wydaje się, że motto słynnego fotoreportera Roberta Cappy: "Jeśli twoje zdjęcia nie są dostatecznie dobre, to nie jesteś dostatecznie blisko" ani na chwilę nie traci swej wagi w odniesieniu do każdego rodzaju fotografii.

Przydatne nawyki w fotografii podróżniczej

Robienie dobrych zdjęć pociąga za sobą konieczność zdobycia wielu umiejętności i nawyków. Oczywiście istnieją przypadki i zdarzenia, dzięki którym można zrobić jedno wspaniałe zdjęcie, ale sztuką jest osiągnięcie... powtarzalności, czyli takiego poziomu, kiedy wszystkie zdjęcia stają się poprawne, a kilka pośród nich jest naprawdę bardzo dobrych. Powtarzalność osiąga się wyłącznie dzięki wiedzy i doświadczeniu... a talent z pewnością pomaga w szybkim osiąganiu dobrego poziomu. Z tego wpisu dowiesz się, jak uczyć się fotografii.

Warto jednak pamiętać, że porażki to coś naturalnego. Zrobienie dobrego zdjęcia wymaga wielu prób i często całej serii nieudanych zdjęć. Gdybyśmy mogli zobaczyć wszystkie stykówki i zdjęcia mistrzów fotografii powstające w czasie sesji, nasze humory byłyby znacznie lepsze. U nich też nie każda klatka jest arcydziełem. Bez wędrówek, poszukiwań i prób przy robieniu wielu zdjęć szansa na ciekawe, niebanalne zdjęcia jest bardzo mała.

Planujesz wyprawę na zdjęcia? Przeczytaj, jak zorganizować dobry plener fotograficzny.

# data[].attributes.attachment_link.title
Fotografia Podróżnicza | Poradnik Fotografowania w Podróży 2020

# data[].attributes.attachment_link.description
Fotografujemy ponieważ podróżujemy, podróżujemy ponieważ fotografujemy. Trudno dziś wyobrazić sobie podróżnika bez aparatu fotograficznego, nawet tego najprostszego, umieszczonego w smartfonie. Codziennie zalewani jesteśmy mnóstwem ujęć z podróży i chcemy za pomocą własnych zdjęć opowiadać innym o świecie, który poznajemy. Co to jest fotografia podróżnicza?

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
W pierwszej części wideoporadnika zatytułowanego Fotografia podróżnicza Krystian Bielatowicz wprowadza nas w świat fotografii poza miejscem zamieszkania - bo tak szeroko definiuje fotografię podróżniczą. Podkreśla znaczenie odpowiednich przygotowań. W fotografii podróżniczej nie wystarczy bowiem wiedzieć, jak zrobić dobre zdjęcia, ponieważ wiele wysiłków fotografa skupia się przede wszystkim na tym, by w ogóle móc je zrobić. Za dostęp do atrakcyjnych miejsc często trzeba zapłacić lub przynajmniej załatwić odpowiednie pozwolenie. Planowanie i długie przygotowania pozwalają też m.in. zgromadzić odpowiedni sprzęt, który zapewni wysoką jakość kadrów, oraz opanować go na tyle, by mieć pewność co do rezultatów.

Bielatowicz omawia różne opcje sprzętowe przydatne w podróży - zaczynając od kompaktów (w tym odpornych na warunki pogodowe i nieostrożne traktowanie), a kończąc na pełnoklatkowych lustrzankach cyfrowych. Poleca korzystanie z jasnego zoomu 24-70 mm, ale zachwala posiadanie w zapasie jasnego obiektywu stałoogniskowego, który przyda się w słabym oświetleniu lub w sytuacji, w której fotograf będzie chciał wykorzystać małą głębię ostrości.

Prowadzący poleca doskonalenie umiejętności fotograficznych, jeszcze zanim wyjedziemy na drugi koniec świata. Szczególną uwagę zwraca na odpowiednią kompozycję obrazu, która jest kluczowa, by w pełni wykorzystać wizualny potencjał fotografowanej sytuacji.

Więcej informacji w wideoporadniku. Zapraszamy do oglądania!

# data[].attributes.attachment_link.description
W pierwszej części wideoporadnika zatytułowanego Fotografia podróżnicza Krystian Bielatowicz wprowadza nas w świat fotografii poza miejscem zamieszkania - bo tak szeroko definiuje fotografię podróżniczą. Podkreśla znaczenie odpowiednich przygotowań. W fotografii podróżniczej nie wystarczy bowiem wiedzieć, jak zrobić dobre zdjęcia, ponieważ wiele wysiłków fotografa skupia się przede wszystkim na tym, by w ogóle móc je zrobić.

# data[].attributes.body
obrazuje emocje związane z czasem i miejscem, prezentuje lądy i ich mieszkańców oraz kulturę w jej naturalnym stanie bez ograniczeń geograficznych.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Chyba każdy sprzedawał kiedyś coś na portalach aukcyjnych. Sam raz na jakiś czas pozbywam się niepotrzebnych rzeczy, które zalegają na półkach. Jak wiadomo, prezentacja sprzedawanego produktu ma ogromne znaczenie, a dobre zdjęcie produktowe przyciągnie odbiorcę, co z pewnością ułatwi sprzedaż.

W zdjęciach, które mają trafić na portale aukcyjne zdecydowanie lepiej pohamować zapędy artystyczne. W końcu mają pokazywać produkt takim, jaki jest. Jeśli jednak sprzedajemy sporadycznie, nie warto kupować namiotu bezcieniowego, mam dla Was również kilka innych, ciekawych sztuczek.

Dzisiejsze zdjęcia realizuję w domu, aby pokazać Wam że wcale nie trzeba mieć specjalnie wyposażonego studia, żeby zdjęcia były naprawdę niezłe. Za oświetlenie posłużył mi zestaw Fomei Basic 400 z dwiema lampami o energii błysku 400 Ws każda, biała parasolka, softbox 60×60 cm oraz strumienica z plastrem miodu. Wszystkie zdjęcia zrobiłem Canonem 5D Mark III z obiektywem Canon 100/2.8 L Macro.

Zobacz również: Jak wykonać przenośny softbox?

Zaczynamy od podstaw, czyli biała ściana i biały stół

Biały to najbardziej uniwersalny kolor do tego typu fotografii. Ja mam ten komfort, że mam białe ściany i biały stół w jadalni, więc jestem w stanie bez problemu zrobić poprawne zdjęcie produktowe mając jedynie dwie lampy błyskowe. Jednak nie każdy ma taki gust jak ja, więc stół może być z litego drewna, a ściana różowa. Co polecam? Kupić rolkę papieru do plotera. Nie raz pomogło mi to przy małych sesjach produktowych, które wykonywałem poza studiem. Koszt 50 metrowej rolki o szerokości około 60 cm to tylko 30 zł, a wystarczy nam to na naprawdę długo. Taka rolka stoi u mnie w domu za komodą, więc nie przeszkadza w codziennym funkcjonowaniu. Plusem takiego rozwiązania jest fakt, że bez problemu jesteśmy w stanie osiągnąć efekt gładkiego przejścia między podłożem a tłem bardzo niskimi nakładami finansowymi.

Warto również zaopatrzyć się w szybę, przezroczystą lub białą. Stawiając na niej produkt, w szybie pojawi się jego odbicie, co dodatkowo zwiększy atrakcyjność zdjęcia. Ja korzystam na co dzień z białej szyby z Ikei, która służy jako tablica do przyklejania zdjęć. Wykorzystuję ją również w znakomitej większości zdjęć w naszych testach aparatów. Do dzisiejszych zdjęć nie korzystałem z niej, ponieważ zdjęcia robiłem na stole, który jest lakierowany dzięki czemu również pojawia się odbicie.

Jak i czym świecić?

Tak, jak wspomniałem na początku artykułu&hairsp;-&hairsp;w tego typu fotografii nie ma miejsca na zabiegi artystyczne. Zdjęcia muszą bardzo wiernie odwzorowywać prezentowany produkt, więc maksymalnie otwarta przysłona również nie wchodzi w grę. Ja do mojej przykładowej sesji wykorzystałem dwie lampy Fomei Basic 400, które dzięki sporemu zapasowi mocy mogą posłużyć do zdjęć produktów, które ciężko będzie zmieścić w obszarze głębi ostrości.

Najlepszymi modyfikatorami do tego typu zdjęć są softboxy. Dają miękkie, rozproszone światło, co jest niewątpliwą zaletą. W przypadku fotografowania błyszczących przedmiotów takich jak szkło, czy powierzchnie lakierowane i metalizowane dadzą równomierny, prostokątny blik w przeciwieństwie do parasolek. Specjalnie pokazałem to na poniższym zdjęciu z winem, gdzie wyraźnie widać nieregularne odbicie białej parasolki.

Parasolki, szczególnie białe, rozpraszające to również dobry pomysł, ale tylko w przypadku fotografowania matowych przedmiotów, w których nie będzie widoczne odbicie źródła światła. W przeciwnym wypadku musimy liczyć się z niezbyt przyjemnym refleksem. Podobnie wygląda sytuacja w przypadku użycia beauty dish'a czy standardowej czaszy.

Podstawowym ustawieniem będą dwie lampy po prawej i lewej stronie fotografowanego przedmiotu. Będzie to co prawda dość płaskie światło, ale dobrze pokaże fotografowany produkt. Mimo że w większości sytuacji jestem przeciwnikiem tego typu ustawienia, w tej sytuacji sprawdzi się świetnie.

Kilka pomysłów na urozmaicenie zdjęć

Fotografia produktowa to jednak nie tylko białe, jednolite tło i zachowawcze ustawienie lamp. Doskonale pamiętam, kiedy będąc w gimnazjum bawiłem się tego typu fotografią. Miałem do dyspozycji jedynie dwie lampy błyskowe i aparat kompaktowy, ale bardzo dobrze wspominam tamte czasy. Fotografując produkty warto zaopatrzyć się w kilka kolorowych brystoli, które będą pełniły funkcje tła. Są bardzo tanie, a poszczególne produkty będziemy mogli pokazać w zupełnie różny sposób.

Do mojej małej sesji użyłem błękitnego brystolu, który oparłem o butelkę wody mineralnej wsadzonej do wazonu, a całość spiąłem klipsem. Błękitny brystol dobrze uzupełniał niebieskie perfumy z przezroczystym flakonie. Początkowo scenę oświetlałem jedynie jedną lampą z softboxem 60×60, ale zdecydowałem się na użycie drugiej ze strumienicą i plastrem miodu na tło za flakonem. Dodatkowo nie mogłem odmówić sobie użycia strzykawki z wodą, aby zrobić rozbryzgi i pokryć flakon wodą. W tak prosty sposób byłem w stanie zrobić całkiem ciekawe zdjęcie przy użyciu kawałka brystolu i strzykawki. Warto spróbować w domu!

Białe tło nie musi również wyglądać nudno, szczególnie, gdy fotografujemy szkło i płyny. Te dwie rzeczy świetnie wyglądają w świetle kontrowym. Do zdjęcia poniżej użyłem tylko i wyłącznie jednego sotboxa, który oświetlał białą ścianę znajdującą się za flakonem. Jak widać, korek perfum zginął w cieniu, ale to nie on jest tu bohaterem zdjęcia. Co ważne, dzięki takiemu ustawieniu udało się znacznie mocniej zaakcentować odbicie, szkło nabrało nieco innego wyrazu, a tylne światło podkreśliło kolor perfum. Takie oświetlenie sprawdzi się jednak tylko wtedy, gdy nie mamy etykiety na froncie produktu, w takim schemacie oświetlenia zginęłaby w cieniu.

Na koniec

Jak widać, wcale nie trzeba mieć studia z 5 lampami, żeby robić całkiem niezłe zdjęcia produktowe. Wystarczy kilka drobnych zakupów i pomysł! Do tego bardzo kompaktowe wymiary lamp Fomei Basic 400 bardzo ułatwiają sprawę, szczególnie w tak ciasnych planach zdjęciowych. Mam nadzieję, że poradnik przyda Wam się zarówno w codziennej pracy jak i w weekendowych eksperymentach!

# data[].attributes.attachment_link.title
Fotografia produktowa - jak zacząć? Organizujemy domowe studio [poradnik]

# data[].attributes.attachment_link.description
Chyba każdy sprzedawał kiedyś coś na portalach aukcyjnych. Sam raz na jakiś czas pozbywam się niepotrzebnych rzeczy, które zalegają na półkach. Jak wiadomo, prezentacja sprzedawanego produktu ma ogromne znaczenie, a dobre zdjęcie produktowe przyciągnie odbiorcę, co z pewnością ułatwi sprzedaż. W zdjęciach, które mają trafić na portale aukcyjne zdecydowanie lepiej pohamować zapędy artystyczne.

# data[].attributes.body
Mówiąc o zdjęciach produktowych mamy na myśli zdjęcia, które przedstawiają dany produkt, przedmiot w korzystny, bądź informacyjny sposób. Przedmioty można po prostu fotografować i pokazywać jak faktycznie wyglądają, jak również można fotografować je w sposób interesujący i zachęcający odbiorcę do jego kupna

# data[].attributes.body
Fotografia podwodna to fotografia, której tematem jest podwodny świat zwierząt i roślin, ukształtowanie i budowa geologiczna dna oraz działalność człowieka w środowisku wodnym.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Wstęp

Jedną z największych zalet fotografii cyfrowej jest jej wartość edukacyjna. Dzięki rozwojowi techniki początkujący amatorzy mogą poznać podstawowe zależności rządzące tym medium w czasie znacznie krótszym, niż gdy rejestrowaliśmy zdjęcia na kliszy. Najwięcej zyskaliśmy dzięki możliwości natychmiastowego obejrzenia rezultatów naszej pracy - zdjęcie pojawia się na ekranie LCD aparatu od razu po jego wykonaniu. To właśnie ta cecha sprawia, że fotografia cyfrowa udostępniła rzeszom niewtajemniczonych tematy do niedawna zarezerwowane dla zapaleńców gotowych zainwestować w swoje hobby nie tylko czas, ale też dość duże pieniądze - dotyczy to m.in. fotografii podwodnej. Możliwość natychmiastowego obejrzenia rezultatów przyspiesza i uatrakcyjnia naukę. Dzięki cyfrze fotografia podwodna jest dostępna dla wszystkich, choć za pewne tematy wciąż powinni brać się jedynie zawodowcy - nie ze względów fotograficznych, lecz z powodu specyfiki pracy pod wodą i umiejętności czysto nurkowych.

Podstawowe problemy

Żeby robić ciekawe zdjęcia podwodne, nie wystarczy umieć pływać (to oczywiste) i mieć wodoszczelny aparat lub odpowiednią obudowę (mam nadzieję, że to również jest oczywiste). Potrzebna jest też choćby podstawowa wiedza na temat kompozycji i znajomość najważniejszych fotograficznych zagadnień - ostatecznie chodzi o robienie zdjęć, nieprawdaż? Jednak ze względu na specyficzne warunki, w których powstają fotografie podwodne, musimy też mieć na uwadze ograniczenia charakterystyczne tylko dla tego gatunku.

Jednym z podstawowych problemów fotograficznych, które pojawiają się po zejściu pod powierzchnię wody, jest pozorne wydłużenie ogniskowej obiektywu. Woda działa jak soczewka, „przybliżając" fotografowany obiekt - dlatego tak trudno o szerokokątne zdjęcia podwodne. Tym większego znaczenia nabiera wybór odpowiedniego sprzętu (o tym za chwilę).

Druga sprawa jest jeszcze ważniejsza od „wydłużania" ogniskowej - wiąże się bowiem nie tyle z pewnym ograniczeniem natury estetycznej, co z dużym utrudnieniem pracy. Woda pochłania bardzo dużo światła - im większa głębokość i odległość od fotografowanego obiektu, tym ciemniej. Ilość światła spada tak gwałtownie, że jeśli nie dysponujemy własnym jego źródłem (czy to zewnętrzną lampą błyskową, czy też źródłem światła stałego), musimy się przygotować na fotografowanie z bardzo małych odległości, rzędu 0,5-1 m.

Drugim aspektem spadku poziomu oświetlenia wraz z głębokością i odległością przedmiotową jest zjawisko „znikania" kolorów. Woda pochłania ciepłe barwy (czerwień, żółć itp.) - im głębiej, tym bliżej obrazu niemal monochromatycznego, z ogromną przewagą błękitu. Kluczowego znaczenia nabiera własne źródło światła, które nie tylko sprawi, że będzie jaśniej, ale też niejako przywróci kolory i pozwoli uchwycić podwodny świat w pełnej krasie.

Fotografując pod wodą, musimy pamiętać, że między obiektywem a fotografowanym obiektem znajduje się nie powietrze, ale właśnie woda o znacznie mniejszej przejrzystości. I tak jak o przejrzystość powietrza martwimy się w zanieczyszczonych miastach lub podczas mgły, tak przejrzystość wody jest problemem właściwie zawsze. Nawet na przybrzeżnych płyciznach krystalicznie czystych mórz południowych nie jesteśmy całkowicie bezpieczni - wystarczy wzburzyć piasek pod stopami lub wypuścić ustami powietrze, by warunki do fotografowania znacznie się pogorszyły. To w zasadzie uniemożliwia wykonanie zdjęcia (chyba że fotografujemy światło słoneczne rozświetlające drobinki piasku unoszące się w wodzie...).

Niektóre ograniczenia związane z fotografowaniem pod wodą musimy zaakceptować - z innymi można walczyć, stosując się do prostych zasad lub za pomocą odpowiednio dobranego sprzętu.

Sprzęt

Sprzęt możemy podzielić na ten, bez którego nie można się obyć, i ten, który może się przydać. Niezbędny jest oczywiście aparat, z którymmożemy zejść pod wodę. Dobrze sprawdza się kompakt przystosowany do fotografowania pod wodą (wybrane modele nawet do 10 m pod powierzchnią), które mają w ofercie dwie firmy (Olympus i Pentax) lub dowolny model, do którego uda się dokupić specjalną obudowę podwodną (pełna kompatybilność jest bardzo ważna). Obudowy pozwalają na dość wygodną obsługę większości funkcji aparatu i umożliwiają zanurzenie się nawet do 60 m (w zależności od modelu). W przypadku kompaktów dla zaawansowanych wyposażonych w gorącą stopkę, umożliwiającą podłączenie zewnętrznej lampy błyskowej, obudowy podwodne zachowują tę funkcjonalność, znacznie rozszerzając możliwości aparatu. Obudowy do lustrzanek gwarantują wodoszczelność do głębokości 60, a czasem nawet 80 m. Lustrzanki to aparaty z wymienną optyką, więc obudowy podwodne do nich przeznaczone powinny zachowywać tę funkcjonalność - do różnych obiektywów przeznaczone są różne porty obiektywowe dokupowane osobno.

Wodoszczelne kompakty nie są znacząco droższe od swoich zwykłych braci, ale oferują nie najlepszą jakość obrazu, choć dają największą elastyczność i oferują najlepszy stosunek możliwości do ceny - pamiętajmy, że robią też zdjęcia w zwykłych warunkach. Alternatywą są obudowy podwodne - producentem najpopularniejszych i najłatwiejszych do zdobycia w naszym kraju obudów jest firma Ikelite. Minusem tego akcesorium jest cena. Co prawda najtańsze, przeznaczone do prostych kompaktów, można kupić już za ok. 400 zł, ale większość jest znacznie droższa, osiągając nawet pułap ok. 2 tys. zł. Stosunkowo tanio wychodzi zakup gotowego zestawu składającego się z aparatu i przeznaczonej do niego obudowy. Przed zakupem warto się upewnić, że fotografia podwodna to nie przelotna fanaberia, ponieważ jest to jednak dość poważna inwestycja finansowa.

Jeszcze droższe są obudowy do lustrzanek cyfrowych - ich ceny rozpoczynają się od ok. 5 tys. zł, a górnej granicy w zasadzie nie widać, zwłaszcza że do całkowitego kosztu dochodzą jeszcze porty na obiektywy, uchwyty na lampy błyskowe i inne akcesoria. Na szczęście można zakosztować fotografii podwodnej bez wydawania fortuny dzięki wypożyczalniom, w których znajdziemy obudowę pasującą do naszego aparatu.

Lustrzanka Nikon D90 i kompakt Nikon Coolpix P6000 w obudowach podwodnych firmy Ikelite.
Fot. materiały Ikelite

Decydując się na pracę z obudową podwodną, musimy pamiętać o odpowiedniej konserwacji sprzętu - zarówno przed, jak i po użyciu (szczegółowe wskazówki znajdują się w instrukcji obsługi obudowy). Od zastosowania się do instrukcji zależy bezpieczeństwo naszego aparatu - nie warto ryzykować.

Akcesorium, które nie jest niezbędne, ale znacznie zwiększy nasze możliwości, jest zewnętrzna lampa błyskowa, a najlepiej dwie lampy. Dzięki nim uniezależniamy się od oświetlenia zastanego, którego, jak wiemy, pod wodą nie ma zbyt dużo, i możemy fotografować albo głębiej, albo z większej odległości, albo jedno i drugie. Oczywiście warunkiem jest możliwość współpracy aparatu z zewnętrznymi fleszami.

Podsumowując - choć zakup wodoszczelnego aparatu może kusić (i zapewne sprawdzi się, jeśli chcemy od czasu do czasu zrobić jakąś fotkę na plaży lub w basenie), znacznie lepszym rozwiązaniem jest obudowa podwodna. Daje bowiem dostęp do wysokiej jakości zdjęć zapewnianej przez zaawansowane aparaty. Niebagatelne znaczenie ma również możliwość skorzystania z modelu wyposażonego w obiektyw szerokokątny, tak ważny w fotografii podwodnej.

Na zakończenie części poświęconej sprzętowi przypomnę tylko o masce, rurce i płetwach ;-)

normalnie 01 zoom 02 podpłynięcie 03 Fotografując pod wodą, zrezygnujmy z korzystania z zooma na korzyść zbliżenia się do interesujacego nas obiektu. W ten sposób nie tylko wypełnimy kadr, ale też zwiekszymy ilość światła docierającą do matrycy.

01 02 Woda działa jak soczewka i pozornie przybliża fotografowane obiekty, sprawiając, że pole widzenia obiektywu sie zawęża, co w pewnych sytuacjach utrudnia wykonanie takiego zdjęcia, na jakim nam zależy.
Na ilustracji nr 1 widać, jaki obraz zarejestrowałby obiektyw, gdybyśmy fotografowali na lądzie. Ilustracja nr 2 symuluje zdjęcie wykonane pod wodą. Różnica jest bardzo duża.

Koral twardy w Malezji sfotografowany na głębokości 4 m przy świetle naturalnym. Jeden z przykładów podwodnej fotografii szerokokątnej - zdjęcie wykonano z odległości 0,5 m.

Na głębokości 25 m wykorzystanie lampy błyskowej było konieczne. Dzięki niej udało się nie tylko oświetlić koralowiec, ale też przezwyciężyć niebieską dominantę barwną i wydobyć piękne, nasycone kolory.

W praktyce

Starajmy się stosować jak najszerszą ogniskową, żeby zredukować efekt „przybliżania" przez wodę.

Fotografujmy z niewielkich odległości (0,5-1 m), żeby uniknąć spadku poziomu oświetlenia wraz z odległością. Nie ufajmy zoomowi, który co prawda „przybliży" fotografowany obiekt, ale nie ustrzeże nas przed ciemnością. Zoomujmy więc nogami, a może raczej w tym wypadku - płetwami.

Fotografując obiekty znajdujące się nad nami, czyli zadzierając obiektyw do góry, z łatwością wydobędziemy je z tła, co może być trudne, jeśli zwrócimy obiektyw w dół i będziemy fotografowali coś na tle ciemnej głębiny.

Jeśli fotografujemy na małej głębokości (niewiele poniżej tafli wody), ustawmy balans bieli na światło dzienne; jeśli schodzimy głębiej, wybierzmy ustawienie dla zachmurzonego nieba, dzięki czemu dostosujemy się do niskiej temperatury barwowej panującej w głębinach. Użytkownikom aparatów zaawansowanych polecam fotografowanie w trybie zapisu plików RAW, co pozwoli precyzyjnie skorygować balans bieli w domowym zaciszu, przy komputerze.

Korzystajmy z możliwości blokady ostrości po naciśnięciu spustu do połowy. Pod wodą bardzo spada kontrast, który ułatwia pracę systemów automatycznego ustawiania ostrości. Bez niego AF działa znacznie wolniej, co może sprawić, że umknie nam ciekawe ujęcie.

Na ostrość zdjęcia wpływa też ewentualne poruszenie. Trzymajmy więc aparat jak najbardziej stabilnie, obiema rękami. Warto aktywować system stabilizacji obrazu (czy to optycznej wbudowanej w obiektyw, czy też stabilizacji matrycy - w zależności od aparatu). Jeśli fotografujemy lustrzanką cyfrową, nie wahajmy się w pewnych sytuacjach podnieść czułości, co pozwoli skrócić czas otwarcia migawki i uniknąć poruszenia zdjęcia.

Nie unikajmy fotografowania na małych głębokościach, na których często również dzieje się coś ciekawego, a które nie wiążą się z wieloma utrudnieniami typowymi dla większych głębokości (nie wymagają np. korzystania z dodatkowych źródeł światła).

Nie oszczędzajmy karty pamięci. Pod wodą lepiej zrobić zdjęć za dużo, ale znaleźć wśród nich perełki, niż czaić się na pojedyncze ujęcia i płakać potem nad rozlanym mlekiem, jeśli nie wyjdą tak, jak zamierzyliśmy.

Pilnujmy aparatu, bo jeśli nam wypadnie, możemy mieć trudności z odnalezieniem go na dnie.

Unikajmy fotografowania z lampą błyskową wbudowaną w aparat kompaktowy, chyba że robimy zdjęcia makro lub duże zbliżenia. Źródło światła umieszczone tuż przy obiektywie wydobywa wszelkie zanieczyszczenia wody, piasek i bąbelki powietrza, powodując dodatkowy spadek kontrastu i tworząc mleczną poświatę między aparatem a fotografowanym obiektem.

Tematy

Podstawowym tematem zdjęć wykonywanych pod wodą jest fauna i flora. I nic dziwnego - niespotykane na co dzień formy życia zaskakują mnogością fantastycznych form rodem z filmów science fiction i olśniewają feerią barw (oczywiście nie wtedy, kiedy fotografujemy w mętnym Bałtyku). Zbliżając się do mieszkańców rafy koralowej na kilka centymetrów, bawimy się w makrofotografię. Tak trudne do uzyskania ujęcia szerokokątne przenoszą nas w świat specyficznej fotografii krajobrazowej i przyrodniczej, ukazując kontekst sytuacji.

Pamiętamy jednak, że uszczelniony aparat lub odpowiednia obudowa podwodna dają znacznie więcej możliwości. Sprawiają bowiem, że nie musimy się zbyt mocno troszczyć o delikatny zazwyczaj sprzęt, kiedy jesteśmy na plaży czy na basenie. Nie tylko kolorowe ryby nadają się do fotografowania - równie wdzięcznym tematem mogą być zabawy dzieci pluskających się w morzu lub po raz pierwszy nurkujących z maską i rurką. Takie zdjęcia znacznie lepiej oddadzą ducha wakacji niż kolejne fotki uśmiechniętych twarzy opalających się plażowiczów.

Mam nadzieję, że udało mi się was przekonać, że fotografia podwodna to nie taki diabeł straszny, jak go malują. Oczywiście niektóre zdjęcia wymagają dużego doświadczenia (zarówno fotograficznego, jak i nurkowego), ale świat pod powierzchnią wody nie jest dla naszego aparatu aż tak wrogi, jak się wydaje. Jak zwykle - wystarczy odrobina samozaparcia i odpowiednie przygotowanie. Mimo pewnych kosztów warto spróbować - rezultaty mogą być zaskakujące.

Bezpieczeństwo

Fotografując pod wodą, nie możemy zapominać o bezpieczeństwie. Niezależnie od tego, czy schodzimy na 10 m, czy po prostu pływamy z maską i rurką, nie znajdujemy się w naszym naturalnym środowisku (nie bez przyczyny natura dała nam płuca, a nie skrzela). Nie warto ryzykować zdrowia, o życiu nie wspominając - nawet dla najlepszego ujęcia. Rozwaga przede wszystkim.

Szanuj zieleń, boś nie jeleń

Fotografując pod wodą, zazwyczaj skupiamy się na faunie i florze zamieszkującej morza i oceany. Schodząc pod powierzchnię, wkraczamy w obcy świat, rządzący się swoimi prawami, często objęty ochroną. Nie dotykajmy rafy koralowej ani ryb - z szacunku dla przyrody zostawmy po sobie jedynie bąbelki powietrza.

Ćwiczenie

Sfotografuj niewielki wodoodporny przedmiot (np. gumową kaczuszkę) z małej odległości tak, żeby wypełnić nim kadr. Zanotuj odległość, z jakiej wykonałeś zdjęcie, i powtórz zdjęcie przy takich samych ustawieniach (m.in. zoomu), ale pod wodą w kontrolowanych warunkach (np. w wannie). Jeśli nie fotografujesz wodoszczelnym aparatem kompaktowym, pamiętaj o wcześniejszym sprawdzeniu szczelności obudowy podwodnej. Porównaj rezultaty. Czym różnią się oba ujęcia? Na którym sfotografowany obiekt wygląda, jakby znajdował się bliżej aparatu?

# data[].attributes.attachment_link.description
Jedną z największych zalet fotografii cyfrowej jest jej wartość edukacyjna. Dzięki rozwojowi techniki początkujący amatorzy mogą poznać podstawowe zależności rządzące tym medium w czasie znacznie krótszym, niż gdy rejestrowaliśmy zdjęcia na kliszy. Najwięcej zyskaliśmy dzięki możliwości natychmiastowego obejrzenia rezultatów naszej pracy - zdjęcie pojawia się na ekranie LCD aparatu od razu po jego wykonaniu.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Fotografia przyrodnicza to niezwykle piękna dziedzina, ale wymagająca od fotografów naprawdę wielu poświęceń. Nic dziwnego, że stworzenie wyjątkowego obrazu, który zapadnie w pamięci oglądających daje tyle satysfakcji. Fotograf przyrodniczy Mike O'Leary postanowił podzielić się swoimi doświadczeniami i wskazówkami, które pomogą entuzjastom rejestrowania dzikiej przyrody tworzyć obrazy zapadające w pamięć.

Fotografia przyrody a kompozycja

Dostęp do pełnej treści serwisu www.SwiatObrazu.pl jest bezpłatny - wymagane jest jednak zalogowanie do serwisu. Logowanie wymagane jest również do dodawania komentarzy.

Rejestracja

dla nowych użytkowników

Jeżeli jeszcze nie jesteś zarejestrowany, zapraszamy do wypełnienia krótkiego formularza rejestracyjnego.

DLACZEGO WARTO SIĘ ZAREJESTROWAĆ DO SERWISU SWIATOBRAZU.PL?
Przy pierwszej rejestracji otrzymasz od nas powitalny prezent: Pełną wersję podręcznika "Świat barw w fotografii cyfrowej".

A poza tym otrzymujesz bezpłatny stały dostęp do:

wszystkich artykułów opublikowanych w serwisie swiatobrazu.pl;

mechanizmów galerii swiatobrazu.pl

forów dyskusyjnych;

prezentów dla zarejestrowanych Czytelników;

codziennego newslettera informacyjnego;

swojego profilu osobistego, w którym będziesz mógł zarządzać galeriami, komentarzami, zdjęciami w konkursach itp.

Czas rejestracji - ok. 1 min.
Uwaga

Podczas rejestracji nie zbieramy żadnych szczegółowych danych personalnych i teleadresowych. W każdej chwili możecie usunąć trwale i bezpowrotnie dane dotyczące Waszego konta i zrezygnować ze statusu zarejestrowanego Czytelnika i wszystkich usług bezpłatnych swiatobrazu.pl. Przed rejestracją prosimy o zapoznanie się z regulaminem

# data[].attributes.attachment_link.title
4 porady, jak przyciągać uwagę widzów - kompozycja w fotografii przyrodniczej

# data[].attributes.attachment_link.description
Fotografia przyrodnicza to niezwykle piękna dziedzina, ale wymagająca od fotografów naprawdę wielu poświęceń. Nic dziwnego, że stworzenie wyjątkowego obrazu, który zapadnie w pamięci oglądających daje tyle satysfakcji. Fotograf przyrodniczy Mike O'Leary postanowił podzielić się swoimi doświadczeniami i wskazówkami, które pomogą entuzjastom rejestrowania dzikiej przyrody tworzyć obrazy zapadające w pamięć.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Piotr Chara

Dowiedz się, jakimi drogami fotograf przyrody dociera do swojego fotograficznego raju

Wstęp

Dzień zaczynam wcześnie, przed przedświtem. Spojrzenie w niebo zwykle szybko określa dalsze wybory. Dawniej nigdy bym się nie spodziewał, że tak duża siła tkwi w widoku błyszczącej na niebie gwiazdki. Jej widok potrafi wskrzesić pokłady entuzjazmu pozwalającego usunąć w niebyt świadomość nadchodzącego wysiłku i niewygody. Zwłaszcza że alternatywą jest wygodne, ciepłe łóżko.

Przygotowania, czyli w co się ubrać

Chwilę później ubieram się. Nie byłoby to godne wspomnienia, gdyby nie fakt, że wdziewany strój różni się znacznie od każdego innego. Na warstwy bielizny termoaktywnej zakładam ocieplacz - gruby jednoczęściowy kombinezon izolujący od chłodu i odprowadzający wilgoć na zewnątrz. To zasadnicza część ubioru, pominięcie jej lub zastąpienie czymkolwiek innym mści się szybkim wychłodzeniem organizmu. A wkrótce znajdzie się on w ekstremalnym środowisku.

Ostatnią warstwę stanowi skafander do nurkowania. Jego zewnętrzna warstwa powinna być wykonana z odpornego na przetarcia materiału. Po trzech latach użytkowania polegającego między innymi na czołganiu, pomimo mocnej cordury i kevlaru, mój skafander wygląda, jakby starł się z bykiem na corridzie. Przetarć jest już co najmniej kilka, więc odporność na urazy ma tu ważne znaczenie. Niestety idzie ona w parze ze sztywnością i ogólną niewygodą użytkowania. Zimą, kiedy mróz dodatkowo usztywnia materiał, skafander zakładam w domu.

Wspomniany zestaw odzieżowy związany jest ze stosowaną przeze mnie metodą fotografowania. Jest to - niezależne od warunków siedliskowych - aktywne przemieszczanie się do fotografowanego celu. Mój ubiór pozwala pokonywać rowy, kanały, brodzić w wodzie i błocie. Pozwala poczuć się płazem lub też inną ziemno-wodną istotą. Jest jednak pewne „ale". Dotyczy ono nieoddychalności skafandra. Jego szczelność to miecz obosieczny, ponieważ z jednej strony chroni przed wilgocią, a z drugiej nie pozwala wydostać się tej generowanej przez organizm. W praktyce oznacza to konieczność ograniczenia wysiłku - w przeciwnym razie bardzo szybko będę mokry od własnego potu. Czy zatem nie lepiej przycupnąć cichcem i niepostrzeżenie wtopić się w otoczenie?

Zasiadka, czyli ćwiczenie cierpliwości

Do niedawna najczęściej wybieraną przez mnie metodą była właśnie ta najpopularniejsza forma, czyli tzw. zasiadka. Polega ona na fotografowaniu poprzedzonym nieruchomym oczekiwaniem na pojawienie się obiektu. Zwykle zajmuje się pozycję siedzącą, mając przed sobą statyw, lub leży się na karimacie, pod przykryciem małego namiotu, siatki maskującej plus garści tzw. „przybrania" (elementów maskujących dostępnych w najbliższym otoczeniu: suche liście, gałązki, wyschnięte glony, warkocze chmielu itp.).

Zasiadka jest skuteczną metodą, lecz w moim przekonaniu ma zasadniczą wadę. Otóż fotograf jest skazany na zestaw zależności. Nie ma żadnego wpływu na to, kiedy przed obiektywem pojawi się nasz bohater. Może się to zdarzyć wówczas, kiedy światła jeszcze nie ma, lub gdy jest już zbyt mocne. Nawet jeśli zwierz pojawi się we właściwym momencie, może zostać tylko na chwilę i to niekoniecznie w ciekawej pozie. Następna zależność: właściwy kąt padania światła a atrakcyjne tło. To także trudna do osiągnięcia w praktyce kombinacja, a to właśnie ona decyduje o plastyce zdjęcia, określającej według mnie w zasadniczym stopniu jego wartość estetyczną. Wielokrotnie, leżąc pod siatką maskującą, zastanawiałem się, co zrobić, żeby chwytać obiektywem możliwie wiele wspomnianych cennych zależności.

Planowanie, czyli jak najmniej zostawiamy przypadkowi

Nad rozlewiskiem zjawiam się przed brzaskiem. Choć widziałem tę scenę tysiące razy, subtelne barwy wschodu słońca wywołują u mnie dreszcz i przyspieszają oddech. Zaczyna się absorbująca przygoda - podejmuję próbę sfotografowania otaczającego mnie piękna.

Brzask

Na wstępie niespodzianka: te radosne emocje trzeba wygłuszyć, a w zasadzie przekuć w skuteczność działań, co nie jest łatwe. Otaczająca aura szybko może zdominować percepcję, stając się przyczyną fotograficznego niepowodzenia. Widok upragnionych scen powoduje pośpiech i chęć jak najszybszego doń dotarcia. Tymczasem zamiast gorących emocji przyda się nieco chłodnej kalkulacji. Aby osiągnąć cel, czyli fotografować w odpowiednim świetle i na odpowiednim tle, należy wybrać właściwą trasę, a ta niemal zawsze będzie biegła szerokim łukiem. Nie można więc przeć prosto do upragnionego celu tak, jak by tego chciało upojone widokami serce, lecz powoli i z pokorą pokutnika ruszyć w kierunku właściwym - skalkulowanym z myślą o efekcie końcowym. Pośpiech także należy opanować, inaczej wywoła u zwierząt niepokój i w konsekwencji ucieczkę.

Przypinam sprzęt fotograficzny do mobilnej konstrukcji przystosowanej do pokonywania długodystansowych odcinków ślizgania po lodzie oraz do wielogodzinnego pływania. Zasadniczym jej zadaniem jest zapewnienie bezpieczeństwa sprzętowi, umożliwienie fotografowi utrzymania pozycji ciała pozwalającej patrzeć przez wizjer oraz umożliwić możliwie bezszelestne przemieszczanie się. Kilka lat zbierania doświadczeń doprowadziło do powstania konstrukcji będącej wypadkową antagonistycznych zależności: bezpieczeństwa, komfortu (choć w tym wypadku to zbyt dużo powiedziane) i minimalizacji gabarytów.

Ruszam w okołokilometrowy marsz po skutym lodem rozległym rozlewisku Odry. Skafander chroni mnie, a konstrukcja pływająca - sprzęt, przed skutkami ewentualnego załamania się lodu.

Światło, czyli rzecz najważniejsza

Jak już wspomniałem, trasa marszu niestety niemal nigdy nie przebiega w linii prostej, ponieważ jest zależna od kąta padania światła i spodziewanej plastyki tła. Kierunek podejścia ma mniejsze znaczenie w pochmurną pogodę, kiedy światło rozproszone dociera z wielu kierunków i równomiernie oświetla fotografowany obiekt. Wtedy liczy się głównie tło. Fotografa najbardziej nęci jednak światło bezpośrednie, nie przechodzące przez grubą warstwę chmur. W przeciwieństwie do rozproszonego światło bezpośrednie jest ciepłe i daje przyjemny dla oka efekt „ciepłego" obrazu. Tym najprzyjemniejszym przy bezchmurnym niebie jest światło wczesnego poranka (niedługo przed wschodem słońca i zaraz po nim) oraz wieczorne (tuż przed zachodem słońca i chwilę po nim). W porannym bezpośrednim, słabym i miękkim świetle kontrasty między jasnymi a ciemnymi partiami obrazu są niewielkie. Cały kadr zatem naświetla się stosunkowo równomiernie, nasycając matrycę aparatu głębią barw.

Łabędzie krzykliwe w ciepłym, porannym świetle.

Fotografie wykonane w zbyt mocnym, tzw. „twardym" świetle są pozbawione delikatnych przejść między poszczególnymi kolorami, a ich zakres tonalny zostaje uproszczony, przyjmując skrajne tony. W praktyce więc fotografie wykonane w twardym świetle słonecznego dnia są mniej użyteczne, ponieważ spłycają występujące w przyrodzie barwy. Pomijam tu oczywiście ewentualny walor dokumentalny. Stąd tak ważna jest pora dnia.

Równie duże znaczenie ma wybór kąta padania światła. Kiedy tylko jest to możliwe staram się podchodzić i fotografować zwierzęta pod światło. Jest to wyłamanie się z jednej z bardziej znanych zasad w fotografii przyrodniczej mówiącej o czytelności fotografowanej sceny. Przeczy to w pewnym sensie walorom dokumentalnym fotografii, ale czy zdjęcie tylko na tym traci? A jeśli nie, to co zyskuje? Kiedyś, przed dziesięcioma już laty, odbierając wywołane slajdy stanąłem porażony urodą jednego slajdu. Zupełnie przypadkowo został wykonany pod światło. Przedstawia startującego łabędzia na ciemnozłotym tle lekkiej mgły. Do dziś odbitka wisi na ścianie, trzymając mnie w swej mocy. Cóż w niej szczególnego? Dla mnie wystarczy jeden aspekt: fotografia taka jest mniej dosłowna, dzięki czemu wciąga do współpracy wyobraźnię widza.

Pliszka siwa sfotografowana pod światło.

W brzasku rodzącego się dnia docieram na granicę tolerowanej przez zwierzęta odległości. Zmieniam pozycję na mniej je stresującą. Odtąd odległość dzielącą mnie od oparzeliska - wolnej od lodu połaci wody - pokonuję czołgając się. Co kilka metrów robię pauzę, by nie „zakisić" się w skafandrze. Blisko wody obracam się, aby nogi jako pierwsze zsunęły się w toń. Ten moment jest najbardziej ryzykowny, zdarza się bowiem, że lód pęka, mimo że do wody pozostało jeszcze kilka metrów. Oprócz niepożądanego hałasu powoduje to chwilowy dyskomfort braku kontroli nad sytuacją (stąd czasem z mojej osłony przeciwsłonecznej wiszą sople). Na wodzie jednak czuję się już jak u siebie w domu.

Pod światło, czyli zasady są po to, żeby je łamać

Teraz następuje żmudne, co najmniej półgodzinne, pokonywanie dystansu, mające dwa cele: zbliżenie do zwierząt w sposób niewywołujący stresu oraz dotarcie w wybrane miejsce od konkretnej strony, tak abym trafił w „mój" kąt padania światła i miał dużo przestrzeni w tle.

Łowy rybitwy białoskrzydłej.

Jaki jest to kąt? Ustawiając się pod światło, czyli w kontrze, niekonieczne, a czasem wręcz niewskazane, jest ustawienie się bezpośrednio w kierunku słońca. Kiedy znajduje się ono poniżej linii horyzontu, ustawiam się tak, by fotografowany obiekt znalazł się na osi między aparatem a spodziewanym miejscem pojawienia się słońca. Nieco później, po wschodzie, przemieszczam się, by osiągnąć kąt wynoszący około trzydziestu stopni względem prostej między mną a nisko zawieszonym nad horyzontem słońcem. Te czynniki decydują o późniejszej plastyce zdjęcia. Wpływa na nią jeszcze kilka innych nie mniej ważnych zależności. Jeśli fotografuję pod światło, niemal zawsze nieco prześwietlam, o mniej więcej 0,7-1,3 EV, względem wskazań światłomierza. W przeciwnym razie fotografowany obiekt wyszedłby na zdjęciu za ciemny. Chcąc uchwycić jego detale, musimy wydłużyć czas naświetlania względem wskazań pomiaru matrycowego lub centralnie ważonego. Wymaga to jednak bardzo częstych potwierdzeń na monitorze aparatu. Zbytnie prześwietlenie może bowiem doprowadzić do przepaleń tła, czyli utraty informacji obrazowej.

Łabędź niemy pod światło.

W tej metodzie bardzo przydaje się matryca o szerokim zakresie tonalnym. Nie do pobicia pod tym względem są przetworniki tzw. pełnoklatkowe (w lustrzankach Nikona oznaczone symbolem FX). Ustawiam także w aparacie funkcję D-Lighting w najwyższej wartości. Prześwietlanie jest nieco uciążliwe, wydłuża bowiem zwykle i tak długie czasy otwarcia migawki. Podniesienie ISO nie wchodzi tu w grę, ponieważ przy tak słabym świetle wpływa destruktywnie na jakość obrazu. Dlatego moją rzadko przekraczalną granicą w warunkach słabego oświetlenia jest ISO 400 (w wyjątkowo niskoszumiącym Nikonie D3s!). Pomaga za to możliwie pełne otwarcie przysłony, dodatkowo wpływając pozytywnie na pożądane rozmycie nieostrych partii obrazu. Jednak mała głębia ostrości bywa też uciążliwością - narzuca konieczność ciągłej kontroli pola AF. Nawet drobne jego przesunięcie, np. z głowy na skrzydło, może być zgubne. Stąd najbardziej wymagające, ale dające niesamowite rezultaty, jest fotografowanie pod światło scen dynamicznych.

Łabędzie krzykliwe w śnieżycy.

Oszczędność, czyli ograniczamy środki wyrazu, żeby osiągnąć bogate efekty

W pewnym sensie fotografowanie pod światło jest spokrewnione z fotografią czarno-białą, tło powstającego w ten sposób obrazu jest bowiem monochromatyczne. I tu, moim zdaniem, tkwi sedno. Jest nim atrakcyjność niedopowiedzenia, tajemnica wymagająca użycia wyobraźni. Pewna niedosłowność wyrażana w tym wypadku nieco inną drogą niż zwyczajowa fotografia monochromatyczna. Podobne skojarzenia i siłę oddziaływania mają też zdjęcia wykonane w innych sytuacjach monochromatycznych „z natury", np. w śnieżycy, we mgle lub po prostu z rozległą przestrzenią rozmytą małą głębią ostrości.

Ostrygojad w lekkiej mgle.

Ich estetyczna siła objawiła mi się w pełnej krasie jakieś cztery lata temu, kiedy udało mi się dotrzeć na podmokłą polanę, na której nocowało około trzech tysięcy żurawi. Byłem cały szczęśliwy, lecz mimo bliskiej odległości od majestatycznych żurawi fotografowałem trzy niepozorne kszyki. Tylko dlatego, że znajdowały się na błotku odbijającym bajeczny blask wschodu słońca, a żurawie stały w niewielkiej odległości od ściany krzewów, zlewając się z nimi. Brak odpowiedniego tła spowodował, że niezwykle atrakcyjne zjawisko przyrodnicze, jakim bez wątpienia jest zlotowisko żurawi, nie miało zbyt dużej wartości estetycznej. Dlatego mój obiektyw intuicyjnie wędrował w kierunku kszyków. Rozum próbował jeszcze nieco powalczyć, ale przegrał ze zmysłami.

Gęgawa wyizolowana z tła dzięki małej głębi ostrości.

Jest paru mistrzów świadomych poszukiwań kompozycji decydujących o estetyce obrazu. Na tym polu najwięcej przyjemności sprawia mi oglądanie prac francuskiego fotografa Vincenta Muniera. Na tle typowej fotografii przyrodniczej wyróżniają się one specyficzną ascetyczną kompozycją, nastrojem tajemnicy i niedopowiedzeniem. Zostawiają wiele przestrzeni dla wyobraźni, dlatego można się w nie wpatrywać bardzo długo, a ich energetyzujący ładunek nie słabnie. To wielka wartość każdego artystycznego dzieła.

Bataliony sfotografowane w kontrze - światło słoneczne przefiltrowane przez cienką warstwę chmur.

Prognoza pogody, czyli chmury twoim przyjacielem

Już nocą dostrzegłem mozaikę chmur na niebie. Szykowała się uczta dla zmysłów. Uznawane przez fotografów za najlepsze światło poranne i wieczorne w bezchmurny dzień jest niewątpliwe bardzo atrakcyjne, ale ja wolę niebo nieco bardziej urozmaicone. Odkryłem to pewnego poranka, kiedy podczołgując się do wymarzonych scenek związanych z batalionami, stwierdziłem, że atrakcyjnie wyglądające dotąd bezchmurne niebo zasnuły chmury, zostawiając jedynie kilka prześwitów. Dostrzegłem wówczas, że pod tymi miejscami rozlewa się na wodzie blask niecodziennego i subtelnego koloru. Udało mi się „złowić" kilka batalionowych kadrów na jego tle. Okazały się w pewnym sensie „odkryciami", ponieważ ich plastyka barw i subtelny kontrast były mi dotąd nieznane. Urzekły mnie, dlatego kolejne dni upłynęły mi na poszukiwaniu podobnych sytuacji.

Tamto doświadczenie sprawiło, że od jednolitego nieba wolę atmosferyczne niuanse. Jest jeszcze jedna zaleta - przy takim delikatnym filtrze z cienkich chmur światło dłużej zachowuje swoje poranne walory, a to przekłada się na zwiększoną dawkę radości fotografowania.

Sąsiedzka sprzeczka dwóch rodzin łabędzi krzykliwych.

Radość z obcowania z przyrodą, czyli nie samą fotografią człowiek żyje

Podpływam do łabędzi krzykliwych. Zachodnia Polska to zimowisko tych ptaków przybyłych z północno-wschodniej Europy, a czasem nawet z Syberii. Gościmy je kilkanaście tygodni, dzięki czemu zima staje się jeszcze piękniejsza. Ostrożnie obieram kurs na ptaki, które swoim zachowaniem i układem ciała tworzą atrakcyjne kompozycje. W pobliżu tokuje kilka osobników. Przestrzeń przeszywają ich donośne głosy przypominające trąbkę. Niezwykle piękne dźwięki. Z niedużej odległości są wręcz przeszywające! Nagle pomiędzy moją łupinkę a tokujące łabędzie spadają z nieba kolejni okresowi goście. To gęsi, głównie zbożowe i białoczelne. Otaczają wszystko żywym, hałaśliwym kordonem tysięcy ciał. Niesamowity spektakl natury! Jeden z najpiękniejszych przejawów jej potęgi. Pomimo niemałych rozmiarów gęsi zdecydowanie ustępują wielkością łabędziom, które teraz wyglądają jak białe wyspy na ciemnym jeziorze.

Tokujące łabędzie krzykliwe w „morzu" gęsi.

Zgiełk trwa chwilę i gęsi odlatują. Łabędzie tymczasem weszły na pobliską krę i rozpoczęły toaletę. Niełatwo im się wgramolić przy swej masie - w świecie ptaków to waga superciężka. Jest sposobność do uchwycenia ciekawego kadru.

Po chwili ptaki tokują, wygląda to bardzo efektownie, ustawiają się naprzeciw siebie i potrząsają głowami, głośno śpiewając (czy może trąbiąc). Po chwili ptaki zaczynają się na przemian nieco unosić i rozprostowując skrzydła, intensywnie „tupią" w wodę. Spektakl trwa w najlepsze, lecz słońce zdążyło już wzejść wysoko nad horyzont, przepalając swoim światłem wszystkie jasne barwy.

Łabędzie krzykliwe.

Odkładam sprzęt i przyglądam się z bliska tym niezwykłym stworzeniom. Kiedy przysłuchuję się cichym pomrukom i dźwiękom zbliżonym do pogrywania trąbki, wyobraźnia podsuwa mi obrazy ich ojczyzny. Wkrótce, z nastaniem wiosny odlecą z powrotem na swoje mokradła. Tego dnia udało mi się sfotografować łabędzia z obrożą, dzięki niej wiemy, że ptak ten pochodzi z Łotwy.

Czy wiedza o ptakach pomaga w ich fotografowaniu? Myślę, że tak, lecz nawet gdyby było inaczej, to na pewno jej zdobywanie podnosi radość obserwacji - uzupełnia wrażenia zmysłowe.

Powrót, czyli dbamy o siebie i sprzęt

Powrót ze zdjęć jest szybszy niż docieranie na miejsce, lecz na początku dalej zachowuję się bardzo ostrożnie, by nie płoszyć ptaków. Wyjście na lód to zabawa przypominająca harce młodych foczek. Trzeba wskoczyć na zmrożoną powierzchnię i od razu przyjąć pozycję leżącą na brzuchu, inaczej pokrywa pęknie. Później chwila niezdarnego czołgania się w napięciu wywołanym przez trzaskający lód aż do chwili dotarcia w bezpieczniejszy rejon. Stamtąd na czworakach można odejść na odległość niewywołującą stresu u ptaków. Potem spacer do samochodu, gdzie ma miejsce kolejna atrakcja dnia, czyli zdjęcie skafandra. Ta czynność niejednokrotnie okazała się bardziej wyczerpująca niż cała reszta. Zwłaszcza zimą, kiedy grubość odzieży jest większa, a mróz usztywnia skafander, zamieniając go w rycerską zbroję. W skrajnych przypadkach niczym sparaliżowany z trudem zginałem się, by wejść do auta i jako częściowo lodowa rzeźba wracałem do domu. Po półgodzinnym odtajaniu udawało się opuścić niewolę skafandra. Czuje się wtedy oddech wykonany całym ciałem. Cudowne uczucie.

Wnosząc sprzęt fotograficzny do domu, pamiętam o jego zabezpieczeniu przed wilgocią znajdującą się w ciepłym powietrzu. W zamkniętej torbie fotograficznej lub owinięty w wodoszczelny worek (założony na zimnym powietrzu!) jest od niej odizolowany i spokojnie może dochodzić do domowej temperatury. Ostatnim etapem w fotograficznym rozkładzie owocnego dnia jest zgranie materiału, edycja i obróbka kilku kluczowych ujęć (zostaje zwykle 1-5%). W procesie tym natychmiast doceniam cały wysiłek włożony w dopracowanie zestawu kombinacji światła, tła, perspektywy i wielu technicznych aspektów. Dzięki nim ostateczna obróbka graficzna jest szybka, pozbawiona ingerencji w najistotniejsze cechy obrazu i kompozycji. Zapewnia najwierniejsze odwzorowanie istniejącej w przyrodzie urody, niekiedy wręcz magicznej.

Odkrywanie mikroświatów - „urlopowy" dzień z życia fotografa przyrody

Jak zrobiłem to zdjęcie - Piotr Chara, czyli wiosenny dzień z życia fotografa przyrody

Krajobraz - poradnik fotograficzny

W poszukiwaniu stylu. Część 1.

W poszukiwaniu stylu. Część 2.

rozwiń

# data[].attributes.attachment_link.description
Piotr Chara Dowiedz się, jakimi drogami fotograf przyrody dociera do swojego fotograficznego raju Dzień zaczynam wcześnie, przed przedświtem. Spojrzenie w niebo zwykle szybko określa dalsze wybory. Dawniej nigdy bym się nie spodziewał, że tak duża siła tkwi w widoku błyszczącej na niebie gwiazdki.

# data[].attributes.body
Zdjęcie można uznać za fotografie przyrodnicza tylko wtedy, gdy elementy naturalne (rośliny, zwierzęta, obiekty geologiczne i fizyczne) stanowią główny temat zdjęcia i są wykonane w warunkach dzikiej przyrody. Zrywanie kwiatów lub łapanie zwierząt do celów fotograficznych jest absolutnie niedopuszczalne.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Szczegóły

Kategoria: Różne

Opublikowano: piątek, 27, marzec 2015 07:19

redaktor

Makrofotografia to rodzaj fotografii, cechujący się wykonywaniem zdjęć "powiększających" fotografowane obiekty. By uzyskać efekt powiększenia odległość fotografowanego przedmiotu od obiektywu powinna być mniejsza niż 30 centymetrów.

Dzięki makrofotografii możemy zupełnie inaczej spojrzeć na rzeczy które nas otaczają, np. na owady oraz rośliny, na które na co dzień nie zwracamy większej uwagi. Bardzo często fotografowane obiekty są powiększone nawet dziesięciokrotnie, o czym możesz się przekonać przyglądając się przykładom makrofotografii znajdującym się w rozwinięciu artykułu.

I

II

III

IV

V

VI

VII

VIII

IX

X

XI

XII

XIII

XIV

XV

XVI

XVII

XVIII

XIX

XX

XXI

XXII

XXIII

XXIV

# data[].attributes.attachment_link.title
24 niesamowicie piękne przykłady makrofotografii - Rankingi24 - twórz, czytaj oraz komentuj rankingi i sondy

# data[].attributes.attachment_link.description
Szczegóły Kategoria: Różne Opublikowano: piątek, 27, marzec 2015 07:19 redaktor Makrofotografia to rodzaj fotografii, cechujący się wykonywaniem zdjęć "powiększających" fotografowane obiekty. By uzyskać efekt powiększenia odległość fotografowanego przedmiotu od obiektywu powinna być mniejsza niż 30 centymetrów. Dzięki makrofotografii możemy zupełnie inaczej spojrzeć na rzeczy które nas otaczają, np.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Łukasz Kacperczyk

Dowiedz się, jak wejść w fascynujący świat w skali mikro

Wstęp

Fotografia cyfrowa bardzo ułatwiła dostęp do technik, które w czasach fotografowania na filmie małoobrazkowym były zarezerwowane dla zapaleńców. Nie inaczej jest w wypadku makrofotografii - największym ułatwieniem stała się możliwość natychmiastowego obejrzenia rezultatów (i ewentualnego powtórzenia ujęcia) oraz swoista demokratyzacja, czyli umożliwienie spróbowania swoich sił w tej dziedzinie osobom fotografującym aparatami kompaktowymi. Wcześniej do makro nadawały się tylko lustrzanki, ponieważ tylko w nich patrzyło się przez obiektyw, co jest niezbędne podczas fotografowania z małych odległości. Tymczasem w świecie cyfry, dzięki podglądowi na żywo na ekranie LCD, nawet użytkownik kompaktu widzi dokładnie to, co obiektyw. Bezkosztowość robienia zdjęć dodatkowo zachęca do nauki i eliminuje problem „marnowania" zdjęć na pierwsze wprawki.

Definicje

Najważniejszym kryterium decydującym o tym, czy mamy do czynienia z makrofotografią, była zawsze skala odwzorowania. W czasach dominacji małego obrazka (czy po prostu fotografii na filmie) za zdjęcie makro uznawało się fotografię, która pokazywała dany obiekt w skali 1 : 1 lub większej. Oznaczało to, że na materiale światłoczułym, czyli na filmie oglądanym gołym okiem, fotografowany przedmiot był naturalnej wielkości (lub większy). Gdybyśmy wycięli np. klatkę slajdu ze zdjęciem pierścionka i porównali jego wizerunek z samym pierścionkiem „na żywo", to na prawdziwej makrofotografii pierścionek byłby przynajmniej tej wielkości, co w rzeczywistości. Nie ma to nic wspólnego z wielkością sfotografowanego obiektu na powiększeniu (czy to na odbitce, czy to wydruku, czy też ekranie monitora) - chodzi o to, by obraz rzutowany przez obiektyw na materiał światłoczuły był tej samej wielkości, co ten obiekt, lub większy.

Pojawienie się fotografii cyfrowej trochę skomplikowało całą sprawę. Po pierwsze, dlatego że matryce aparatów cyfrowych mają bardzo różne wymiary, które zmieniają się nie tylko w zależności od półki cenowej i zaawansowania sprzętu, ale też wraz z rozwojem technologii. Dzisiejsze sensory światłoczułe mają zupełnie inne wymiary od tych, które stosowano 5 lat temu (mowa o aparatach kompaktowych). Dodatkowo wielkość fizyczna matryc jest podawana zazwyczaj w umowny sposób za pomocą oznaczeń, które sprawiają wrażenie, jakby podawały przekątną matrycy (np. 1/2,3"), podczas gdy mają z nią niewiele wspólnego.

W wypadku lustrzanek jest trochę łatwiej, ponieważ rozmiarów jest znacznie mniej, ale i tak panuje tu duża różnorodność. Między innymi dlatego rewolucja cyfrowa przyniosła pewną erozję znaczenia określenia „makrofotografia". Drugim powodem są duże możliwości współczesnych aparatów kompaktowych, które w przeciwieństwie do swoich małoobrazkowych poprzedników nie zmuszają użytkownika do kadrowania przez wizjer lunetkowy, co uniemożliwia precyzyjną kompozycję przy małych odległościach. Dziś zdjęcia kadrujemy na monitorze LCD, na którym widać dokładnie to, co zarejestruje matryca, dzięki czemu łatwo sfotografować obiekty znajdujące się nawet zaledwie parę centymetrów od przedniej soczewki obiektywu.

Rygorystyczną definicję makrofotografii zastąpiła więc definicja znacznie szersza. Dziś za zdjęcia makro uznaje się po prostu duże zbliżenia niewielkich przedmiotów wykonane z małych odległości - bez większych wymagań pod kątem skali odwzorowania. Warto jednak pamiętać o oryginalnym znaczeniu tego terminu, które wiązało się ze znacznie większymi wymaganiami technicznymi niż te, którym dziś muszą sprostać adepci fotografii.

Rośliny to bardzo wdzięczny temat - dostarczają materiał zarówno do abstrakcji, jak i efektownych ujęć zwyczajnych, zdawałoby się, przedstawicieli rodzimej flory.

Problemy

Specyfika makrofotografii wiąże się z pewnymi wyzwaniami czy też problemami, które musimy rozwiązać. Niewielką odległość przedmiotową przeszkadzającą w niektórych sytuacjach (można np. rzucić cień na fotografowany obiekt lub spłoszyć efektownego owada) przezwyciężymy, stosując teleobiektyw makro, który zapewni takie samo powiększenie, ale przy zwiększeniu minimalnej odległości ogniskowania. Niewielką głębię ostrości (związaną z odległością - im bliżej, tym głębia mniejsza) zwiększymy, przymykając przysłonę. Jednak wtedy pojawi się inny problem - długi czas otwarcia migawki, który może wywołać poruszenie zdjęcia. Rozwiązania są dwa: do motywów statycznych statyw lub (do pewnego stopnia) sprzętowa stabilizacja obrazu, do motywów dynamicznych (czyli wszystkiego, co się rusza) podniesienie czułości - w celu skrócenia czasu otwarcia migawki, dzięki czemu możliwe będzie „zamrożenie" ruchu.

Innym problemem (zwłaszcza podczas fotografowania w plenerze) jest niedobór światła. I to niekoniecznie przez wspomniane przed chwilą wydłużenie czasu ekspozycji, ale ze względów estetycznych. Wszak makrofotografia nie polega tylko na umiejętności pokazania świata w skali mikro, ale na pokazaniu go w sposób miły dla oka lub zgodny z naszymi artystycznymi założeniami. Dlatego warto pokombinować z doświetlaniem i to zarówno za pomocą odbłyśników (modyfikujemy wtedy światło naturalne), jak i sztucznego oświetlenia błyskowego (kiedy sami zapewniamy źródło światła).

f/4.2 f/8 f/11 f/16 f/32 f/45 Ze względu na bardzo małą odległość przedmiotową fotografia makro charakteryzyje się niewielką głębią ostrości. W celu rozciągnięcia jej na drugi plan (nawet bardzo bliski), niezbędne jest mocne przymknięcie przysłony obiektywu. Zdjęcia wykonano pełnoklatkową lustrznką Nikon D700 i obiektywem 105 mm f/2.8G AS-F VR Micro Nikkor.

Możemy kupić specjalny zestaw przeznaczony do makrofotografii (patrz niżej), który umożliwia uniknięcie płaskiego światła lampy wbudowanej lub zamontowanej na aparacie (zresztą jedne i drugie mogą też rzucać na fotografowany obiekt cień obiektywu, co jest częstym problemem w kompaktach). Pamiętajmy jednak, że nie trzeba od razu inwestować w drogi sprzęt - wystarczy kabelek, który pozwoli odsunąć lampę od osi obiektywu i np. odbicie światła lampy od blendy, lub błyśnięcie przez materiał półprzepuszczalny (np. kalkę techniczną) w celu zmiękczenia światła. Dla chcącego nic trudnego.

Znakomitym tematem są owoce - dzięki dużemu zbliżeniu nawet zwykła pomarańcza może się zamienić w efektowną kompozycję.

Minimalna odległość

Istnieje pewna rozbieżność między danymi podawanymi w kontekście opisu możliwości kompaktów z wbudowaną optyką i obiektywów systemowych (wymiennych). W tym pierwszym wypadku najmniejsza odległość przedmiotowa jest podawana w stosunku do zewnętrznej powierzchni przedniej soczewki aparatu. Dlatego możliwe są tutaj takie wartości jak 2 czy nawet 1 cm. Tymczasem w wypadku optyki wymiennej najmniejszą odległość mierzy się od powierzchni materiału światłoczułego - kiedyś filmu, dziś przetwornika obrazowego. Pamiętajmy o tym, porównując dane techniczne aparatów z różnych segmentów. Warto też z tego względu uważać, kiedy fotografujemy lustrzanką cyfrową z obiektywem makro, zbliżając się do obiektu na najmniejszą możliwą do uzyskania odległość - nietrudno przypadkiem stuknąć przednią soczewką w fotografowany przedmiot.

01 02 03 Porównanie zdjęć wykonanych z najmniejszej możliwej odległości temu samemu przedmiotowi różnymi aparatami. Standardowy zoom do lustrzanek cyfrowych z matrycą formatu DX nie pozwolił na zbyt duże zbliżenie (01 - Nikon D90 i 18-200 mm f/3.5-5.6G ED VR AF-S DX Nikkor). Znacznie lepiej spisał się obiektyw makro w połączeniu z lustrzanką pełnoklatkową (02 - Nikon D700 i 105 mm f/2.8G AS-F VR Micro Nikkor). Aparat kompatowy umozliwił co prawda duże zbliżenie, ale kosztem zniekształceń wywołanych przez szeroki kąt i najmniejszą odległość przedmiotową (03 - Nikon Coolpix S620). Figurka sowy widoczna na zdjęciach ma wysokość ok. 4 cm, a szerokość to ok. 2 cm.

Narzędzia

Podstawowym narzędziem fotograficznym jest statyw, czyli recepta na ostre zdjęcia przy długich czasach otwarcia migawki. Niezależnie od tego, czy mamy aparat kompaktowy, czy lustrzankę, przyda się jakaś powierzchnia odbijająca, która pozwoli modelować światło - choćby tylko po to, żeby nieco doświetlić fotografowany obiekt i rozjaśnić cienie. W pewnych sytuacjach nieoceniona będzie lampa błyskowa, ale nie ta wbudowana w aparat, lecz flesz zewnętrzny - najlepiej przeznaczony do makrofotografii (pierścieniowy, w którym palniki okalają przednią soczewkę obiektywu, lub kilkupalnikowy - np. ten z zestawu Nikon Close-up Speedlighting Kit R1C1). Użytkownicy kompaktów, które na to pozwalają, mogą zainwestować w nasadki przybliżające (nazywane czasem konwerterami makro). Aby uniknąć niewygody przekomponowywania kadru po zablokowaniu ostrości, warto zdecydować się na wybór trybu autofocusa wielopunktowego z manualnym wyborem aktywnego pola.

Zestaw zewnętrznego oświetlenia błyskowego Nikon Close-up Speedlighting Kit R1C1 składa się m.in. z bezprzewodowego kontrolera SU-800 i dwóch lamp SB-R200. Dzięki temu umożliwia nie tylko równomierne oświetlenie przedmiotu z bliska (po zamontowaniu na obiektywie), ale też kreatywną pracę z kilkoma źródłami światła (po rozłączeniu palników).

oba palniki 01 palnik prawy 02 palnik lewy 03 Możliwości oświetleniowe zestawu Nikon Close-up Speedlighting Kit R1C1 zamontowanego na obiektywie.

Użytkownicy lustrzanek, którzy zamierzają zająć się makrofotografią na poważnie, powinni zainwestować w obiektyw makro, taki jak np. 60 mm f/2.6G ED AF-S Micro Nikkor lub (jeśli zależy nam na zachowaniu większej odległości) 200 mm f/4D ED-IF AF Micro Nikkor. Niektórzy producenci mają w swojej ofercie tzw. pierścienie pośrednie, które montuje się między obiektyw i aparat. Dzięki zwiększeniu odległości od materiału światłoczułego, zmniejsza się najkrótsza odległość przedmiotowa - im więcej pierścieni, tym bardziej możemy się zbliżyć do fotografowanego obiektu. Dzięki pierścieniom można zwykły obiektyw zamienić w obiektyw makro. Minusem tego rozwiązania jest strata światła i często brak komunikacji między obiektywem a korpusem, choć są firmy, które produkują pierścienie umożliwiające zachowanie pełnej automatyki pracy aparatu.

Pamiętajmy jednak, że najważniejszymi narzędziami fotografa są dobre oko i myśląca głowa - nie ruszajmy się bez nich z domu.

Tematy

Najczęściej z makrofotografią kojarzymy zdjęcia roślin i owadów. Fascynacja mikroświatem przyrody rzeczywiście jest ulubionym tematem prac osób zajmujących się fotografią makro. Nie zapominajmy jednak, że możliwości są praktycznie nieograniczone. Można połączyć makrofotografię ze sprawdzeniem się w martwej naturze - tematem może być np. pierścionek lub niewielka broszka. Duże zbliżenie się do fotografowanego obiektu pozwala wyodrębnić i podkreślić elementy, na które zazwyczaj nie zwracamy uwagi lub które są niewidoczne gołym okiem.

Zainteresujmy się żyłkami liści, które w dużym zbliżeniu przypominają dorzecze rzeki sfotografowane z lotu ptaka. Spróbujmy wykorzystać małą głębię ostrości, by odrealnić wizerunek jakiegoś zupełnie zwyczajnego przedmiotu (choćby widelca) lub po prostu podkreślić w ten sposób jego trójwymiarowość. Dzięki selektywnemu kadrowaniu (przez duże zbliżenie) i selektywnej głębi ostrości (również łatwej do uzyskania dzięki niewielkiej odległości przedmiotowej) makrofotografia to znakomity pretekst do tworzenia abstrakcji. Dzięki fotografii makro filateliści mogą katalogować swoje zbiory, próbując swoich sił w reprodukcji.

Makrofotografia to przepustka do innego świata, fascynującej krainy często niedostępnej na co dzień. Jednym z plusów złagodzenia definicji fotografii makro w erze cyfrowej jest upowszechnienie jej wśród amatorów, których wcześniej odstraszał świat specjalnych obiektywów, lamp błyskowych i pierścieni pośrednich. Dzięki aparatom kompaktowym i możliwości natychmiastowego obejrzenia zdjęć dziś niemal każdy może zasmakować makrofotografii i, być może, skuszony sięgnie z czasem po bardziej zaawansowane narzędzia.

Makro to nie tylko rośliny i zwierzęta. Kiedy na dworze plucha warto poćwiczyć na małych przedmiotach, np. biżuterii.

Świat przyrody to nie tylko fauna i flora, ale też zjawiska związane z porą roku. Niektóre znakomicie nadają się na temat makrofotografii.

Dzięki dużemu zbliżeniu można np. katalogować swoje zbiory filatelistyczne. Pamiętajmy wtedy o ustawieniu osi obiektywu prostopadle do powierzchni reprodukowanej płaszczyzny (np. znaczka pocztowego).

01 02 Zrób to sam
Kiedy fotografujemy w plenerze, nie mamy tak dużego wpływu na uwiecznianą scenę jak w studiu. Częstym problemem w fotografii roślin lub owadów jest „gęste" tło pełne szczegółów i kontrastów, które wypchnięte przez specyfikę makrofotografii w nieostrość kłuje w oczy i odciąga uwagę widza od tematu zdjęcia. Warto wtedy pomyśleć o własnoręcznym kształtowaniu rzeczywistości, poniważ wcale nie musi się to wiązać ani z rozkładaniem warsztatu, ani z czarną magią. Wystarczy wykorzystać np. kawałek kartonu w odpowiednim kolorze. Ponieważ znajdzie się on poza gębią ostrości, nie musimy się obawiać, że na zdjęciu będzie widać naszą manipulację. Na prezentowanej fotografii autor wykorzystał zieloną koszulkę - pomysłowość ludzka nie zna granic. Nie zapominajmy o tym i improwizujmy w terenie.

Tekst: Łukasz Kacperczyk
Zdjęcia: Krystian Bielatowicz
Oznacz jako przeczytane

Komentarze

# data[].attributes.attachment_link.description
Łukasz Kacperczyk Dowiedz się, jak wejść w fascynujący świat w skali mikro Fotografia cyfrowa bardzo ułatwiła dostęp do technik, które w czasach fotografowania na filmie małoobrazkowym były zarezerwowane dla zapaleńców. Nie inaczej jest w wypadku makrofotografii - największym ułatwieniem stała się możliwość natychmiastowego obejrzenia rezultatów (i ewentualnego powtórzenia ujęcia) oraz swoista demokratyzacja, czyli umożliwienie spróbowania swoich sił w tej dziedzinie osobom fotografującym aparatami kompaktowymi.

# data[].attributes.body
rodzaj fotografii, w której fotografowany obiekt zostaje odwzorowany w naturalnych rozmiarach lub jest nieznacznie powiększony.

głównie fotografujemy małe obiekty jak owady, kwiaty, małe elementy przyrody np. poranną rosę

# data[].attributes.body
Tworzeniem takich zdjęć zajmuje się fotograf specjalista. Można to interpretować z trzech różnych punktów widzenia. Z punktu widzenia inwestora istotne będzie ogólne wrażenie budynku i jego lokalizacji (kompozycja obrazu), budowniczy będzie chciał wypromować budynek z estetycznego punktu widzenia, a architekt zwróci uwagę na uchwycenie detali.

# data[].attributes.body
taka fotografia wymaga od nas cierpliwości, często wyczekiwania dogodnego momentu na zrobienie zdjęcia, czy wręcz planowania osiemdziesięciu procent kompozycji zdjęcia, pozostawiając dwadzieścia procent "planowanemu przypadkowi".

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Poradnik: Architektura | 14.04.2009 | Średnio zaawansowani | Kolor tła:

Łukasz Kacperczyk

Dowiedz się, jak fotografować budynki, żeby wydobyć ich prawdziwy charakter

Zdaję sobie sprawę, że jestem jak zdarta płyta, ale trudno - chyba nie będzie w „Szerokim Kadrze" artykułu, w którym nie polecilibyśmy statywu jako podstawowego akcesorium. Tak się składa, że również w wypadku fotografii architektury trójnóg bardzo się przydaje, przede wszystkim ze względu na pewność, że raz wybrany kadr znajdzie się na zdjęciu. A precyzja kadrowania jest niezbędna gdy chcemy zachować pion i uniknąć efektu „walących się" budynków" (patrz niżej).

Drugim dodatkiem, tym razem ułatwiającym ustawienie obrazu, w którym wszystkie linie pionowe są prostopadłe do dolnej krawędzi kadru (czyli bez zadzierania obiektywu), jest poziomica. Ten maleńki gadżet daje pewność, że płaszczyzna materiału światłoczułego (matrycy) jest równoległa do planu zdjęciowego. Poziomicę montuje się w stopce aparatu. Niektóre statywy mają wbudowaną poziomicę, ale pamiętajmy, że przydatne są tylko modele mające poziomicę w głowicy, na której jest zamontowany aparat, bo tylko wypoziomowanie tej części statywu ma taki wpływ na zdjęcie, na jakim nam zależy.

Warto tu wspomnieć o ciekawym rozwiązaniu zastosowanym m.in. przez firmę Nikon. Otóż w kilku modelach lustrzanek cyfrowych (np. w profesjonalnej lustrzance D3) możemy znaleźć funkcję wirtualnego horyzontu. Dzięki niej aparat sygnalizuje swoje odchylenie od pionu w lewo lub w prawo, co pozwala odpowiednio wypoziomować go przed wykonaniem zdjęcia. Niestety, rozwiązanie to nie działa w kierunkach przód-tył, więc umożliwia jedynie pilnowanie linii horyzontu, a nie pozwoli uniknąć efektu „walących się budynków".

Skoro już fotografujemy z użyciem statywu, wyzwalajmy migawkę zdalnie - albo pilotem na podczerwień, albo dedykowanym wężykiem. W pewnym stopniu można obejść brak tego akcesorium przez korzystanie z samowyzwalacza, ponieważ czas mijający od naciśnięcia spustu migawki do chwili naświetlenia zdjęcia w zupełności wystarczy, by ewentualne drgania aparatu zostały zniwelowane.

Do szerokich ujęć niezbędny będzie obiektyw szerokokątny - najlepiej odpowiednik przynajmniej 28 mm w małym obrazku (czyli ok. 18 mm w lustrzance z matrycą APS-C - w nikonach DX). Dzięki niemu będziemy mogli zmieścić w kadrze cały budynek. Do zbliżeń skorzystamy z teleobiektywu - od odpowiednika ok. 80 mm wzwyż. Długie obiektywy przydają się jednak nie tylko do wydobywania niewielkich detali architektonicznych. Jeśli mamy taką możliwość, spróbujmy z oddalenia sfotografować ciekawy budynek (np. zamek położony na wzgórzu) właśnie teleobiektywem (np. przy ogniskowej 200 mm). Z pewnością unikniemy w ten sposób problemu „walących się budynków", bo nie będziemy zadzierali obiektywu do góry.

Jak i kiedy

Na pewno nie zaszkodzi wrzucenie do torby fotograficznej filtra polaryzacyjnego (patrz: ramka). Przyda się też osłona przeciwsłoneczna - zwłaszcza jeśli źródło światła będzie się znajdowało tuż poza granicą kadru. Dzięki osłonie unikniemy obniżenia kontrastu związanego z wpadającym do obiektywu światłem spoza klatki.

Pamiętajmy, że nie ma czegoś takiego jak „niefotograficzna" pogoda - jest tylko pogoda nieodpowiednia do danego tematu lub zbyt zimna bądź mokra dla operatora aparatu. Różne budynki prezentują się najkorzystniej w różnym oświetleniu. Oszklone drapacze chmur znakomicie wyglądają przy pięknej pogodzie, kiedy jak zwierciadła odbijają błękitne niebo i białe chmury. Bogactwo zdobień fasad wielu zabytków podkreśli mocne oświetlenie boczne - np. poranne lub późnopopołudniowe słońce, które ze względu na swoją temperaturę barwową dodatkowo ociepli fotografowaną scenę. Takie światło znakomicie sprawdza się, gdy chcemy wydobyć fakturę (np. w ciekawy sposób położonego tynku lub bardzo drobnych zdobień), podkreśla też bryłę budynku.

01 02 03 04 Ten sam budynek sfotografowany o różnej porze dnia, w różnym oświetleniu czy wręcz o różnej porze roku będzie za każdym razem sprawiał zupełnie inne wrażenie.

Zupełnie inaczej działa oświetlenie przednie, które spłaszcza fotografowaną scenę (zupełnie jakbyśmy fotografowali z lampą błyskową zamontowaną na aparacie), choć w pewnych sytuacjach może się przydać - np. kiedy zależy nam na neutralnym ujęciu, które nie będzie opierało się na wyrazistym zamyśle artystycznym, a nacisk padnie na opisowość fotografii.

Jeśli zależy nam na wykonaniu fotografii, na której zarejestrujemy najdrobniejsze nawet szczegóły, zachowując szczegóły zarówno w najjaśniejszych światłach, jak i w najgłębszych cieniach, wybierzmy się na fotograficzne łowy przy świetle rozproszonym - najlepiej wtedy, gdy niebo jest zasnute cienką warstwą białych chmur. Światła jest wtedy pod dostatkiem (przy takiej pogodzie często mrużymy oczy), ale nie tworzy ono mocnych kontrastów, które utrudniają „zmieszczenie" na zdjęciu pełnej skali tonalnej fotografowanej sceny.

Nie lekceważmy oświetlenia tylnego, choć oczywiście podczas fotografowania architektury skorzystamy z niego zupełnie inaczej niż podczas sesji portretowej - nawet najmocniejszą lampą błyskową nie doświetlimy bowiem całego budynku. Zapomnijmy o szczegółach ukrytych w głębokich cieniach, pozwólmy im wpaść w czerń pozbawioną informacji obrazowej. Naświetlając „na niebo", stworzymy efektowną sylwetę. Oczywiście nie każdy budynek nadaje się do sfotografowania w ten sposób - niezbędna jest ciekawa linia dachu (jej kontur będzie głównym tematem zdjęcia), dlatego wskazane są wszelakiej maści wieżyczki, różnice poziomów itp.

Dobór wspomnianych wcześniej obiektywów sugeruje, że będę zachęcał do stosowania różnych kadrów - zarówno tych szerokich (pokazujących cały budynek lub kompleks budynków), jak i zbliżeń detali. Często taki mały wycinek, zwracający uwagę np. na efektowne zdobienie, powie więcej niż ujęcie, na którym zmieścimy wszystko. Dywersyfikację warto stosować nie tylko w stosunku do użytych ogniskowych, ale też punktów widzenia: z bliska, z daleka, z lewej i z prawej, a nawet z któregoś piętra budynku naprzeciwko (to kolejny sposób na uniknięcie efektu walących się budynków).

# data[].attributes.attachment_link.description
Poradnik: Architektura | 14.04.2009 | Średnio zaawansowani | Kolor tła: Łukasz Kacperczyk Dowiedz się, jak fotografować budynki, żeby wydobyć ich prawdziwy charakter Zdaję sobie sprawę, że jestem jak zdarta płyta, ale trudno - chyba nie będzie w „Szerokim Kadrze" artykułu, w którym nie polecilibyśmy statywu jako podstawowego akcesorium.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Jeżeli zaczynacie dopiero swoją przygodę z fotografią krajobrazową, zapewne zauważyliście, że istnieje kilka elementów, można powiedzieć konwencji, które regularnie przewijają się na zdjęciach klasyków tej sztuki. Wiedza, dotycząca tego, jak ustawić przysłonę, by uzyskać jak największą głębię ostrości, bywa bardzo przydatna. Zrozumienie klasycznych zasad kompozycji - roli podziału kadru i linii wiodących, które będą wodzić okiem widza, świadomość wagi elementu pierwszego planu, który zakotwiczy uwagę w określonej scenerii - to klucze do dobrego zdjęcia.

Jednak jest jeszcze jedna kwestia - jeżeli wszystkie te zasady będziecie stosować we wszystkich zdjęciach krajobrazowych, to zaczną one wyglądać tak samo i nie będzie w nich nic co wyróżniałoby je w oczach widza. Fotografia krajobrazowa to sztuka polegająca na balansowaniu pomiędzy kanonem a innowacyjnym podejściem do fotografii. By pomóc Wam w opanowaniu sztuki fotografowania krajobrazu, postanowiliśmy zebrać dziesięć najważniejszych zasad fotografii krajobrazowej i wzbogacić ten zestaw o kilka cennych wskazówek. Pokażemy Wam, jak zastosować kilka stałych reguł i jak umiejętnie je łamać.

1. Fotografujcie w czasie "złotych godzin"

Fotografia krajobrazowa wymaga planowania, długich przygotowań i sporej dawki cierpliwości. Przysłona, ogniskowa i filtry grają w tym przedstawieniu drugoplanowe role. Kilka minut spędzonych na sprawdzaniu prognozy pogody, poszukiwaniu lokalizacji i oczekiwaniu na właściwe światło może niesamowicie wpłynąć na ostateczny wyraz zdjęcia.

Oczywiście wyczekiwanie na odpowiednie światło zajmie Wam o wiele mniej czasu, jeżeli przyjedziecie o określonej porze dnia. Fotografując latem w samo południe, możecie liczyć co najwyżej na ostre słońce, w którym niestety nawet najpiękniejszy krajobraz wyjdzie płaski i nijaki. Jednakże jeżeli wybierzecie się w plener godzinę po wschodzie słońca lub na godzinę przed jego zachodem, ujrzycie, jak promienie z nisko zawieszonego źródła światła tworzą delikatniejsze i dłuższe cienie, podkreślając przepiękne szczegóły scenerii, która rozpościera się przed Waszymi oczami. Ponadto, co bardzo ważne, światło będzie miało cieplejszą tonację, przez co cała scena będzie zdecydowanie bardziej przyjazna niż w ostrym świetle południa.

Najważniejsze w fotografowaniu w czasie "złotych godzin" jest pojawienie się na miejscu odpowiednio wcześnie, by w kluczowym momencie, gdy słońce zacznie zachodzić, mieć już aparat zamontowany na statywie, kadr precyzyjnie skomponowany, a filtry dopasowane. O poranku oznacza to pobudkę jeszcze przed wschodem słońca a latem może okazać się środkiem nocy. Szybko przekonacie się jednak, że naprawdę warto, ponieważ czar lekkiej letniej mgiełki i światło skrzące się w kropelkach rosy dodają zdjęciom krajobrazowym niesamowitej magii, której nie trzeba już udoskonalać - sama w sobie jest niesamowitą wartością.

Jeżeli naprawdę nie jesteście w stanie wstać przed wschodem słońca, zmobilizujcie się do fotografowania o zmierzchu. Oczywiście nie ujrzycie wtedy kropelek rosy, w których odbijać się będą promienie słońca, ale przed zmierzchem będziecie mieli okazje podziwiać kwiaty, które właśnie o tej porze maksymalnie się rozwijają, prezentując swoje piękno. Niesamowite światło zmierzchu może być ciekawym dopełnieniem kadru.

2. Używajcie szerokich kątów

Większość zdjęć krajobrazowych prezentuje rozległe scenerie. Obiektywy szerokokątne w przypadku takich zdjęć wydają się oczywistym wyborem, gdyż pozwalają na wykonanie szerokich ujęć. Za obiektyw szerokokątny zwykło się uznawać wszystkie szkła, których ogniskowa jest krótsza niż 50 mm, ale najczęściej tym mianem określane są obiektywy o najkrótszej ogniskowej 24 czy 28 mm. By aparatem z mniejszą matrycą uzyskać odpowiadający tym ogniskowym kąt widzenia, należy zamocować obiektyw z ogniskową ok. 14-16 mm.

Możecie skorzystać ze standardowego obiektywu 18-55 mm, ale by uzyskać jak najlepsze rezultaty, lepiej sięgnąć po obiektyw stałoogniskowy, który gwarantuje lepszą jakość obrazu. Obiektywy te także zdecydowanie lepiej sobie radzą z aberracją chromatyczną, która często pojawia się przy mocno kontrastowych krawędziach, np. wzdłuż gałęzi drzew. Zaletą tych szkieł jest także większa tolerancja na zniekształcenia, jednakże w zdjęciach krajobrazowych, nawet jeżeli występują, i tak są mało zauważalne.

Łamcie zasady - zbliżenie Może nie jest to technika zbyt często wykorzystywana, ale musicie wiedzieć, że do uchwycenia detali, wyizolowania określonych partii scen idealnie nadaje się teleobiektyw. Użycie obiektywu o dużym zasięgu powoduje kompresowanie perspektywy, przez co odległe wzgórza wydają się być do siebie bardzo zbliżone. Podkreśla to również wzory powtarzające się w krajobrazie. Wychwycenie detali w krajobrazie, np. małego wzgórza z powyższego szerokokątnego ujęcia, wymagałoby sięgnięcia po teleobiektyw

Kąt widzenia obiektywu zależny jest również od proporcji matrycy, co zauważymy zwłaszcza w przypadku systemu cztery trzecie. Krajobrazy mogą równie dobrze prezentować się w orientacji pionowej i poziomej, również w formacie 16:9, 5:4, 4:3 lub w kwadracie albo w wersji panoramicznej - wszystko zależy od sceny i sposobu, w jaki najlepiej będziecie mogli ją zaprezentować. Niektóre aparaty mają możliwość automatycznego prezentowania plików JPEG przyciętych do wybranego formatu, co ułatwia wizualizację ostatecznej wersji zdjęcia. Jeżeli fotografujecie w RAW, to zawsze będziecie mieli do dyspozycji również nie przycięty, surowy plik. Alternatywnym rozwiązaniem może być wycięcie dwóch kawałków kartonu w kształcie litery L i za ich pomocą ręczne kadrowanie danego ujęcia.

3. Korzystajcie z trójpodziału

Zasada trójpodziału była początkowo wykorzystywana głównie w malarstwie, ale równie dobrze można ją przełożyć na fotografię. Prawdą jest, że zdecydowanie lepiej ogląda nam się zdjęcia niesymetryczne, ta wiedza bardzo pomaga przy komponowaniu kolejnych ujęć.

Korzystanie z zasady trójpodziału jest bardzo proste, a przy tym wyjątkowo efektowne. Gdy robicie zdjęcie, spróbujcie wyobrazić sobie, że jest ono podzielone w poziomie na trzy identyczne części i podobny podział wykonajcie w pionie, w ten sposób powstanie dziewięć sektorów. Wiele aparatów może wyświetlać taką siatkę w aparacie, ale wtedy będziecie skazani na korzystanie z opcji Live View.

Umieszczanie obiektu w centrum kadru to najczęstszy błąd. Gdy zaczynacie planować ujęcie postarajcie się, zaaranżować je tak, by kluczowe elementy znajdowały się w "mocnych punktach", tzn. miejscach, w których przecinają się linie lub w sektorach, które one tworzą. Zwróćcie także uwagę na interakcję jaka zachodzi pomiędzy danymi elementami obrazu. W zdjęciu krajobrazowym podział może wyglądać tak, że jedną trzecią zajmie niebo a resztę kadru wypełni krajobraz.

4. Znajdźcie mocny pierwszy plan

Gdy jesteśmy na spacerze na wsi, widzimy wszystko w inny sposób, niż gdybyśmy ten widok oglądali na fotografii. Nasze oczy skanują przestrzeń i zatrzymują się na małych elementach na horyzoncie, ignorując przy tym szczegóły pierwszego planu, czyli to, co znajduje się najbliżej nas. Natomiast gdy oglądamy scenę na zdjęciu, pierwszy plan zaczyna mieć dla nas znacznie większe znaczenie i pusta przestrzeń pokryta trawą lub piaskiem na plaży może stanowić pewną barierę, która zatrzyma nasz wzrok przed zagłębieniem się w dalsze plany krajobrazu.

Jednym z kardynalnych błędów w fotografii krajobrazowej jest zawieranie w pierwszym planie zbyt dużo nic nieznaczącej przestrzeni. Jest jednak sposób, dzięki któremu nudną i nieciekawą scenę zamienimy w obraz, który przyciągnie uwagę widzów. Wystarczy umieścić w kadrze wyraźny element pierwszego planu. Ciekawy obiekt znajdujący się na pierwszym planie może urozmaicić zdjęcie w wieloraki sposób - to coś więcej niż tylko wypełnianie pustej przestrzeni. Pomaga nadać zdjęciu wrażenia skali, pokazując odległości między elementami, prezentuje kolejne "warstwy" zdjęcia, które prowadzą oko widza.

Praktycznie każdy krajobraz pełen jest obiektów, które mogłyby się stać potencjalnym elementem pierwszego planu. Bramy, znaki drogowe, kwiaty, krzewy i skały, wszystko to można wziąć pod uwagę. Jeżeli nie widzicie przed sobą kompletnie nic, spróbujcie coś zaaranżować, rzucić w odpowiednie miejsce kilka listków lub gałąź.

Kolejnym krokiem jest zawarcie w kadrze elementu łączącego kolejne plany zdjęcia, może to być ścieżka, kręta droga czy mur, który poprowadzi wzrokiem widza przez całą scenę. Oprócz funkcji ozdobnej, którą niewątpliwie te linie pełnią, ich zadaniem jest pokierowanie wzrokiem widza tak, jak chce tego fotograf - kierunek postrzegania kolejnych elementów zdjęcia powinien być zaaranżowany przez fotografa właśnie za pomocą linii wiodących, to dzięki nim widz spojrzy w określony obszar zdjęcia.

5. Korzystajcie ze stabilnego statywu

Jeżeli chcecie robić dobre zdjęcia krajobrazów, powinniście wyposażyć się w solidny statyw, ale pamiętajcie, że nie zagwarantuje on Wam idealnie ostrych zdjęć. By zminimalizować ryzyko poruszenia, należy poznać i wykorzystywać kilka dodatkowych technik. Warto zakupić pilota do zdalnego wyzwalania migawki. Dotykanie spustu może wywołać poruszenie aparatu, czego chcemy uniknąć. Jeżeli nie macie pilota, możecie skorzystać z samowyzwalacza. Fotografując lustrzanką, warto uaktywnić opcję wstępnego uniesienia lustra. Funkcja ta powoduje podniesienie lustra przy pierwszym wciśnięciu spustu migawki, dopiero przy drugim aktywowaniu migawki wykonywane jest zdjęcie. Wcześniejsze uniesienie lustra niweluje ryzyko poruszenia, ponieważ podnoszące się lustro w czasie robienia zdjęcia może wywołać mikrodrgania, które zostaną zapisane na zdjęciu.

Zaletą korzystania ze statywu jest konieczność zwolnienia tempa, a co za tym idzie większe skupienie się na planowaniu sceny. Aparat ustawiony w jednym miejscu to dopiero początek, bo trzeba jeszcze dopasować parametry, filtry, itd.

6. Ostrzcie na 1/3 głębokości sceny

Uzyskanie obrazu ostrego od pierwszego planu aż po horyzont wymaga bardzo precyzyjnego ostrzenia. Jeżeli skupicie się na pierwszym planie, ostrość najprawdopodobniej nie obejmie już horyzontu, który wbrew Waszym próbom będzie niewyraźny. Sztuczka polega na tym, by ostrzyć na hiperfokalną. Odległość hiperfokalna wskazuje punkt, na który ostrząc, można uzyskać maksymalną głębie ostrości. Odnalezienie dokładnej odległości wymaga posiłkowania się specjalną tabelką (lub aplikacją) albo przysłoną i podziałką na tubusie obiektywu (którą możecie znaleźć na większości obiektywów).

Mówiąc najprościej, głębia ostrości obejmuje dwa razy większy obszar za punktem, na który ostrzymy niż przed nim. Dlatego ostrząc na punkt, który jest w jednej trzeciej głębokości kadru, powinniście uzyskać idealną ostrość w całej scenie. By pracować precyzyjniej, uaktywnijcie tryb Live View. Wybierzcie na ekranie miejsce, na które chcecie ostrzyć, zróbcie zbliżenie.

Ustawiając aparat w trybie ręcznym, możecie dokładnie dopasować ostrość i sprawić, że określona część sceny będzie ostra jak brzytwa. Teraz korzystając z pierścienia ostrzenia, starajcie się dopasować go tak, by rezultat był dla Was jak najbardziej zadowalający.

7. Równoważcie ekspozycję

Nasze oczy mają zdecydowanie większy zakres dynamiczny niż cyfrowa matryca. Możemy dopatrzeć się różnic zarówno w odcieniach bieli pięknych chmur, jak i detali w trawie. Nawet tej w największym cieniu, niestety aparaty tego nie potrafią - chmury w zdjęciach często są prześwietlone, lub po prostu białe, natomiast ciemniejsze obszary pogrążają się w ciemnościach. By zrobić zdjęcie, które w miarę wiernie odtworzy to, co widzicie, musicie odpowiednio wyważyć ekspozycję tak, by jej ciężar nie przenosił się wyraźnie na żadną ze stron, czyli by nie było ani za ciemne, ani za jasne. W zdjęciach krajobrazowych zazwyczaj ogranicza się to do tego, by redukując ekspozycję nieba, umożliwić w miarę dokładne odtworzenie pierwszego planu. Najczęściej używa się filtrów gradacyjnych, które mają na połowie swojej powierzchni szary filtr, redukujący ilość przepływającego światła w tym obszarze.

Przy ustawianiu filtra trzeba przywiązać należytą, uwagę do miejsca w którym filtr traci swoje działanie, tam powinna przechodzić linia horyzontu, w przeciwnym wypadku obszar lądu objęty działaniem filtra będzie ciemniejszy od reszty. Możemy spotkać filtry gradacyjne o różnej mocy, co umożliwia dopasowanie ich do określonych warunków, zazwyczaj zależy nam na przyciemnieniu nieba o jeden lub dwa stopnie. Znajdziemy również filtry z twardym i miękkim przejściem. Twarde przydaje się, gdy mamy wyraźną linię horyzontu, miękki sprawdza się w sytuacji, gdy przez linie przechodzą np. góry lub drzewa. Jeżeli zdecydujecie się na zakup tylko jednego filtra, radzimy wybrać mocny filtr ND, który odetnie jedną, dwie działki światła.

Fotografia cyfrowa daje nam jeszcze jeden sposób na zrównoważoną ekspozycję. Można ją osiągnąć, wykonując dwa zdjęcia, jedno wyeksponowane na niebo, drugie na pozostałą część zdjęcia i łącząc następnie oba ujęcia. Możemy w tym celu użyć specjalnego oprogramowania np. Photomatix lub opcji Photomerge w Photoshopie, ale nie obawiajcie się - ostateczna wersja nie będzie wyglądała jak obraz z wersji HDR.

Zazwyczaj najlepszym sposobem na połączenie zdjęć jest ręczne wykonanie tej czynności za pomocą Photoshopa lub Photoshopa Elements. Po prostu złapcie za jedno zdjęcie, ustawcie na warstwie poniżej poprzedniego, za pomocą maski zasłońcie część pierwszego planu ze zdjęcia z ekspozycją nieba i zmieszajcie z warstwą poniżej.

8. Podbijcie zielony i niebieski

Większość zdjęć krajobrazowych ma w sobie wiele odcieni zieleni i niebieskiego, dlatego dla lepszego efektu warto te kolory dodatkowo podkreślić. Można wykorzystać tryb zdjęcia krajobrazy, który automatycznie podbije zieleń i błękit w zdjęciu. Tryb ten przejmuje także częściową kontrolę nad balansem bieli i ekspozycją, będzie sugerować zmniejszenie wartości ISO i przymknięcie przysłony, by wszystkie szczegóły zdjęcia były jak najlepiej widoczne.

Doświadczeni fotografowie, którzy sami chcieliby przejąć kontrolę nad parametrami ekspozycji, za zdecydowanie lepszy uznają tryb priorytetu przysłony, ale nadal będą mogli podbić zieleń i błękit, a to za sprawą opcji Picture Style/Picture Control, która wpływa na nasycenie określonych barw i charakter zdjęcia. Tryby scen narzucają opcje takie jak ekspozycja, balans bieli, ostrość, kolor, natomiast tryby kolorów określają tylko nasycenie pewnych kolorów i mogą zostać ustawione w dowolnej konfiguracji.

Preferencje dotyczące koloru nadawane są zdjęciom w formacie JPEG w aparacie, można je nadać także plikom RAW, ale dopiero na etapie edycji zdjęcia, np. w programie udostępnianym wraz z aparatem. Alternatywnie można skorzystać z HCL/skala szarości w Adobe Camera Raw, dzięki temu będzie można ustawić nasycenie konkretnych kolorów.

9. Korzystajcie z wąskiej przysłony

By uzyskać dużą głębię ostrości, która umożliwi ostre odwzorowanie zarówno pierwszego, drugiego planu, jak i tła, należy przymknąć nieco przysłonę. Priorytet przysłony jest dobrym wyjściem, ponieważ można samodzielnie określić wielkość otworu przysłony, aparat dobierze do niej odpowiedni czas otwarcia migawki. Jednak nie zakładajcie, że aparat za każdym razem będzie wiedział, czego Wy chcecie - miejcie oko na histogram i uważajcie, by nie prześwietlić zdjęcia.

Pamiętajcie jednak, by nie wpaść w pułapkę coraz mocniejszego przymykania otworu przysłony, ponieważ korzystanie z najmniejszego otworu może wywołać dyfrakcję, czyli spadek ostrości spowodowany załamaniem światła na krawędziach listków przysłony. Im mniejsza przysłona, tym bardziej widoczny będzie ten efekt. Dlatego zawsze starajcie się, by była ona przynajmniej, jeden, dwa stopnie mniejsza niż maksymalna.

Korzystanie z małego otworu przysłony i niskiego ISO oznacza dłuższe czasy naświetlania, dlatego miejcie na uwadze przykazanie piąte i nie zapominajcie o statywie.

Uchwycenie wyraźnie całej sceny może okazać się dosyć trudne, dlatego w niektórych sytuacjach warto posiłkować się techniką focus stacking. Technika ta polega na wykonaniu kilku zdjęć tego samego kadru, przy czym każde ujęcie obejmuje płaszczyzną ostrości inny obszar sceny. Powstałe zdjęcia możecie połączyć za pomocą Photoshopa CS4 lub CS5, korzystając z opcji Edycja>Auto Dopasownie, Edycja>Automatyczne Łączenie. Jeżeli nie macie Photoshopa, możecie ściągnąć sobie np. Combine ZM, który jest łatwo dostępny w Internecie.

10. Korzystajcie z niskiego ISO

Niska wartość ISO to przepustka do gładkich, wolnych od szumów zdjęć bogatych w detale. Zlekceważenie tego przykazania może skończyć się paskudnym ziarnistym niebem w kolorze nie do końca odzwierciedlającym Wasze wspomnienia. Jeżeli staracie się rozmyć ruch, podniesienie wartości ISO na niewiele Wam się przyda, wybierzcie niską wartość - niektóre aparaty oferują nawet ISO 50. Niestety niskie ISO zmusza do kompromisu, bo oferuje nieco mniejszy zakres dynamiczny. Dla większości lustrzanek najniższą wartością ISO jest ISO 100 lub ISO 200. Korzystanie z niskiej wartości ISO wraz z małym otworem przysłony wymaga wydłużenia czasu otwarcia migawki, co w większości przypadków oznacza, że niezbędny będzie także statyw.

Wiele zdjęć na etapie edycji wymaga dodatkowego ostrzenia, co szczególnie odnosi się do zdjęć krajobrazów. Najlepiej sprawdza się wtedy selektywne ostrzenie, które umożliwia wyostrzenie tych elementów, które mają być w zdjęciu wyraźniejsze bez poprawiania np. nieba, co może spowodować powstanie artefaktów. Oprogramowanie, takie jak np. Nik Sharpener Pro, oferuje kilka sposobów ostrzenia, które mogą być nadawane określanym obszarom zdjęcia, ale ostrość można poprawić za pomocą praktycznie każdego programu do edycji zdjęć, wystarczy, że umożliwia pracę na warstwach.

Selektywne ostrzenie oznacza tworzenie dodatkowej warstwy, wyostrzenie konkretnego obszaru i nakładanie go na górę palety warstw. Do usunięcia pozostałego obszaru z wyostrzonego ujęcia można wykorzystać gumkę lub maskę, która odkryje delikatne niebo i pozostawi wyraźne gałęzie drzew.

# data[].attributes.attachment_link.description
Jeżeli zaczynacie dopiero swoją przygodę z fotografią krajobrazową, zapewne zauważyliście, że istnieje kilka elementów, można powiedzieć konwencji, które regularnie przewijają się na zdjęciach klasyków tej sztuki. Wiedza, dotycząca tego, jak ustawić przysłonę, by uzyskać jak największą głębię ostrości, bywa bardzo przydatna.

# data[].attributes.body
fotografią krajobrazową nazywamy zdjęcie przedstawiające widok otaczającej nas przyrody i miast, która przy tym nie koncentruje się na pokazaniu ludzi i ich aktywności.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Wojtek Tkaczyński

Dowiedz się, czy stara jak świat fotografia pejzażowa kryje jeszcze w sobie twórczy potencjał.

Wstęp

Fotografia krajobrazowa była jednym z pierwszych, podstawowych i najważniejszych gatunków fotografii. Kiedy tylko pojawiła się możliwość tworzenia zdjęć, fotografowie skierowali aparaty na otaczający ich świat.

Dziś jednak, kiedy pytam studentów o fotografię krajobrazową, najczęściej okazuje się, że jest to jeden z tematów, za którymi nie przepadają. Popularne są portrety, fotografia kreacyjna, sportowa, reportaż czy dokument. Ale nie krajobraz. Dlaczego?

Moim zdaniem z dwóch powodów. Po pierwsze - w naszym kraju samo znaczenie określenia „fotografia krajobrazowa" postrzegane jest bardzo wąsko. W powszechnym odbiorze znaczy ono mniej więcej tyle, co „ładne zdjęcia banalnych widoczków".

Trudno o większe nieporozumienie. Krajobrazem jest przecież wszystko, co nas otacza. Język angielski oferuje fotografom słówko „-scape". Fotografujący klasyczne, czyste krajobrazy robią landscape. Ci, którzy fotografują w miastach - cityscape, a nad morzem seascape. Taki sposób traktowania fotografii krajobrazowej pokazuje, jak szeroki to gatunek i jak wiele można tu jeszcze wymyślić.

Druga przyczyna ograniczonej popularności krajobrazu jest znacznie poważniejsza. Po prostu jest to gatunek wymagający wysiłku. Przejście powyżej poziomu banalnych widoczków opiera się na umiejętnościach, których zdobycie wymaga sporo pracy. Fotografując portret w studio (nawet jeśli studiem jest nasz pokój), sami decydujemy o tle, oświetleniu, uczesaniu modelki, sami ustawiamy ją w kadrze. Tworzymy zdjęcie krok po kroku, dodając do niego po kolei wszystkie elementy. Krajobraz powstaje zupełnie inaczej. Nie stworzymy odpowiedniego światła - musimy na nie poczekać. Kadr budujemy w odwrotny sposób niż w studio. Patrząc przez wizjer aparatu, odejmujemy to, czego nie chcemy na zdjęciu.

Powyższe różnice sprowadzają się w efekcie do jednego: dobre zdjęcia krajobrazowe nie są dziełem przypadku. Wymagają cierpliwości i wiedzy autorów, a o te cechy wśród fotografów dziś najtrudniej. Jeśli jednak zamierzacie fotografować krajobrazy, warto na poważnie zastanowić się, jak do tego podejść. Zdarza się, że najlepsze zdjęcia są efektem szczęścia, ale pamiętajmy, że szczęście sprzyja dobrze przygotowanym. Warto też zwrócić uwagę na fakt, że fotografowanie krajobrazów jest świetną drogą do nauki fotografii - zależność między wybranymi parametrami ekspozycji i precyzyjną kompozycją a nastrojem i artystycznym wyrazem zdjęcia nigdzie nie jest tak wyraźna.

Fotografując w mieście, również musimy zastanowić się nad tematem. Pierwsze zdjęcie nie ma głównego motywu. Drugie zdjęcie zrobiono tuż obok - jego głównym bohaterem jest...

Co, gdzie, kiedy?

Kiedy chcemy zdefiniować pojęcie krajobrazu, przychodzi nam na myśl pewna metafora. Tak jak nie zdajemy sobie sprawy z istnienia powietrza do czasu, dopóki się nad nim nie zastanowimy, tak nad krajobrazem zastanawiamy się dopiero w chwili fotografowania - a przecież cały świat wokół nas może być tematem fotografii krajobrazowej. Niezależnie od tego, czy mieszkamy w górach, nad morzem, czy w którejś z zakazanych dzielnic dużych miast. Na potrzeby tego artykułu możemy założyć, że fotografią krajobrazową nazywamy zdjęcie przedstawiające widok otaczającej nas przyrody i miast, która przy tym nie koncentruje się na pokazaniu ludzi i ich aktywności. Jak ograniczona jest ta definicja rozumie każdy, kto postanowił fotografować pejzaż swojego miasta lub nadmorską plażę w lipcu. Ale trudno, na razie musi nam wystarczyć.

Pierwsze pytanie, na jakie musimy sobie odpowiedzieć, fotografując krajobraz, brzmi „co fotografuję?". Nie chodzi tu o to, co widzimy - skoro jesteśmy w górach, fotografujemy góry, a nad morzem - morze. To oczywiste. Ważne jest, by przed naciśnięciem spustu migawki pomyśleć, co tak naprawdę chcemy pokazać, co jest tematem zdjęcia. Podstawowym bowiem błędem w fotografii krajobrazowej jest nieumiejętność pokazania widzom tego, co nas urzekło w fotografowanej scenie (pisałem o tym już w artykule dotyczącym fotografii wakacyjnej). Szerokie plany ogólne dobrze wyglądają jedynie w naszej wyobraźni i na filmach. W naszej głowie taki obraz powstaje przez zlepienie kilku kawałków, z których każdy ma swoją strukturę. Na filmach zaś jest on najczęściej rezultatem kilkusekundowego ujęcia panoramicznego (oczywiście z ruchomą kamerą). Ma się to nijak do pojedynczej fotografii, która zawiera podobny kadr - jest na niej po prostu za dużo niezróżnicowanych i pozbawionych znaczenia szczegółów.

Wyraźny pierwszy plan buduje nastrój zdjęcia. Wystarczy obrócić aparat, by całkowicie zmienić kadr.

Kiedy już zdecydujemy, co jest tematem zdjęcia, musimy je odpowiednio skadrować - właśnie dlatego krajobraz to najlepsza szkoła kompozycji. Nie możemy przecież poprosić drzewa, by trochę przesunęło się w prawo. Musimy nauczyć się szukać najlepszej pozycji dla aparatu i decydować o najlepszym rozmieszczeniu elementów zdjęcia. Klasyczne ujęcie krajobrazowe powinno mieć wyraźnie zaznaczone plany, pierwszy (z najważniejszym elementem zdjęcia) i dalsze. o ich proporcjach względem siebie decyduje perspektywa osiągana za pomocą wyboru ogniskowej. Krótka (lub bardzo krótka) ogniskowa sprawi, że elementy na pierwszym planie będą dominować, a dalsze plany stracą na znaczeniu (będą po prostu małe). Wybór dłuższej ogniskowej sprawi, że perspektywa zagęści się - aby się o tym przekonać, warto wykonać ćwiczenie z ramki. Fotografia krajobrazu wymaga również, choć może się to wydawać nieistotne, odpowiedniego czasu naświetlania. Kiedy fotografujemy strumyk lub rzekę, możemy podkreślić ruch wody, naświetlając klatkę przez kilka sekund. Chyba wszyscy widzieli ten efekt na zdjęciach. Długi czas naświetlania pozwoli również pokazać ruch traw na wietrze albo rozmazać samochody na drodze, która wchodzi w kadr, pomoże rozmyć ruch chmur na zdjęciach wykonywanych wieczorem czy nocą. Możliwości są nieograniczone. Trzeba tylko unieruchomić aparat na statywie, a potem wykonać serię zdjęć ze zmieniającym się czasem ekspozycji.

Fotografia krajobrazu może również zyskać na zastosowaniu ultrakrótkiej ekspozycji. Zbliżenie kilku kropli strumyka zrobione z czasem 1/4000 s pozwoli zamrozić ich ruch w sposób zaskakujący dla ludzkiego oka.

Fotografując krajobraz, możemy również przekonać się o tym, jak na wygląd zdjęcia wpływa odpowiednia głębia ostrości. Jeśli tło naszego zdjęcia jest, delikatnie mówiąc, niezbyt ciekawe, możemy pokazać ostro jedynie pierwszy plan, a resztę zostawić w nieostrości (patrz artykuł o głębi ostrości). Możemy też wprowadzać nieostre elementy na pierwszym planie - tuż przed obiektywem.

Kiedy już nauczymy się właściwie wykorzystywać technikę do odpowiedniej konstrukcji kadru i będziemy umieli tworzyć kompozycje akcentujące główny motyw, trzeba będzie odpowiedzieć sobie na pytanie „gdzie?". Gdzie fotografować krajobrazy? Odpowiedź może być tylko jedna - wszędzie! Oczywiście najbardziej spektakularne widoki znajdziemy na Grenlandii, w Nepalu czy Nowej Zelandii. Taki sposób myślenia jest popularny zwłaszcza wśród początkujących. Pamiętajmy jednak, że nie zrobimy dobrych zdjęć w Nowej Zelandii, jeśli nie będziemy umieli pokazać lasku, który znajduje się obok naszego domu. Zanim wybierzemy się fotografować panoramę Manhattanu, warto pokazać swoje miasto. Gotowe motywy fotografii krajobrazowej otaczają nas ze wszystkich stron. Trzeba tylko nauczyć się je wykorzystać.

W powszechnym rozumieniu tego słowa krajobraz kojarzy się z fotografowaniem na wakacjach. Warto złamać ten stereotyp i zrobić serię zdjęć pokazującą otoczenie naszej miejscowości. Wiedza tak zdobyta na pewno zaprocentuje w przyszłości.

W powszechnym rozumieniu tego słowa krajobraz kojarzy się z fotografowaniem na wakacjach. Warto złamać ten stereotyp i zrobić serię zdjęć pokazującą otoczenie naszej miejscowości. Wiedza tak zdobyta na pewno zaprocentuje w przyszłości.

I tak doszliśmy do pytania, kiedy fotografować krajobrazy. Pytanie to jest proste tylko na pierwszy rzut oka. Odpowiedź może dotyczyć bowiem zarówno pory dnia, jak i pory roku. Świat bardzo się zmienia między wschodem a zachodem słońca. Rano światło jest miękkie i bardzo plastyczne, ponieważ oświetla ziemię pod niskim kątem. W klasycznym rozumieniu to właśnie ranek jest najbardziej fotogeniczny: nad łąkami unoszą się mgły, rosa na trawach odbija pierwsze promyki światła, kolory kwiatów są nasycone, a w koło nie ma jeszcze ludzi (to bardzo duża zaleta). Kolorystyka wieczoru jest zupełnie inna. Fotografując w samo południe, możemy spodziewać się mocnych, smolistych cieni i dużych plam płasko oświetlonej powierzchni - czasem warto to wykorzystać na zdjęciach.

Tak naprawdę nie ma nieodpowiedniej pogody do fotografowania krajobrazu. Chmury zasłaniające niebo również dają się fotografować, ba, czasem tworzą nastrój zdjęcia. Kiedy zacina lekki deszczyk i inni siedzą w domach, wy spróbujcie wyjść z aparatem na dwór i pokazać swoje miasto. Efekt może być zaskakujący.

Czym i jak?

Fotografowanie krajobrazu nie stawia wielkich wymagań sprzętowych, zwłaszcza jeśli chodzi o aparat. Ważna jest możliwość samodzielnego wyboru przysłony i czasu otwarcia migawki. Posiadacze lustrzanek ze standardowymi obiektywami mogą z czasem rozszerzyć zakres ogniskowych o obiektyw szerokokątny. A jeśli posiadają teleobiektyw, niech od czasu do czasu założą go na korpus podczas fotograficznego spaceru poza miastem - zagęszczanie dalekich planów daje bardzo ciekawy efekt. Prawdziwi fotografowie krajobrazowi, mówiąc o sprzęcie, stawiają nacisk na z pozoru mniej ważne akcesoria. Po pierwsze statyw - dzięki niemu łatwiej zrobić serię dokładnie takich samych zdjęć wybranego motywu z różną przysłoną i różnym czasem ekspozycji. Dodatkowo statyw pozwala utrzymać aparat nieruchomo, kiedy fotografujemy z niskiej pozycji, tuż nad ziemią.

Oprócz statywu ważne są filtry, na przykład filtry połówkowe przyciemniające niebo, i polaryzator.

Fotografując krajobraz, spędzamy sporo czasu poza domem. Duże znaczenie ma więc odpowiedni zapas naładowanych akumulatorów - zwłaszcza w chłodne i wilgotne dni potrafią się one rozładować bardzo szybko. Przyda się również odpowiednio dobrana, wygodna do noszenia torba na sprzęt, która ochroni go przed deszczem i chłodem. Ja korzystam z metalowej walizki (choć nie jest to rozwiązanie dla wszystkich). Dzięki niej mogę fotografować z nieco wyższej pozycji - po prostu ustawiam aparat wysoko na statywie, a sam staję na walizce. Pozwala ona również na chwilę odpoczynku - często na niej siadam, żeby poczytać książkę w oczekiwaniu na odpowiednie światło.

Co więcej - w waszej torbie fotograficznej powinno się znaleźć miejsce na termos z herbatą i kilka kanapek. Jeśli nie będziecie dbać o siebie i zmarzniecie podczas pierwszych prób, nigdy nie przełamiecie niechęci do fotografii krajobrazowej. Jak wiadomo, Polacy słyną ze słomianego zapału. Warto starać się przezwyciężyć tę cechę przez odpowiednie przygotowanie.

Fotografię krajobrazu można traktować jako wakacyjny spacer z aparatem na szyi. Można jednak podejść do niej zupełnie inaczej, na poważnie, a wtedy wciąga na całego. Świat stale się zmienia i trzeba to pokazać na zdjęciach - wszak krajobrazy sprzed stu lat różnią się od dzisiejszych. Starajcie się, by wasze fotografie pokazywały tę zmianę.

Ćwiczenie

Aby nauczyć się wpływu perspektywy na fotografię krajobrazu, warto wykonać proste ćwiczenie. Wybierz się z aparatem na otwartą przestrzeń (nad rzekę, na plażę, łąkę). Znajdź niewielki charakterystyczny element, wokół którego zbudujesz zdjęcie - np. duży kamień, pojedyncze drzewo, kępę trawy lub ukwiecony krzak. Następnie zrób serię zdjęć - na każdym z nich ów ważny element powinien być tej samej wielkości, zmieniać ma się ogniskowa. Zaczynamy fotografować od najkrótszej, kiedy aparat znajduje się blisko motywu. Potem trochę się odsuwamy i wydłużamy ogniskową tak, by główny element miał taką samą wielkość jak na pierwszym zdjęciu. i tak dalej aż do zastosowania najdłuższej ogniskowej. Na gotowych zdjęciach zwróć uwagę, jak zmienia się obraz i zawartość dalekich planów zdjęcia w stosunku do głównego motywu.

Ćwiczenie

Kolejne ćwiczenie jest dłuższe i wymaga cierpliwości. Najlepiej zrobić je podczas wyjazdu w wolny weekend. Pomysł jest taki, żeby ustawić aparat na statywie i fotografować konkretny kadr co kilka godzin - tak by pokazać go rankiem, w południe i wieczorem. Jeśli miejsce jest wam znane i łatwo dostępne, zróbcie tam takie same zdjęcia wiosną, latem i zimą. Zwróćcie uwagę na to, jak zmienia się świat i co ciekawego pojawia się na zdjęciach. Fotografowie krajobrazowi prowadzą notatniki, w których zapisują np. w jakie miejsce warto wrócić w jesienny poranek albo wczesną wiosną w słoneczny dzień. Fotografia krajobrazu naprawdę wymaga cierpliwości...

# data[].attributes.attachment_link.description
Wojtek Tkaczyński Dowiedz się, czy stara jak świat fotografia pejzażowa kryje jeszcze w sobie twórczy potencjał. Fotografia krajobrazowa była jednym z pierwszych, podstawowych i najważniejszych gatunków fotografii. Kiedy tylko pojawiła się możliwość tworzenia zdjęć, fotografowie skierowali aparaty na otaczający ich świat.

# data[].attributes.body
lub inczaej nazywana reklamową

# data[].attributes.body
(astrofotografia)

# data[].attributes.body
Fotografia - zbiór wielu różnych technik, których celem jest zarejestrowanie trwałego, pojedynczego obrazu za pomocą światła.