# data[].attributes.body
John Ronald Reuel Tolkien urodził się 3 stycznia 1892 r. w Bloemfontein w Republice Południowej Afryki, a zmarł 2 września 1973 r. w Bournemouth w Wielkiej Brytanii.

# data[].attributes.body
Gdy John miał 4 lata zmarł jego ojciec. Po tym wydarzeniu rodzina (matka i dwóch synów) przeniosła się do Birmingham. Mabel Tolkien zmarła w 1904 r. Przyszły pisarz znalazł się wraz z bratem pod opieką księdza Francisa Morgana. Uczył się w prestiżowej szkole Króla Edwarda, a od 1911 roku studiował w Oxfordzie filologię klasyczną, a potem także angielską. Po studiach zaczął wykładać na uczelni.

# data[].attributes.body
W 1916 r. Tolkien wziął ślub z poznaną w 1908 r. Edith Bratt. Para miała czworo dzieci: Johna Francisa Reuela, Michaela Hillary'ego Reuela, Christophera Reuela i Priscillę Mary.

# data[].attributes.body
Tolkien brał udział w walkach podczas I wojny światowej, uczestniczył między innymi w bitwie nad Sommą (1916). Wojna była dla niego bezpośrednią inspiracją dla późniejszej twórczości (najbardziej "Silmarilionu"). Po wojnie wrócił do Oxfordu.

# data[].attributes.body
Tolkien najbardziej znany jest z cyklu utworów opowiadających o fikcyjnym świecie zamieszkanym przez m.in elfów, hobbitów czy krasnoludów (zachowana oryginalna pisownia :). W jego skład wchodzą:
- "Hobbit, czyli tam i z powrotem" (1937)
- cykl "Władca Pierścieni": "Drużyna Pierścienia", "Dwie Wieże" i "Powrót Króla" (1937- 1949, wyd. 1954)
- "Przygody Toma Bombadila" (1962)
- "Silmarillion" (1977)
- "Niedokończone opowieści" (1980)
- "Historia Śródziemia" (1983 - 1996)
- "Dzieci Hurina" (2007)
- "Beren i Luthien" (2017)
- "Upadek Gondolinu" (2018)

# data[].attributes.body
Spuścizną po ojcu, redakcją i pośmiertnymi wydaniami jego niedokończonych utworów zajmował się trzeci syn pisarza, Christopher. Zmarł w 2020 roku w wieku 96 lat.

# data[].attributes.body
-„Liść, dzieło Niggle’a”

-„Rudy Dżil i jego pies”

-„Kowal z Podlesia Większego”

-„Beowulf”
- zbiór wierszy "Songs for the Philologists"
-"Upadek Króla Artura"
-"Legenda o Sigurdzie i Gugrun"

# data[].attributes.body
Tolkien powrócił do nauczania akademickiego po śmierci żony w 1971 r. Zmarł w 1973 r. w wieku 81 lat w szpitalu w Bournemouth w Anglii. Wraz z Edith są pochowani na katolickiej części cmentarza Wolvercote w Oksfordzie. Na ich nagrobku widnieją napisy "Beren" oraz "Luthien", imiona bohaterów tragicznego romansu jego autorstwa, symbol wiecznej miłości.

# data[].attributes.body
Tolkien znał ponad 30 języków obcych. Należały do niech m.in.: łacina, francuski, niemiecki, staroangielski, środkowoangielski, fiński, gocki, grecki, włoski, staronordycki, hiszpański, walijski, starowalijski, duński, lombardzki, norweski, islandzki, rosyjski, szwedzki, staroduński, słowacki i litewski. Próbował nauczyć się także polskiego, stwierdził jednak, że jest dla niego zbyt trudny.

# data[].attributes.body
25 marca obchodzimy Dzień Czytania Tolkiena. Jest to jednocześnie dzień urodzin Bilba i Froda Bagginsów (postaci wykreowanych przez Tolkiena, występujących w "Hobbicie" i "Władcy Pierścieni".

# data[].attributes.body
Głównymi inspiracjami dla Tolkiena były:
- nawrócenie matki na katolicyzm
- I wojna światowa
- negatywny stosunek ojca Francisa Morgana, opiekuna Johna Ronalda, do małżeństwa z Edith

# data[].attributes.body
Jedyna córka Tolkiena, Priscilla Mary, jest jego ostatnim żyjącym dzieckiem.

# data[].attributes.attachment_caption
Kadr z filmu "Władca Pierścieni" z 1978 r.

# data[].attributes.body
Za najpopularniejszą ekranizację "Władcy Pierścieni" odpowiada Peter Jackson (filmowa trylogia miała swoje premiery kolejno w latach 2001, 2002 i 2003). Jednak pierwszym filmowym "Władcą Pierścieni" jest animowany film z 1978 roku w reżyserii Ralpha Bakshiego. Akcja obejmuje około półtorej całej powieści. Serwis Rotten Tomatoes przyznał mu wynik 50%.

# data[].attributes.attachment_caption
Christopher Lee jako Saruman Biały w filmie Petera Jacksona

# data[].attributes.body
Aktor wcielający się w rolę Sarumana w trylogii Petera Jacksona, Christopher Lee, znał Tolkiena osobiście.

# data[].attributes.body
Tolkien przyjaźnił się z autorem "Opowieści z Narnii", Clivem Lewisem.

# data[].attributes.attachment_caption
Sean Astin jako Sam Gamgee w filmie Petera Jacksona

# data[].attributes.body
Tolkien uważał, że głównym bohaterem "Władcy Pierścieni" nie jest Frodo Baggins, lecz Samwise Gamgee.

# data[].attributes.body
Tolkien sam stworzył języki, którymi posługują się postacie w jego utworach o Śródziemiu, takie jak Quenya, Sindarin czy krasnoludzki. Tak naprawdę, najpierw je wymyślił, a dopiero później zabrał się za pisanie tych książek.

# data[].attributes.headline
Krótki wywiad z Tolkienem na temat stworzonych przez niego języków

# data[].attributes.subject
Krótki wywiad z Tolkienem na temat stworzonych przez niego języków

# data[].attributes.body
https://youtu.be/t-K1ypFoaa8

# data[].attributes.attachment_link.title
J.R.R. Tolkien talks about languages - 1968 (subtitles)

# data[].attributes.attachment_caption
Obrazek przedstawiający Maglora, jednego z bohaterów "Silmarillionu".

# data[].attributes.headline
Kilka utworów Tolkiena w wersji muzycznej

# data[].attributes.subject
Kilka utworów Tolkiena w wersji muzycznej

# data[].attributes.body
https://youtu.be/Pyy_FIYE7EE
https://youtu.be/9B6dsfGazyI
https://youtu.be/8PSFN2r6bXY
https://youtu.be/vDN1sA3Fpqg
https://youtu.be/zZ2nrsOhpxc