# data[].attributes.attachment_caption
Λιμνοθάλασσα Μεσολογγίου 

# data[].attributes.headline
Εθνικό Πάρκο Μεσολογγίου

# data[].attributes.subject
Εθνικό Πάρκο Μεσολογγίου

# data[].attributes.body
https://archive.ert.gr/52928/
Παρακολουθείστε ντοκυμαντέ από το αρχείο της ΕΡΤ.

Πρόκειται για παραθαλάσσια λίμνη, προ του Μεσολογγίου, με θαλάσσιο νερό που εκτείνεται από την Άκρα Μπαμπακούλα, παρά τις εκβολές του Ευήνου, μέχρι τους πρόποδες του όρους Κατσιλάρη προς το Ιόνιο Πέλαγος, και σε βάθος μέχρι του ιχθυοτροφείου Παλιοπόταμος. Χωρίζεται από την ανοικτή θάλασσα του Πατραϊκού Κόλπου από ένα παράκτιο διάζωμα, ύψους μέχρι 80 εκατοστά από τη μέση στάθμη της θάλασσας, που δημιούργησαν οι προσχώσεις των ποταμών Ευήνου και Αχελώου. Έχει μέγιστο μήκος περίπου 27.300 μέτρα και μέγιστο πλάτος 14.800 μέτρα.

Το μεγαλύτερο βάθος της λιμνοθάλασσας αυτής φτάνει τα 5-6 μ., αλλά το μεγαλύτερο μέρος της έχει βάθος που δεν ξεπερνάει το μισό μέτρο. Κοντά στις ακτές το βάθος φτάνει το 0,1 του μέτρου και γι' αυτό είναι πρόσφορος τόπος για αλυκές. Περίφημο είναι το αβγοτάραχό της που βγαίνει από τον θηλυκό κέφαλο που λέγεται μπάφα.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Το λήμμα παραθέτει τις πηγές του αόριστα, χωρίς Βοηθήστε συνδέοντας το κείμενο με τις πηγές παραπομπές. χρησιμοποιώντας παραπομπές, ώστε να είναι επαληθεύσιμο.
Το πρότυπο τοποθετήθηκε χωρίς ημερομηνία. Για τη σημερινή ημερομηνία χρησιμοποιήστε: {{χωρίς παραπομπές|15|05|2022}}

Η Λιμνοθάλασσα του Μεσολογγίου είναι λιμνοθάλασσα, μία από τις μεγαλύτερες της Ελλάδας, η οποία αποτελεί ξέβαθο της θάλασσας από τις προσχώσεις του Αχελώου.

Πρόκειται για παραθαλάσσια λίμνη, προ του Μεσολογγίου, με θαλάσσιο νερό που εκτείνεται από την Άκρα Μπαμπακούλα, παρά τις εκβολές του Ευήνου, μέχρι τους πρόποδες του όρους Κατσιλάρη προς το Ιόνιο Πέλαγος, και σε βάθος μέχρι του ιχθυοτροφείου Παλιοπόταμος. Χωρίζεται από την ανοικτή θάλασσα του Πατραϊκού Κόλπου από ένα παράκτιο διάζωμα, ύψους μέχρι 80 εκατοστά από τη μέση στάθμη της θάλασσας, που δημιούργησαν οι προσχώσεις των ποταμών Ευήνου και Αχελώου. Έχει μέγιστο μήκος περίπου 27.300 μέτρα και μέγιστο πλάτος 14.800 μέτρα.

Το μεγαλύτερο βάθος της λιμνοθάλασσας αυτής φτάνει τα 5-6 μ., αλλά το μεγαλύτερο μέρος της έχει βάθος που δεν ξεπερνάει το μισό μέτρο. Κοντά στις ακτές το βάθος φτάνει το 0,1 του μέτρου και γι' αυτό είναι πρόσφορος τόπος για αλυκές. Περίφημο είναι το αβγοτάραχό της που βγαίνει από τον θηλυκό κέφαλο που λέγεται μπάφα.

Ο Στράβωνας την ονόμαζε Κυνία λίμνη.

Το 1930 ξεκίνησαν τα πρώτα έργα εκβάθυνσης με βυθοκόρους όπου ανοίχθηκε δίαυλος από την ανοικτή θάλασσα μεταξύ Τουρλίδας και Βασιλάδι μήκους 6 χιλιομέτρων, πλάτους 50 μέτρων και μέσου βάθους περίπου 6.15 μέτρα (από κατώτατη ρηχία). Ο δίαυλος αυτός καταλήγει στη κυρίως λεκάνη που σχηματίζει το κυρίως εμπορικό λιμάνι και την πριν από μερικά χρόνια κατασκευασθείσα Μαρίνα Μεσολογγίου που παρουσιάζει ρομβοειδές σχήμα με μήκος πλευράς 300 μέτρα και βάθος που κυμαίνεται απο 5.80 μετρα εως και 9.35 μέτρα. Εντός της λιμνοθάλασσας υφίστανται οκτώ ιστορικές νησίδες οι περισσότερες των οποίων αναφέρονται στην ιστορία της πολιορκίας του Μεσολογγίου κατά την Ελληνική Επανάσταση του 1821 όπου αναδείχθηκαν τόποι ηρωισμών. Αυτές είναι, (κατ΄ αλφαβητική σειρά): το Βασιλάδι, η Θολή, η Κλείσοβα, το Κόμμα, η Μαρμαρού (δεν υφισταται πλεον), η Πλώσταινα (δεν υφίσταται πλέον ως ιχθυοτροφείο), ο Προκοπάνιστος και ο Σχοινιάς, προ των οποίων λαμβάνουν αντίστοιχα ονομασίες τα παρακείμενα επιμέρους ιχθυοτροφεία.

Η λιμνοθάλασσα προστατεύεται από την γνωστή συνθήκη RAMSAR και αποτελεί περιβαλλοντικό πάρκο και οικοσύστημα.

Παλιούρας, Αθανάσιος, επιμ. (2009). Λιμνοθάλασσα Μεσολογγίου-Αιτωλικού. Διαδρομή στο χρόνο, στο χώρο, στο λόγο, στις τέχνες. Πάτρα: ΥΠΕΧΩΔΕ - Φορέας Διαχείρισης Λιμνοθάλασσας Αιτωλικού Μεσολογγίου. ISBN 978-960-89724-1-4.

Tsounis, G.· Frugis, S. (1986). The Mesolonghi avifauna. Biologia Gallo-hellenica. 12. σελ. 473-484.

Τσούνης, Λάμπρος (6 Μαρτίου 2017). "Στη θαλασσολίμνη τη ρηχιά τη μεγάλη". greenapple.gr.

# data[].attributes.attachment_link.title
Λιμνοθάλασσα Μεσολογγίου - Βικιπαίδεια

# data[].attributes.attachment_link.description
Το λήμμα παραθέτει τις πηγές του αόριστα, χωρίς Βοηθήστε συνδέοντας το κείμενο με τις πηγές παραπομπές . χρησιμοποιώντας παραπομπές, ώστε να είναι επαληθεύσιμο. Το πρότυπο τοποθετήθηκε χωρίς ημερομηνία. Για τη σημερινή ημερομηνία χρησιμοποιήστε: {{χωρίς παραπομπές|15|05|2022}} Η Λιμνοθάλασσα του Μεσολογγίου είναι λιμνοθάλασσα, μία από τις μεγαλύτερες της Ελλάδας, η οποία αποτελεί ξέβαθο της θάλασσας από τις προσχώσεις του Αχελώου.

# data[].attributes.attachment_caption
Μικρή Πρέσπα 

# data[].attributes.headline
Λίμνη Μικρή Πρέσπα

# data[].attributes.subject
Λίμνη Μικρή Πρέσπα

# data[].attributes.body
Η Μικρή Πρέσπα (αρχαία ελληνικά: Μικρή Βρυγηίς, είναι μακρόστενη λίμνη, με το μέγιστο μήκος της να φθάνει τα 13,6 χιλιόμετρα και το νοτιότερο άκρο της να καταλήγει στην Αλβανία. Η επιφάνεια της είναι 48,5 τ.χλμ., από τα οποία τα 5 τ.χλμ. βρίσκονται στην Αλβανία. Το βαθύτερο σημείο της είναι 8,4 μέτρα, ενώ το μέσο βάθος της είναι 4 μ.
Η περιοχή είναι προστατευόμενος βιότοπος ως μέρος του Εθνικού Δρυμού Πρεσπών και ένα μεγάλο μέρος της περιλαμβάνεται στο δίκτυο Natura 2000 με κωδικό GR1340001.[2] Έχει μεγάλες ρηχές ζώνες με ελώδη βλάστηση και υγρολίβαδα, ενώ οι όχθες της λίμνης είναι απότομες.[3] Στη βλάστηση περιλαμβάνονται φυλλοβόλα δάση στις υψηλότερες ορεινές πλαγιές,[3] καλαμιώνες και υδατικά φυτά.[2] Στα προστατευόμενα είδη της χλωρίδας περιλαμβάνονται πολλά είδη, όπως τα Κενταύρια της Πρέσπας, ο Ρήνανθος ο Πινδικός, η Άτροπος η ευθαλεία, η Δακτυλόριζα κορδιγέρα, η κίτρινη γεντιανή κ.α.
Στην πανίδα περιλαμβάνονται: καφέ αρκούδες, χρυσά τσακάλια, λύκοι, ζαρκάδια, ερυθρά ελάφια, αγριόγατες, δασομυωξοί, νυφίτσες, λιμνόφιδα, αστρίτες, χελώνες, κ.α. Στην περιοχή υπάρχουν πληθυσμοί και φωλιές πτηνών, όπως: αργυροπελεκάνοι, ροδοπελεκάνοι, σταχτόχηνες, χηνοπρίστες, χουλιαρόπαπιες, και αρπακτικά πτηνά. Στην πλούσια ιχθυοπανίδα περιλαμβάνονται: Τσίμα Πρέσπας, πέστροφες Πρέσπας, αλβούρνοι μπελοβίτσες, σκουμπούζι, βρυγοβελονίτσες, μπριάνα, κ.α. Η περιοχή απειλείται από τα φυτοφάρμακα καλλιεργειών που καταλήγουν στη λίμνη, ανθρωπογενή ρύπανση και το κυνήγι της καφέ αρκούδας.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Η Μικρή Πρέσπα ( αρχαία ελληνικά: Μικρή Βρυγηίς, αλβανικά: Prespa e Vogël‎) είναι μακρόστενη λίμνη, με το μέγιστο μήκος της να φθάνει τα 13,6 χιλιόμετρα και το νοτιότερο άκρο της να καταλήγει στην Αλβανία. Η επιφάνεια της είναι 48,5 τ.χλμ., από τα οποία τα 5 τ.χλμ. βρίσκονται στην Αλβανία. Το βαθύτερο σημείο της είναι 8,4 μέτρα, ενώ το μέσο βάθος της είναι 4 μ.

Δημιουργήθηκε από την κάποτε ενιαία Πρέσπα, εξαιτίας της απόθεσης υλικών από το ρυάκι-χείμαρρο του Αγίου Γερμανού. Αφότου δημιουργήθηκε μία στενή λωρίδα γης μεταξύ των δύο Πρεσπών, έγινε εκτροπή του χειμάρρου, την περίοδο 1936-1945, ώστε να εκβάλει στη Μεγάλη Πρέσπα.

Τα νερά της υπερχειλίζουν, μέσω του ρέματος "Κούλα", στην ομώνυμη παραλία "Κούλα" της Μεγάλης Πρέσπας. Επίσης εκφορτίζονται με υπόγεια ροή μέσω του προσχωσιγενούς ισθμού που χωρίζει την Μικρή από την Μεγάλη Πρέσπα. Το ανώτατο υψόμετρο στάθμης λίμνης έχει οριστεί το 850,60 μ. και μπορεί να ρυθμίζεται από τον κατασκευασμένο θυροφράγμα.

Η κατασκευή αποτελείται από τέσσερα συνεχόμενα θυροφράγματα, ύψους 1,60 μ., τύπου επίπεδου ρουφράκτη και επιτρέπει στον Φορέα Διαχείρισης του Εθνικού Δρυμού Πρεσπών να ρυθμίζει το υψόμετρο της στάθμης της λίμνης από 849,60 μ. έως 851,00 μ.

Στην Μικρή Πρέσπα σχηματίζονται δύο νησίδες ο Άγιος Αχίλλειος και το Βιδρονήσι ή Βιτρινέτσι. Στον Άγιο Αχίλλειο υπάρχει οικισμός ο οποίος είναι ένας από τους δύο οικισμούς της Ελλάδας που είναι χτισμένοι σε νησιά λιμνών (ο άλλος είναι ο οικισμός στο νησί της λίμνης των Ιωαννίνων). Το νησί ενώνεται με την απέναντι στεριά με μία πεζογέφυρα. Κοντά στο ψηλότερο σημείο του βρίσκονται τα ερείπια του μεγάλου ναού του Αγίου Αχιλλείου που χτίστηκε από τον Τσάρο Σαμουήλ στα τέλη του 10ου αιώνα μ.Χ.

Η περιοχή είναι προστατευόμενος βιότοπος ως μέρος του Εθνικού Δρυμού Πρεσπών και ένα μεγάλο μέρος της περιλαμβάνεται στο δίκτυο Natura 2000 με κωδικό GR1340001. Έχει μεγάλες ρηχές ζώνες με ελώδη βλάστηση και υγρολίβαδα, ενώ οι όχθες της λίμνης είναι απότομες. Στη βλάστηση περιλαμβάνονται φυλλοβόλα δάση στις υψηλότερες ορεινές πλαγιές, καλαμιώνες και υδατικά φυτά. Στα προστατευόμενα είδη της χλωρίδας περιλαμβάνονται τα είδη: Κενταύρια της Πρέσπας, Βερμπάσκο επιξάνθινον, Ρήνανθος ο Πινδικός, Σαλβίνια η πλέουσα, Τράπη η πλέουσα, Άτροπος η ευθαλεία, Δακτυλόριζα κορδιγέρα, κίτρινη γεντιανή, κόκκινος κρίνος, λείριο το μάρταγο, νάρκισσος ο ποιητικός, κ.α. Στην πανίδα περιλαμβάνονται: καφέ αρκούδες, χρυσά τσακάλια, λύκοι, ζαρκάδια, ερυθρά ελάφια, αγριόγατες, δασομυωξοί, νυφίτσες, λιμνόφιδα, αστρίτες, χελώνες, κ.α. Στην περιοχή υπάρχουν πληθυσμοί και φωλιές πτηνών, όπως: αργυροπελεκάνοι, ροδοπελεκάνοι, σταχτόχηνες, χηνοπρίστες, χουλιαρόπαπιες, και αρπακτικά πτηνά. Στην πλούσια ιχθυοπανίδα περιλαμβάνονται: Τσίμα Πρέσπας, πέστροφες Πρέσπας, αλβούρνοι μπελοβίτσες, σκουμπούζι, βρυγοβελονίτσες, μπριάνα, κ.α. Η περιοχή απειλείται από τα φυτοφάρμακα καλλιεργειών που καταλήγουν στη λίμνη, ανθρωπογενή ρύπανση και το κυνήγι της καφέ αρκούδας.

Στο Ελληνικό τμήμα της λίμνης τα χωριά που βρίσκονται κοντά στη λίμνη είναι, ο Άγιος Γερμανός, ο Λαιμός, ο Μηλεώνας, το Πλατύ, η Καλλιθέα, ο Λευκώνας, οι Ψαράδες (στις όχθες της Μεγάλης Πρέσπας), οι Καρυές, η Μικρολίμνη, η Οξυά, η Πύλη και το Βροντερό, ενώ στο αλβανικό τα χωριά Ρακίτσα, Σουέτσι και Τρεν.

# data[].attributes.attachment_link.title
Μικρή Πρέσπα - Βικιπαίδεια

# data[].attributes.attachment_link.description
Η Μικρή Πρέσπα ( αρχαία ελληνικά: Μικρή Βρυγηίς, αλβανικά: Prespa e Vogël‎) είναι μακρόστενη λίμνη, με το μέγιστο μήκος της να φθάνει τα 13,6 χιλιόμετρα και το νοτιότερο άκρο της να καταλήγει στην Αλβανία. Η επιφάνεια της είναι 48,5 τ.χλμ., από τα οποία τα 5 τ.χλμ. βρίσκονται στην Αλβανία.

# data[].attributes.attachment_caption
Δέλτα Έβρου - Ένας υγροβιότοπος γεμάτος... ζωή!:.

# data[].attributes.body
Το Δέλτα του Έβρου είναι ένας σημαντικός υγρότοπος σε εθνικό, ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο. Είναι εδώ και πολλά χρόνια Προστατευόμενη Περιοχή, καθώς έχει πολύ μεγάλη αξία για την άγρια ζωή και τον άνθρωπο. Στο Δέλτα του Έβρου βρίσκουν καταφύγιο και τροφή χιλιάδες πουλιά όλες τις εποχές του χρόνου, ενώ αυτό αποτελεί ένα πολύ σημαντικό πόρο για την τοπική κοινωνία, αλλά και όλη την ανθρωπότητα, λόγω της αξίας που έχει για την αλιεία, την κτηνοτροφία, τη γεωργία, το κλίμα, την προστασία από τις πλημμύρες, την εκπαίδευση, την αναψυχή, τις επιστήμες.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Δέλτα του Έβρου είναι ένας σημαντικός υγρότοπος σε εθνικό, ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο. Είναι εδώ και πολλά χρόνια Προστατευόμενη Περιοχή, καθώς έχει πολύ μεγάλη αξία για την άγρια ζωή και τον άνθρωπο. Στο Δέλτα του Έβρου βρίσκουν καταφύγιο και τροφή χιλιάδες πουλιά όλες τις εποχές του χρόνου, ενώ αυτό αποτελεί ένα πολύ σημαντικό πόρο για την τοπική κοινωνία, αλλά και όλη την ανθρωπότητα, λόγω της αξίας που έχει για την αλιεία, την κτηνοτροφία, τη γεωργία, το κλίμα, την προστασία από τις πλημμύρες, την εκπαίδευση, την αναψυχή, τις επιστήμες.

# data[].attributes.attachment_link.title
.:Δέλτα Έβρου - Ένας υγροβιότοπος γεμάτος... ζωή!:.

# data[].attributes.attachment_link.description
Δέλτα του Έβρου είναι ένας σημαντικός υγρότοπος σε εθνικό, ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο. Είναι εδώ και πολλά χρόνια Προστατευόμενη Περιοχή, καθώς έχει πολύ μεγάλη αξία για την άγρια ζωή και τον άνθρωπο.

# data[].attributes.headline
Νορβηγικά Φιορδ

# data[].attributes.subject
Νορβηγικά Φιορδ

# data[].attributes.body
Ωραία και θεαματικά τοπία βρίσκονται σε όλη τη Νορβηγία.[113] Οι δυτικές ακτές της νότιας και οι ακτές της βόρειας Νορβηγίας παρουσιάζουν μερικά από τα πιο εντυπωσιακά παράκτια τοπία στον κόσμο. Η National Geographic έχει κατατάξει τα νορβηγικά φιόρδ ως το κορυφαίο τουριστικό αξιοθέατο στον κόσμο.[114] Η χώρα φιλοξενεί επίσης τα φυσικά φαινόμενα του Ήλιου του μεσονυχτίου (κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού), καθώς και το Σέλας γνωστό και ως Βόρειο φως.[115]
Τα φιόρδ είναι μακρόστενοι θαλάσσιοι όρμοι με απότομες πλάγιες ακτές, που μοιάζουν με πλημμυρισμένα φαράγγια ποταμών και δημιουργήθηκαν πριν χιλιάδες χρόνια κατά το λιώσιμο των πάγων, μετά την τελευταία εποχή των παγετώνων, όταν το νερό της θάλασσας πλημμύρισε τις κοιλάδες που είχαν δημιουργήσει οι παγετώνες. Βρίσκονται κυρίως στις δυτικές ακτές της Νορβηγίας, αλλά και στις ακτές της Χιλής. Φιόρδ υπάρχουν επίσης στην Αλάσκα, την Ανταρκτική, τον Καναδά, τη Γροιλανδία, τις Νήσους Φερόες, την Ισλανδία, την Καμτσάτκα, τη Νέα Ζηλανδία, τη Σκωτία και αλλού. Η παγετωνική διάβρωση έχει δημιουργήσει πολύπλοκους δαντελωτούς όρμους με μεγάλη εισχώρηση στην ξηρά. Το μήκος μερικών φιορδ ξεπερνά τα 200 χιλιόμετρα και το βάθος τους τα χίλια μέτρα.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Το λήμμα δεν περιέχει πηγές ή αυτές που περιέχει δεν επαρκούν. Μπορείτε να βοηθήσετε προσθέτοντας την κατάλληλη τεκμηρίωση. Υλικό που είναι ατεκμηρίωτο μπορεί να αμφισβητηθεί και να αφαιρεθεί.
Η σήμανση τοποθετήθηκε στις 22/04/2015.

Τα φιόρδ είναι μακρόστενοι θαλάσσιοι όρμοι με απότομες πλάγιες ακτές, που μοιάζουν με πλημμυρισμένα φαράγγια ποταμών και δημιουργήθηκαν πριν χιλιάδες χρόνια κατά το λιώσιμο των πάγων, μετά την τελευταία εποχή των παγετώνων, όταν το νερό της θάλασσας πλημμύρισε τις κοιλάδες που είχαν δημιουργήσει οι παγετώνες. Βρίσκονται κυρίως στις δυτικές ακτές της Νορβηγίας και στις ακτές της Χιλής, Φιόρδ υπάρχουν επίσης στην Αλάσκα, την Ανταρκτική, τον Καναδά, τη Γροιλανδία, τις Νήσους Φερόες, την Ισλανδία, την Καμτσάτκα, τη Νέα Ζηλανδία, τη Σκωτία και αλλού. Η παγετωνική διάβρωση έχει δημιουργήσει πολύπλοκους δαντελωτούς όρμους με μεγάλη εισχώρηση στην ξηρά: Το μήκος μερικών φιόρδ ξεπερνά τα 200 χιλιόμετρα και το βάθος τους τα χίλια μέτρα.

# data[].attributes.attachment_link.description
Το λήμμα δεν περιέχει πηγές ή αυτές που περιέχει δεν επαρκούν. Μπορείτε να βοηθήσετε προσθέτοντας την κατάλληλη τεκμηρίωση. Υλικό που είναι ατεκμηρίωτο μπορεί να αμφισβητηθεί και να αφαιρεθεί. Η σήμανση τοποθετήθηκε στις 22/04/2015.

# data[].attributes.headline
Εύξεινος Πόντος

# data[].attributes.subject
Εύξεινος Πόντος

# data[].attributes.body
Η Μαύρη Θάλασσα ή Εύξεινος Πόντος είναι θάλασσα της νοτιοανατολικής Ευρώπης. Ορίζεται από την Ευρώπη, τη Μικρά Ασία και τον Καύκασο και τελικά συνδέεται με τον Ατλαντικό ωκεανό μέσω της Μεσογείου και του Αιγαίου Πελάγους και διάφορων πορθμών. Ο Πορθμός του Βοσπόρου τη συνδέει με τη Θάλασσα του Μαρμαρά και ο Πορθμός των Δαρδανελίων με το Αιγαίο Πέλαγος της Μεσογείου. Τα νερά αυτά χωρίζουν την Ανατολική Ευρώπη από τη Δυτική Ασία. Η Μαύρη Θάλασσα συνδέεται επίσης με τη Θάλασσα του Αζόφ από τον Πορθμό του Κερτς.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Το λήμμα δεν περιέχει πηγές ή αυτές που περιέχει δεν επαρκούν. Μπορείτε να βοηθήσετε προσθέτοντας την κατάλληλη τεκμηρίωση. Υλικό που είναι ατεκμηρίωτο μπορεί να αμφισβητηθεί και να αφαιρεθεί.
Η σήμανση τοποθετήθηκε στις 23/11/2010.

Η Μαύρη Θάλασσα ή Εύξεινος Πόντος είναι θάλασσα της νοτιοανατολικής Ευρώπης. Ορίζεται από την Ευρώπη, τη Μικρά Ασία και τον Καύκασο και τελικά συνδέεται με τον Ατλαντικό ωκεανό μέσω της Μεσογείου και του Αιγαίου Πελάγους και διάφορων πορθμών. Ο Πορθμός του Βοσπόρου τη συνδέει με τη Θάλασσα του Μαρμαρά και ο Πορθμός των Δαρδανελίων με το Αιγαίο Πέλαγος της Μεσογείου. Τα νερά αυτά χωρίζουν την Ανατολική Ευρώπη από τη Δυτική Ασία. Η Μαύρη Θάλασσα συνδέεται επίσης με τη Θάλασσα του Αζόφ από τον Πορθμό του Κερτς.

Σημαντικές πόλεις κατά μήκος των ακτών είναι οι Βάρνα, Γιάλτα, Ζονγκουλντάκ, Κερασούντα, Κερτς, Κωνστάντζα, Κωνσταντινούπολη, Μαγκάλια, Μπατούμι, Μπουργκάς, Ναβοντάρι, Νοβορωσίσκ, Οδησσός, Ορντού, Πότι, Ριζούντα, Σαμψούντα, Σεβαστούπολη, Σότσι, Σουχούμι, Τραπεζούντα και Χόπα.

Ο Εύξεινος Πόντος έχει θετικό υδατικό ισοζύγιο, δηλαδή καθαρή εκροή 300 κ.χλμ. νερού το χρόνο μέσω του Βοσπόρου και των Δαρδανελίων στο Αιγαίο Πέλαγος. Τα νερά της Μεσογείου ρέουν στον Εύξεινο Πόντο στο πλαίσιο μιας αμφίδρομης υδρολογικής ανταλλαγής. Η εκροή του Ευξείνου Πόντου είναι δροσερότερη και λιγότερο αλμυρή και επιπλέει πάνω από τη ζεστή και αλμυρότερη Μεσογειακή εισροή - ως αποτέλεσμα της διαφορετικής πυκνότητας, που οφείλεται στη διαφορετική αλατότητα - δημιουργώντας έτσι μια ανοξική στρώση πολύ χαμηλότερα από τα επιφανειακά νερά. Ο Εύξεινος Πόντος δέχεται επίσης νερά ποταμών από μεγάλα Ευρασιατικά ποτάμια συστήματα στα βόρειά της, από τα οποία τα σημαντικότερα είναι του Ντον, του Δνείπερου και του Δούναβη.

Στο παρελθόν η στάθμη του νερού διέφερε σημαντικά. Λόγω αυτών των διαφοροποιήσεων της στάθμης του νερού της λεκάνης, η γύρω της υφαλοκρηπίδα ήταν κατά περιόδους ξηρά. Φαίνεται ότι για κάποιες κρίσιμες στάθμες νερού δημιουργήθηκαν συνδέσεις με τα γύρω υδατικά συστήματα. Μέσω της πιο ενεργούς από αυτές τις διεξόδους, των Τουρκικών Στενών, ο Εύξεινος Πόντος συνδέεται με τον παγκόσμιο ωκεανό. Όταν δεν υπάρχει αυτή η υδρολογική σύνδεση ο Εύξεινος Πόντος είναι λίμνη, λειτουργώντας ανεξάρτητα από το παγκόσμιο ωκεάνιο σύστημα. Σήμερα η στάθμη του νερού του Ευξείνου Πόντου είναι σχετικά υψηλή. Έτσι υπάρχει ανταλλαγή νερών με τη Μεσόγειο. Τα Τουρκικά Στενά συνδέουν τον Εύξεινο Πόντο με το Αιγαίο Πέλαγος και περιλαμβάνουν το Βόσπορο, τη Θάλασσα του Μαρμαρά και τα Δαρδανέλια.

Ο Εύξεινος Πόντος έχει έκταση 436.400 τ.χλμ. (χωρίς τη Θάλασσα του Αζόφ), μέγιστο βάθος 2.212 μέτρα και όγκο 547.000 κ.χλμ. (κυβικά χιλιόμετρα).Σχηματίζεται σε μια ελλειπτική κατάπτωση, κατηφορική από ανατολή προς δύση, που βρίσκεται μεταξύ Βουλγαρίας, Γεωργίας, Ουκρανίας, Ρουμανίας, Ρωσίας, Τουρκίας. Περιορίζεται από τα Ορη του Πόντου στα νότια και τον Καύκασο στα ανατολικά και διευρύνεται βορειοδυτικά. Η μεγαλύτερη απόσταση ανατολικά - δυτικά είναι περίπου 1.175 χλμ.

Ο Διεθνής Υδρογραφικός Οργανισμός καθορίζει τα όρια του Ευξείνου Πόντου ως ακολούθως:

Νοτιοδυτικά. Το βορειοανατολικό όρια της Θάλασσας του Μαρμαρά [Γραμμή που ενώνει το ακρωτήριο Ρουμιλί με το Αναντολού Φενέρι (41°13'N)].

Στα Στενά του Κερτς. Γραμμή που ενώνει το Ακρωτήριο Τακίλ και το Ακρωτήριο Παναγιά (45°02'N).

Χώρα

Μεγάλες πόλεις και λιμάνια της Μαύρης Θάλασσας

Βουλγαρία

Αχτοπόλ, Βάρνα, Μπουργκάς, Πομόριε, Σοζόπολ

Γεωργία

Μπατούμι, Πότι, Σουχούμι

Ουκρανία

Γιάλτα, Κερτς, Οδησσός, Σεβαστούπολη

Ρουμανία

Κωνστάντζα, Μαγκάλια, Ναβοντάρι

Ρωσία

Νοβορωσίσκ, Γκελεντζίκ, Σότσι

Τουρκία

Κωνσταντινούπολη, Ζονγκουλντάκ, Κερασούντα, Ορντού, Ριζούντα, Σαμψούντα, Τραπεζούντα

Τα σύγχρονα ονόματα της θάλασσας είναι αντίστοιχα του "Μαύρη Θάλασσα" και στις χώρες που βρέχονται από αυτήν είναι :

Τα ονόματα αυτά δεν έχει αποδειχθεί αδιαμφισβήτητα ότι προϋπήρχαν του 12ου αιώνα, αλλά υπάρχουν ενδείξεις ότι μπορεί να είναι αρκετά παλαιότερα.

Στην Ελλάδα χρησιμοποιείται ακόμη ευρέως το ιστορικό όνομα "Εύξεινος Πόντος", που έχει διαφορετική σημασία (βλέπε παρακάτω).

Η Μαύρη Θάλασσα είναι μια από τις τέσσερις θάλασσες που έχουν το όνομα κάποιου χρώματος - οι άλλες είναι οι Ερυθρά Θάλασσα, Λευκή Θάλασσα και Κίτρινη Θάλασσα.

Το όνομα "Μαύρη Θάλασσα" δεν εντοπίζεται σε ημερομηνία νωρίτερα του 12ου αιώνα. Ο Στράβων στα Γεωγραφικά του αναφέρει πως στην αρχαιότητα, ο Εὔξεινος Πόντος συχνά απεκαλείτο απλά Πόντος (δηλ. "Θάλασσα"). Ο Ηρόδοτος, ωστόσο, κάποια στιγμή στο έργο του χρησιμοποιεί εναλλακτικά τους όρους Ἐρυθρά Θάλασσα και Νότιος Θάλασσα. Για το μεγαλύτερο πάντως μέρος, η ελληνορωμαϊκή παράδοση αναφέρεται στη Μαύρη Θάλασσα αποκλειστικά ως Εὔξεινος Πόντος, δηλ. Φιλόξενη Θάλασσα. Ο όρος αποτελεί ευφημισμό που αντικατέστησε τον πρότερο όρο Ἄξεινος Πόντος (δηλ. Αφιλόξενη Θάλασσα), τον οποίο πρωτοσυναντάμε στον Πίνδαρο (περίπου 475 π.Χ.). Ο Στράβων πιστεύει πως ο Εύξεινος Πόντος αποκαλείτο αφιλόξενος προ της Ελληνικής αποικιοποίησης, αφενός γιατί η διάπλευσή του ήταν δύσκολη, και αφετέρου διότι οι ακτές του κατοικούνταν από άγριες φυλές, και πως το όνομα άλλαξε σε φιλόξενος αφού οι Μιλήσιοι αποίκησαν την περιοχή, καθιστώντας την μέρος του Ελληνικού πολιτισμού.

Ωστόσο, είναι πιθανό το όνομα Άξεινος να είναι λαϊκή ετυμολογία, όντας παραφθορά της Σκυθικής λέξης 'αξαίνα' (σκοτεινός), είτε από Φρυγικά. Αν ισχύει η εκδοχή του αξαίνα - σκοτεινός, αυτό σημαίνει πως η επωνυμία Μαύρη Θάλασσα θα έχει τις ρίζες της στην Αρχαιότητα. Ο επιθετικός προσδιορισμός "μαύρος" ἠ "σκοτεινός" δικαιολογείται ίσως λόγω του ασυνήθιστα σκοτεινού ("μαύρου") χρώματος των νερών, σε σύγκριση με τη Μεσόγειο Θάλασσα. Η ορατότητα μέσα στο νερό του Ευξείνου Πόντου φτάνει κατά μέσο όρο περίπου τα 5 μέτρα βάθος, σε αντίθεση με τα 35 μέτρα που μπορεί να φτάσει στη Μεσόγειο. Παρ' όλα ταύτα, το νερό στις φωτεινές, καθαρές μέρες είναι τόσο γαλανό όσο και οποιασδήποτε άλλης θάλασσας. Σύμφωνα με άλλη εκδοχή η ονοματοδοσία αυτή οφείλεται στους Τούρκους οι οποίοι συνήθιζαν να αποδίδουν τα σημεία του ορίζοντα με χρώματα μαύρο για τον Βορρά, μπλε για τη Δύση, λευκό για τον Νότο και πράσινο για την Ανατολή. Η θάλασσα αυτή, ούσα στο βορρά της Τουρκίας ονομάστηκε μαύρη, στα Τούρκικα Karadeniz, ενώ η Μεσόγειος αποκαλείται Λευκή Θάλασσα (Αkdeniz).

Χάρτης της Ασίας του 1570, που επιγράφεται "Asiae Nova Descriptio", από το Theatrum Orbis Terrarum του Αβραάμ Ορτέλιους ονομάζει τη θάλασσα Mar Maggior (Μεγάλη Θάλασσα).

Αγγλόφωνοι συγγραφείς του 18ου αιώνα συχνά χρησιμοποιούσαν το όνομα "Εύξεινος Θάλασσα" αναφερόμενοι στη Μαύρη Θάλασσα. Για παράδειγμα ο Έντουαρντ Γκίμπον ονομάζει έτσι τη θάλασσα στο έργο του "Ιστορία της Παρακμής και της Πτώσης της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας".

Ο Εύξεινος Πόντος ενώνεται με τον Παγκόσμιο Ωκεανό μέσω δύο ρηχών πορθμών, των Δαρδανελίων και του Βοσπόρου. Τα Δαρδανέλια έχουν βάθος 55 μ. και ο Βόσπορος μόνο 36 μ. Για λόγους σύγκρισης σημειώνουμε ότι στην κορύφωση της τελευταίας εποχής των παγετώνων οι στάθμες ήταν πάνω από 100 μέτρα χαμηλότερες από ότι σήμερα.

Υπάρχουν επίσης αποδείξεις ότι η στάθμη των υδάτων ήταν σημαντικά χαμηλότερη κάποια στιγμή κατά τη μεταπαγετώδη περίοδο. Έτσι, για παράδειγμα, οι αρχαιολόγοι έχουν βρει κελύφη σαλιγκαριών του γλυκού νερού και ανθρώπινες κατασκευές στη θάλασσα περίπου 100 μέτρα από τις ακτές της σημερινής Τουρκίας. Έτσι είναι βέβαιο ότι ο Εύξεινος Πόντος ήταν μια περίκλειστη από ξηρά λίμνη γλυκού νερού την τελευταία περίοδο των παγετώνων και για λίγο αργότερα.

Μετά την τελευταία περίοδο παγετώνων οι στάθμες των υδάτων στον Εύξεινο Πόντο και στο Αιγαίο Πέλαγος αυξήθηκαν ανεξάρτητα, μέχρι που υψώθηκαν αρκετά ώστε τα νερά τους ενώθηκαν. Το ακριβές χρονοδιάγραμμα αυτής της εξέλιξης είναι ακόμη αντικείμενο συζήτησης. Μία πιθανότητα είναι να γέμισε πρώτα ο Πόντος, με το περίσσευμα γλυκού νερού να απορρέει από το κατώφλι του Βοσπόρου και να καταλήγει στη Μεσόγειο. Υπάρχουν επίσης σενάρια καταστροφών, όπως η "θεωρία του κατακλυσμού του Ευξείνου Πόντου", που διατυπώθηκε από τους Ουίλιαμ Ράιαν και Ουόλτερ Πίτμαν.

Το 1997, οι Ουίλιαμ Ράιαν και Ουόλτερ Πίτμαν από το Πανεπιστήμιο Κολούμπια ανακοίνωσαν μια θεωρία κατά την οποία μια μαζική πλημμύρα συνέβη μέσω του Βοσπόρου κατά την αρχαιότητα. Ισχυρίζονται πως ο Εύξεινος Πόντος και η Κασπία Θάλασσα ήταν μεγάλες λίμνες γλυκού νερού, αλλά γύρω στο 5600 π.Χ., η Μεσόγειος χύθηκε πάνω από μια βραχώδη ράχη υφάλου, δημιουργώντας την σημερινή επικοινωνία μεταξύ του Ευξείνου Πόντου και της Μεσογείου. Την πρόταση της θεωρίας αυτής ακολούθησαν εργασίες που είτε την υποστηρίζουν, ή την αμφισβητούν. Παραμένει μέχρι σήμερα ενεργό θέμα συζήτησης μεταξύ των αρχαιολόγων. Οι Ράιαν και Πίτμαν στην πραγματικότητα συσχετίζουν αυτή την καταστροφή με αρχαίους μύθους κατακλυσμών.

Ο Εύξεινος Πόντος υπήρξε πολυσύχναστος υδάτινος δρόμος στο σταυροδρόμι του αρχαίου κόσμου : των Βαλκανίων στη Δύση, των Ευρασιατικών στεπών στο Βορρά, του Καύκασου και της Κεντρικής Ασίας στην Ανατολή, της Μικράς Ασίας και της Μεσοποταμίας στο Νότο και της Ελλάδας στα Νοτιοδυτικά.

Ο αρχαιότερος επεξεργασμένος χρυσός στον κόσμο, αναμφίβολα από Πρωτοευρωπαίους, βρέθηκε στη Βάρνα και θεωρείται ότι στον Εύξεινο Πόντο έπλευσαν οι Αργοναύτες. Η χώρα στα ανατολικά του Πόντου, η Κολχίδα (σημερινή Γεωργία), αποτελούσε για τους Έλληνες την άκρη του γνωστού κόσμου.

Οι στέπες στα βόρεια του Ευξείνου Πόντου έχουν προταθεί ως η αρχική εστία των ομιλητών της Πρωτο-Ινδοευρωπαϊκής γλώσσας, προγόνου της Ινδοευρωπαϊκής γλωσσικής οικογένειας, από μερικούς μελετητές, όπως η Μαρίγια Γκιμπούτας, ενώ άλλοι την τοποθετούν ακόμη ανατολικότερα προς την Κασπία Θάλασσα και άλλοι στη Μικρά Ασία. Στις ακτές του Ευξείνου Πόντου υπήρχαν πολλά αρχαία λιμάνια, μερικά εξ αυτών αρχαιότερα από τις Αιγυπτιακές πυραμίδες.

Ο Εύξεινος Πόντος έγινε λίμνη του Οθωμανικού Ναυτικού πέντε χρόνια αφότου η Γένοβα έχασε την Κριμαία το 1479, οπότε πια τα μόνα Δυτικά εμπορικά πλοία που έπλεαν στα νερά της ήταν εκείνα της Ραγούσας, παλιού ανταγωνιστή της Βενετίας. Αυτή η αποκλειστικότητα άλλαξε σταδιακά από to Ρωσικό Ναυτικό από το 1783, μέχρι τη χαλάρωση των εξαγωγικών ελέγχων το 1789, λόγω της Γαλλικής Επανάστασης.

Ο Εύξεινος Πόντος υπήρξε σημαντικό θέατρο ναυτικών συγκρούσεων κατά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και γνώρισε τόσο μάχες όσο και ναυμαχίες κατά το Β' Παγκόσμιο Πόλεμο.

Κατά την Ελληνική μυθολογία η περιοχή κατοικείτο από τη θεότητα " Πόντος", γιος του Αιθέρα και της Γαίας. Είναι επίσης η θάλασσα την οποία διέσχισε ο Ιάσονας κατά την Αργοναυτική εκστρατεία με το μυθικό πλοίο Αργώ. Η μυθολογία θέλει δε τον Αυτόλυκο, μέλος της Αργοναυτικής εκστρατείας, ως ιδρυτή της Σινώπης.

Κατά τους ιστορικούς, ο Πόντος αποικίζεται από τους Έλληνες από τον 8ο π.Χ. αιώνα. Η πόλη δε της Μιλήτου φέρεται σαν ιδρύτρια πολλών πόλεων τόσο στα δυτικά, όσο και στα ανατολικά παράλια του Ευξείνου Πόντο.

Πέρα από τη σημασία της θαλάσσιας χώρας, ως Πόντος είναι γνωστή στο ελληνικό στοιχείο και η βόρεια ακτή της Μικράς Ασίας που βρέχεται από τα νερά του Ευξείνου Πόντου. Οι κάτοικοι αυτής της περιοχής λέγονται Πόντιοι.

Κατά τη Βυζαντινή περίοδο, η γεωγραφική περιοχή που εκτείνεται από την Σινώπη στα δυτικά έως την Γεωργία στα ανατολικά, φιλοξένησε τη Δυναστεία των Κομνηνών που ίδρυσε την Αυτοκρατορία της Τραπεζούντας. Στο τέλος του A΄ Παγκόσμιου Πολέμου οι ελληνορθόδοξοι του Πόντου επιχειρούν τη σύσταση είτε αυτόνομα, είτε σε συνεργασία με τους Αρμένιους υπό μορφή συνομοσπονδίας, ανεξάρτητου κράτους. Το εγχείρημά τους απέτυχε με αποτέλεσμα τον αφανισμό και ξεριζωμό του ελληνορθόδοξου στοιχείου από την περιοχή που πήρε διάσταση γενοκτονίας.

Οι αρχαίοι εμπορικοί δρόμοι της περιοχής μελετώνται σήμερα εκτεταμένα από επιστήμονες, καθώς ο Εύξεινος Πόντος διαπλεόταν από Χετταίους, Κάρες, Θράκες, Έλληνες, Πέρσες, Κιμμέριους, Σκύθες, Ρωμαίους, Βυζαντινούς, Γότθους, Ούννους, Άβαρους, Βούλγαρους, Σλάβους, Βάραγγους, Σταυροφόρους, Βενετούς, Γενοβέζους, Λιθουανούς, Γεωργιανούς, Πολωνούς, Τάταρους, Οθωμανούς και Ρώσους.

Ίσως ο τομέας τα περισσότερα υποσχόμενος της βαθειάς υποβρύχιας αρχαιολογίας είναι η έρευνα για βυθισμένους προϊστορικούς οικισμούς στην υφαλοκρηπίδα και για αρχαία ναυάγια στην ανοξική ζώνη, που αναμένεται να είναι εξαιρετικά καλά διατηρημένα λόγω της απουσίας οξυγόνου. Αυτή η συγκέντρωση ιστορικών δυνάμεων σε συνδυασμό με τις ιδιότητες συντήρησης των ανοξικών νερών του Ευξείνου Πόντοτυ, έχει προσελκύσει το αυξημένο ενδιαφέρον ενάλιων αρχαιολόγων, που έχουν αρχίσει να ανακαλύπτουν μεγάλο αριθμό αρχαίων πλοίων και οργανικών υπολειμμάτων, πολύ καλά διατηρημένων.

Ο Εύξεινος Πόντος είναι το μεγαλύτερο μη οξυγονωμένο θαλάσσιο σύστημα. Αυτό είναι αποτέλεσμα του μεγάλου βάθους της θάλασσας και της σχετικά υψηλής αλμυρότητας (και ως εκ τούτου πυκνότητας) των νερών του βάθους* η ανάμειξη του φρέσκου νερού με το θαλασσινό περιορίζεται στο πολύ στα 100 με 150 μ., ενώ το νερό κάτω από την επιφάνεια αυτή εναλλάσσεται μόνο μια φορά ανά χίλια χρόνια. Επομένως δεν υπάρχει καμία σημαντική ανταλλαγή αερίων με την επιφάνεια, και ως αποτέλεσμα το αποσυντιθέμενο οργανικό υλικό στο ίζημα καταναλώνει κάθε διαθέσιμο οξυγόνο.

Ενώ είναι γενικά αποδεκτό πως ο Εύξεινος Πόντος υπήρξε λίμνη γλυκού νερού (τουλάχιστον τα άνω στρώματά της) με ένα σημαντικά χαμηλότερο επίπεδο κατά τη διάρκεια του τελευταίου παγετώνα, η μετά τον παγετώνα ανάπτυξή της σε θάλασσα παραμένει ζήτημα εντατικής μελέτης και συζητήσεων. Υπάρχουν καταστροφολογικά σενάρια, όπως αυτά που προτείνουν οι Γουίλλιαμ Ράιαν και Γουόλτερ Πίτμαν, καθώς και μοντέλα που δίνουν έμφαση σε μια πιο σταδιακή μεταβολή σε αλατούχες συνθήκες. Βασίζονται σε διαφορετικές θεωρίες για το επίπεδο που η λίμνη γλυκού νερού είχε φτάσει μέχρι την περίοδο που η Μεσόγειος Θάλασσα ήταν αρκετά ψηλά ώστε να ρέει πάνω από τα Δαρδανέλια και τον Βόσπορο. Από την άλλη, μια μελέτη στον θαλάσσιο πυθμένα στην πλευρά του Αιγαίου δείχνει πως την 8η χιλιετία π.Χ. υπήρχε μεγάλη ροή φρέσκου νερού που έβγαινε από τον Εύξεινο Πόντο.

# data[].attributes.attachment_link.title
Μαύρη Θάλασσα - Βικιπαίδεια

# data[].attributes.attachment_link.description
Το λήμμα δεν περιέχει πηγές ή αυτές που περιέχει δεν επαρκούν. Μπορείτε να βοηθήσετε προσθέτοντας την κατάλληλη τεκμηρίωση. Υλικό που είναι ατεκμηρίωτο μπορεί να αμφισβητηθεί και να αφαιρεθεί. Η σήμανση τοποθετήθηκε στις 23/11/2010. Η Μαύρη Θάλασσα ή Εύξεινος Πόντος είναι θάλασσα της νοτιοανατολικής Ευρώπης.

# data[].attributes.headline
Βαλτική θάλασσα

# data[].attributes.subject
Βαλτική θάλασσα

# data[].attributes.body
Η Βαλτική Θάλασσα (λατινικά: Mare Balticum), η οποία που χαρακτηρίζεται και Μεσόγειος της Βόρειας Ευρώπης, εκτείνεται μεταξύ των βορείων γεωγραφικών πλατών 53° - 66° και ανατολικών μεσημβρινών 20° - 26°. Περικλείεται από την Σκανδιναβική Χερσόνησο, τις ηπειρωτικές χώρες της Βόρειας, Ανατολικής και Κεντρικής Ευρώπης και τα νησιά της Δανίας. Η Βαλτική θάλασσα ακτογραφεί τα παράλια εννέα χωρών.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Το λήμμα δεν περιέχει πηγές ή αυτές που περιέχει δεν επαρκούν. Μπορείτε να βοηθήσετε προσθέτοντας την κατάλληλη τεκμηρίωση. Υλικό που είναι ατεκμηρίωτο μπορεί να αμφισβητηθεί και να αφαιρεθεί.
Η σήμανση τοποθετήθηκε στις 11/06/2015.

Η Βαλτική Θάλασσα ( λατινικά: Mare Balticum), η οποία που χαρακτηρίζεται και Μεσόγειος της Βόρειας Ευρώπης, εκτείνεται μεταξύ των βορείων γεωγραφικών πλατών 53° - 66° και ανατολικών μεσημβρινών 20° - 26°. Περικλείεται από την Σκανδιναβική Χερσόνησο, τις ηπειρωτικές χώρες της Βόρειας, Ανατολικής και Κεντρικής Ευρώπης και τα νησιά της Δανίας. Είναι ο αρχαίος "Σαρματικός ωκεανός" του Μαρκιανού του Ηρακλειώτη. Συνδέεται δια των πορθμών Κάτεγατ και Σκάγερακ με την Βόρεια Θάλασσα και τον Ατλαντικό ωκεανό. Η Βαλτική θάλασσα συνδέεται με την Λευκή Θάλασσα από το Κανάλι της Λευκής Θάλασσας και κατευθείαν στην Βόρεια Θάλασσα από το Κανάλι του Κιέλου. Περιλαμβάνει τον Βοθνιακό κόλπο, τον Φινλανδικό κόλπο, τον κόλπο της Ρίγας και τον κόλπο του Γκντανσκ. Η Βαλτική θάλασσα ακτογραφεί τα παράλια εννέα χωρών.

Ο πρώτος που την ονόμασε Βαλτική Θάλασσα ήταν ο Αδάμ εκ Βρέμης και φαίνεται πως βάσισε την ονομασία σε ένα μεγάλο νησί, την Βαλτία, που αναφέρεται από τον Ξενοφώντα και τοποθετείται στην βόρεια Ευρώπη, αποκαλώντας έτσι τη Σκανδιναβία ως μεγάλη νήσο. Ετυμολογικά πιθανόν να συνδέεται με το Γερμανικό belt, ένα όνομα που χρησιμοποιείται για μερικούς από τους Δανέζικους πορθμούς, ενώ άλλοι ισχυρίζονται πως κατάγεται από το Λατινικό balteus (ζώνη). Από τη χρήση αυτή ο όρος Βαλτική έχει εφαρμοστεί και στον όρο Βαλτικές χώρες. Μια άλλη προτεινόμενη καταγωγή από την Ινδοευρωπαϊκή ρίζα *bhel (που σημαίνει λευκό, λαμπερό), μοιάζει υποθετική και θεωρητική.

Η Βαλτική Θάλασσα είναι γνωστή σε διάφορες γλώσσες ως "Ανατολική Θάλασσα", "Δυτική Θάλασσα" ή "Βαλτική Θάλασσα":

Σε μια άλλη Βαλτο-Φιννική γλώσσα, τα Εσθονικά, ονομάζεται Δυτική Θάλασσα (Läänemeri).

Κατά τη διάρκεια της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, η Βαλτική Θάλασσα ήταν γνωστή ως Σουηβική θάλασσα (Mare Suebicum) ή Σαρματική θάλασσα (Mare Sarmaticum). Ο Τάκιτος, στη βιογραφία του Αγρικόλα και στο έργο του Γερμανία το 98 μ.Χ. περιέγραψε την Σουηβική Θάλασσα, ονομασμένη από την φυλή των Σουηβών, κατά τους ανοιξιάτικους μήνες, ως μια υφάλμηρη θάλασσα όταν ο πάγος στη Βόρεια Θάλασσα έλιωνε και μεγάλα κομμάτια έπλεαν πάνω της.

Από την εποχή των Βίκινγκ, οι Σκανδιναβοί την ονόμασαν "η Ανατολική Λίμνη", αλλά ο Σάξων ο Γραμματικός αναφέρει στο έργο του Gesta Danorum ένα παλαιότερο όνομα Γκάντβικ. ("- βικ" στα Αρχαία Νορβηγικά σημαίνει κόλπος, που υποδηλώνει πως οι Βίκινγκ σωστά την θεώρησαν πορθμό της θάλασσας).

Πέρα από ψάρια η θάλασσα παρέχει επίσης ήλεκτρο (γνωστό και ως κεχριμπάρι), κυρίως στις νότιες ακτές της. Οι όμορες χώρες έχουν παραδοσιακά προμηθευτεί ξυλεία, ξυλόπισσα, λινάρι και κάνναβη. Η Σουηδία διέθετε από την πρώιμη μεσαιωνική εποχή μια ανθηρή μεταλλευτική βιομηχανία, ιδιαίτερα σιδήρου και ασημιού. Η Πολωνία είχε και έχει ακόμα εκτεταμένα ορυχεία αλατιού. Όλα αυτά έχουν βοηθήσει στην άνθηση του εμπορίου από την Ρωμαϊκή εποχή. Την εποχή των Βίκινγκ αποτελούσε τμήμα της Εμπορικής Οδού Βαράγγων - Ελλήνων.

Τα μεγαλύτερα νησιά της Βαλτικής, κατά σειρά μεγέθους, είναι:

Οι μεγαλύτερες παράκτιες πόλεις είναι οι:

# data[].attributes.attachment_link.title
Βαλτική Θάλασσα - Βικιπαίδεια

# data[].attributes.attachment_link.description
Το λήμμα δεν περιέχει πηγές ή αυτές που περιέχει δεν επαρκούν. Μπορείτε να βοηθήσετε προσθέτοντας την κατάλληλη τεκμηρίωση. Υλικό που είναι ατεκμηρίωτο μπορεί να αμφισβητηθεί και να αφαιρεθεί. Η σήμανση τοποθετήθηκε στις 11/06/2015. Η Βαλτική Θάλασσα ( λατινικά: Mare Balticum), η οποία που χαρακτηρίζεται και Μεσόγειος της Βόρειας Ευρώπης, εκτείνεται μεταξύ των βορείων γεωγραφικών πλατών 53° - 66° και ανατολικών μεσημβρινών 20° - 26°.

# data[].attributes.body
Το Εθνικό Θαλάσσιο Πάρκο Ζακύνθου ιδρύθηκε το 1999 και περιλαμβάνει τον κόλπο του Λαγανά, στις νότιες ακτές της Ζακύνθου, στο Ιόνιο Πέλαγος. Η περιοχή αποτελεί τμήμα του δικτύου προστατευόμενων περιοχών Natura 2000. Το θαλάσσιο πάρκο Ζακύνθου είναι το πρώτο πάρκο τέτοιου είδους που ιδρύθηκε στην Ελλάδα αλλά και την Μεσόγειο για την προστασία της θαλάσσιας χελώνας Καρέττα καρέττα.

Η προστατευόμενη περιοχή περιλαμβάνει την θαλάσσια έκταση και τις νησίδες του κόλπου του Λαγανά, τις παραλίες ωοτοκίας της θαλάσσιας χελώνας και μία παράκτια ζώνη, που περιβάλει αυτές, τον υγροβιότοπο της Λίμνης Κεριού, το Μαραθωνήσι και τις Νήσους Στροφάδες, που βρίσκονται περίπου πενήντα χιλιόμετρα νοτίως της Ζακύνθου. Διοικητικά υπάγεται στο Δημοτικό Διαμέρισμα Παντοκράτορος του πρώην Δήμου Λαγανά.

Το οικοσύστημα αποτελεί περιοχή ωοτοκίας της θαλάσσιας χελώνας, ενώ περιλαμβάνει και συστήματα αμμοθινών, υποθαλάσσια λιβάδια Ποσειδωνίας (Posidonia oceanica) και παράκτια οικοσυστήματα. Σ' αυτά απαντώνται εκατοντάδες είδη σπάνιας χλωρίδας και πανίδας.

# data[].attributes.location_name
FFXP+VC Φούρνοι Κορσεών, Ελλάδα

# data[].attributes.headline
Φούρνοι Κορσεών, Ελλάδα

# data[].attributes.subject
Φούρνοι Κορσεών, Ελλάδα

# data[].attributes.body
Θαλάσσιο οικοσύστημα σπάνιας βιοποικιλότητας (ενταγμένο στο δίκτυο NATURA 2000) και αληθινός παράδεισος για τους φυσιολάτρες. Ως αποτέλεσμα έρευνας, εντοπίστηκαν σημαντικοί ύφαλοι ασβεστολιθικών ροδοφυκών σε βάθος 50-170μ., 35 είδη ασπόνδυλων και 36 είδη φυκών. Το πιο σημαντικό εύρημα ήταν η ανακάλυψη κοραλλιών σε μεγάλα βάθη, των οποίων η ηλικία ξεπερνά, σύμφωνα με εκτιμήσεις, τα 700 χρόνια. Αποτελεί εντυπωσιακό οικοσύστημα που ανταγωνίζεται και ξεπερνά σε ομορφιά τους τροπικούς κοραλλιογενείς υφάλους. Ωστόσο, αυτός ο θησαυρός τείνει να εξαφανιστεί επειδή αρκετοί ύφαλοι έχουν καταστραφεί από τις μηχανότρατες.

Το ΑΡΧΙΠΕΛΑΓΟΣ και επιστήμονες του RAC/SPA των Ηνωμένων Εθνών ανακαλύπτουν και ερευνούν το κρυμμένο μυστικό του Αιγαίου - Archipelagos

# data[].attributes.headline
Λιβάδια Ποσειδωνίας

# data[].attributes.subject
Λιβάδια Ποσειδωνίας

# data[].attributes.body
Οι μεγάλες πυκνές φυκάδες του βυθού, τα λιβάδια της Ποσειδωνίας, αποτελούν ένα από τα πιο σημαντικά και σίγουρα το πιο χαρακτηριστικό οικοσύστημα των βυθών της Μεσογείου. Συνήθως όταν φτάνουμε στην ακροθαλασσιά και βλέπουμε παντού ξεβρασμένα φύκια νομίζουμε ότι η παραλία είναι βρώμικη. Ή ακόμα όταν βουτάμε στη θάλασσα και από κάτω μας είναι φυκάδες, νιώθουμε ότι κάτι επικίνδυνο παραμονεύει μέσα τους. Και οι δύο αντιδράσεις είναι λανθασμένες καθώς η Ποσειδωνία αναπτύσσεται μόνο σε καθαρά και διαυγή νερά και κατά συνέπεια αποτελεί δείκτης υγείας του θαλάσσιου οικοσυστήματος, ενώ μέσα στα πυκνά φυλλώματα της, βρίσκουν προστασία εκατοντάδες μικρά, ακίνδυνα είδη.

Η Ποσειδωνία (Posidonia oceanica) στην πραγματικότητα δεν είναι φύκος αλλά αγγειόσπερμο φυτό, το οποίο, πριν από 60 περίπου εκατομμύρια χρόνια, ζούσε στην ξηρά, κοντά στη θάλασσα, και σιγά-σιγά κατάφερε να προσαρμοστεί μέσα στο νερό, διατηρώντας τα χαρακτηριστικά των χερσαίων συγγενών του. Όπως όλα τα ανώτερα φυτά της ξηράς, η Ποσειδωνία έχει ρίζες, βλαστούς, φύλλα, άνθη και καρπούς. Δημιουργεί ένα τεράστιο σύμπλεγμα από ρίζες με τις οποίες σταθεροποιείται στις αμμούδες. Τα πράσινα φύλλα της, που μοιάζουν με κορδέλες, βγαίνουν σε τούφες των 6-7 και μπορεί να φτάσουν το 1,5 μέτρο μήκος, ενώ μεγαλώνοντας γίνονται σκούρα καφέ και αφού πεθάνουν, ξεβράζονται με τα κύματα στην ακροθαλασσιά δημιουργώντας χαρακτηριστικές τεράστιες αποθέσεις. Ο καρπός της επιπλέει και είναι γνωστός στους ψαράδες ως «η ελιά της θάλασσας». Φύεται σε βάθη από λίγα εκατοστά έως και 50 μέτρα, ανάλογα με τη θολερότητα των νερών της περιοχής. Είναι ενδημικό είδος της Μεσογείου και σχηματίζει πυκνά υποθαλάσσια λιβάδια, ή αλλιώς «λειμώνες», ύψιστης περιβαλλοντικής αξίας.

Η σημασία των λιβαδιών της Ποσειδωνίας είναι τεράστια καθώς συνιστούν ιδανικό βιότοπο για εκατοντάδες είδη, ενώ παίζουν σημαντικό ρόλο και για την ίδια την οικολογία των θαλασσών. Σαν φυτό που είναι ασκεί τις ίδιες λειτουργίες στο υποθαλάσσιο περιβάλλον όπως τα φυτά της ξηράς στη γη και τον αέρα. Τα λιβάδια της Ποσειδωνίας σταθεροποιούν με τις ρίζες τους το υπόστρωμα του βυθού, παράγουν μεγάλες ποσότητες οργανικής ύλης, αποδεσμεύουν οξυγόνο στο νερό, λειτουργούν ως ενδιαίτημα και καταφύγιο για τους θαλάσσιους οργανισμούς και προστατεύουν τις παραλίες από τη διάβρωση που προκαλούν τα κύματα. Έχει διαπιστωθεί ότι μέσα στα πυκνά φυλλώματα, βρίσκουν καταφύγιο πάνω από 300 είδη χλωρίδας και 1000 είδη πανίδας. Η σημαντικότερη λειτουργία του σε σχέση με τα ζώα του βυθού είναι ότι αποτελεί τον πιο σημαντικό «βρεφονηπιακό σταθμό» πολλών ειδών, κάθως μέσα τους ο γόνος μπορεί να προστατευθεί από θηρευτές και ρεύματα.

Ο κύριος εχθρός της Ποσειδωνίας είναι οι ανθρώπινες δραστηριότητες. Οι περιοχές όπου βρίσκονται τα λιβάδια αποτελούν πλούσια αλιευτικά πεδία, γι αυτό και γίνονται στόχος από τους αλιείς. Η ανεξέλεγκτη χρήση αλιευτικών εργαλείων βυθού, όπως τα παρασυρόμενα δίχτυα, αποτελούν την βασικότερη αίτια καταστροφής των λιβαδιών. Επεκτάσεις λιμανιών, κατασκευές ξενοδοχείων, αγκυροβόληση πλοίων, ευτροφισμός και χημική ρύπανση αυξάνουν την ποσότητα ιζήματος, αυξάνοντας έτσι και την θολερότητα του νερού. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να μειώνεται το φως που φτάνει στα λιβάδια, ενώ το ίζημα καλύπτει τα φύλλα του φυτού. Απειλή για την Ποσειδωνία αποτελούν και δύο επεκτατικά φύκη του γένους Caulerpa που έχουν εισβάλλει στην Μεσόγειο και παίρνουν τη θέση της στο υπόστρωμα του βυθού. Η Ποσειδωνία αποτελεί προστατευόμενο είδος από την Ευρωπαϊκή Ένωση αλλά και την Ελληνική νομοθεσία και έχουν ήδη ξεκινήσει προσπάθειες χαρτογράφησής της στην Ελλάδα.

πηγή: https://www.naturagraeca.com

# data[].attributes.headline
λιβάδια Ποσειδωνίας 

# data[].attributes.subject
λιβάδια Ποσειδωνίας 

# data[].attributes.body
Τα προστατευόμενα λιβάδια Ποσειδωνίας, συναντώνται μόνο στην Μεσόγειο από τα ρηχά νερά έως και τα βάθη 50 μέτρων. Διατηρούν θεμελιώδη ρόλο στη διατήρηση της υγείας και παραγωγικότητας των θαλασσίων οικοσυστημάτων. Περισσότερα από 300 είδη φυκών και πάνω από 1000 είδη θαλάσσιων ζώων ζουν στα λιβάδια Ποσειδωνίας, συμπεριλαμβανομένου και ενός μεγάλου αριθμού ειδών εμπορικής σημασίας.
https://archipelago.gr/ti-kanoume/thalassia-prostasia/koralligenis-yfali-ke-livadia-posidonias/

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Η συνεχιζόμενη καταστροφή των θαλάσσιων λιβαδιών Ποσειδωνίας που λαμβάνει χώρο στις ελληνικές θάλασσες όπου δυστυχώς δεν εφαρμόζεται κανένα αποτελεσματικό μέτρο για την προστασία τους, δεν προκαλεί μόνο σημαντικές επιπτώσεις στην αλιεία (καθώς μειώνεται η παραγωγικότητα των αλιευμάτων) και στον τουρισμό (καθώς προκαλούνται φαινόμενα διάβρωσης παραλιών), αλλά μας στερεί επίσης από τις πολύτιμες υπηρεσίες που προσφέρουν αυτά τα σημαντικά οικοσυστήματα για τον περιορισμό των αποτελεσμάτων της κλιματικής αλλαγής. Συνολικά στη Μεσόγειο εκτιμάται ότι η ανθρώπινη δραστηριότητα τα τελευταία 50 χρόνια, έχει μειώσει την έκταση των λιβαδιών Ποσειδωνίας σε ποσοστό που ξεπερνάει το 34%.

Ένας από τους κύριους τομείς έρευνας του Ινστιτούτου Αρχιπέλαγος τα τελευταία 15 και πλέον χρόνια, έχει επικεντρωθεί στα θαλάσσια λιβάδια Ποσειδωνίας του Αιγαίου και αποτελεί μία μεγάλη προσπάθεια που στοχεύει στην προστασία τους. Σε συνεργασία με το Περιφερειακό Κέντρο Δράσης των Ηνωμένων Εθνών για τη Μεσόγειο (UNEP/MAP SPA/RAC) και με το Τμήμα Βιολογίας του Πανεπιστημίου West of England, Bristol, αξιοποιώντας την αιχμή της τεχνολογίας χαρτογραφούμε με λεπτομερείς χάρτες την ακριβή θέση, έκταση και κατάσταση αυτών των σημαντικών οικοσυστημάτων. Με τον τρόπο αυτό συμβάλλουμε στην κάλυψη των σημαντικών κενών γνώσης για αυτά τα σημαντικά οικοσυστήματα στις ελληνικές θάλασσες.

Παράλληλα, σε συνεργασία με το τμήμα Βιολογίας του Πανεπιστημίου Essex Αγγλίας, και με τη χρήση ειδικών ψηφιακών καταγραφικών συστημάτων, γίνεται ποσοτικοποίηση της δυνατότητας απορρόφησης του άνθρακα από τα λιβάδια Ποσειδωνίας στο Αιγαίο.
Η πολυσυζητημένη κλιματική αλλαγή οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στην αύξηση του άνθρακα στην ατμόσφαιρα, η οποία προκαλείται από πολυάριθμους ανθρωπογενείς παράγοντες όπως η ρύπανση και η καταστροφή των δασών. Συχνά όμως αγνοούμε ότι η φύση μπορεί να προσφέρει λύσεις στα μεγάλα προβλήματα που προκαλεί η ανθρώπινη δραστηριότητα, όταν βέβαια ο άνθρωπος δεν καταστρέφει τους φυσικούς πόρους.

Αξιοσημείωτο είναι ότι σύμφωνα με πρόσφατες έρευνες αναγνωρίστηκε ότι τα θαλάσσια λιβάδια μπορούν να απορροφήσουν έως και 35 φορές περισσότερο άνθρακα, σε σύγκριση με τα τροπικά δάση. Συνεπώς μπορεί να περιορίσουν και να αναστρέψουν έως ένα βαθμό ακόμα και τα φαινόμενα οξείδωσης των θαλασσών.

Καθώς στην Ελλάδα επί χρόνια ανεχόμαστε την καταστροφή των θαλάσσιων λιβαδιών χωρίς να έχουμε συνειδητοποιήσει την αξία τους ως αναντικατάστατο φυσικό πόρο, είναι πλέον καιρός να αναγνωρίσουμε τουλάχιστον το οικονομικό κόστος που θα προκαλέσει η καταστροφή τους σε εμάς και στις επόμενες γενιές

Θαλάσσια λιβάδια Ποσειδωνίας

Τα προστατευόμενα λιβάδια Ποσειδωνίας, συναντώνται μόνο στην Μεσόγειο από τα ρηχά νερά έως και τα βάθη 50 μέτρων. Διατηρούν θεμελιώδη ρόλο στη διατήρηση της υγείας και παραγωγικότητας των θαλασσίων οικοσυστημάτων. Περισσότερα από 300 είδη φυκών και πάνω από 1000 είδη θαλάσσιων ζώων ζουν στα λιβάδια Ποσειδωνίας, συμπεριλαμβανομένου και ενός μεγάλου αριθμού ειδών εμπορικής σημασίας.

Δυστυχώς, στις μέρες μας, τα λιβάδια Ποσειδωνίας μειώνονται σε ανησυχητικούς ρυθμούς και σε αρκετές περιπτώσεις οδηγούνται σε ερημοποίηση, ιδίως στην κεντρική και δυτική Μεσόγειο. Tο Αιγαίο στηρίζει έως σήμερα ορισμένες από τις σημαντικότερες εκτάσεις λιβαδιών Ποσειδωνίας που έχουν εναπομείνει στη Μεσόγειο.

Η Ποσειδωνία δεν είναι φύκος, αλλά ένα πολυετές "ανώτερο" φυτό. Ανθοφορεί κάθε λίγα χρόνια κατά τους φθινοπωρινούς μήνες. Το λουλούδι και ο καρπός της έχουν χαρακτηριστικό πράσινο χρώμα.

UNEP - MAP - RAC/SPA

Περιφερειακό Κέντρο Δράσης των Ηνωμένων Εθνών για τη Μεσόγειο του Περιβαλλοντικού Προγράμματος των Ηνωμένων Εθνών

Δράσεις

Χαρτογράφηση των λιβαδιών της Ποσειδωνίας

Η χαρτογράφηση της έκτασης και της κατάστασης των θαλάσσιων λιβαδιών σε διάφορες περιοχές του Αιγαίου, υλοποιείται από το Ινστιτούτο Αρχιπέλαγος με στόχο να συμβάλει στην κάλυψη σημαντικών κενών γνώσης σχετικά με την ακριβή θέση και κατάσταση αυτών των σημαντικών οικοτόπων. Η σωστή χαρτογράφηση που αποτελεί προϋπόθεση για την εφαρμογή των απαραίτητων μέτρων διαχείρισης και προστασίας.

Η χαρτογράφηση διεξάγεται με το ερευνητικό σκάφος "Aegean Explorer" και τη συνδυαστική χρήση σύγχρονου επιστημονικού εξοπλισμού που περιλαμβάνει multibeam sonar για την τρισδιάστατη απεικόνιση των θαλάσσιων οικοσυστημάτων, scanner βιομάζας για την εκτίμηση της βιομάζας των ιχθυαποθεμάτων, ROV (τηλεχειριζόμενο υποβρύχιο όχημα), σύστημα ρομποτικής χαρτογραφικής κάμερας για βάθη έως 300 μέτρα, αυτόνομο σκάφος χαρτογράφησης οικοτόπων (που μπορεί να χαρτογραφεί αυτόνομα σε προκαθορισμένες πορείες για > 6 ώρες), ειδικά εξοπλισμένων καγιάκ για τη χαρτογράφηση οικοτόπων, υποβρύχια drone, καθώς και γερανό για δειγματοληψίες σε βαθιά νερά.

Στη συνέχεια, τα δεδομένα επεξεργάζονται με χρήση λογισμικού Γεωγραφικών Συστημάτων Πληροφόρησης (GIS) και συγκρίνονται με δορυφορικές εικόνες, προκειμένου να παραχθούν οι ακριβέστεροι χάρτες κατανομής. Αυτό θα συμβάλει στη εφαρμογή μέτρων προστασίας για τη διατήρηση αυτού του σημαντικού θαλάσσιου οικοτόπου, αλλά και ευαισθητοποίησης και ενημέρωση των κοινωνιών, αλλά και των αρχών αναφορικά με τη σημασία και τη νομική υποχρέωση της Ελλάδας να προστατεύσει αυτόν τον σημαντικό φυσικό πόρο.

Μελέτες "Μπλε άνθρακα" (Blue Carbon) στα θαλάσσια λιβάδια

Τα λιβάδια Ποσειδωνίας θεωρούνται σημαντικό παράκτιο οικοσύστημα που συμβάλλει στην αποθήκευση του λεγόμενου "μπλε άνθρακα". Αυτά τα παράκτια οικοσυστήματα αποθηκεύουν μεγάλες ποσότητες άνθρακα μέσα στα ίδια τα φυτά και το υποκείμενο στρώμα ιζήματος. Στην πραγματικότητα, τα θαλάσσια λιβάδια σε ορισμένες περιπτώσεις μπορούν να είναι 35 φορές πιο αποτελεσματικά στη δέσμευση άνθρακα από ότι τα τροπικά δάση και, επομένως, η κατανόηση της ικανότητας των λιβαδιών Ποσειδωνίας να αποθηκεύουν άνθρακα είναι κρίσιμη για να κατανοήσουμε τις υπηρεσίες που προσφέρουν αυτά τα σημαντικά οικοσυστήματα ως πιθανή λύση για τον μετριασμό της παγκόσμιας κλιματικής αλλαγής. Το Ινστιτούτο Αρχιπέλαγος σε συνεργασία με επιστήμονες του Πανεπιστημίου του Essex, Βρετανίας, υλοποιεί έρευνα για την ποσοτικοποίηση της αποθήκευσης άνθρακα για διάφορα είδη θαλάσσιων λιβαδιών στο Αιγαίο.

Αυτή η έρευνα χρησιμοποιώντας σύγχρονα υποβρύχια καταγραφικά συστήματα, στοχεύει στη μέτρηση της παραγωγής οξυγόνου σε σχέση με την κατανάλωση, ως δείκτη για το δυναμικό αποθήκευσης άνθρακα από διαφορετικά είδη θαλάσσιων λιβαδιών, διαδικασία που ονομάζεται "παραγωγικότητα". Αξιολογώντας την παραγωγικότητα ιδίως των λιβαδιών Posidonia oceanica στο Αιγαίο, μπορούμε να ποσοτικοποιήσουμε το βαθμό στον οποίο τα λιβάδια Ποσειδωνίας στην Ελλάδα συμβάλλουν σε αυτή πολύτιμη αυτή υπηρεσία του οικοσυστήματος.

Επαναφύτευση λιβαδιών Ποσειδωνίας

Το Ινστιτούτο έχει αναπτύξει πρακτικές επαναφύτευσης των θαλάσσιων λιβαδιών Ποσειδωνίας, σε συνεργασία με εξειδικευμένα ευρωπαϊκά πανεπιστήμια. Μετά από 3 χρόνια πειραματικής εφαρμογής διαφορετικών μεθόδων για την επαναφύτευση των λιβαδιών της Posidonia oceanica, οι δράσεις επαναφύτευσης που διεξάγονται σήμερα από το Ινστιτούτο Αρχιπέλαγος αποσκοπούν στο να βοηθήσουν αυτά τα λιβάδια να ανακάμψουν από ανθρωπογενείς καταστροφές (π.χ. από αγκυροβόλια) ή άλλες περιβαλλοντικές καταστροφές, με πρακτικές που είναι φιλικές προς το περιβάλλον αλλά και χαμηλού κόστους. Πλέον, είμαστε σε θέση να επαναφυτεύσουμε ολοένα και μεγαλύτερες εκτάσεις λιβαδιών Ποσειδωνίας στις ελληνικές θάλασσες, συμβάλλοντας στη μείωση του αποτυπώματος άνθρακα και στη βελτίωση της υγείας των θαλάσσιων οικοσυστημάτων.

Κατά τη διάρκεια των χειμερινών μηνών, μέρος των θαλάσσιων λιβαδιών μπορεί να ξεριζωθεί έπειτα από τον έντονο κυματισμό, ενώ κατά τη διάρκεια της τουριστικής περιόδου εκτεταμένες ζημιές προκαλούνται από την ανεξέλεγκτη αγκυροβόληση πάνω στα λιβάδια. Τα βιώσιμα τμήματα του φυτού συλλέγονται και διατηρούνται μέχρις ότου μπορούν να φυτευτούν με τη χρήση φυσικών βιοδιασπώμενων υλικών. Απαιτείται περίοδος προσαρμογής τουλάχιστον 7 ημερών για να περιοριστεί η καταπόνηση των βλαστών, ενώ έπειτα ξεκινάει η διαδικασία επαναφύτευσης. Οι περιοχές όπου έχει ολοκληρωθεί η επαναφύτευση παρακολουθούνται περιοδικά προκειμένου να προσδιοριστεί η επιτυχής ανάπτυξη των φυτών. ή η παρουσία ειδών πανίδας με τα λιβάδια Ποσειδωνίας.
Τα πρωτόκολλα που αναπτύσσουμε βασίζονται μεταξύ άλλων στην αρχή της μικρότερης δυνατής παρέμβασης στα φυσικά θαλάσσια οικοσυστήματα. Κατά τη διάρκεια της επαναφύτευσης δεν χρησιμοποιείται πλαστικό ή κάποιο άλλο υλικό που θα μπορούσε να συνεισφέρει στη θαλάσσια ρύπανση. Επίσης στόχος μας, επίσης, δεν είναι να αποψιλώσουμε ήδη υπάρχοντα λιβάδια Ποσειδωνίας ανακυκλώνοντας το πρόβλημα και αδυνατίζοντας τα υγιή λιβάδια. Γι' αυτό στα πρωτόκολλα που αναπτύξαμε χρησιμοποιούμε υλικά που μας προσφέρει η ίδια η φύση. Τα "μοσχεύματα" που χρησιμοποιούμε είναι βιώσιμα τμήματα του φυτού που ξεβράζονται στις ακτές όταν αποκολλώνται από το λιβάδι κατά τη διάρκεια καταιγίδων. Προσπαθούμε, επίσης, να αντιστρέψουμε τη ζημιά που έχει ήδη προκληθεί από την αγκυροβόληση των σκαφών, χρησιμοποιώντας τα τμήματα των φυτών Ποσειδωνίας που έχουν αποκοπεί από άγκυρες-χωρίς αυτό να σημαίνει ότι ενθαρρύνουμε τη συνέχιση μιας πρακτικής που προκαλεί συχνά ανεπανόρθωτη ζημία στα λιβάδια της Ποσειδωνίας.

Αξιολόγηση της υγείας των θαλάσσιων λιβαδιών

Τα λιβάδια της P. oceanica λειτουργούν ως σύνθετοι οικότοποι που λειτουργούν ως καταφύγια, περιοχές αναπαραγωγής και τροφής για μεγάλο εκατοντάδες είδη πανίδας. Η κατάσταση της υγείας ενός θαλάσσιου λιβαδιού μπορεί να αξιολογηθεί εξετάζοντας διάφορες παραμέτρους, όπως τον αριθμό των βλαστών, το μήκος των λεπίδων, την κάλυψη των φύλλων, το ποσοστό κάλυψης, αλλά και τους πληθυσμούς ψαριών και ασπόνδυλων γύρω από το λιβάδι, τα επίπεδα ανθρωπογενούς επιβάρυνσης στην περιοχή, κ.α..

Για πολλά χρόνια και σε διάφορες περιοχές του ανατολικού Αιγαίου, οι ερευνητές του Ινστιτούτου Αρχιπέλαγος καταγράφουν την υγεία των θαλάσσιων λιβαδιών Ποσειδωνίας με βάση το πρωτόκολλο Seagrass Watch, ενώ επίσης αξιολογούν την κάλυψη των επιφύτων συγκρίνοντας αυτές τις παραμέτρους σε διάφορα είδη θαλάσσιων λιβαδιών. Η κατανόηση της οικολογικής κατάστασης των λιβαδιών της P. oceanica θα βοηθήσει το Ινστιτούτο Αρχιπέλαγος να δημιουργήσει μια στρατηγική διατήρησης και να αποτρέψει την υποβάθμιση αυτού του ιδιαίτερα ζωτικής σημασίας οικοσυστήματος.

Κατανομή του eDNA της πανίδας που σχετίζεται με την Posidonia oceanica

Το περιβαλλοντικό DNA (eDNA) αποτελεί ένα ολοένα και πιο δημοφιλές εργαλείο για την αξιολόγηση της συνολικής βιοποικιλότητας καθώς και για την παρακολούθηση ορισμένων ειδών στα υδάτινα οικοσυστήματα. Χρησιμοποιεί ίχνη DNA (π.χ. από κύτταρα του δέρματος, βλέννα ή άλλα εκκρίματα) που έχουν απομείνει στο θαλασσινό νερό για να επιβεβαιώσουν την παρουσία των θαλάσσιων ειδών σε ορισμένες τοποθεσίες, εξοικονομώντας έτσι προσπάθεια καταμέτρησης και αποτρέποντας την πιθανή εσφαλμένη ταυτοποίηση ειδών που μοιάζουν μεταξύ τους. Δεδομένου ότι εκατοντάδες είδη μπορούν να ζήσουν προστατευμένα μέσα στα λιβάδια της P. oceanica, συχνά η οπτική αξιολόγηση δεν επαρκεί ως μέθοδος παρακολούθησης των ειδών. Ως εκ τούτου, το eDNA θα μπορούσε να αποτελέσει το μέλλον της παρακολούθησης τέτοιων κρυπτικών ειδών.Το Ινστιτούτο Αρχιπέλαγος σε συνεργασία με το University of the West of England (UWE) εργάζεται για την ανάπτυξη αυτού του εργαλείου, το οποίο αρχικά επικεντρώθηκε στην P. nobilis πριν την μεγάλη έξαρση της θνησιμότητας του είδους. Ωστόσο, με το eDNA να είναι μια νέα και καινοτόμος μεθοδολογία, εξακολουθεί να είναι ελάχιστα γνωστός ο τρόπος με τον οποίο οι περιβαλλοντικοί παράγοντες επηρεάζουν τη διασπορά του eDNA, συνεπώς ένας σημαντικός στόχος αυτής της έρευνας είναι να βελτιώσει την κατανόηση αυτής της αλληλεπίδρασης.

Ρύπανση μικροπλαστικών στα λιβάδια της P. oceanica

Η ρύπανση από πλαστικα και μικροπλαστικά αποτελεί ένα παγκόσμιο πρόβλημα που πλήττει σχεδόν κάθε θαλάσσιο οικοσύστημα. Καθώς τα λιβάδια της Ποσειδωνίας μειώνουν τη ροή του νερού, προκαλούν την απόρριψη ιζήματος από τη στήλη νερού σε υψηλότερο ρυθμό από τις περιοχές όπου δεν υπάρχει θαλάσσια βλάστηση. Εκτός από την αυξημένη καθίζηση, υπάρχει λιγότερη κίνηση νερού εντός του λιβαδιού της Ποσειδωνίας, επομένως το ίζημα είναι λιγότερο πιθανό να διαταραχθεί και πάλι αφού εγκατασταθεί. Χρησιμοποιώντας αυτή τη γνώση, υποθέτουμε ότι με αυξημένους ρυθμούς καθίζησης υπάρχει μια αύξηση στην απόθεση μικροπλαστικών και θραυσμάτων πλαστικού μέσα σε αυτούς τους θόλους, ενδεχομένως καθιστώντας τους ως ένα σημαντικό αποδέκτη της πλαστικής ρύπανσης . Το Ινστιτούτο Αρχιπέλαγος, Το Ινστιτούτο Αρχιπέλαγος σε συνεργασία με το University of the West of England (UWE) και το Plymouth Marine Laboratory, συνεργάζονται για να διερευνήσουν αυτή τη θεωρία συλλέγοντας ιζήματα από τα λιβάδια της Ποσειδωνίας και εξάγοντας τα μικροπλαστικά για να εκτιμήσουν εάν υπάρχει αύξηση σε σύγκριση με την άμμο σε παρακείμενες περιοχές. Εάν η θεωρία μας αποδείξει ότι υπάρχουν περισσότερα μικροπλαστικά μέσα στα λιβάδια, θα επισημάνει ότι αποτελούν ένα σημαντικό αποδέκτη πλαστικής ρύπανσης, γεγονός που θα μπορούσε να έχει σοβαρές επιπτώσεις στα είδη που ζουν στα θαλάσσια λιβάδια.

Απειλές

Κύριοι παράγοντες απειλής είναι η αλιεία με συρόμενα εργαλεία, τα αγκυροβόλια, η ανεξέλεγκτη παράκτια ανάπτυξη, οι υπερεντατικές υδατοκαλλιέργειες, ο ευτροφισμός, καθώς και η ανάπτυξη ανταγωνιστικών εισβολικών ειδών.

Ιδιαίτερα σημαντική απειλή είναι η ανεξέλεγκτη αγκυροβόληση μεγάλου αριθμού σκαφών αναψυχής. Κάθε φορά που μία άγκυρα ρίχνεται σε λιβάδι Ποσειδωνίας, η ζημιά που προξενείται χρειάζεται δεκαετίες για να αναπληρωθεί, εάν ποτέ αναπληρωθεί. Φανταστείτε το συνολικό μέγεθος της καταστροφής σε ένα μικρό κόλπο στον οποίο κάθε μέρα αγκυροβολούν περισσότερα από 20 σκάφη αναψυχής κατά τους θερινούς μήνες.

Συνέπειες

Όταν τα λιβάδια καταστρέφονται:

Οι θάλασσες μας γίνονται λιγότερο παραγωγικές και κατ' επέκταση και η αλιευτική παραγωγή!

Οι παραλίες που βρίσκονται κοντά στα λιβάδια μπορεί να διαβρωθούν και να εξαφανιστούν για πάντα! Όταν εξαφανιστούν τα λιβάδια Ποσειδωνίας, παύει να υπάρχει το φυσικό φράγμα που προσφέρει το ρίζωμα τους ενάντια στη διαβρωτική ενέργεια των κυμάτων.

# data[].attributes.attachment_link.title
Κοραλλιγενείς ύφαλοι & λιβάδια Ποσειδωνίας - Αρχιπέλαγος

# data[].attributes.attachment_link.description
Η συνεχιζόμενη καταστροφή των θαλάσσιων λιβαδιών Ποσειδωνίας που λαμβάνει χώρο στις ελληνικές θάλασσες όπου δυστυχώς δεν εφαρμόζεται κανένα αποτελεσματικό μέτρο για την προστασία τους, δεν προκαλεί μόνο σημαντικές επιπτώσεις στην αλιεία (καθώς μειώνεται η παραγωγικότητα των αλιευμάτων) και στον τουρισμό (καθώς προκαλούνται φαινόμενα διάβρωσης παραλιών), αλλά μας στερεί επίσης από τις πολύτιμες υπηρεσίες που προσφέρουν αυτά τα σημαντικά οικοσυστήματα για τον περιορισμό των αποτελεσμάτων της κλιματικής αλλαγής.

# data[].attributes.headline
Εθνικό θαλάσσιο πάρκο Αλονήσου, Ελλάδα

# data[].attributes.subject
Εθνικό θαλάσσιο πάρκο Αλονήσου, Ελλάδα

# data[].attributes.body
https://www.google.com/maps/place/%CE%95%CE%B8%CE%BD%CE%B9%CE%BA%CF%8C+%CE%98%CE%B1%CE%BB%CE%AC%CF%83%CF%83%CE%B9%CE%BF+%CE%A0%CE%AC%CF%81%CE%BA%CE%BF+%CE%91%CE%BB%CE%BF%CE%BD%CE%AE%CF%83%CF%83%CE%BF%CF%85/@39.277224,23.8552864,10z/data=!3m1!4b1!4m5!3m4!1s0x14a68178b00eaeb9:0x47adf133bbd2e4b1!8m2!3d39.2710698!4d24.0488007

# data[].attributes.attachment_link.description
Find local businesses, view maps and get driving directions in Google Maps.

# data[].attributes.location_name
PVFX+P4 Λαγανάς, Ελλάδα

# data[].attributes.headline
Λαγανάς, Ελλάδα

# data[].attributes.subject
Λαγανάς, Ελλάδα

# data[].attributes.body
https://www.google.com/maps/place/%CE%95%CE%B8%CE%BD%CE%B9%CE%BA%CF%8C+%CE%98%CE%B1%CE%BB%CE%AC%CF%83%CF%83%CE%B9%CE%BF+%CE%A0%CE%AC%CF%81%CE%BA%CE%BF+%CE%96%CE%B1%CE%BA%CF%8D%CE%BD%CE%B8%CE%BF%CF%85/@37.7371252,20.7769611,11z/data=!4m5!3m4!1s0x136737f7d0c3e0c1:0xb9202d4f1ae38ce1!8m2!3d37.7370977!4d20.9082847

# data[].attributes.attachment_link.description
Find local businesses, view maps and get driving directions in Google Maps.