# data[].attributes.body
https://padlet.com/m_bleijerveld/6adhu6j1ucrp

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
'De politie is er om boeven te vangen, niet om patiënten met handboeien in een auto mee te nemen. Dat moeten we niet willen', aldus Aalbersberg.

Het aantal incidenten met verwarde mensen is de afgelopen tijd behoorlijk toegenomen. In 2015 kwamen er ruim 65 duizend bij de politie binnen, een stijging van 65% ten opzichte van vijf jaar geleden. Ze worden nu behandeld als 'gewone' verdachten, maar volgens Aalbersberg moet daar verandering in komen. 'We hebben een repertoire en zo iemand gaat dan in de boeien. Maar dat is niet humaan. Dit is een patiënt en daar moet een hulpverlener iets mee doen en niet de politie.'

Reactie Schippers

Minister Edith Schippers (VVD, Volksgezondheid) heeft in een reactie aan omroep KRO-NCRV laten weten dat zij de politie steunt in dit voornemen. 'Ik vind het belangrijk dat mensen met verward gedrag op passende, niet onnodig stigmatiserende en traumatiserende manier worden opgevangen of vervoerd.'

Wie volgend jaar dan wel verantwoordelijk wordt voor de opvang en het vervoer van verwarde mensen, is nog onbeslist. Volgens Schippers moeten hierover goede afspraken gemaakt worden tussen politie, ambulancezorg, ggz-aanbieders 'maar ook andere partijen', waarbij de gemeente de regie heeft.

# data[].attributes.attachment_link.title
Politie stopt met opvang verwarde mensen

# data[].attributes.attachment_link.description
'De politie is er om boeven te vangen, niet om patiënten met handboeien in een auto mee te nemen. Dat moeten we niet willen', aldus Aalbersberg. Het aantal incidenten met verwarde mensen is de afgelopen tijd behoorlijk toegenomen. In 2015 kwamen er ruim 65 duizend bij de politie binnen, een stijging van 65% ten opzichte van vijf jaar geleden.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Om het al jaren toenemende aantal zelfmoorden terug te dringen, gaat in zeven regio's een proef van start met een in Duitsland succesvolle methode. In de stad Neurenberg nam het aantal suïcides in twee jaar tijd af met twintig procent. Drie beproefde recepten.

Praat erover

Het bekende taboe doorbreken werkt, zo blijkt uit de Duitse aanpak. Iemand die zo depressief is dat een zelfgekozen dood de enige uitweg lijkt, zwijgt doorgaans over deze gedachten en plannen. Uit schaamte, om zijn omgeving niet te belasten, maar ook uit angst dat hem de pas wordt afgesneden. Dit terwijl, volgens directeur Jan Mokkenstorm van de hulplijn 113online, een serieus verlangen uit het leven te stappen bij een depressie vaak niet voortkomt uit een daadwerkelijke doodswens, maar uit een overtuiging of angst niet verder te kunnen leven. Professionele hulp kan een uitweg bieden. Maar die blijft vaak uit of schiet tekort omdat de nabije omgeving of hulpverlener geen weet heeft van deze doodswens. Omdat niemand er doorgaans naar durft te vragen, ook hulpverleners niet, bang voor het antwoord. 'Er heerst een grote verlegenheid te handelen,' zegt Gerdien Franx van 113online.

Uit recent wetenschappelijk onderzoek van klinisch psycholoog Derek de Beurs blijkt dat alleen al het gesprek aangaan over een doodsverlangen een positief effect heeft. 'Zo'n gesprek geeft erkenning, verbreekt het isolement en vergroot het vertrouwen dat een oplossing mogelijk is,' aldus De Beurs. Wie de gelegenheid krijgt erover te praten heeft een grotere kans op herstel, dan wie het voor zich houdt, vertelt hij. De campagneleus 'Zelfmoord praat erover' die komende maanden door Nederland waart, moet zulke gesprekken aanmoedigen. 'Openheid helpt iemand die uit het leven wil stappen uit een isolement,' zegt Lut Wouters uit het Vlaamse Kortrijk. Zij verloor twee jaar haar 28-jarige dochter aan een zelfgekozen dood. 'Wie met suïcideplannen rondloopt, zoekt naar zingeving en naar een plaats in de maatschappij. Het is een fase, die met goede hulp en zorg van de omgeving weer kan voorbij gaan.'

Zelfmoord

In 2015 maakten in Nederland 1871 burgers een einde aan hun leven. Onder hen waren 1280 mannen en 591 vrouwen. Nederland staat met Griekenland aan kop in Europa.

Echtscheiding is bij zowel mannen als vrouwen een belangrijke risicofactor. Wereldwijd neemt het aantal zelfmoorden al jaren toe. Elke 40 seconden berooft iemand zich van het leven.

Een preventieprogramma in Duitsland, Nürnberger Bündnis gegen Depression, leidde tot een daling van 20 procent.

Achttien Europese landen, Canada en Chili gebruiken deze methode nu. In Nederland zal zij worden toegepast in de regio's waar zelfmoord het meest voorkomt: in Zeeland, Den Haag, Zuidoost Brabant, Zaanstad-Waterland, Haarlem-Kennermerland, Friesland en Groningen.

De campagne wordt uitgevoerd door de Stichting Supranet GGZ, een initiatief van zorginstelling 113online.

Trainen poortwachters

Huisartsen, psychologen en psychiaters leren in trainingen hoe zij bij cliënten signalen van een doodswens kunnen opvangen en hoe zij vervolgens gesprekken daarover kunnen voeren. Belangrijk is dat zij hun cliënt niet veroordelend of bezorgd toespreken, maar suïcidale gedachten normaliseren als een vaker voorkomend verschijnsel bij een depressie. 'Het is van belang iemand met een doodsverlangen niet te zien als een zieke, maar als een mens die verkeert in een existentiële crisis en hulp nodig heeft bij het vinden van zingeving,' zegt de Belgische psycholoog Alexander Verstaen. Vooral huisartsen hebben een cruciale rol bij het signaleren en bespreken van suïcidale gedachten en plannen, omdat zij doorgaans de eersten zijn bij wie iemand met een zware depressie aanklopt, overigens vaak zonder het beestje bij de naam te noemen. Van degenen die zelfmoord heeft gepleegd, blijkt 40 procent kort daarvoor bij de huisarts te zijn langs geweest.

Omdat een meerderheid van de personen die zichzelf om het leven hebben gebracht, onbekend was bij de hulpverlening, is het belangrijk ook andere 'poortwachters' alert te maken. Daarom worden ook trainingen gegeven aan burgers die beroepshalve in aanraking kunnen komen met risicogroepen - zoals gescheiden of recent werkloos geworden mannen en vrouwen van middelbare leeftijd, jongeren en zzp'ers die niet kunnen rondkomen. Het gaat bijvoorbeeld om medewerkers van het UWV, schuldhulpverleners, docenten, dominees, pastors, deurwaarders, politieagenten en medewerkers van de Spoorwegen. In Engeland zijn kappers en taxichauffeurs getraind, in Finland postbodes die vervolgens aanbellen bij bewoners die zich nooit laten zien. Als bij hen de alarmbellen gaan rinkelen, zullen deze 'poortwachters' hulpverlening waarschuwen.

Samenwerking

Een therapie en eventueel medicijnen tegen depressie zijn niet voldoende. Om iemand in een zware depressie van zijn doodswens af te helpen, is de steun van de omgeving net zo belangrijk. Een vangnet zorgt voor bescherming. Dat samenwerking tussen hulpverlening en de nabije omgeving van groot belang is, heeft Lut Wouters aan den lijve ondervonden. Haar dochter kampte met een depressie en suïcidale gedachten en kwam in een psychiatrische instelling terecht. Daar kreeg ze medicatie en werd geïsoleerd om te voorkomen dat ze de daad bij het woord zou voegen. De ouders wilden betrokken worden bij de hulpverlening, maar vonden geen gehoor. Kort nadat de dochter van Lut en haar man Willy naar huis kwam, beroofde ze zichzelf van het leven. Het echtpaar heeft een netwerk opgericht, Re-member, dat hulpverleners en familie van jongeren of volwassenen die met een zware depressie worstelen, moet stimuleren samen te werken. 'Je moet vanuit een gezamenlijke verantwoordelijkheid op zoek gaan naar wat er aan de hand is, naar wat de oorzaken en de oplossingen zijn.' Bij die samenwerking zijn verschillende hulpverleners zoals huisartsen, therapeuten en verpleegkundigen betrokken, die kennis en gegevens uitwisselen.

Lut Wouters is voorstander van het Columbus project, dat een therapie gebruikt geïnspireerd op de Open Dialogue methode van de Finse psychotherapeut Jaakko Seikkula. Daarin gaan cliënt, hulpverlener en het sociale netwerk samen om de tafel om de problemen in kaart te brengen en een oplossing te zoeken. Deze methode is wereldwijd de meest effectieve methode gebleken bij patiënten die kampen met psychoses, die soms kunnen leiden tot zelfmoord. Een zware depressie is geen geïsoleerd probleem, erfelijkheidsfactoren en de sociale omgeving waarin iemand is opgegroeid en in functioneert spelen altijd een rol, zegt psycholoog Alexander Verstaen. 'Zonder nadrukkelijk te spreken over schuldigen, want daarvan is ook bij suïcide geen sprake.'

# data[].attributes.attachment_link.title
Drie recepten om zelfmoord te bestrijden

# data[].attributes.attachment_link.description
Om het al jaren toenemende aantal zelfmoorden terug te dringen, gaat in zeven regio's een proef van start met een in Duitsland succesvolle methode. In de stad Neurenberg nam het aantal suïcides in twee jaar tijd af met twintig procent. Drie beproefde recepten. Het bekende taboe doorbreken werkt, zo blijkt uit de Duitse aanpak.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Wat is het probleem?

De politie krijgt steeds meer meldingen van overlast door zogenoemde 'verwarde personen'. Het gaat om mensen met psychiatrische problemen die zelfstandig wonen, en bij tijd en wijle zodanig in de war of agressief zijn dat zij een bedreiging vormen voor zichzelf en hun omgeving.

In 2015 telde de politie 65 duizend meldingen, een stijging van 65 procent in vijf jaar tijd. Als een van de oorzaken wordt genoemd het overheidsbeleid dat de dure zorg van instellingen zoveel mogelijk moet worden verplaatst naar zorg thuis, zodat hulpbehoevenden - van ouderen tot psychiatrische patiënten - zelfstandig kunnen wonen. Tegelijk is er vanwege de almaar stijgende zorgkosten de afgelopen jaren bezuinigd op de geestelijke gezondheidszorg (ggz) en is er onvoldoende ambulante zorg voor psychiatrische patiënten.

'De financiering van het huidige zorgstelsel gaat uit van de zelfredzame burger. Het houdt onvoldoende rekening met kwetsbare mensen met psychiatrische problemen, waardoor wij te vaak niet in staat zijn de hulp te geven die nodig is,' zegt Sjef Czyzewski, bestuursvoorzitter van ggz-instelling Antes. Bovendien, stelt hij, is de afbouw van de klinische zorg sneller gegaan dan de opbouw van ambulante zorg, 'en dat wreekt zich sterk bij deze kwetsbare groep.'

Waarom stopt de politie ermee?

Bij overlast wordt de politie als eerste gebeld. Bij een dreigende situatie rijdt zij de verwarde persoon geboeid mee naar het politiebureau, ook als deze geen strafbaar feit heeft gepleegd. In afwachting van de komst van een psychiater of psychiatrisch verpleegkundige verblijft hij of zij in een cel. Het in de boeien slaan en opsluiten werkt vaak traumatiserend voor psychiatrische patiënten. Hun toestand verergert daardoor.

De politie vindt dat zij niet de expertise in huis heeft voor deze groep en haar inzet te zwaar drukt op het al overbelaste korps. Al anderhalf jaar geleden is afgesproken dat de politie er vanaf januari 2017 mee stopt. 'Het is niet de taak van de politie als taxidienst te fungeren voor verwarde mensen. Zowel voor de patiënt als zijn behandelaar is het beter dat hij meteen bij de hulpverlening terecht komt,' zegt Fieke Vermeulen, woordvoerder van de GGZ Altrecht (Utrecht en omgeving). 'Als hij via de politie bij ons komt, blijkt zijn toestand vaak verslechterd.'

In sommige delen van het land zijn toch succesvolle oplossingen?

De ministers van Volksgezondheid en van Veiligheid en Justitie hebben een Aanjaagteam Verwarde Personen de opdracht gegeven 30 september met een passende oplossing te komen. In dat team werken politie, ggz en gemeenten samen. In gemeenten als Utrecht en Amsterdam werken politie en GGZ met succes samen om verwarde personen die voor overlast zorgen snel bij de hulpverlening te krijgen. En zoveel mogelijk te voorkomen dat zij in een politiecel belanden. Bij een melding van overlast belt de politie meteen de crisisdienst en brengt de verwarde daar naartoe.

Utrecht is er zo in geslaagd in anderhalf jaar tijd het aantal opsluitingen met de helft te reduceren. Voor de nachtelijke uren is er nog geen oplossing bedacht. Ook voor het vervoer door de politie moet een alternatief komen. 'We zijn in gesprek met de politie en een zorgverzekeraar om zelf de patiënt 24 uur te kunnen opvangen,' zegt Fieke Vermeulen van GGZ Altrecht.

Wat is de ideale oplossing?

Die weet Sjef Czyzewski wel. Hij zit namens de GGZ in het aanjaagteam. 'We moeten in stadswijken waar dit speelt permanent een crisisteam beschikbaar hebben dat direct kan uitrukken om personen met psychiatrische problemen hulp te bieden in een crisissituatie. Daarnaast is het belangrijk altijd een ggz-team bereikbaar en beschikbaar te hebben. Met huisbezoeken en gesprekken met familie en buren kan escalatie voorkomen worden. Daarmee is veel geld te besparen aan huisuitzetting, politie-ingrijpen en schuldsanering. Er is een coalitie nodig met andere partijen als woningcorporaties, UWV en schuldhulpverlening om de leefsituatie te verbeteren. Voor patiënten die extreem gevaarlijk en gewelddadig kunnen zijn, maar die geen strafbaar feit hebben gepleegd, is een beveiligde opvanglocatie nodig.'

Waarom zegt de ggz dit niet te kunnen realiseren?

Dat ligt aan de inrichting van het huidige zorgstelsel, zegt Czyzewski. De financiering van geestelijke gezondheidszorg is versplinterd en gericht op individuen. Niet op een groep, en daar gaat het hier om. Permanent een team bereikbaar en beschikbaar hebben voor acute en reguliere zorg voor zelfstandig wonende psychiatrische patiënten is in het huidige stelsel niet mogelijk. Nu wordt het gefinancierd op behandelminuten per persoon. Wat nodig is, zegt Czyzewski, is 'politieke moed' om veranderingen door te voeren om dit wel mogelijk te maken. 'Als dat niet lukt, kun je op je vingers natellen wat er gebeurt. Dan gaan er slachtoffers vallen.'

# data[].attributes.attachment_link.description
De politie krijgt steeds meer meldingen van overlast door zogenoemde 'verwarde personen'. Het gaat om mensen met psychiatrische problemen die zelfstandig wonen, en bij tijd en wijle zodanig in de war of agressief zijn dat zij een bedreiging vormen voor zichzelf en hun omgeving.

# data[].attributes.attachment_link.description
'Het is mij een raadsel wat de criteria zij om als verward [ersoon in het nieuws te komen'. www.pieterderks.nl