# data[].attributes.body
Việt Bắc là một đỉnh cao của thơ Tố Hữu và cũng là thành tựu xuất sắc của thơ ca kháng chiến chống Pháp. Bài thơ đã ngược về quá khứ để tưởng nhớ một thời cách mạng và kháng chiến gian khổ nhưng anh hùng, để nói lên nghĩa tình gắn bó thắm thiết với Việt Bắc, với đất nước và nhân dân.

Phong cách nghệ thuật của thơ Tố Hữu trong bài thơ Việt Bắc được thể hiện chủ yếu trên ba bình diện sau đây: “một điểm nhìn nghệ thuật thiên về khuynh hướng sử thi trữ tình, chính trị; một tiếng thơ tâm tình ngọt ngào, tha thiết; một tiếng thơ đậm đà tính dân tộc."

1. Khuynh hướng sử thi, trữ tình, chính trị trong bài thơ Việt Bắc: được thể hiện qua đề tài, chủ đề của bài thơ khi tái hiện thành công một giai đoạn lịch sử đầy gian khổ nhưng vẻ vang của cách mạng và kháng chiến ở chiến khu Việt Bắc nay đã trở thành kỉ niệm sâu nặng trong lòng người. Sự gắn bó giữa miền ngược và miền xuôi trong một viễn cảnh hòa bình tươi sáng của đất nước và kết thúc bằng lời ca ngợi công ơn của chủ tịch Hồ Chí Minh, của Đảng đối với dân tộc.; nhà thơ đã nâng các nhân vật trữ tình trong bài thơ thành những con người nhân danh cộng đồng, nhân danh Đảng và dân tộc mà tiêu biểu là hình ảnh Bác Hồ

2. Giọng thơ tâm tình, ngọt ngào, tha thiết: được thể hiện qua cách xưng hô " mình - ta"; những kỉ niệm " mười lăm năm ấy" và mối tình cảm sâu đậm giữa người ra đi và người ở lại

3. Một tiếng thơ đậm đà tính dân tộc cả trong nội dung và nghệ thuật: biểu hiện ở sự kế tục xuất sắc truyền thống thơ ca dân tộc, đặc biệt là thơ ca dân gian và thơ ca cổ điển của thơ Tố Hữu. Bài thơ là cảm hứng về nghĩa tình, đạo lí cách mạng gắn bó, hòa nhập với truyền thống tinh thần, đạo lí “uống nước nhớ nguồn” vững bền của dân tộc. Xét trên phương diện nghệ thuật, tính dân tộc của bài thơ Việt Bắc trước hết được thể hiện qua việc nhà thơ sử dụng thành công lối kết cấu lặp lại, vòng tròn cặp đại từ “mình- ta” phiếm chỉ, gợi nhớ âm hưởng của nghệ thuật ca dao, dân ca, nâng tình cảm của kẻ ở- người đi trong buổi chia li ấy lên cấp độ muôn đời:
“ Ta đi ta nhớ những ngày
Mình đây, ta đó đắng cay ngọt bùi…”

Tóm lại, bài thơ Việt Bắc kết tinh và hội tụ khá đầy đủ những nét phong cách lớn của thơ Tố Hữu trên hành trình của thơ ca cách mạng. Phong cách nghệ thuật của bài thơ được thể hiện trên cả phương diện nội dung và nghệ thuật, in đậm dấu ấn riêng của nhà thơ Tố Hữu so với các nhà thơ cùng thời, tạo ra một tiếng nói mới mẻ và làm phong phú thêm thơ ca cách mạng, thơ ca dân tộc.

# data[].attributes.body
PHONG CÁCH TỐ HỮU QUA BÀI THƠ “VIỆT BẮC”
1. Tính dân tộc:

1.1. Về nội dung:

- Thiên nhiên và con người Việt Bắc được tái hiện chân thực, đậm đà bản sắc dân tộc.

+ Những địa danh có thật: Ngòi Thia, sông Đáy, Phủ Thông...

+ Những cảnh sắc, âm thanh tiêu biểu: hắt hiu lau xám, bản khói cùng sương, tiếng mõ rừng chiều, mơ nở trắng rừng...

+ Con người Việt Bắc cần cù, giàu tình nặng nghĩa cùng toàn dân kháng chiến.
- Tình nghĩa của người về xuôi và Việt Bắc thắm thiết, thủy chung vừa tiếp nối truyền thống đạo lý "uống nước nhớ nguồn" vừa là tình cảm cách mạng sâu nặng của thời đại mới.

=> Tố Hữu đã đưa nhừng tình cảm cách mạng kháng chiến, tình cảm với đồng bào, với Bác Hồ trở về gần gũi, chân thành như đạo lý dân tộc vốn có từ trong truyền thống.

1.2.Về nghệ thuật:

- Thể thơ lục bát truyền thống đã được Tố Hữu vận dụng tàu tình.Câu thơ lúc thì dung dị, dân dã gần gũi với ca dao, lúc thì cân xứng, nhịp nhàng , trau chuốt mà trong sáng, nhuần nhị.

- Lối kết cấu đối đáp quen thuộc trong ca dao dân ca được vận dụng một cách phù hợp voiứ nội dung tư tưởng tình cảm của bài thơ.
- Chất liệu văn học , văn hóa dân gian được vận dụng phong phú đa dạng nhất là ca dao.
- Những lối nói giàu hình ảnh, các biện pháp tu từ tạo nên phong vị dân gian và chất cổ diển cho bài thơ.

2. Âm hưởng dân gian:
- Kết cấu đói đáp và cách xưng hô mình-ta trong ca dao dân ca.

- Tố Hữu đã sử dụng nhiều hình ảnh quen thuộc trong ca dao, dân ca nhưng lại thích hợp với khung cảnh và tâm trạng của những người kháng chiến.

- Âm điệu thiết tha, ngọt ngào của thể thơ lục bát.

- Việt Bắc còn thấm sâu nội dung tư tưởng, cảm xúc mang phong vị dân gian: đó là tình cảm gắn bó, chia sẻ nhau trong cảnh khó khăn, đề cao ân tình, đạo lý thủy chung...vốn là những nét đẹp của dân tộc Việt Nam thường thể hiện qua kho tàng văn học dân gian

- Bài thơ hài hòa nội dung và nghệ thuật, truyền thống và hiện đại, đưa những vấn đề cách mạng, kháng chiến trở nên gần gũi với nhân dân.

3. Khuynh hướng sử thi:

3.1. Đề tài: viết về cuộc kháng chiến chống Pháp anh hùng của đất nước và nhân dân ta.

3.2. Nội dung:

+ Tố Hữu đã nhìn lại và tổng kết cuộc kháng chiến chống Pháp với muôn vàn khó khăn, gian khổ vì thiên nhiên khắc nghiệt, vì cuộc sống thiếu thốn nhưng rất đỗi anh hùng và đậm đà tình nghĩa đã làm nên chiến thắng vinh quang.

+ Nhân vật trong bài thơ là đất nước tươi đạp và anh hùng, là đoàn quân mạnh mẽ, là đoàn dân công đông đúc, là người miền xuôi và Việt Bắc hay tất cả là nhân dân Việt Nam anh hùng đang cùng chung chiến đấu hào hùngdưới sự lãnh đạo của Đảng, của Bác Hồ.
- Tình cảm của bài thơ là tình cảm lớn dành cho cách mạng, cho kháng chiến, cho Bác Hồ, cho quê hương Việt Bắc và đặc biệt là tình cảm trên cơ sở đạo lý dân tộc.

3.3. Nghệ thuật:

- Ngôn ngữ thơ, hình ảnh thơ đẹp đẽ, hào hùng với lời thơ, âm điệu thơ khi tha thiết, khi sôi nởi mạnh mẽ.

- Tố Hữu đã sử dụng nhiều biện pháp tu từ so sánh, nhân hóavà nhất là cường điệu để nâng cao, tôn vinh tầm vóc, tư thế anh hùng của đất nươc và nhân dân.

4. Cảm hứng lãng mạn:

- Tố Hữu tìm thấy và trân trọng vẻ đẹp tươi thắm, rực rỡ, mơ màng của núi rừng Việt Bắc, vẻ đẹp cần cù, tự tin, anh hùng của nhân dân lao động và chiến đấu. Đặc biệt Tố Hữu ca ngợi vẻ đẹp gắn bó, chia sẻ, cưu mang nhau trong những ngày kháng chiến gian khổ của nhân dân hai miền trên cơ sở đạo lý dân tộc.

- Tuy cuộc kháng chiến còn nhiều gian khổ, thiếu thốn nhưng nhân dân rất lạc quan, tin tưởng vào chiến thắng và bài thơ với âm điệu rộn ràng , phấn khởi tỏa ra niềm vui từ những chiến dịch, những nẻo đường Việt Bắc góp phần làm nên chiến thắng vinh quang

# data[].attributes.attachment_link.title
[CHUYÊN 2]_Phong cách nghệ thuật thơ Tố Hữu qua Việt Bắc.docx

# data[].attributes.body
ĐẶC ĐIỂM NGHỆ THUẬT CỦA TỐ HỮU QUA BÀI THƠ VIỆT BẮC

Việt Bắc là một trong những bài thơ tiêu biểu bộc lộ rõ nét phong cách nghệ thuật thơ Tố Hữu. Qua bài thơ, người đọc nhận thấy rất rõ rằng điều làm nên nội dung cơ bản của thơ Tố Hữu là những tình cảm cách mạng, những niềm xúc động trước các biến cố lớn lao của lịch sử đất nước. Tất cả được thể hiện bằng một hình thức nghệ thuật đậm đà tính dân tộc với giọng điệu ân nghĩa mà ở đó, những chuyện lớn lao của cộng đồng thường được thổ lộ bằng “ngôn ngữ của yêu thương”, dễ khắc sâu vào lòng người.

- Bốn dòng thơ đầu tiên có tính chất của một lời dẫn, đánh dấu giai đoạn phát triển mới của cảm xúc. Khi đọc từng câu chữ, ta nghe như có ai đang thủ thỉ bên tai, hết sức sống động và giàu tình cảm:
"Mình về mình có nhớ ta?
Mười lăm năm ấy thiết tha mặn nồng.
Mình về mình có nhớ không
Nhìn cây nhớ núi, nhìn sông nhớ nguồn?"
Đây cũng là một trong những nét đặc trưng của phong cách nghệ thuật Tố Hữu, một giọng diệu vô cùng da diết đi đôi với xưng hô thân thiết “mình” - “ta”.

- Trong Việt Bắc, có tám dòng thơ mang kết cấu tương tự một bộ tranh tứ bình truyền thống về chủ đề xuân – hạ – thu – đông. Mỗi mùa được nhắc đến chỉ với hai dòng: dòng trên khắc hoạ nét đặc thù của cảnh, dòng dưới miêu tả, gợi nhắc hoạt động của con người:
"Rừng xanh hoa chuối đỏ tươi
Đèo cao nắng ánh dao gài thắt lưng.
Ngày xuân mơ nở trắng rừng
Nhớ người đan nón chuốt từng sợi giang.
Ve kêu rừng phách đổ vàng
Nhớ cô em gái hái măng một mình
Rừng thu trăng rọi hoà bình
Nhớ ai tiếng hát ân tình thuỷ chung."
Cảnh và người hòa quyện, gắn bó tạo nên bức tranh sáng tươi giàu ý vị lãng mạn. Phẩm chất lạc quan cách mạng luôn được thể hiện rõ ràng trong thơ Tố Hữu. Lăng kính của tác giả được nhìn bằng chính tình cảm mến thân, vì thế khi đọc bài thơ sẽ mang lại cho độc giả những cảm xúc dịu dàng, bâng khuâng.

- Sáu dòng tiếp theo của đoạn thơ tương tự như những trang sử biên niên, gợi nhớ về một thời gian lao cả Việt Bắc cùng những người kháng chiến đoàn kết đánh giặc. Việt Bắc hiện lên như một pháo đài bất khả xâm phạm, được xây đắp bằng sự đồng lòng, mà ở đó, từ “rừng cây núi đá” và sương mù “mênh mông bốn mặt’’ đến con người, tất cả đều có chung quyết tâm đánh bại kẻ thù:
"Nhớ khi giặc đến giặc lùng
Rừng cây núi đá ta cùng đánh Tây.
Núi giăng thành luỹ sắt dày
Rừng che bộ đội, rừng vây quân thù
Mênh mông bốn mặt sương mù
Đất trời ta cả chiến khu một lòng."
Với đoạn thơ này, thêm một lần nữa, Tố Hữu thể hiện biệt tài làm sống lại không khí chân thực của các thời kì lịch sử khác nhau trong những câu thơ cô đọng mà giàu tính gợi hình gợi cảm, tính sử thi được bộc lộ rõ nét.

- Ở bốn câu thơ tiếp theo, hàng loạt địa danh đã được nhắc đến như Phủ Thông, đèo Giàng, sông Lô, phố Ràng, Cao – Lạng, Nhị Hà:
"Ai về ai có nhớ không?
Ta về ta nhớ Phủ Thông, đèo Giàng.
Nhớ sông Lô, nhớ phố Ràng
Nhớ từ Cao - Lạng, nhớ sang Nhị Hà..."
Đây đều là những địa danh cách mạng gắn với những chiến công của quân dân ta. Điều này càng chứng tỏ tình cảm cách mạng, các vấn đề của cách mạng luôn hiện hữu trong nội dung của thơ Tố Hữu.

- Bài thơ được viết theo thể thơ lục bát, có làn điệu quen thuộc và gần gũi giống với ca dao Việt Nam. Qua cả nghệ thuật lẫn nội dung của bài thơ, ta thấy được Việt Bắc khoác lên mình một chiếc áo đậm hơi thở dân tộc. Điểm xuyết cho chiếc áo ấy, là những bông hoa yêu nước nồng nàn, tính lãng mạn trào dâng trong phong cách thơ Tố Hữu.

# data[].attributes.attachment_link.title
Phong cách nghệ thuật Tố Hữu thể hiện qua bài thơ Việt Bắc - Gia Lệ

# data[].attributes.body
Phong cách nghệ thuật Tố Hữu thể hiện qua bài thơ Việt Bắc:

- Đỉnh cao thơ trữ tình chính trị:

Bài thơ vừa là bức phong thư gửi gắm tình cảm quân dân gần gụi, nồng đượm, thiết tha; vừa là gắn liền với các cột mốc đánh giấu bước chuyển mình lớn trong vận mệnh và hoạt động chính trị của đất nước được thể hiện qua:

+ Hoàn cảnh sáng tác của tác phẩm: sau khi kí hiệp ước Giơ-ne-vơ với thực dân Pháp, Trung ương Đảng và Chính phủ rời chiến khu Việt Bắc về lại thủ đô.
+ Nội dung của tác phẩm: tái hiện những cuộc đấu tranh đầy gian lao nhưng vẻ vang của quân và dân ta trong thời gian đóng quân tại chiến khu Việt Bắc, nhớ về chính phủ, nhớ về Bác Hồ.

--> Một phần dẫn truyền cảm xúc, lay động miền kí ức của nhân dân miền ngược và những người lính giờ đã về miền xuôi. Một phần mang các vấn đề chính trị đến gần hơn, hóa giải sự khô cứng, khó hiểu đối với quần chúng.

- Khuynh hướng sử thi và cảm hứng lãng mạn:
Khuynh hướng sử thi thể hiện ở:

+ Cách lựa chọn đề tài, chủ đề và tư tưởng mang ý nghĩa lịch sử và tính chất dân tộc: Đề tài thiên nhiên và con người gợi nhắc một tình cảm lớn, cao cả và tiêu biểu như sự thủy chung ân nghĩa, tình yêu lý tưởng, lãnh tụ, đồng bào đồng chí.
+ Cách xây dựng hình tượng từ con người giản dị, nhiều độ tuổi, tầng lớp nhưng cùng chung phẩm chất anh hùng. Như người mẹ nuôi con, nuôi bộ đội:

Nhớ người mẹ nắng cháy lưng
Ðịu con lên rẫy bẻ từng bắp ngô

hay anh dân quân du kích hừng hực khí thế:

Dân công đỏ đuốc từng đoàn
Bước chân nát đá, muôn tàn lửa bay.

+ Tình cảm tự hào, cảm xúc ngợi ca chiến công và sức mạnh chiến đấu của quân dân --> Niềm tin yêu, hy vọng tràn đầy vào viễn cảnh tươi sáng của dân tộc

+ Giọng thơ mang âm hưởng hùng tráng qua loạt từ láy

"trùng trùng", "điệp điệp", "rầm rập",...

+ Thủ pháp cường điệu, thi ảnh mang tính phóng đại, thậm xưng phỏng tác từ tác tầm vóc lớn lao của tình cảm, của con người.

Núi giăng thành luỹ sắt dày [...]
Những đường Việt Bắc của ta
Đêm đêm rầm rập như là đất rung [...]

Cảm hứng lãng mạn thể hiện ở điểm:
+ Đi đến bóng tối đến ánh sáng, đi từ gian khổ đến niềm vui, đi từ quá khứ, hiện tại đến tương lai đầy hứa hẹn:

Nghìn đêm thăm thẳm sương dày
Đèn pha bật sáng như ngày mai lên.

hay:

Ở đâu u ám quân thù
Nhìn lên Việt Bắc: Cụ Hồ sáng soi

+ Giọng thơ khi dịu dàng, trìu mến, lay động và khích lệ mạnh mẽ tình cảm người đọc

- Giọng điệu tâm tình, ngọt ngào và da diết:
Giọng điệu kể chuyện kết hợp đối thoại với cặp từ hô gọi mình với ta. Nhà thơ sử dụng hàng loạt những câu hỏi kết thúc bằng từ ngữ mang thanh ngang để lời thơ đã dứt nhưng tiếng thơ vẫn đọng lại dư ba:

Mình về mình có nhớ ta?
Mình về mình có nhớ không?
Mình về, có nhớ chiến khu
Miếng cơm chấm muối, mối thù nặng vai?
Mình đi, mình có nhớ mình
Tân Trào, Hồng Thái, mái đình cây đa?
Ai về ai có nhớ không?

...kết hợp cùng điệp cấu trúc với những câu bắt đầu từ "nhớ", "có nhớ", "nhớ sao",... mang tính cảm thán và sắc thái biểu cảm cao độ. Bên cạnh đó, không thể không kể đến hình thức đối đáp của lối hát giao duyên trong dân ca, đã quá đỗi đặc sắc và lâu đời về mặt giá trị trong lời ăn tiếng nói của nhân dân Tây Bắc nói riêng và nhân dân Việt Nam nói chung. Chất liệu truyền thống nhà thơ dùng để trao gửi tâm tình ấy đã tạo nên một chất giọng rất riêng chỉ có ở cuộc chia tay đầy xao xuyến của anh bộ đội với của cô gái dân tộc, với các mệ, các dì, với thiên nhiên Việt Bắc.

- Tính dân tộc đậm đà về cả nội dung lẫn nghệ thuật:
Thể thơ lục bát, vận dụng triệt để tính nhạc của ngôn ngữ dân tộc, sự trong sáng và phong phú của tiếng Việt
Tinh thần yêu nước và ca ngợi đạo lí truyền thống của dân tộc:

Tiếng lòng giục giã, xuyến xao, bồi hồi của con người Việt Nam nặng nghĩa nặng tình và tinh thần truyền thống của ta từ những ngày xưa kéo đến bây giờ là lòng biết ơn, không quên nguồn cội, luôn nhắc nhở bản thân phải đáp đền sao cho xứng đáng với những tình cảm lớn mà mình được nhận. Hình tượng kẻ ở người đi trong Việt Bắc đã trở thành đại diện cho một dân tộc duy mĩ (cả với những vẻ đẹp giản dị, đời thường), duy cảm (thiên về tình cảm)