# data[].attributes.body
Gericht op einde PO maar wellciht ook handzaam voor begin VO!

# data[].attributes.attachment_link.provider_name
Newcom Research & Consultancy Onderzoeksbureau

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Beschrijving

Het Nationale Social Media onderzoek 2024 van Newcom is weer uit! Het grootste onderzoek van Nederland naar het gebruik van Social Media voeren we al ruim 10 jaar uit en wordt veel opgevraagd door marketeers, communicatiespecialisten en strategen.

Het social media landschap in 2024 in zes highlights

14,3 miljoen Nederlanders maken gebruik van social media en gemiddeld genomen besteden we bijna 2 uren per dag aan social media.

WhatsApp, Facebook, YouTube, Instagram en LinkedIn blijven aan de top en zijn in gebruik gegroeid. Ook TikTok is gestegen met 200.000 gebruikers al is de groei in gebruikers afgevlakt.

X (Twitter) is met 240.000 dagelijkse gebruikers gestegen. Ook Instagram en TikTok blijven groeien in het dagelijks gebruik.

Het succes van Threads lijkt kortstondig. 400.000 gebruikers zijn al afgehaakt en weinig niet-gebruikers lijken het nog te gaan gebruiken.

BeReal is het momentum onder tieners en twintigers verloren en met een kwart aan dagelijkse gebruikers gedaald. Snapchat en TikTok blijven onder tieners terrein winnen.

6,3 miljoen Nederlanders vinden dat social media een gevaar vormen voor ons mentaal welzijn. Twee miljoen voelen zich zelfs minder gelukkig door het gebruik van social media.

Newcom deelt de kennis graag met u

Welke platformen worden op dit moment gebruikt? En met welke frequentie? Wat zijn de stijgers en dalers? Benieuwd naar de trends? Ook dit jaar kun je het onderzoek weer direct aanvragen. Benieuwd geworden naar de overige resultaten? Dit rapport kan je volledige kosteloos aanvragen. Je krijgt het rapport direct toegezonden.

Het allergrootste Social Media onderzoek van Nederland. Bestel nu en krijg direct inzicht in de trends en ontwikkelingen op het gebied van Social Media in Nederland anno 2024. Nog meer kennis nodig? Bestel dan het interactieve dashboard.

# data[].attributes.attachment_link.title
Nationale Social Media Onderzoek - Basis 2024

# data[].attributes.attachment_link.description
Het Nationale Social Media onderzoek 2024 van Newcom is weer uit! Het grootste onderzoek van Nederland naar het gebruik van Social Media voeren we al ruim 10 jaar uit en wordt veel opgevraagd door marketeers, communicatiespecialisten en strategen.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Kerndoelenteams van leraren, vakexperts en curriculumexperts hebben het afgelopen jaar gewerkt aan conceptkerndoelen voor deze leergebieden. Deze teams zijn hierin professioneel en deskundig bijgestaan door advieskringen, met vertegenwoordigers uit de onderwijssector en van maatschappelijke organisaties. Ook heeft een groep experts meegekeken en advies gegeven om te zorgen dat de kerndoelen geschikt zijn voor leerlingen in het (voortgezet) speciaal onderwijs. Omdat burgerschap en digitale geletterdheid nieuwe leergebieden zijn, zijn ook andere experts buiten de advieskring geraadpleegd over de kern van het leergebied en de conceptkerndoelen.

Met de conceptkerndoelen voor burgerschap en digitale geletterdheid hebben we nu de conceptkerndoelen opgeleverd voor alle leergebieden binnen de basisvaardigheden. Daarvoor gaf het ministerie van OCW ons in april 2022 de opdracht.

Kerndoelen geven richting en ruimte aan scholen

Het onderwijs heeft behoefte aan een duidelijke opdracht over wat we verstaan onder burgerschap en digitale geletterdheid. Tegelijkertijd moet er voldoende ruimte zijn voor scholen om vanuit hun eigen visie de vertaalslag te maken van de kerndoelen naar de praktijk. De conceptkerndoelen zijn daarom zo beschreven dat de kern van het leergebied is vastgesteld, zonder te voorschrijvend of normatief te zijn.

Samenhang met andere leergebieden

Juist burgerschap en digitale geletterdheid kunnen niet zonder de andere leergebieden: daar krijgen ze betekenis en invulling. Zo is burgerschap nauw verbonden met het leergebied mens en maatschappij of het leren discussiëren bij Nederlands. Digitale geletterdheid komt voor in alle leergebieden, bijvoorbeeld bij het zoeken van betrouwbare informatie, omgang met digitale media en technologie en communicatie via digitale kanalen.

Conceptkerndoelen dit jaar nog beproefd

Na de zomer van 2024 starten we met de fase van beproeven. Ook burgerschap en digitale geletterdheid vereisen een verdere bespreking met het onderwijsveld en experts. Dan onderzoeken we wat het onderwijsveld nodig heeft om deze nieuwe kerndoelen te kunnen invoeren. Want voor de kwaliteit van het onderwijs is meer nodig dan een landelijk curriculum. Actuele kerndoelen zijn een belangrijke voorwaarde, maar geen garantie op goed onderwijs. Leraren en schoolleiders zijn cruciaal bij de vertaling van de doelen naar passende onderwijsactiviteiten, didactiek en toetsing. Actuele leerlijnen en andere ondersteunende materialen zijn daarvoor nodig. Ook daarmee gaan we de komende tijd aan de slag.

Met de opgehaalde feedback tijdens de fase van beproeven scherpen we de conceptkerndoelen aan. Daarna bieden we het ministerie van OCW definitieve kerndoelen aan, die samenhangen met de kerndoelen van de zeven andere leergebieden. Het ministerie start dan het wetgevingstraject en politieke besluitvorming.

Meer informatie?

Via de webplatforms van de kerndoelen blijf je op de hoogte van de voortgang. Meld je aan voor automatische updates via actualisatiekerndoelen.nl.

Is jouw school geïnteresseerd om de conceptkerndoelen te beproeven in jullie onderwijspraktijk? Stuur een e-mail naar actualisatiebeproeven@slo.nl

# data[].attributes.attachment_link.description
SLO heeft samen met onderwijsveld conceptkerndoelen burgerschap en digitale geletterdheid ontwikkeld. Op 6 maart nam demissionair minister Mariëlle Paul de conceptkerndoelen in ontvangst.

# data[].attributes.headline
Jongeren zien online steeds meer gruwelijke beelden

# data[].attributes.subject
Jongeren zien online steeds meer gruwelijke beelden

# data[].attributes.headline
Bijna alle ouders denken dat hun kind geen naaktfoto’s verstuurt, maar helft van de jongeren doet dat wel

# data[].attributes.subject
Bijna alle ouders denken dat hun kind geen naaktfoto’s verstuurt, maar helft van de jongeren doet dat wel

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Sexting: voor jongeren heel normaal, maar ouders zijn er nog niet aan gewend. Sterker nog: ruim 90 procent van de ouders is er vrij zeker van dat hun kind geen naaktfoto's van zichzelf stuurt, terwijl toch zeker de helft van de jonge mensen dat wel doet.

Dat blijkt uit onderzoek van EenVandaag onder ruim 1.600 ouders van kinderen in de schoolgaande leeftijd. Uit eerder onderzoek onder jongeren blijkt dat de meeste jongeren aan sexting doen: het versturen van seksueel getinte berichten (68 procent) of seksueel getinte foto's of video's van jezelf (47 procent).

'Vaak gewaarschuwd'

"Ik leer ze van jongs af aan dat alles waarvan je niet wilt dat je oma het ziet, je geen foto of video moet sturen", vertelt een ouder, die denkt dat haar kind geen naaktfoto's stuurt. Andere ouders vertellen dat ze de telefoon of computer van hun kind in de gaten houden, en daarom zeker weten dat hun kind niet aan sexting doet.

Maar deze ouder is er niet zo zeker van: "Ik heb ze altijd gewaarschuwd, ze hebben een schuifje voor hun laptopcamera, en ik heb ze verteld dat ze geen naaktfoto's naar anderen moeten sturen. Maar of ze daar ook altijd naar zullen luisteren? Ik hoop 't, maar ik weet het niet."

Naïef of experimenteren?

Het grootste deel van de ondervraagde ouders (72 procent) vindt het niet normaal dat mensen naaktbeelden van zichzelf versturen. Zij vinden dat je dit soort beelden gewoon privé moet houden en dat jongeren niet naïef moeten zijn over wat ze online delen.

Een vijfde is het daar niet mee eens. "Jongeren experimenteren nu eenmaal met seksualiteit", legt een ouder uit. "We moeten met z'n allen alleen proberen te zorgen voor een omgeving waarin een vergissing niet meteen leidt tot een schandpaal." Overigens denken jongeren een stuk makkelijker over het sturen van naaktfoto's: 4 op de 10 jongen mensen die zijn ondervraagd vinden het normaal om dat te doen.

Beelden in omloop

1 op de 7 ouders heeft weleens meegemaakt dat er in de omgeving van hun kind - bijvoorbeeld op school, werk of in de vriendengroep - naaktbeelden van een ander in omloop waren. Dat wordt het vaakst gezegd door ouders met een kind op de middelbare school, in die groep gaat het 1 op de 5 ouders.

"In de eerste of tweede klas van de middelbare school was er een meisje dat voor de webcam haar borsten liet zien. Iemand van de school had dat gefilmd met zijn mobiel, dat werd gedeeld met de hele school", vertelt een ouder in het onderzoek. "De politie kwam er uiteindelijk aan te pas om die video van alle telefoons te verwijderen."

'Horrorverhalen verteld'

Lang niet alle ouders praten met hun kinderen over de risico's van sexting, maar de meerderheid (57 procent) is het gesprek al wel een keer aangegaan. "Ze waren wel op de hoogte van de gevaren, maar of ze het dan ook echt niet doen, dat weet ik niet. Ik hoop dat ze naar me luisteren", zegt iemand.

Een ander: "Ik heb ze in heldere taal uitgelegd dat ze ab-so-luut nooit blootfoto's van zichzelf moeten posten. Ik heb horrorverhalen verteld van jaloerse, wraakzuchtige ex-vriendjes, dus dat ze ook niets moeten sturen naar mensen die ze wél vertrouwen."

Seksuele voorlichting

Ook wordt er door ouders vaak gewezen naar scholen als het gaat om bewustwording over sexting. Driekwart (77 procent) denkt dat voorlichting op scholen helpt om jongeren bewust te maken van de gevolgen van het maken en/of versturen van naaktbeelden.

"Die spelen hier ook een belangrijke rol in", vindt een van de ondervraagde ouders. "Bespreek dit bij seksuele voorlichting, je kunt niet verwachten dat ouders hier alles over weten en het gesprek met hun kind aan gaan."

# data[].attributes.attachment_link.title
Bijna alle ouders denken dat hun kind geen naaktfoto's verstuurt, maar helft van de jongeren doet dat wel

# data[].attributes.attachment_link.description
Sexting: voor jongeren heel normaal, maar ouders zijn er nog niet aan gewend. Sterker nog: ruim 90 procent van de ouders is er vrij zeker van dat hun kind geen naaktfoto's van zichzelf stuurt, terwijl toch zeker de helft van de jonge mensen dat wel doet.

# data[].attributes.body
Onderzoek naar het gebruik van diverse social media platformen in 2023

# data[].attributes.body
https://www.vpngids.nl/veilig-internet/kind-en-jeugd/populaire-social-media/

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Het veelvuldige gebruik van social media door kinderen brengt voor veel ouders allerlei angsten met zich mee. In tegenstelling tot hoe dingen vroeger verliepen, wordt nu vaker online dan offline gecommuniceerd. Zeker puberende kinderen lijken soms niet van de schermen weg te slaan, en als ouder heb je vaak geen flauw idee wat er allemaal op dat scherm gebeurt.

Hoewel je als ouder gerust wat vertrouwen in je kinderen mag hebben, is het wel fijn om te weten hoe die verschillende social media precies in elkaar steken. Dit maakt het gemakkelijker om te begrijpen waar je kind over praat als ze eens iets met je willen delen. Ook ben je je zo meer bewust van mogelijke gevaren. We sommen de meest populaire social media dan ook graag voor je op. Instagram, Facebook, Twitter, maar ook Snapchat en TikTok komen ter sprake. Voor elk van deze platformen vind je ook wat handige tips om de risico's zo klein mogelijk te houden.

Een grote zorg voor veel ouders als het op social media aankomt, zijn de leeftijdsrestricties die daarbij komen kijken. Social media mogen vanaf 16 jaar gebruikt worden. Met toestemming van de ouders mogen kinderen vanaf 13 jaar een account openen. Is je kind jonger dan 16 en ben je het er toch mee eens dat ze een account op een sociaal platform aanmaken? Dan kun je ze het beste via jouw account op het platform laten.

Dit heeft verschillende voordelen. Ten eerste is het natuurlijk in overeenstemming met de wet. Jij bent juridisch verantwoordelijk voor wat je kind op social media doet. Als ze alleen via jouw account online kunnen, heb je dit beter in de hand. Bovendien kun je ze zo beter beschermen. Als je zorgt dat alle privacyinstellingen goed ingesteld zijn en de juiste veiligheidsmaatregelen voor jouw account genomen zijn, is je kind ook veiliger. Geef dus het goede voorbeeld en maak samen onder jouw naam een account aan op social media waar je kind zich mee uit kan leven.

Instagram

Instagram is één van de meest populaire social media-platformen van dit moment. De ouders die nog regelmatig actief zijn op Facebook, worden vaak als 'ouderwets' bestempeld. Voor veel jongeren is Instagram hét medium waar je moet zijn. Grote kans dat jouw kind hier dus ook gebruik van maakt.

Hoe werkt Instagram?

Instagram is een social media-platform dat draait om het delen van foto's. Je maakt een foto en kunt deze vervolgens met allerlei filters bewerken en mooier maken. Wanneer je deze deelt, kun je hashtags gebruiken om de foto makkelijker vindbaar te maken. Met de hashtag #beach of #bestfriends vind je bijvoorbeeld direct alle foto's die in deze categorieën vallen. Anderen kunnen je foto 'liken' of er een opmerking bij achterlaten.

Tegenwoordig is Instagram zo populair dat veel influencers - online persoonlijkheden die op wat voor manier dan ook invloed uitoefenen op hun publiek - het gebruiken om een specifieke doelgroep te bereiken. Zo zijn er hashtags voor boekenliefhebbers (#bookstagram), voor joggers (#instarun) en voor mensen met huisdieren (#petstagram). Het gevaar van Instagram is natuurlijk dat mensen hun leven vaak mooier afbeelden dan het in werkelijkheid is. Dat kan voor onmogelijke streefbeelden en onzekerheid bij kinderen en jongeren zorgen.

Kenmerken van Instagram

Hoewel Instagram over het algemeen een heel positieve app is, zitten er ook negatieve kanten aan dit platform. Als je kind vooral topmodellen, influencers en andere 'grote' invloeden volgt, kan dat slecht zijn voor hun zelfbeeld. Gelukkig zijn er ook influencers die het stigma van een 'perfect online leven' juist proberen te verbreken en zo een positief effect hebben.

Hoe dan ook, Instagram is razend populair. Kinderen willen steeds vroeger onderdeel zijn van deze online community. Als ouder heb je lang niet altijd zicht op wat er binnen de virtuele muren van deze app gebeurt. Daarom geven we je hier een aantal pointers.

Kinderen kunnen naast publieke profielen - waar je als ouder nog enigszins kunt zien wat er gaande is - ook privéprofielen aanmaken. Bij zo'n profiel moet je de eigenaar officieel toestemming vragen om hun profiel te bekijken. Dit is goed voor de privacy van je kind, maar het kan jou er ook van weerhouden om te zien wat je kind online plaatst.

Hoewel Instagram en andere sociale media pas vanaf 13 jaar gebruikt mogen worden (en tot 16 jaar alleen met toestemming van de ouders), is het voor kinderen steeds gemakkelijker om een e-mailadres aan te maken waar ze een andere leeftijd op aangeven. Dit e-mailadres kan vervolgens gebruikt worden om profielen op onder andere Instagram aan te maken.

Instagram wordt over het algemeen al vanaf groep 8 gebruikt. Kinderen willen steeds jonger onderdeel zijn van deze community. Zorg dat je met je kind over dit soort dingen kunt praten en kijk samen naar hun Instagram-account. Als je weet wat er speelt, kun je ze beter beschermen.

Instagram kan gebruikt worden om berichten mee te versturen. Ook vreemden kunnen connectieverzoeken sturen en vervolgens met kinderen in contact komen.

Met Instagram Stories kunnen gebruikers 24 uur lang bepaalde filmpjes, foto's of teksten delen met hun volgers. Vaak wordt deze optie gebruikt om te laten zien waar je op dat moment bent of om updates te geven over je dag. Na 24 uur zijn deze korte fragmenten niet meer te zien, behalve voor de eigenaar van het account. Deze kan ervoor kiezen om ze altijd beschikbaar te maken onder een 'highlight' die vervolgens zichtbaar is op hun profiel.

Het scrollen, liken, delen en geliked worden op Instagram kan verslavend werken. Zeker onzekere kinderen en jongeren kunnen de mening van 'het internet' zó belangrijk gaan vinden dat hun zelfbeeld eronder lijdt. Door hier samen over te praten en uit te leggen dat ze de hoogtepunten van iemand's Instagram-account niet moeten vergelijken met hun eigen leven, kun je dit voorkomen.

Er zijn een aantal gevaarlijke hashtags waar kinderen en volwassenen nare berichten delen. Vaak gaat dit over mentale gezondheid. Voorbeelden zijn #depressed en #lifesucks. De berichten die onder deze tags gevonden worden, kunnen erg verdrietig zijn en een slechte invloed hebben op je kind. Dit is niet altijd het geval: soms zijn er juist opbeurende foto's en video's te vinden onder deze hashtags. Bovendien helpt Instagram zijn gebruikers ook een handje: als je hashtags opzoekt die lijken te suggereren dat het niet zo goed met je gaat, zoals #depressed, dan verschijnt er een automatische pop-up op je scherm. Het bericht in deze pop-up vertelt je waar je eventueel hulp kunt vinden.

Het delen van momenten wordt met apps zoals Instagram belangrijker dan het werkelijk ervaren ervan. Een moment is als het ware niet 'echt' wanneer het niet eerst gedeeld is op social media. Hierdoor loop je het risico veel moois te missen.

Openbaar gedeelde foto's kunnen 'gestolen' en gebruikt worden voor allerlei doeleinden. Het kan daarbij gaan om identiteitsfraude, cyberpesten of andere gevaarlijke activiteiten. Ook worden foto's nog wel eens misbruikt voor reclamedoeleinden. Het is daarom verstandig om bewust om te gaan met wat je online zet. Praat dus met je kind over de risico's en kijk samen naar de privacyinstellingen van Instagram. De grote social mediaplatformen bieden vaak de optie om cyberpesten te rapporteren.

Snapchat

Snapchat is een populaire app onder jongeren, bijna net zo populair als Instagram. Je hebt er vast van gehoord: de app waar je een foto maakt, deze met allerlei leuke filters bewerkt en vervolgens met je 'vrienden' deelt. Je kunt jezelf konijnenoren geven of regenbogen op je scherm laten verschijnen. De kans bestaat dat je er zelf ook gebruik van maakt. Eerlijk is eerlijk, die filters zijn ontzettend leuk om mee te spelen.

Hoe werkt Snapchat?

Zodra je de Snapchat-app opent, kun je een foto of video van jezelf maken. Deze kun je vervolgens bewerken met tekst, stickers en door zelf te tekenen. Natuurlijk zijn er ook de talloze Snapchat-filters die je toe kunt passen. De foto's op Snapchat kunnen openbaar gedeeld worden óf in een privébericht naar één of meerdere contactpersonen verzonden worden. De 'Snap' blijft vervolgens voor een bepaalde tijd zichtbaar - meestal een paar seconden. Zodra je vrienden je update hebben gezien, kunnen ze deze niet (altijd) meer terugkijken, tenzij de Snap onderdeel is van je 'Story'. Daar blijft de update 24 uur lang zichtbaar. Ook kun je de posts en Stories van vrienden bekijken. Je hebt daarnaast toegang tot openbare Snaps die door gebruikers over de hele wereld zijn gemaakt.

Kenmerken van Snapchat

Ook Snapchat is vooral een ontzettend positieve app. De filters zijn leuk, vragen wat creativiteit van de gebruikers en werken regelmatig met thema's zoals kerst of Halloween. Snapchat is een leuk medium voor kinderen en jongeren om met elkaar in contact te blijven. Het nadeel hiervan is natuurlijk dat kinderen op jonge leeftijd dagelijks bezig zijn met het 'verbeteren' van hun eigen foto's. Dat brengt risico's met zich mee wat betreft het zelfbeeld van je kind.

Snapchat mag officieel pas vanaf 13 jaar gebruikt worden, indien er toestemming is van de ouders. Je kind kan deze leeftijdsgrens echter gemakkelijk omzeilen door een hogere leeftijd in te voeren bij het aanmaken van het account.

Snapchat wordt vaak al gebruikt door kinderen in groep acht of de eerste klas van de middelbare school. De korte beschikbaarheid van Snaps is voor veel jongeren erg aantrekkelijk. Ze denken zo hun leven online te kunnen delen zonder dat ze grote privacyrisico's lopen.

Hoewel Snapchat bekend staat om zijn korte interacties en tijdelijke beschikbaarheid van berichten, is er wel degelijk een mogelijkheid om een Snap opnieuw af te spelen. Dit kan één keer, waardoor je de Snap in totaal dus twee keer kunt zien.

Snapchat kan erg verslavend werken. Stories op de app verdwijnen na 24 uur. Dit zorgt ervoor dat je minimaal één keer per dag op de app moet zijn als je niets wilt missen.

De privacyinstellingen van Snapchat kunnen ingesteld worden op 'alleen vrienden' om onbekenden geen toegang te geven tot je account. Staan de instellingen op 'openbaar', dan kan iedereen op Snapchat je Snaps en Stories bekijken.

Snapchat heeft zijn eigen chat waar je met vrienden kunt praten. Dit kan zowel in groepen als één op één. In je instellingen kun je aangeven of je alleen maar door vrienden benaderd wilt worden, of dat iedereen een gesprek met je kan beginnen. De berichten in deze chats worden verwijderd zodra alle deelnemers ze gelezen hebben.

Het feit dat foto's automatisch verwijderd worden, maakt dat Snapchat ook veel gebruikt wordt voor doeleinden zoals sexting.

Hoewel een Snap na 24 uur automatisch 'verdwijnt', betekent dat niet altijd dat die foto of dat filmpje compleet van het internet verdwenen is. Screenshots zijn zo gemaakt. Heb het hierover met je kind en leg uit dat Snapchat's kortdurende content alsnog tegen ze gebruikt kan worden. Ook logt Snapchat zelf veel gegevens over je kind.

YouTube

Je zou het misschien niet direct als 'social media' zien, maar toch valt YouTube ook onder deze noemer. Het is namelijk niet alleen een platform om video's te bekijken; iedereen met een account kan zijn eigen video's uploaden en openbaar maken. Ook is er de mogelijkheid om op video's te reageren, waardoor mensen het gesprek met elkaar aan kunnen gaan.

Hoe werkt YouTube?

YouTube is in eerste instantie een videoplatform: je kunt er miljoenen filmpjes bekijken. Van grappige vlogs tot how-to-video's en muziekvideo's. YouTube wordt ook regelmatig door scholen gebruikt; je vindt er allerlei informatieve en leerzame content. Daarnaast is YouTube leuk als hobby. Zo leer je in een paar minuten hoe je je eigen ijs maakt of hoe je dat ene level van je favoriete game uitspeelt. Het feit dat je enkel passief hoeft te luisteren en kijken, maakt YouTube ontzettend interessant voor kinderen en jongeren. Het is gemakkelijk, heeft een oneindige hoeveelheid content en vergt weinig energie.

Kenmerken van YouTube

YouTube is al jaren ontzettend populair onder zowel kinderen en jongeren als volwassenen. Het enorme aanbod aan video's heeft voor ieder wat wils. Jongeren leren hun make-up te doen door de tutorials van NikkieTutorials, James Charles en talloze andere creators te volgen. De videoclips van artiesten zoals Ariana Grande en One Direction zijn gratis te bekijken. Kanalen als SciShow leren kijkers gratis over onderwerpen zo divers als psychologie, natuurkunde en literatuur. Ook kan iedereen het laatste nieuws volgen via de kanalen van officiële kranten en nieuwskanalen. YouTube bevat video's van mensen over de hele wereld; iedereen kan er iets op plaatsen. Hoewel dit veel voordelen met zich meebrengt, waaronder internetvrijheid, komt het natuurlijk ook met de nodige risico's.

Een groot aantal video's en vlogs zijn in scene gezet. Zo proberen uploaders de publieke opinie te beïnvloeden of kijkers een specifiek product te laten kopen. Een influencer kan YouTube bijvoorbeeld gebruiken om een nieuwe serie make-up producten te promoten onder jonge meisjes. In de ogen van kinderen is alles wat op YouTube gebeurt echt, en dus zien zij ook de geacteerde video's als de oprechte mening van hun favoriete influencers.

De video's op YouTube zijn niet altijd waar. Iedereen kan zomaar een video uploaden en de inhoud wordt niet gecontroleerd. Daardoor kunnen mensen zeggen wat ze willen en daar een filmpje van online plaatsen. Het is het beste om je kind (en jezelf) aan te leren om informatie altijd bij betrouwbare bronnen te checken vóór je het voor waarheid aanneemt.

Ook YouTube kan kinderen onzeker maken. Er komen erg veel 'ideaalbeelden' voorbij in de talloze video's. Die lijken allemaal perfect. Dit kan het zelfbeeld van je kind aantasten. Als je kind zijn of haar hele leven, inclusief ups en downs, gaat vergelijken met het beeld dat iemand online van zichzelf geeft, kan je kind onrealistische verwachtingen krijgen.

De vrijheid die op YouTube te vinden is, brengt ook gevaren met zich mee. Zo zijn er constant nieuwe online challenges te vinden die zich razendsnel onder jongeren verspreiden. Waar sommige challenges onschuldig en zelfs heel leuk zijn (zoals de mannequin challenge of de ALS ice bucket challenge), hebben andere uitdagingen gevaarlijke gevolgen. In sommige gevallen hebben we het zelfs over een mogelijke dodelijke afloop, zoals bij de choking game.

Op YouTube kom je veel reclames tegen. In sommige gevallen zijn de advertenties erg zichtbaar, omdat ze vóór of tijdens een video getoond worden. In andere gevallen is de reclame verwerkt in een geacteerde video, zoals eerder besproken. Bovendien kun je op YouTube ook films en merchandise kopen. Dit kan gevaarlijk zijn als je kind nog niet goed met geld om weet te gaan, maar wel ingelogd is met een account dat aankopen toestaat.

De reacties onder video's kunnen ontzettend gemeen en harteloos zijn. De 'comments' vormen dé plek voor interactie op YouTube. Vaak is dit echter negatief. Video's worden compleet afgekraakt en mensen worden lelijk of talentloos genoemd. Ook komen er vaak discussies en ruzies voor in de reacties. Dit kan gevaarlijk zijn wanneer je kind zelf comments plaatst of video's online plaatst. Door je kind te leren dat ze ook op het internet op een nette manier met anderen moeten communiceren, kun je voorkomen dat ze de reacties onder YouTube video's gaan zien als de standaard.

TikTok

TikTok is een redelijk nieuwe rage. De app heette voorheen Musical.ly, maar heeft nu een compleet nieuwe look en nieuwe naam gekregen. Het Chinese bedrijf TikTok heeft Musical.ly overgenomen, omdat de app in China niet goed leek te werken. Ook Musical.ly was al redelijk populair onder de jeugd, maar inmiddels is TikTok uitgegroeid tot één van de meest gedownloade apps van 2018. Kinderen en jongeren zijn er dol op.

Hoe werkt TikTok?

Op TikTok staat muziek centraal. Het geeft gebruikers de kans om leuke, korte muziekvideo's te maken met zichzelf in de hoofdrol. Sinds zijn lancering is de app ontzettend populair onder jongeren geworden en heeft het maken en kijken van dit soort video's zich massaal over de wereld verspreid. De app is gemakkelijk in gebruik en heeft een bibliotheek met fragmenten uit de nieuwste populaire liedjes. Ook geeft het je de mogelijkheid om vrienden en beroemdheden te volgen en speciale uitdagingen aan te gaan.

De gebruiker kiest een liedje en maakt een korte video waarin dit liedje op de achtergrond afgespeeld wordt. De video kan vervolgens bewerkt worden met allerlei filters en effecten. Is de video helemaal af? Dan kun je hem met de wereld delen. Hoe origineler de video (denk aan dansen, playbacken en handbewegingen), hoe meer waardering je uiteindelijk ontvangt. Zo kunnen video's van een paar seconden gemakkelijk viraal gaan.

Kenmerken van TikTok

De directe populariteit van TikTok is verbazingwekkend: in no-time maakten jongeren van over de hele wereld iedere dag de meest originele korte videoclips. Net als op andere social media zoals Instagram en Snapchat, kunnen de korte clips ook bij TikTok bewerkt worden met allerlei filters en leuke effecten. Het is een ontzettend creatieve app.

Ook TikTok mag pas vanaf 13 jaar gebruikt worden, mits er toestemming van de ouders is. Toch is deze app vooral op jongere leeftijd erg aantrekkelijk en is het mogelijk om om deze leeftijdsrestricties heen te komen. Als ouder is het het beste om met je kind in gesprek te gaan over de app en samen het account te beheren.

TikTok is een open sociaal netwerk. Dit betekent dat de profielfoto's en persoonlijke gegevens die je op TikTok zet, door iedereen gezien kunnen worden. Veel gebruikers kiezen dan ook voor een onduidelijke profielfoto en een 'nepnaam' om zo hun privacy te beschermen.

De meest populaire 'Musers' (gebruikers van TikTok) zijn vaak beroemdheden. Een voorbeeld van Musers die door TikTok (toen nog Musical.ly) bekend werden, is de Duitse tweeling Lisa en Lena, die meer dan 32 miljoen volgers op de app hebben. Enerzijds kunnen dit soort persoonlijkheden veel inspiratie bieden, anderzijds kunnen deze een negatief effect op het zelfbeeld hebben.

Wanneer je TikTok-account openbaar is, kunnen gemaakte video's door iedereen bekeken worden. Het profiel kan ook op 'privé' ingesteld worden, waarna de video's alleen zichtbaar zijn voor je volgers. Om dit te doen, moet je bij de privacyinstellingen van de app zijn. Wellicht is het handig om dit samen met je kind te regelen.

Ook op TikTok kun je reacties achterlaten en video's van anderen liken of delen. Een gebrek aan likes of een nare reactie onder een filmpje kan kinderen een onzeker gevoel geven.

Op TikTok kan iedereen vriendschapsverzoeken ontvangen. Op deze manier zou je kind in contact kunnen komen met vreemden die slechte bedoelingen hebben.

Facebook

Hoewel de meeste kinderen en tieners Facebook als een platform voor 'oude mensen' beschouwen, wordt het nog regelmatig gebruikt. Facebook blijft ook vanwege recente privacyzorgen een belangrijke vorm van social media om te bespreken.

Hoe werkt Facebook?

Facebook is een social networking-site waar leden hun persoonlijke interesses met anderen kunnen delen. Dit gebeurt over het algemeen in de vorm van tekstberichten, foto's of video's. Berichten kunnen overal over gaan, van welk restaurant de beste pizza's bakt tot een grappige anekdote van een collega op werk. Wie deze berichten kan zien, hangt af van je privacyinstellingen. Er zijn drie opties. Je kunt je berichten zichtbaar laten zijn voor iedereen, voor vrienden en vrienden van vrienden, of enkel voor vrienden. Alle mensen die je bericht kunnen zien, hebben vervolgens de mogelijkheid om hierop te reageren en het te 'liken'.

Kenmerken van Facebook

Hoewel Facebook steeds minder door kinderen en jongeren wordt gebruikt, blijft het medium actief op de markt aanwezig. Bovendien is het bedrijf achter Facebook óók het bedrijf achter grote platformen zoals Instagram en WhatsApp. Facebook heeft regelmatig onrust veroorzaakt omdat het niet goed omging de privacy van zijn gebruikers. Zo werd er gespeculeerd dat Facebook meer informatie over zijn gebruikers verzamelde dan de gebruikers hadden aangegeven en dat het bedrijf de privégegevens van gebruikers bovendien doorverkocht aan derden.

Facebook heeft wereldwijd meer dan twee miljard gebruikers. Al deze mensen kun je online bereiken en volgen wanneer ze je vriendschapsverzoek accepteren of hun privacyinstellingen op 'openbaar' hebben staan.

Ook voor Facebook is er een leeftijdsgrens van 13 jaar, mits er toestemming van de ouders is. Facebook is niet langer zo populair onder jongeren als voorheen, dus is deze leeftijdsgrens iets gemakkelijker aan te houden.

Facebook is meerdere malen in het nieuws gekomen met verontrustende berichten met betrekking tot privacy. Zo zou Facebook je via je GPS of camera kunnen 'volgen' wanneer je de app op een mobiel apparaat gebruikt.

Als sociaal medium is Facebook waarschijnlijk één van de meest commerciële op de markt. De kans is groot dat je gegevens en zoekgedrag gebruikt worden voor commerciële doeleinden.

Wanneer de privacyinstellingen op 'openbaar' of 'vrienden van vrienden' staan, betekent dit dat vreemden kunnen zien wat er in het leven van een gebruiker speelt. Inbrekers zouden zo dus kunnen zien wanneer je op vakantie bent en dan hun slag slaan.

Het reageren op berichten van vrienden is gemakkelijk en kent weinig tot geen grenzen. Een gemene opmerking of stekende belediging is dus zo gemaakt.

De moderatoren op Facebook lijken niet altijd even actief. Zo werd een verjaardagsfeestje voor familie en vrienden in Haren in 2012 ineens een grote rel die nu bekend staat als Project X Haren. Dat allemaal omdat de uitnodiging voor het evenement op Facebook openbaar was in plaats van privé.

Facebook werkt verslavend. Het algoritme achter Facebook maakt dat je tijdlijn continu gevuld wordt met zaken die jij wellicht interessant vindt. Dit wordt veelal gebaseerd op je zoekgedrag. Op deze manier blijven gebruikers actief, omdat er constant nieuwe content te zien is.

Twitter

Net als Facebook is ook Twitter een platform dat vaak pas op oudere leeftijd wordt gebruikt. De interesse van kinderen en jongeren in dit social medium is over het algemeen vrij laag. Vaak komt dat pas in de latere fasen van de puberteit, mits er tegen die tijd niet weer een andere app is die de functie van Twitter heeft overgenomen.

Hoe werkt Twitter?

Twitter is een soort mini-blog. Het is dus vooral tekstgebonden. Elke 'tweet' (een bericht op Twitter) mag een maximaal aantal karakters lang zijn. Nu is dit aantal 280, al was het een lange tijd maar 140 karakters. Dit zorgt ervoor dat je alles erg kort en bondig moet formuleren. Twitter draait om het plaatsen van interessante berichten, het genereren van likes en volgers en het op de hoogte blijven van de personen of organisaties waar jij interesse in hebt. De korte tweets passen perfect in het snelle 'internetcultuurtje' dat zo veel mogelijk informatie in zo weinig mogelijk tijd over probeert te brengen.

Kenmerken van Twitter

Twitter wordt niet alleen door 'de gemiddelde burger' gebruikt. Je komt er ook veel beroemdheden, organisaties en belangrijke bedrijven tegen. Zo heeft zelfs Donald Trump een eigen Twitteraccount waarmee hij regelmatig in het nieuws verschijnt. Twitter brengt mensen in die zin dichter bij elkaar: je kunt nu je telefoon pakken, een account aanmaken en direct een tweet naar President Trump sturen. Juist dit maakt Twitter zo interessant voor de oudere doelgroep en wellicht ook minder prikkelend voor jongere generaties.

Belangrijke nieuwsitems staan vaak al op Twitter voor je ze op de radio of tv voorbij hoort komen. Je krijgt alle laatste nieuwtjes van personen en organisaties direct te zien.

Wanneer je de juiste mensen volgt, kun je hele specifieke informatie te weten komen die je normaliter misschien niet had ontdekt. Omdat jij kiest wie je volgt, kan dit er wel toe leiden dat je in een politieke 'bubbel' terechtkomt. Je volgt hoogstwaarschijnlijk alleen de accounts die dingen zeggen waar je het mee eens bent. Hierdoor zie je deze berichten elke keer terug op je tijdlijn, zonder de tegenargumenten te zien.

Net als andere social media wordt er ook op Twitter geadverteerd. Deze advertenties zie je regelmatig terug op je tijdlijn.

Tweets kunnen gedeeld (geretweet) en geliked worden. Daarnaast kan er een reactie achter worden gelaten. Op Twitter zijn deze reacties vaak een stuk scherper en/of intellectueler dan op een medium als Facebook.

Twitter wordt vaak gebruikt als medium voor bedrijven en ondernemers. Het is de ideale manier om een doelgroep op een professionele en toch informele manier aan te spreken en je diensten of producten onder het oog te brengen. Ook andersom werkt het: als je als klant een probleem hebt met een bepaalde dienst, kun je via Twitter om hulp vragen.

Vaak gebruiken influencers Twitter om direct met hun fans te praten en ze op de hoogte te brengen van hun nieuwste werk. Een bekende YouTuber kan Twitter bijvoorbeeld gebruiken om de link van hun laatste upload te delen of fans te vragen mee te denken over video-ideeën.

Op het platform kun je openbaar antwoorden op een tweet of een privébericht sturen die alleen de persoon in kwestie kan zien. Houd er rekening mee dat men altijd een screenshot kan maken van deze privéberichten. Geen enkele informatie is volledig privé zodra je het op Twitter zet.

Een Twitter-account kan op privé gezet worden. Dit betekent dat andere profielen je een volgverzoek kunnen sturen. Als je deze hebt geaccepteerd, kunnen ze jouw tweets zien, anders niet. Dit kun je regelen in de instellingen van Twitter.

Discord

Discord is een relatief nieuwe manier van online communiceren. Het is een gratis applicatie waarop gebruikers door middel van tekst, audio of video met elkaar kunnen praten. Discord wordt hoofdzakelijk gebruikt tijdens het gamen: spelers houden via Discord contact met elkaar en kunnen zo praten terwijl ze een spel aan het spelen zijn. Dit maakt het gemakkelijker om in teams te werken en maakt het gamen nóg leuker.

Hoe werkt Discord?

Discord is als het ware een soort Skype. Je maakt heel gemakkelijk een account aan en creëert je eigen 'channels'. Discord heeft tekstkanalen en spraakkanalen. Zodra je in een spraakkanaal bent, kun je je microfoon activeren en live praten met alle andere leden die op dat moment op hetzelfde kanaal zitten. Je kunt vrienden uitnodigen en aan de chat toevoegen om je team zo compleet te krijgen.

Kenmerken van Discord

Er zitten meer dan 130 miljoen gebruikers op Discord, maar je kunt niet direct met al die mensen praten. Discord is dus niet echt een traditionele vorm van social media. Toch wordt het door veel kinderen en jongeren gebruikt en is het niet heel lastig om contact te maken met vreemden. Je kunt bijvoorbeeld via de Discord community eenvoudig publieke servers binnenstappen. Discord lijkt daardoor misschien een vreemde en gevaarlijke omgeving. Hier zijn een aantal kenmerken en regels van Discord om je er wat beter bekend mee te maken.

Discord is een gratis applicatie die je online kunt downloaden. Het werkt op je laptop en computer, maar ook op je tablet en smartphone.

Op Discord kun je zelf een server maken en vrienden uitnodigen of je aansluiten bij een bestaande server. Bij publieke servers kun je zo aansluiten, terwijl je voor privéservers een uitnodiging nodig hebt.

Via de website disboard.org kun je bestaande Discord-servers opzoeken en daar lid van worden. Zo is het voor iedereen heel gemakkelijk om met vreemden in contact te komen.

Kinderen onder de 13 jaar zijn niet toegestaan op Discord. Als Discord erachter komt dat je kind jonger is dan 13, wordt zijn of haar account automatisch uitgeschakeld. Tussen de 13 en 16 jaar hebben kinderen toestemming van hun ouders nodig.

Qua uiterlijk lijkt Discord een beetje op Slack, al heeft Slack alleen tekstkanalen en is dat meer gericht op het bedrijfsleven in plaats van op entertainment en gamen.

Het is mogelijk om een Discord-server te 'flooden'. Dit gebeurt wanneer een heleboel accounts tegelijkertijd hetzelfde kanaal binnengaan en het op die manier 'overnemen'. Meestal zijn dit geautomatiseerde bots die er dan voor zorgen dat de server niet langer werkt. Om te voorkomen dat dit bij de server van je kind gebeurt, is het het beste om de server niet publiekelijk delen.

Ook kun je Discord koppelen aan andere apps, zoals Spotify. Op die manier kun je samen met anderen tegelijkertijd dezelfde muziek luisteren.

Discord is beschikbaar voor Windows, MacOS, Android, iOS en Linux, maar werkt ook gewoon in je browser. Je hoeft dus geen programma of app te downloaden om Discord te gebruiken.

Twitch

Net als Discord, wordt ook Twitch veel gebruikt door gamers. Het verschil tussen Discord en Twitch is dat Discord draait om communicatie die van twee kanten afkomt, terwijl Twitch vooral een live streaming-platform is. Je kind zal snel met deze site in contact komen als hij of zij graag gamet of video's kijkt van mensen die gamen. Ze kunnen bijvoorbeeld via YouTube terechtkomen bij het Twitch-kanaal van iemand die ze al een tijdje online volgen.

Hoe werkt Twitch?

Zodra je naar twitch.tv surft, kun je naar hartenlust andermans streams bekijken. Hier heb je geen inloggegevens of account voor nodig. Het voordeel hiervan is dat je dit enigszins anoniem kunt doen. Je kunt door middel van de zoekbalk en het gebruiken van categorietags zoeken naar een stream die je wilt zien. Met een simpele muisklik ben je zo kijker van een stream. Voor alle andere functies, inclusief het chatten in de streamchat, moet je een account aanmaken.

Kenmerken van Twitch

Het idee van livestreams schrikt je misschien af. Een kanaal zoals Twitch heeft veel mogelijkheden en komt dus ook met veel mogelijke gevaren voor je kind. Tegelijkertijd is het een ontzettend leuke plek waar ze kunnen genieten van hun favoriete spelletjes en hun enthousiasme kunnen delen. Bovendien leren ze als ze zelf streamen ook nog eens slim omgaan met technologie.

Je hebt geen Twitch-account nodig om streams te kunnen bekijken. Je kind kan dus genieten van de spellen die anderen spelen zonder zelf op Twitch te zitten en zijn of haar privacy te moeten regelen. Ze hebben wél een account nodig als ze gebruik willen maken van alle andere functies die Twitch biedt.

De website van Twitch is onderverdeeld in verschillende categorieën. Er zijn allerlei soorten streams te vinden als je zoekt op de juiste tags, zoals 'shooter', 'MMORPG' of 'vechten'. Daarnaast zijn er categorieën die niet direct iets met gamen te maken hebben. Zo kun je onder 'IRL' allerlei streams vinden waar streamers met kijkers chatten, live koken, muziek spelen of zelfs knutselen voor de camera.

Officieel is Twitch voor kinderen van 13 jaar en ouder. Twitch raadt ouders aan om kinderen tussen de 13 en 18 jaar alleen onder toezicht gebruik te laten maken van de dienst, maar ze erkennen ook dat het niet altijd even realistisch is om deze regels na te leven.

De streams op Twitch zijn vrijwel allemaal live. Dit komt met gevaren: de content kan niet vooraf worden gecontroleerd. Streamers en gebruikers in de chat kunnen zeggen wat ze willen. Ook kunnen er ongeschikte beelden voorbijkomen. De spellen die op Twitch gespeeld worden, hebben allemaal hun eigen leeftijdsrestricties. Als je jonge kind naar een stream van een spel voor 18+ kijkt, kan dit slechte effecten hebben.

Op veel officiële streams gebruikt Twitch een filtersysteem dat de chat censureert. Ook zijn er live-moderators die de chats in de gaten houden om ze voor alle leeftijden veilig te houden.

Hoewel andere platformen zoals Instagram, Facebook en YouTube ook de optie hebben om live te streamen, staat dit op Twitch veel centraler. Er is dus een behoorlijke kans dat je kind zelf ook wil streamen. Dit is heel leuk, maar kan ook voor veel gevaren zorgen. Als je kind in zijn of haar slaapkamer live aan het streamen is, krijgen kijkers alles mee. Is er een raam met uitzicht in beeld of ligt er ergens een envelop met jullie thuisadres, dan kunnen vreemden vervelende dingen doen met die informatie. In de VS zorgt 'Swatting' bijvoorbeeld voor heel wat problemen: kijkers van een stream bellen voor de grap de politie en sturen die naar het adres van een Twitcher, die op dat moment aan het streamen is. Zo kunnen ze live zien hoe de politie binnenvalt.

Ook grooming is een probleem op Twitch. Zo werd een aantal jaar geleden bekend dat een populaire Minecraft-Twitcher online misbruik bleek te maken van minderjarige meisjes.

Twitch is langzaam uitgegroeid tot een volledige vorm van social media. Twitch-gebruikers kunnen anderen volgen en berichten sturen. Ook is er bij elke stream een chatroom waar gebruikers met elkaar in contact kunnen komen. In 2017 heeft Twitch de 'Pulse'-feature geïntroduceerd. Dit werkt als een soort Facebook-tijdlijn waar gebruikers statusupdates kunnen delen en op de updates van anderen kunnen reageren.

Verschillende streamers op Twitch verdienen genoeg geld met het streamen om zichzelf te onderhouden. Twitch is dus hun fulltime baan. Dit geld verdienen ze door middel van betaalde abonnementen, donaties, sponsors, advertenties en affiliate-verkopen.

Twitch raadt ouders aan om met hun kinderen te praten over wat ze op het platform doen en om wellicht zelf ook mee te kijken. Dit is vaak ontzettend leuk en zorgt ervoor dat ouders en hun kinderen samen kunnen zorgen voor een veilige internetomgeving.

Naast de populaire social media die we hier besproken hebben, zijn er nog talloze andere apps waarmee je kind met anderen in contact kan komen. Sommige apps, zoals TikTok en Instagram, zijn ontzettend populair onder de jeugd, terwijl andere platformen, zoals Facebook en Twitter, het minder goed doen. Toch zou je kind interesse kunnen hebben in elk van deze social media.

Probeer ten alle tijden op de hoogte te zijn van welke apps je kind gebruikt en hoe hij of zij daarmee omgaat. Duik eventueel samen de privacyinstellingen in om ervoor te zorgen dat hun foto's en berichten niet zomaar voor iedereen te zien zijn. De leeftijdsrichtlijnen voor social media zijn vaak erg strikt. De jongste leeftijd die op bijna alle platformen is toegestaan, is 13 jaar. Tussen de 13 en 16 jaar is het in Nederland bovendien verplicht om toestemming van de ouders te hebben. Toch is de kans groot dat je kind al eerder gebruik wil maken van deze media. Afhankelijk van de situatie, is het waarschijnlijk het beste om dit toe te laten, mits ze zich aan jouw regels houden en jullie samen het account beheren. Maak in deze gevallen bovendien altijd een account voor jezelf aan, waarmee zij dan op het platform kunnen. Zo houden jullie je aan de wet en is het gemakkelijker om een oogje in het zeil te houden.

# data[].attributes.attachment_link.title
Populaire social media: wat je moet weten - VPNGids.nl

# data[].attributes.attachment_link.description
Snapchat, Instagram, TikTok. Allemaal apps waar je kind waarschijnlijk op zit. Hoe werken die social media? Waar moet je op letten? Lees het hier!

# data[].attributes.headline
Online inspiratielezing Jelle Jolles ‘De lerende tiener, zelfregulatie en het brein’

# data[].attributes.subject
Online inspiratielezing Jelle Jolles ‘De lerende tiener, zelfregulatie en het brein’

# data[].attributes.attachment_link.title
Online inspiratielezing Jelle Jolles ‘De lerende tiener, zelfregulatie en het brein’ | 2023

# data[].attributes.attachment_caption
De school-app, pling-pling of uit dat ding? | De Algemene Onderwijsbond

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Zaterdagavond. Pling. Een berichtje in de school-app. Ben je bereikbaar of niet? En wat als het een gevoelig bericht betreft?

Tekst Marry Schoemaker - Redactie Onderwijsblad - - 6 Minuten om te lezen

Ed ten Hoedt, biologiedocent in Amsterdam, heeft via Teams een groep met elk van zijn zeven klassen en per klas ook een docentengroep. Daarnaast een groep voor de sectie, voor de afdeling, voor het profielwerkstuk, de buitenlandreis en een paar groepen over facilitaire zaken. Ook is er een groep voor alle medewerkers. "Daarin komen elke dag wel tien tot twintig berichten die voor mij niet relevant zijn." Daarnaast zijn er de tijdelijke groepjes en is hij deel van meerdere whatsappgroepen die deels overlappen met de teams-groepen. En dat alles op zijn privé-telefoon.

Volgens psycholoog Thijs Launspach, auteur van onder andere het boek Fokking druk, kan een app-groep van je werk veel stress met zich meebrengen. Dat komt doordat afspraken over wat wel en niet gedeeld wordt in de groep, vaak niet duidelijk zijn. Daardoor lopen werk-gerelateerde en persoonlijke zaken regelmatig door elkaar heen en wordt de app vervuilt met triviale berichten en berichten die niet voor de hele groep relevant zijn. Als de app-groep op je persoonlijke telefoon staat, krijg je ook 's avonds en in het weekend werkberichten binnen. Ook dat kan zorgen voor stress. Launspach adviseert daarom om over niet-urgente zaken te e-mailen en over urgente dingen te bellen.

Ed ten Hoedt: "Ik zeg meestal tegen leerlingen dat ik tot negen uur 's avonds op mijn telefoon kijk. In het weekend staat m'n telefoon vaak op stil. Als ik dan wel een bericht zie, heb ik niet het gevoel dat ik gelijk moet reageren. Ik kan me ook voorstellen dat docenten zeggen 'thuis ben ik thuis' of 'ik werk parttime en dinsdag ben ik niet bereikbaar'." Irritaties zijn er soms wel onder collega's, over onzinberichten, mensen die niet reageren, of over bereikbaarheid op vrije dagen.

In het weekend staat m'n telefoon vaak op stil

Gevoelige informatie

Naast bereikbaarheid is gevoelige informatie een lastig punt. Ten Hoedt: "Ik geef les aan zeven klassen. Dat zijn veel leerlingen. We delen informatie over wie wel of niet een toets maakt, welke benadering dat meisje nodig heeft, of over Pietje die in het ziekenhuis ligt, maar niet wil dat de klas het weet. In Magister zijn berichten beveiligd, maar als je zulke dingen via Whatsapp deelt, moet je wel opletten." Een ander punt is gedoe in de app-groepen waarin leerlingen onderling communiceren. "Daarin is regelmatig gedonder en er wordt veel geroddeld. Als ik dat als mentor meekrijg, ga ik daarover in gesprek."

Ook in app-groepen voor ouders loopt niet alles soepel. Veel scholen roepen in nieuwsbrieven, schoolgidsen en gedragscodes op het aantal berichten in app-groepen beperkt te houden en alleen te reageren als dat van meerwaarde is. Verder verzoeken scholen dringend om geen berichten over kinderen te sturen en geen klachten te uiten over leerlingen of leraren. Ook is er het verzoek om er rekening mee te houden dat niet iedereen in een app-groep zit, omdat dit niet verplicht is.

Veiligheid

Remco Pijpers is strategisch adviseur digitale geletterdheid en ethiek bij Kennisnet. "Soms zitten leraren ook in de klassen-apps met leerlingen. Ik zag daar eerst wel de voordelen van in: je kunt toelichting geven als schoolwerk besproken wordt, een oogje in het zeil houden en laten zien wat je wel en niet accepteert in de online omgeving, ook op andere online platforms zoals Snapchat en Tiktok mits je de juiste toon aanslaat als professional. Dat kan bijdragen aan de pedagogische relatie met leerlingen, zeker bij jonge leerlingen en brugklassers."

Maar zijn perspectief is veranderd doordat onderwijs ict-coöperatie Sivon adviseert dit niet te doen. "Juridisch is het een probleem omdat je geen overeenkomst over de verwerking van gegevens kan sluiten met Whatsapp, zoals je met digitale leermiddelen wel doet. Met Microsoft is het trouwens wel iets makkelijker." Als ouders of leerlingen onderling een whatsapp-groep aanmaken, is de avg (Algemene Verordening Gegevensbescherming) niet van toepassing. Maar als een leerkracht ook deelneemt in de groep, is er wel sprake van het verwerken van persoonsgegevens door de onderwijsinstelling, dat is: de contactgegevens, profielfoto's en wat in de groep gedeeld wordt.

Bij leerlingen jonger dan zestien jaar moet officieel trouwens hun ouders om toestemming gevraagd worden voor het gebruik van een app of ander sociaal medium. Bij weigering is een alternatief nodig, zodat een leerling niet uitgesloten wordt van onderwijszaken. Volgens Nysingh Advocaten en notarissen gaat het nog verder, omdat in de voorwaarden van Whatsapp is opgenomen dat gebruikers woonachtig in een land in de Europese regio ten minste zestien jaar oud moeten zijn om de dienst te gebruiken. Dat maakt het gebruik van Whatsapp georganiseerd vanuit school voor leerlingen jonger dan zestien jaar uitgesloten. Leerkrachten zouden zelf ook expliciet hun toestemming moeten geven. Door het gebruiken van Whatsapp delen zij namelijk verplicht hun privégegevens met anderen in de groep en met Whatsapp. Het probleem is, aldus Nysingh, dat zij als werknemer niet in volledige vrijheid toestemming kunnen weigeren.

Ook op veiligheidsgebied zijn er risico's. Pijpers: "Werk en privé lopen door elkaar heen. Als iemand in een app-groep deelt dat het niet zo goed gaat met een leerling, mag je dat eigenlijk niet delen met collega's. Dat kan problemen geven. Informatie die je zelf deelt dat kan ook je profielfoto zijn kan op straat komen te liggen. Het is belangrijk dat je ook online pedagogisch tactvol handelt, en vaak betekent dat terughoudendheid. Reageer je op een berichtje om half elf 's avonds als een leerling vraagt wat het huiswerk is? Je weet dat het thuis niet goed gaat met die leerling en hij in de rats zit en je voelt je verantwoordelijk. Ik zeg niet dat je nooit moet reageren, elke situatie vraagt om weer om een andere afweging. Maar wees in principe terughoudend. Spreek met jezelf af de telefoon uit te zetten, ook om te zorgen dat je niet voortdurend op 'aan' staat."

Online kan het al snel emotioneel uit de hand lopen

Waardevolle aandacht

Pijpers kent docenten als betrokken mensen. "Die betrokkenheid kan ook uitmonden in overbelasting. De schoolleiding heeft hierin een grote verantwoordelijkheid. Een pedagogisch veilig klimaat creëren, betekent ook duidelijkheid geven over wat van docenten wordt verwacht in bereikbaarheid 's avonds en in het weekend. En duidelijkheid binnen de school over wat je met elkaar deelt en hoe je voor elkaar zorgt.

Afspraken maken en regelmatig even positief onder de aandacht brengen, helpt. Oefen in het omgaan met je smartphone, daarin ben je ook een voorbeeld voor de leerlingen. Het is goed om niet alleen om te gaan met wat op je afkomt, maar ook zorgvuldig te kijken naar wat je uitstuurt en wanneer je dat doet en hoe dat overkomt op anderen. Digitale middelen kunnen heel helpend zijn, maar wees je bewust van waar je aandacht aan schenkt. Zoals de Franse filosoof Simone Weil zei: 'Aandacht is de zeldzaamste en zuiverste vorm van vrijgevigheid.' Ga er zorgvuldig mee om. En als het een keer misgaat, bespreek dat dan offline, een-op-een of in een teamvergadering. Online kan het al snel emotioneel uit de hand lopen."

Tips

Handel ook online pedagogisch tactvol. Dat betekent vaak dat je je terughoudend moet opstellen.

Ben je bewust van je voorbeeldfunctie. Wil je niet dat jouw leerlingen steeds met hun telefoon bezig zijn? Doe dat dan zelf ook niet.

Kijk ook zorgvuldig naar wat je uitstuurt en wanneer je dat doet. Geven app-berichten over school jou soms stress in je vrije tijd? Dat effect hebben jouw berichten misschien ook wel op leerlingen.

Realiseer je dat de avg van toepassing is als jij met ouders en/of leerlingen in een app-groep zit. Nog zoiets: scholen mogen formeel geen app-groepen aanmaken met leerlingen jonger dan zestien jaar.

Beeld: Wim Stevenhagen

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
Marry Schoemaker - Redactie Onderwijsblad

# data[].attributes.attachment_link.title
De school-app, pling-pling of uit dat ding? | De Algemene Onderwijsbond

# data[].attributes.attachment_link.description
Zaterdagavond. Pling. Een berichtje in de school-app. Ben je bereikbaar of niet? En wat als het een gevoelig bericht betreft?

# data[].attributes.body
M.b.v dit filmpje kan je het gesprek aangaan over de verspreiding van naaktbeelden maar ook over exposing in het algemeen.

Je ziet duidelijk hoe een keuze drastische gevolgen kan hebben. Raak daarbij ook groepsdruk, de rol van de vrienden van de jongen.

Ga het gesprek aan over wie 'schuld' heeft aan de loop van de gebeurtenissen.

# data[].attributes.headline
Hoe te handelen bij online bedreigingen?

# data[].attributes.subject
Hoe te handelen bij online bedreigingen?

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Stap 1: Neem altijd contact op met de politie na online bedreiging

Als er een dreigmail binnenkomt op school is de allereerste stap: contact met de politie. De schoolleiding moet direct melding maken van de dreiging. Afhankelijk van de dreiging doe je dat door de meldkamer te bellen via 112 of door rechtstreeks contact op te nemen met de eigen schoolcontactpersoon bij de politie. Dit doe je om advies te krijgen over hoe je verder kan handelen. Je maakt bij een dreiging in alle gevallen een melding bij de politie, ook in het geval dat je weet dat een andere school al een melding heeft gedaan.

Stap 2: Afweging wel of niet sluiten

In de meeste gevallen is het onbekend waar die dreiging vandaan komt. Daarom adviseren wij een dergelijke dreiging wel altijd serieus te nemen. Je hoopt natuurlijk dat de politie concludeert dat er geen concrete dreiging is en dat de school niet hoeft te sluiten. En toch kan het dan nog lastig zijn voor de schoolleiding. Want wat doe je met de onrust en onzekerheid onder leraren, ouders en leerlingen? Ook daar wil je gehoor aan geven. Als het helpt om de onrust weg te nemen, dan is het begrijpelijk dat je als schoolleiding besluit om de schooldeuren even gesloten te houden.

Stap 3: Beoordeel of je het crisisteam in werking moet stellen

Vervolgens moet de schoolleiding afwegen of zij het crisisteam, of de personen die de school hiervoor heeft aangewezen, in werking gaan stellen. Communiceren met ouders, leerlingen, docenten en andere medewerkers is heel belangrijk, net als het volgen van bestaande crisisplannen. Zie hiervoor ook het kopje hieronder Preventief: breng je protocollen op orde in vredestijd en bekijk de publicatie Als een ramp de school treft.

Communicatie en transparantie zijn in dit soort gevallen heel belangrijk. Geef dus zoveel mogelijk feitelijke informatie en wees open. Denk aan: "Wij hebben het advies gekregen om de school tijdelijk te sluiten vanwege een dreigement". Daarnaast is het belangrijk om elkaar iets te bieden ter ondersteuning. Steun naar je collega's, naar leerlingen en naar ouders. Als de school gesloten is, kun je ook voor een online meeting kiezen.

Je staat er niet alleen voor

Veiligheid is allereerst een zaak van scholen zelf, maar dat betekent niet dat ze er helemaal alleen voor staan. Er zijn situaties waarin een school samen kan of zelfs moet werken met andere partijen, zoals de politie, de Vertrouwensinspectie, en dus ook School & Veiligheid. Niet alleen bij mogelijke strafbare feiten, ook in de preventieve sfeer.

Wat School & Veiligheid voor jou kan betekenen

Je kunt als onderwijsprofessional bij School & Veiligheid terecht als je advies of informatie wil over hoe hiermee om te gaan in de school. Zo kunnen er vragen leven als: Wat communiceren we wel en niet? En wie moeten we wel/niet informeren? Wat doen we met vragen uit de pers? Hoe voorkomen we indianenverhalen op sociale media? Daarover kunnen de medewerkers van het Adviespunt van School & Veiligheid aan de hand van de situatie adviseren.

In een crisissituatie, waarbij de dagelijkse routine op school ontwricht is, kan een van de calamiteitenadviseurs van School & Veiligheid ingezet worden. Deze persoon helpt om de normale, dagelijkse schoolroutine zo snel mogelijk weer terug te laten keren.

Preventief: breng je protocollen op orde in vredestijd

Er is niet één protocol voor alle scholen. Wel kan een school over een crisisplan beschikken waarin een stappenplan is opgenomen. Op basis van school- en situatieafhankelijke risico's en kunnen verschillende scenario's daarin worden opgenomen. Zo is voor iedereen binnen de school duidelijk wie wat moet doen in welke situatie, en of en wanneer je andere partijen moet betrekken. Scenario's waar je je op kunt voorbereiden:

Het is onduidelijk of er wel of geen sprake is van dreiging.

Mate van dreiging is onzeker.

Mate van dreiging is klein.

Mate van dreiging is ernstig / acuut.

School & Veiligheid adviseert scholen deze scenario's in 'vredestijd' op orde te brengen. We zien gelukkig dat dit meestal ook het geval is. Het vergt wel onderhoud om de protocollen goed tussen de oren te hebben bij alle betrokkenen. Ruim ook daar tijd voor in.

In het kader van preventie heeft School & Veiligheid het Niet-pluisinstrument ontwikkeld. Het doel daarvan is om door uitwisseling van informatie en door het spiegelen van observaties en interpretaties, puzzelstukjes bij elkaar te leggen. Zo wordt het beeld van een jongere completer. Een goed contact hebben met je leerlingen en een positief schoolklimaat creëren, waarin je elkaar ook kunt aanspreken als het niet goed gaat. Dat is je basis.

Lees verder

# data[].attributes.attachment_link.title
Hoe te handelen bij online bedreigingen? - School en veiligheid

# data[].attributes.attachment_link.description
Bereid je als school voor op online bedreigingen: welke kans is er dat dit ook bij jullie op school gebeurt? Wat staat je dan te doen als schoolleiding of als onderwijsprofessional?

# data[].attributes.body
https://nos.nl/artikel/2488889-10-000-berichten-per-dag-in-nederlandse-wraakpornogroepen-telegram-doet-niks

https://www.youtube.com/watch?v=U6-nkFpcXKI

Grote wraakporno-groepen verdwenen van Telegram - https://nos.nl/l/2489726

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
NOS

NOS Nieuws *

Joost Schellevis

redacteur Tech

David van Hulzen

redacteur NOS Stories

Joost Schellevis

redacteur Tech

David van Hulzen

redacteur NOS Stories

"Hey, hoertje", "Wat een mooie naaktfoto's, dit wil ik wel in het echt zien", "We komen nu naar je toe". Veerle (16) hangt met haar vriend op de bank, ze kijken een film, als dat soort appjes opeens binnen beginnen te stromen.

Uit een van die appjes blijkt waarom: het is een screenshot van een expose-groep. Háár naam, nummer, Instagram-naam en woonplaats staan erin, met daarboven naaktfoto's die ze naar een eerdere liefde stuurde.

"Mijn hoofd stond er niet op, maar voor mensen die me kenden was het wel duidelijk dat ik het was", zegt Veerle. "Ik was heel bang dat mensen uit die groep me ook echt zouden komen opzoeken." Het stalken hield uiteindelijk een maand aan. "Elke dag kreeg ik telefoontjes en appjes", zegt ze.

NOS Stories spreekt in de video hieronder met een 'exposer' en met een meisje dat slachtoffer is geworden.

Veerle was ten tijde van de foto's 14 jaar, waarmee die foto's formeel als kinderporno gelden. Bezit en doorsturen kunnen daarmee zwaar worden bestraft.

Het maakt mensen als Bryan (18), die in meerdere expose-groepen actief is, weinig uit. "Als je een jaar of 17 bent en je wordt online gegooid, dan is het toch je eigen schuld?"

Het nieuws

Expose-groepen trekken zich weinig aan van een wettelijk verbod op wraakporno, blijkt uit onderzoek van NOS Stories. Er worden in dat soort groepen, met vaak tienduizenden leden, nog steeds veel naaktbeelden gedeeld van meisjes en vrouwen, vaak met de oproep om haar lastig te vallen. Vooral Snapchat-usernames worden daarbij vaak gedeeld, net als telefoonnummers. Telegram doet er weinig tegen.

Voor Bryan is het simpel. Als man mag je weliswaar een vrouw om nudes vragen, maar "dan hoort zij nee te zeggen". En stuurt ze de foto's toch, "dan gooi je ze direct online".

Dat die meisjes dan worden gepest, dat het hun hele middelbareschooltijd kan verpesten, dat het hele dorp de naaktfoto's heeft gezien - eigen schuld, zegt Bryan.

Het voelde als een overwinning. Ik zag hoe ze door de hele school gepest werden.

Bryan (18), poster in expose-groepen

De redactie van NOS Stories heeft geverifieerd dat Bryan duizenden expose-berichten in chatkanalen heeft gestuurd. "Het begon in de eerste klas. Twee meisjes pestten me. Ik hoorde dat ze naaktfoto's hadden gestuurd naar een vriend van mij", vertelt hij. "Ik betaalde hem 15 euro om de foto's naar me door te sturen. Ik gooide ze direct online."

Dat voelde goed, zegt hij. "Het voelde als een overwinning voor mijzelf. Ik zag hoe ze door de hele school gepest werden." Hij zegt sindsdien circa zeventig meiden exposed te hebben, al is dat onmogelijk te verifiëren. Met zijn slachtoffers bouwt hij een vertrouwensband op, bijvoorbeeld via Snapchat, waarna hij ze om naaktfoto's vraagt. "En dan expose ik ze. Die vernedering die je dan ziet, dat vind ik mooi om te zien."

Aangifte

Veerle heeft nooit aangifte gedaan. "Een politieagent raadde me dat af, omdat de hele kwestie dan alleen maar langer zou voortduren." Ook had ze er geen zin in dat er dan opnieuw veel mensen naar haar naaktfoto's zouden moeten kijken.

Soms kan het voor slachtoffers bovendien gevaarlijk zijn om stappen te ondernemen. "Als ik iemand expose, houd ik de helft apart", zegt Bryan. "Als ze naar de politie gaan, dan post ik de andere helft."

Toch is Bryan al wel opgepakt en veroordeeld voor het chanteren van een meisje met naaktfoto's. "Dat deed ik met mijn normale telefoon, niet met mijn backuptelefoon", zegt Bryan. Daardoor was het terug te voeren naar hem. "Toen kreeg ik een maand cel en een jaar voorwaardelijk. Dat vond ik niet zo erg. Het was maar een maandje."

Is hij niet bang dat hij opnieuw wordt gepakt voor het exposen van meisjes, en een jaar achter de tralies belandt? "Neuh."

De namen van Veerle en Bryan zijn gefingeerd. Hun identiteit is bekend bij de redactie.

# data[].attributes.attachment_link.title
Bryan (18) post in wraakporno-groepen: 'Die vernedering, dat vind ik mooi'

# data[].attributes.attachment_link.description
Slachtoffers van zogenoemde expose-groepen hebben daar vaak veel last van. Moeten ze maar geen naaktfoto's sturen, vindt 'exposer' Bryan.

# data[].attributes.body
https://www.kennisnet.nl/artikel/21389/gossip-girl-accounts-op-tiktok-adviezen-voor-scholen/

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Stappenplan

|

Digitale geletterdheid

|

po

vo

Scholen zijn mikpunt van roddelaccounts op TikTok, op grote schaal zo lijkt het. Via anonieme accounts, die veelal de naam Gossip Girl bevatten, worden leerlingen opgeroepen roddels te melden over leerlingen en leraren die al dan niet bij naam of initialen worden genoemd. De namen van de roddelaars staan er niet bij, omdat de beheerder de roddels een-op-een anoniem doorzet. Wat kunnen scholen doen? In dit artikel geven Kennisnet en de VO-raad meer context, adviezen en een actieplan om roddelaccounts tegen te gaan.

Wat is Gossip Girl?

Scholen hebben vaker te maken met digitale incidenten. Momenteel hebben meerdere scholen te maken met zogenaamde Gossip Girl-accounts. Roddels maar ook compromitterende beelden van leerlingen (of docenten) worden online verspreid. Dit kan enorme impact hebben. Het kan gevoelens van onveiligheid oproepen, het leerproces belemmeren, sociale problemen geven of psychisch lijden tot gevolg hebben.

Aan het publiceren en reageren kunnen allerlei motieven ten grondslag liggen. Variërend van pesten en wraak nemen tot gewoon lol trappen. Vaak zijn er helemaal geen aanwijsbare motieven voor het verzenden of doorzenden; het kan ook onnadenkend of reflexmatig gebeuren. De gevolgen zijn er niet minder om.

Een roddel op internet is akelig, pijnlijk en kwetsend. De Gossip Girl-roddelaccounts op TikTok en de razendsnelle verspreiding ervan kunnen als een overweldigende vloedgolf worden ervaren. Des te belangrijker dat:

privacy-inbreuken en onrechtmatige uitingen zo snel mogelijk offline gaan;

ook roddels en onwaarheden via TikTok en andere platforms van sociale media verdwijnen;

dergelijke content niet opnieuw online komt;

er blijvende aandacht is voor preventie; voer het gesprek met leerlingen over (digitale) omgangsnormen, hoe goed met elkaar om te gaan (en het belang hiervan) en hoe sociale media veiliger kunnen.

Context doet ertoe

Hoe je Gossip Girl- en vergelijkbare accounts goed aanpakt, luistert nauw. Waar het in de ene situatie verstandig is om alle ouders en leerlingen een brief te sturen, kan een brief of een mediaoptreden van de rector in een andere situatie juist olie op het digitale vuur gooien - nog meer leerlingen die op het idee komen een roddel te posten, nog meer leerlingen die besluiten eens te kijken te zien over wie er roddels rondgaan.

Bovendien hóéft een account over school op sociale media niet vervelend zijn. Zoals de schoolkrant grappen over leraren kan bevatten die op het randje zitten, maar waar leraren zelf hartelijk om kunnen lachen, zo kan een TikTok-account ook humor bevatten waar de school, vanuit een pedagogisch perspectief, toch ruimte voor wil laten.

Verder kan de school gossip niet alleen aanpakken. Het is de verantwoordelijkheid van, in dit geval, school, ouders, TikTok en uiteraard de leerlingen zelf.

Sowieso kan de school wijsheid putten uit de ervaringen van leerlingen zelf. Maak bespreekbaar wat ze meemaken op sociale media. Niet alleen na incidenten, juist niet. Alles wat ze meemaken op Tik Tok en andere sociale media leent zich voor een open dialoog waarin de leraar vooral luistert. Vraag ze waar in hun ogen de grens ligt op sociale media - wat is acceptabel, wat niet? Wat vinden zij een positieve ervaring, hoe dragen zij daaraan bij, en wanneer is het niet leuk meer?

Context doet er hoe dan ook toe, ook wanneer zaken digitaal uit de lopen. Daar gaan onderstaande adviezen over. Er is niet één stappenplan dat passend is voor elke school. Toch hebben we belangrijke aandachtspunten op een rij gezet. Het 'actieplan' is gebaseerd op twee eerdere publicaties:

Actieplan om roddelaccounts tegen te gaan

De nummering van het onderstaande overzicht geeft prioriteiten aan. Het is dus beslist niet zo dat elke stap eerst helemaal afgemaakt moet worden voor aan de volgende stap kan worden begonnen. Sommige stappen kunnen ook naast elkaar worden uitgevoerd, zeker bij ernstige incidenten.

De melding over een roddelaccount van de school komt binnen (bij de directie, de privacy-officer, of het incidententeam). Het kan om een account met grappen gaan, misplaatst of niet, die kant noch wal raken.

Beoordeel de ernst en vertel de melder wat je gaat doen.

Sta erbij stil dat niet alleen leerlingen, maar ook leraren en schoolleiders slachtoffer kunnen zijn.

Verzamel zo veel mogelijk informatie over het account en de berichten die erop zijn geplaatst.

Is er geen incident maar heb je wel het vermoeden dat er roddelaccounts zijn, dan kan de privacy-officer ook zelf TikTok-accounts nagaan. Zoek bijvoorbeeld op #gossipgirl in combinatie met de naam van je school of een verbastering daarvan. Waak er wel voor om leerlingen te 'bespioneren'; dat kan averechts werken.

Leg alle gegevens vast, zoals beschreven in het Algemeen Veiligheidsplan van de school.

Maak screenshots met de naam van het account en de mensen die het verder verspreiden erin. Zie ook internetsporen.nl over het veiligstellen van internetsporen.

Roddelen is niet strafbaar, ook niet als dat op internet gebeurt. Maar de kans bestaat wel degelijk dat er teksten of beelden worden gedeeld die maken dat er wel van een strafbaar feit sprake is (zie zo nodig het overzicht van strafbare feiten in het onderwijs). Je kunt bijvoorbeeld denken aan smaad en laster.

Ga door naar stap 4 (niet strafbaar), 5 (mogelijk strafbaar) of 6 (strafbaar).

De roddelaccounts op TikTok zijn doorgaans anoniem. Is de beheerder toch bekend, leg de feiten voor, en tref zo nodig sancties.

Denk vooraf na over welke sancties. Kies straffen/berispingen die passen bij je sanctiebeleid. Kijk voor ideeën hierover naar de sanctieladder van School en Veiligheid.

Regel nazorg, samen met de mentor of de vertrouwenspersoon (of beiden).

Registreer het incident (conform het Algemeen Veiligheidsplan van jouw school).

Doe eventueel een melding bij de politie.

Ook degenen over wie geen roddels op TikTok rondgaan, kunnen bang zijn dat ze weldra wel aan de beurt zijn. Denk na over de zorg voor hen die zich misschien nog niet melden maar wel in angst leven. Dit punt geldt uiteraard ook bij de stappen 5 en 6.

Ga door naar stap 7.

Bij twijfel kun je de situatie altijd voorleggen aan de politie. Wees daarbij zo feitelijk mogelijk. Is er sprake van een strafbaar feit, ga door naar stap 6. Is daar geen sprake van, zie stap 4.

Heb je nog geen vast contact bij de politie, neem dan contact op via meldknop.nl.

De politie kan de zaak onderzoeken.

Daarna beslist de politie wat er met de zaak gedaan wordt.

Zorg hoe dan ook voor een goed contact met de politie, bijvoorbeeld via de wijkagent. Je kunt elkaar bij een volgend incident dan snel vinden.

Ga door naar stap 7.

Als de school het slachtoffer is:

De directie doet aangifte bij de politie.

Spreek met de politie af hoe je geïnformeerd kan blijven.

Als een leerling het slachtoffer is:

Overleg met de ouders van de gedupeerde leerling of zij willen dat er aangifte wordt gedaan. Zowel de school als de ouders kunnen aangifte doen.

Heb speciale aandacht voor kinderen en/van ouders die de Nederlandse taal niet goed machtig zijn.

Spreek af hoe iedereen geïnformeerd blijft.

Regel nazorg, samen met de mentor of de vertrouwenspersoon (of beide).

Als een medewerker het slachtoffer is:

Overleg met het gedupeerde personeelslid over het al of niet doen van aangifte. Zowel de school als het personeelslid zelf kunnen aangifte doen.

Spreek af hoe iedereen geïnformeerd blijft.

Een roddelaccount kan op TikTok als volgt worden gemeld:

Tik rechtsonder op Profiel.

Tik op het 3-lijnenpictogram rechtsboven.

Tik op Instellingen en privacy.

Tik op Een probleem melden en selecteer een onderwerp.

Volg de stappen in de app om het probleem op te lossen. Helaas weet je niet zeker of het account meteen wordt weggehaald.

Wat doet TikTok zelf tegen roddelaccounts?

TikTok geeft aan dat als scholen, leraren of scholieren gossip-accounts of -video's melden (of als het bedrijf ze zelf proactief tegenkomt tijdens moderatie), ze de melding zo snel mogelijk onderzoeken. Ook ondernemen de moderatoren van TikTok actie, afhankelijk van de aard van de overtreding. "Het is heel belangrijk dat scholen dit doen en blijven doen inclusief zo veel mogelijk details", aldus een woordvoerder. "Denk aan verwijdering van de video, schorsing van het account en/of verwijdering van het account. Onze moderatieteams gebruiken de signalen uit deze verwijderde content om in de toekomst sneller en effectiever deze content te herkennen en te verwijderen."

Het 'Hulpcentrum' van TikTok heeft meer informatie over online veiligheid.

Gaat het niet om roddels maar om compromitterende beelden, kijk dan op stappenplansexting.nl en neem contact op met helpwanted.nl. Helpwanted.nl is, zoals dat heet, 'trusted flagger': meldingen van dit steunpunt worden met voorrang behandeld, ook door TikTok.

Wees alert op schadelijke socialemediaberichten in de uren nadat een roddelaccount is verwijderd. Onder een iets andere naam kan zo'n account terugkomen, nadat het oorspronkelijke account is verwijderd.

Reageer niet op het bericht zelf, niet opvliegend, niet boos, helemaal niet. Dat kan de anonieme pesters stimuleren om juist door te gaan.

Zijn er behalve roddels en/of laster ook compromitterende berichten of beelden gepubliceerd en zijn deze op de telefoons of computers van de leerlingen terechtgekomen? Vraag dan (via de gebruikelijke communicatiekanalen, zoals de nieuwsbrief, in de klas of via ouders) om die niet door te sturen en meteen te wissen. Leg uit waarom dat belangrijk is.

Vraag ook aan alle medewerkers om compromitterende berichten of beelden niet te delen op sociale media.

Licht zo snel mogelijk alle betrokkenen in: leraren, leerlingen en ouders.

Houd rekening met personen die niet digitaal vaardig zijn en/of niet bekend zijn met TikTok.

Vertel alles wat op dit moment bekend is.

Zeg dat er zo snel mogelijk aanvullende informatie volgt als die er is.

Vertel wat de volgende stappen zullen zijn.

Meld elk incident direct bij de privacy-officer van de school.

Is zo'n functionaris er nog niet? Wijs iemand aan, op school of vanuit het bestuur. Zorg dat incidenten op een centrale plaats verzameld en bewaard worden.

Als leerlingen, leraren en schoolleiders het Gossip Girl-account snel melden, vergroot dit de kans om de herkomst van het bericht te achterhalen.

Als de zaak is opgelost, of in een ander stadium is beland, licht dan de leraren, leerlingen en ouders opnieuw in.

Los van het incident is het van belang met ouders en verzorgers in gesprek te blijven over sociale veiligheid en digitale technologie. De roddelaccounts op TikTok zijn helaas niet de enige uitwassen, meer dingen gaan mis waarvan ouders niet altijd op de hoogte zijn. Bij Netwerk Mediawijsheid zijn tal van organisaties aangesloten, die kunnen worden geboekt om een ouderavond te verzorgen.

Blijf ouders en leerlingen wijzen op de mogelijkheid om met de vertrouwenspersoon en/of mentor contact op te nemen over veiligheid op sociale media.

Als de rust is weergekeerd, evalueer dan hoe de zaak is afgehandeld.

Hebben de protocollen en maatregelen goed gewerkt?

Is er nog geen rampenplan voor socialemedia-incidenten, stel dat dan alsnog op. Lees als hulpmiddel hierbij bijvoorbeeld hoofdstuk 10 uit de brochure Sociale media en medewerkers: omgaan met valkuilen.

Bepaal hoe het de volgende keer beter kan (beleid bijstellen, richtlijnen wijzigen, protocollen aanscherpen, et cetera).

Preventie van gossip-acties

# data[].attributes.attachment_link.title
Gossip Girl-accounts op TikTok: adviezen voor scholen - Kennisnet

# data[].attributes.attachment_link.description
Bescherm jezelf als school tegen 'Gossip Girl'-roddels op TikTok met een gedetailleerd actieplan en preventieve gesprekken over digitale veiligheid.

# data[].attributes.attachment_link.description
Mediawijze kinderen en jongeren kunnen als actieve en kritische burgers een bijdrage leveren aan, en invloed uitoefenen op de gedigitaliseerde samenleving.

# data[].attributes.headline
Aan de slag met Mediawijsheid in de Week van de Mediawijsheid 2023

# data[].attributes.subject
Aan de slag met Mediawijsheid in de Week van de Mediawijsheid 2023

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Aan de slag met mediawijsheid in de klas

De Week van de Mediawijsheid (10 t/m 17 november 2023) gaat over online (pro)sociaalgedrag. Het uitgelezen moment om extra aandacht te besteden aan het online gedrag en mediagebruik van leerlingen.

# data[].attributes.attachment_link.title
Aan de slag met de Week van de Mediawijsheid in het onderwijs

# data[].attributes.attachment_link.description
Het onderwijs kan op verschillende manieren meedoen aan de Week van de Mediawijsheid. Laat je inspireren en ga aan de slag.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
De lessen voor PO, VO Onderbouw/Bovenbouw, MBO en VSO zijn beschikbaar, gratis.

Op basis van onderzoek en input vanuit de gebruikers van het Paspoort (waarvoor heel veel dank!) hebben we ons pakket aangevuld met een betaald deel: extra informatie, achtergronden en handleidingen voor jou.

Wij wensen iedereen weer veel plezier met het nieuwe materiaal. Wij nodigen hierbij iedereen uit om weer input te leveren, waarmee we het materiaal continu kunnen blijven verbeteren. Dit kan via de contactpagina. Alvast dank daarvoor!

Het lesprogramma

Alle leerlingen krijgen lessen over 7 thema's, die elk schooljaar terugkomen. De 7 lessen per schooljaar duren tussen de 20 en 50 minuten per les en zijn exact afgestemd op de leeftijd, belevingswereld en het onderwijsniveau en leervermogen van de leerlingen. U kunt zelf bepalen of u de lessen binnen een korte periode organiseert of verspreidt over een langere periode.

# data[].attributes.body
Bespreekt allerlei mediawijze onderwerpen op leuke manier.

# data[].attributes.attachment_link.description
Hoe is het om blind te zijn in de onlinewereld, waar kan je online veilig je seksualiteit ontdekken, en in welke filterbubbel zit jij? Quinty Misiedjan duikt in de onlinewereld, spreekt verschillende wetenschappers en journalisten, en wisselt haar onderzoek af met grappige sketches.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Op 9 november 2023 lanceren we een aparte versie voor het VSO: De InternetHelden Basis. Dat is alleen nog digitaal, dus niet meer op papier verkrijgbaar. Deze is dan hier te vinden.

Op 9 november om 16 uur is er een gratis webinar voor docenten, over het nieuwe lesmateriaal voor SVO - De InternetHelden Basis. Aanmelden kan hier. Dan ziet u snel of het wat voor u is.

Een extra thema is toegevoegd: Gezond - Zorg goed voor jezelf. Beschikbaar op 3 oktober 2022, geïntroduceerd in ons webinar op 3 oktober Mediawijsheid en digitaal burgerschap beschikbaar voor iedere school. Terugkijken kan hier.

Twee nieuwe lessen toegevoegd: Wat betekent 'aardig' eigenlijk? En een les over het zien van schokkende beelden. (november 2021)

Twee extra lessen over digitaal welzijn. Weer een thuisles en een klassikale les die bij elkaar horen. Te vinden in het kanaal van De InternetHelden op LessonUp. (april 2020)

Twee online lessen over online pesten: Een thuisles en klassikale les met docent, beide online, zie hier. De lessen bieden tools om het samen met de klas over (online) gedragsregels te hebben door middel van discussies, opdrachten en het bespreken van voorbeeldsituaties. (september 2020)

1. Vraag hier een introductiepakket aan van De InternetHelden: een docentenboek en een ouderpakket. Dit betreft niet De InternetHelden Basis (SVO).

2. Meld je hier aan voor de speciale nieuwsbrief met nieuws over De InternetHelden.

Op 11 februari 2020 (Safer Internet Day) lanceerden we De InternetHelden: een lessenreeks met 18 lessen over online veiligheid en digitaal burgerschap. De lessen zijn bedoeld als leerlijn Mediawijsheid voor de veilig internet (technisch en sociaal) en eerste drie leerjaren van het voortgezet onderwijs (onderbouw, alle niveaus). Ze gaan over digitaal burgerschap . U kunt het materiaal hier kosteloos downloaden (pdf's) op de website van De InternetHelden, maar het is ook kant-en-klaar voor het digitale schoolbord op te halen via LessonUp in het eigen kanaal van De InternetHelden.

Het programma is samengesteld door Bureau Jeugd & Media, in samenwerking met Safer Internet Centre Nederland, op initiatief van Google, en wordt onderschreven door EOKM, Helpwanted.nl, Ouders & Onderwijs en Veiliginternetten.nl. Inmiddels heeft Bureau Jeugd & Media een donatie gekregen van het filantropische fonds Google.org, om de komende jaren De InternetHelden te kunnen uitbreiden met een nieuw thema, nieuw materiaal te maken voor het speciaal voortgezet onderwijs en ouders in lager geletterde en/of meertalige gezinnen. Daarvoor gaan we samenwerken met Home Start van Humanitas. Ook gaan we wetenschappelijk onderzoek doen naar de effectiviteit van de lessen.

Alle middelbare scholen kunnen deze lessen gebruiken. Er zijn geen kosten aan verbonden. Iedere docent, ook al voelt hij of zij zich zelf nog niet zo'n held (Wat is tweestapsverificatie eigenlijk? Wat is een VPN precies?) kan met het materiaal uit de voeten: alles wat je moet weten om de lessen te kunnen geven, staat erin. Maar Bureau Jeugd & Media verzorgt ook een ondersteunende docentensessie voor scholen die dat willen. Zo raken ze in een uur, online, snel vertrouwd met het lesmateriaal. U kunt zich hier aanmelden. We vragen alleen een reiskostenvergoeding.

Bij het lesmateriaal hoort ook een ouderavond, speciaal voor brugklasouders. U kunt hier een aanvraag indienen; tot 2022 werden ze geheel online verzorgd, maar een fysieke bijeenkomst heeft nu onze voorkeur. Wie de ouderavond aanbiedt aan ouders, heeft daar verder geen omkijken naar: zo kan de school ouders een flinke steun in de rug geven bij de mediaopvoeding thuis!

Het lespakket is erop gericht dat jongeren zoveel mogelijk baat hebben bij hun online activiteiten. We gaan er vanuit dat jongeren veel kunnen hebben aan internet, en dat ze ook al veel ervaring hebben. De lessen sluiten dan ook zoveel mogelijk aan bij hun eigen ervaringen, waarbij ze gestimuleerd worden om daarover te reflecteren, naar elkaar te luisteren en iets te met de kennis die ze aangereikt krijgen om hun gedrag veiliger te maken. Daarnaast leren jongeren natuurlijk wat handige manieren zijn om hun gegevens te beveiligen en hoe ze kunnen voorkomen dat ze in de problemen komen. Tot slot wordt aandacht besteed aan wat ze kunnen doen als er toch iets mis gaat.

De lessen zijn gebundeld in de vijf thema's:

Verstandig delen - Nadenken voordat je informatie deelt met anderen: wat, wanneer, hoe en met wie.

Val niet voor vals - Het kritisch beoordelen van online teksten (zoals phishing en nepnieuws).

Beveilig je geheimen - Jezelf beschermen tegen online risico's, zoals cyberpesten, gehackt worden en oplichterij.

Met aardig doen kom je verder - Je fatsoenlijk gedragen: vriendelijk, respectvol en met begrip voor andermans privacy.

Blijf er niet mee zitten - Hulp vragen in lastige situaties: bij wie en hoe.

Een zesde thema is toegevoegd in oktober 2022 en gaat over gezondheid en welbevinden (Zorg goed voor jezelf).

De lessen kunnen gegeven worden met de online toolkit voor docenten (pdf), maar de lessen zijn ook beschikbaar, kant en klaar voor het digitale schoolbord, te vinden via het kanaal van De InternetHelden bij LessonUp.

De ouderavond van De InternetHelden is dus bedoeld voor ouders van de brugklas (ook in het SVO) en kan uderinformatie in de vorm van een brochure met tips en links. Uitgebreider oudermateriaal staat online (als pdf) en is handige kosteloos verzorgd worden. Voor de ouders is er ondersteunende o hier te vinden. In het oudermateriaal is opgenomen een EHBO-gids voor eerste hulp bij online problemen.

Als u vragen heeft over de online ouderavond voor brugklasouders, stuur ons dan even een mailtje.

Direct aanvragen

Speciaal voor De InternetHelden maakte Meester Hidde de video 'No Cape'.

Het programma De InternetHelden is ontwikkeld door Bureau Jeugd & Media, met Safer Internet Centre Nederland en Google als founding partners, en wordt onderschreven door EOKM, Helpwanted.nl, Ouders & Onderwijs en Veiliginternetten.nl.

# data[].attributes.attachment_link.title
De InternetHelden - Bureau Jeugd & Media

# data[].attributes.attachment_link.description
De InternetHelden is een kosteloos programma over veilig internet en digitaal burgerschap, als leerlijn mediawijsheid voor de onderbouw van het voortgezet onderwijs. Het bestaat uit online lessen, ouderavonden en een docententraining.

# data[].attributes.attachment_caption
5 gratis films voor de Week van de Mediawijsheid - Netwerk Filmeducatie

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Thema Week van de Mediawijsheid: #hierniet

Moeten we het altijd met elkaar eens zijn online? Zeker niet. Kritische vragen stellen, commentaar geven of je mening uiten mag en houdt ons als samenleving scherp. Maar we trekken de grens bij kwetsend gedrag online. Daarom zeggen we tijdens de Week van de Mediawijsheid: #hierniet. Samen kunnen we ervoor zorgen dat je online kunt zeggen wat je denkt - op een respectvolle manier.

Netwerk Mediawijsheid licht per film toe waarom deze perfect is voor een mediawijs gesprek. Alle films zijn gratis te zien.

Deze filmselectie werd gemaakt door Tommy de Bruijn, groot filmliefhebber en webredacteur bij Netwerk Mediawijsheid, partner van Netwerk Filmeducatie.

# data[].attributes.attachment_link.title
5 gratis films voor de Week van de Mediawijsheid - Netwerk Filmeducatie

# data[].attributes.headline
Artikel: Waar kunnen jongeren terecht met vragen over liefde en seks?

# data[].attributes.subject
Artikel: Waar kunnen jongeren terecht met vragen over liefde en seks?

# data[].attributes.attachment_link.title
Waar kunnen jongeren terecht met vragen over liefde en seks?

# data[].attributes.attachment_link.description
Jongeren vinden dat ze op school veel te weinig leren over liefde en seks. Dus zoeken ze naar informatie op internet. Wat ze daar vinden, nemen ze soms net zo serieus als wat ze van hun vrienden horen. Internet is een vriend die álles weet – maar die lang niet altijd te vertrouwen is.

# data[].attributes.body
https://www.skillsdojo.nl/missies/

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Wij zijn Skillsdojo

Hét platform voor de vaardigheden van de toekomst. Of je nu kinderen wil leren programmeren, apps of robots bouwen. Hier vind je alles wat je nodig hebt om leerlingen van vandaag klaar te stomen voor de skills van morgen.

Met onze inspirerende missies en kant en klare tools breng je simpel en snel vernieuwing in je bestaande les. Laat kinderen ontdekken, onderzoeken en maken! Iedereen kan aan de slag met zijn talent.

Spelenderwijs digitaal vaardig.

Meer weten?

Speciaal voor alle leerkrachten, ICT-coördinatorenen mediacoaches hebben we een stap voor stap handleiding gemaakt. Hierin wordt uitgelegd hoe je Skillsdojo in de klas kunt inzetten en ontvang je 3 lesplannen om direct aan de slag te gaan.

download e-paper

Skillsdojo ontzorgt

Actuele lesseries

Skillsdojo biedt gratis lesseries die je makkelijk kan integreren in je bestaande lessen. Er is altijd actuele en educatieve content van hoge kwaliteit.

Maakt het eenvoudig

Onze videocontent maakt complexe dingen eenvoudig. Zo kan je moeiteloos de missies vak geïntegreerd en betekenisvol inpassen in je bestaande lesprogramma.

Wetenschappelijk bewezen

Ontwikkeld op basis van het creative learning model van MIT. De TU Eindhoven onderzocht de effectiviteit en garandeert maximaal leereffect.

Maak kennis met onze vakken

Als leerkracht wordt er steeds meer van je gevraagd. Grote klassen, verschillende niveaus van leerlingen, een hoge werkdruk en een toenemende vraag van vaardigheden die kinderen moeten leren.

Van taal en rekenen tot 21e eeuwse vaardigheden. Skillsdojo biedt per vak gratis lesseries die je gemakkelijk kan integreren in jouw bestaande lessen. Per vak zijn er verschillende missies waarmee jouw groep aan de slag kan gaan. Laat je inspireren!

Extra lesmaterialen

Neem Skillsdojo+ en krijg daarmee toegang tot vele extra's. Download materialen zoals stappenplannen en lesbrieven. Stel in een handomdraai zelf op maat gemaakte missies samen voor je lessen:

Pas thema's aan (leuk voor jouw specifieke projectweek)

Plaats instructieteksten

Voeg links toe naar externe websites en video's

Zo maak je het voor jou perfect op maat en wordt het nog leuker en makkelijker om met digitale vaardigheden aan de slag te gaan!

Probeer nu gratis

Ervaar hoe je Skillsdojo toepast in jouw klas

We maken niet alleen online missies, maar bieden ook handige trainingen om deze vaardigheden zo goed mogelijk te integreren in bestaande lessen. We gaan dan samen bij jou op school aan de slag met digitale vaardigheden. Perfect voor studiedagen!

# data[].attributes.attachment_link.description
Met onze inspirerende missies en kant en klare tools breng je simpel en snel vernieuwing in je bestaande les. Laat kinderen ontdekken, onderzoeken en maken! Iedereen kan aan de slag met zijn talent. Spelenderwijs digitaal vaardig.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Wat vinden leerlingen leuker? Les krijgen over digitale geletterdheid of een game spelen? Dat is precies de reden dat we er bij DigiReady voor hebben gekozen om lessen digitale geletterdheid aan te bieden in de vorm van aansprekende serious games.

Iedere leerling gaat 'op reis' met Robin de Ruimtereiziger, onder begeleiding van hun docent. Onderweg komen de leerlingen voor allerlei digitale problemen te staan. Gelukkig krijgen ze volop hints en tips van Robin, op hun eigen niveau, waardoor ze ieder probleem kunnen oplossen. Ook creëren en publiceren de leerlingen een online magazine en maken ze een heuse mini escape room, samen met hun klasgenoten.

Leerlingen worden met DigiReady spelenderwijs digitaal vaardiger en nemen met plezier deel aan de lessen.
Bekijk de leerlijnen "

# data[].attributes.attachment_link.title
Lesmethode Digitale Geletterdheid voor PO en VO - DigiReady

# data[].attributes.attachment_link.description
De DigiReady lesmethode ondersteunt de docent met interactieve lesbrieven en motiveert leerlingen met een serious game op hun eigen niveau.

# data[].attributes.attachment_link.title
Digitale vaardigheden in de betekenisvolle context van burgerschap

# data[].attributes.attachment_link.description
FutureNL draagt op een onafhankelijke manier bij aan de transitie in het onderwijs. Door het aanpakken van onderwijsvraagstukken, aanjagen & verankeren van participatie en het ontwikkelen van materiaal.

# data[].attributes.headline
Jeugdjournaal en kidsweek over webshop Temu. 

# data[].attributes.subject
Jeugdjournaal en kidsweek over webshop Temu. 

# data[].attributes.body
https://www.youtube.com/watch?v=PFjLWOGICwo

https://www.kidsweek.nl/nieuws/hoe-werkt-de-app-temu

# data[].attributes.attachment_link.title
Kun je echt gratis spullen krijgen met nieuwe app Temu?

# data[].attributes.headline
Belazerd door stem van huilende dochter: ‘Afschuwelijk dat codetaal met je kind nodig is’

# data[].attributes.subject
Belazerd door stem van huilende dochter: ‘Afschuwelijk dat codetaal met je kind nodig is’

# data[].attributes.body
https://www.ad.nl/tech/belazerd-door-stem-van-huilende-dochter-afschuwelijk-dat-codetaal-met-je-kind-nodig-is~aa412bcc/

# data[].attributes.attachment_caption
Kinderen moeten online beter beschermd worden: 'Als ouder heb je niet alles in de hand'

# data[].attributes.headline
Kinderen moeten online beter beschermd worden: 'Als ouder heb je niet alles in de hand'

# data[].attributes.subject
Kinderen moeten online beter beschermd worden: 'Als ouder heb je niet alles in de hand'

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Snapchat kwam onlangs met een chatbot. Kinderen kunnen daar één op één mee praten. Drost schrok zich rot toen hij hierover sprak met zijn dochter, want: waar blijven de berichten die zij aan de bot stuurt? "Zolang jij die berichten niet verwijdert, gebruiken wij de berichten om onze producten en diensten te verbeteren", antwoordde de chatbot.

Snapchat luistert mee met intieme gesprekken

"Oftewel, Snapchat luistert mee met misschien wel intieme gesprekken met mijn dochter en gebruikt dat vervolgens om er beter van te worden", zegt Drost. Het gaat hierbij dus over commercieel gewin over de rug van kinderen, vervolgt Drost: "Kwetsbare kinderen delen hun geheimen. Vroeger deden we dat misschien in een dagboek, nu luisteren die diensten mee en gaat het om gegevens die kinderen delen met bedrijven. Dat wil ik niet, dat vind ik geen goed idee."

Gegevens van kinderen

In eerste instantie weten we dat deze gegevens worden gebruikt om gerichte reclame op kinderen af te sturen. "Zeker nu het ook gaat over AI is het goed om stil te staan bij: wat zien we over tien jaar? We weten niet wat deze tech-bedrijven met die gegevens doen", zegt Freek Zwanenberg van Bureau Jeugd en Media. "Het kan doorverkocht worden, er is geen controle over. Dit werd zomaar ineens gelanceerd."

Volgens ChristenUnie-Kamerlid Drost moeten we "terug naar de bron, dus waar bedrijven beginnen met programmeren van apps die ze aan kinderen geven. Op het moment dat ze beginnen programmeren moeten ze zich er bewust van zijn, hier zijn kinderrechten in het spel. Het gaat hier om privacy van kinderen."

'Als ouder heb je niet alles in de hand'

Als het gaat om kinderen, gaat het natuurlijk ook om ouders. "Je kunt jouw kind individueel privacy-besef bijbrengen. Wat deel ik wel of niet, en daar duidelijke afspraken over maken", aldus Zwanenberg. "Het moment dat we te maken krijgen met geavanceerde AI chatbots zul je daar misschien verder in moeten gaan." Zo is het van belang dat kinderen weten dat er achter die chatbots bedrijven schuilen.

"Als ouder heb je niet alles in de hand", zegt Drost. "Je hebt hulp nodig." Bovendien moet de online veiligheid van kinderen ten alle tijden gewaarborgd worden. Volgens Drost moet daarom de Kinder Autoriteit Persoonsgegevens in het leven worden geroepen. "Zo geven we kinderen meer een stem en ook een plek aan tafel", aldus Drost. Vanmiddag wordt er door de Kamer gestemd over het voorstel van Drost gestemd.

# data[].attributes.attachment_link.title
Kinderen moeten online beter beschermd worden: 'Als ouder heb je niet alles in de hand'

# data[].attributes.attachment_link.description
Kinderen kunnen ongestoord TikTok en Snapchat gebruiken. Dat terwijl de zorgen over de privacy rondom de apps blijft groeien. Kinderen kunnen ongestoord hun gang gaan op Snapchat en TikTok. Daarom wil de ChristenUnie een Kinder Autoriteit Persoonsgegevens aanstellen zodat er extra aandacht komt voor de veiligheid van kinderen online.

# data[].attributes.body
https://www.mediagesprek.nl/het-mediagesprek/

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Deze website is voor ouders en opvoeders die hun kinderen willen helpen in de online wereld. Je vindt hier informatie en handige tips om samen met je kind in gesprek te gaan over leuk en veilig mediagebruik.

# data[].attributes.attachment_link.description
Deze website is voor ouders en opvoeders die hun kinderen willen helpen in de online wereld. Je vindt hier informatie en handige tips om samen met je kind in gesprek te gaan over leuk en veilig mediagebruik.

# data[].attributes.body
Als je scrollt op TikTok kom je veel verschillende video's tegen. Dansjes natuurlijk, maar soms ook video's met gevaarlijke challenges of nepnieuws. TikTok is hier niet blij mee, want sommige kinderen doen de challenges na en geloven de nepberichten. Daarom wil het bedrijf nu voor dit soort video's gaan waarschuwen.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Als je scrollt op TikTok kom je veel verschillende video's tegen. Dansjes natuurlijk, maar soms ook video's met gevaarlijke challenges of nepnieuws. TikTok is hier niet blij mee, want sommige kinderen doen de challenges na en geloven de nepberichten. Daarom wil het bedrijf nu voor dit soort video's gaan waarschuwen.

Zo gaat TikTok waarschuwingen laten zien als je zoekt op challenges die volgens het bedrijf gevaarlijk zijn. Volgens TikTok-deskundige Marieke Kuypers is het goed dat dit vanaf nu gaat gebeuren.

De kinderen van de groep 8 van basisschool De Schrank in Ospel herkennen dit. Veel kinderen daar zitten regelmatig op TikTok. Daarom krijgen ze in de klas les over verschillende filmpjes op sociale media.

# data[].attributes.attachment_link.title
TikTok gaat waarschuwen voor gevaarlijke challenges

# data[].attributes.attachment_link.description
Als je scrollt op TikTok kom je veel verschillende video's tegen. Dansjes natuurlijk, maar soms ook video's met gevaarlijke challenges of nepnieuws. TikTok is hier niet blij mee, want sommige kinderen doen de challenges na en geloven de nepberichten. Daarom wil het bedrijf nu voor dit soort video's gaan waarschuwen.

# data[].attributes.headline
Hoe leer je je kinderen omgaan met kunstmatige intelligentie? 'Ga in gesprek en stel duidelijke grenzen'

# data[].attributes.subject
Hoe leer je je kinderen omgaan met kunstmatige intelligentie? 'Ga in gesprek en stel duidelijke grenzen'

# data[].attributes.body
https://eenvandaag.avrotros.nl/item/hoe-leer-je-je-kinderen-omgaan-met-kunstmatige-intelligentie-ga-in-gesprek-en-stel-duidelijke-grenzen/

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
80 procent maakt zich zorgen over het gebruik van kunstmatige intelligentie door minderjarigen, blijkt uit onderzoek onder het Opiniepanel. Hoe leer je hen bijvoorbeeld omgaan met chatbots? Volgens deze expert zijn er meer regels nodig.

Marije Lagendijk is mediapedagoog en geeft les aan kinderen over mediawijsheid. "Kinderen willen ontdekken. Dat kan mooie dingen opleveren, maar ook slechte", zegt ze. "In contact raken met mensen die slechte bedoelingen hebben of content zien die niet geschikt is voor hun leeftijd, bijvoorbeeld. En dan komt er ook nog een chatbot bij."

Zorgelijke ontwikkeling

Er zijn veel soorten chatbots die zijn ontstaan door kunstmatige intelligentie, maar onlangs kwam social media-app Snapchat ook met een eigen bot. De 'My AI' geeft op een hele menselijke manier antwoorden op vragen die worden gesteld. En dat is een zorgelijke ontwikkeling, zegt Lagendijk. "Er zitten heel veel jonge kinderen op de app. Zij kunnen eigenlijk niet het verschil tussen echt en nep, en tussen oorzaak en gevolg inschatten vanwege hun leeftijd."

"Maar ze worden ondertussen wel geconfronteerd met een robot die heel menselijk lijkt. Hoewel hij geen empathie en inlevingsvermogen heeft, kan dat soms wel zo voelen." Kinderen weten in het begin vaak wel dat ze tegen een robot praten, maar kunnen dat gaandeweg vergeten, zegt ze.

Geen controle

"Het gevaar dat daarin schuilt is het delen van veel persoonlijke informatie", vervolgt de pedagoog. "Omdat kinderen vergeten dat er geen mens achter zit en ze meer informatie gaan delen dan ze willen of dan goed voor ze is." En Snapchat gebruikt dat om de bot mee te verbeteren, maar ook om gepersonaliseerde advertenties weer te geven.

Een ander risico is volgens Lagendijk dat kinderen die niet goed in hun vel zitten, vragen aan de bot gaan stellen. "Stel dat een kind zichzelf te dik vindt en advies vraagt en die bot zegt dat hij minder moet gaan eten. Misschien is het kind wel hartstikke gevoelig voor een eetstoornis", zegt ze. "Er zit geen mens aan de andere kant, we weten niet wat voor adviezen er worden gegeven. Er is geen controle."

Duidelijke grenzen

Verbieden is volgens Lagendijk niet de oplossing, maar het is wel belangrijk om erover te praten met kinderen, zegt ze. "Vraag kinderen wat zij ervan vinden en wees eerlijk dat jij ook niet alles weet. Maar maak duidelijk dat er grenzen zijn als het gaat om wat je een chatbot mag vragen. Dat je als je een probleem hebt of je je zorgen maakt, je die vragen niet aan een chatbot, maar aan een volwassene stelt."

En als kinderen dat niet durven, dat ze dan weten dat de Kindertelefoon bestaat, vindt Lagendijk. "Daar zitten mensen achter de telefoon, of achter de webchat, die de situatie gewoon kunnen inschatten", zegt ze. "We moeten heel duidelijk maken dat een chatbot niet te plek is voor persoonlijke problemen."

Blijven opletten

Lagendijk vindt dat er meer regels moeten komen als het gaat om een toepassing als de chatbot van Snapchat. Kinderen hebben het recht om in veiligheid op te groeien, zegt ze. "Zeker jonge kinderen. Snapchat zegt zelf ook dat de app er is voor 13 jaar en ouder, dus we moeten zorgen dat bedrijven daaraan worden gehouden."

Ze geeft toe dat ze het zelf ook lastig vindt. "Ik maak me zorgen over de snelle ontwikkeling en het gemak ervan. Ik ben zelf ook nog zoekende naar wat een goede toepassing is hiervoor, maar daar moeten we bij jongere kinderen echt voorzichtig mee zijn. Wat voor impact heeft het op ze? Zolang er geen controle is, moet je blijven uitkijken."

# data[].attributes.attachment_link.title
Hoe leer je je kinderen omgaan met kunstmatige intelligentie? 'Ga in gesprek en stel duidelijke grenzen'

# data[].attributes.attachment_link.description
80 procent maakt zich zorgen over het gebruik van kunstmatige intelligentie door minderjarigen, blijkt uit onderzoek onder het Opiniepanel. Hoe leer je hen bijvoorbeeld omgaan met chatbots? Volgens deze expert zijn er meer regels nodig. Marije Lagendijk is mediapedagoog en geeft les aan kinderen over mediawijsheid. "Kinderen willen ontdekken.

# data[].attributes.body
https://www.mediawijsheid.nl/mediadiamant/

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Kinderen groeien op met allerlei soorten media; van voorleesboekjes en filmpjes tot online muziek en spelletjes. Media zijn leuk en je kind kan er veel van leren. Tegelijkertijd zijn er ook risico's en is het belangrijk dat kinderen veilig met media kunnen omgaan.

Veel opvoedvragen gaan dan ook over het mediagebruik van kinderen. Je wil je kind goed begeleiden maar weet niet altijd hoe. De MediaDiamant is een handige wegwijzer met tips voor ouders om kinderen van 0 tot en met 18 jaar mediawijs op te laten groeien.

Op deze pagina vind je algemene informatie over de MediaDiamant. Je kunt ook direct naar de tips per leeftijdsgroep.

De MediaDiamant is opgebouwd uit vijf kanten die samen de belangrijkste onderdelen van mediaopvoeding vormen:

Plezier - geniet van de mogelijkheden

Veilig - voorkom risico's

Samen - begeleid je kind

Inhoud - weet welke media geschikt zijn

Balans - momenten met en zonder

Bij iedere kant geeft de MediaDiamant praktische tips en informatie en word je verwezen naar websites waar je er meer over kunt lezen. Zo kunnen ouders hun kind helpen om - van kleins af aan - gezonde mediagewoontes te ontwikkelen.

"Mediaopvoeding kun je vergelijken met je kind leren fietsen. Op een lege parkeerplaats fietst je kind eerst zonder zijwieltjes. Zodra je merkt dat jouw hand op de schouder niet meer nodig is, laat je hem/haar gaan. In de loop der jaren steeds verder; eerst samen, later alleen." - Krista Okma, opvoedexpert en een van de ontwikkelaars van de MediaDiamant

Waarom de MediaDiamant?

De MediaDiamant is bedoeld om het gesprek over de verschillende kanten van mediaopvoeding op gang te brengen. Elke ouder kan de tips bij de vijf kanten naar eigen inzicht toepassen, afhankelijk van je opvoedstijl en gezinssituatie.

Wil je de MediaDiamant als geheugensteuntje thuis ergens neerleggen? Klik hier of op het plaatje aan de rechterkant van deze pagina om de MediaDiamant te printen en vouwen.

De MediaDiamant is gebaseerd op kennis van experts en wetenschappers. Meer uitleg over de totstandkoming vind je onderaan deze pagina.

" Opvoedprofessionals lezen op www.netwerkmediawijsheid.nl/mediadiamant meer over het inzetten van de MediaDiamant om kinderen en ouders te begeleiden en te ondersteunen

Uitleg over de vijf kanten van de MediaDiamant
1. Plezier - geniet van de mogelijkheden
Bijna alle ouders laten hun kind media gebruiken omdat het leuk is en omdat ze er iets van kunnen leren. Kinderen en jongeren gebruiken media vooral om contact met elkaar te hebben, bijvoorbeeld in games en via sociale media. Er ontstaan vriendschappen en ze gebruiken media voor het onderhouden van familiebanden.

Ze benutten media ook om zichzelf te ontwikkelen; ze uiten zich via sociale media, websites, vlogs, blogs en filmpjes. Dit stimuleert hun spel en hun fantasie en helpt ze - al experimenterend - om zelfvertrouwen op te bouwen en een eigen identiteit te vinden.
Tips: 2. Veilig - voorkom risico's
Seksueel getinte foto's of gewelddadige video's: via media krijgen kinderen soms dingen te zien die nog niet geschikt zijn voor hun leeftijd. Of ze krijgen te maken met cyberpesten of virtuele diefstal. Met duidelijke afspraken, een goede begeleiding en eventuele filters zorg je ervoor dat je kind veilig online kan.

Jonge kinderen gebruiken vaak de telefoon of tablet van hun ouders. Het is dus belangrijk om na te denken over wat daarop geïnstalleerd is. Vanaf de basisschoolleeftijd gebruiken kinderen media steeds vaker zelfstandig en met leeftijdsgenootjes, bijvoorbeeld voor schoolwerk en spelletjes. Praat dan regelmatig samen over wat ze online zien en of ze vervelende dingen ervaren.

Vanaf de middelbare school maken ouders zich vooral zorgen over online pesten, de invloed van media op schoolprestaties en gezondheid, en het risico op verslaving. Tieners blijken de ondersteuning van hun ouders hierbij hard nodig te hebben, zo blijkt uit divers onderzoek.
Tips: 3. Samen - begeleid je kind
Door samen gebruik te maken van diverse media, verhoog je zowel het plezier als de veiligheid. Je ziet als ouder wat je kind online doet en hoe hij/zij dit ervaart. Dat levert mooie momenten om een gesprek te beginnen. Zolang je zelf het goede voorbeeld geeft en uitlegt op welke manier er (in het gezin) met media wordt omgegaan, zullen kinderen het normaal vinden om te vertellen wat ze meemaken in de online wereld.

Uit diverse onderzoeken blijkt dat veel praten over media aantoonbaar risicoverlagend werkt, mits het op de juiste manier gebeurt. Experts geven aan dat het belangrijk is dat je als ouder open staat voor de beleving van je kind, en dat je tegelijkertijd duidelijk bent. Onderhandelen, regels opleggen en preken werken minder goed.
Tips: 4. Inhoud - weet welke media geschikt zijn
Het is belangrijk dat kinderen media gebruiken die passen bij hun leeftijd en ontwikkelingsfase. Wanneer ze beelden of taalgebruik voorgeschoteld krijgen waar ze eigenlijk nog te jong voor zijn, kunnen ze bang worden, in de war raken of een verdraaid beeld van de werkelijkheid krijgen. Een kind kan bijvoorbeeld gaan denken dat er elk moment oorlog kan uitbreken.

Wanneer media aansluiten bij de belevingswereld van je kind, heeft dit juist een positief effect op de ontwikkeling. Je kind kan er dan veel van leren. Een goede app of online tool kan de fantasie prikkelen, nieuwsgierig maken en aanzetten tot spel en naspelen.
Tips: 5. Balans - momenten met en zonder
Ouders maken zich regelmatig zorgen over het aantal uren dat hun kind media gebruikt, het vele vragen om schermpjes en verveeld gedrag als deze niet beschikbaar zijn. Ook de gezondheidsrisico's van overmatig schermgebruik spelen daarbij een rol, zoals te weinig beweging, overgewicht, slaapproblemen en rug- en nekklachten omdat kinderen teveel over een tablet of telefoon gebogen zitten.
Tips:
De MediaDiamant per leeftijdsgroep

De MediaDiamant biedt specifieke tips voor gebruik bij verschillen leeftijdsgroepen. Bekijk de tips bij de Mediadiamant - Wegwijs in mediaopvoeding voor:

" baby's, peuters en kleuters van 0 t/m 5 jaar;
" basisschoolkinderen van 6 t/m 8 jaar;
" basisschoolkinderen van 9 t/m 12 jaar;
" kinderen van 13 t/m 18 jaar

Meer achtergrond

Bij het maken van de MediaDiamant zijn vele onderzoeken op het gebied van kinderen en media gebruikt, waaronder het onderzoek van PanelWizard in opdracht van Netwerk Mediawijsheid (2017). In het onderzoek geven bijna vier op de tien ouders aan hulp te kunnen gebruiken bij de mediaopvoeding.

Een volledige verantwoording, inclusief een compleet overzicht van geraadpleegde literatuur en onderzoeken, over de totstandkoming van de MediaDiamant vind je in het Theoretisch Kader.

Veelgestelde vragen

Waarom is opvoeden bij media belangrijk?

Waarom is de MediaDiamant gemaakt?

Hoe gebruik je - als ouder - de MediaDiamant?

Hoe gebruik je - als professional - de MediaDiamant?

Hoe is de MediaDiamant tot stand gekomen?

Is er een laagdrempelige versie van de MediaDiamant?

Zijn er websites waar kinderen en jongeren zelfstandig leren over mediawijsheid?

Onderstaande organisaties bieden meer informatie over mediaopvoeding:

# data[].attributes.attachment_link.description
Kinderen groeien op met allerlei soorten media; van voorleesboekjes en filmpjes tot online muziek en spelletjes. Media zijn leuk en je kind kan er veel van leren. Tegelijkertijd zijn er ook risico's en is het belangrijk dat kinderen veilig met media kunnen omgaan. Veel opvoedvragen gaan dan ook over het mediagebruik van kinderen.

# data[].attributes.body
https://www.mediawijsheid.nl/veelgestelde-vraag/hoe-lang-mag-je-kind-op-de-tablet/

# data[].attributes.headline
Quiz- wat weet jij van het mediagebruik van kinderen?

# data[].attributes.subject
Quiz- wat weet jij van het mediagebruik van kinderen?

# data[].attributes.attachment_link.description
Wat weet jij van het mediagebruik van kinderen en jongeren?

# data[].attributes.body
https://www.youtube.com/watch?v=I6AUVe3_DEo

# data[].attributes.attachment_link.title
Altijd Wat Wijzer - Wat is Grooming? (Digitale kinderlokkers)

# data[].attributes.headline
Lesbrief- hoe word je een influencer? Wat zijn de voor- en nadelen? 

# data[].attributes.subject
Lesbrief- hoe word je een influencer? Wat zijn de voor- en nadelen? 

# data[].attributes.body
Hoe word je een influencer? Maakt deze titel je nieuwsgierig naar hoe jij zelf influencer kunt worden? Als het een internetlink zou zijn, zou jij er dan op klikken? Bekijk deze video van het NOS Jeugdjournaal tot 3:22. Het hebben van een groot aantal volgers op bijvoorbeeld Instagram of YouTube zorgt ervoor dat je veel mensen bereikt. Als je veel volgers hebt dan word je een influencer genoemd. Influencer betekent letterlijk beïnvloeder, dus als influencer beïnvloed je mensen. Influencers zorgen met de manier waarop ze schrijven of spreken ervoor dat ze meer online aandacht krijgen. Sommige mensen maken hier hun beroep van! In deze thuisopdracht gaan we kijken naar de voordelen en nadelen van influencer zijn.

# data[].attributes.body
Deze pagina biedt professionals in de opvoedingsondersteuning houvast bij het beantwoorden van vragen over mediaopvoeding en het gebruik van media door kinderen van 9 tot en met 12 jaar. Op basis van de belangrijkste vragen van opvoeders geven we tips die opvoeders kunnen helpen om positieve effecten van mediagebruik te vergroten en de risico's die mediagebruik met zich mee kan brengen te beperken.

# data[].attributes.attachment_link.description
Vanaf hun tiende jaar worden kinderen steeds zelfstandiger in hun mediagebruik. Het is en blijft belangrijk dat ouders hun kinderen daar goed bij begeleiden. Dat doen zij door aandacht te geven, te ondersteunen, mee te kijken of te controleren, en regels en afspraken te maken.

# data[].attributes.headline
Aan de slag met de voor en nadelen van gamen.  

# data[].attributes.subject
Aan de slag met de voor en nadelen van gamen.  

# data[].attributes.body
Speel jij weleens een potje FIFA of verlies jij je weleens in de wereld van Minecraft? Dan ben je niet de enige! Gamen is een populaire hobby. Wist je dat 89% van alle leerlingen op de basisschool weleens gamet? 38% van alle leerlingen doet dit zelfs elke dag. In deze thuisopdracht ga je aan de slag met de voor- en nadelen van gamen! Eerst maak je jouw persoonlijke game-paspoort.

# data[].attributes.headline
Leerlingen denken na over nieuws en nepnieuws en verzinnen hun eigen complottheorie. Hoe komen zulke theorieën tot stand en waarom geloven zo veel mensen dit? Hoe beïnvloeden complottheorieën de maatschappij?

# data[].attributes.subject
Leerlingen denken na over nieuws en nepnieuws en verzinnen hun eigen complottheorie. Hoe komen zulke theorieën tot stand en waarom geloven zo veel mensen dit? Hoe beïnvloeden complottheorieën de maatschappij?

# data[].attributes.body
Complottheorieën zijn theorieën die bedacht worden door complotdenkers. De theorie die zij geloven is vaak anders dan wat de krant of het journaal vertelt. Vaak is de informatie niet waar, maar wordt het als waarheid gepresenteerd. Complottheorieën kunnen de waarheid verbergen en hebben vaak geen bewijs, hierdoor worden het theorieën genoemd. Een hoax is een opzettelijk verspreid onwaar bericht.

# data[].attributes.body
Je hebt vast wel eens gehoord van nepnieuws, ook wel 'fake news'. Maar wat is dat nou precies? En hoe kun je het herkennen? Tijdens deze thuisopdracht ga je hiermee aan de slag. Om vervolgens ook zelf (nep)nieuws te maken!

# data[].attributes.headline
Hoe praat je met kind over de risico's van het internet?

# data[].attributes.subject
Hoe praat je met kind over de risico's van het internet?

# data[].attributes.body
Als het gaat over de internetveiligheid van je kind is er één tip die keer op keer terugkomt: praat met je kind. Dat is vaak makkelijker gezegd dan gedaan. Kinderen, en vooral jongeren, kunnen erg passief zijn en het gesprek niet met je aan willen gaan. Ze willen immers zelf volwassen worden zónder de constante aanwezigheid van hun ouders. Toch blijft praten de meest effectieve manier om je kind veilig te houden. Hoe doe je dit op een effectieve manier? Dat is waar we dit artikel aan wijden.

# data[].attributes.attachment_link.title
Hoe praat je met je kind over de risico’s van het internet?

# data[].attributes.attachment_link.description
Praten over online privacy en veiligheid? Het kan lastig zijn om je kind te bereiken. Lees hier handige tips die het gemakkelijker maken!

# data[].attributes.headline
Hoe kun je phising- berichten herkennen? 

# data[].attributes.subject
Hoe kun je phising- berichten herkennen? 

# data[].attributes.body
Hoe proberen cybercriminelen persoonlijke gegevens in handen te krijgen? Hoe kun je phishing-berichten herkennen en hoe kun je jezelf hiertegen beschermen?

# data[].attributes.body
DigiWijz biedt maatwerk voor professionals die met kinderen en jongeren werken, maar ook voor de kinderen en jongeren zelf én hun ouders of verzorgers. DigiWijz verzorgt deskundigheidsbevordering, workshops, lezingen gastlessen en trainingen op maat over sociale media, mediawijsheid, mediaopvoeding en digitalisering.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Gaan jullie de uitdaging aan?

De MediaChallenge geeft gezinnen de kans om op een laagdrempelige en speelse manier zelf aan de slag te gaan met mediawijsheid. Hierdoor krijg je een kijkje in elkaars online belevingswereld.

Op gebied van media is er online veel informatie te vinden waardoor opvoeders vaak door de bomen het bos niet meer zien. (Social) media zijn snelgroeiend en vaak weten kinderen meer op dit gebied dan opvoeders.
Herkenbaar?
De MediaChallenge is tot stand gekomen om de digitale kloof tussen opvoeder en kind te verkleinen en zorgt ervoor dat informatie voor opvoeders geordend wordt.

De MediaChallenge is bedoeld voor gezinnen met kind(eren) tussen de 10 en 15 jaar.

Kosten zijn:
Gesprekskaarten: €20,-
Challenge krasposter: €10,-
Voor de volledige set: €25,-

# data[].attributes.attachment_link.description
De MediaChallenge geeft gezinnen de kans om op een laagdrempelige en speelse manier zelf aan de slag te gaan met mediawijsheid. Hierdoor krijg je een kijkje in elkaars online belevingswereld. Op gebied van media is er online veel informatie te vinden waardoor opvoeders vaak door de bomen het bos niet meer zien.

# data[].attributes.attachment_link.title
Steeds meer slachtoffers mensenhandel door social media (ondertiteld)

# data[].attributes.body
https://www.gameninfo.nl/

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Heb je een vraag?

Je kunt anoniem vragen stellen aan medewerkers van de Gamen Infolijn. Je kunt zelf kiezen of je liever mailt, chat of belt. Medewerkers van de Infolijn staan op werkdagen van 09.00 tot 17.00 uur voor je klaar.

# data[].attributes.attachment_link.title
Homepage - Lees hier meer over gamen - GAMENinfo.nl

# data[].attributes.attachment_link.description
Je kunt anoniem vragen stellen aan medewerkers van de Gamen Infolijn. Je kunt zelf kiezen of je liever mailt, chat of belt. Medewerkers van de Infolijn staan op werkdagen van 09.00 tot 17.00 uur voor je klaar.

# data[].attributes.headline
Internetchallenges. Site gemaakt door Geert en Anita die hun zoon Tim verloren

# data[].attributes.subject
Internetchallenges. Site gemaakt door Geert en Anita die hun zoon Tim verloren

# data[].attributes.body
https://www.internetchallenges.nl/

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
DIRECT OP DE HOOGTE MET ONZE NIEUWSBRIEF
SCHRIJF JE IN EN BLIJF GEINFORMEERD
Internet challenges ontstaan plots en verspreiden zich razendsnel via social media. Het is onze ambitie om je via onze nieuwsbrief zo snel mogelijk en goed te informeren. Zorgvuldigheid is hierbij cruciaal. Waar mogelijk controleren we eerst of het niet gaat om een nep-challenge. Een medisch team adviseert ons over de gevaren van een nieuwe challenge.

De nieuwsbrieven bevatten ook updates over nieuw lesmateriaal, nieuwe middelen om in gesprek te gaan met je kind en interessante lezingen of campagnes op het gebied van internet challenges.

# data[].attributes.attachment_link.description
SCHRIJF JE IN EN BLIJF GEINFORMEERD Internet challenges ontstaan plots en verspreiden zich razendsnel via social media. Het is onze ambitie om je via onze nieuwsbrief zo snel mogelijk en goed te informeren. Zorgvuldigheid is hierbij cruciaal. Waar mogelijk controleren we eerst of het niet gaat om een nep-challenge.

# data[].attributes.body
https://youtu.be/0_S_PT2VBuM

# data[].attributes.attachment_link.title
Documentaire The Choking Game. Blijf in gesprek met je kind!

# data[].attributes.headline
“Ik daag je uit!”: De gevaren van online challenges

# data[].attributes.subject
“Ik daag je uit!”: De gevaren van online challenges

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Online challenges zijn helemaal hip onder de jeugd. In principe zijn deze internetuitdagingen geen probleem. Een spelletje 'doen, durf of de waarheid' was vroeger immers ook niet verkeerd. Sommige internet challenges hebben hetzelfde onschuldige karakter: ze zijn gek en grappig, en leuk om te delen. Andere challenges zijn echter ontzettend gevaarlijk - en kinderen zien de risico's daar niet altijd van in.

Dit artikel geeft je meer informatie over wat online challenges zijn. Een hele lijst met voorbeelden van uitdagingen zal je helpen wat wegwijs te worden in dit deel van het internet. Ook bespreken we de verschillende redenen waarom online challenges zo populair zijn en hoe je hier als ouder het beste mee om kunt gaan.

Wat zijn online challenges?

Online challenges zijn uitdagingen die het internet over gaan doordat mensen zichzelf filmen en het resultaat op YouTube of TikTok zetten. De video's worden verspreid via social media-platformen. Vaak gaan deze challenges 'viral' omdat mensen elkaar uitdagen en zo de ketting voortzetten. Anderen doen dit na, zetten het resultaat ook op social media, en zo verspreidt het fenomeen zich steeds verder.

Met de komst van apps als TikTok zijn online uitdagingen steeds populairder geworden. Elke dag worden nieuwe uitdagingen verzonnen en kinderen en jongeren worden dagelijks via hun telefoon geconfronteerd met deze online challenges.

Uitdagingen kunnen variëren van het succesvol 'flippen' van een flesje water tot het eten van hete pepers. Deze challenges worden vaak puur voor entertainment gedeeld. Ze geven internetgebruikers iets leuks om te doen en te delen. Om de zoveel tijd is er weer een nieuwe 'challenge' die groeit in populariteit.

Soms zijn de resultaten zo heftig of de challenges zo groot dat ze zelfs worden opgepikt door kranten en nieuwswebsites. Hierdoor denken ouders vaak dat alle online challenges gevaarlijk zijn. Niet alle internet uitdagingen zijn gevaarlijk. Online challenges zijn vaak een beetje onzinnig maar wel erg leuk en vaak ook ongevaarlijk. Toch is het goed om te weten welke van deze uitdagingen wél gevaarlijk kunnen zijn. Hier komen we dan ook later in dit artikel op terug.

Welke online uitdagingen zijn er?

Sommige challenges zijn bedacht om geld op te halen voor het goede doel of op een andere manier een positieve bijdrage te brengen aan de wereld. Andere challenges kunnen flinke gevaren voor je kind opleveren, van brandwonden en gezondheidsproblemen tot een mogelijk eind aan zijn of haar leven. Om je een beetje een idee te geven van internet challenges die de ronde doen, geven we je hier een overzicht van verschillende soorten uitdagingen. Is er een speciale challenge waar je kind over praat? Zoek deze dan snel op in onze lijst om meer te weten te komen.

Daarnaast raden we ouders aan zich in te schrijven voor de nieuwsbrief van Stichting T.I.M. (Tegen Internet Misstanden). Deze stichting is opgericht door Geert en Anita Reynders, wiens 16-jarige zoon Tim in 2017 helaas overleed door een online challenge. Via hun nieuwsbrief informeren zij ouders en onderwijsprofessionals over de nieuwste online challenges en welke risico's deze challenges met zich meebrengen.

Onschuldige online challenges

Er zijn veel online uitdagingen die erg onschuldig zijn. Vaak zijn deze challenges gemakkelijk om (na) te doen en gaan ze daardoor snel het internet over. Deze uitdagingen hebben weinig tot geen bijwerkingen en kunnen vooral gezien worden als spelletjes. Voor veel kinderen en tieners is dit vooral een manier om 'bij de groep te horen' en gezellig de tijd door te brengen (en dat ook op social media te laten weten). Enkele voorbeelden van zulke challenges zijn:

Whisper challenge

Dit is een fluisterspelletje waarbij je een zin of uitdrukking aan één of meerdere personen door probeert te geven. De persoon die de zin moet raden (en, in het geval van meerdere deelnemers, dan daarna ook weer door moet geven), draagt een koptelefoon waar muziek door wordt gespeeld. Zo kan hij of zij de ander niet horen en moet dus liplezen. Dit spelletje wordt al tijden in allerlei vormen gespeeld. Onder kinderen wordt het ook wel het fluisterspel of 'doorfluistertje' genoemd.

Mannequin challenge

Deze challenge was vooral in 2016 en 2017 erg populair. De uitdaging is om met een groep mensen stil te staan in verschillende posities. Vaak worden hier video's van gemaakt waar muziek onder wordt gezet. Zolang dit niet op gevaarlijke locaties gebeurt, kan de mannequin challenge geen kwaad. Zelfs bekende figuren zoals Michelle Obama hebben meegedaan aan deze uitdaging, zoals je kunt zien in de volgende video.

Bottle flip challenge

Ook dit is een soort spel. Het idee is dat je een (plastic) flesje halfvol water pakt en die in de lucht gooit. Als hij in de lucht ronddraait en vervolgens weer rechtop op de grond komt en blijft staan, heb je gewonnen. Het is erg gemakkelijk te doen en kan overal, zolang je maar een flesje met wat water of een andere vloeistof hebt. Vandaar dat dit erg veel gedaan werd, soms tot vervelens toe bij leraren en ouders.

No makeup selfie challenge

Deze uitdaging is niet echt een spel, maar meer een manier om een positief zelfbeeld te promoten. De uitdaging is vooral voor (tiener)meisjes en bestaat uit het online plaatsen van een foto zonder make-up. Hoewel het online plaatsen van foto's problemen met zich mee kan brengen, wordt deze challenge over het algemeen gezien als erg onschuldig.

'Current news'-uitdagingen

Dit is een groep uitdagingen die zich baseert op actualiteiten, meestal in populaire cultuur. Zo waren er challenges die gingen over het dansen op nummers van het meest recente album van Drake, het nadoen van een handgebaar dat een bepaalde voetballer maakte tijdens een wedstrijd en het blind uitvoeren van activiteiten zoals in de populaire film Bird Box. Hoewel deze challenges meestal onschuldig zijn, kunnen ze ook een gevaarlijke kant hebben. Het blind oversteken van een drukke weg als onderdeel van de Bird Box challenge is een voorbeeld.

Food challenges

Deze uitdagingen hebben allemaal te maken met voedsel. Ze kunnen heel onschuldig zijn, maar sommigen zijn ontzettend gevaarlijk. Het is bij dit soort uitdagingen vaak het geval dat er smerige of erg hete dingen gegeten moeten worden. We bespreken hieronder een aantal populaire challenges die gevaarlijk kunnen zijn.

Nutmeg challenge

De Nutmeg challenge waarbij tieners water met nootmuskaat drinken om te gaan hallucineren is een hype op TikTok. Tieners maken video's waarin ze laten zien dat ze bedwelmd raken door de overmatige hoeveelheden nootmuskaat. Helaas is deze challenge erg gevaarlijk. Het kan ernstige bijwerkingen veroorzaken en je kunt er zelfs aan sterven. TikTok is actief bezig met het verwijderen van video's die de nutmeg challenge aanmoedigen.

Deze challenge heeft iets weg van de Cinnamon challenge oftewel kaneel challenge die een aantal jaren geleden erg populair was. Je neemt een lepel vol kaneel en probeert die binnen één minuut door te slikken. Zonder water of andere vloeistoffen is dit haast onmogelijk. Vaak resulteert het dan ook in een hoestbui waarbij je grote kaneelwolken uithoest. Het lijkt misschien een grappige uitdaging, maar het kan erg gevaarlijk zijn. Het kaneelpoeder kan in je longen terechtkomen. Deze uitdaging heeft al bij meerdere mensen gezorgd voor long- en ademhalingsproblemen. De cinnamon challenge-trend lijkt inmiddels over te zijn, maar dat weerhoudt kinderen er niet van om het nog te proberen. Door apps als TikTok steken oude challenges vaak opnieuw de kop op.

Benadryl challenge

Een andere challenge met het doel om te gaan hallucineren is de Benadryl challenge. TikTokkers nemen buitensporige hoeveelheid Diphenhydramine medicatie in en proberen high te worden of te gaan hallucineren. Dit geneesmiddel tegen reisziekte wordt in Nederland verkocht als Dramamine of Benadil. Grote hoeveelheden van dit medicijn kunnen leiden tot ernstige hartproblemen, toevallen of psychosen. Jongeren die meedoen met deze challenge staan vaak niet stil bij deze gevaarlijke gevolgen.

Eat it or wear it challenge

Naast de gevaarlijke challenges zijn er ook food challenges die ongevaarlijk zijn. Deze uitdaging zorgt er vooral voor dat het een zooitje wordt. Gelukkig is het verder vrij onschuldig. Het idee is dat je kiest of je bepaalde etenswaren opeet of draagt. Als je het niet op wilt eten, moet je het dus over je hoofd heen gooien. Dit kan met allerlei etenswaren van geblikte bonen tot vla. Ook zijn er extremere versies van dit spel waarin etenswaren zoals gekauwde kauwgom en smoothies van rauwe vis langskomen. Afhankelijk van de opties die langskomen, is deze challenge niet heel gevaarlijk. Wel is algemene hygiëne natuurlijk iets om hierbij in het achterhoofd te houden.

Pain challenges

De pain challenges hebben als gezamenlijke factor dat het gaat over het verdragen van pijn. In het algemeen worden al deze uitdagingen afgeraden, omdat ze kunnen zorgen voor lichte of vaak zelfs heftige permanente schade. Uiteraard is het niet de bedoeling dat je kind zichzelf pijn doet voor 'likes' op een YouTube-video of Instagram-post. Hier volgen een aantal pain challenges die erg populair waren of zijn. Pas hiervoor op!

Tanden vijlen

Je tanden vijlen is een hit op TikTok. Hoewel deze challenge niet gaat om het verdragen van pijn, kan het wel pijnlijke gevolgen hebben. Bij deze challenge vijlen jongeren hun tanden met een nagelvijl in de hoop hun gebit rechter te krijgen. Tandartsen waarschuwen voor deze gevaarlijke beautyhack. Tijdens het vijlen kun je de tandstructuur en het glazuur rond de tand permanent beschadigen. Ook kun je last krijgen van gevoelige en pijnlijke tanden. Naast het vijlen van de tanden circuleren er ook video's op TikTok waarbij jongeren hun gebit witter proberen te krijgen door er met een in bleekwater gedrenkt wattenstaafje over te wrijven. Ook dit is niet aan te raden voor de gezondheid van je tanden.

Deze uitdaging houdt in dat kinderen aan verschillende voorwerpen likken die zij in openbare gelegenheden tegenkomen, van leuningen tot openbare toiletbrillen. De onzinnige 'Coronavirus-uitdaging' ging in 2020 en 2021 viral op TikTok. Deze challenge kan ervoor zorgen dat je kind het coronavirus of een andere ziektes oploopt. TikTok heeft aangegeven dat het posts van deze challenge verwijdert van het platform.

Blackout challenge

Deze uitdaging wordt ook wel de 'fainting game' of in het Nederlands het 'wurgspel' genoemd. Mensen die deelnemen aan dit spel knellen opzettelijk hun zuurstoftoevoer af. Hierdoor vallen ze flauw en voelen ze een tijdelijke euforie. Doordat de hersenen te weinig zuurstof krijgen, loop je grote risico's. Hersenschade en zelfs de dood kunnen volgen na deze gevaarlijke blackout challenge. In Nederland zijn er helaas al dodelijke slachtoffers te betreuren door deze challenge. Deze uitdaging wordt dan ook sterk afgeraden en is erg gevaarlijk.

Skull-Breaker Challenge

Deze levensgevaarlijke challenge werd door twee Spaanse studenten gelanceerd op TikTok. De skull-breaker challenge of tripping jump-challenge zet jongeren aan om elkaar omver te duwen zodat ze hard achterover vallen op hun hoofd. De uitdaging wordt uitgevoerd door drie personen die tegelijkertijd springen. Vervolgens halen de buitenste twee de middelste persoon hard onderuit. De challenge wordt gefilmd en op sociale media gezet om likes te scoren. Artsen waarschuwen voor deze idiote challenge die schedelbreuk tot gevolg kan hebben. De uitdaging die de hele wereld over gaat, heeft ervoor gezorgd dat meerdere kinderen in het ziekenhuis zijn beland.

Fire challenge

Eén van de meest zorgwekkende online challenges is de fire challenge, oftewel de 'vuuruitdaging'. Het idee is dat je een vlambare vloeistof over je lijf giet, meestal over je borst en buik, en die daarna aansteekt. Je zet jezelf bij deze uitdaging dus letterlijk in brand. De gevaren van deze challenge zijn vanzelfsprekend: ernstige brandwonden en ongelofelijk veel pijn. Bovendien kan er schade aan de longen worden aangericht als er hete lucht wordt ingeademd. Weerhoud je kind er te allen tijde van om deze uitdaging uit te proberen.

Hoax challenges

Hoewel sommige van de voorgenoemde uitdagingen al behoorlijk angstaanjagend zijn, doen er ook een aantal challenges de ronde die inspelen op de angsten of gevoelens van de deelnemers. Bij deze zogenaamde hoax-uitdagingen is de uitdaging nep. Ze zijn erg gevaarlijk en vaak van langere duur. Er zijn sterke vermoedens dat verschillende kinderen, tieners en volwassenen slachtoffer zijn geworden van deze challenges, al blijkt het erg moeilijk om exacte aantallen te achterhalen.

De uitdagingen werken psychologisch en met bedreigingen, waarbij een persoon of een groep van, waarschijnlijk, volwassenen een jonger iemand onder druk zet. Hierdoor vertellen deelnemers vaak niet aan anderen dat ze aan de challenge meedoen. Alsnog zijn er online filmpjes te vinden van mensen die deze uitdagingen uitproberen of erachter proberen te komen of ze echt zijn. Ook deze challenges raden wij te allen tijde af.

Blue whale challenge

De blue whale was een soort 'game' in 2016 waarbij jongeren aangemoedigd worden om 50 opdrachten uit te voeren in 50 dagen. De opdrachten van zelfbeschadigend gedrag worden steeds moeilijker en gevaarlijker. De laatste opdracht is uiteindelijk zelfmoord. Hier leent de naam 'blue whale' zich aan: walvissen spoelen regelmatig aan op het strand, waarna ze overlijden. Het is dus alsof de dieren zelfmoord plegen. De opdrachten leiden langzaam naar ditzelfde gruwelijke eindpunt. Ze beginnen bijvoorbeeld met het kijken van een horrorfilm of het luisteren van bepaalde muziek, maar gaan dan door naar zelfmutilatie, zoals het snijden van een bepaald woord in je arm.

Meestal is er een 'curator' die kijkt of de persoon in de challenge de opdrachten wel écht uitvoert. Deze curator doet denken aan een vorm van grooming. De uitdaging is waarschijnlijk ontstaan in Rusland, waar een piek in het aantal zelfmoorden werd waargenomen rond dezelfde tijd dat de blue whale challenge populair werd. Er zijn verschillende online groepen die het doen van de challenge promoten.

Momo challenge

De Momo challenge was een hoax-uitdaging in 2018. Deze challenge bevat dezelfde soort technieken als de blue whale challenge. De insteek is iets anders: de uitdaging is om contact met 'Momo' te krijgen via WhatsApp. Momo is een figuur dat lijkt op een meisje met sluik zwart haar, grote ogen en een uitgerekte glimlach. In werkelijkheid is het een Japans kunstwerk. Op YouTube zijn verschillende video's te vinden waarin spelers in contact proberen te komen met het figuur. 'Momo' vraagt hen vervolgens een spelletje te spelen en bedreigt het slachtoffer. Het figuur zegt dat vloeken over het slachtoffer en zijn of haar familie zullen worden uitgesproken of dat ze het slachtoffer 's nachts op komt zoeken. Ook stuurt 'Momo' foto's met heftige inhoud, zoals gewelddadig vermoordde mensen. Uiteindelijk zou 'Momo' het slachtoffer tot zelfmoord dwingen.

Er zijn geen directe bewijzen dat 'Momo' bestaat en dat de persoon erachter slachtoffers heeft gemaakt. Alsnog jaagt de challenge vele kinderen angst aan. Omdat de video's over de Momo challenge ontzettend populair zijn en vaak snel veel views krijgen, duiken er steeds meer op. Veel bronnen zeggen echter dat dit een ongegronde hysterie is. Als gevolg daarvan zijn er meerdere mensen die neppe Momo-accounts hebben aangemaakt om anderen bang te maken. Het delen van Momo's foto wordt dan ook afgeraden. Er is een theorie dat hackers het spel gebruiken om apparaten van kinderen binnen te dringen, maar ook hier is niet genoeg bewijs voor.

Oudere challenges

Naast de hierboven genoemde uitdagingen (en het ontstaan van nieuwe) komen soms ook uitdagingen uit het verleden terug. Daarom is het de moeite waard om ook van deze uitdagingen op de hoogte te zijn.

Tide pod challenge - deze challenge was vooral in 2017 en 2018 populair, vooral omdat verschillende ouders en professionals hiervan gruwelden en nieuwskanalen hierop insprongen. De uitdaging hier is om een wascapsule in je mond te stoppen. Sommigen houden het wasmiddel in hun mond terwijl het plastic laagje aan de buitenkant afbreekt, terwijl anderen de capsule daadwerkelijk opeten. Uiteraard zijn de wascapsules hier niet voor bedoeld. Het inslikken van deze middelen kan leiden tot vergiftiging. Gelukkig is deze 'hype' flink afgezwakt sinds hij werd opgepikt door traditionele media.

Kylie Jenner lip challenge - Om de volle lippen van Kylie Jenner te imiteren, zetten jongeren een shotglaasje, flesje of potje over hun lippen en zuigen ze de lucht eruit. Door het vacuüm dat gecreëerd wordt, zwellen de lippen op. Het kan echter ook zorgen voor blauwe plekken, blaren en zelfs infecties. Bovendien promoot het een bepaald uiterlijk, namelijk de volle lippen, als het gewenste 'perfecte' uiterlijk, wat kan zorgen voor een lager zelfbeeld van kinderen en tieners.

De gevaren van online challenges: Waarom doen mensen dit?

Er bestaan talloze online challenges. De lijst die wij hierboven hebben samengesteld, is zonder twijfel maar een klein deel van wat er allemaal op het internet te vinden is. Sommige challenges zijn grappige, kleine opdrachten die weinig kwaad kunnen. Andere uitdagingen hebben ernstige gevolgen. Bij sommige van deze uitdagingen zul je je afvragen hoe kinderen erbij komen om zichzelf zoiets aan te doen. Waarom zijn challenges zo populair?

Meedoen met online hypes

Wat een grote rol speelt in online challenges, zijn de hypes die zich eromheen vormen. Bij veel challenges worden mensen aan het einde van een video 'getagd'. Dit betekent dat de persoon die de video gemaakt heeft, andere mensen uitdaagt om dezelfde challenge te doen. Op deze manier wordt de challenge als het ware doorgegeven en snel verspreid.

Voor YouTubers en grote Instagram-persoonlijkheden zijn challenges een gemakkelijke manier om snel een populaire video te maken. Zulke filmpjes trekken veel kijkers, dus zijn ze aantrekkelijk voor content creators om ze te maken. Wanneer iedereen online een bepaalde challenge doet, inclusief bekende personen of zelfs de idolen van je kind, wordt het ook voor je kind steeds aantrekkelijker om er zelf aan mee te doen.

Groepsdruk om mee te doen aan online challenges

Naast het willen meedoen aan hypes, is ook groepsdruk een belangrijke factor. De twee liggen dicht bij elkaar, maar toch is groepsdruk iets anders. Een angst voor buitensluiting kan zorgen dat je kind meedoet aan online uitdagingen waar ze normaal gesproken niet eens over na zouden denken. Als vriendjes of vriendinnetjes met een groepje besluiten om Momo een berichtje te sturen, zal je kind waarschijnlijk niet achter willen blijven. Zo wordt hij of zij langzaam meegesleept.

Internetuitdagingen geven een kick

Een kinderbrein is nog aan het ontwikkelen. Wat dit onder andere betekent, is dat kinderen meestal impulsiever zijn en nog niet volledig rationeel kunnen denken. Hierdoor staan ze minder stil bij de mogelijke nadelen en gevolgen van challenges. In plaats daarvan zien ze de populariteit en positieve reacties die anderen op hun challenges krijgen en doen ze prompt mee aan de hype.

Bovendien zijn er uitdagingen, zoals de choking challenge, die zorgen voor een daadwerkelijke 'rush' of kick. De deelnemers voelen zich voor korte tijd ontzettend goed, omdat er vlak voor je flauwvalt weer bloed naar je hersenen stroomt. Hierdoor krijg je een euforisch gevoel. Dit willen deelnemers graag meemaken.

Omgaan met online challenges: blijf veilig met deze tips

Spelletjes zijn vaak leuk. Je kind wil meedoen met populaire trends en spreekt wellicht met vrienden en vriendinnen af om allerlei online challenges te doen. Natuurlijk kun je dit niet helemaal verbieden. Willen ze de bottle flip challenge doen aan de tuintafel? Dat verdient niet bepaald een preek of straf. Maar hoe zorg je ervoor dat je kind wegblijft van gevaarlijkere uitdagingen?

Allereerst is het belangrijk om online challenges zoveel mogelijk te rekenen binnen je 'normale' internetregels. Een regel die vervelende situaties kan voorkomen, is dat je kind niet zomaar met vreemden mag praten. Dit kan zowel online grooming of loverboys als meedoen aan challenges zoals blue whale en Momo voorkomen. Als je kind geen online contact maakt met vreemden, reageert hij of zijn immers niet op berichten die van onbekende afzenders komen.

Praat met je kinderen en leer ze met jou te praten

We kunnen niet genoeg benadrukken hoe belangrijk het is om goede communicatie met je kind in stand te houden. Praten is de eerste en meest effectieve manier om je kind online veilig te houden. Als je kinderen aanvoelen dat ze bij jou terechtkunnen met problemen, zullen ze dit sneller doen. Vervolgens kunnen jullie het probleem samen aanpakken; of het nu over online bedreigingen of een gevaarlijke uitdaging gaat.

YouTube Kids en veilige modus

Voor jongere kinderen kan het helpen om bepaalde instellingen binnen YouTube aan te passen. Laat je kind bijvoorbeeld alleen gebruikmaken van YouTube Kids, het speciale kinderplatform van de service. Als je kind al iets ouder is of zich hiertegen verzet, zorg dan dat de veilige modus van YouTube aanstaat. Met de veilige modus worden video's die niet gezinsvriendelijk zijn automatisch uit YouTube gefilterd, zodat je kind deze niet tegenkomt. Het filter is niet waterdicht, maar geeft een beginnende bescherming.

Hiernaast kun je ervoor kiezen om computers en andere apparaten in een gemeenschappelijke ruimte te zetten. Dit wordt steeds lastiger, omdat zoveel apparaten tegenwoordig draadloos zijn en gewoon meegenomen kunnen worden naar, bijvoorbeeld, de slaapkamer van je kind. Toch kan het helpen om je kind eraan te laten wennen in de woonkamer gebruik te maken van zijn of haar tablet of smartphone. Zo ben jij in de buurt en kun je enigszins een oogje in het zeil houden. Doe dit ook altijd op een positieve manier: vraag naar de interesses van je kind in plaats van alleen maar te preken over de slechte delen van het internet.

Positief advies over online uitdagingen

Dit brengt ons bij een erg belangrijke tip: geef positief advies. Als je goede manieren en helder denken stimuleert, reageert je kind daar hoogstwaarschijnlijk beter op dan wanneer je enkel regels voorschrijft. "Je doet NIET mee aan die domme 'hot pepper challenge', begrepen?" werkt nu eenmaal niet zo goed als een daadwerkelijk gesprek. Vraag in dat gesprek naar de uitdaging, waarom ze die zouden willen doen, en informeer ze over de mogelijke nadelen en gezondheidsproblemen die erdoor veroorzaakt kunnen worden. Wijs ze ook op leuke, veiligere, challenges zoals de eat it or wear it challenge die ze zouden kunnen doen.

Positief advies kan ook helpen om mythes rondom sommige challenges tegen te gaan. Als je kind bang is van Momo, vertel hem of haar dan dat de foto enkel van een levenloos kunstwerk in Japan is. Laat ze weten dat het figuur niet echt is en dat er geen geesten zijn die naar zijn of haar slaapkamer komen. Waarom zouden geesten immers de moeite nemen om WhatsApp te gebruiken? Bespreek andere internetgevaren met ze, zoals hackers en vormen van cybercrime. Vertel ze over de échte risico's die ze lopen en informeer ze hoe ze zich daar op een goede manier tegen kunnen beschermen. Zo leer je ze door hypes en enge verhalen heen te prikken, zodat ze zich daar minder snel in zullen mengen.

YouTube Facebook en TikTok filteren content

Je staat er niet helemaal alleen voor. Sommige gevaarlijke online uitdagingen worden door YouTube en Facebook geweerd van hun platformen. Zo verwijderen deze platformen massaal zo veel mogelijk filmpjes die de choking game en de Tide Pod challenge laten zien. Op andere video's, zoals die over de Momo-challenge, staat een leeftijdsrestrictie. Doordat kinderen deze video's dus niet of minder tegenkomen, is de kans dat ze het gedrag uit de video's overnemen ook kleiner.

TikTok kreeg de afgelopen jaren veel kritiek nadat gebruikers elkaar uitdaagden voor levensgevaarlijke challenges. TikTok heeft aangegeven sneller op te treden tegen gevaarlijke challenges. Het platform maakt gebruik van nieuwe technologie die helpt om potentieel gevaarlijk gedrag beter tegen te gaan.

Leg aan je kind uit dat filmpjes met gevaarlijke uitdagingen bijdragen aan een cultuur waarin dit soort gedrag wordt goedgekeurd. Daarom verwijderen sociale platformen deze content. Vertel ze dat dit de reden is dat ze zelf ook geen filmpjes moeten maken waarin ze onveilige uitdagingen aangaan. Je wilt immers niet dat ze zichzelf pijn doen of in gevaar brengen. Leer ze het goede voorbeeld te geven aan anderen.

Zie online challenges als spelletjes

Niet alle challenges zijn slecht. Als je ze allemaal verbiedt, is de kans groot dat je kind zich gaat verzetten. Probeer in plaats daarvan te leren over de uitdagingen waar je kind in geïnteresseerd is en bied eventueel aan om te helpen met het uitvoeren van veilige challenges. Geef ze tips om hun privacy te dekken als ze een video online willen zetten (door hen bijvoorbeeld te laten zien hoe ze hun Facebook privé maken). Als ze zien dat je niet onmiddellijk alle online challenges afstoot, zullen ze beter luisteren wanneer je je mening geeft over een gevaarlijke uitdaging.

Ga verstandig om met online challenges

Online challenges zijn een echte rage. Elke dag poppen er op het internet nieuwe uitdagingen en video's op. Om te zorgen dat je kind hier op een goede manier mee omgaat, moet je ze positief coachen. Praat met ze en leer ze over de verschillende challenges die 'hot' zijn op een bepaald moment. Door je kind geen angst aan te jagen, maar hem of haar te leren zelf rationeel na te denken, heb je een goede basis om je kind te beschermen van mogelijke gevaarlijke challenges. Daarnaast kun je zelf ook nog een hoop plezier beleven aan de leuke en onschadelijke online uitdagingen.

# data[].attributes.attachment_link.title
"Ik daag je uit!": De gevaren van online challenges - VPNGids.nl

# data[].attributes.attachment_link.description
Online challenges zijn helemaal hip onder de jeugd. In principe zijn deze internetuitdagingen geen probleem. Een spelletje 'doen, durf of de waarheid' was vroeger immers ook niet verkeerd. Sommige internet challenges hebben hetzelfde onschuldige karakter: ze zijn gek en grappig, en leuk om te delen.

# data[].attributes.body
http://www.schooltv.nl/zoekresultaten/?q=mediawijsheid

# data[].attributes.attachment_link.description
Schooltv.nl is een videodatabase, gevuld met educatieve en informatieve videoclips, filmpjes, fragmenten, liedjes, animaties, lesvideo’s afleveringen, TV-programma’s, televisieseries, videoverzamelingen en afspeellijsten. Alle video’s zijn afkomstig van de Publieke Omroep (NPO), met name van de…

# data[].attributes.headline
Metronieuws: Succesvolle en gelukkige kinderen opvoeden? Dan kun je dit beter zo lang mogelijk achterwege laten

# data[].attributes.subject
Metronieuws: Succesvolle en gelukkige kinderen opvoeden? Dan kun je dit beter zo lang mogelijk achterwege laten

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Succesvolle en gelukkige kinderen opvoeden, dat is toch waar menig ouder zich hard voor maakt. Maar volgens deze hoogleraar psychologie kun je dan beter één ding een lange tijd achterwege laten.

Toevallig publiceerde Metro gisteren een artikel over Gen Alpha. De jongere generatie tot 13 jaar, die opgroeit in een digitaal tijdperk mét telefoon. Veel kinderen krijgen een telefoon als ze 9 jaar zijn, bleek uit Belgisch-Nederlands onderzoek. Maar als je gelukkig en succesvol kroost wilt opvoeden, is het raadzaam om nog eens twee keer na te denken over dat telefoongebruik.

Hoogleraar psychologie over telefoon kinderen

Laurie Santos is hoogleraar psychologie aan de prestigieuze Amerikaanse universiteit Yale. Ze benadrukt tegen het Amerikaanse CNBC dat je als ouder zo lang mogelijk moet wachten, totdat je een kind in aanraking brengt met een smartphone.

Onderzoek toont aan dat kinderen van 8 tot 12 jaar iets minder dan vijf uur per dag op hun telefoon spenderen. Bij tieners is dat bijna acht uur per dag.

Schermtijd en social media

Deze schermtijd wordt, in plaats van creatieve activiteiten, grotendeels besteed aan social media en het bekijken van video's. „Tieners krijgen zo'n 200 notificaties op hun telefoon per dag", zegt Santos. Eerder benadrukte ook psycholoog Thijs Launspach het gevaar van social media voor ons brein.

Santos vreest voor de mentale gezondheid van kinderen en het concentratievermogen op school. Daarnaast worden jonge breinen via social media blootgesteld aan internetpesten, online haat en discriminatie. Zelfs YouTube-video's die bedoeld zijn voor kinderen, kunnen verontrustende of ongepaste inhoud bevatten.

'Ouders moeten voorbeeld geven'

De hoogleraar benadrukt dat telefoongebruik zeker tot groep 8 beperkt moet worden. Onderzoek toont aan dat kinderen zonder telefoon in die levensfase, minder risico lopen op angst en depressie. Ook de slaapkwaliteit en duur verbetert en kinderen houden meer tijd over om te bewegen en buiten te spelen.

Volgens Santos moeten ouders daarin een voorbeeld zijn. „Als je constant op je telefoon zit, wordt het lastiger om uit te leggen waarom je kind er geen mag hebben." Kinderen nemen namelijk graag een voorbeeld aan hun opvoeders. „Ze doen niet wat je zegt, ze doen uiteindelijk wat jij doet."

Reacties

# data[].attributes.attachment_link.title
Succesvolle en gelukkige kinderen opvoeden? Dan kun je dit beter zo lang mogelijk achterwege laten

# data[].attributes.attachment_link.description
Wil je als ouders succesvolle en gelukkige kinderen opvoeden? Dan kun je volgens deze hoogleraar psychologie één ding beter achterwege laten.

# data[].attributes.body
https://www.human.nl/zoek.html?q=mediawijsheid-9-12-jaar.html

# data[].attributes.attachment_link.description
Hoe vind je je weg in een wereld die bol staat van scherpe tegenstellingen en muurvaste meningen? HUMAN laat zien dat er altijd verschillende perspectieven zijn. Hoe meer vrienden, hoe meer blikverruiming HUMAN creëert op tv, radio en online, in het onderwijs én bij jou in de buurt. HUMAN.

# data[].attributes.body
https://www.kennisnet.nl/app/uploads/kennisnet-handboek-digitale-geletterdheid-2021-2022.pdf

# data[].attributes.headline
Hoe praat je met je kind (of leerling) over internet

# data[].attributes.subject
Hoe praat je met je kind (of leerling) over internet

# data[].attributes.body
https://www.wikiwijs.nl/app/uploads/Hoe-praat-je-met-leerlingen-over-internet.pdf

# data[].attributes.headline
Schooltv: kun je depressief worden van Social Media?

# data[].attributes.subject
Schooltv: kun je depressief worden van Social Media?

# data[].attributes.attachment_link.title
Schooltv: Kun je depressief worden van social media? - Onzeker door perfectie op Instagram

# data[].attributes.attachment_link.description
Bijna alle kinderen zitten op Instagram en andere social media. Hartstikke leuk om te zien wat iedereen aan het doen is, maar uit onderzoek blijkt dat je er depressief van kunt worden. Hoe komt dat?

# data[].attributes.headline
Mogen ouders foto's van hun kinderen op social media. 

# data[].attributes.subject
Mogen ouders foto's van hun kinderen op social media. 

# data[].attributes.attachment_link.title
Schooltv: Mogen ouders foto's van hun kinderen op social media zetten? - Niet elke foto is leuk voor Facebook

# data[].attributes.attachment_link.description
Veel vaders en moeders zetten foto's van hun kinderen op Facebook, Twitter en Instagram. Maar dat vinden kinderen niet altijd leuk. Het kan heel vervelend zijn als een foto waar je gek op staat voor iedereen te zien is.

# data[].attributes.headline
Waarom durf je op social media meer dan in het echt? - Kritiek geven zonder oogcontact is makkelijker

# data[].attributes.subject
Waarom durf je op social media meer dan in het echt? - Kritiek geven zonder oogcontact is makkelijker

# data[].attributes.attachment_link.title
Schooltv: Waarom durf je op social media meer dan in het echt? - Kritiek geven zonder oogcontact is makkelijker

# data[].attributes.attachment_link.description
Op social media kunnen mensen soms heel gemeen en ongeremd zijn. Ze zeggen dingen die ze in het echt nooit zouden zeggen. Niet alleen omdat je op internet anoniem bent, maar omdat je geen oogcontact maakt.

# data[].attributes.headline
Zouden we nog wel zonder internet kunnen? De Dikke Data show

# data[].attributes.subject
Zouden we nog wel zonder internet kunnen? De Dikke Data show

# data[].attributes.body
Kunnen we eigenlijk nog wel zonder internet? Hoe zou dat zijn? Haal de bordspelletjes maar tevoorschijn! Maar, wat als naast jouw smartphone ook belangrijke systemen het niet meer doen zonder internet, zoals bijvoorbeeld het riool? Zitten we dan letterlijk in de shit? Quinty gaat naar een supergeheime plek in Nederland waar ze het internet goed in de gaten houden, en spreekt met iemand die zo veel mogelijk zonder internet leeft.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
zondag 4 december 2022 om 18:40

Kunnen we eigenlijk nog wel zonder internet? Hoe zou dat zijn? Haal de bordspelletjes maar tevoorschijn! Maar, wat als naast jouw smartphone ook belangrijke systemen het niet meer doen zonder internet, zoals bijvoorbeeld het riool? Zitten we dan letterlijk in de shit? Quinty gaat naar een supergeheime plek in Nederland waar ze het internet goed in de gaten houden, en spreekt met iemand die zo veel mogelijk zonder internet leeft.

# data[].attributes.attachment_link.description
Kunnen we eigenlijk nog wel zonder internet? Hoe zou dat zijn? Haal de bordspelletjes maar tevoorschijn! Maar, wat als naast jouw smartphone ook belangrijke systemen het niet meer doen zonder internet, zoals bijvoorbeeld het riool? Zitten we dan letterlijk in de shit?

# data[].attributes.body
Wie wil er nou niet viral gaan? Duizenden views pakken en overal herkend worden! Maar wat als je ongewild viral gaat? Het kan gebeuren dat iemand beeld van jou online zet en jij daarmee overal op het internet belandt. Is het dan ook leuk? Quinty onderzoekt wat de gevolgen kunnen zijn van viral gaan. Kan je de video of foto bijvoorbeeld nog van het internet krijgen? En zo ja, hoe dan?

# data[].attributes.attachment_link.description
Wie wil er nou niet viral gaan? Duizenden views pakken en overal herkend worden! Maar wat als je ongewild viral gaat? Het kan gebeuren dat iemand beeld van jou online zet en jij daarmee overal op het internet belandt. Is het dan ook leuk? Quinty onderzoekt wat de gevolgen kunnen zijn van viral gaan.

# data[].attributes.body
Iedereen speelt wel eens een game. Maar wat als je het online leven in je spel belangrijker vindt dan slapen eten of afspreken met vrienden? Dan spreek je van een verslaving. Dit bestaat niet alleen bij online spelletjes. TikTok, Instagram, YouTube en Snapchat willen ook het liefst willen dat jij zo lang mogelijk blijft scrollen op hun app. Hoe zorg je voor een goede balans tussen de online en offline wereld?

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Interactieve Klokhuis Meet Up over 'Online verslavingen'
Op dinsdag 15 november organiseerden Het Klokhuis en ZB Bibliotheek van Zeeland weer een Klokhuis Meet Up. Deze keer gingen we met een aantal gasten in gesprek over 'Online verslavingen'. Kinderen uit groep 7 en 8 in heel Nederland konden van 11.00 tot 11.45 uur thuis of op school deelnemen aan de meet-up via een interactieve livestream vanuit de ZB in Middelburg.
Tijdens de Klokhuis-livestream gingen de klassen in gesprek met de gasten over de verslavende werking van games en social media naar aanleiding van de Klokhuis-uitzending Gameverslaving.

Iedereen speelt wel eens een game. Maar wat als je het online leven in je spel belangrijker vindt dan slapen eten of afspreken met vrienden? Dan spreek je van een verslaving. Dit bestaat niet alleen bij online spelletjes. TikTok, Instagram, YouTube en Snapchat willen ook het liefst willen dat jij zo lang mogelijk blijft scrollen op hun app. Hoe zorg je voor een goede balans tussen de online en offline wereld?

Een van de gasten aan tafel was psycholoog Laurens Veltman, die vroeger zelf gameverslaafd was. Laurens' leven draaide van zijn 15e tot en met zijn 18e om gamen. Alles leed eronder: hij zakte voor zijn vwo-examen, sportte niet meer en ging nauwelijks met vrienden om. Nu gaat Laurens langs op scholen en begeleidt hij als psycholoog en coach bij Digital Awareness jongeren om hun controle te houden over de digitale verleidingen.

Ook sociale-media-influencer Quinn Bezemer zat in de studio. Quinn en zijn tweelingbroer Aaron plaatsen dagelijks filmpjes op hun TikTok-account, waar ze ruim 800.000 volgers hebben. Quinn geeft voor Bureau Jeugd en Media gastlessen op scholen over sociale media. Filmpjes maken is dan wel zijn werk, maar in de livestream vertelt Quinn ook over de minder leuke kanten van sociale media en laat de leerlingen nadenken over hun eigen gedrag online.

Terugkijken
Kijk hier de aflevering van Het Klokhuis over 'Online verslavingen'.

# data[].attributes.attachment_link.description
Op dinsdag 15 november organiseerden Het Klokhuis en ZB Bibliotheek van Zeeland weer een Klokhuis Meet Up. Deze keer gingen we met een aantal gasten in gesprek over 'Online verslavingen'. Kinderen uit groep 7 en 8 in heel Nederland konden van 11.00 tot 11.45 uur thuis of op school deelnemen aan de meet-up via een interactieve livestream vanuit de ZB in Middelburg.

# data[].attributes.headline
Ben je online iemand anders dan offline?

# data[].attributes.subject
Ben je online iemand anders dan offline?

# data[].attributes.body
Mirre is via een datingapp in contact gekomen met Jan. De gesprekken werden steeds vertrouwelijker. Ze hebben afgesproken in de dierentuin om elkaar voor het eerst te ontmoeten. Jan is nergens te bekennen, maar er staat wel een BN’er...Zal Mirre van haar date Jan accepteren dat hij online al maanden liegt over wie hij is?

# data[].attributes.attachment_link.title
Schooltv: De Vloer Op Jr. - Ben je online iemand anders dan offline?

# data[].attributes.attachment_link.description
Mirre is via een datingapp in contact gekomen met Jan. De gesprekken werden steeds vertrouwelijker. Ze hebben afgesproken in de dierentuin om elkaar voor het eerst te ontmoeten. Jan is nergens te bekennen, maar er staat wel een BN'er...Zal Mirre van haar date Jan accepteren dat hij online al maanden liegt over wie hij is?

# data[].attributes.body
Kritisch naar informatie kijken, waarom is dat zo lastig? In deze video legt Margriet Sitskoorn, hoogleraar Klinische Neuropsychologie, uit waarom het voor mensen zo moeilijk is om onderscheid te maken tussen echt nieuws en nepnieuws. Door simpele testjes laat ze zien hoe makkelijk het is om mensen te beïnvloeden.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Kritisch naar informatie kijken, waarom is dat zo lastig? In deze video legt Margriet Sitskoorn, hoogleraar Klinische Neuropsychologie, uit waarom het voor mensen zo moeilijk is om onderscheid te maken tussen echt nieuws en nepnieuws. Door simpele testjes laat ze zien hoe makkelijk het is om mensen te beïnvloeden. In de video komt ook Sonia aan het woord. Zij geloofde nieuws dat niet waar bleek te zijn en deelt daarom haar ervaringen.

"Ons brein is eigenlijk een beetje lui en daarom heel makkelijk voor de gek te houden", vertelt Margriet. "We zijn gevoelig voor beïnvloeding van buitenaf en worden daardoor snel misleid. Het is daarom ook niet zo gek dat we gevoelig zijn voor nepnieuws. Nepnieuws geeft vaak sterke emotionele prikkels die onze aandacht trekken. Als het je vervolgens ook nog persoonlijk raakt en het voelt 'lekker' dan zijn we snel geneigd om iets aan te nemen als werkelijkheid."

Is daar niks aan te doen? Gelukkig wel, want volgens Margriet zijn er een paar dingen die je kan aanleren om weerbaarder te worden tegen nepnieuws:

1. Zoek informatie die niet in jouw straatje past

Bedenk dat jouw werkelijkheid niet de enige is. Als je nepnieuws tegenkomt en je twijfelt over de echtheid, ga op onderzoek uit.

2. Let op bij sterke emoties

Op het moment dat een filmpje een heftige emotionele reactie oproept, kan het heel goed zijn dat het nieuws nep is. Doe dan een extra check om te controleren of het nieuws wel klopt. Nepnieuws speelt vaak in op emotie.

3. Verspreid zelf geen nepnieuws

Dat houdt in dat je soms twee keer moet nadenken voor je nieuws verspreid. Je denkt misschien dat jouw bereik niet zo groot is, maar als we dat allemaal denken, krijgt nepnieuws toch opeens een heel groot bereik. Neem je verantwoordelijkheid! Als we dat allemaal doen, komt het best wel goed.

Sonia heeft zelf ervaren hoe misleidend nepnieuws kan zijn. Door regelmatige blootstelling aan desinformatie ging Sonia geloven in complottheorieën over 5G en het coronavirus. Ze raakte er steeds verder in verstrikt. Vooral omdat de berichten gebruik maakten van haar emoties. Door meerdere bronnen te raadplegen wist ze uiteindelijk echt van nep nieuws te onderscheiden.
Margriet Sitskoorn is hoogleraar Klinische Neuropsychologie aan Tilburg University en doet onderzoek naar de relatie tussen onze hersenen en ons gedrag. Ze houdt zich vooral bezig met de vraag hoe we onze hersenen kunnen ontwikkelen door ons gedrag en onze omgeving te veranderen. Ze schreef hierover in haar boek HersenHack.

# data[].attributes.attachment_link.title
Waarom geloven wij nepnieuws? - Isdatechtzo.nl

# data[].attributes.attachment_link.description
Kritisch naar informatie kijken, waarom is dat zo lastig? In deze video legt Margriet Sitskoorn, hoogleraar Klinische Neuropsychologie, uit waarom het voor mensen zo moeilijk is om onderscheid te maken tussen echt nieuws en nepnieuws. Door simpele testjes laat ze zien hoe makkelijk het is om mensen te beïnvloeden.

# data[].attributes.body
Waar denk jij aan bij het woord trol? Een groen monster met een grote neus? Een speelgoedfiguurtje met rechtopstaand haar? Of misschien wel iemand die op internet bewust de boel in de war schopt? Trollen of trollenlegers proberen mensen online te beïnvloeden. #Isdatechtzo.nl

# data[].attributes.attachment_link.title
😈 Hoe werken internettrollen? (volledige video) - Isdatechtzo.nl

# data[].attributes.body
Op internet vind je veel onzinberichten die de wereld in worden geholpen om geld aan te verdienen: nepnieuws. Nepnieuws kan ook worden gebruikt om mensen te beïnvloeden of bang te maken. Hoe herken je nepnieuws en komen we er ooit nog vanaf?

# data[].attributes.body
https://www.bbc.com/news/technology-56085499

# data[].attributes.attachment_link.title
Omegle: Children expose themselves on video chat site

# data[].attributes.attachment_link.description
Omegle links up random people for virtual video and text chats, and claims to be moderated.

# data[].attributes.body
https://www.rtlnieuws.nl/editienl/artikel/5230240/videoland-v-house-tiktok-niet-bekend-bij-oudere-generatie

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Aan het programma doen acht TikTok-creators mee die samen 4,5 miljoen volgers hebben en 125 miljoen likes. Zij zullen samen in één huis de uitdaging aangaan om een TikTok-account net zo succesvol te maken als hun eigen accounts.

Grote namen als Dario de Vries (363.000 volgers), en Jesse van Wieren (416.000 volgers) zullen deelnemen. Ook de 19-jarige Sara Dol doet mee aan V House. Haar account @officiaalsaarx heeft momenteel 2,6 miljoen volgers.

Jonge fans

Sara was al voordat ze werd gevraagd voor het programma was ze enthousiast over het concept. "Ik was daarvoor al bezig met het idee om met content creators in een huis te zitten, zoals ze in Amerika weleens doen", vertelt ze aan EditieNL.

Lees ook:

'Stem achter viral TikTok-voice-over klaagt app-maker aan'

Zij merkt dat het voornamelijk kinderen zijn die haar kennen. "Het gebeurt vaak dat jongeren en kinderen naar mij toekomen om een selfie te maken, terwijl de ouders geen idee hebben wie ik ben. Dat is best grappig. Het is natuurlijk een totaal andere doelgroep", legt Sara uit. "Ze zeggen dan ook vaak: 'Ja, ik ken je niet, maar mijn dochter is fan van je.' Ik vind het niet erg."

Parallelle wereld

En dat de ouders vaak niet bekend zijn met de internetsterren, is volgens TikTok-expert Joey Scheufler helemaal niet gek. Het valt hem op dat er een soort parallelle wereld van TikTok is ontstaan, die buitenstaanders niet kennen. "Wij doen ook marketing voor bedrijven met TikTokkers en als we over straat lopen worden kinderen en jongeren enthousiast, terwijl de ouders denken: wie is dat nou weer?"

Volgens Scheufler is TikTok een heel intens platform. "Gemiddeld zit je een uur of langer per dag op TikTok en in die tijd zie je heel veel van deze korte filmpjes. Daarnaast zitten ze ook echt in je mobiel en zijn ze nergens anders te zien", vertelt hij aan EditieNL. Dit zorgt er dan ook voor dat TikTokkers niet altijd even goed in het geheugen blijven hangen.

Lees ook:

YouTube rolt TikTok-rivaal Shorts uit in de VS

Daarnaast speelt het algoritme van de app een rol. "Die laat vrijwel alleen maar mensen van je eigen leeftijd zien. Daardoor blijven de leeftijden een beetje gescheiden. Om deze redenen zullen oudere gebruikers niet heel snel met jongere TikTokkers in aanraking komen."

Huis vol TikTokkers

'Creatorhuizen', waarin deze mensen dus samen in een huis zitten, zoals The Hype House zijn razend populair op TikTok. "Dat is dan natuurlijk super leuk", vindt Sara. Ze was nog niet volledig bekend met haar mededeelnemers, maar wel met hun content. "Nu heb ik nog steeds goed contact met ze en ook nadat we de 150.000 volgers hadden bereikt, stuurden we elkaar wel appjes."

Nu de opnames van V House zijn afgerond is Sara weer vol op gefocust op haar eigen account uitbreiden. "Ik heb nu niet per se het doel om ook oudere volgers te krijgen, maar ik zou het wel leuk vinden. Of ik ooit iets buiten TikTok ga doen, weet ik nog niet. Het gaat eigenlijk nu nog om gewoon leuke content creëren."

# data[].attributes.attachment_link.title
Realityserie met TikTokkers, maar wie kent ze eigenlijk? 'Ouders hebben geen idee wie ik ben'

# data[].attributes.attachment_link.description
Een realityshow met TikTokkers. Vanaf 18 mei is het nieuwe programma V House: Inside the Mansion te zien op Videoland. In het programma gaan Nederlandse TikTokkers samen een account vanaf de grond opbouwen. Maar onder iedereen die geen onderdeel uitmaakt van generatie Z zijn deze internetsterren totaal onbekend.

# data[].attributes.body
https://www.youtube.com/watch?v=qczB-iaQoP4

# data[].attributes.attachment_link.title
Kijkt CHINA mee met jouw TikTok? | De waarheid over TikTok

# data[].attributes.body
Aflevering van de Klokhuisweek tegen het pesten. Online, en dan vooral via social media, wordt veel gepest. Nienke bezoekt de twee razend populaire vloggers Milan Knol en Gamemeneer. Zij vertellen aan Nienke hoe ze zelf vroeger gepest zijn. Hoe gaan zij om met negatieve reacties op internet en cyberpesten? Zij hebben handige tips voor wat je moet doen als je online gepest wordt.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Dit gebeurde er achter de schermen...

Heleen (redacteur): Ko vertelt heel open dat hij gepest werd. Ik hoop dat kinderen zich in zijn verhaal herkennen. En niet alleen kinderen die zelf gepest worden maar juist ook kinderen die zelf pesten of omstander zijn. Want ook al doe je zelf niet mee: juist als je het pesten in je omgeving zíet gebeuren, kun je iets doen!

# data[].attributes.attachment_link.description
Aflevering van de Klokhuisweek tegen het pesten. Online, en dan vooral via social media, wordt veel gepest. Nienke bezoekt de twee razend populaire vloggers Milan Knol en Gamemeneer. Zij vertellen aan Nienke hoe ze zelf vroeger gepest zijn. Hoe gaan zij om met negatieve reacties op internet en cyberpesten?

# data[].attributes.headline
Waarom durf je op social media meer dan in het echt? - schooltv

# data[].attributes.subject
Waarom durf je op social media meer dan in het echt? - schooltv

# data[].attributes.attachment_link.title
Schooltv: Waarom durf je op social media meer dan in het echt? - Kritiek geven zonder oogcontact is makkelijker

# data[].attributes.attachment_link.description
Op social media kunnen mensen soms heel gemeen en ongeremd zijn. Ze zeggen dingen die ze in het echt nooit zouden zeggen. Niet alleen omdat je op internet anoniem bent, maar omdat je geen oogcontact maakt.

# data[].attributes.headline
Waarom maken mensen nepnieuws? -Jeugdjournaal podcast. 

# data[].attributes.subject
Waarom maken mensen nepnieuws? -Jeugdjournaal podcast. 

# data[].attributes.attachment_link.description
Listen to this episode from NOS Jeugdjournaal on Spotify. Is alles dat je op TikTok ziet waar? De laatste tijd verschijnen er veel video's op sociale media van de oorlog in Oekraïne. Maar ze zijn lang niet allemaal waar of echt gebeurd. Het is nepnieuws. Annabelle Zandbergen en Bart Tuinman duiken in het nepnieuws.

# data[].attributes.body
https://www.youtube.com/watch?v=tdCnKHFsC4U

# data[].attributes.attachment_link.title
Criminelen ONTMASKERD op Telegram | De waarheid over Telegram

# data[].attributes.headline
Moet Tik Tok verboden worden? NOS jeugdjournaal podcast

# data[].attributes.subject
Moet Tik Tok verboden worden? NOS jeugdjournaal podcast

# data[].attributes.body
Klik de link voor de podcast. https://podcastluisteren.nl/ep/NOS-Jeugdjournaal-Moet-TikTok-verboden-worden  Deze aflevering van de NOS Jeugdjournaalpodcast gaat over TikTok. Over die app zijn veel zorgen en sommige politici en deskundigen willen dat TikTok verboden wordt. Bart Tuinman en Malou van der Starre beantwoorden vragen van kinderen hierover.  Wat zijn de nieuwe privacyregels?Wat weet de app allemaal over je en wat doen ze eigenlijk met die informatie? Je hoort het allemaal in deze aflevering

# data[].attributes.headline
Kun je straf krijgen voor online haat reacties.NOS jeugdjournaal podcast. 

# data[].attributes.subject
Kun je straf krijgen voor online haat reacties.NOS jeugdjournaal podcast. 

# data[].attributes.body
Klik op de link voor de podcast.  https://podcastluisteren.nl/ep/NOS-Jeugdjournaal-Kan-je-straf-krijgen-voor-online-haatreacties.
Deze aflevering van de NOS Jeugdjournaalpodcast gaat over online haatreacties. Op social media worden er vaak nare reacties geplaatst. Hoe ga je daarmee om? Waarom doen mensen het eigenlijk? En kan je er straf voor krijgen?  Annabelle en Malou praten met kinderen van basisschool de Marke in Amersfoort. Ook onderzoeker Chiara de Jonge is erbij. Je hoort ook een leuk weetje over de vader van Annabelle en er zijn dit keer meerdere raadsels! Waarom plaatsen mensen zulke gemene reacties, of sturen ze onaardige appjes? Kun je daar eigenlijk straf voor krijgen? En wat kun je tegen zulke reacties doen? Dat zoeken Malou en Annabelle uit in de nieuwe aflevering van de Jeugdjournaal-podcast

# data[].attributes.body
https://www.telegraaf.nl/nieuws/1904647/jongeren-chatten-regelmatig-met-pedo-s-in-klas

# data[].attributes.headline
Scholen en ouders te weinig ook voor grooming

# data[].attributes.subject
Scholen en ouders te weinig ook voor grooming

# data[].attributes.body
https://www.nu.nl/tech/6255699/scholen-en-ouders-hebben-te-weinig-oog-voor-online-kinderlokken.html

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Al sinds jaar en dag waarschuwen ouders hun kinderen om bij het buitenspelen niet met vreemde mensen mee te gaan. Veel ouders zijn zich er niet van bewust dat online hetzelfde risico bestaat. En scholen besteden daar lang niet altijd aandacht aan.

Grooming is de benaming voor online kinderlokken. In de meeste gevallen zijn het volwassenen die via internet contact met kinderen zoeken. Dat gebeurt bijvoorbeeld op sociale media zoals TikTok of Snapchat. Maar ook via chatfuncties in populaire spelletjes. Vaak doet de dader zich voor als een leeftijdgenootje en probeert op die manier het vertrouwen van het slachtoffer te winnen.

De dader probeert daarna het kind zover te krijgen om bijvoorbeeld naaktbeelden van zichzelf te sturen. Dat dient als chantagemateriaal om het kind te dwingen nog meer foto's of video's te sturen. Maar soms ook om een fysieke afspraak af te dwingen.

Slachtofferhulp Nederland ontvangt jaarlijks tientallen hulpverzoeken van jonge groomingslachtoffers. Dat is slechts het topje van de ijsberg, denkt Roy Heerkens van de hulporganisatie. "Slechts 10 tot 15 procent van alle slachtoffers van seksueel geweld overwint de drempel om hulp te gaan zoeken."

Scholen zijn niet verplicht een lesprogramma aan te bieden om kinderen weerbaarder tegen grooming te maken. "Ik hoop dat het wel verplicht wordt", zegt Roos Koolhof van centrum voor veilig seksueel opgroeien Qpido. Maar politiek staat dit onderwerp nog niet hoog op de agenda. De ene school besteedt daarom wel aandacht aan online kinderlokken en de andere school niet.

Qpido richt zich daarom op scholen, de ouders en op de kinderen zelf. Ouders zijn zich er vaak niet van bewust dat online grooming een groot risico vormt en dat zij degenen zijn die hun kind daarvoor kunnen behoeden. Want dat het op school aandacht krijgt, is allesbehalve een zekerheid.

Een van Koolhofs belangrijkste adviezen: laat kinderen tot twaalf jaar alleen onder begeleiding het internet op gaan. "Doe het samen, dan weet je ook wat je kind online doet. Daar leer je als ouders ook van."

"Vanaf twaalf jaar geef je ze meer ruimte om te experimenteren", legt ze uit. "Je laat het dan in kleine stapjes los. Daarmee geef je ze steeds een beetje meer vertrouwen."

Ouders moeten de vinger aan de pols houden over wat hun kinderen online doen en met wie ze contact hebben. "Kinderen vinden het vaak heel leuk om hun ouders iets te kunnen uitleggen. Maak daar gebruik van."

Het allerbelangrijkste is dat kinderen het gevoel hebben dat ze altijd naar hun ouders kunnen toekomen als ze online tegen problemen aanlopen. Koolhof: "Zeg bijvoorbeeld: stel dat het je niet lukt, dan mag je altijd naar mij toekomen." Want dan doen ze dat ook eerder in geval van grooming.

Maar de stap daarna is volgens Slachtofferhulp minstens zo belangrijk. "Als een kind slachtoffer wordt van grooming, is de menselijke reactie van ouders om het kind daarvan de schuld te geven", zegt Heerkens. Ouders reageren dan bijvoorbeeld met: "Waarom heb je die foto's dan ook gestuurd?"

"Slachtoffers voelen vaak al schuld en schaamte. Het moet duidelijk zijn dat slachtoffers nooit schuld hebben", stelt Heerkens. De beste reactie die ouders in zo'n geval kunnen geven is: "Wat vervelend dat dit jou is overkomen. We gaan het samen proberen op te lossen."

Het is vervolgens belangrijk om zo snel mogelijk aan te kloppen bij de politie en hulporganisaties. Heerkens: "Hoe sneller bijvoorbeeld naaktbeelden van het internet worden verwijderd, hoe kleiner de kans dat ze verspreid worden." De politie en Slachtofferhulp Nederland kunnen daarbij helpen.

# data[].attributes.attachment_link.title
Scholen én ouders hebben te weinig oog voor online kinderlokken

# data[].attributes.attachment_link.description
Al sinds jaar en dag waarschuwen ouders hun kinderen om bij het buitenspelen niet met vreemde mensen mee te gaan. Veel ouders zijn zich er niet van bewust dat online hetzelfde risico bestaat. En scholen besteden daar lang niet altijd aandacht aan.

# data[].attributes.body
https://www.npostart.nl/welmoed-en-de-sexfakes/POW_05416189/episode

# data[].attributes.attachment_link.title
Welmoed en de sexfakes gemist? Start met kijken op NPO Start

# data[].attributes.attachment_link.description
Welmoed Sijtsma duikt in het thema deepnude; een vorm van deepfake in de porno-industrie. Welmoed kwam erachter dat er een nep-pornofilm van haar in omloop is, die griezelig echt lijkt. In een persoonlijke zoektocht worden verschillende kanten van dit onderwerp belicht. Wat zijn deepnudes precies?

# data[].attributes.body
https://reportersonline.nl/welmoed-en-de-sexfakes-als-er-een-pornofilm-van-je-verschijnt-waar-je-niks-van-af-weet/

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
De politie heeft een 38-jarige man uit Amersfoort opgepakt die ervan wordt verdacht een nep-pornofilm van Welmoed Sijtsma te hebben geknutseld. De presentatrice maakte een persoonlijke TV-serie van haar zoektocht naar deze voor haar zo schaamtevolle 10 minuten.

In het programma 'Welmoed en de sexfakes' onderzocht ze de schimmige wereld van deepfake-porno met als centrale vraag wat kun je doen tegen deze nieuwe vorm van seksueel misbruik?

Gestolen identiteit

Ze hoort via een volger op social media dat er een seksvideo van haar op internet staat. In eerste instantie wil Welmoed niet kijken, maar later doet ze het toch. "Vanuit mijn buik voelde ik het bloed naar boven stromen richting mijn hoofd dat knalrood en warm werd", vertelt Welmoed bij LINDA.nl. "Ik zie dat het niet mijn haar en lichaam is, maar mijn hoofd lijkt echt heel erg. Ik heb vrij specifieke rimpels in mijn wangen als ik lach. Het voelt alsof het over jou gaat, omdat je naar jezelf zit te kijken." Ook de reacties die geplaatst worden bij de fake-video's zijn behoorlijk persoonlijk. 'Fijn dat ze eindelijk haar mond houdt', dat niveau.

Wet van 2020

Met hulp van cyberspecialisten Rickey Gervers & Anthony van der Meer komt Welmoed erachter wie het filmpje van haar in elkaar zette. Het lukt hen ook om deze offline te krijgen, echter slechts van één site. Al snel komt ze erachter dat als een beeld eenmaal in de digitale wereld zweeft, het moeilijk wordt dit helemaal weg te krijgen. Haar naaktbeelden blijken inmiddels op 900 andere plekken van het internet te staan. Ze doet uiteindelijk aangifte op basis van een nieuwe wet uit januari 2020 die wraakporno aan banden legt. Hierin staat dat je geen materiaal van iemand anders mag versturen zonder nadrukkelijke toestemming. Maar, zo vraagt ze zich af: geldt dit wetsartikel ook als het niet jouw lijf is maar wél je hoofd? Jurist Royce de Vries legt uit dat het nou eenmaal zo is dat wetten achter de snelle technische ontwikkelingen aanhobbelen. Hij waarschuwt vooral de 'argeloze kijkers' deze rommel niet door te sturen en zo verantwoordelijkheid te nemen.

Toxische schaamte

Het blijkt voor Welmoed en haar team niet makkelijk om mede-getroffenen hierover te spreken. Het komt zelfs voor dat BN'ers die benaderd worden geen enkel idee hebben van het bestaan van deze deepfake video's met hun gezicht. En om te voorkomen dat er dus wél aandacht op wordt gevestigd, willen de geschrokken vrouwen niet meewerken aan de docuserie. Een geval van omgedraaide schaamte: niet de makers schamen zich, maar de vrouw wiens gezicht en identiteit gestolen zijn. Of zoals Welmoeds eigen moeder het in een aflevering noemt: "Het is weer een aantasting van de vrouw. De welbekende positie."

Mensen oordelen

Influencer Nochtli Peralta Alvarez durft het wel aan. Bij haar werd op een willekeurige naaktfoto haar hoofd 'geplakt'. Ondanks dat ook veel andere vrouwen die slachtoffer zijn van deepfake-porno weten dat het nep is, heerst er toch een gevoel van schaamte als zij zien dat zij zomaar ineens naakt op het internet verschijnen. "Het lijkt zo echt, dus veel mensen hangen daar gelijk een oordeel aan vast. Nog voordat je kunt zeggen dat het niet echt is. Daar zit de schaamte in." Hiermee naar de politie stappen, waar Peralta Alvarez zelf vroeger in dienst was, is zo eenvoudig nog niet. "Ik weet dondersgoed hoe dit behandeld wordt. Ze kunnen er niet veel mee en het wordt snel op afgehandeld gezet. Dat ging bij mij ook binnen een maand zo."

De Infocalyps

Nina Schick is desinformatie-expert en auteur van 'Deepfakes & the Infocalyps. What You Urgently Need to Know'. De term 'infocalyps' is een samentrekking van informatie en apocalyps. Oftewel: een voorspelling van het einde der tijden voor wat betreft betrouwbare informatievoorzieningen. Ze beschrijft een samenleving waarin desinformatie (bewuste misleiding) en misinformatie (slechte informatie vanuit onkunde) welig kunnen tieren en bevolkingsgroepen uit elkaar drijven.

De consument gelooft wat hij ziet

De 'deep nudes' betreffen het gebruik van synthetische media om verdeeldheid te zaaien of mensen in een slecht daglicht te plaatsen. Het zijn stukken tekst, geluid en/of beeld die er levensecht uitzien, maar in werkelijkheid zijn bewerkt middels AI. Vanaf het allereerste moment werd dit gericht tegen vrouwen. Hun gezichten werden 'naadloos' op die van pornoactrices gemonteerd. 96% van de nu bestaande deepfakes is seksgerelateerd. Niet alleen van celebs, maar ook van onbekende vrouwen. En de huidige consument 'gelooft' wat hij of zij ziet, leest en hoort. Met hele nare gevolgen.

This is not Morgan Freeman

Is de techniek dan alleen maar verderfelijk? Filmmaker Bob de Jong vergelijkt het met een mes. Daarmee kun je iets goed doen zoals brood snijden, maar je kunt er tevens iemand mee verwonden of doodmaken. Hij maakte zelf een deepfake-video van Morgan Freeman, juist om de kijkers mediaijsheid bij te brengen, over wat echt nieuws en nepnieuws is. Dit deed hij met behulp van software met kunstmatige intelligentie (AI). Het typische Morgan Freeman-geluid werd overigens gedaan door stemacteur Boet Schouwink en is niet met de computer bewerkt. Bob de Jong legt Welmoed tevens uit dat 'haar pornovideo' gemaakt moet zijn met bewegende beelden, die waarschijnlijk gepikt zijn van een Op1-uitzending.

Mediawijsheid is geboden

Tegenstanders van de Indiase journaliste Rana Ayyub verspreidden een deepfake-pornovideo van haar via WhatsApp om haar monddood te maken. "Zoals zo vaak in het internettijdperk staan vrouwen in de frontlinie" vertelt Nina Schick in een interview met de Belgische krant 'De Morgen'. "Maar naarmate deze technologie breder beschikbaar wordt, zal ze op veel meer manieren worden misbruikt. Er zijn al fraudegevallen met deepfake-technologie bekend. Een Brits energiebedrijf raakte €250.000,- kwijt aan oplichters die een deepfake hadden gebruikt van de stem van de Duitse directeur." Er is niet één manier om dit aan te pakken, aldus Schick. Het is belangrijk dat meer mensen begrijpen hoe het werkt. Daarnaast moeten burgers zich er tegen kunnen verdedigen met behulp van journalistiek, wetenschap en organisaties die desinformatie in kaart brengen, maar ook met software die laat zien waar en wanneer iets is gemaakt. Tenslotte hebben mensen een 'psychologische verdedigingsmuur' nodig, waar desinformatie niet zomaar langskomt.

Digitaal seksueel misbruik

Het begint dus bij de consument die moet gaan snappen wat er (nu reeds) mogelijk is aan beduvelarij en dat die technieken steeds vernuftiger worden. Het is nodig te begrijpen dat alles wat belangrijk is voor het overleven van de mens, onze aandacht trekt. En dat zijn dus eten, drinken en seks. Daar maken reclamemensen natuurlijk al tijden gebruik van, maar nu zijn we terecht gekomen in een periode waarin niet langer geldt 'what you see is what you get'. Als het hoofd van een vrouw die jij kent (in het echt of vanuit de media) op een willekeurige porno-actrice wordt gemonteerd, zul je in eerste instantie geloven wat je ogen zien. Dat voelt voor bekenden alsof jouw vriendin of jouw moeder wordt aangerand en voor de bewuste getructe vrouw, voelt het zelfs als een verkrachting. Met als gevolg dus schaamte. Tweede Kamer-leden Sylvana Simons en Lilian Marijnissen zijn ook 'gedeepnuded'. Ze willen er wel met Welmoed over praten, maar weigeren beiden de beelden te bekijken. Begrijpelijk.

E-whoring

En dan is er het fenomeen e-whoring. Hierbij worden foto's van vrouwen illegaal via onder andere Telegram-groepen en online fora verhandeld. Het gaat hier om beelden die stiekem van social media-accounts zijn geplukt. Deze worden vervolgens schaamteloos misbruikt. Zij zetten ze op social media in en lokken daarmee mannen naar datingsites. Een heel sterk staaltje catfishing, maar dan op professioneel niveau. Cyberexpert Anthony van der Meer toont Telegramgroepen aan Welmoed Sijtsma waar zulke foto's zelfs gewoon te koop zijn, waaronder ook in Nederland. Je kunt 'aanbieden' wie je wilt, zelfs minderjarige meisjes. Welmoed Sijtsma bezoekt daarom de Britse Jess Davies. Haar foto's zijn op honderden nepprofielen verschenen. Davies denkt dat ze slachtoffer is geworden van e-whoring, omdat ze veel foto's post in allerlei situaties. Van een sexy shoot maar ook staand achter de pannen, TV-kijkend of tijdens het uitgaan. Ze legt uit hoe listig haar afbeeldingen worden misbruikt. "Dus wanneer zo'n catfisher van een datingsite 'in gesprek is' en de man die hij oplicht vraagt: 'Wat ben je aan het doen?', dan kunnen ze antwoorden met: 'Ik zit op de bank' en daar hebben ze dan meteen een foto van paraat."

Mannen denken een relatie te hebben

Zulke mannen worden vervolgens boos op 'Jess', omdat ze niks meer horen en sturen vervolgens beledigende berichten naar haar via social media. Ze zijn in de waan dat ze een relatie met haar aan het opbouwen en willen weten hoe het zit. De oplichters gaan zo ver dat ze foto's niet alleen jatten, maar ook nog eens bewerken op social media, inclusief fake-rijbewijs. "Het is een nieuwe manier om vrouwen weer eens te shamen en ze te reduceren tot een object, ze ruilen ons alsof we honkbalplaatjes zijn. Op die fora zeggen ze tegen elkaar: 'Ik heb een stapel Jess Davies-foto's, wat heb jij?'"

There's an app for that

Privacy-expert Bart van der Sloot legt uit dat het ook al mogelijk eens om met behulp van AI personen te genereren. Deze docent aan de Universiteit van Tilburg, heeft samen met collega's een rapport geschreven over wat men zou kunnen doen om deze smerige en snel opkomende industrie aan banden te leggen. Het lastige daarvan is dat deepfake-technieken al langere tijd binnen handbereik zijn van de doodgewone burger en ook als dat verboden wordt, zijn er de geheime wegen. "Er zijn altijd mensen die bijvoorbeeld via het darkweb de wet kunnen omzeilen. Maar de meeste mensen doen dit gewoon via hele bekende sites en apps. En die zouden dan simpelweg geblokkeerd kunnen worden."

Zedendelict

Van der Sloot voegt eraan toe dat er geïnvesteerd moet worden in de handhaving, want de politie staat op dit vlak machteloos. Zij moeten immers achterhalen of een video of foto überhaupt fake is en of er al dan niet toestemming is gegeven. Voorts moet de politie zich buigen over de vraag wie het heeft geüpload, wie het heeft gemaakt en wie het ook verder verspreidde. En daar is veel mankracht voor nodig. Deskundigen en slachtoffers zijn het over eens dat het maken van deze pornografische beelden met gestolen identiteiten zou moeten komen te vallen onder het kopje 'zedendelicten'.

De politiek

Het onderzoek van het Openbaar Minister loopt nog. De verdachte is verhoord, heeft bekend en is weer vrijgelaten, in afwachting van de resultaten van het onderzoek. Ondertussen heeft ook de Tweede Kamer gealarmeerd gereageerd op het onderzoek van het programma. D66 en het CDA willen verdere stappen ondernemen en ook de VVD beraadt zich hierover. Daar sluit de SP zich bij aan, aldus kamerlid Renske Leijten bij 'Goedemorgen Nederland'. "Dit gaat denk ik over de partijen heen. Wij willen heel graag dat de politie hier (digitale) capaciteit voor heeft. Daar vragen wij al heel lang om. Er gebeuren namelijk veel zaken op internet die echt niet kunnen." Leijten noemt het programma van Welmoed Sijtsma baanbrekend. "Want het is ook heel kwetsbaar hiermee naar buiten te stappen en dat doen heel veel mensen niet."
Help Wanted helpt slachtoffers (eventueel anoniem) van online seksueel misbruik in alle vormen. De serie 'Welmoed en de sexfakes' staat op de NPO-player en de documentaire 'Zien is geloven' met Nina Schick op de site van de VPRO

# data[].attributes.attachment_link.title
'Welmoed en de sexfakes': als er een pornofilm van je verschijnt, waar je niks van af weet - Reporters Online

# data[].attributes.attachment_link.description
De politie heeft een 38-jarige man uit Amersfoort opgepakt die ervan wordt verdacht een nep-pornofilm van Welmoed Sijtsma te hebben geknutseld. De presentatrice maakte een persoonlijke TV-serie van haar zoektocht naar deze voor haar zo schaamtevolle 10 minuten.

# data[].attributes.body
https://truepic.com/revel/

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
1. Recorded the original footage from all angles

Multiple recordings of all angles of Nina Schick were pulled together to form a high-quality AI model.

2. Trained the artificial intelligence model

Revel.ai trained an extremely lifelike AI model of Nina until the output was indistinguishable from the real Nina.

3. Cryptographically signed and timestamped the video

The output was signed as an AI generation with Truepic's transparency tools, including the named creators, Revel.ai.

4. Published the video with transparent details

With Truepic's Display, you and the world can now know with 100% certainty that this video is AI-generated.

See the details that matter

Trust the cryptographic security
By cryptographically signing media, every image displayed contains verified, traceable details about the person or organization that signed it, and when it was signed. Signing provides proof about the entity that created each version of a file, and the confidence that it has not been edited in any way since the last signed version.

Compare critical details
See where and when a photo was taken, what AI tool was used to generate an image, or what software was used to edit a photo and how it was edited. When the context of a post, story, or article matter, you can cross reference the critical details and confirm their accuracy yourself.

View traceable edits and verified origin
From a known, verified origin to every edit along the way, Truepic's Display will tell you the story you need to make an informed decision. Originated from a camera, generated by a computer, edited in Photoshop, or downsized on it's way to your screen, you can transparently see an image's history.

Truepic can help

The first of their kind tools you need for scalable transparency. You can now offer transparency across the lifecycle of an image - from signed, authentic capture, to signed edits and transformations, to verification and display for your consumers, you can enable authenticity in your products across the internet.

Securely capture images in your apps

With the Truepic Lens mobile camera SDK, you can add verified data from the instant the image is taken.

Learn more about Truepic Lens

Add transparency to your images

With Truepic PKI and Sign, you can add authentic details and tracked edits to your photos and videos no matter where they are.

Learn more about Truepic Sign

Display transparent details to your audience

With Truepic Display, you can show your consumers signed, critical details right in your website or product.

Learn more about Truepic Display

The creative AI studio behind the video

Based in Amsterdam, Revel.ai is an industry leader in hyperrealistic, synthetic content creation using Artificial Intelligence. They can turn any person into a hyperreal digital version that looks exactly like the real deal.
Learn more about Revel.ai

Ready to learn more about transparency across the internet? We'd love to chat.

Fill out the form below to subscribe.

×

# data[].attributes.attachment_link.description
This is the world's first digitally transparent deepfake video. Truepic, Revel.ai, and Nina Schick aim to highlight a future where all content on the internet can transparently display where it came from, eliminating confusion that may result from AI-generated content. This is the future of video online.

# data[].attributes.body
https://jarnoduursma.nl/blog/wat-is-deepfake/

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Het kan een serieuze strategie zijn van het ene land om in een ander, vijandig land verdeeldheid te zaaien. Door te polariseren ontstaat steeds minder saamhorigheid en daardoor verzwakking omdat de besluitvorming minder effectief wordt. Het fundament van een democratische staat is immers een gedeelde perceptie van de werkelijkheid en een bijbehorende overeenstemming over feitelijkheden. Wanneer dat ontbreekt, kunnen nationale problemen ontstaan die zich naderhand zeer lastig laten oplossen.

Ook kunnen regimes deepfake-technologie gaan inzetten voor hun eigen propaganda, zowel om politieke tegenstanders zwart te maken als om de eigen politici en leiders op een positieve manier af te schilderen. Nepvideo's laten dan bijvoorbeeld zien hoe die leiders aanwezig waren in penibele situaties en zich gedroegen als ware helden. Internationaal gezien lijken overigens vooral Iran, China, Noord-Korea, de VS en Rusland erg actief te zijn in de ontwikkeling van deze deepfake-videotechnologie.

2. Chantage

Het is niet ondenkbaar dat politici, journalisten, buitenlandse militairen, directeuren van grote bedrijven , klokkenluiders en financieel verantwoordelijken in de toekomst te maken krijgen met chantage met deepfake-video's. Op een dag kunnen ze dan onderstaande e-mail in hun inbox aantreffen:
"Hallo, dit is een link naar een online video waarin jij de hoofdrol speelt. Je vindt het vast onprettig wanneer jouw seksuele escapades te zien zijn voor de buitenwereld. Wat zouden je familie en je vrienden ervan vinden? Dit is vast niet goed voor je reputatie. Ik denk dat het goed is dat je (vul hier de wens van de crimineel in) dus ik ga er vanuit dat je aan onze wensen tegemoet komt."
Zelfs wanneer de deepfake-video een matige kwaliteit heeft, wil de hoofdrolspeler vanzelfsprekend niet dat die wordt verspreid. Alleen al de suggestie van onethisch, crimineel, afwijkend seksueel gedrag kan flink wat reputatieschade en -schande tot gevolg hebben. Om je vervolgens van alle blaam te zuiveren, kost vervolgens enorm veel tijd en energie, want suggesties zijn hardnekkig en kunnen iemand jarenlang achtervolgen. Buitenstaanders denken immers, dat waar rook is, ook vuur moet zijn. Met deepfake-technologie hebben kwaadwilligen een erg krachtig chantagemiddel in handen.

3. Reputatieschade

Een van de meest vanzelfsprekende effecten van deepfake-technologie is het toebrengen van reputatieschade. Activistische milieugroeperingen zouden daarmee directeuren van biotechnologiebedrijven in een kwaad daglicht kunnen stellen. Commerciële bedrijven zouden met de technologie een concurrent ten val kunnen brengen. Op de avond vóór een beursgang kan een filmpje van een financieel directeur opduiken, waarin hij zogenaamd toegeeft dat er veel minder liquide middelen op de balans staan dan de officiële papieren vermelden. Aan de vooravond van een verkiezing kan een filmpje opduiken waarin een politicus seksistische, racistische of agressieve taal uitslaat. Als er al eerherstel komt, is dat te laat om de eventuele electorale schade te repareren.

Zeker mensen voor wie reputatie erg belangrijk is, zullen op korte termijn de gevaren en oplossingen van deze technologie onder ogen moeten zien. Overigens manifesteerde zich in het begin van de ontwikkeling van deepfake-technologie op het Reddit-forum al een zeer venijnige vorm van reputatieschade: deepfakeporno. Met die toepassing werd het gezicht van vrouwen geplakt op dat van een porno actrice. Reddit greep in en verwijderde dit 'non-consensual pornography'-onderdeel , maar dat betekent niet dat de toepassing niet meer bestaat. Wanneer het gebruik van dergelijke deepfake-technologie zich verder verspreidt, zullen meer en meer vrouwen slachtoffer worden. Er zijn al websites waarop vrouwelijke beroemdheden in een pornografische setting worden gemanipuleerd. In de recente Nederlandse geschiedenis werd ex-NOS-nieuwslezeres Dionne Stax slachtoffer van een gemanipuleerde pornografische video .

Een ander voorbeeld betreft de Indiase journaliste Rana Ayyub. Nadat ze campagne voerde voor een verkrachtingsslachtoffer, verscheen ze als hoofdrolspeelster in een pornografische deepfake-nepvideo. Die werd vele tienduizenden keer gedeeld en dat had een forse impact, zowel op haar professionele functioneren als op haar als mens. De video was bedoeld om haar reputatie-schade toe te brengen vanwege haar persoonlijke overtuigingen.

4. Liars' dividend/ Apathie

Het is helder waar zich de risico's van de deepfake-technologie ongeveer bevinden. En omdat deze technologie steeds gemakkelijker in gebruik wordt, zal het algemene publiek steeds meer gewend raken aan gemanipuleerde beelden, teksten en stemmen. Aan de ene kant is dat goed: wanneer u een geluidsopname ontvangt van een bekende die u vraagt om geld over te maken, is het goed als u beseft dat die stem nep kan zijn. De gewenning aan deepfake-technologie kan echter ook een keerzijde hebben. Die keerzijde kan zijn dat we, door de golf van nepvideo's, nepartikelen en nep geluidsopnamen, kwaadwillenden ongewild een troef in handen geven. Vermeende daders kunnen dan bewijsmateriaal, verzameld door journalisten, burgers of onderzoeksbureaus, gewoonweg afdoen als deepfake-video. Het fenomeen dat iedere belastende informatie kan worden geframed als een synthetisch gecreëerde nepvideo of -geluidsopname staat onder meer bekend als het liars' dividend.

De tweede keerzijde van een mogelijke golf van nepvideo's, nepartikelen en nepgeluidopnamen is dat we als samenleving apathisch worden voor nieuws. Dat er zo veel mogelijke leugens zijn, dat het publiek zijn schouders ophaalt voor elke video of geluidsopname die iets onthult, ook als die op waargebeurde feiten berust.

Zodra er apathie optreedt jegens alle content, verliest de journalistiek haar belangrijke rol als luis in de pels van het bedrijfsleven en de overheid. Het meest krachtige journalistieke wapen, het blootstellen aan het daglicht, verliest dan zijn kracht. Dat zou de democratie en het collectieve morele kompas ernstig kunnen bedreigen.

Een nieuwe realiteit

Hoewel deepfake-technologie veel kan, staat het nog in de kinderschoenen. Dat geeft ons lucht. We kunnen wennen aan het idee dat niet alle informatie betrouwbaar is. Dat we gemanipuleerd worden met soorten content. Er is een wedloop op gang gekomen tussen echt en nep. Daarmee zullen we moeten leren leven. Deepfake is een nieuwe realiteit.

Meer weten?

Meer weten over deepfakes, synthetische media en kunstmatige intelligentie? Lees dan het "Deepfake technologie: The Infocalypse" of boek een lezing van Jarno Duursma over dit onderwerp.

Luister hier naar mijn interview met 3FM hierover.

Luister naar mijn interview net NPO Radio 1 erover.

Luister naar mijn interview met BNR hierover.

Lees mijn rapport "Deepfake technologie: The Infocalypse".

Luister naar mijn interview voor de podcast van Biohacking hierover.

Mijn drie publicaties over kunstmatige intelligentie.

# data[].attributes.attachment_link.title
Wat is Deepfake? En wat zijn de risico's van deepfake?

# data[].attributes.attachment_link.description
Het kan een serieuze strategie zijn van het ene land om in een ander, vijandig land verdeeldheid te zaaien. Door te polariseren ontstaat steeds minder saamhorigheid en daardoor verzwakking omdat de besluitvorming minder effectief wordt. Het fundament van een democratische staat is immers een gedeelde perceptie van de werkelijkheid en een bijbehorende overeenstemming over feitelijkheden.

# data[].attributes.headline
Welke rol speelt AI bij het maken van deepfakes en andere nepbeelden

# data[].attributes.subject
Welke rol speelt AI bij het maken van deepfakes en andere nepbeelden

# data[].attributes.body
https://www.vulture.com/2022/12/ai-art-midjourney-chatgpt-phenaki-movies-hollywood.html

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
There's a new Knives Out movie on Netflix, and I still haven't seen a few of this season's awards contenders. But the film I most wish I could watch right now is Squid Invasion From the Deep. It's a sci-fi thriller directed by John Carpenter about a team of scientists led by Sigourney Weaver who discover an extraterrestrial cephalopod and then die one by one at its tentacles. The production design was inspired by Alien and The Thing;there are handmade creature FX and lots of gore; Wilford Brimley has a cameo. Unfortunately, though, I can't see this movie, and neither can you, because it doesn't exist.

For now, Squid Invasion is just a portfolio of concept art conjured by a redditor using Midjourney, an artificial-intelligence tool that creates images from human-supplied text prompts. Midjourney was released into public beta over the summer and for months belched out mostly visual gibberish. "I was trying to make a picture of Joe Rogan fighting a chimp, and it just looked like nightmare fuel," says the Reddit user, OverlyManlySnail, whose real name is Johnny Weiss. Then, in November, the software was upgraded to version four. It began effortlessly translating complicated suggestions ("DVD screengrab, '80s John Carpenter horror film, an alien squid attacking a horrified Sigourney Weaver, blood everywhere, extra wide shot, outstanding cinematography, 16-mm.") into imaginary film stills that look good enough to be real. Some of them look better than anything in Hollywood's current product line: stranger, more vividly composed, seemingly less computer generated even though they're completely computer generated.

Soon, Hollywood could be in direct competition with generative AI tools, which, unlike self-driving cars or other long-promised technologies that never quite arrive, are already here and getting better fast. Meta and Google have announced software that converts text prompts into short videos; another tool, Phenaki, can do whole scenes. None of these video generators has been released to the public yet, but the company D-ID offers an AI app that can make people in still photos blink and read from a script, and some have been using it to animate characters created by Midjourney. "In the next few years," says Matthew Kershaw, D-ID's VP of marketing and growth, "we could easily see a major movie made almost entirely using AI." Someday, instead of browsing our Rokus for something to watch, we might green-light our own entertainment by pitching loglines to algorithms that can make feature-length films with sophisticated plots, blockbuster effects, and A-list human actors from any era.

One hurdle to this future is that whimsical user prompts are no substitute for good scripts. Somebody (or something) needs to tell the video generators what to generate for two hours. But progress is underway on that front, too, because it turns out that ChatGPT - the new AI chatbot that can write code, college essays, and instructional rap songs on how to change your motor oil - is also an aspiring screenwriter.

With Weiss's permission, I asked ChatGPT to develop a plot for Squid Invasion. I described the concept images and told it to create an outline for the movie, which I'll summarize: At a remote research lab in the ocean, scientists discover a species of alien squids, which are hyperintelligent and can regenerate their bodies after injury. The squids escape their containment tanks and kill several researchers. The humans fight back with guns and other weapons, but it only makes the squids angrier. The scientists destroy the lab with a reactor explosion that they hope will kill the squids too. The film ends with the survivors celebrating their narrow escape - and mourning their colleagues.

That may not pack much narrative surprise or subvert genre conventions, but it does imply that ChatGPT understands basic story logic in a way that eludes plenty of humans. It even, at my request, suggested a decent twist ending: Another alien race contacts the survivors and reveals the squids were a peaceful and misunderstood species.

What ChatGPT can't do yet is write an actual screenplay. The software that powers most current AI language generators can process text of only 1,500 or fewer words, which makes it hard to produce coherent works of their own that are any longer. But after many failed attempts, I got ChatGPT to draft some of Squid Invasion 's first scene.

Dr. Samantha Carter These squids are incredible. Dr. James Jones Yeah, they're definitely something. But we need to be careful. These deep sea creatures can be dangerous. Dr. Mike Smith I agree. We need to study them carefullyand make sure they don't pose a threat. Dr. Carter Oh no! The squids are attacking! Dr. Jones Grab the flamethrower.

Those lines are bad. But not so bad that I can't imagine them being delivered in a perfectly enjoyable Gerard Butler movie. AI may never be Robert Towne, but with next-gen language bots expected next year, the writers of Black Adam should be nervous.

Some have argued that AI tools aren't as clever as they seem, that they're incapable of original thinking and can only parrot their training material. That may hinder them in some fields. But in Hollywood, shallow riffing on preexisting intellectual property is a cherished and lucrative skill. Some of the most acclaimed movies of 2022, including Top Gun: Maverick and Elvis, have the hermetically nostalgic tinge of AI creations.

A few filmmakers have already embraced the tech for certain applications. The director Scott Mann used machine learning in his 2022 thriller Fall, altering the actors' mouths to eliminate swear words and avoid an R rating. It was used in next year's Indiana Jones and the Dial of Destiny to make 80-year-old Harrison Ford look 45. South Park creators Trey Parker and Matt Stone recently landed a $20 million investment for their new start-up, Deep Voodoo, an entertainment studio that will provide low-cost deep-fake visual effects. And for James Cameron's Avatar: The Way of Water, the FX studio Weta deployed AI to give Na'vi characters realistic facial muscles that move in concert. "In previous systems, if we wanted to change a character's smile, we had to go in and move all the pieces, and it was a lot of work to keep it from looking rubbery," says Weta senior visual-effects supervisor Joe Letteri. "This got us to a natural place much sooner." Letteri doesn't expect AI to generate any Avatar movies by itself, though, at least not soon: "We had 1,600 VFX artists working on this movie and another 1,600 people in live action. We worked on it for five years. You're not going to get that from a logline."

But Hollywood agencies and law firms are preparing for a future in which clients like Weaver could be unwittingly cast in some redditor's fever dream. "These tools are exciting, but what's most important to us is that the companies behind them respect the talent and get consent for names, images, and likenesses," says Joanna Popper, CAA's chief metaverse officer. "We want to protect creators so that they have the opportunities to monetize their work and images and so others aren't able to exploit them."

The names of non-consenting artists could be banned as user prompts by AI generators. But that wouldn't change the fact that many of the tools have already been taught by those artists' work. The reason Squid Invasion is able to nail the aesthetics of sci-fi from the late '70s to early '80s is because Midjourney's training- data likely includes stills from real movies of that era, among millions of other copyrighted images. "We're talking about software that learns from content but doesn't necessarily present the content that it learned from," says Jeffrey Neuburger, an IP lawyer at Proskauer Rose LLP. "So who owns the copyright for the work it creates? This raises questions of fair use and also rights of publicity. This is one of those situations where the law is going to have to catch up" to new technology.

In other words, we need to study these tools carefully and make sure they don't pose a threat. Grab the flamethrower.

Thank you for subscribing and supporting our journalism. If you prefer to read in print, you can also find this article in the January 2, 2023, issue of New York Magazine.

Want more stories like this one? Subscribe now to support our journalism and get unlimited access to our coverage. If you prefer to read in print, you can also find this article in the January 2, 2023, issue of New York Magazine.

# data[].attributes.attachment_link.title
Soon You'll Be Able to Make Your Own Feature-Length Movie With AI

# data[].attributes.attachment_link.description
There's a new Knives Out movie on Netflix, and I still haven't seen a few of this season's awards contenders. But the film I most wish I could watch right now is Squid Invasion From the Deep.

# data[].attributes.body
https://www.youtube.com/watch?v=wq-kmFCrF5Q

# data[].attributes.headline
Veiligheid (offline vergelijk met online)

# data[].attributes.subject
Veiligheid (offline vergelijk met online)

# data[].attributes.body
https://www.youtube.com/watch?v=1vtZhCZlZLY

# data[].attributes.headline
Een kind kan alles maken in Roblox, behalve winst

# data[].attributes.subject
Een kind kan alles maken in Roblox, behalve winst

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Een ambulance stopt met piepende banden en loeiende sirenes voor de McDonald's in het centrum van Leeuwarden. Er is haast geboden: iemand heeft een hartaanval gekregen en moet met spoed gereanimeerd worden. De politie is al ter plaatse en houdt een toegestroomde groep hoekige poppetjes op afstand. Gelukkig is de ambulancebroeder net op tijd. Hij snelt naar het slachtoffer. Een tekstballon verschijnt boven zijn hoofd: 'Geeft borstcompressies'. Na enkele spannende momenten komt het slachtoffer weer bij bewustzijn. Ook boven zijn hoofd verschijnt een tekst: 'Bedankt'.

Dit ongeval speelt zich volledig af in de virtuele wereld van Roblox. Welbepaald in het videospel Leeuwarden, een online rollenspel, waarvoor een groot deel van de Friese hoofdstad is nagebouwd. Dagelijks komen honderden spelers hier bij elkaar om te doen alsof ze voor een hulpdienst werken. Leeuwarden is slechts een van de minstens 40 miljoen spellen die op Roblox te vinden zijn. Dagelijks spelen zo'n 71 miljoen spelers Roblox, veelal kinderen: 42 procent van hen is jonger dan 12.

Roblox is geen simpel videospelletje; het is met afstand het succesvolste metaverse-platform, een digitaal universum. Met een digitale kloon kunnen mensen hier met elkaar communiceren en een eindeloze hoeveelheid online activiteiten uitvoeren: gamen, relaxen met vrienden, concerten bezoeken en winkelen.

Roblox is gratis te downloaden op smartphones, computers en zelfs virtualrealitybrillen. Het platform staat vol uiteenlopende 'experiences', zoals het zijn spellen noemt: er zijn online schietspelletjes, maar ook cafés waarin spelers met elkaar kunnen chatten. Roblox Corporation, het bedrijf achter de virtuele wereld, maakt deze games niet zelf. Dat doen de gebruikers, Roblox is slechts een platform voor hun spelletjes.

Ook bedrijven en omroepen laten hun oog vallen op dit virtuele universum, om jonge consumenten alvast aan zich te binden. Sinds februari kunnen spelers bijvoorbeeld een virtuele Zeeman-winkel bezoeken om een outfit voor hun virtuele zelf te kopen en vorig jaar lanceerde Hema er een virtuele kledinglijn. De NOS bouwde voor jonge fans de studio van het Jeugdjournaal na, en in maart betrad ook KRO-NCRV deze digitale wereld: de omroep ontwikkelde een experience, waarin een digitale versie van presentator Klaas van Kruistum spelers leert over de geschiedenis van de aarde.

Maar het blijven de gebruikers die het overgrote deel van de experiences maken, van de kleinste spelletjes tot virtuele werelden. Hiervoor gebruiken zij Roblox Studio, een relatief eenvoudig programma om games te ontwikkelen.

De 17-jarige Daan werkt al drie jaar bijna dagelijks met Roblox Studio. Hij is leidinggevende van het 'bouwteam' van de Leeuwarden-server en ontwerpt er zelf gebouwen. Daan wil niet met zijn achternaam in de krant. De Nederlandse Roblox-wereld is volgens hem nogal competitief, en hij vreest dat fanatieke spelers van concurrerende spelletjes hem ook in de echte wereld lastig zullen vallen als ze zijn persoonlijke gegevens kennen. 'Ik neem Roblox zeker serieus, maar het blijft een hobby', vertelt Daan aan de telefoon. Een tijdrovende hobby, welteverstaan: de MBO-student besteedt er minstens 25 uur per week aan.

Er zijn zo'n vijf miljoen 'Roblox-ontwikkelaars' als Daan. Dankzij hun is er iets te doen en hun bedrijvigheid vormt de complexe interne economie van op het platform. Ontwikkelaars verhandelen zelfgemaakte hoedjes of geven spelers tegen betaling mooiere virtuele auto's. Het bruto nationaal product van deze Roblox-economie is groter dan dat van sommige landen, pocht Roblox.

In het midden van deze economie staat de virtuele munt Robux (van 'bucks', Engels voor poen). Spelers kopen Robux met echt geld, bijvoorbeeld via een cadeaukaart uit de Albert Heijn. Ontwikkelaars kunnen hun verdiende Robux ook weer omzetten in euro's - sommigen verdienen tienduizenden euro's met hun werk.

Ontwikkelaars zijn gemiddeld ouder dan spelers. Precieze gegevens ontbreken over het percentage minderjarige ontwikkelaars, maar ze zijn volop te vinden. Ze behoren vaak niet tot de jongste kinderen. Zo zegt een kartrekker van de Leeuwarden-game dat ze, om het team professioneel te houden, over het algemeen niet werken met ontwikkelaars onder de 15 jaar.

Het verdienmodel van Roblox Corporation is met deze interne economie verweven via Robux, en niet alleen doordat het de munt verkoopt. Het bedrijf eist van elke Robux-transactie tussen spelers een commissie, die kan oplopen tot wel 70 procent. Zo kan een ontwikkelaar een paar uur steken in het ontwerpen van een virtueel petje en deze via het Roblox-platform voor 1.000 Robux (3 euro) verkopen. Afhankelijk van de plaats waar de verkoop plaatsvindt (in een game, of via de centrale 'Roblox Marketplace') kan Roblox daar tot wel 700 Robux van opeisen.

Exploitatie

Deze commissies leverden Roblox Corporation vorig kalenderjaar 2,4 miljard euro op. Aan de verkoop van Robux verdiende het bedrijf 2,3 miljard euro. Doordat Roblox Corporation, mede door de forse toename van het aantal spelers, veel investeert in digitale infrastructuur heeft het vooralsnog slechts verlies gedraaid. Tegelijkertijd is de marktwaarde van het beursgenoteerde bedrijf op dit moment 23,5 miljard euro.

Dit verdienmodel, dat leunt op de bedrijvigheid van ontwikkelaars, ligt al langer onder vuur. In februari spande een groep bezorgde ouders een collectieve rechtszaak aan tegen Roblox Corporation in de Verenigde Staten: het platform is volgens hen 'opgebouwd rond het profiteren van de creativiteit van gebruikers - van wie de meeste kinderen zijn - en het exploiteren van hun arbeid voor Roblox' eigen winst'. De ouders stellen dat Roblox Corporation gebruikers aanmoedigt geld te verdienen aan het platform, maar dit in de praktijk onmogelijk maakt. Ze eisen onder meer schadevergoedingen voor het onbetaalde werk dat hun kinderen leverden.

In 2013 introduceerde Roblox het 'developer exchange program' (DevEx), waarmee ontwikkelaars hun Robux kunnen omzetten naar euro's. 'De retoriek is altijd geweest dat je hier goed geld aan kunt verdienen', vertelt Lars de Wildt, game-onderzoeker aan de Rijksuniversiteit Groningen. Zo hanteerde het platform jarenlang de slogan 'earn serious cash' rondom het DevEx-programma. Ook portretteert Roblox succesvolle en rijke ontwikkelaars op YouTube, die trots vertellen hoe ze, dankzij Roblox, van jonge computernerds uitgroeiden tot professionele gamemakers.

Roblox Corporation-ceo David Baszucki zei in 2022 op het internetforum Reddit dat de virtuele economie van Roblox werd ontwikkeld omdat 'steeds meer ontwikkelaars de kost wilden verdienen en studio's (bedrijven voor gameontwikkeling, red.) wilden bouwen op Roblox'.

Maar daadwerkelijk verdienen aan Roblox blijkt in de praktijk zeer lastig. Zo kunnen Roblox-ontwikkelaars hun virtuele geld pas verzilveren zodra ze 30 duizend Robux hebben verzameld (ongeveer 100 euro). Om überhaupt Robux te verdienen, moeten ontwikkelaars hun games eerst vindbaar maken, bijvoorbeeld door advertenties te kopen. Maar die kosten Robux of echt geld - hoe meer ze betalen, hoe meer spelers hun games zien.

En áls er 30 duizend zuurverdiende Robux op een account staan, verlaagt Roblox bij het uitbetalen de waarde: terwijl het kopen van één Robux gemiddeld een eurocent kost, is diezelfde Robux bij het verzilveren opeens slechts 0,3 cent waard. Deze ongunstige wisselkoers komt boven op de commissie die Roblox al opeist bij iedere transactie. Hierdoor zien ontwikkelaars uiteindelijk hooguit zo'n 25 procent van hun opbrengsten in Robux terug in 'echte' valuta als euro's. Roblox Corporation kan deze variabelen elk moment veranderen.

'Roblox moedigt gebruikers aan om hun Robux op het platform te houden', zegt game-onderzoeker De Wildt. Hoe langer de munt circuleert op Roblox, hoe meer omzet het bedrijf kan afromen; '75 procent is daarbij een enorm hoog percentage. Ter vergelijking: YouTube eist 45 procent op van de verdiensten van makers van video's, en krijgt daarom al hevige kritiek.' Van de vijf miljoen Roblox-developers hebben slechts 12 duizend hun Robux omgezet in echt geld in 2023, blijkt uit jaarcijfers van Roblox Corporation.

Een van hen is Janick (26), die sinds zijn 13de Roblox-games maakt. 'In de afgelopen acht maanden heb ik 2.000 euro verdiend', vertelt hij. 'Ik hoop er mijn fulltimebaan van te maken.' Dat gaat hem vooralsnog niet voor de wind, ook al heeft zijn Roblox-studio, het bedrijfje waarmee hij games maakt, meer dan 200 duizend fans. De grootste drempel is adverteren: er zijn weinig beschikbare reclameblokken. 'Zelfs als ik tienduizenden Robux betaal voor advertentieruimte, bijvoorbeeld op de voorpagina van Roblox, zie ik daar niets van terug in mijn spelersaantallen.' Als jonge ontwikkelaars beginnen op Roblox, beseffen ze dit zelden.

Games die wél op de voorpagina verschijnen, zijn gemaakt door grote studio's, commerciële samenwerkingen van soms wel honderden ontwikkelaars. Janick: 'Roblox is enorm competitief. Ik werk met vijf anderen aan mijn game, we kunnen nooit concurreren met die grote studio's.' Hoewel er in 2023 miljoenen games op Roblox verschenen, trokken slechts vijfhonderd spellen verreweg de meeste spelers.

'Serious cash'

Op zijn hoogtepunt verdiende Janick, toen ongeveer 17 jaar oud, miljoenen Robux aan zijn games - het equivalent van meer dan tienduizend euro. Hij besteedde in deze periode zo'n 46 uur per week aan Roblox. Enthousiast over zijn carrièremogelijkheden als Roblox-ontwikkelaar, stortte hij zich er volledig op na zijn eindexamen: 'Ik heb een half jaar gestudeerd als gamedesigner, maar stopte met de gedachte: ach, ik heb Roblox nog.'

Maar een aantal jaar geleden groeide de populariteit van Roblox enorm. Er ontstonden grote teams van Roblox-ontwikkelaars, waardoor Jannicks games steeds minder spelers kregen. 'Ik heb de droom nog niet opgegeven, maar de race wel', zegt hij. 'Tegelijkertijd zie ik nog steeds kinderen die een voorbeeld nemen aan de grote games en succes en geld nastreven. Ik wil hen vertellen: laat je studie er nooit voor vallen.'

'Serious cash' verdienen is voor de meeste Roblox-ontwikkelaars dus niet reëel. Is dat problematisch, als veel van hen zeggen vooral voor hun plezier games te maken? Overtreedt Roblox Corporation de wet door te profiteren van het werk van minderjarigen, zoals de Amerikaanse ouders die Roblox aanklagen stellen?

Niet vanuit het perspectief van het arbeidsrecht, denkt hoogleraar en arbeidsjurist Klara Boonstra (Vrije Universiteit Amsterdam): er is geen arbeidsovereenkomst tussen Roblox en de spelers die er games maken. Ontwikkelaars hebben bijvoorbeeld geen verplichting naar Roblox Corporation om een bepaald quotum te halen elke maand.

Dat betekent niet dat Roblox geen bezwaarlijke keuzes maakt, vindt Boonstra. Zo faciliteert Roblox een interne arbeidsmarkt via de Talent Hub, een pagina op de Roblox-website waar gamemakers vacatures en opdrachten kunnen plaatsen voor elkaar. 'Ervaren auto-ontwerpers gezocht. 100.000 Robux per ontwerp. Vereisten: minstens één jaar ervaring met het ontwerpen van realistische auto's', bijvoorbeeld. Succesvolle sollicitanten hebben via deze opdrachten wél contractverplichtingen. Naar andere ontwikkelaars - niet naar Roblox. 'Hiermee ontwijkt Roblox de verantwoordelijkheden van het arbeidsrecht', zegt Boonstra.

Kinderarbeid

In een reactie aan de Volkskrant stelt Roblox Corporation dat alleen gebruikers van boven de 13 op de Talent Hub kunnen. Bovendien schermt het bedrijf de 'meer professionele' vacatures af voor ontwikkelaars onder de 18. Het bedrijf controleert leeftijden met ID-verificaties. 'Roblox streeft ernaar mensen van alle leeftijden een positieve ervaring te bieden', schrijft het bedrijf per mail.

Roblox Corporation vindt dat het voldoende voorlichting geeft: een woordvoerder wijst erop dat Roblox in de ' veelgestelde vragen ' over het DevEx-programma schrijft dat 'alleen succesvolle makers' geld kunnen verdienen. Dat succes, zo staat er, is alleen met veel tijd en moeite te behalen 'en zelfs dan is er geen garantie om geld te verdienen'.

Ook benadrukt Roblox Corporation dat er steeds meer oudere gebruikers op het platform verschijnen - spelers én ontwikkelaars: 41 procent van de gebruikers is ouder dan 17. Experiences op Roblox zijn zodoende niet meer alleen kinderachtig, zegt de woordvoerder, wat weer 'nieuwe en bestaande volwassen en internationale gebruikers heeft aangetrokken.' Ten slotte blijkt volgens de woordvoerder uit een onderzoek van Roblox uit 2023 onder 6.500 Roblox-makers dat plezier voor hen belangrijker is dan geld verdienen.

In Nederland gelden strenge regels voor de arbeid die minderjarigen leveren, ook wanneer zij dit doen zonder arbeidsovereenkomst. 'Het werk van bijvoorbeeld jonge toneelspelers is streng gereguleerd, ook al hebben ze vaak geen formele arbeidsovereenkomst getekend', zegt Boonstra. Werkgevers mogen hen alleen vragen op specifieke tijden te werken en het werk van deze 'kunstkinderen' moet verenigbaar zijn met een normaal kinderleven. Jonge Roblox-ontwikkelaars maken volgens Boonstra met hun games ook kunst en verdienen daarom dezelfde bescherming. 'Dat een Roblox-maker tot wel 46 uur per week content maakt, lijkt me erg veel. Dat ze net als andere kunstkinderen hun werk veelal 'voor de lol' doen, maakt hun bescherming niet minder belangrijk.'

Maar die bescherming bestaat amper: het staat Roblox nog compleet vrij de voorwaarden van de eigen economie te bepalen, te negeren hoeveel werk jongeren leveren en het verzilveren van Robux te belemmeren. Boonstra: 'Een platform als Roblox reguleren is lastig. Zowel de juridische wetenschap als de overheid weten nog niet genoeg over het onderwerp. De bescherming van Nederlandse kinderen vergt meer onderzoek, bijvoorbeeld door de Arbeidsinspectie.'

Maar zonder arbeidsovereenkomst tussen Roblox en spelers valt er niets te inspecteren, vindt een woordvoerder van de Arbeidsinspectie. De pijnpunten die Boonstra signaleert, weerklinken wel bij het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW): 'Duidelijk is dat de huidige wet- en regelgeving niet goed is ingericht op nieuwe vormen van werk door kinderen, zoals werken als influencer, optreden in YouTube-video's of games maken op platforms als Roblox. Daarom werkt het ministerie van SZW samen met andere ministeries aan een betere aanpak van uitwassen, waarbij kinderen worden ingezet als verdienmodel', zegt een woordvoerder.

Zo is SZW met andere ministeries eind vorig jaar een onderzoek gestart om in beeld te krijgen wat de risico's zijn van dit verdienmodel op de veiligheid en gezondheid van jonge influencers en ondernemers. Het doel van dit onderzoek is het opstellen van een 'normenkader' dat duidelijk moet maken wanneer online sprake is van kinderarbeid. 'Daarbij wordt gebruikgemaakt van ervaringen die zijn opgedaan met regels voor bijvoorbeeld jonge acteurs en kunstenaars.' Het is de bedoeling dat dit onderzoek na de zomer aan de Tweede Kamer wordt opgeleverd.

Een steeds groter deel van het leven van jonge creatievelingen speelt zich immers online af. Diego (17) is een van hen. Hij baalt er soms van dat die digitale wereld gedomineerd wordt door platforms als Roblox, die zelfstandig hun economische spelregels kunnen verzinnen. Diego besteedt al jaren twintig uur per week aan het ontwerpen van bijvoorbeeld realistische Roblox-ambulances, die ontwikkelaars van hem kopen voor in hun games. Zijn talenten, die hem maandelijks een paar honderd euro opleveren, kan hij eigenlijk alleen maar op Roblox kwijt. Maar daar houdt hij maar weinig aan zijn werk over. 'Roblox pakt veel geld van ons af, maar zonder ons hebben ze niks. Ik zou graag op een ander platform werken, maar ik heb nergens zoveel klanten als op Roblox.'

Over de auteurs

Frank Rensen is wetenschapsjournalist en schrijft voor de Volkskrant over tech. Hij studeerde sterrenkunde in Leiden. Siem Buijsse is verslaggever.

# data[].attributes.attachment_link.title
De wereld van Roblox is virtueel, de miljarden die het afroomt van jonge gebruikers zijn dat allesbehalve

# data[].attributes.attachment_link.description
Een gameplatform waar gebruikers hun eigen games kunnen bouwen en daarmee geld kunnen verdienen; Roblox trekt dagelijks 71 miljoen spelers, vooral kinderen. Maar Roblox, zo'n 23 miljard waard, eist het leeuwendeel van die inkomsten op. In de VS klagen ouders het bedrijf nu aan voor de exploitatie van hun kinderen.

# data[].attributes.body
https://nos.nl/artikel/2472807-kinderen-opgelicht-met-virtuele-muntjes-voor-gameplatform-roblox

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Oplichters misbruiken het populaire online gameplatform Roblox om kinderen geld af te troggelen. Het NOS Jeugdjournaal krijgt met regelmaat berichten over dergelijke fraude.

Via het online platform Roblox kunnen gebruikers miljoenen games spelen. Het gaat om schiet- en vechtspellen, maar ook om spellen waarbij spelers hun eigen wereld kunnen creëren of avonturen kunnen beleven. Bij deze vorm van oplichting draait het om Robux, virtueel geld binnen Roblox dat kan worden aangeschaft met echt geld. Daarmee kunnen mensen dan weer onder meer kleren en huisdieren kopen in het spel.

Kinderen krijgen via WhatsApp een link toegestuurd met de belofte dat ze tienduizenden Robux kunnen verdienen door een vragenlijst in te vullen. Dat overkwam ook de 12-jarige Mila uit Rosmalen. "Ik kreeg een link doorgestuurd van allerlei kinderen uit mijn klas. Door daarop te klikken kon je Robux winnen. Dat wilde ik wel uitproberen. Toen moest ik allerlei vragen beantwoorden."

'Het leek heel echt'

Mila stuitte op een soort vragenlijst die ze moest invullen om de virtuele muntjes te krijgen. Die was aangekleed met neprecensies, waarin onder meer geschreven stond: "Fantastisch, ik heb nog nooit iets gewonnen!" Als ze uiteindelijk de vragenlijst aan genoeg mensen zou doorsturen, zou ze de Robux krijgen, was de belofte. Dat is ook de reden dat de phishinglink massaal wordt gedeeld door kinderen in onder meer klassenappgroepen.

Ook de 11-jarige Abel kreeg zo'n link binnen. "Het leek of Roblox een jubileum vierde en gratis Robux weggaf", laat zijn moeder weten. "Je hoefde alleen maar je adresgegevens op te geven en dan zouden ze het opsturen naar je huis. Het leek heel echt en er stonden allerlei reviews bij dat het werkte."

Zo ziet de vragenlijst eruit:

Bij het invullen van de vragenlijst wordt de malware Flubot, een soort virus, geïnstalleerd op smartphones. Daarmee kunnen criminelen volgens de politie persoonlijke informatie zoals wachtwoorden en bankgegevens stelen. In het geval van Mila werden er sms'jes verstuurd naar een buitenlands nummer, waardoor er geld van de belbundel werd afgeschreven.

"Ik kreeg allemaal sms'jes met 'je bent nu 5 euro kwijt'. Dat vond ik wel een beetje gek", zegt Mila. "Dat bedrag bleef oplopen en ik bleef doorgaan omdat ik dacht: ik wil graag Robux hebben." Uiteindelijk was ze ongeveer 70 euro kwijt. "Daarna ging ik naar mijn moeder. Ze wist gelijk wat er aan de hand was en toen werd ze een beetje boos op mij." De virtuele muntjes heeft ze nooit gekregen.

Een woordvoerder van de politie erkent dat dergelijke vormen van fraude in games voorkomen. "Dat zien we ook terug in aangiftes." Maar volgens de politie speelt dat probleem niet alleen bij Roblox. "We zien dit soort praktijken ook terug bij andere games, waar mensen bijvoorbeeld gelokt worden om meer credits of levens te verdienen." Cijfers over de fraude bij Roblox heeft de politie op dit moment niet.

Roblox bestaat al sinds 2006, maar de laatste jaren is de populariteit enorm toegenomen. Sinds augustus 2020 zijn er maandelijks wereldwijd meer dan 164 miljoen actieve gebruikers. Het is vooral onder kinderen erg populair. Meer dan de helft van de kinderen onder de 16 jaar in de Verenigde Staten gebruikt Roblox.

# data[].attributes.attachment_link.title
Kinderen opgelicht met virtuele muntjes voor gameplatform Roblox

# data[].attributes.attachment_link.description
Oplichters misbruiken het populaire online gameplatform Roblox om kinderen geld af te troggelen. Het NOS Jeugdjournaal krijgt met regelmaat berichten over dergelijke fraude. Via het online platform Roblox kunnen gebruikers miljoenen games spelen. Het gaat om schiet- en vechtspellen, maar ook om spellen waarbij spelers hun eigen wereld kunnen creëren of avonturen kunnen beleven.

# data[].attributes.headline
Kinderen opgelicht in Roblox (Jeugdjournaal)

# data[].attributes.subject
Kinderen opgelicht in Roblox (Jeugdjournaal)

# data[].attributes.body
https://jeugdjournaal.nl/artikel/2472772-opgelicht-met-linkjes-over-roblox-ik-was-70-euro-kwijt.html

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Sommige kinderen die Roblox spelen, krijgen gekke links toegestuurd. Als je erop klikt, zou je Robux krijgen. Maar dat is onzin. Kinderen worden zo opgelicht.

We kregen daar veel berichtjes over van jullie. Je zou Robux kunnen winnen, als je de link door zou sturen naar andere mensen.

En het lijkt heel echt, want er staan reacties bij van mensen die zeggen dat ze hebben gewonnen.

Opgelicht

Mila kreeg zo'n link van iemand uit haar klas en stuurde het ook door. Het leek alsof ze veel Robux kreeg, maar eigenlijk werd ze op die manier opgelicht.

Omdat ze bleef klikken, raakte ze 70 euro kwijt. Mila heeft haar lesje geleerd en ze waarschuwt dat andere kinderen ook goed op moeten letten.

Politie

Wanneer je bent opgelicht, kun je naar de politie gaan om aangifte te doen.

# data[].attributes.attachment_link.title
Opgelicht met linkjes over Roblox: 'Ik was 70 euro kwijt'

# data[].attributes.attachment_link.description
Sommige kinderen die Roblox spelen, krijgen gekke links toegestuurd. Als je erop klikt, zou je Robux krijgen. Maar dat is onzin. Kinderen worden zo opgelicht. We kregen daar veel berichtjes over van jullie. Je zou Robux kunnen winnen, als je de link door zou sturen naar andere mensen.

# data[].attributes.body
https://www.youtube.com/watch?v=dYVHKSyGdvA

# data[].attributes.attachment_link.title
Waarschuwing voor grooming via chatboxen

# data[].attributes.headline
Naakte tieners, vaak denken ouders, "mijn kind doet dat niet"

# data[].attributes.subject
Naakte tieners, vaak denken ouders, "mijn kind doet dat niet"

# data[].attributes.body
https://www.bd.nl/brabant/halfnaakte-tieners-op-sociale-media-vaak-denken-ouders-mijn-kind-doet-dat-niet~a3aba8a8/

# data[].attributes.headline
AI besproken in de Bibliotheek Eindhoven door Bas Haring en Rens vd Vorst

# data[].attributes.subject
AI besproken in de Bibliotheek Eindhoven door Bas Haring en Rens vd Vorst

# data[].attributes.body
https://www.youtube.com/live/nqAar5sdg-A?feature=share

# data[].attributes.headline
Het AI-vriendje van Snapchat klinkt heel aardig, maar peutert ondertussen persoonlijke informatie los

# data[].attributes.subject
Het AI-vriendje van Snapchat klinkt heel aardig, maar peutert ondertussen persoonlijke informatie los

# data[].attributes.body
https://www.volkskrant.nl/a-b7f20a3e

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Het kunstmatige-intelligentievriendje van Snapchat, Mijn AI, heeft zich vlak na lancering niet bepaald populair gemaakt. De vrijpostige chatbot, die onder meer met kinderen probeerde af te spreken, zou volgens het bedrijf zijn teruggefloten en zich nu niet meer voordoen als een persoon van vlees en bloed. Maar wat wil Snapchat precies met deze AI-bot?

In de eerste plaats is een virtueel vriendje dat altijd voor je klaarstaat natuurlijk een slimme manier om gebruikers zo vaak mogelijk de app te laten openen, zodat ze daar zo veel mogelijk tijd spenderen. Maar Snapchat ziet ook grote potentie in de combinatie van kunstmatige intelligentie en advertenties, zei een medewerker onlangs tegen Platformer. Door gebruikers aan te moedigen de chatbot om tips te vragen voor cadeautjes, restaurants, een leuke dag uit of shampoo voor droog haar, ontstaat er voor het bedrijf een geweldige mogelijkheid gerichte advertenties aan te bieden.

Advertentieprofielen opstellen

Zo'n ingang is extra waardevol nu Google en Apple de mogelijkheden voor third party cookies drastisch hebben teruggeschroefd. Met deze cookies verzamelen bedrijven informatie over gebruikers, om zo gedetailleerde profielen op te stellen - houdt van skiën, heeft een hond, rijdt auto - en op basis daarvan gericht advertenties aan te kunnen bieden. 'Google en Apple hebben nu een machtige positie, omdat zij de infrastructuur beheren om deze profielen op te bouwen. De rest probeert hier op andere manieren aan te komen', zegt Nadya Purtova, hoogleraar recht, innovatie en technologie aan de Universiteit Utrecht.

Uitgebreide chatgesprekken kunnen zeker een onderdeel van die strategie zijn, denkt Purtova. 'Er zijn eenvoudigere manieren om complexe profielen van mensen samen te stellen, ook zonder die cookies, maar een chatbot kan in combinatie met zo'n profiel wel voordeel opleveren. Het belangrijkste bij een advertentie is dat je de juiste inhoud op de juiste tijd laat zien. Zo'n gesprek kan informatie leveren over wanneer dat moment precies is.' Bovendien kan de chatbot in het gesprek eventueel zelf gesponsorde aanbevelingen van diensten of producten leveren - mogelijk zonder dat de gebruiker dat doorheeft.

Kritiek

Een virtueel vriendje dat geld krijgt om bepaalde dingen tegen (veelal) minderjarige gebruikers te zeggen of data uit hun gesprekken doorverkoopt - techexpert Jarno Duursma is er fel op tegen. Het fenomeen is niet nieuw, het overgrote deel van de omzet van Google komt voort uit de advertenties tussen zoekresultaten. 'Maar daar is de transactie duidelijk: ik zoek een koptelefoon en zie een paar advertenties. Hier is de intentie: ik wil vrienden met je worden, en daarmee peuter je vertrouwelijke informatie los.'

Bovendien kan zo'n chatbot ook ongevraagd het gesprek richting een bepaald product sturen. Duursma: 'Chatbots zijn niet per se schadelijk, ze kunnen een mooi instrument zijn om kinderen bijvoorbeeld sociale vaardigheden aan te leren. Maar dat is niet het doel bij dit soort bots, die er puur zijn voor commercieel gewin. Zeker kwetsbare kinderen, die vatbaarder zijn voor manipulatie of hun toevlucht tot zo'n bot zoeken omdat ze weinig vrienden hebben of niet lekker in hun vel zitten, wil je niet urenlang met zo'n bot laten kletsen. We moeten dit niet willen, punt.'
Lees ook

# data[].attributes.attachment_link.title
Het AI-vriendje van Snapchat klinkt heel aardig, maar peutert ondertussen persoonlijke informatie los

# data[].attributes.attachment_link.description
Het kunstmatige-intelligentievriendje van Snapchat, Mijn AI, heeft zich vlak na lancering niet bepaald populair gemaakt. De vrijpostige chatbot, die onder meer met kinderen probeerde af te spreken, zou volgens het bedrijf zijn teruggefloten en zich nu niet meer voordoen als een persoon van vlees en bloed. Maar wat wil Snapchat precies met deze AI-bot?

# data[].attributes.body
https://zoeken.bibliotheekeindhoven.nl/?q=428017657

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Maakt gamen kinderen agressief, worden ze er slimmer van, welke games passen bij mijn kind en is mijn kind gameverslaafd? Vijftig vragen over gamen in het algemeen, de effecten ervan en de begeleiding worden beantwoord. Voor opvoeders van kinderen van ca. 4 t/m 18 jaar.

# data[].attributes.attachment_link.description
Maakt gamen kinderen agressief, worden ze er slimmer van, welke games passen bij mijn kind en is mijn kind gameverslaafd? Vijftig vragen over gamen in het algemeen, de effecten ervan en de begeleiding worden beantwoord. Voor opvoeders van kinderen van ca. 4 t/m 18 jaar.

# data[].attributes.body
https://zoeken.bibliotheekeindhoven.nl/detail/Maria-Genova/What-the-hack!/Boek/?itemid=%7Cuniversal%2Fsru%7Chttp%3A%2F%2Fdata.bibliotheek.nl%2Fggc%2Fppn%2F422941778

# data[].attributes.attachment_link.description
Welkom bij de AquaBrowser® discovery layer.

# data[].attributes.headline
Kinderen uitgelachen en uitgescholden in Fortnite, aantal meldingen Kindertelefoon stijgt

# data[].attributes.subject
Kinderen uitgelachen en uitgescholden in Fortnite, aantal meldingen Kindertelefoon stijgt

# data[].attributes.body
https://www.ad.nl/tech/kinderen-uitgelachen-en-uitgescholden-in-fortnite-aantal-meldingen-kindertelefoon-stijgt~a83fcfaf/

# data[].attributes.headline
Opinie: ‘Hoe gevaarlijk is een chatbot als ‘digitaal vriendje?’

# data[].attributes.subject
Opinie: ‘Hoe gevaarlijk is een chatbot als ‘digitaal vriendje?’

# data[].attributes.body
https://www.parool.nl/columns-opinie/opinie-hoe-gevaarlijk-is-een-chatbot-als-digitaal-vriendje~b7d55bd4/

# data[].attributes.headline
Opinie: ‘Hoe gevaarlijk is een chatbot als ‘digitaal vriendje?’

# data[].attributes.subject
Opinie: ‘Hoe gevaarlijk is een chatbot als ‘digitaal vriendje?’

# data[].attributes.headline
Opinie: ‘Hoe gevaarlijk is een chatbot als ‘digitaal vriendje?’

# data[].attributes.subject
Opinie: ‘Hoe gevaarlijk is een chatbot als ‘digitaal vriendje?’

# data[].attributes.body
Aflevering van het talkshowprogramma Nadia over Sexting.

# data[].attributes.attachment_link.description
Mis niks van je favoriete NPO 3 programma's, Kijk live en on demand op npo3.nl. Laat je vermaken door de trending artikelen en toplijsten.

# data[].attributes.attachment_link.description
Als enkele jongens uit Jordi's klas niet op school komen nadat ze gefilmd zijn onder de douche, slaat de school alarm. Deze korte film zet jongeren aan het denken over het maken van keuzes wanneer ze in aanraking komen met (ongewenst) grensoverschrijdend gedrag.

# data[].attributes.attachment_link.description
Mijn Cyberrijbewijs is een gratis lesprogramma dat bijdraagt aan de digitale weerbaarheid van leerlingen uit groep 7 en 8 van het primair onderwijs.