# data[].attributes.body
Kendra Cherry. (2022, 22. ágúst). What is Narcissistic Personality Disorder (NPD)?. Verywellmind.com. Sótt af: https://www.verywellmind.com/what-is-narcissistic-personality-disorder-2795446

WebMD Editorial Contributors. (2020, 02. desmber). Narcissism :Symptoms and Signs. WebMD. Sótt af: https://www.webmd.com/mental-health/narcissism-symptoms-signs

Sandra Silva Casabianca. (2021, 14 .febrúar). All about Narcissistic Personality Disorder. Psychcentral.com. Sótt af:
https://psychcentral.com/disorders/narcissistic-personality-disorder

Mayo Clinic Staff. (2017, 18. nóvember). Narcissistic Personality Disorder - Symptoms and causes. Mayoclinic.org. Sótt af: https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/narcissistic-personality-disorder/symptoms-causes/syc-20366662

Narcissistic personality disorder. (02.2022). Sótt af: https://icd.who.int/browse11/l-m/en#/http://id.who.int/icd/entity/941859884/mms/unspecified

DAM teymi Hvítabandins. Geðhjálp. (e.d.). Sótt af: https://gedhjalp.is/urraedi/dam-teymi-hvitabandsins/

# data[].attributes.body
Einkenni raskaninar eru mörg og misalvarleg. Einstaklingar geta borið einkenni hennar en eru þó ekki endilega með röskunina.

# data[].attributes.body
- mjög hátt sjálfsálit/sjálfmat
- krefjast stöðugar óvenjulegrar aðdáunar frá öðrum
- þeim finnst þeir æðri en allir og telja að öllum öðrum finnist það líka
- vilja mikla athygli
- upplifa miklar fantasíur um velgengni og yfirburði
- líta gjarnan niður á fólk og tala mikið illa um aðra
- búast við að fá sérmeðferð frá öðrum
- nota fólk til að fá það sem þeir villja
- vanhæfni til að skilja tilfinningar og þarfir annara
- mikil afbrýðisemi gagnvart öðrum og telja einnig að aðrir öfundi þá
- mjög hrokafullir
- vilji til að vera bestur í öllu

# data[].attributes.body
Orsök sjálhverfrar persónuleikaraskanar eru ekki almennilega vituð þar sem hún er eina af minnst rannsökuðu persónuleikaröskununum, en talið er þó að hún sé samspil millri nokkra þátta. Þessir þættir eru: áhrif frá umhverfi og menningu, samband barns og foreldra, æska barnsins, erfðir/gen og taugalíffræði.

# data[].attributes.body
Áhrif frá umhverfi og menningu:
Uppeldi, heimilsaðaðstæður, fordæmisgefandi hegðun foreldra og menningin sem er í því samfélagi sem þú elst upp í skiptir allt gríðarlega miklu máli. Ef ójafnvægi ríkir í þessum þáttum getur það leitt til sjálfhverfa einkenna/sjálhverfrar persónuleikaröskunar.

# data[].attributes.body
Samband barns og foreldris:
Börn þar sem samskipti þeirra við foreldra einkennist af dýrkun/tilbeiðslu eða óhóflegri gagrýni eru líkleg til þess að þróa með sér sjálhverf einkenni/sjálfhverfa persónuleikaröskun.

# data[].attributes.body
Æska barnsins:
Fólk býr oft til sjálfhverf persónuleikaraskanar einkenni hjá sér vegna atburða sem gerðust í æsku. Þessir atburðir geta t.d. verið: vanræksla, yfirgefning, misnotkun, óhófleg gagnrýni, mismunun, of mikið dekur/hrós og alast upp með sjálfhverfum foreldrum eða foreldrum með geðraskanir.

# data[].attributes.body
Erfðir/gen:
Einstaklingur erfir sjálhverfa eiginleika frá ættingja/ sjálhverf persónuleikaröskun í ættinni.

# data[].attributes.body
Taugalíffræði:
Vegna tengsla hugsunar og hegðunar við heilann. Heilinn tekur ekki rétt upp upplýsingar og vinnur ekki rétt úr hugsunum og hegðun/hugsanir verða því öðruvísi sem getur leitt til röskunarinnar.

# data[].attributes.body
Betur þekkt sem Narsisismi sem er langvarandi hegðunarmynstur sem einkennist af mikilmennsku og þörf fyrir aðdáun sem byrjar oftast á fyrrihluta fullorðinsára á ólíkum sviðum. Fólk með röskunina hunsar þarfir fólks í kringum sig og skilur ekki hvaða áhrif hegðun þeirra getur haft á fólk. Unglingar sýna narsissíska eiginleika þar sem það er eðlilegur þáttur í þroska þeirra. Einn af hverjum 200 eða 5% fólks eru með röskunina. Um 75% af þeim með sjálhverfa persónuleikaröskun eru karlmenn.

# data[].attributes.body
Það er notuð talmeðferð við sjálfhverfa persónuleikaröskun, einnig kallað sálfræðimeðferð. Í þeirri meðferð lærir fólk að tengjast öðrum betur til þess að samböndin verða betri og að skilja orsakir tilfinninga sinna, lært að samþykkja kosti og ókosti sína svo þau geti þolað gagnrýni frá öðrum og verið betri í að stjórna tilfinningum sínum. Það getur verið krefjandi fyrir fólk með röskunina að fara til sálfræðings þar sem þau eiga erfitt með að viðurkenna röskunina.

# data[].attributes.body
Er í flokknum "persónuleikaröskun"

# data[].attributes.body
Persónuleikaröskun er truflun á virkni persónuleika, sem er oftast tengd mikilli persónulegri og félagslegri truflun. Helstu birtingamyndir eru skerðingar á starfsemi sjálfsmyndar, sjálfsvirðingu og getu til sjálfstjórnar eða vandamál í mannlegri virkni, sem getur verið það að mynda og viðhalda nánum samböndum, skilningur á sjónarmiðum annarra o.fl. Einstaklingar eru oftast ekki greindir með persónuleikaröskun fyrr en eftir 18 ára aldur þar sem persónuleikinn þeirra er enn að þróast.

# data[].attributes.body
Einstaklingar með röskunina eiga oft erfitt með að vinna úr upplýsingum og hugsunum og taka því mjög miklu sem gagnrýni og það veldur því þau geta:
- orðið pirruð og óþolinmóð þegar þau fá ekki sérmeðferð frá öðrum
- átt í miklum erfileikum með mannleg samskipti og finnst gjarnan að fólk geri lítið úr þeim
- brugðist við með reiði eða reynt að gera lítið úr öðrum einstaklingum til að reyna láta sig líta betur út/líða betur
- átt í erfileikum með að stjórna hegðun og tilfinningum sínum
- átt mjög erfitt með að venjast breytingum
- upplifað mikinn vanlíðan eins og þunglyndi því þeim skortir fullkomnun
- verið mjög óörugg innst inni

# data[].attributes.body
Geðlæknar og sálfræðingar geta einungis greint röskunina og þeir þurfa þá að hafa aðgang að einstaklingnum og sjúkrasögu hans. Oftast reynist það erfitt að greina röskunina því einstaklingur getur sýnt einkenni en þó ekki náð greiningarviðmiðinu.  Ef fylgt er DSM-5 til greiningarinnar er fylgst með eftirfarandi:
- einstaklingseinkenni persónuleika
- hvernig daglegt líf einstaklingsins er (t.d. getur hann haldið vinnu eða verið í samböndum?)
- sjálfstrausti/sjálfsmynd einstaklings og hvernig hún hefur breyst í gegnum tíðina
- hvort einstaklingur geti upplifað samkennd og skilið tilfinningar annara.

Ef borið er kennsl á 5 eða fleiri einkenni af röskununni þegar farið er yfir ofan nefnda þætti þá hefur einstaklingurinn náð greiningarviðmiði og er greindur með sjálfhverfa persónuleika röskun.

# data[].attributes.body
Hugræn atferlismeðferð:
Virkar oft til þess að hjálpa einstaklingnum að breyta hugsun og hegðunarmynstri. Markmið meðferðarinnar er að breyta brengluðum hugsunum og gera raunsærri sjálfsmynd.

# data[].attributes.attachment_link.title
The psychology of narcissism - W. Keith Campbell

# data[].attributes.body
Áhættuhópar raskaninar eru karlkyns þar sem mikill meirihluti þeirra sem greinast eru karlkyns.

# data[].attributes.body
Það er enginn lyfjameðferð sem er sérstaklega til þess að meðhöndla sjálfhverfa persónuleikaröskun en ef aðili er með einkenni annarra raskanna eins og t.d. þunglyndi eða kvíða, geta lyf við þunglyndi og kvíða verið gagnleg.

# data[].attributes.body
Grandiose, overt narcissism:
Einkennist af hroka, áræðni og mikil persónueinkenni. Fólk með þessa tegund röskununnar er líklegra til að skorta samkennd, vera árásagjarnt og taka heiðurinn af afrekum annarra.

Vulnerable, covert narcissism:
Einkennist af ofnæmni og vörn. Fólk með þessa tegund af röskununni leitar samþykkis frá öðrum, en dregið sig síðan frá ef það er ekki gefið. Þau geta líka upplifað lágt sjálfsálit.

# data[].attributes.body
Birtingamyndir röskununnar getur verið þannig að einstaklingurinn lítur út fyrir að vera öruggur með sig og mjög hrokafullur. Einnig að einstaklingur fer gjarnan í vörn og leitast í samþyki frá öðrum.

# data[].attributes.body
Teymið sinnir einstaklingum með persónuleikaraskanir, tilfinningalegan óstöðugleika, þunglyndi og langvarandi kvíða. Í hópi teymisins eru læknar, sálfræðingar, félagsráðgjafar, fjölskyldufræðings, hjúkrunarfræðinga og læknaritara. DAM teymi Hvítabandsins er staðsett á Höfuðborgarsvæðinu.

# data[].attributes.body
Það er ekki hægt að læknast af röskununni en sálfræðimeðferðin getur hjálpað með að byggja upp lélegt sjálfsálit einstaklings og gera raunverulegri væntingar til annarra.