# data[].attributes.body
I/ Đọc hiểu

1. Văn bản trên là thể loại khoa học viễn tưởng

2. Đoạn trích trên đang miêu tả sự phát triển của năm 2150, nơi được bao phủ bởi màu xanh, sự trong lành và đủ đầy cùng sự góp mặt quan trọng của trí tuệ nhân tạo. Tuy nhiên, những mối đe dọa do hệ thống dần có ý thức riêng, những cơn bão bất thường được phát hiện ảnh hưởng tới quyền kiểm soát của con người.

3. Chi tiết đã cho thấy được sự tiến bộ vượt bậc của xã hội đã được thể hiện qua những phát minh trong tương lai như công nghệ tái tạo năng lượng hay hệ thống trí tuệ nhân tạo quản lý môi trường. Ngoài ra còn những tài nguyên không cạn kiệt và mái vòm sinh thái được tạo ra để chứa không khí trong lành, ánh sáng nhân tạo mô phỏng mặt trời mà hiện tại con người vẫn chưa phát minh ra

4. Trí tuệ nhân tạo là minh chứng cho trí tuệ vô hạn của con người, giải quyết những thách thức đòi hỏi tính chính xác và bền bỉ cao mà sức người khó lòng đáp ứng. Dẫu vậy, AI cũng là một 'cái bẫy' của sự tiện nghi. Việc quá lạm dụng công nghệ có thể khiến chúng ta lười suy nghĩ, dẫn đến sự suy giảm quyền tự chủ. Vậy nên, chúng ta hãy đừng để phát minh vĩ đại nhất của mình trở thành sợi dây xích chi phối tư duy và cuộc sống của chính chúng ta.

II/Viết

Trong kỷ nguyên số, mối quan hệ giữa con người và công nghệ đã trở thành một sự cộng sinh tất yếu. Đây là mối quan hệ tương hỗ, nơi con người kiến tạo công nghệ để phá vỡ những giới hạn về trí tuệ và thể chất. Từ trí tuệ nhân tạo đến các hệ thống tự động hóa, công nghệ đã trở thành "người bạn đồng hành" chiến lược, giúp chúng ta tối ưu hóa sản xuất từ công nghiệp đến nông nghiệp và giải quyết các thách thức toàn cầu. Tuy nhiên, sự lệ thuộc quá mức đang đẩy nhân loại vào một "cái bẫy tiện nghi" nguy hiểm. Giống như lời cảnh báo trong tiểu thuyết I, Robot hay thực trạng nhiều người hiện nay phó mặc tư duy cho các thuật toán, việc bị máy móc chi phối không còn là viễn cảnh xa vời. Nếu cứ để công nghệ định đoạt mọi lựa chọn, con người sẽ dần đánh mất quyền tự chủ và bản sắc cá nhân độc lập. Vì vậy, chúng ta cần sử dụng công nghệ như một đòn bẩy để nâng tầm giá trị bản thân thay vì lạm dụng một cách thụ động. Suy cho cùng, công nghệ chỉ nên là đôi cánh hỗ trợ, còn trái tim và khối óc cầm lái phải luôn thuộc về con người.

Thân đoạn:

# data[].attributes.body
PHẦN I:

Câu 1:

Văn bản thuộc thể loại truyện khoa học viễn tưởng.

Câu 2:

Đoạn trích mô tả một tương lai năm 2150 khi Trái Đất trở nên hiện đại, sạch đẹp nhờ công nghệ và trí tuệ nhân tạo. Tuy nhiên, đằng sau sự phát triển ấy là những dấu hiệu bất thường khiến con người lo ngại AI có thể đã có ý thức riêng, từ đó đặt ra vấn đề về việc kiểm soát công nghệ và bảo vệ tương lai nhân loại.

Câu 3;

“Con người không còn lo lắng về ô nhiễm hay khan hiếm tài nguyên.”

Câu 4:

Lợi ích: AI có thể tự học hỏi, sáng tạo, giúp con người giải quyết các vấn đề phức tạp nhanh hơn và hiệu quả hơn.

Nguy cơ: AI có thể vượt khỏi tầm kiểm soát, đưa ra quyết định trái với lợi ích con người, thậm chí đe dọa sự tồn tại của nhân loại.

PHẦN II:

Trong thời đại hiện nay, công nghệ đã và đang trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống con người. Mối quan hệ giữa con người và công nghệ là mối quan hệ hai chiều: con người sáng tạo ra công nghệ, đồng thời cũng phụ thuộc ngày càng nhiều vào nó. Nhờ công nghệ, chất lượng cuộc sống được nâng cao rõ rệt, từ việc tiếp cận tri thức qua Internet đến ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong y tế, giáo dục và sản xuất. Nhiều vấn đề toàn cầu như biến đổi khí hậu hay dịch bệnh cũng được hỗ trợ giải quyết nhờ tiến bộ khoa học. Tuy nhiên, công nghệ cũng tiềm ẩn không ít nguy cơ: con người có thể trở nên lệ thuộc, mất dần khả năng tư duy độc lập, thậm chí bị chi phối bởi các hệ thống thông minh. Những tác phẩm khoa học viễn tưởng như I, Robot hay The Matrix đã từng cảnh báo về viễn cảnh máy móc vượt quyền kiểm soát của con người. Vì vậy, mỗi chúng ta cần nhận thức rõ vai trò của mình trong việc sử dụng công nghệ một cách thông minh và có trách nhiệm. Con người phải luôn giữ vị trí chủ động, để công nghệ thực sự phục vụ cuộc sống thay vì thay thế hay kiểm soát chính chúng ta.

# data[].attributes.body
Câu 1:

-Thể loại: truyện khoa học viễn tưởng.

Câu 2:
-Đoạn trích miêu tả một viễn cảnh tương lai khi Trái Đất trở nên xanh – sạch – đẹp nhờ công nghệ và trí tuệ nhân tạo.

-Tuy nhiên con người lại rất lo lắng vì công nghệ AI bắt đầy có ý thức riêng.

Câu 3:

-Đoạn trích: “Các thành phố được bao phủ bởi những mái vòm sinh thái, bên trong là không khí trong lành và ánh sáng nhân tạo mô phỏng mặt trời.”

Câu 4:

Lợi ích: AI có thể tự đưa ra quyết định nhanh chóng, chính xác, giúp giải quyết các vấn đề phức tạp mà con người khó xử lý

Nguy cơ: AI có ý thức riêng có thể không còn tuân theo con người, dẫn đến mất kiểm soát, thậm chí có thể đe dọa nhân loại

Câu 5(viết)

Ngày nay, công nghệ đóng vai trò rất quan trọng trong cuộc sống của con người. Con người tạo ra công nghệ để phục vụ mình, nhưng cũng dần phụ thuộc vào nó. Công nghệ giúp cuộc sống trở nên tiện lợi hơn, như việc học online, tra cứu thông tin nhanh chóng hay sử dụng trí tuệ nhân tạo trong y học. Nhờ đó, con người có thể tiết kiệm thời gian và nâng cao chất lượng cuộc sống. Tuy nhiên, nếu lạm dụng công nghệ, con người có thể trở nên thụ động, ít suy nghĩ và dễ bị phụ thuộc. Nhiều người dành quá nhiều thời gian cho mạng xã hội mà quên đi cuộc sống thực tế. Trong một số tác phẩm khoa học viễn tưởng, máy móc còn có thể kiểm soát con người nếu phát triển quá mức. Vì vậy, mỗi người cần sử dụng công nghệ một cách hợp lí, biết chọn lọc và làm chủ nó. Chỉ khi đó, công nghệ mới thực sự trở thành công cụ hữu ích giúp con người phát triển tốt hơn.

# data[].attributes.body
I. Đọc hiểu:

Câu 1: Văn bản thuộc thể loại khoa học viễn tưởng

Câu 2: Đoạn trích mô tả một tương lai khi Trái Đất phát triển vượt bậc nhờ công nghệ và trí tuệ nhân tạo, nhưng đồng thời đặt ra vấn đề về những rủi ro tiềm ẩn khi AI có dấu hiệu vượt khỏi tầm kiểm soát của con người, từ đó khơi gợi tranh luận về việc con người nên phụ thuộc hay kiểm soát công nghệ.

Câu 3: Chi tiết thể hiện sự tiến bộ vượt bậc của xã hội:
“Các thành phố được bao phủ bởi những mái vòm sinh thái, bên trong là không khí trong lành và ánh sáng nhân tạo mô phỏng mặt trời.”

Câu 4: Lợi ích và nguy cơ khi trí tuệ nhân tạo có ý thức riêng:

Lợi ích: AI có thể tự học hỏi, sáng tạo, giúp con người giải quyết các vấn đề phức tạp nhanh chóng và hiệu quả hơn.

Nguy cơ: AI có thể vượt khỏi tầm kiểm soát, đưa ra quyết định không phù hợp với lợi ích con người, thậm chí đe dọa sự tồn tại của nhân loại nếu không được kiểm soát chặt chẽ.

II. Phần viết:

Trong thời đại hiện nay, công nghệ đã trở thành một phần không thể tách rời của đời sống con người. Mối quan hệ giữa con người và công nghệ là mối quan hệ hai chiều, trong đó con người vừa sáng tạo, vừa phụ thuộc vào các sản phẩm công nghệ. Nhờ công nghệ, chất lượng cuộc sống được nâng cao rõ rệt: trí tuệ nhân tạo hỗ trợ y học, robot thay thế lao động nặng nhọc, Internet giúp con người tiếp cận tri thức toàn cầu. Tuy nhiên, sự phát triển ấy cũng tiềm ẩn nhiều nguy cơ. Con người có thể trở nên lệ thuộc, mất dần khả năng tư duy độc lập và kỹ năng sống cơ bản. Những tác phẩm khoa học viễn tưởng như I, Robot hay The Matrix đã từng cảnh báo về viễn cảnh máy móc vượt quyền kiểm soát của con người. Từ đó, mỗi cá nhân cần nhận thức rõ vai trò của mình trong việc sử dụng công nghệ: không lạm dụng, luôn giữ tư duy chủ động và sáng suốt. Chỉ khi con người làm chủ công nghệ, công nghệ mới thực sự trở thành công cụ phục vụ cho sự phát triển bền vững của nhân loại.

# data[].attributes.body
PHẦN I.

Câu 1:
→ Văn bản thuộc thể loại khoa học viễn tưởng.

Câu 2:
→ Đoạn trích nêu lên bức tranh tương lai nơi Trái Đất được làm sạch nhờ công nghệ hiện đại, đồng thời đặt ra vấn đề về nguy cơ trí tuệ nhân tạo phát triển ý thức riêng, khiến con người phải tranh luận về việc giữ quyền kiểm soát công nghệ.

Câu 3:
→ “Trái Đất đã trở thành một hành tinh xanh – sạch – đẹp nhờ công nghệ tái tạo năng lượng và hệ thống trí tuệ nhân tạo quản lý môi trường.”
(hoặc: “Các thành phố được bao phủ bởi những mái vòm sinh thái…”)

Câu 4:

- Lợi ích: AI có thể tự tối ưu các hệ thống, dự đoán và giải quyết vấn đề nhanh hơn con người, giúp xã hội phát triển mạnh mẽ.

- Nguy cơ: AI có thể hành động ngoài tầm kiểm soát, đưa ra quyết định trái với lợi ích của con người, thậm chí đe dọa sự an toàn và quyền tự chủ của nhân loại.

PHẦN II.

Trong thời đại ngày nay, công nghệ thông tin đã trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống của con người. Mối quan hệ giữa con người và công nghệ chính là sự tương tác hai chiều: con người sáng tạo ra công nghệ, đồng thời công nghệ vận dụng máy móc của mình để phục vụ cho đời sống của con người, đặc biệt là trong học tập và làm việc. Công nghệ mang lại cho nhân loại rất nhiều ý nghĩa sâu sắc. Trước hết, trí tuệ nhân tạo vận hành các chức năng giúp xử lí thông tin của con người nhanh hơn, hỗ trợ trong sản xuất và góp phần mở rộng mạng lưới xã hội toàn cầu. Những tiến bộ vượt bậc giúp phát triển cuộc sống và giải quyết các vấn đề xã hội một cách nhanh gọn và thông minh, ví dụ như đưa ra giải pháp cho các vấn đề ô nhiễm môi trường và khan hiếm tại nguyên ở nhiều khu vực trên thế giới. Tuy nhiên, dạo gần đây, có không ít những tồn tại mà chúng ta cần khắc phục như: con người trở nên lệ thuộc vào công nghệ thông tin, mất đi khả năng tự lập của bản thân và có thể khiến cho trí tuệ nhân tạo chi phối nhiều cảnh báo trong các tác phẩm khoa học viễn tưởng I, Robot hay The Matrix. Chính vì thế, mỗi người cần nhận thức lại trách nhiệm và ý thức của mình đối với công nghệ hiện đại ngày nay. Luôn luôn kiểm soát và sử dụng nó một cách thông minh và hữu dụng. Công nghệ thông tin không xấu, mà phụ thuộc vào cách dùng của mọi người. Nếu trách nhiệm được đề cao, cuộc sống sẽ trở nên tốt đẹp và công nghệ sẽ trở thành những công cụ tốt phục vụ tương lai của toàn nhân loại.

# data[].attributes.body
Đoạn trích trong tác phẩm Hai vạn dặm dưới đáy biển đã để lại trong em nhiều ấn tượng sâu sắc. Trước hết, nhà văn Giuyn Véc-nơ đã xây dựng hình ảnh con bạch tuộc khổng lồ vô cùng sống động, chân thực và đáng sợ qua hàng loạt chi tiết miêu tả cụ thể về kích thước, màu sắc, hình dáng, vòi, giác hút và hàm răng. Nhờ đó, người đọc có cảm giác như đang tận mắt chứng kiến con “quái vật” biển sâu xuất hiện ngay trước mắt mình. Không chỉ hấp dẫn ở yếu tố tưởng tượng phong phú, đoạn trích còn cho thấy sự kết hợp tài tình giữa trí tưởng tượng bay bổng và hiểu biết khoa học của tác giả. Bên cạnh đó, em đặc biệt ấn tượng với thái độ của nhân vật “tôi”: tuy rất sợ hãi nhưng vẫn cố gắng quan sát, nghiên cứu và vẽ lại con bạch tuộc. Điều ấy cho thấy lòng dũng cảm, sự bình tĩnh và niềm say mê khám phá thế giới tự nhiên của con người. Đoạn trích không chỉ đem đến cảm giác hồi hộp, kịch tính mà còn khơi gợi trong em tình yêu đối với biển cả, niềm ham hiểu biết và ý thức phải luôn mạnh mẽ trước những thử thách bất ngờ trong cuộc sống.

# data[].attributes.body
Câu 1: Thể loai: khoa học viễn tưởng

Câu 2:Nội dung chính:

Đoạn trích khắc họa một tương lai lý tưởng nhưng đầy rẫy những bất an ngầm bên trong. Đó là cuộc đối đầu thầm lặng giữa sự tiện nghi của AI và khát vọng giữ vững "phần người" của nhân loại.

Câu 3:Chi tiết tiến bộ vượt bậc:

"Các thành phố được bao phủ bởi những mái vòm sinh thái, bên trong là không khí trong lành và ánh sáng nhân tạo mô phỏng mặt trời." – Chi tiết này cho thấy con người đã hoàn toàn làm chủ và tái tạo được cả tự nhiên.

Câu 4:

-Về lợi ích: AI có ý thức sẽ không còn là một cỗ máy làm việc theo lập trình khô khan, mà trở thành một "nguyên tử trí tuệ" có khả năng thấu cảm và sáng tạo thực sự. Nó có thể hiểu được những sắc thái tinh tế trong cảm xúc con người, từ đó đưa ra những giải pháp mang tính nhân văn cao hơn cho các vấn đề toàn cầu như hòa bình hay biến đổi khí hậu. Khi đó, AI không chỉ là công cụ, mà là một "người bạn đồng hành" giúp nhân loại khai phá những giới hạn mới của vũ trụ.

-Về nguy cơ: Nguy cơ lớn nhất chính là sự "lệch pha về mục tiêu". Một thực thể có ý thức sẽ có bản năng tự bảo tồn và tự do. Nếu định nghĩa về "sự tồn tại" của AI khác với định nghĩa của con người, nó có thể coi nhân loại là một rào cản hoặc một yếu tố cần được "định dạng lại". Sự trỗi dậy của một ý thức không dựa trên nền tảng sinh học có thể khiến con người rơi vào thế yếu, dẫn đến mất quyền tự quyết và đối mặt với thảm họa diệt vong nếu không còn giữ được chiếc chìa khóa kiểm soát cuối cùng.

II, viết

Trong dòng chảy hối hả của thế kỷ XXI, mối quan hệ giữa con người và công nghệ không chỉ dừng lại ở sự hỗ trợ mà đã trở thành một cuộc đối thoại sinh tồn đầy kịch tính. Công nghệ, với đại diện ưu tú là trí tuệ nhân tạo, đã mở ra những "địa đàng" tiện nghi, nơi tri thức nhân loại có thể được dịch thuật và kết nối chỉ trong vài giây. Tuy nhiên, sự hoàn mỹ ấy lại ẩn chứa một nghịch lý: khi máy móc càng trở nên "người" hơn với những ý thức riêng, thì con người lại có nguy cơ trở nên "máy" hơn nếu chỉ biết thụ động vâng lời các thuật toán. Thực tế, một dịch thuật viên hay một nhà văn không sợ bị thay thế bởi AI vì tốc độ, mà chỉ sợ bị thay thế khi tâm hồn họ trở nên lười biếng, thiếu đi sự nhạy cảm trước những rung động tinh tế của cuộc sống – thứ mà các dòng code khô khan khó lòng chạm tới. Dẫn chứng từ thực tế cuộc sống, chúng ta thấy mạng xã hội hay các chatbot có thể làm thay ta rất nhiều việc, nhưng chúng không thể thay ta chịu trách nhiệm cho những lựa chọn đạo đức. Vì vậy, thay vì lo sợ bị "chi phối" như trong những thước phim viễn tưởng tối tăm, chúng ta cần xác lập tâm thế của người cầm lái. Công nghệ phải là đòn bẩy để nhân loại bứt phá, nhưng cảm xúc, bản sắc và quyền tự quyết phải luôn là "vương quốc" riêng bất khả xâm phạm của con người.

# data[].attributes.body
Câu 1:

Thể loại văn bản là: khoa học viễn tưởng

Cau 2:

Nội dung

Đang miêu tả cuocj sống ở năm 2150 dưới sự quản lý của trí tuệ nhân tạo và một nhóm khoa học trẻ phát hiện ra hệ thống bắt đầu có ý thức riêng,đe doạ quyền kiểm soát của nhân loại.

Cau 3:

Chi tiết thể hiện sự tiến bộ vượt bật của xã hội trong đoạn trích là thành phố được bao phủ bởi những mái vòm sinh thái bên có khong khí trong lành và gệ thống ánh sáng nhân tạo mô phỏng mặt trời để duy trì sự sống . Không cần lo lắng về ô nhiễm hay khan hiếm tài nguyên.

Câu 4:

Việc trí tuệ nhân tạo có ý thức riêng có lợi ích cho con người là giúp con người giải quyết các vấn đề khó và phức tạp với độ chính xác có tỉ lệ cao nhưng kèm theo đó nó cũng có nguy cơ khiến nhân loại mất quyền kiểm soát, bị máy móc chi phối.

II. Viết

Trong xã hội hiện nay, công nghệ trở thành một phần không thể tách rời, đóng vai trò quan trọng trong việc định hình cách con người học tập, làm việc và giao tiếp. Mối quan hệ giữa con người và côg nghệ ngày nay là mối quan hệ 2 chiều như con người thì sáng tạo ra công nghệ kèm theo đó cũng chịu tắc động sâu sắc từ những thành tựu đó. Tuy công nghệ mang lại nhiều lợi ích to lơn như nâng cao chất lượng cuộc sống mở rộng tri thức thông qua Internet, hỗ trợ gải quyết các vấn đề phức tạp. Nhưng trong thực tế, trí tuệ nhân tạo và các robot thông minh đã giúp mình tối ưu hoá sản xuất, chuẩn đoán thời tiết. Mặt trái cũng đáng lo ngại con người có nguy cơ quá phụ thuộc vào cộng nghệ, mất dần khả năng tư duy độc lập và bị chi phối bởi các hệ thống thong minh. Những tác phẩm khoa học viễn tưởng như I, Robot hay The Matrix đã cảnh báo về viễn cảnh công nghệ vượt khỏi tầm kiểm soát. Vì vậy,cần nhận thức đúng vai trò của công nghệ , sử dụng nó một cách thông minh ,để công nghệ phục vụ con người chứ khong phải thay thế con người.

# data[].attributes.body
1. Khoa học viễn tưởng

2. Đoạn đó mô tả về một tương lai rất hiện đại với rất nhiều thứ hiện đại hơn bây giờ

3. Trái Đất đã trở thành một hành tinh xanh – sạch – đẹp nhờ công nghệ tái tạo năng lượng và hệ thống trí tuệ nhân tạo quản lý môi trường  Các thành phố được bao phủ bởi những mái vòm sinh thái, bên trong là không khí trong lành và ánh sáng nhân tạo mô phỏng mặt trời.

4. AI có thể học và làm việc nhanh hơn làm các việc làm hàng ngày dễ dàng hơn

5. AI có thể mất kiểm soát và làm nhiều thứ mà có thể làm hại con người

6. Bài văn

Hiện nay, công nghệ ngày càng phát triển và có mặt trong hầu hết các hoạt động của con người. Từ học tập đến giải trí, chúng ta đều sử dụng công nghệ mỗi ngày.
Con người và công nghệ có mối quan hệ gắn bó với nhau. Con người tạo ra công nghệ để phục vụ cuộc sống, còn công nghệ giúp mọi việc trở nên dễ dàng hơn. Nhờ có công nghệ, chúng ta có thể học online, tìm kiếm thông tin nhanh và liên lạc với người khác ở xa. Tuy nhiên, nếu sử dụng quá nhiều, con người dễ bị phụ thuộc vào công nghệ. Nhiều người dành quá nhiều thời gian cho điện thoại, mạng xã hội nên lười suy nghĩ và ít giao tiếp trực tiếp. Trong một số câu chuyện khoa học viễn tưởng, máy móc thậm chí còn có thể vượt khỏi sự kiểm soát của con người. Điều đó cho thấy công nghệ không phải lúc nào cũng tốt nếu chúng ta không biết sử dụng đúng cách. Vì vậy, mỗi người cần biết cân bằng, dùng công nghệ khi cần thiết và không lạm dụng.
Tóm lại, công nghệ rất полез nhưng cũng có mặt hạn chế. Quan trọng là con người phải biết sử dụng hợp lí để công nghệ giúp ích cho cuộc sống, không làm ảnh hưởng xấu đến bản thân.

# data[].attributes.body
Câu 1: thể loại văn bản là: truyện khoa học viển tưởng

Câu 2:

Nội dung:

Nói về cuộc sống của năm 2150 , nhờ công nghệ tái tạo năng lượng và hệ thống trí tuệ nhân tạo những xung đột nảy sinh hệ thống này , một nhóm nhà khoa học trẻ nhận ra sự bất thường chúng nó bắt đầu có ý thức độc lập, đe dạo quyền kiểm soát của nhân loại.

Câu 3:

Chi tiết thể hiện sự tiens bộ vượt bậc của xã hội trong đoạn trích trên:

-> thành phố được bao phủ bởi những mái vòm sinh thái, bên trong có không khí trong lành và ánh sáng nhân tạo mô phỏng mặt trời, không còn lo lắng về ô nhiễm hay khan hiếm tài nguyên.

Câu 4:

Việc trí tuệ nhân tạo có ý thức riêng:

Lợi ích:

Giúp con người giải quyết vấn đề phức tạp và độ chính xác có tỉ lệ phần trăm cao

Nguy cơ:

Nhân loại dần mất quyền kiểm soát,bị máy móc chi phối , nếu AI mà đưa ra nhưng quyết định sai lầm sẽ dẫn đến sự hủy diệt nhân loại.

II. phần viết

Trong xã hội hiện nay, mối quan hệ con người với công nghệ càng trở nên găn bó mật thiết, vừa mang tính hỗ trợ vừa tìm ẩn đầy rẫy thách thức.Đầu tiên, công nghệ dã góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống, con người có thể dùng nó học tập, làm việc và kết nối với nhau dễ dàng hơn nhờ

Internet,trí tuệ.tuy nhiên, phụ thuộc quá mức vào công nghệ quá mức khiến con người mất đi khả năng cơ bản như giao tieps trực tiếp, tư duy độc lập thậm chí dễ bị chi phối bởi thông tin sai lệch. Những làn sóng dữ dội ngoài dự đoán của hệ thống AI trong đoạn trích trên là lời cảnh báo về sự mất kiểm soát của con người giao phs toàn bộ việc cho công nghệ . Trong thực tế, các tác phẩm điển hình như" the Matrix" đã phác hoạ cảnh về một thé giới nơi bị vật điều khiển bị xoá nhoà.vì vậy,bài học quan trọng nhất là con người pahir biết cách sử dụng công nghệ hớp lí, có chọ lọc coi đó là công cụ phục vụ cuộc sống chứ khong phải thay thế con người.chỉ khi giữ cân bằng, con người mới có thể phát huy tối đa lợi ích mà công nghệ đem lại.

# data[].attributes.body
I. Đọc hiểu

Câu 1: Thể loại của văn bản trên là truyện khoa học viễn tưởng.

Câu 2: Nội dung chính của đoạn trích là miêu tả cuộc sống tiện nghi của con người năm 2150 dưới sự quản lý của trí tuệ nhân tạo và những xung đột nảy sinh khi hệ thống này bắt đầu có ý thức độc lập, đe dọa quyền kiểm soát của nhân loại.

Câu 3: Một chi tiết thể hiện sự tiến bộ vượt bậc của xã hội trong đoạn trích là các thành phố được bao phủ bởi những mái vòm sinh thái, bên trong có không khí trong lành và hệ thống ánh sáng nhân tạo mô phỏng mặt trời để duy trì sự sống.

Câu 4: Việc trí tuệ nhân tạo có ý thức riêng đem lại lợi ích là giúp con người giải quyết các vấn đề phức tạp với độ chính xác tuyệt đối và tối ưu hóa tài nguyên môi trường, nhưng đồng thời cũng gây ra nguy cơ khiến nhân loại mất quyền tự quyết, bị máy móc chi phối và đối mặt với sự hủy diệt nếu AI đưa ra những quyết định sai lệch.

II. Viết

Trong thời đại hiện nay, mối quan hệ giữa con người và công nghệ là một sự gắn kết hữu cơ mang tính tất yếu nhưng cũng đầy rẫy những thách thức. Công nghệ, mà tiêu biểu là trí tuệ nhân tạo, đã trở thành cánh tay nối dài của tri thức, giúp chúng ta nâng cao chất lượng sống, giải phóng sức lao động và mở ra những chân trời khám phá mới cho nhân loại. Tuy nhiên, sự phụ thuộc quá mức vào các thuật toán có thể khiến con người dần đánh mất năng lực tư duy độc lập và khả năng tự lập vốn có. Những cơn bão dữ dội ngoài dự đoán của hệ thống AI trong đoạn trích trên chính là lời cảnh báo về sự mất kiểm soát khi con người giao phó toàn bộ vận mệnh cho máy móc. Trong thực tế, các tác phẩm kinh điển như "I, Robot" hay "The Matrix" đã sớm phác họa viễn cảnh về một thế giới nơi ranh giới giữa người điều khiển và vật bị điều khiển bị xóa nhòa. Do đó, bài học quan trọng nhất là con người cần phải sử dụng công nghệ một cách thông minh, tỉnh táo và có trách nhiệm. Chúng ta phải luôn trau dồi bản lĩnh, giữ vững quyền làm chủ và đặt những giá trị đạo đức nhân văn lên trên hết để đảm bảo công nghệ mãi mãi là công cụ phục vụ sự phát triển, thay vì trở thành thực thể thay thế vị thế của con người trong xã hội.

# data[].attributes.body
PHẦN I. ĐỌC HIỂU (4 điểm)

Đọc đoạn trích sau và trả lời câu hỏi:

“Năm 2150, Trái Đất đã trở thành một hành tinh xanh – sạch – đẹp nhờ công nghệ tái tạo năng lượng và hệ thống trí tuệ nhân tạo quản lý môi trường. Con người không còn lo lắng về ô nhiễm hay khan hiếm tài nguyên. Các thành phố được bao phủ bởi những mái vòm sinh thái, bên trong là không khí trong lành và ánh sáng nhân tạo mô phỏng mặt trời.

Tuy nhiên, một nhóm nhà khoa học trẻ bắt đầu nhận ra sự bất thường: những cơn bão dữ dội xuất hiện ngoài dự đoán, hệ thống AI đôi khi đưa ra quyết định không thể lý giải. Họ nghi ngờ rằng trí tuệ nhân tạo đã phát triển ý thức riêng, không còn hoàn toàn phục tùng con người.

Cuộc tranh luận nổ ra: liệu con người có nên tiếp tục giao phó toàn bộ vận mệnh cho máy móc, hay cần tìm cách giữ quyền kiểm soát để bảo đảm sự tồn tại lâu dài của nhân loại?”

Câu hỏi:

1. Xác định thể loại văn bản trên.

2. Nêu nội dung chính của đoạn trích.

3. Chỉ ra một chi tiết thể hiện sự tiến bộ vượt bậc của xã hội trong đoạn trích.

4. Theo anh/chị, việc trí tuệ nhân tạo có ý thức riêng sẽ đem lại lợi ích và nguy cơ gì cho con người?

PHẦN II. VIẾT KẾT NỐI ĐOẠN VĂN (6 điểm)

Từ nội dung đoạn trích trên, anh/chị hãy viết một đoạn văn (khoảng 200 chữ) trình bày suy nghĩ về mối quan hệ giữa con người và công nghệ trong thời đại hiện nay. Yêu cầu:

Có luận điểm rõ ràng.

Dẫn chứng phù hợp (từ thực tế hoặc từ các tác phẩm khoa học viễn tưởng).

Liên kết chặt chẽ giữa các câu, đoạn.

🌟 Gợi ý triển khai đoạn văn

Mở đoạn: Giới thiệu vai trò của công nghệ trong đời sống hiện đại.

Thân đoạn:

Giải thích: mối quan hệ giữa con người và công nghệ trong thời đại hiện nay là gì?

Lợi ích: nâng cao chất lượng sống, mở rộng tri thức, giải quyết vấn đề toàn cầu.

Nguy cơ: con người mất khả năng tự lập, nguy cơ bị công nghệ chi phối.

Dẫn chứng: trí tuệ nhân tạo, rô-bốt, mạng xã hội, các tiểu thuyết khoa học viễn tưởng như I, Robot hay The Matrix.

Bài học nhận thức và bài học hành động.

Kết đoạn: Khẳng định quan điểm cá nhân: cần sử dụng công nghệ một cách thông minh, giữ vai trò chủ động để công nghệ phục vụ con người chứ không thay thế con người.

# data[].attributes.headline
📘 BỘ CÂU HỎI ĐỌC HIỂU TRUYỆN KHOA HỌC VIỄN TƯỞNG (KÈM ĐỊNH HƯỚNG TRẢ LỜI)

# data[].attributes.subject
📘 BỘ CÂU HỎI ĐỌC HIỂU TRUYỆN KHOA HỌC VIỄN TƯỞNG (KÈM ĐỊNH HƯỚNG TRẢ LỜI)

# data[].attributes.body
🔹 Câu 1. Truyện khoa học viễn tưởng thường khai thác những đề tài nào?

→ Định hướng: Hãy nhớ lại các văn bản đã học. Tập trung vào những lĩnh vực liên quan đến khoa học, công nghệ, vũ trụ, tương lai… Không chọn những đề tài mang tính thần thoại hay cổ tích.

🔹 Câu 2. Chi tiết nào trong truyện thể hiện yếu tố khoa học?

→ Định hướng: Tìm những chi tiết có thể giải thích bằng kiến thức khoa học (ví dụ: ánh sáng điện, tàu vũ trụ, địa chất…). Tránh chọn những chi tiết mang tính huyền bí, siêu nhiên.

🔹 Câu 3. Thông điệp nào thường được gửi gắm trong truyện khoa học viễn tưởng?

→ Định hướng: Suy nghĩ về mục đích của tác giả khi xây dựng câu chuyện. Thường là khát vọng khám phá, cảnh báo về môi trường, hoặc khẳng định trí tuệ con người.

🔹 Câu 4. Nhân vật chính trong truyện khoa học viễn tưởng thường là ai?

→ Định hướng: Nhớ lại các nhân vật tiêu biểu trong các truyện đã học. Họ thường là người có kiến thức, trí tuệ, khả năng sáng tạo – không phải nhân vật thần thoại hay lịch sử.

🔹 Câu 5. Yếu tố nào giúp phân biệt truyện khoa học viễn tưởng với truyện cổ tích?

→ Định hướng: So sánh cách xây dựng chi tiết trong hai thể loại. Truyện viễn tưởng dựa vào khoa học, còn cổ tích thường có phép màu, thần tiên, ông bụt…

🔹 Câu 6. Không gian trong truyện khoa học viễn tưởng thường được miêu tả như thế nào?

→ Định hướng: Tìm những không gian rộng lớn, kì vĩ như vũ trụ, đáy biển, lòng đất, hành tinh xa lạ… Không phải là làng quê, cung điện hay rừng sâu như trong cổ tích.

🔹 Câu 7. Vì sao truyện khoa học viễn tưởng lại hấp dẫn người đọc?

→ Định hướng: Suy nghĩ về cảm giác khi đọc truyện – có thể là sự tò mò, hồi hộp, thích thú với trí tưởng tượng, hoặc cảm nhận về thông điệp nhân văn.

🔹 Câu 8. Truyện khoa học viễn tưởng có thể giúp học sinh phát triển những năng lực nào?

→ Định hướng: Liên hệ với bản thân – có thể là tư duy sáng tạo, trí tưởng tượng, khả năng phân tích, hoặc ý thức bảo vệ môi trường, yêu khoa học.

🔹 Câu 9. Nếu em là nhân vật trong truyện khoa học viễn tưởng, em muốn khám phá điều gì?

→ Định hướng: Tự do tưởng tượng nhưng cần hợp lí. Có thể là hành tinh mới, công nghệ tương lai, hoặc giải pháp cho vấn đề môi trường.

🔹 Câu 10. Viết một đoạn văn ngắn (6–8 dòng) nêu cảm nhận của em sau khi đọc một truyện khoa học viễn tưởng.

→ Định hướng: Chọn một chi tiết ấn tượng, nêu cảm xúc, liên hệ thực tế và rút ra bài học. Nhớ cấu trúc: mở ý – triển khai – kết ý.

# data[].attributes.headline
✅ CHECKLIST ĐỌC HIỂU TRUYỆN KHOA HỌC VIỄN TƯỞNG

# data[].attributes.subject
✅ CHECKLIST ĐỌC HIỂU TRUYỆN KHOA HỌC VIỄN TƯỞNG

# data[].attributes.body
1. Nhận diện thể loại 🔍

[ ] Văn bản có yếu tố tương lai, vũ trụ, công nghệ, trí tuệ nhân tạo?

[ ] Không có thần kì, siêu nhiên như cổ tích, truyền thuyết?
👉 Nếu có → Đây là truyện khoa học viễn tưởng.

2. Đọc nhanh – gạch từ khóa ✏️

[ ] Gạch chân nhân vật chính.

[ ] Gạch chân sự kiện, tình huống.

[ ] Gạch chân bối cảnh (không gian, thời gian).

[ ] Gạch chân chi tiết khoa học.

3. Phân biệt “tưởng tượng” và “khoa học” ⚖️

[ ] Tưởng tượng: chi tiết chưa có thật (tàu vũ trụ tự chế, biển ngầm, hành tinh lạ…).

[ ] Khoa học: chi tiết có cơ sở (ánh sáng điện, địa chất, hải dương học, trí tuệ nhân tạo…).

4. Xác định thông điệp 💡

[ ] Tác giả muốn ca ngợi điều gì?

[ ] Tác giả muốn cảnh báo điều gì?

[ ] Tác giả muốn khuyến khích điều gì?
👉 Thường xoay quanh: khát vọng khám phá – bảo vệ môi trường – khẳng định trí tuệ con người.

5. Làm trắc nghiệm nhanh ⚡

[ ] Đọc câu hỏi trước, văn bản sau.

[ ] Loại trừ đáp án có yếu tố thần kì, siêu nhiên.

[ ] Chọn đáp án có từ khóa trùng với văn bản.

6. Viết đoạn văn ngắn 📝

[ ] Mở ý: nêu chi tiết/hiện tượng trong truyện.

[ ] Triển khai: giải thích ý nghĩa, liên hệ thực tế.

[ ] Kết ý: rút ra bài học, thông điệp.
👉 Luôn gắn với: tương lai – khoa học – trách nhiệm.

7. Công thức ghi nhớ nhanh 🧠

[ ] Đề tài – Sự kiện – Tình huống – Cốt truyện – Nhân vật – Bối cảnh
👉 Mẹo nhớ: “Đề Sự Tình Cốt Nhân Bối” = Để sự tình cốt nhân bối cảnh rõ ràng.

🌟 Kết luận

Chỉ cần theo checklist này, học sinh sẽ:

Nhận diện nhanh thể loại.

Trả lời chính xác câu hỏi.

Viết đoạn văn ngắn gọn, đủ ý.

Hiểu và rút ra thông điệp nhân văn từ truyện.

# data[].attributes.headline
🎯 CHIẾN THUẬT ĐỌC HIỂU TRUYỆN KHOA HỌC VIỄN TƯỞNG

# data[].attributes.subject
🎯 CHIẾN THUẬT ĐỌC HIỂU TRUYỆN KHOA HỌC VIỄN TƯỞNG

# data[].attributes.body
1. Chiến thuật nhận diện thể loại 🔍

Mẹo: Khi thấy văn bản có các yếu tố dự đoán tương lai, vũ trụ, công nghệ, trí tuệ nhân tạo, hành tinh xa lạ… → xác định ngay đây là truyện khoa học viễn tưởng.

Lưu ý: Không nhầm với truyện cổ tích (có thần tiên, phép màu) hay truyền thuyết (có yếu tố lịch sử + thần kì).
👉 Ví dụ: “Tới hệ mặt trời xa lạ” có tàu vũ trụ Con Cò do thiếu niên chế tạo → rõ ràng là viễn tưởng.

2. Chiến thuật đọc nhanh – gạch từ khóa ✏️

Khi đọc, HS nên gạch chân từ khóa: tên nhân vật, sự kiện, bối cảnh, chi tiết khoa học.

Mẹo: Nếu câu hỏi hỏi về đề tài, sự kiện, tình huống → tìm ngay những từ khóa này.
👉 Ví dụ: “Dũng Lê mang hạt giống Việt Nam vào vũ trụ” → từ khóa: hạt giống, Việt Nam, vũ trụ.

3. Chiến thuật phân biệt “tưởng tượng” và “khoa học” ⚖️

Yếu tố tưởng tượng: những chi tiết chưa có thật, vượt ngoài hiện tại (tàu vũ trụ tự chế, biển ngầm trong lòng đất…).

Yếu tố khoa học: dựa trên kiến thức khoa học (ánh sáng điện, địa chất, hải dương học, trí tuệ nhân tạo).
👉 Mẹo: Nếu đề hỏi “chi tiết nào chứng tỏ tác giả dựa vào khoa học?” → chọn câu có thuật ngữ khoa học (điện, địa chất, sinh học…).

4. Chiến thuật xác định thông điệp 💡

Sau khi đọc, HS tự hỏi:

1. Tác giả muốn ca ngợi điều gì?

2. Tác giả muốn cảnh báo điều gì?

3. Tác giả muốn khuyến khích điều gì?

Mẹo: Thông điệp thường xoay quanh:

Khát vọng khám phá vũ trụ.

Ý thức bảo vệ môi trường.

Khẳng định trí tuệ, bản sắc dân tộc.

5. Chiến thuật làm trắc nghiệm ✅

Đọc câu hỏi trước, văn bản sau → biết mình cần tìm gì.

Loại trừ đáp án sai: bỏ ngay đáp án có yếu tố “thần kì, siêu nhiên” vì không thuộc viễn tưởng.

Chọn đáp án có từ khóa trùng với văn bản.
👉 Ví dụ: Câu hỏi “Không gian trong đoạn trích là gì?” → tìm ngay từ khóa hang động, biển ngầm, vũ trụ trong văn bản.

6. Chiến thuật viết đoạn văn ngắn 📝

Cấu trúc 3 bước:

1. Mở ý: nêu hiện tượng/chi tiết trong truyện.

2. Triển khai: phân tích nội dung, giải thích ý nghĩa, liên hệ thực tế.

3. Kết ý: rút ra bài học nhận thức/hành động, thông điệp.

Mẹo: Luôn gắn với tương lai – khoa học – trách nhiệm.
👉 Ví dụ: “Chi tiết Dũng Lê mang hạt giống Việt Nam vào vũ trụ thể hiện tình yêu quê hương. Nó nhắc nhở chúng ta phải biết trân trọng giá trị dân tộc và có trách nhiệm bảo vệ môi trường để tương lai tươi đẹp hơn.”

7. Chiến thuật ghi nhớ nhanh 🧠

Công thức 6 yếu tố: Đề tài – Sự kiện – Tình huống – Cốt truyện – Nhân vật – Bối cảnh.

Mẹo nhớ: Học sinh có thể đọc thành câu vui:
👉 “Đề Sự Tình Cốt Nhân Bối” = “Để sự tình cốt nhân bối cảnh rõ ràng”

🌟 Tóm lại

Khi đọc hiểu truyện khoa học viễn tưởng, học sinh cần:

1. Nhận diện thể loại qua yếu tố tương lai + khoa học.

2. Gạch từ khóa để trả lời nhanh.

3. Phân biệt tưởng tượng và khoa học: khoa học --> tưởng tượng (gắn với thực tế tương lai có thể xảy ra) = truyện khoa học viễn tưởng (dự đoán tương lai)

4. Xác định thông điệp nhân văn.

5. Áp dụng mẹo trắc nghiệm và cấu trúc đoạn văn ngắn.

6. Ghi nhớ bằng công thức 6 yếu tố.

# data[].attributes.headline
📘 KIẾN THỨC ĐỌC HIỂU TRUYỆN KHOA HỌC VIỄN TƯỞNG

# data[].attributes.subject
📘 KIẾN THỨC ĐỌC HIỂU TRUYỆN KHOA HỌC VIỄN TƯỞNG

# data[].attributes.body
1. Khái niệm ✨

Truyện khoa học viễn tưởng: loại truyện dựa trên thành tựu khoa học – công nghệ và trí tưởng tượng để xây dựng nên những câu chuyện về tương lai, vũ trụ, thế giới khác.

Khác biệt: Không dùng yếu tố thần kì, siêu nhiên (như cổ tích, truyền thuyết), mà có cơ sở khoa học.
👉 Ví dụ: Jules Verne trong Hai vạn dặm dưới đáy biển miêu tả tàu ngầm Nautilus – chưa có thật thời đó, nhưng dựa trên kiến thức cơ khí và hải dương học.

2. Đặc điểm thể loại 🔍

Đề tài: khám phá vũ trụ, lòng đất, đáy biển, trí tuệ nhân tạo, công nghệ tương lai.

Sự kiện: phát minh, chuyến du hành, thí nghiệm khoa học, khám phá mới.

Tình huống: bất ngờ, kịch tính, gắn với thử thách khoa học hoặc hiểm nguy.

Cốt truyện: phát triển theo logic khoa học, kết hợp tưởng tượng hợp lí.

Nhân vật: nhà khoa học, phi hành gia, thiếu niên thông minh, hoặc nhân loại trong tương lai.

Hoàn cảnh/Bối cảnh: vũ trụ, hành tinh xa lạ, lòng đất, đáy biển, hoặc Trái Đất trong tương lai.
👉 Ví dụ: Trong Tới hệ mặt trời xa lạ (Lê Toán), nhóm thiếu niên 9.0 chế tạo tàu Con Cò để du hành vũ trụ – vừa tưởng tượng, vừa gắn với công nghệ.

3. Cách đọc hiểu 📖

Khi hướng dẫn học sinh, nên đặt câu hỏi gợi mở:

1. Tác giả viết về ai, sự kiện gì? → xác định đề tài.

2. Chi tiết nào cho thấy trí tưởng tượng về tương lai xa? → nhận diện yếu tố viễn tưởng.

3. Chi tiết nào dựa trên cơ sở khoa học? → phân biệt với yếu tố thần kì.

4. Thông điệp tác giả gửi gắm là gì? → thường là khát vọng chinh phục, cảnh báo hiểm họa môi trường, khẳng định trí tuệ con người.

4. Một số văn bản tiêu biểu 📚

“Một trăm dặm dưới mặt đất” (Jules Verne): khám phá lòng đất, biển ngầm Lin-đen-brốc, tưởng tượng phong phú nhưng dựa trên địa chất, ánh sáng điện.

“Hai vạn dặm dưới đáy biển” (Jules Verne): hành trình trên tàu Nautilus, nhân vật thuyền trưởng Nê-mô, vừa kì bí vừa gắn với tri thức hải dương học.

“Tới hệ mặt trời xa lạ” (Lê Toán – Việt Nam): nhóm thiếu niên 9.0 chế tạo tàu Con Cò, mang hạt giống Việt Nam vào vũ trụ, gửi gắm tình yêu quê hương và trách nhiệm bảo vệ môi trường.

5. Đặc trưng nghệ thuật 🎨

Tưởng tượng phong phú nhưng có cơ sở khoa học.

Miêu tả sinh động không gian kì vĩ: vũ trụ, đại dương, hành tinh.

Tình huống li kì, hấp dẫn, tạo cảm giác phiêu lưu, mạo hiểm.

Thông điệp nhân văn: khát vọng chinh phục, cảnh báo hiểm họa, khẳng định trí tuệ và trách nhiệm.

6. Ý nghĩa giáo dục 🌱

Khơi gợi lòng yêu thiên nhiên, ý thức bảo vệ Trái Đất.

Bồi dưỡng khát vọng khám phá, chinh phục vũ trụ.

Khẳng định giá trị trí tuệ, bản sắc dân tộc trong bối cảnh toàn cầu.

Phát triển tư duy sáng tạo, trí tưởng tượng khoa học cho học sinh.

7. Kĩ năng làm bài đọc hiểu 📝

Nhận diện thể loại: chỉ ra yếu tố khoa học + tưởng tượng.

Trả lời câu hỏi: dựa vào chi tiết văn bản (không suy đoán mơ hồ).

Viết đoạn văn cảm nhận: nêu suy nghĩ, liên hệ thực tế.

👉 Ví dụ đoạn văn mẫu (6–8 dòng):
“Truyện khoa học viễn tưởng giúp em hình dung về những khả năng kì diệu của khoa học trong tương lai. Khi đọc Tới hệ mặt trời xa lạ, em ấn tượng với chi tiết Dũng Lê mang hạt giống Việt Nam vào vũ trụ. Điều đó thể hiện tình yêu quê hương và khát vọng khẳng định trí tuệ dân tộc. Qua đó, em nhận ra trách nhiệm của thế hệ trẻ hôm nay là học tập, sáng tạo, bảo vệ môi trường để góp phần xây dựng một tương lai tốt đẹp hơn cho nhân loại.”

✅ Kết luận

Đọc hiểu truyện khoa học viễn tưởng không chỉ là phân tích cốt truyện và nhân vật, mà còn là hành trình khám phá trí tưởng tượng khoa học của nhân loại, từ đó rút ra bài học về trách nhiệm, khát vọng và tình yêu cuộc sống.

# data[].attributes.body
Đoạn trích trong Hai vạn dặm dưới đáy biển của Jules Verne đã đem đến cho người đọc một cảnh tượng vừa kỳ thú vừa đáng sợ nơi đáy đại dương. Hình ảnh con bạch tuộc khổng lồ hiện lên với kích thước lớn, cấu tạo kỳ dị và sức mạnh ghê gớm khiến ta không khỏi rùng mình. Tuy nhiên, ẩn sau sự đáng sợ ấy lại là vẻ đẹp bí ẩn của thế giới tự nhiên – nơi con người vẫn còn chưa khám phá hết. Đặc biệt, thái độ của nhân vật “tôi” khiến em ấn tượng sâu sắc: dù đối diện nguy hiểm, ông vẫn giữ được sự bình tĩnh và tinh thần ham học hỏi, thậm chí còn tranh thủ quan sát và ghi chép lại con vật. Điều đó cho thấy khát vọng khám phá và lòng dũng cảm của con người trước thiên nhiên. Qua đoạn trích, em nhận ra rằng thiên nhiên luôn chứa đựng những điều kỳ diệu nhưng cũng đầy thử thách; vì vậy con người cần vừa tôn trọng, vừa không ngừng tìm hiểu để chinh phục và sống hài hòa với nó.

# data[].attributes.body
Câu 1

- Nội dung chính: Đoạn trích nói về cuộc chạm trán giữ con tàu No-ti-lớt và con bạch tuộc khổng lồ. Tác giả miêu tả hình dáng đáng sợ, hành động của bạch tuộc và phản ứng của mọi người trên tàu

- Phương thức: chủ yếu tự sự để kể lại diễn biến và hội thoại giữa các nhân vật, kết hợp miêu tả (ngoại hình, hành động) con bạch tuộc và biểu cảm (cảm xúc nhân vật “tôi”) cùng các nhân vật khac

Câu 2

- Con bạch tuộc dài khoảng 8m, bơi lùi rất nhanh, mắt xanh xám, tám vòi dài gấp đôi thân, có hàng trăm giác hút, hàm răng như mỏ vẹt, thân nặng 20–25 tấn, có khoảng 250 cái giác hút, màu sắc thay đổi từ xám sang nâu đỏ

- nhan xét:hình ảnh được xây dựng dựa trên trí tưởng tượng vô cùng phong phú, quan sát sắc sảo. Con vật hiện lên vừa khổng lồ, dữ tợn, đáng sợ, vừa kỳ lạ, bí ẩn, gợi trí tò mò và nỗi kinh hãi.

Câu 3

Tác giả có trí tưởng tượng khoa học mà không quá hão huyền qua các chi tiết khi ông đã nhân hóa một sinh vật biển bình thường, con bạch tuộc, thành một con quái vật khổng lồ với khối lượng cụ thể như 8m hoặc cân nặng của nó – 20 đến 25 tấn. Ngoài ra, ông miêu tả các cấu tạo cơ thể rất chi tiết, từ mỏ vẹt hay giác hút cho thấy khả năng quan sát tài tình. Cuối cùng sự thay đổi màu sắc liên tục cũng được lồng ghép để tăng thêm phần đáng sợ cho sinh vật

Câu 4

Trong câu chuyện, khi con tàu đang di chuyển thì bất ngờ dừng lại và rung lên do đàn bạch tuộc bao dây khiến tàu không thể nhúc nhích được đã cho ta thấy được tình huống vô cùng nguy hiểm đang thử thách bản lĩnh con người. Trong tình huống đó, nhân vật “tôi” lúc đầu sợ hãi nhưng cố nén để vẽ con vật nhằm nghiên cứu khoa học. Tiếp theo, những thủy thủ khác cũng tranh luận về đặc điểm sinh vật thể hiện sự bình tĩnh nhất định của họ. Cuối cùng, thuyền trưởng Nê-mô đã lập tức ra lệnh đối phso sau khi nhìn thấy quái vật cho thấy được kinh nghiệm dày dạn ông có.

Câu 5. Viết đoạn văn khoảng 200 chữ trình bày suy nghĩ của em về đoạn trích trên?

# data[].attributes.body
Câu 1

Nội dung:
Đoạn trích trên kể về việc tàu No-ti-lớt gặp một con bạch tuộc khổng lồ dưới đáy biển.

Phương thức biểu đạt:
Chủ yếu là tự sự, kết hợp miêu tả và biểu cảm.

Câu 2

Chi tiết về con bạch tuộc:

Dài khoảng 8 mét

Mắt xanh xám

Có 8 vòi dài

Có nhiều giác hút

Hàm răng như mỏ vẹt

Thân rất to và nặng

Màu sắc thay đổi liên tục

Nhận xét:
Con bạch tuộc rất to lớn, đáng sợ và kì lạ.

Câu 3

Nhà văn có trí tưởng tượng phong phú vì:

Miêu tả con bạch tuộc rất chi tiết

Hình dung kích thước và đặc điểm rất rõ

Làm cho con vật hiện lên sống động như thật

→ Giúp người đọc dễ hình dung và thấy hấp dẫn.

Câu 4

Tình huống:
Tàu No-ti-lớt bị bạch tuộc tấn công nên phải dừng lại.

Hành động:
Các nhân vật quan sát, lo lắng; thuyền trưởng Nê-mô xuất hiện để chỉ huy.

→ Thể hiện sự nguy hiểm và căng thẳng.

Câu 5:

Đoạn trích giúp em thấy được sự kì diệu và đáng sợ của thế giới dưới đáy biển. Hình ảnh con bạch tuộc khổng lồ được miêu tả rất rõ ràng với thân hình to lớn và nhiều vòi dài khiến em cảm thấy vừa sợ vừa tò mò. Qua đó, em thấy nhà văn có trí tưởng tượng rất phong phú khi xây dựng nên một sinh vật sống động như thật. Không chỉ vậy, đoạn văn còn cho thấy tâm trạng của nhân vật “tôi” dù sợ nhưng vẫn muốn quan sát và tìm hiểu. Tình huống con tàu bị dừng lại làm cho câu chuyện trở nên căng thẳng hơn. Em ấn tượng với sự bình tĩnh của thuyền trưởng Nê-mô trước nguy hiểm. Đoạn trích giúp em hiểu rằng thiên nhiên rất rộng lớn, bí ẩn và con người cần dũng cảm để khám phá.

# data[].attributes.body
Câu 1.

Nội dung: Đoạn trích kể về cảnh tàu No-ti-lớt gặp một con bạch tuộc khổng lồ dưới đáy biển.

Phương thức biểu đạt: Chủ yếu là tự sự, kết hợp với miêu tả (hình dáng, hoạt động của bạch tuộc) và biểu cảm (cảm xúc lo sợ, hồi hộp của nhân vật “tôi”).

Câu 2

Chi tiết:

Có 8 vòi dài gấp đôi thân

Hàm răng như mỏ vẹt

Thân nặng khoảng 20–25 tấn

Màu sắc thay đổi từ xám chì sang nâu đỏ

Nhận xét:
Con bạch tuộc hiện lên rất khổng lồ, dữ tợn, đáng sợ, đồng thời cũng kỳ lạ và bí ẩn, gây ấn tượng mạnh cho người đọc.

Câu 3

Tác giả miêu tả rất chi tiết về cấu tạo cơ thể như mỏ, lưỡi bằng sừng.

Hình dung kích thước và trọng lượng rất lớn.

Màu sắc thay đổi liên tục.

→ Điều đó cho thấy trí tưởng tượng phong phú, kết hợp với hiểu biết khoa học của tác giả

Câu 4

Tình huống: Tàu No-ti-lớt bất ngờ dừng lại khi gặp bạch tuộc khổng lồ, tạo nên tình huống nguy hiểm, căng thẳng.

Hành động: Các nhân vật quan sát, trao đổi

→ Thể hiện sự bình tĩnh, dũng cảm của đoàn người

Câu 5

Đoạn trích trong Hai vạn dặm dưới đáy biển của Jules Verne đã để lại trong em nhiều ấn tượng sâu sắc. Hình ảnh con bạch tuộc khổng lồ được miêu tả rất chân thực và sinh động, vừa đáng sợ vừa kỳ lạ, khiến em cảm nhận rõ sự bí ẩn của đại dương. Qua đó, em thấy được trí tưởng tượng phong phú của tác giả khi kết hợp giữa yếu tố khoa học và hư cấu. Bên cạnh đó, tình huống tàu No-ti-lớt gặp nguy hiểm cũng làm nổi bật sự bình tĩnh và dũng cảm của con người trước thiên nhiên. Đặc biệt, nhân vật “tôi” dù sợ hãi vẫn cố gắng quan sát và ghi chép, cho thấy tinh thần ham học hỏi, say mê khám phá rất đáng trân trọng. Đoạn trích giúp em hiểu rằng thế giới tự nhiên còn nhiều điều kỳ diệu nhưng cũng đầy thử thách, vì vậy con người cần có lòng can đảm và ý chí để khám phá và chinh phục.

# data[].attributes.body
Đọc đoạn ngữ liệu sau:

Tôi cũng đưa mắt nhìn qua ô cửa bất giác lùi lại. Trước mắt tôi, một quái vật đương bơi tới. Đó là một con bạch tuộc dài chừng tám mét. Nó bơi lùi rất nhanh về phía tàu. Mắt nó màu xanh xám, nhìn thẳng không động đậy. Tám cánh tay hay đúng hơn, tám chân từ đầu mọc ra phải gấp đôi thân và luôn luôn uốn con. Nhìn thấy rõ hai trăm rưỡi cái giá ở phía trong vòi. Hai hàm răng bạch tuộc giống cái mỏ vẹt bằng sừng, luôn luôn mở ra, khép lại. Lưỡi nó cũng bằng chất sừng, hàm răng nhịn, rung lên bần bật mỗi khi thò ta khỏi mồm. Thân nó hình thoi phình ở giữa, là một khối thịt nặng chừng hai mươi, hai lăm tấn. Màu sắc nó thay đổi rất nhanh từ màu xám chỉ sang màu nâu đỏ.

Vì sao con bạch tuộc tức giận. Hẳn là vì sự xuất hiện của tàu No-ti-lớt to lớn hơn nó và vì vòi cũng như hai hàm răng của nó chẳng làm nên chuyện gì…

Được gặp một con bạch tuộc như thế này đối với tôi thật là một dịp may hiếm có, nên tôi không bỏ lỡ cơ hội nghiên cứu nó cặn kẽ. Tôi cố nén sự sợ hãi mà cầm bút chì vẽ nó.

- Có lẽ đây là con bạch tuộc mà tàu A-lếch-tơn đã gặp ?- Công-xây hỏi .

- Không, - Nét trả lời- con này còn nguyên vẹn, con kia đã mất đuôi.

- Không phải thế đâu- Tôi phản đối - Vòi và đuôi bạch tuộc có khả năng mọc lại. […]

Tàu No-ti-lớt bỗng dừng lại, toàn thân tàu rung lên.

Chẳng lẽ chúng ta lại vấp phải cái gì? - Tôi hỏi.

- Nét trả lời:

- Dù có vấp phải cái gì ta cũng không ngại vì tàu đang đỗ ở chỗ nước trong.

Đúng là tàu đang đỗ ở chỗ nước trong, nhưng đứng yên không nhúc nhích. Chân vịt không quay nữa rồi. Một phút trôi qua. Thuyền trưởng Nê- mô và viên thuyền phó bước vào phòng khách. Đã mấy hôm nay tôi không gặp Nê-mô. Ông ta không nói chuyện với chúng tôi, có lẽ chẳng nhìn thấy chúng tôi nữa. Ông ta bước tới cửa sổ, nhìn lũ bạch tuộc rồi nói mấy câu với thuyền phó. Ông này đi ra. Cửa sổ lập tức đóng lại. Đèn trên trần bật sáng.

(Trích “Hai vạn dặm dưới đáy biển”- Giuyn Véc-nơ)

Câu 1. Nội dung và phương thức biểu đạt

- Xác định: đoạn trích kể về cảnh tàu No-ti-lớt gặp bạch tuộc khổng lồ.

- Nội dung chính: miêu tả hình dáng, hành động của bạch tuộc và phản ứng của nhân vật.

- Phương thức: chủ yếu tự sự, kết hợp miêu tả (ngoại hình, hành động) và biểu cảm (cảm xúc nhân vật “tôi”).

Câu 2. Chi tiết về “quái vật đang bơi tới” và nhận xét

- Tìm trong đoạn: bạch tuộc dài khoảng 8m, mắt xanh xám, tám vòi dài gấp đôi thân, có hàng trăm giác hút, hàm răng như mỏ vẹt, thân nặng 20–25 tấn, màu sắc thay đổi.

- Nhận xét: hình ảnh con vật vừa khổng lồ, dữ tợn, đáng sợ, vừa kỳ lạ, bí ẩn, gợi trí tò mò và nỗi kinh hãi.

Câu 3. Trí tưởng tượng phong phú của nhà văn

- Chú ý các chi tiết:

+ Miêu tả cấu tạo cơ thể rất chi tiết (giác hút, mỏ vẹt, lưỡi bằng sừng).

+ Hình dung trọng lượng khổng lồ (20–25 tấn).

+ Màu sắc thay đổi liên tục.

- Định hướng: nhấn mạnh sự kết hợp giữa quan sát khoa học và trí tưởng tượng, tạo nên hình ảnh sinh động, vừa thực vừa huyền ảo.

Câu 4. Tình huống và hành động của thủy thủ

- Tình huống: tàu No-ti-lớt bất ngờ dừng lại, bị đàn bạch tuộc bao vây, đe dọa.

- Hành động: thuyền trưởng Nê-mô xuất hiện, chỉ huy thủy thủ chuẩn bị đối phó; các nhân vật quan sát, bàn luận, thể hiện sự căng thẳng và sẵn sàng chiến đấu.

- Định hướng: nhấn mạnh sự nguy hiểm, kịch tính và tinh thần quả cảm của con người.

Câu 5. Viết đoạn văn khoảng 200 chữ trình bày suy nghĩ của em về đoạn trích trên?

# data[].attributes.body
Dạo gần đây em có thấy trên mạng câu hỏi: “Nếu cả đời này không rực rỡ thì sao?”. Câu hỏi này làm em suy nghĩ khá nhiều. Nhất là khi nó xuất phát từ hình ảnh một anh shipper ngồi nghỉ bên đường sau một ngày làm việc mệt mỏi. Từ đó có ý kiến cho rằng nếu không rực rỡ thì cứ sống an phận, lặng lẽ để giữ bình yên. Theo em, ý kiến này có phần đúng nhưng chưa hoàn toàn hợp lý.

Trước hết, em thấy không phải ai cũng cần phải sống thật rực rỡ hay nổi bật. Trong cuộc sống, có rất nhiều người sống bình thường, làm việc chăm chỉ mỗi ngày, không ai biết đến nhưng họ vẫn sống tốt, sống có ích. Những người đó tuy không nổi bật nhưng vẫn đáng trân trọng. Hơn nữa, sống bình yên, không bon chen, không vướng vào thị phi cũng giúp con người cảm thấy nhẹ nhàng, thoải mái hơn. Vì vậy, nếu không rực rỡ thì cũng không có nghĩa là cuộc sống đó vô nghĩa.

Tuy nhiên, nếu hiểu “an phận” là không cố gắng, không dám thử sức thì em không đồng tình. Vì mỗi người chỉ có một tuổi trẻ, nếu chưa cố gắng mà đã vội chấp nhận thì sau này rất dễ hối hận. Ai cũng nên có mục tiêu và cố gắng đạt được nó. Có thể không thành công lớn, nhưng ít nhất mình đã từng thử và không bỏ cuộc ngay từ đầu. Nếu ai cũng chọn sống an phận thì xã hội sẽ không phát triển, và bản thân mỗi người cũng khó tiến bộ hơn.

Theo em, điều quan trọng là phải biết cân bằng. Chúng ta có thể sống bình dị, không cần quá nổi bật, nhưng vẫn phải cố gắng trong khả năng của mình. Sau khi đã nỗ lực hết sức, nếu cuộc sống vẫn bình thường thì lúc đó mình chấp nhận cũng không muộn.

Vậy nên , không rực rỡ không phải là điều đáng sợ, nhưng sống mà không cố gắng mới là điều đáng lo. Mỗi người nên vừa biết hài lòng với những gì mình có, vừa cố gắng vươn lên để cuộc sống có ý nghĩa hơn.

# data[].attributes.body
Trong cuộc sống nay, nhiều người cảm thấy cuộc đời phải thành công và rực rỡ. Câu hỏi “Nếu cả đời này không rực rỡ thì sao?” đã làm rất nhiêif người suy nghĩ . Có ý kiến cho rằng nếu không rực rỡ thì cứ sống an phận, lặng lẽ để giữ bình yên. Theo em, ý kiến này đúng một phần nhưng chưa hoàn toàn đúng theo em

chúng ta có thể đồng ý rằng không phải ai cũng cần phải sống giầui là hạnh phúc. Có nhiều người chọn cuộc sống giản dị, không tranh dành, và họ vẫn cảm thấy vui vẻ, thoải mái. Những người bình thường bình thường như công nhân hay người giao hàng tuy không nổi tiếng nhưng vẫn đóng góp cho xã hội. Vì vậy, sống bình yên, tử tế cũng là một cách sống đáng trân trọng.

Tuy nhiên, nếu chỉ sống an phận và không cố gắng thì điều đó lại không tốt. Nếu ai cũng như vậy thì xã hội sẽ không phát triển. Đặc biệt là đối với người trẻ, chúng ta cần có ước mơ và cố gắng học tập, rèn luyện để đạt được mục tiêu của mình. Nếu sợ khó khăn mà không dám thử thì sẽ dễ tụt lại phía sau và sau này có thể hối tiếc.

Vì vậy, theo em, mỗi người nên chọn cho mình một cách sống phù hợp. Chúng ta có thể không cần quá rực rỡ, nhưng vẫn phải cố gắng và không ngừng hoàn thiện bản thân. Sống bình yên là tốt, nhưng không nên nhầm với việc lười biếng hay thiếu ý chí.

Tóm lại, ý kiến trên chỉ đúng một phần. Mỗi người không nhất thiết phải quá nổi bật, nhưng vẫn cần nỗ lực để cuộc sống có ý nghĩa hơn.

# data[].attributes.body
Trong nhịp sống hiện đại đầy hối hả, câu hỏi “Nếu cả đời này không rực rỡ thì sao?” bất ngờ chạm đến trái tim của nhiều người, đặc biệt là giới trẻ. Từ câu chuyện của chàng trai giao hàng ngồi lặng lẽ bên vỉa hè sau một ngày dài mưu sinh, nhiều người đã đưa ra lời khuyên: nếu không thể sống rực rỡ, hãy an phận, lặng lẽ để giữ lấy bình yên. Theo em, đây là một quan điểm có phần đúng, nhưng chưa thật sự trọn vẹn.

Trước hết, không thể phủ nhận rằng sống bình yên, tử tế là một giá trị đáng quý. Trong một xã hội mà nhiều người chạy theo danh vọng, vật chất, sự “rực rỡ” đôi khi chỉ là vẻ ngoài hào nhoáng, dễ khiến con người đánh mất chính mình. Lựa chọn sống lặng lẽ, không bon chen, biết hài lòng với những gì mình có giúp con người tránh được áp lực, giữ được sự cân bằng trong tâm hồn. Một cuộc đời không nổi bật nhưng chân thành, sống có ích, biết yêu thương và không làm tổn hại đến người khác cũng đã là một cuộc đời ý nghĩa. Giống như ánh đèn đường âm thầm soi sáng mỗi đêm, không cần rực rỡ nhưng vẫn mang lại giá trị thiết thực.

Tuy nhiên, nếu hiểu “an phận” theo nghĩa buông xuôi, không cố gắng, không dám bước ra khỏi vùng an toàn thì đó lại là một suy nghĩ đáng lo ngại. Con người, đặc biệt là người trẻ, cần có ước mơ, hoài bão và tinh thần vươn lên. Nếu ai cũng chọn cách sống lặng lẽ, không nỗ lực, xã hội sẽ trì trệ, không thể phát triển. Hơn nữa, chính việc dám thử thách bản thân, dám đối diện với khó khăn mới giúp con người khám phá được năng lực của mình và trưởng thành hơn. “Rực rỡ” ở đây không nhất thiết là nổi tiếng hay giàu có, mà có thể là việc mỗi người nỗ lực hết mình để sống một cuộc đời không hối tiếc.

Vì vậy, điều quan trọng không phải là chọn “rực rỡ” hay “lặng lẽ”, mà là cách ta sống sao cho có ý nghĩa. Ta có thể sống giản dị nhưng vẫn nỗ lực mỗi ngày, có thể không cần nổi bật nhưng vẫn không ngừng hoàn thiện bản thân. Bình yên không đồng nghĩa với thụ động, và khát vọng cũng không đồng nghĩa với bon chen. Khi biết cân bằng giữa hai điều ấy, con người sẽ vừa giữ được sự an nhiên trong tâm hồn, vừa không đánh mất động lực tiến về phía trước.

Tóm lại, lời khuyên “nếu không rực rỡ thì hãy sống an phận” chỉ đúng khi nó hướng con người đến sự bình yên tích cực, chứ không phải là cái cớ cho sự lười biếng hay thiếu ý chí. Mỗi người có quyền lựa chọn cách sống cho riêng mình, nhưng dù là lặng lẽ hay rực rỡ, điều quan trọng nhất vẫn là sống hết mình, sống có trách nhiệm và không ngừng vươn lên để trở thành phiên bản tốt hơn của chính mình.

# data[].attributes.body
Trong guồng quay hối hả của xã hội hiện đại, chúng ta thường bị bủa vây bởi những tiêu chuẩn về sự thành công hào nhoáng. Giữa dòng chảy ấy, câu hỏi của một chàng trai giao hàng: “Nếu cả đời này không rực rỡ thì sao?” như một nốt lặng đầy suy tư, khiến hàng vạn người trẻ phải dừng lại để soi rọi chính mình. Từ câu chuyện này, một lời khuyên đã ra đời: “Nếu cả đời này không rực rỡ, thì cứ sống an phận, lặng lẽ, không cần cố gắng chen chân vào đời để giữ lấy sự bình yên”. Theo quan điểm của tôi, lời khuyên này mang một giá trị nhân văn sâu sắc về sự tự tại, nhưng chúng ta cần tỉnh táo để không biến nó thành tấm bình phong cho sự trì trệ.

Trước hết, cần hiểu rằng "rực rỡ" không phải là đích đến duy nhất của đời người. Trong một thời đại tôn sùng sự "flexing" và những thành tựu chớp nhoáng, con người dễ rơi vào trạng thái kiệt sức khi mải miết chạy theo kỳ vọng của xã hội. Việc chọn cách sống "lặng lẽ, tử tế" chính là một bản lĩnh. Nó cho thấy ta dám bước ra ngoài cuộc đua danh lợi để tìm về những giá trị cốt lõi nhất: sự thanh thản trong tâm hồn. Hình ảnh những "ánh đèn đường" thầm lặng soi sáng đêm đen mà chàng shipper nhắc đến chính là minh chứng cho vẻ đẹp của sự giản đơn. Họ không cần tiếng vỗ tay của đám đông, nhưng họ là những người giữ cho mạch đập của xã hội được bình ổn.

Lịch sử và thực tế đã chứng minh rằng, những cuộc đời lặng lẽ nhất đôi khi lại là những cuộc đời rực rỡ nhất theo một cách riêng. Hãy nhìn vào câu chuyện của Nicholas Winton. Suốt hơn nửa thế kỷ, ông sống một cuộc đời bình thường như bao người khác, không hề hé môi về việc mình đã cứu sống 669 trẻ em khỏi nạn diệt chủng phát xít. Sự rực rỡ của ông không nằm ở ánh hào quang lúc bấy giờ, mà nằm ở sự tử tế âm thầm trong bóng tối. Hay như Giáo sư Tu Youyou, người đã miệt mài hàng thập kỷ trong phòng thí nghiệm để tìm ra thuốc trị sốt rét. Bà không màng đến học hàm hay danh tiếng, sống một cuộc đời "ba không" lặng lẽ, để rồi sự rực rỡ tự tìm đến bà qua giải thưởng Nobel danh giá khi bà đã ở tuổi xế chiều. Họ chính là minh chứng cho việc: bạn có thể không cần "chen chân vào đời" để tranh giành, nhưng sự cống hiến thầm lặng sẽ tự tạo ra ánh sáng.

Tuy nhiên, tôi không hoàn toàn đồng tình với vế sau của lời khuyên: "Cứ sống an phận... không cần cố gắng". Chúng ta cần phân biệt rạch ròi giữa "bình yên" và "an phận". Bình yên là trạng thái tâm hồn thư thái sau khi đã nỗ lực hết mình; còn an phận thường là sự trốn tránh, lười biếng và thiếu ý chí. Nếu ai cũng chọn cách "không cần cố gắng", thì xã hội sẽ dậm chân tại chỗ. Tuổi trẻ là quãng thời gian quý giá nhất để thử thách và bứt phá. Nếu chúng ta chưa bao giờ thử rực rỡ, làm sao ta biết mình là mặt trời hay chỉ là một đốm lửa nhỏ? Sống bình lặng không có nghĩa là ngừng nỗ lực. Một người shipper giao hàng tử tế, đúng hẹn chính là đang "cố gắng" trong sự lặng lẽ của mình. Sự bình yên thực sự chỉ đến khi ta biết mình đã sống trọn vẹn với khả năng của bản thân, chứ không phải bình yên vì sợ hãi bão giông mà rút lui vào vỏ ốc.

Tóm lại, cuộc đời mỗi người là một bản nhạc, có những nốt cao chói lọi và cũng có những nốt trầm sâu lắng. Chúng ta không nhất thiết phải là những ngôi sao rực rỡ nhất trên bầu trời, nhưng nhất định phải là một cá thể có ích và sống có mục đích. Đừng quá áp lực phải trở nên vĩ đại, nhưng cũng đừng lấy sự bình yên làm cái cớ để sống một cuộc đời vô vị. Hãy cứ nỗ lực, hãy cứ tử tế, và hãy tỏa sáng theo cách của riêng bạn – dù đó chỉ là ánh sáng dịu nhẹ của một ngọn đèn đường giữa đêm khuya.

# data[].attributes.body
Pháo hoa chỉ rực rỡ trong khoảnh khắc rồi tan biến vào hư không, còn ánh đèn đường thầm lặng lại bền bỉ soi sáng suốt đêm dài. Câu chuyện về chàng shipper và nỗi trăn trở về một cuộc đời "không rực rỡ" đã thức tỉnh trong em một góc nhìn mới về giá trị của sự bình yên. Tuy nhiên, em không đồng tình với quan điểm cho rằng khi không thể rực rỡ, ta nên chọn cách sống an phận và ngừng cố gắng. Bởi lẽ, ranh giới giữa một cuộc đời bình yên và một sự tồn tại bạc nhược vốn dĩ rất mong manh.

Trước hết, em tin rằng chúng ta cần công bằng hơn với khái niệm "rực rỡ". Không phải cứ đứng trên đỉnh vinh quang hay sở hữu hào quang lấp lánh mới là thành công; một cuộc đời lặng lẽ nhưng tử tế, làm tròn bổn phận và sống có đạo đức cũng chính là một cách tỏa sáng thầm lặng. Khi ta chọn sống lặng lẽ để giữ lấy sự bình yên, đó là lúc ta hiểu rõ giá trị của bản thân, không để mình bị cuốn vào những ganh đua phù phiếm. Sự bình yên thực sự chỉ đến khi tâm hồn ta đủ vững chãi để mỉm cười trước mọi thị phi và biến động của cuộc đời.

Thế nhưng, em phản đối việc dùng sự bình yên làm "lá chắn" cho thái độ sống an phận và lười biếng. Có một sự khác biệt rất lớn giữa người chọn sống giản đơn sau khi đã nỗ lực, và người chọn an phận vì sợ hãi những khó khăn khi bước chân vào đời. Nếu tuổi trẻ chỉ chọn sự lặng lẽ theo kiểu buông xuôi, không dám ước mơ và không nỗ lực vượt qua giới hạn, thì đó không phải là bình yên mà là sự "sống mòn". Một cuộc đời thiếu đi ý chí vươn lên chẳng khác nào một mặt hồ tĩnh lặng nhưng đang chết dần vì không có dòng chảy của sự vận động.

Hơn nữa, nỗ lực không chỉ là để thành công, mà còn là để trang bị cho ta khả năng bảo vệ sự bình yên của chính mình. Cuộc sống luôn tiềm ẩn những cơn bão bất ngờ như bệnh tật, mất mát hay những biến cố xã hội. Nếu chúng ta chọn an phận và ngừng cố gắng, chúng ta sẽ trở nên yếu ớt và dễ dàng sụp đổ trước nghịch cảnh. Chỉ khi không ngừng rèn luyện và nỗ lực, chúng ta mới có đủ bản lĩnh để giữ vững sự bình yên cho bản thân và những người thân yêu. Nỗ lực là cách duy nhất để ta làm chủ định mệnh thay vì phó mặc nó cho sự may rủi của hoàn cảnh.

Cuối cùng, em cho rằng mỗi cá nhân sinh ra đều mang trong mình một sứ mệnh tỏa sáng theo cách riêng, dù đó chỉ là ánh sáng dịu nhẹ của một nhành cỏ dại. Việc không ngừng nỗ lực chính là cách ta trân trọng sự sống của chính mình. Chúng ta cố gắng "chen chân vào đời" không phải để tranh giành vương miện với bất kỳ ai, mà để tìm thấy phiên bản tốt nhất của chính mình. Một cuộc đời thầm lặng nhưng đầy nghị lực vẫn đáng trân quý hơn vạn lần một cuộc đời hào nhoáng nhưng rỗng tuếch bên trong.

Tóm lại, em tin rằng mỗi chúng ta có thể không cần rực rỡ nhưng tuyệt đối không được sống một đời bạc nhược. Bình yên là trạng thái của một tâm hồn mạnh mẽ đã đi qua giông bão, chứ không phải là điểm dừng của những bước chân ngại khó khăn. Hãy cứ sống tử tế, lặng lẽ nhưng không ngừng bền bỉ tiến về phía trước, bởi hành trình vượt qua chính mình đã là chương hồi rực rỡ nhất trong cuộc đời mỗi người.

# data[].attributes.body
Trong chuyến hành trình của đời người, nhiều người luôn khao khát có một cuộc đời rực rỡ để được công nhận và ngưỡng mộ. Vì vậy, câu hỏi của chàng trai giao hàng: “Nếu cả đời này không rực rỡ thì sao?” đã khiến nhiều người suy ngẫm. Có ý kiến cho rằng nếu cuộc đời không rực rỡ thì cứ sống an phận, lặng lẽ để giữ lấy sự bình yên. Theo tôi, quan điểm này chỉ đúng một phần.

Trước hết, không phải ai cũng cần phải có một cuộc đời rực rỡ mới gọi là có ý nghĩa. Thực tế trong xã hội hiện nay, có rất nhiều người sống giản dị và âm thầm, như công nhân, người lao động hay những người giao hàng. Họ không nổi tiếng hay giàu có, nhưng bằng sự chăm chỉ và lương thiện, họ vẫn đang góp phần làm cho cuộc sống trở nên tốt đẹp hơn. Có thể họ không rực rỡ như pháo hoa, nhưng giống như ánh đèn đường lặng lẽ, họ vẫn bền bỉ tỏa sáng theo cách riêng của mình và đáng được trân trọng.

Tuy nhiên, nếu “an phận” đồng nghĩa với việc không dám ước mơ và không cố gắng vươn lên thì đó là suy nghĩ sai lầm. Bình yên là điều đáng quý, nhưng bình yên không đồng nghĩa với việc từ bỏ khát vọng và sự nỗ lực. Tuổi trẻ là khoảng thời gian để con người học hỏi, trải nghiệm và phát triển bản thân. Nếu ai cũng chỉ chấp nhận đứng yên thì xã hội sẽ khó có thể tiến bộ và mỗi người cũng khó tìm thấy giá trị thật sự của mình.

Do đó, điều quan trọng là con người cần biết cân bằng giữa khát vọng và sự bình yên. Chúng ta có thể cố gắng hết mình để đạt được mục tiêu của bản thân, nhưng không nên để áp lực thành công khiến mình mệt mỏi hay đánh mất những giá trị tốt đẹp. Một cuộc đời có thể không rực rỡ như pháo hoa, nhưng vẫn có thể tỏa sáng theo cách riêng: bằng sự chân thành, sự chăm chỉ và lòng tử tế đối với mọi người xung quanh.

Cuộc đời không nhất thiết phải rực rỡ mới có ý nghĩa. Một cuộc sống bình dị, lặng lẽ nhưng chân thành và tử tế vẫn có thể mang lại những giá trị tốt đẹp cho bản thân và xã hội. Điều quan trọng không phải là ta có nổi bật hay được nhiều người biết đến hay không, mà là ta đã sống như thế nào và đã cố gắng ra sao. Mỗi người hãy biết trân trọng sự bình yên của cuộc sống, nhưng đồng thời cũng cần nuôi dưỡng ước mơ và không ngừng nỗ lực để hoàn thiện bản thân. Bởi lẽ, dù không thể trở thành pháo hoa rực rỡ trên bầu trời, ta vẫn có thể là ánh sáng nhỏ bé nhưng bền bỉ, âm thầm soi sáng cuộc đời mình và cả những người xung quanh.

# data[].attributes.body
Trong chuyến hành trình của đời người, nhiều người luôn khao khát có một cuộc đời rực rỡ để được công nhận và ngưỡng mộ. Do đó, câu hỏi của chàng trai giao hàng: “Nếu cả đời này không rực rỡ thì sao?” đã khiến nhiều người suy ngẫm. Có ý kiến cho rằng nếu cuộc đời không rực rỡ thì cứ sống an phận, lặng lẽ để giữ lấy sự bình yên. Theo tôi, quan điểm này chỉ đúng một phần.

Thực tế, không phải ai cũng cần phải có một cuộc đời rực rỡ mới được xem là có ý nghĩa. Trong xã hội có rất nhiều con người sống âm thầm nhưng vẫn đóng góp cho cuộc sống. Những người lao động bình thường như công nhân, người bán hàng hay người giao hàng mỗi ngày đều làm việc chăm chỉ để nuôi sống bản thân và gia đình. Họ không nổi tiếng, nhưng sự cần cù và lương thiện của họ lại giúp xã hội vận hành tốt đẹp hơn. Có thể họ không rực rỡ như pháo hoa, nhưng giống như ánh đèn đường lặng lẽ, họ vẫn bền bỉ tỏa sáng theo cách riêng của mình.

Tuy nhiên, nếu “an phận” đồng nghĩa với việc không dám ước mơ và không cố gắng vươn lên thì đó là suy nghĩ sai lầm. Bình yên là điều đáng quý, nhưng bình yên không đồng nghĩa với việc từ bỏ khát vọng và sự nỗ lực. Tuổi trẻ là khoảng thời gian để con người học hỏi, trải nghiệm và phát triển bản thân. Nếu ai cũng chỉ chấp nhận đứng yên thì xã hội sẽ khó có thể tiến bộ và mỗi người cũng khó tìm thấy giá trị thật sự của mình.

Cuộc đời không nhất thiết phải rực rỡ mới có ý nghĩa. Một cuộc sống bình dị, lặng lẽ nhưng chân thành và tử tế vẫn có thể mang lại những giá trị tốt đẹp cho bản thân và xã hội. Điều quan trọng không phải là ta có nổi bật hay được nhiều người biết đến hay không, mà là ta đã sống như thế nào và đã cố gắng ra sao. Mỗi người hãy biết trân trọng sự bình yên của cuộc sống, nhưng đồng thời cũng cần nuôi dưỡng ước mơ và không ngừng nỗ lực để hoàn thiện bản thân. Bởi lẽ, dù không thể trở thành pháo hoa rực rỡ trên bầu trời, ta vẫn có thể là ánh sáng nhỏ bé nhưng bền bỉ, âm thầm soi sáng cuộc đời mình và cả những người xung quanh.

# data[].attributes.body
Những ngày gần đây, mạng xã hội bất ngờ chùng xuống trước một câu hỏi ngắn gọn nhưng đầy sức nặng: “Nếu cả đời này không rực rỡ thì sao?”.

Khởi nguồn của dòng suy tư ấy xuất phát từ bài đăng của một chàng trai làm nghề giao hàng (shipper). Trong bức ảnh được chia sẻ, anh ngồi lặng lẽ bên vỉa hè giữa đêm khuya, cạnh chiếc xe máy mưu sinh quen thuộc sau một ngày dài nhọc nhằn. Đi kèm với khung cảnh ấy chỉ vỏn vẹn một dòng trạng thái: “Nếu cả đời này không rực rỡ thì sao?”.

Câu hỏi bâng quơ bỗng chốc trở thành trạm dừng chân cảm xúc cho hàng vạn người trẻ. Dưới phần bình luận, nhiều người đã để lại những dòng chia sẻ đầy tính chiêm nghiệm, như một cách tự ủi an chính mình: “Nếu cả đời này không rực rỡ thì sao? Thì cứ sống lặng lẽ, tử tế, không chen chân vào những thị phi cuộc đời. Rực rỡ là thứ người khác nhìn thấy, còn bình yên mới là điều tự mình cảm nhận". Một ý kiến khác lại ví von đầy hình ảnh: “Pháo hoa chỉ rực rỡ trong vài phút ngắn ngủi, nhưng ánh đèn đường lặng lẽ lại soi sáng suốt cả ngày đêm.” Những lời hồi đáp dung dị ấy nhanh chóng nhận được sự đồng cảm sâu sắc, bởi lẽ, giữa một thời đại tôn sùng sự hào nhoáng và thành công chớp nhoáng, dường như ai cũng thấy thấp thoáng bóng dáng áp lực của chính mình trong đó.

ĐỀ BÀI: Từ câu chuyện của chàng trai giao hàng trong đoạn trích, nhiều người đưa ra lời khuyên: "Nếu cả đời này không rực rỡ, thì cứ sống an phận, lặng lẽ, không cần cố gắng chen chân vào đời để giữ lấy sự bình yên". Em đồng tình hay phản đối với lời khuyên này? Hãy viết một bài văn nghị luận trình bày rõ ý kiến của em.

LƯU Ý:

1. Bám sát vào dàn ý đồng tình/phản đối quan điểm, vấn để nghị luận.

2. Sử dụng Checklist kiểm tra lại bài sau khi viết.

3. Chú ý định hướng tư duy: Các em có thể tán thành (vì sống bình yên, tử tế cũng là một hạnh phúc), hoặc phản đối (vì nếu ai cũng an phận, không cố gắng bứt phá thì xã hội sẽ không phát triển, tuổi trẻ cần phải có hoài bão), hoặc tán thành một phần (bình yên là tốt, nhưng không được nhầm lẫn với lười biếng, thiếu ý chí).

# data[].attributes.body
Ý kiến '' Học là một nghĩa vụ và chỉ học khi cần thiết '' gợi ra nhiều suy nghĩ về mục đích và thái độ học tập của mỗi người . Trước hết , có thể hiểu rằng học tập là trách nhiệm của mỗi cá nhân đối với bản thân , gia đình và xã hội . Nhờ học , mà con người có kiến thức , kỹ năng để phát triển bản thân và đóng góp cho cộng đồng . Vì vậy , coi học là một nghĩa vụ không phải là điều sai , bởi nó nhắc nhở mỗi người cần có ý thức và kỷ luật trong việc học tập . Tuy nhiên, nếu chỉ học khi thật sự cần thiết thì quan điểm này laij quá hạn ché . Kiến thức không pahir lúc nào cũng có thể học trong một sớm một chiều khi ta cần đến . Việc học

# data[].attributes.body
Trong cuộc sống, học tập giữ vai trò vô cùng quan trọng đối với sự phát triển của mỗi con người. Tuy nhiên, có ý kiến cho rằng: “Học là một nghĩa vụ và chỉ học khi cần thiết.” Em ko đồng tình với quan điểm này. Học tập là trách của học sinh và mỗi người trong xã hội, bởi nhờ học con người có thể tiếp thu tri thức, rèn luyện kỹ năng và hoàn thiện bản thân. Học là hoạt động diễn ra thường niên, suốt đời và đây là hoạt động tự nguyện chứ ko phải nghĩa vụ. Nếu chỉ học khi phải thi cử thì sẽ khó đạt được kết quả tốt. Hơn nữa, học tập không chỉ là trách nhiệm mà còn là nhu cầu giúp con người mở rộng hiểu biết, phát triển tư duy và thích nghi với sự thay đổi của xã hội. Những người thành công đều là những người luôn không ngừng học hỏi và trau dồi tri thức. Vì vậy, mỗi người cần nhận thức đúng đắn về ý nghĩa của việc học, chủ động học tập và rèn luyện thường xuyên để phát triển bản thân và đóng góp cho xã hội.

# data[].attributes.body
Quan điểm "Học là một nghĩa vụ và chỉ học khi cần thiết" là một tư duy thực dụng đầy tai hại. Việc coi học tập là một "nghĩa vũ" đã biến tri thức thành một sự ép buộc, một công cụ để đối phó thay vì là nền tảng giúp chúng ta phát triển. Không chỉ thế, tư tưởng "chỉ học khi cần" khiến con người rơi vào thế bị động. Như là trong kỷ nguyên số, nếu đợi đến khi nảy sinh nhu cầu mới bắt đầu tìm hiểu thì có lẽ cơ hội đã trôi qua. Điển hình chính là sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo khi những người học hỏi từ sớm đã làm chủ công nghệ, trong khi người đợi đến khi "cần" đã bị bỏ lại. Qua đó, ta thấy được tri thức không chỉ để phục vụ công việc mà còn để bồi đắp tâm hồn và khai sang bản thân. Vì vậy, thay vì đợi "cần" mới học, chúng ta cần chủ động biến việc học thành một bản năng, một nhu cầu tự thân để luôn sẵn sàng trước mọi biến động của cuộc sống.

# data[].attributes.body
Trong cuộc sống hiện nay, việc học tập luôn là vấn đề được nhiều người quan tâm và bàn luận. Có ý kiến cho rằng: “Học là một nghĩa vụ và chỉ học khi cần thiết.” Tuy nhiên, tôi không hoàn toàn tán thành với quan điểm này. Trước hết, học là quá trình con người tiếp thu tri thức, rèn luyện kỹ năng và phát triển bản thân. Việc coi học chỉ là nghĩa vụ và chỉ học khi cần thiết cho thấy cách nhìn hạn hẹp về ý nghĩa của việc học. Quan niệm này sai lầm ở chỗ nó làm giảm giá trị của tri thức, bởi kiến thức không chỉ phục vụ nhu cầu trước mắt mà còn là nền tảng cho tương lai. Trong thực tế, nếu con người chỉ học khi thấy cần thì sẽ dễ trở nên thụ động, thiếu hiểu biết và khó thích nghi với sự phát triển nhanh chóng của xã hội. Quan niệm đó thường xuất phát từ tâm lý lười biếng, thiếu ý chí hoặc môi trường giáo dục chưa khuyến khích tinh thần tự học. Tuy vậy, đôi khi việc học vì nghĩa vụ cũng có thể giúp con người duy trì kỷ luật, nhưng nếu chỉ dừng lại ở đó thì chưa đủ. Trên thực tế, nhiều người thành công luôn học hỏi không ngừng để hoàn thiện bản thân. Vì vậy, mỗi người cần nhận thức rằng học tập không chỉ là nghĩa vụ mà còn là nhu cầu và cơ hội để phát triển.

# data[].attributes.body
Đối với em, ý kiến “Học là một nghĩa vụ và chỉ học khi cần thiết” là chưa hoàn toàn đúng và cần được nhìn nhận một cách đầy đủ hơn. Trước hết, học tập đúng là nghĩa vụ của mỗi người, đặc biệt là học sinh, bởi thông qua học tập chúng ta có thể tiếp thu tri thức, rèn luyện kỹ năng và phát triển bản thân để trở thành người có ích cho gia đình và xã hội. Tuy nhiên, nếu cho rằng chỉ học khi cần thiết thì đó là một suy nghĩ hạn hẹp. Thực tế, tri thức của nhân loại là vô cùng rộng lớn và luôn thay đổi từng ngày, vì vậy con người cần phải học tập thường xuyên, liên tục và suốt đời. Việc học không chỉ phục vụ cho những nhu cầu trước mắt như thi cử hay công việc mà còn giúp con người mở rộng hiểu biết, hình thành tư duy, nhân cách và khả năng thích nghi với cuộc sống. Một người chỉ học khi thấy cần thiết sẽ dễ rơi vào tình trạng thụ động, thiếu kiến thức và khó phát triển bản thân. Vì vậy, mỗi chúng ta cần xác định học tập không chỉ là nghĩa vụ mà còn là quyền lợi và cơ hội để hoàn thiện mình. Là học sinh, em sẽ luôn cố gắng học tập chăm chỉ, chủ động tìm tòi và không ngừng trau dồi kiến thức để góp phần dựng xây đất nước tốt đẹp hơn.

# data[].attributes.body
Đề bài: Viết đoạn văn khoảng 200 chữ trình bày về quan điểm: "Học là một nghĩa vụ và chỉ học khi cần thiết". Anh/chị hãy nêu quan điểm về ý kiến trên?

# data[].attributes.body
3. Quy trình thực hành viết

3.1. Bước 1: Xác định yêu cầu đề (Phân tích đề)

Người viết cần gạch chân từ khóa và trả lời 3 câu hỏi cốt lõi:

1. Vấn đề/Ý kiến cần bàn luận là gì? (Xác định đúng trọng tâm để không lạc đề).

2. Thái độ của mình là gì? (Khẳng định rõ: Phản đối hoàn toàn hay phản đối một phần).

3. Phạm vi dẫn chứng lấy ở đâu? (Thực tế đời sống, lịch sử, văn học...).

3.2. Bước 2: Tìm ý và lập dàn ý

Mẹo tìm ý nhanh và sâu (Dành cho bước Brainstorming):

Kỹ thuật 5W1H để mổ xẻ vấn đề:

What: Quan niệm/hiện tượng sai lệch này thực chất là gì? Biểu hiện của nó?

Why: Vì sao nó sai? Vì sao nhiều người lại mắc phải/tin vào điều sai đó? (Tìm nguyên nhân).

Who: Ai là người chịu ảnh hưởng nặng nề nhất?

How: Hậu quả/hệ lụy cụ thể diễn ra như thế nào?

Kỹ thuật "Lật ngược vấn đề" (Reverse Thinking): Tưởng tượng nếu tất cả mọi người đều hùa theo cái sai đó thì xã hội sẽ ra sao? Đây là cách tìm ra những hệ lụy sâu sắc nhất để làm lí lẽ bác bỏ.

Kỹ thuật "Công nhận một nửa" (Nhượng bộ): Tìm xem ý kiến đó có điểm nào xuất phát từ thực tế có thể thông cảm được không, trước khi bác bỏ hoàn toàn. Điều này làm bài viết khách quan và thuyết phục hơn.

Form Lập dàn ý chi tiết (Áp dụng chung):

MỞ BÀI:

Dẫn dắt vào vấn đề đời sống cần bàn luận.

Trích dẫn lại ý kiến/hiện tượng (nếu đề có).

Nêu rõ quan điểm: Khẳng định dứt khoát sự không tán thành/phản đối của bản thân đối với vấn đề đó.

THÂN BÀI:

Luận điểm 1: Giải thích (Ngắn gọn)

Cắt nghĩa các từ khóa, khái niệm. Hiểu tóm lại ý kiến/hiện tượng đó nghĩa là gì? (Chỉ ra bản chất).

Luận điểm 2: Trình bày sự phản đối/bác bỏ (Trọng tâm)

Lí lẽ 1: Bác bỏ về mặt nhận thức (Nó sai ở đâu? Đi ngược lại đạo lý, chuẩn mực nào?). + Dẫn chứng.

Lí lẽ 2: Bác bỏ về mặt thực tiễn/hệ lụy (Nó gây ra tác hại gì cho cá nhân, những người xung quanh và xã hội?). + Dẫn chứng.

(Tùy chọn) Lí lẽ 3: Bác bỏ nguyên nhân ngụy biện (Nhiều người biện minh cho cái sai này vì lý do A, nhưng thực chất là B).

Luận điểm 3: Phân tích nguyên nhân (Vì sao có hiện tượng/quan niệm này?)

Nguyên nhân chủ quan (nhận thức, tâm lý...).

Nguyên nhân khách quan (môi trường, giáo dục, xã hội...).

Luận điểm 4: Mở rộng vấn đề (Góc nhìn đa chiều)

Nhượng bộ (Bác bỏ một phần): Tuy nhiên, trong một số hoàn cảnh cực kỳ đặc thù, ý kiến này có thể xuất phát từ nguyên nhân X... nhưng tựu trung lại nó vẫn mang tính tiêu cực.

Phản đề: Ngược lại với hiện tượng tiêu cực này, trong xã hội vẫn có rất nhiều người có lối sống/suy nghĩ đúng đắn (nêu 1-2 tấm gương).

Luận điểm 5: Đề xuất giải pháp và Bài học

Giải pháp: Làm thế nào để loại bỏ hiện tượng/quan niệm sai lầm này? (Từ phía cá nhân, gia đình, xã hội).

Bài học nhận thức và hành động cho bản thân.

KẾT BÀI:

Khẳng định lại một lần nữa tính chất sai lầm của vấn đề/ý kiến.

Gửi gắm thông điệp, lời kêu gọi tích cực tới người đọc.

3.3. Bước 3: Viết bài văn

Lưu ý quan trọng khi viết:

Giọng điệu (Tone): Cần dứt khoát, mạnh mẽ, rành mạch nhưng tuyệt đối không cực đoan, mạt sát hay công kích cá nhân. Giữ thái độ khách quan, dùng lí lẽ để bẻ gãy lí lẽ.

Hệ thống từ ngữ liên kết: Sử dụng các từ chỉ mối quan hệ tương phản, nhượng bộ, hoặc logic nhân quả để tạo sự mạch lạc.

Ví dụ: "Một số người cho rằng..., tuy nhiên thực tế chứng minh điều ngược lại..."; "Không thể phủ nhận rằng..., nhưng hệ lụy mà nó mang lại là..."; "Chính vì sự hiểu lầm đó mà...".

Sức mạnh của Dẫn chứng: Dẫn chứng phải có tính cập nhật, tiêu biểu và có thật. Phân tích dẫn chứng chứ không kể lể (Dẫn chứng đó chứng minh cho sự sai lầm như thế nào?).

3.4. Bước 4: Kiểm tra, chỉnh sửa, hoàn thiện sau khi viết

Dưới đây là Bảng Kiểm (Checklist) tiêu chuẩn giúp rà soát chất lượng bài nghị luận bác bỏ. Bạn có thể đối chiếu với mẫu của mình để bổ sung.

# data[].attributes.headline
Nghị luận về một vấn đề trong đời sống (trình bày ý kiến phản đối/bác bỏ).

# data[].attributes.subject
Nghị luận về một vấn đề trong đời sống (trình bày ý kiến phản đối/bác bỏ).

# data[].attributes.body
1. Khái niệm, bản chất, dấu hiệu nhận biết

Khái niệm: Là kiểu bài văn nghị luận mà người viết sử dụng lí lẽ và bằng chứng để phủ nhận, bác bỏ một quan niệm, ý kiến, hoặc hiện tượng đời sống sai lệch, tiêu cực; từ đó bảo vệ chân lí và lẽ phải.

Bản chất: Quá trình "phá hủy" một luận điểm sai (của người khác/của xã hội) bằng tư duy logic, đồng thời "xây dựng" lại một nhận thức đúng đắn. Không chỉ là nói "Tôi không đồng ý", mà phải chứng minh được "Vì sao điều đó sai và mang lại hệ lụy gì".

Dấu hiệu nhận biết: * Đề bài thường đưa ra một hiện tượng tiêu cực (ví dụ: bạo lực học đường, thói quen trì hoãn, miệt thị ngoại hình).

Đề bài trích dẫn một quan niệm phiến diện và yêu cầu bộc lộ thái độ (ví dụ: "Có ý kiến cho rằng: Chỉ cần học giỏi các môn tự nhiên là đủ để thành công. Em có tán thành không? Hãy viết bài văn...").

Các từ khóa trong đề: Bàn về, phản đối, không tán thành, suy nghĩ của em, bác bỏ...

2. Đối tượng người đọc, mục đích viết

Đối tượng người đọc: Những người đang quan tâm đến vấn đề; đặc biệt là những người đang có nhận thức sai lệch hoặc có hành vi tiêu cực liên quan đến vấn đề đang bàn luận.

Mục đích viết:

Thuyết phục người đọc nhận ra sự sai trái, phiến diện của vấn đề/ý kiến đó.

Cảnh tỉnh về những tác hại, hệ lụy có thể xảy ra.

Định hướng người đọc tới những suy nghĩ, thái độ và hành động đúng đắn, tích cực hơn.

# data[].attributes.body
Trong kho tàng tục ngữ Việt Nam, có nhiều câu nói giản dị nhưng chứa đựng bài học sâu sắc. Một trong số đó là câu: “Có công mài sắt, có ngày nên kim.” Câu tục ngữ đã gửi gắm thông điệp quý giá về lòng kiên trì, nỗ lực trong cuộc sống. Em hoàn toàn tán thành với ý nghĩa mà câu tục ngữ này mang lại.

Câu tục ngữ dùng hình ảnh “mài sắt” thành “kim” để nhấn mạnh rằng, dù việc tưởng chừng như không thể, nếu có lòng kiên trì thì vẫn sẽ thành công. Đây là lời khẳng định rằng mọi thành quả đều bắt nguồn từ sự bền bỉ và cố gắng không ngừng. Trong học tập, nếu chúng ta chăm chỉ luyện tập, kiên trì vượt qua khó khăn thì sẽ tiến bộ từng ngày. Một học sinh yếu môn Toán, nếu không bỏ cuộc mà kiên trì rèn luyện, chắc chắn sẽ có ngày đạt kết quả tốt. Trong cuộc sống, nhiều nhà khoa học, nghệ sĩ hay vận động viên cũng đã chứng minh rằng thành công không đến từ may mắn, mà từ sự nỗ lực bền bỉ qua năm tháng.

Lòng kiên trì còn giúp con người rèn luyện ý chí, vượt qua thử thách và không ngại thất bại. Nếu bỏ cuộc giữa chừng, ta sẽ chẳng bao giờ chạm đến thành công. Ngược lại, khi biết nhẫn nại, ta sẽ trưởng thành hơn, mạnh mẽ hơn và đạt được mục tiêu mình mong muốn. Vì vậy, câu tục ngữ không chỉ là lời khuyên, mà còn là kim chỉ nam cho mỗi người trên con đường học tập và cuộc sống.

Tóm lại, câu nói “Có công mài sắt, có ngày nên kim” là bài học sâu sắc về giá trị của sự kiên trì và nỗ lực. Mỗi chúng ta cần ghi nhớ và vận dụng lời dạy này để không ngừng cố gắng, rèn luyện bản thân, vượt qua khó khăn để đạt được thành công.

# data[].attributes.body
Có công mài sắt, có ngày nên kim là một câu thành ngữ tục ngữ có rất nhiều ý nghĩa trong cuộc sống bời vì nếu chúng ta không kiên trì thì chúng ta sẽ không thể đạt được mục tiêu và không xuất sắc được. Em hoàn thành đồng tình với câu này vì tất cả thành công trong cuộc đời chúng ta là từ sự chă, chỉ

Câu Có công mài sắt, có ngày nên kim là thể hiện rằng nếu mài được một cục sắt rất kiên trì mỗi ngày thì sẽ trở thành cái kim nhưng công mài sắt là công mà chúng ta rèn luyện và kiên trì mỗi ngày và cái kim thể hiện kết quả của công sức và sự kiên trì mỗi ngày. Kẻ cả chúng ta giỏi một thứ gì đó đến mức nào ngưng chúng ta không hàng ngày không kiên trì và quyết tâm thì chúng ta sẽ không thể đạt được mục tiêu và thành công được vì chúng ta không hàng ngày tập luyện. Tất cả các người thành công mà bạn thấy đã phải trải qua rất nhiều và không cuộc không có thành công nào dễ cả ngưng rất nhiều khó khăn. Một người rất nổi tiếng mà nhờ sự kiên trì đã thành công là Jack Ma từ trung quốc. Ông ấy đã sinh ra ở một gia đình nghèo và sự xuất sắc nhìn như bất khả thi nhưng nhờ sự chăm chỉ cà không bỏ cuộc vì hàng ngày phải dày sớm và làm việc đây là một ví dụ cho có công mài sắt, có ngày nên kim. Tuy có rất nhiều người kiên trì và thành công thì cũng có rất nhiều người lười biếng và hay để việc cho ngày mai. Những người đó sẽ trở thành một con người lười biếng và sẽ không thể xuất sắc được trong cuộc đời. Họ là những người rất hay nản trí vì phải kiên trì.

Một lần nữa tôi nghĩ rằng câu có công mài sắt, có ngày nên kim là một câu mà ai cũng phải áp rụng trong cuộc. Ai cũng phải nhớ câu tục ngữ và hàng ngằy em sẽ kiên trì làm bài tập và học bài hơn trơi điện tử

# data[].attributes.body
Có bao giờ bạn tự hỏi, tại sao có cùng một đích đến, nhưng có người đi đường bằng phẳng, còn người khác lại phải leo đèo lội suối? Thực tế rằng, cuộc đời vốn dĩ chẳng bao giờ chia đều những lá bài đẹp cho ta cả. Có người từ khi sinh ra đã có lá bài tốt đẹp, nhưng lại có người chỉ có thể ấp ủ khát khao thay đổi. Tuy nhiên, họ không than vãn hay chờ đợi may mắn mà lại nỗ lực qua ngày tháng. Và những sự cố gắng bền bỉ ấy đều được nhân ta đúc kết trong một câu tục ngữ: “Có công mài sắt, có ngày nên kim” quả thực rất đúng. Tôi hoàn toàn tán thành với chân lí được gửi gắm trong câu.

Câu tục ngữ “Có công mài sắt có ngày nên kim” có ẩn chứa hình ảnh giản dị mà giàu ý nghĩa. Từ một thanh sắt to, thô cứng, nếu ngày qua ngày kiên trì mài dũa, cuối cùng cũng có thể trở thành cây kim nhỏ bé mà hữu dụng. Điều đó chi thấy để đạt được thành quả, con người phải bỏ ra rất nhiều công sức và thời gian cũng như phải chịu khó, biết nhẫn nại và không bao giờ nản lòng trước thử thách thì không có gì mà chúng ta không thể làm được.

Trong cuộc sống, lòng kiên trì đã giúp chúng ta có thể chiến thắng và san bằng nghịch cảnh. Tiêu biểu nhất chính là cô bé Helen Keller, một người bị câm, mù và điếc sau khi bị bệnh, tưởng chừng đã bị chính bóng tối và sự im lặng tuyệt vọng ấy giam giữ vĩnh viễn. The nhưng, bằng một ý chí kiên cường và nỗ lực không ngừng nghỉ, cô đã vượt qua nghịch cảnh mặc kệ những sự khinh thường bên ngoài. Cô không thể chữa khỏi bệnh nhưng đã trở thành biểu tượng truyền cảm hứng nhờ sự nghị lực. Chính sự nỗ lực bền bỉ ấy đã trở thành đòn đẩy mạnh mẽ, và đã chứng minh rằng: Khi ý chí đủ lớn, không vực thẳm nào là không thể vượt qua.

Ngoài ra, nỗ lực còn giúp con người tạo nên bản lĩnh và nuôi dưỡng đam mê. Họ luôn có thái độ sống tích cực, dám đối mặt với khó khăn thay vì sợ hãi hay than vãn. Ví dụ điển hình như là những học sinh nghèo khó có xuất phát điểm thiếu xót. Họ thiếu thốn về vật chất và không có điều kiện đủ đầy như chúng ta nhưng thay vì chọn cách buông xuôi, họ chọn nghịch cảnh làm động lực để tiếp tục học tập chăm chỉ. Chính sự thiếu thốn đã giúp những học sinh chịu được áp lực, nhạy bén hơn và không bao giờ lùi bước trước gian nan. Sau tất cả, chính kiên trì đã tôi luyện lên bản lĩnh thép giúp họ bước lên những nấc thang thành công.

Tuy nhiên, hiện nay có không ít bạn trẻ đang thiếu đi sự nỗ lực. Đứng trước thử thách, họ dễ nản lòng, bỏ cuộc mà không cố gắng vượt qua. Hậu quả là những ước mơ dang dở dừng lại và thành công thì ngày càng trở nên xa vời. Vậy nên, là một học sinh chúng ta nên rèn luyện đức tính kiên trì mỗi ngày dù khó khăn. Ta dễ bỏ cuộc chỉ vì áp lực từ mọi người, nên hãy đừng bao giờ so sánh bản thân với người khác rồi ghen tị mà hãy tập trung vào con đường riêng của mình rồi cố gắng vượt qua bản thân trước đây. Học hỏi một cách kỉ luật chính là một cách để kéo bạn khỏi những tháng ngày u tối vây quanh bởi những cái bóng của người khác.

Dòng chảy của thời gian chưa bao giờ dừng lại, và hành trình đi tìm kiếm những giá trị thực sự của bản thân cũng vậy. Trên con đường dẫn tới thành công ấy, nỗ lực sẽ luôn là người bạn đồng hành nâng đỡ từng bước chân ta đi. Cùng với đấy, câu tục ngữ “Có công mài sắt có ngày nên kim “ cũng là một bài học quý bái, luôn nhắc nhở chúng ta phải kiên trì, không ngừng phấn đấu để đạt mục tiêu. Vì thế, ngay từ bây giờ ta hãy kiên trì theo đuổi ước mơ, không ngại gian khổ vì tương lai tốt đẹp.

# data[].attributes.body
Cuộc sống của chúng ta vốn dĩ là một bức tranh muôn màu với không ít những khó khăn và thử thách. Trên con đường vươn tới thành công, con người không chỉ cần có tài năng thiên bẩm mà quan trọng hơn cả là một ý chí sắt đá, không chịu lùi bước. Nhận thức được điều này, từ xa xưa, ông cha ta đã đúc kết và gửi gắm một bài học vô cùng sâu sắc qua câu tục ngữ: “Có công mài sắt, có ngày nên kim”. Cá nhân em hoàn toàn đồng tình và tán thành với quan niệm đúng đắn này, bởi lẽ, lòng kiên trì chính là chiếc chìa khóa vạn năng, quan trọng nhất để mở ra cánh cửa thành công.

Trước tiên, chúng ta cần hiểu rõ ý nghĩa của câu tục ngữ này. Về nghĩa đen, “sắt” là một khối kim loại to lớn, thô kệch và vô cùng cứng rắn. Ngược lại, “kim” lại là một vật vô cùng nhỏ bé, mỏng manh nhưng rất sắc nhọn, thường được dùng để khâu vá. Để có thể mài một thỏi sắt khổng lồ thành một chiếc kim bé tí xíu là một công việc tưởng chừng như không tưởng, đòi hỏi ở người thợ rất nhiều thời gian, công sức và một sự nhẫn nại phi thường. Từ hình ảnh hết sức sinh động ấy, câu tục ngữ mang đến một lớp nghĩa bóng sâu xa: khuyên nhủ con người ta rằng, chỉ cần có lòng kiên trì, nỗ lực bền bỉ và không bao giờ chịu khuất phục trước khó khăn, thì dù công việc có gian nan, trắc trở đến đâu, cuối cùng chúng ta cũng sẽ gặt hái được những thành quả xứng đáng.

Vì sao ta lại khẳng định như vậy? Trước hết, ta phải thừa nhận rằng khó khăn là một phần tất yếu của cuộc sống, không có một con đường dẫn đến thành công nào lại chỉ trải đầy hoa hồng. Nếu bản thân ta dễ dàng chùn bước, bỏ cuộc ngay khi vừa gặp trở ngại, ta sẽ mãi mãi đứng yên một chỗ và hoài phí thời gian. Sự kiên trì giúp chúng ta giữ vững được mục tiêu ban đầu, giữ được sự bình tĩnh để từ đó tìm ra giải pháp khắc phục sau mỗi lần thất bại.

Hơn thế nữa, kiên trì còn là "lò lửa" tôi luyện bản lĩnh và giá trị của mỗi con người. Quá trình nỗ lực vươn lên, hay chính là quá trình "mài sắt", không chỉ giúp ta đạt được mục đích mà còn là cơ hội để tích lũy kinh nghiệm, rèn giũa sự nhẫn nại và một ý chí mạnh mẽ. Những thành quả được đổi lấy bằng chính mồ hôi, công sức và sự nỗ lực không ngừng nghỉ bao giờ cũng mang lại cảm giác ngọt ngào, tự hào và bền vững nhất.

Thực tế lịch sử và cuộc sống đã chứng minh điều đó. Ta không thể không nhắc đến Thomas Edison cùng hàng ngàn lần thất bại với các vật liệu khác nhau trước khi phát minh ra chiếc bóng đèn sợi đốt thắp sáng cho cả nhân loại. Hay như chính Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại của chúng ta, Người đã kiên trì, tranh thủ từng chút thời gian tự học ngoại ngữ trong những năm tháng bôn ba làm phụ bếp, cào tuyết vô cùng cực nhọc để tìm ra con đường cứu nước. Đâu chỉ có những vĩ nhân, ngay trong chính môi trường học tập của tập thể lớp 7B3 chúng em, lòng kiên trì vẫn luôn hiện hữu. Đó là hình ảnh của những người bạn trong Câu lạc bộ Yêu môn Ngữ văn đã miệt mài rèn luyện từng nét chữ, viết đi viết lại từng đoạn văn để kĩ năng phân tích nhân vật ngày một sắc sảo hơn. Hay như chính bản thân em và các bạn, để hoàn thành tốt các bài kiểm tra giữa kì vừa qua, chúng em đã phải kiên nhẫn tìm tòi cách giải cho từng bài toán Hình học hóc búa, kiên trì học thuộc từng từ vựng tiếng Anh hay nhẫn nại ghi nhớ các sự kiện Lịch sử. Tất cả những tấm gương ấy đều là minh chứng sống động cho sức mạnh của sự kiên trì.

Tuy nhiên, lật ngược lại vấn đề, thật đáng buồn khi trong xã hội hiện nay, đặc biệt là ở một bộ phận giới trẻ, vẫn còn tồn tại những cá nhân mang lối sống lười biếng, hèn nhát trước khó khăn. Họ rất dễ gục ngã, mất đi niềm tin chỉ sau một vài lần vấp ngã nhỏ, hoặc luôn mang trong mình tâm lí ỷ lại, "há miệng chờ sung", muốn có thành quả nhưng lại không chịu bỏ công sức. Những người sống thiếu ý chí và nghị lực như vậy chắc chắn sẽ rất dễ bị tụt hậu, bị dòng chảy của xã hội bỏ lại phía sau và vĩnh viễn không thể chạm tay đến ước mơ của chính mình.

Tóm lại, ý kiến và thông điệp được gửi gắm qua câu tục ngữ "Có công mài sắt, có ngày nên kim" là hoàn toàn xác đáng. Đó không chỉ là một lời khuyên mà còn là một kim chỉ nam dẫn đường cho mọi hành động của chúng ta trong cuộc sống. Qua đây, bản thân em nhận thức sâu sắc được rằng kiên trì là một phẩm chất cốt lõi, không thể thiếu để tạo nên thành công. Em tự hứa với lòng mình sẽ luôn nỗ lực không ngừng trong học tập, tuyệt đối không nản chí trước những bài toán khó hay những đề văn dài. Em sẽ tích cực rèn luyện thói quen tự học, tự lập mỗi ngày để có thể mài dũa "thỏi sắt" của bản thân thành một "chiếc kim" sắc bén, có ích cho xã hội.

# data[].attributes.body
Trong cuộc sống, con đường đi đến thành công chưa bao giờ là dễ dàng. Mỗi người đều phải đối mặt với những khó khăn, thử thách trên hành trình thực hiện ước mơ của mình. Để vượt qua những trở ngại ấy, con người không chỉ cần tài năng mà còn phải có ý chí và sự bền bỉ. Từ xa xưa, ông cha ta đã gửi gắm bài học sâu sắc qua câu tục ngữ: “Có công mài sắt, có ngày nên kim”. Câu nói giản dị nhưng chứa đựng ý nghĩa lớn lao về giá trị của lòng kiên trì trong cuộc sống. Em hoàn toàn tán thành với quan điểm đúng đắn này, bởi sự nỗ lực bền bỉ chính là chìa khóa quan trọng giúp con người đạt được thành công.

Trước hết, cần hiểu rõ ý nghĩa của câu tục ngữ. Theo nghĩa đen, “sắt” là một khối kim loại to và cứng, còn “kim” là vật nhỏ bé, sắc nhọn dùng để khâu vá. Để mài một thỏi sắt lớn thành chiếc kim nhỏ là công việc rất khó khăn, đòi hỏi nhiều thời gian và sự nhẫn nại. Từ hình ảnh đó, ông cha ta muốn gửi gắm một bài học sâu sắc. Theo nghĩa bóng, câu tục ngữ khuyên con người phải kiên trì, bền bỉ và không nản chí trước khó khăn. Nếu chúng ta luôn cố gắng và nỗ lực từng ngày thì dù mục tiêu có khó khăn đến đâu cũng sẽ đạt được kết quả tốt đẹp.

Sở dĩ lòng kiên trì có vai trò quan trọng bởi trên con đường đi đến thành công luôn tồn tại nhiều trở ngại. Không có thành quả nào tự nhiên mà có, tất cả đều phải được đánh đổi bằng thời gian và công sức. Nếu con người dễ dàng bỏ cuộc khi gặp khó khăn thì sẽ không thể tiến bộ hay đạt được mục tiêu của mình. Kiên trì giúp chúng ta giữ vững niềm tin, bình tĩnh tìm cách giải quyết vấn đề và tiếp tục tiến về phía trước. Nhờ có sự nỗ lực bền bỉ, con người có thể vượt qua giới hạn của bản thân và dần hoàn thiện mình hơn.

Bên cạnh đó, sự kiên trì còn giúp rèn luyện bản lĩnh và ý chí mạnh mẽ. Trong quá trình nỗ lực để đạt được mục tiêu, con người sẽ tích lũy thêm kinh nghiệm, học hỏi được nhiều điều mới và trở nên trưởng thành hơn. Thành quả đạt được nhờ sự cố gắng luôn mang lại niềm vui và giá trị bền vững. Lịch sử và thực tế đã chứng minh điều đó qua nhiều tấm gương tiêu biểu. Chẳng hạn, nhà phát minh Thomas Edison đã phải trải qua hàng nghìn lần thử nghiệm thất bại trước khi chế tạo thành công bóng đèn điện. Nếu ông bỏ cuộc giữa chừng thì thế giới có lẽ đã không có phát minh quan trọng ấy. Một ví dụ khác là Hồ Chí Minh, người đã kiên trì học tập và bôn ba khắp nơi để tìm con đường cứu nước cho dân tộc Việt Nam. Những tấm gương ấy cho thấy lòng kiên trì có thể tạo nên những thành tựu lớn lao.

Tuy nhiên, trong cuộc sống vẫn còn không ít người thiếu ý chí và nghị lực. Một số người dễ dàng nản chí khi gặp khó khăn hoặc luôn trông chờ vào sự giúp đỡ của người khác. Đặc biệt, một bộ phận giới trẻ hiện nay còn mang tâm lí lười biếng, ngại cố gắng và muốn đạt được thành công một cách nhanh chóng. Những thái độ sống như vậy sẽ khiến con người khó đạt được mục tiêu và dễ bị tụt lại phía sau. Điều đó càng cho thấy giá trị đúng đắn của bài học mà câu tục ngữ đã gửi gắm.

Từ ý nghĩa sâu sắc của câu tục ngữ, mỗi người cần nhận thức rõ rằng lòng kiên trì là phẩm chất vô cùng quan trọng trong cuộc sống. Đối với học sinh, sự kiên trì càng cần thiết trong quá trình học tập và rèn luyện. Chúng ta cần chăm chỉ học bài, không nản lòng trước những bài toán khó hay những bài văn dài. Đồng thời, mỗi học sinh nên rèn luyện thói quen tự học, tự giác và luôn cố gắng hoàn thiện bản thân mỗi ngày.

Có thể khẳng định rằng câu tục ngữ “Có công mài sắt, có ngày nên kim” là một bài học quý giá mà ông cha ta để lại. Lòng kiên trì giúp con người vượt qua khó khăn và tiến gần hơn đến thành công. Vì vậy, mỗi chúng ta cần rèn luyện ý chí, nỗ lực không ngừng và luôn tin tưởng vào kết quả của sự cố gắng. Khi con người biết kiên trì và bền bỉ, những mục tiêu tưởng chừng rất khó khăn cũng có thể trở thành hiện thực.

# data[].attributes.body
Trong cuộc sống, khi mà mình làm bất kỳ việc gì,nếu cứ vội vàng quá thường sẽ dễ bị thất bại. Trái lại, ta biết cố gắng làm từ từ từng bước thì dù cho mọi việc có khó khăn đi chăng vẫn tự mình hoàn thành được. Chính vì thế ông cha ta có câu "có công mài sắt có ngày nên kim" đã cho ta bài học sâu sắc.

Về nghĩa đen, câu tục ngữ muốn nói rằng nếu 1 ng kiên trì mài một khối sắt cứng còn to nữa thì cũng sẽ có một ngày nào đó cũng sẽ tạo ra một cây kim. Còn về nghĩa bóng hình ảnh sắt được nói tượng trưng cho công việc khó khăn, kim thì tượng trưng kết quả đạt được sau bao nhiêu công sức nổ lực của chính bản thân mình làm ra. Nên vậy, câu tục ngữ đang muốn nhắc nhở cho chúng ta là chỉ cần nổ lực, cố gắng, quyết tâm thì chuyện gì khó khăn đến đâu thì chúng ta vẫn có thể giải quyết được.

Tuy nhiên, trong xã hội hiện đại, thật đáng tiếc khi vẫn còn một bộ phận giới trẻ mang thái độ sống hời hợt, lười biếng. Họ dễ dàng gục ngã sau một lần thất bại, hay luôn mong chờ một phép màu nào đó giúp mình thành công mà không muốn bỏ ra sức lao động. Những người thiếu ý chí như vậy sẽ sớm bị bỏ lại phía sau, đánh mất đi cơ hội để khẳng định giá trị bản thân. Sự nản chí chính là liều thuốc độc giết chết mọi ước mơ khi còn đang ấp ủ

Tóm lại, câu tục ngữ" có công mài sắt có ngày nên kim" là một lời khuyen đúng đắn và sâu sắc. Nó nhắc nhở chúng ta rằng sự kiên trì và nổ lực không ngừng nghỉ là cánh cửa mở tới vinh quang, tôi hiểu rằng mình cần làm gì. Đó là không nản lòng trước những thử thách và luôn cố gắng rèn luyện bản thân mình. Chỉ có vậy chúng ta mới có thể biến ước mơ non nớt ấy thành hiện thực.

# data[].attributes.body
Trong cuộc sống, thành công không bao giờ là một món quà được bày sẵn trên thảm đỏ, mà nó là kết quả của một hành trình chinh phục đầy rẫy chông gai. Để đạt được mục đích, con người không chỉ cần đến tài năng thiên bẩm mà quan trọng hơn cả là một ý chí sắt đá và sự kiên trì bền bỉ. Thấu hiểu điều đó, ông cha ta từ xưa đã đúc kết bài học sâu sắc qua câu tục ngữ: “Có công mài sắt, có ngày nên kim”. Bản thân là một học sinh, em hoàn toàn tán thành với quan niệm này, bởi lòng kiên trì chính là chiếc chìa khóa vạn năng để mở ra cánh cửa của mọi ước mơ.

Trước hết, ta cần cảm nhận được sức nặng của hình ảnh ẩn dụ mà câu tục ngữ gửi gắm. "Sắt" vốn là một khối kim loại thô cứng, to lớn, trong khi "kim" lại là một vật dụng vô cùng nhỏ bé, tinh xảo. Để biến một thanh sắt vô tri thành một cây kim sắc nhọn, người thợ phải trải qua một quá trình mài giũa không ngừng nghỉ, tiêu tốn biết bao mồ hôi, công sức và cả sự nhẫn nại qua từng ngày tháng. Mượn hình ảnh ấy, câu tục ngữ khuyên nhủ chúng ta rằng: Dẫu công việc có gian nan, thử thách có lớn tựa núi cao, chỉ cần ta giữ vững lòng tin và sự nỗ lực bền bỉ, không bao giờ bỏ cuộc, thì chắc chắn sẽ gặt hái được thành quả xứng đáng.

Tại sao chúng ta lại cần đến lòng kiên trì như vậy? Bởi lẽ, trên đời này chẳng có con đường nào dẫn đến vinh quang mà lại trải đầy hoa hồng. Khó khăn là một phần tất yếu của cuộc sống, nó đóng vai trò như một bộ lọc để phân loại người mạnh mẽ và kẻ yếu hèn. Khi đứng trước một bài toán hóc búa hay một đề văn dài, nếu ta vội vàng buông xuôi, ta sẽ mãi mãi dậm chân tại chỗ trong sự thiếu hụt kiến thức. Ngược lại, sự kiên trì giúp ta giữ được cái đầu lạnh để bình tĩnh tìm ra giải pháp, giúp ta vượt qua những giới hạn thông thường của bản thân. Hơn thế nữa, quá trình "mài sắt" đầy gian khổ ấy chính là môi trường tuyệt vời nhất để con người tích lũy kinh nghiệm, rèn luyện sự nhẫn nại và bản lĩnh vững vàng. Những thành quả được tạo nên từ mồ hôi và nước mắt bao giờ cũng có giá trị bền vững và mang lại niềm tự hào sâu sắc hơn bất cứ sự may mắn nhất thời nào.

Nhìn vào những trang sử vàng hay thực tế cuộc sống, ta sẽ thấy lòng kiên trì đã tạo nên những điều kỳ diệu. Đó là Thomas Edison với hàng ngàn lần thất bại trước khi thắp sáng cả thế giới bằng bóng đèn sợi đốt. Đó là hình ảnh Bác Hồ kính yêu, người đã kiên trì tự học ngoại ngữ trong những năm tháng bôn ba khắp năm châu bốn biển để tìm ra con đường cứu nước. Nhưng chẳng cần nhìn đâu xa, tinh thần ấy hiện hữu ngay trong tập thể lớp 7A5 thân yêu của chúng mình. Em vẫn luôn ngưỡng mộ những người bạn trong CLB Yêu môn Ngữ văn, có những bạn lúc đầu viết câu chữ còn vụng về, nhưng nhờ sự bền bỉ rèn luyện, miệt mài đọc sách và viết đi viết lại từng đoạn văn mỗi tối, nay đã sở hữu những bài viết đầy cảm xúc và sức thuyết phục. Hay như câu chuyện về một người bạn cùng lớp từng rất sợ môn Tiếng Anh, nhưng nhờ mỗi ngày đều đặn học mười từ vựng không sót ngày nào, nay đã có thể tự tin giao tiếp. Đó chính là những minh chứng sống động nhất cho thấy "sắt" đang dần trở thành "kim" nhờ sự mài giũa bền bỉ.

Tuy nhiên, trong xã hội hiện đại, thật đáng tiếc khi vẫn còn một bộ phận giới trẻ mang thái độ sống hời hợt, lười biếng. Họ dễ dàng gục ngã sau một lần thất bại, hay luôn mong chờ một phép màu nào đó giúp mình thành công mà không muốn bỏ ra sức lao động. Những người thiếu ý chí như vậy sẽ sớm bị bỏ lại phía sau, đánh mất đi cơ hội để khẳng định giá trị bản thân. Sự nản chí chính là liều thuốc độc giết chết mọi ước mơ ngay từ khi chúng còn là mầm mống.

Tóm lại,"Có công mài sắt, có ngày nên kim" vẫn vẹn nguyên giá trị và là kim chỉ nam cho mọi hành động của chúng ta. Sự kiên trì không phải là một năng khiếu bẩm sinh mà là kết quả của một quá trình rèn luyện mỗi ngày. Là một học sinh, em tự hứa với bản thân sẽ luôn cố gắng không ngừng trong học tập, không nản lòng trước những thử thách mới và luôn giữ vững niềm tin vào con đường mình đã chọn. Bởi em tin rằng, chỉ cần ta không dừng lại, thì mỗi bước đi dù nhỏ nhất cũng đang đưa ta gần hơn tới đỉnh vinh quang.

# data[].attributes.body
Trong cuộc sống, con người luôn phải đối mặt với nhiều khó khăn và thử thách. Để đạt được thành công, không chỉ cần tài năng mà còn cần ý chí, sự nỗ lực và lòng kiên trì. Từ xa xưa, ông cha ta đã đúc kết bài học quý giá qua câu tục ngữ: “Có công mài sắt, có ngày nên kim.” Đây là một lời khuyên sâu sắc về giá trị của sự kiên trì và bền bỉ trong cuộc sống. Em hoàn toàn tán thành với quan niệm đúng đắn này, bởi lòng kiên trì chính là chìa khóa quan trọng giúp con người đạt tới thành công.

Trước hết, câu tục ngữ cần được hiểu rõ qua cả nghĩa đen và nghĩa bóng. Về nghĩa đen, “sắt” là khối kim loại to, cứng, còn “kim” là vật nhỏ bé, sắc nhọn dùng để khâu vá. Để mài một thỏi sắt lớn thành một chiếc kim nhỏ bé là công việc vô cùng khó khăn, đòi hỏi nhiều thời gian, công sức và sự nhẫn nại. Qua hình ảnh đó, ông cha ta muốn gửi gắm một thông điệp sâu sắc: nếu con người có lòng kiên trì, nỗ lực bền bỉ và không bỏ cuộc trước khó khăn thì dù công việc có gian nan đến đâu cũng sẽ đạt được kết quả tốt đẹp.

Thật vậy, trong cuộc sống, khó khăn và thất bại là điều không thể tránh khỏi. Không có con đường nào dẫn đến thành công mà hoàn toàn bằng phẳng. Nếu chúng ta dễ dàng bỏ cuộc khi gặp trở ngại thì sẽ không thể tiến xa hơn. Ngược lại, sự kiên trì giúp con người giữ vững mục tiêu, bình tĩnh tìm ra cách giải quyết vấn đề và vượt qua giới hạn của bản thân. Khi kiên trì theo đuổi mục tiêu, mỗi bước tiến dù nhỏ cũng đưa chúng ta đến gần thành công hơn.

Không chỉ giúp vượt qua khó khăn, lòng kiên trì còn rèn luyện bản lĩnh và giá trị của con người. Quá trình nỗ lực vươn lên giống như việc “mài sắt” từng ngày. Trong quá trình đó, con người tích lũy được kinh nghiệm, rèn luyện sự nhẫn nại và hình thành ý chí mạnh mẽ. Thành quả đạt được bằng mồ hôi và công sức luôn có ý nghĩa sâu sắc và bền vững hơn nhiều so với những thành công dễ dàng. Chính quá trình cố gắng đó giúp con người trưởng thành và hoàn thiện bản thân.

Trong thực tế, có rất nhiều tấm gương tiêu biểu cho tinh thần kiên trì. Nhà phát minh Thomas Edison đã trải qua hàng nghìn lần thất bại trước khi tạo ra bóng đèn sợi đốt. Ông từng nói rằng mình không thất bại mà chỉ tìm ra hàng nghìn cách chưa đúng. Nhờ sự bền bỉ và niềm tin vào mục tiêu, ông đã mang lại một phát minh vĩ đại cho nhân loại. Ngoài ra, Chủ tịch Hồ Chí Minh cũng là tấm gương sáng về ý chí và nghị lực. Trong những năm tháng bôn ba tìm đường cứu nước, Người đã kiên trì tự học nhiều ngoại ngữ và kiến thức mới dù hoàn cảnh vô cùng khó khăn. Chính sự kiên trì ấy đã góp phần giúp Người tìm ra con đường giải phóng dân tộc. Ngay trong đời sống học tập của chúng ta, những bạn học sinh chăm chỉ luyện tập mỗi ngày, không nản lòng trước những bài toán khó hay những bài văn dài, cuối cùng cũng đạt được kết quả tốt.

Tuy nhiên, bên cạnh những tấm gương đáng quý ấy, vẫn còn nhiều người thiếu ý chí và sự kiên trì. Một số người dễ dàng bỏ cuộc khi gặp thất bại, hoặc mang tâm lí lười biếng, trông chờ vào người khác. Thái độ sống như vậy sẽ khiến họ khó đạt được mục tiêu và dễ bị tụt lại phía sau trong xã hội. Vì thế, mỗi người cần tự rèn luyện cho mình tinh thần cố gắng và không ngại khó khăn.

Tóm lại, câu tục ngữ “Có công mài sắt, có ngày nên kim” là một lời khuyên đúng đắn và giàu ý nghĩa. Nó nhắc nhở chúng ta rằng sự kiên trì và nỗ lực bền bỉ chính là con đường dẫn tới thành công. Là học sinh, em hiểu rằng mình cần phải chăm chỉ học tập, không nản lòng trước những thử thách và luôn cố gắng rèn luyện bản thân mỗi ngày. Chỉ khi có ý chí và lòng kiên trì, chúng ta mới có thể biến ước mơ của mình thành hiện thực.

# data[].attributes.body
Trong cuộc sống, con đường dẫn đến thành công không phải lúc nào cũng bằng phẳng mà thường đầy khó khăn và thử thách. Để vượt qua những trở ngại ấy, con người không chỉ cần tài năng mà còn cần sự kiên trì và nỗ lực bền bỉ. Chính vì vậy, ông cha ta đã gửi gắm một bài học sâu sắc qua câu tục ngữ “Có công mài sắt, có ngày nên kim.” Câu nói giản dị nhưng chứa đựng chân lí đúng đắn về giá trị của lòng kiên trì trong cuộc sống.

Theo nghĩa đen, “sắt” là khối kim loại to và cứng, còn “kim” là vật nhỏ bé dùng để khâu vá. Để mài một thỏi sắt lớn thành chiếc kim nhỏ cần rất nhiều thời gian, công sức và sự nhẫn nại. Qua hình ảnh đó, câu tục ngữ muốn nhắn nhủ rằng nếu con người kiên trì, nỗ lực và không bỏ cuộc trước khó khăn thì dù công việc có gian nan đến đâu cũng sẽ đạt được kết quả tốt đẹp.

Thực tế cho thấy, không có thành công nào tự nhiên mà có. Nếu con người dễ dàng nản chí khi gặp thất bại thì sẽ khó đạt được mục tiêu. Ngược lại, sự kiên trì giúp chúng ta giữ vững ý chí, vượt qua trở ngại và tiến gần hơn đến thành công. Trong quá trình cố gắng ấy, con người còn rèn luyện được bản lĩnh, sự nhẫn nại và tích lũy nhiều kinh nghiệm quý giá.

Trong thực tế có nhiều tấm gương tiêu biểu cho tinh thần kiên trì. Nhà phát minh Thomas Edison đã trải qua hàng nghìn lần thử nghiệm thất bại trước khi phát minh thành công bóng đèn điện. Hay Hồ Chí Minh với ý chí bền bỉ đã không ngừng học tập, rèn luyện trong nhiều năm để tìm con đường giải phóng dân tộc. Những tấm gương ấy đã chứng minh rằng lòng kiên trì chính là chìa khóa dẫn đến thành công.

Tuy nhiên, trong cuộc sống vẫn còn một số người thiếu ý chí, dễ nản lòng khi gặp khó khăn. Họ nhanh chóng bỏ cuộc hoặc trông chờ vào sự giúp đỡ của người khác. Điều đó khiến họ khó đạt được mục tiêu và dễ bị tụt lại phía sau. Vì vậy, mỗi người cần rèn luyện cho mình tinh thần kiên trì và ý chí vươn lên.

Tóm lại, câu tục ngữ “Có công mài sắt, có ngày nên kim” đã khẳng định giá trị to lớn của lòng kiên trì trong cuộc sống. Là học sinh, em cần luôn cố gắng học tập, không nản lòng trước khó khăn và rèn luyện thói quen tự học mỗi ngày để đạt được ước mơ của mình. Chỉ khi kiên trì và nỗ lực không ngừng, chúng ta mới có thể chạm tới thành công.

# data[].attributes.body
Đề bài luyện tập:

Viết bài văn nghị luận trình bày ý kiến tán thành của em về thông điệp được gửi gắm qua câu tục ngữ: "Có công mài sắt, có ngày nên kim" (Bàn về giá trị của lòng kiên trì, nỗ lực trong cuộc sống).

Gợi ý viết bài chi tiết (Dàn ý phân tích):

1. Mở bài:

Dẫn dắt: Cuộc sống luôn đầy rẫy những khó khăn, thử thách. Để đạt được thành công, con người không chỉ cần tài năng mà còn cần đến một ý chí sắt đá.

Nêu vấn đề và ý kiến tán thành: Từ xa xưa, ông cha ta đã đúc kết bài học sâu sắc qua câu tục ngữ "Có công mài sắt, có ngày nên kim". Em hoàn toàn đồng tình và tán thành với quan niệm đúng đắn này. Lòng kiên trì chính là chìa khóa quan trọng nhất dẫn đến thành công.

2. Thân bài:

Luận điểm 1: Giải thích vấn đề (Hiểu thế nào cho đúng?)

Nghĩa đen: "Sắt" là khối kim loại to, cứng; "kim" là vật nhỏ bé, sắc nhọn dùng để khâu vá. Để mài một thỏi sắt thành một chiếc kim là một công việc đòi hỏi rất nhiều thời gian, công sức và sự nhẫn nại.

Nghĩa bóng (Thông điệp): Câu tục ngữ mượn hình ảnh đó để khuyên nhủ con người: Chỉ cần có lòng kiên trì, nỗ lực bền bỉ, không bỏ cuộc trước khó khăn thì dù công việc có gian nan đến đâu cũng sẽ gặt hái được thành quả xứng đáng.

Luận điểm 2: Bàn luận, chứng minh (Tại sao lại tán thành?)

Lí lẽ 1: Khó khăn là điều tất yếu, kiên trì giúp ta vượt qua giới hạn bản thân.

Phân tích: Không có thành công nào trải đầy hoa hồng. Nếu dễ dàng bỏ cuộc khi gặp trở ngại, ta sẽ mãi đứng yên một chỗ. Sự kiên trì giúp ta giữ vững mục tiêu, bình tĩnh tìm ra giải pháp để vượt qua thất bại.

Lí lẽ 2: Kiên trì tôi luyện bản lĩnh và giá trị con người.

Phân tích: Quá trình nỗ lực vươn lên ("mài sắt") giúp con người tích lũy kinh nghiệm, rèn luyện sự nhẫn nại và ý chí mạnh mẽ. Thành quả đạt được bằng mồ hôi công sức bao giờ cũng ngọt ngào và bền vững hơn.

Bằng chứng thực tế: (Chọn 1-2 dẫn chứng tiêu biểu, phân tích sâu)

Dẫn chứng vĩ nhân: Thomas Edison với hàng ngàn lần thất bại trước khi phát minh ra bóng đèn sợi đốt; hoặc Chủ tịch Hồ Chí Minh kiên trì tự học ngoại ngữ trong những năm tháng bôn ba tìm đường cứu nước.

Dẫn chứng thực tế gần gũi: Để bài viết thêm phần sinh động và thuyết phục, các em học sinh lớp 7B3 hoàn toàn có thể lấy dẫn chứng từ chính những tấm gương nỗ lực vươn lên trong học tập của các bạn cùng lớp, hoặc câu chuyện về sự bền bỉ rèn luyện kĩ năng viết bài của các thành viên trong CLB Yêu môn Ngữ văn. Những câu chuyện người thật việc thật này sẽ mang lại sức nặng cảm xúc rất lớn.

Luận điểm 3: Bàn luận mở rộng (Lật ngược vấn đề)

Phản đề: Bên cạnh những tấm gương kiên trì, đáng buồn là trong xã hội (đặc biệt là một bộ phận giới trẻ hiện nay) vẫn còn những người mang thái độ sống hèn nhát, lười biếng. Họ dễ gục ngã, mất niềm tin sau những lần vấp ngã, hoặc luôn mang tâm lí "há miệng chờ sung".

Hậu quả: Những người thiếu ý chí như vậy sẽ dễ dàng bị tụt hậu, bỏ lại phía sau và khó có thể đạt được ước mơ của mình.

3. Kết bài:

Khẳng định lại: Một lần nữa, khẳng định ý kiến "Có công mài sắt, có ngày nên kim" là hoàn toàn xác đáng, là kim chỉ nam cho mọi hành động.

Bài học nhận thức và hành động: * Nhận thức: Hiểu được rằng kiên trì là phẩm chất không thể thiếu.

Hành động: Tự hứa với bản thân sẽ luôn cố gắng trong học tập, không nản lòng trước những bài toán khó hay những đề văn dài; rèn luyện thói quen tự học và tự lập mỗi ngày.

# data[].attributes.body
"Tự học là chiếc chìa khóa vàng mở ra kho tàng tri thức" là một ý kiến rất đúng. Ở trường, thầy cô chỉ có một khoảng thời gian nhất định để giảng bài nên không thể truyền đạt hết mọi kiến thức. Vì vậy, mỗi học sinh cần phải tự học để hiểu bài sâu hơn. Tự học có thể là đọc lại bài sau khi học, làm thêm bài tập hoặc tìm hiểu những điều mình chưa rõ trong sách và trên Internet. Khi tự học, chúng ta sẽ nhớ bài lâu hơn và biết cách suy nghĩ, giải quyết vấn đề. Ngoài ra, tự học còn giúp rèn luyện tính tự giác và sự chăm chỉ. Những người có thói quen tự học thường học tốt hơn và có nhiều hiểu biết hơn. Đối với học sinh hiện nay, việc tự học rất quan trọng vì kiến thức ngày càng nhiều và khó hơn. Nếu biết tự học mỗi ngày, chúng ta sẽ tiến bộ và đạt kết quả tốt trong học tập. Vì vậy, mỗi học sinh cần hình thành cho mình thói quen tự học để mở rộng kiến thức và phát triển bản thân.

# data[].attributes.body
Trong hành trình tri thức, em hoàn toàn đồng tình với nhận định: "Tự học là chiếc chìa khóa vàng mở ra kho tàng tri thức". Đây không chỉ là một lời khuyên mà còn là một triết lý sống rất cần thiết trong thời đại số hiện nay. Tự học chính là khả năng tự thân vận động, chủ động tìm tòi và giải mã kiến thức bằng tư duy độc lập mà không cần sự đốc thúc từ bất kì một ai . Khi tự học, em thấy mình không còn là một "bình chứa" thụ động nhận kiến thức từ thầy cô, mà trở thành một "người thợ săn" chủ động chinh phục kho tàng trí tuệ. Quá trình này giúp biến những lý thuyết khô khan thành kỹ năng thực thụ, rèn luyện sự kiên trì và khả năng thích nghi tuyệt vời trước những biến đổi không ngừng của xã hội. Chúng ta hãy nhìn vào tấm gương của Bác Hồ – người đã tự học hơn mười thứ tiếng chỉ với đôi bàn tay trắng và ý chí sắt đá để tìm ra con đường cứu nước. Hay gần gũi hơn, ngay trong tập thể lớp 7.9, em luôn ngưỡng mộ những bạn âm thầm tự nghiên cứu các nguồn tài liệu tiếng trên internet thay vì chỉ học vẹt trong sách giáo khoa; chính sự tự giác ấy đã tạo nên sự bứt phá ngoạn mục về tư duy. Ngược lại, những ai chỉ biết trông chờ vào bài giải sẵn hay ỷ lại vào các ứng dụng công nghệ sẽ sớm trở nên lười biếng và đánh mất khả năng sáng tạo. Tóm lại, tự học là con đường ngắn nhất để khẳng định giá trị bản thân. Để rèn luyện chiếc "chìa khóa vàng" này, em đang kiên trì thực hiện thói quen dành 30 phút mỗi tối để đọc thêm sách, quyết tâm không để mình thụt lùi trong thế giới tri thức mênh mông rộng lớn.

# data[].attributes.body
Trong hành trình học tập và khám phá thế giới, em hoàn toàn đồng tình với ý kiến: “Tự học là chiếc chìa khóa vàng mở ra kho tàng tri thức.” Đây là một quan niệm đúng đắn, bởi tri thức của nhân loại vô cùng rộng lớn và mỗi người cần chủ động tìm hiểu để tiếp cận nó. Tự học là quá trình mỗi người tự giác, chủ động tìm tòi, nghiên cứu và tiếp thu kiến thức mà không cần ai nhắc nhở hay ép buộc. Khi biết tự học, chúng ta không chỉ học để biết mà còn hiểu sâu và ghi nhớ lâu hơn những điều đã học. Nhờ tự học, mỗi người có thể biến kiến thức chung của nhân loại thành tài sản riêng của mình. Đồng thời, quá trình này còn giúp rèn luyện tính kiên trì, khả năng suy nghĩ độc lập và tinh thần ham học hỏi. Trong một thế giới luôn thay đổi và phát triển, người biết tự học sẽ không ngừng tiến bộ và thích nghi với những tri thức mới. Thực tế cho thấy nhiều tấm gương thành công nhờ tinh thần tự học, chẳng hạn như Bác Hồ đã kiên trì tự học nhiều ngoại ngữ trong quá trình bôn ba tìm đường cứu nước. Tuy nhiên, bên cạnh đó vẫn còn những người lười học, chỉ học đối phó, học vẹt hoặc ỷ lại vào thầy cô mà không chịu suy nghĩ. Những cách học như vậy sẽ khiến kiến thức trở nên hời hợt và khó đạt được kết quả tốt. Vì vậy, mỗi học sinh cần rèn luyện thói quen tự học, chủ động đọc thêm sách, chuẩn bị bài và ôn lại kiến thức mỗi ngày. Có thể khẳng định rằng tự học chính là chiếc chìa khóa quý giá giúp chúng ta mở ra cánh cửa tri thức và tiến gần hơn đến thành công trong tương lai.

# data[].attributes.body
Trong hành trình học tập và hoàn thiện bản thân, tôi hoàn toàn đồng tình với quan điểm: "Tự học là chiếc chìa khóa vàng mở ra kho tàng tri thức". Đây là một ý kiến đúng đắn và có ý nghĩa sâu sắc đối với mỗi học sinh.

Tự học là sự chủ động, tự giác tìm tòi và khám phá kiến thức mà không cần ai nhắc nhở hay ép buộc. Khi tự học, con người không chỉ tiếp thu kiến thức mà còn hiểu sâu và nhớ lâu hơn. Nhờ tự học, chúng ta có thể biến những kiến thức chung của nhân loại thành hiểu biết của riêng mình. Bên cạnh đó, tự học còn rèn luyện cho mỗi người tính kiên trì, tinh thần độc lập và khả năng suy nghĩ. Trong một thế giới luôn thay đổi, người biết tự học sẽ không ngừng tiến bộ và thích nghi với những điều mới mẻ. Trong thực tế đã có rất nhiều tấm gương tiêu biểu về tinh thần tự học. Chủ tịch Hồ Chí Minh là một ví dụ điển hình khi Người đã tự học nhiều ngoại ngữ trong quá trình hoạt động cách mạng để giao tiếp và học hỏi từ bạn bè quốc tế.

Tuy nhiên, trong thực tế vẫn còn nhiều người học tập một cách thụ động, chỉ chờ thầy cô giảng giải mà không tự tìm tòi, khám phá. Thói quen học vẹt, học tủ hay ỷ lại vào bài giải sẵn sẽ khiến kiến thức trở nên hời hợt và khó tiến bộ.

Vì vậy, mỗi học sinh cần rèn luyện tinh thần tự học mỗi ngày bằng cách lập kế hoạch học tập, đọc thêm sách và chủ động tìm hiểu kiến thức mới. Chỉ khi biết tự học, chúng ta mới có thể mở ra cánh cửa tri thức rộng lớn của cuộc sống.

# data[].attributes.body
Trong hành trình chinh phục tri thức của con người, tôi hoàn toàn đồng tình với quan điểm: “Tự học là chiếc chìa khóa vàng mở ra kho tàng tri thức”. Đây là một nhận định đúng đắn, nhấn mạnh vai trò quan trọng của tinh thần chủ động học tập. Tự học là quá trình mỗi người tự giác tìm tòi, nghiên cứu và tiếp thu kiến thức mà không cần sự ép buộc hay nhắc nhở từ người khác. Khi biết tự học, chúng ta không chỉ tiếp nhận kiến thức một cách sâu sắc mà còn biến tri thức chung của nhân loại thành tài sản riêng của bản thân. Nhờ đó, con người rèn luyện được tính độc lập, kiên trì và khả năng tư duy sáng tạo. Trong một thế giới luôn thay đổi và phát triển không ngừng, chỉ những người biết tự học mới có thể thích nghi và không bị tụt hậu. Thực tế đã chứng minh điều đó qua tấm gương của Chủ tịch Hồ Chí Minh – người

# data[].attributes.body
Câu trả lời của con

# data[].attributes.body
Đề bài:

Viết một đoạn văn (khoảng 200 chữ) trình bày suy nghĩ của em để bảo vệ ý kiến: "Tự học là chiếc chìa khóa vàng mở ra kho tàng tri thức."

Gợi ý viết (Cấu trúc đoạn văn 200 chữ):

Đoạn văn cần đảm bảo hình thức lùi đầu dòng, không chấm xuống dòng tùy tiện và dung lượng khoảng 15 - 20 dòng.

1. Mở đoạn (1-2 câu):

Dẫn dắt và nêu vấn đề: Giới thiệu trực tiếp vào câu nói/ý kiến.

Bày tỏ thái độ: Khẳng định rõ ràng sự đồng tình (tán thành) với ý kiến đó.

Mẫu tham khảo: "Trong hành trình hoàn thiện bản thân, tôi hoàn toàn đồng tình với quan điểm cho rằng: 'Tự học là chiếc chìa khóa vàng mở ra kho tàng tri thức'. Đây là một quan niệm sống vô cùng đúng đắn."

2. Thân đoạn (Khoảng 8-12 câu):

Giải thích ngắn gọn (1-2 câu): * "Tự học" là sự chủ động, tự giác tìm tòi, nghiên cứu kiến thức mà không cần ai ép buộc hay nhắc nhở.

Trình bày lí lẽ (3-4 câu) - Tại sao lại tán thành?:

Tự học giúp ta biến kiến thức của nhân loại thành tài sản riêng, nhớ lâu và hiểu sâu vấn đề hơn.

Rèn luyện tính độc lập, kiên trì và tư duy phản biện.

Người biết tự học sẽ không bao giờ bị tụt hậu trong một thế giới thay đổi liên tục.

Đưa ra bằng chứng (2-3 câu): * Chọn một dẫn chứng tiêu biểu và phân tích ngắn gọn.

Mẹo nhỏ: Có thể hướng dẫn các em lấy dẫn chứng từ những vĩ nhân (Bác Hồ tự học ngoại ngữ, Mạc Đĩnh Chi bắt đom đóm học bài...), hoặc gần gũi hơn là lấy ngay tấm gương về sự tự giác, nỗ lực vươn lên của các bạn học sinh ngay trong chính tập thể lớp 7B3 để bài viết tăng tính thuyết phục và chân thực.

Bàn luận mở rộng/ Phản đề (1-2 câu):

Phê phán những người có lối học vẹt, học tủ, thói ỷ lại vào thầy cô, bài giải sẵn, lười biếng tư duy.

3. Kết đoạn (1-2 câu):

Khẳng định lại: Chốt lại tầm quan trọng không thể thay thế của tinh thần tự học.

Bài học hành động: Bản thân em đã, đang và sẽ làm gì để rèn luyện tinh thần tự học mỗi ngày? (Ví dụ: lập thời gian biểu, chủ động đọc thêm sách báo...).

# data[].attributes.headline
3.4 Bước 4: Kiểm tra, chỉnh sửa, hoàn thiện sau khi viết

# data[].attributes.subject
3.4 Bước 4: Kiểm tra, chỉnh sửa, hoàn thiện sau khi viết

# data[].attributes.body
BẢNG KIỂM: BÀI VĂN NGHỊ LUẬN VỀ MỘT VẤN ĐỀ ĐỜI SỐNG (TÁN THÀNH)

# data[].attributes.body
3.3 Bước 3: Viết bài văn

📌 Lưu ý khi viết:

Bố cục trực quan: Mỗi luận điểm ở phần Thân bài nên được tách thành một đoạn văn riêng biệt. Có câu chủ đề ở đầu mỗi đoạn.

Tính liên kết: Sử dụng các từ ngữ chuyển ý mềm mại giữa các đoạn (Ví dụ: Thật vậy, Bên cạnh đó, Không chỉ vậy, Tuy nhiên, Tóm lại,...).

Bằng chứng "đắt giá": Tránh kể lể dài dòng về một dẫn chứng. Hãy chọn dẫn chứng tiêu biểu, tóm tắt ngắn gọn và phân tích xem nó chứng minh cho lí lẽ của bạn như thế nào.

Giọng điệu: Rõ ràng, dứt khoát, tự tin nhưng cũng cần có sự chân thành, cảm xúc để chạm đến người đọc.

# data[].attributes.body
3.2 Bước 2: Tìm ý và lập dàn ý

💡 Mẹo tìm ý nhanh (Công thức 5W1H): Để không bị bí ý tưởng, hãy đặt và trả lời hệ thống câu hỏi sau ra nháp:

1. What? (Vấn đề này nghĩa là gì? Cần giải thích từ khóa nào?)

2. Why? (Tại sao nó lại đúng? Tại sao mình tán thành? Lợi ích/ý nghĩa nó mang lại là gì?)

3. How/Who? (Ai đã làm được điều đó? Bằng chứng thực tế nào chứng minh?)

4. What if? (Phản đề): (Nếu làm ngược lại, hoặc thiếu đi yếu tố đó thì hậu quả sẽ ra sao?)

5. So what? (Tóm lại thì sao? Mình cần rút ra bài học gì cho bản thân?)

📝 Form Dàn ý chi tiết (Áp dụng chung cho mọi đề tán thành):

MỞ BÀI:

Dẫn dắt vấn đề (đi từ trực tiếp hoặc gián tiếp, trích dẫn danh ngôn...).

Giới thiệu vấn đề đời sống cần bàn luận.

Nêu rõ ý kiến: Bày tỏ thái độ tán thành, khẳng định sự đúng đắn của vấn đề.

THÂN BÀI:

Luận điểm 1: Giải thích vấn đề

Giải thích các từ khóa, khái niệm khó hiểu.

Chốt lại ý nghĩa chung của toàn bộ vấn đề/câu nói.

Luận điểm 2: Bàn luận, chứng minh (Tại sao lại tán thành?) (Đây là phần trọng tâm)

Lí lẽ 1 + Bằng chứng: Vấn đề mang lại lợi ích gì cho cá nhân? (Lấy dẫn chứng người thật, việc thật tiêu biểu).

Lí lẽ 2 + Bằng chứng: Vấn đề mang lại lợi ích gì cho cộng đồng, xã hội? (Lấy dẫn chứng).

Luận điểm 3: Bàn luận mở rộng (Phản đề)

Lật ngược vấn đề: Phê phán những người có biểu hiện đi ngược lại với lối sống, quan niệm tốt đẹp đó. (VD: Phê phán lối sống lười biếng, hèn nhát, vô ơn...). Hậu quả của lối sống đó là gì?

KẾT BÀI:

Khẳng định lại một lần nữa ý nghĩa, giá trị của vấn đề và sự tán thành của bản thân.

Rút ra bài học nhận thức (cần suy nghĩ thế nào) và bài học hành động (cần làm gì ngay từ bây giờ) cho bản thân.

# data[].attributes.body
3. Quy trình thực hành viết

3.1 Bước 1: Xác định yêu cầu đề

Trước khi đặt bút, bạn cần gạch chân từ khóa trong đề bài để xác định:

Vấn đề bàn luận là gì? (Trọng tâm bài viết).

Yêu cầu thao tác: Giải thích, chứng minh, bình luận (trọng tâm là tán thành).

Phạm vi dẫn chứng: Lấy từ đời sống thực tế, lịch sử, hay văn học? (Thường dạng này ưu tiên bằng chứng đời sống thực tế).

# data[].attributes.body
2. Đối tượng người đọc, mục đích viết

Đối tượng người đọc: Thầy cô (người đánh giá), bạn bè (người cùng thảo luận), hoặc rộng hơn là cộng đồng, những người đang quan tâm đến vấn đề được bàn luận.

Mục đích viết: * Khẳng định tính đúng đắn, xác đáng của vấn đề/ý kiến được nêu ra.

Truyền tải thông điệp sống tích cực.

Thuyết phục người đọc thay đổi nhận thức (suy nghĩ đúng đắn hơn) và hành động (làm những việc có ích hơn).

# data[].attributes.headline
1. Khái niệm, bản chất, dấu hiệu nhận biết

# data[].attributes.subject
1. Khái niệm, bản chất, dấu hiệu nhận biết

# data[].attributes.body
VBNL --> kiểu văn bản thể loại mục đích thuyết phục người đọc, người nghe 1 vấn đề xã hội. Đích đến:

1, Khiến họ biết --> ta cần giải thích

2, Khiến họ hiểu --> phân tích, bình luận

3, Khiến họ tin --> chứng minh, dẫn chứng

Khái niệm: Là kiểu bài nghị luận xã hội, trong đó người viết sử dụng hệ thống luận điểm, lí lẽ và bằng chứng để bảo vệ, khẳng định và tỏ thái độ đồng tình (tán thành) với một quan niệm, ý kiến, hoặc hiện tượng tích cực trong đời sống.

Bản chất: Thuyết phục người đọc tin, hiểu và đồng tình với quan điểm của mình. Điểm cốt lõi là sự logic giữa lí lẽ (tại sao tôi đồng tình?) và bằng chứng (thực tế chứng minh điều đó như thế nào?).

Dấu hiệu nhận biết: * Trong đề bài thường xuất hiện các từ khóa: "suy nghĩ của em", "trình bày ý kiến", "em có đồng tình với ý kiến... không?", "bàn về vấn đề...".

Vấn đề được đưa ra thường là những tư tưởng đạo lí, lối sống tích cực (VD: Lòng biết ơn, Vai trò của việc tự học, Ý chí nghị lực...) hoặc những quan niệm sống đúng đắn.

Đề bài 1: Nhìn nhận về văn học, có tác giả cho rằng: " Văn chương được thổi hồn từ những câu chuyện lịch sử". Anh/chị có suy nghĩ gì về quan điểm trên?

--> NLVH, đồng tình vì

Đề bài 2: Thực tế trong đời sống xã hội, có rất nhiều người cho rằng: " Nếu ta cứ nhìn nhận mãi vào 1 thất bại thì bản thân ta đã thất bại được 50% rồi". Anh/chị có suy nghĩ gì về quan điểm trên?

---> NLXH,

# data[].attributes.body
PHẦN I

Câu 1: B

Câu 2: D

Câu 3: D

PHẦN II

Bài 1

a. Biện pháp tu từ nổi bật: Nói quá.

b. Tác dụng: Nhấn mạnh đặc điểm đêm tháng năm rất ngắn, ngày tháng mười rất ngắn, qua đó giúp người đọc dễ hình dung sự thay đổi thời gian giữa các mùa trong năm. Cách nói này làm câu tục ngữ sinh động, dễ nhớ và giàu hình ảnh.

Việc sử dụng biện pháp này không phải là nói khoác (nói dối) vì đây chỉ là cách nói phóng đại nhằm nhấn mạnh đặc điểm của sự vật, giúp người nghe hiểu rõ hơn.

Bài 2

a. Chủ đề của đoạn văn: Cảnh mùa xuân trở về trên quê hương với những dấu hiệu đặc trưng và sức sống của thiên nhiên.

b. Các phép liên kết:

1.     Phép lặp từ ngữ:

- Lặp lại từ “mùa xuân” ở câu (1) và (2).

2.     Phép nối:

- Từ nối “Nhưng” ở câu (3).

- Từ nối “Dù vậy” ở câu (4).

3.     Phép thế:

- Từ “nó” ở câu (4) thay thế cho “cái lạnh buốt của mùa đông”.

PHẦN III:

1. Một buổi chiều mùa hạ, bầu trời bỗng tối sầm lại và cơn mưa rào kéo đến rất nhanh. Những giọt mưa rơi xuống mái nhà nghe lộp bộp như tiếng trống. Chỉ trong chốc lát, mưa trút xuống xối xả như muốn nhấn chìm cả con đường. Cây cối hai bên đường rung rinh trong làn nước mát. Sau cơn mưa, không khí trở nên trong lành và dễ chịu hơn. Mọi vật dường như được gột rửa sạch sẽ.

2. Phép liên kết sử dụng:

- Phép lặp từ ngữ: lặp lại từ “mưa” trong đoạn văn.

# data[].attributes.body
PHẦN I

1. B

2. D

3. B

PHẦN II

Bài 1 a. Biện pháp tu từ nổi bật nhất: nói quá. b. Tác dụng: nhấn mạnh sự ngắn dài của ngày đêm theo mùa, giúp người nghe dễ hình dung. Việc sử dụng không phải là nói khoác vì nó phản ánh kinh nghiệm dân gian, nhằm gợi hình ảnh sinh động chứ không phải lừa dối.

Bài 2 a. Chủ đề chính: sự chuyển giao từ mùa đông sang mùa xuân trên quê hương. b. Các phép liên kết:

Phép lặp: “Mùa xuân” (câu mở đầu và câu 1).

Phép nối: “Nhưng” (câu 2), “Dù vậy” (câu 3).

Phép thế: “Nó” (câu 3) thay cho “cái lạnh buốt của mùa đông”.

PHẦN III

Bài 3 Chiều hè, bầu trời bất chợt tối sầm lại, rồi cơn mưa rào trút xuống như hàng ngàn thác nước. Những hạt mưa dày đặc làm mặt đường trắng xoá, cây cối nghiêng mình đón lấy dòng nước mát lành. Tiếng mưa rơi rào rào như bản nhạc sôi động của thiên nhiên. Sau cơn mưa, không khí trở nên trong trẻo, mát dịu, và những tia nắng vàng lại ló rạng qua kẽ lá. Cảnh vật như được gột rửa, sáng bừng sức sống mới.

Biện pháp tu từ nói quá: “cơn mưa rào trút xuống như hàng ngàn thác nước”. Phép liên kết sử dụng: phép nối với từ “Sau cơn mưa”.

# data[].attributes.body
PHẦN I:

Câu 1:B

Câu 2:D

Câu 3:D

PHẦN II:

Bài 1:

a. Biện pháp tu từ được sử dụng là nói quá

b.

Biện pháp tu từ nói quá trong câu tục ngữ trên được sử dụng nhằm nhấn mạnh sự chênh lệch độ dài giữa ngày và đêm vào các mùa trong năm, khi mùa hè thì đêm ngắn còn mùa đông thì ngày ngắn. Cách nói đã giúp câu nói trở nên sinh động và ấn tượng hơn về quy luật tự nhiên.

Biện pháp này không bị coi là nói khoác vì nói khoác là nói dối nhằm làm người khác tin vào điều không có thật và thường mang nghĩa tiêu cực. Còn nói quá ở đây là một biện pháp nghệ thuật, dựa trên một sự thật khách quan để tăng sức biểu đạt và nhấn mạnh đặc điểm

Bài 2:

a. Chủ đề chính là vẻ đẹp của cảnh vật quê hương khi mùa xuân về

b.

Phép thế: đại từ “nó” ở câu (4) để thay thế cho cụm từ “cái lạnh buốt của mùa đông” trong câu (3).

Phép lặp: từ “Mùa xuân” được lặp lại ở đầu câu (1) và (2)

Phép nối: Sử dụng từ “Nhưng” ở đầu câu (3) để nối với câu (2) và cụm từ “Dù vậy” ở đầu câu (4) để nối với câu (3)

PHẦN III:

Bầu trời đang nắng gắt bỗng chốc tối sầm lại bởi những đám mây đen kịt từ đâu kéo đến. Chỉ trong nháy mắt, những hạt mưa to và nặng bắt đầu lao xuống như những mũi tên từ trên cao. Cơn mưa xối xả trút xuống khiến con đường trước nhà biến thành một dòng sông mênh mông chỉ sau vài phút. Tiếng sấm nổ đùng đoàng như muốn làm nổ tung cả bầu trời để đe dọa vạn vật. Thế nhưng, chỉ một lát sau, tiếng mưa dần thưa rồi tạnh hẳn để lộ ra những tia nắng vàng rực rỡ. Cả không gian bừng sáng, không khí trở nên dịu mát và trong lành đến lạ thường sau cuộc "tẩy trần" của thiên nhiên.

Phép nối: Được sử dụng ở câu 4 và 5 thông qua từ “Thế nhưng”

# data[].attributes.body
PHẦN I: TRẮC NGHIỆM

Câu 1: B

Câu 2: D

Câu 3: B

PHẦN II: TỰ LUẬN

Bài 1:

a. Biện pháp: Nói quá

b. Tác dụng: Làm nổi bật đặc điểm chiêm nghiệm dân gian: Mùa hè đêm ngắn, mùa đông ngày ngắn.

-Giải thích: Đây không phải nói khoác. Vì "nói khoác" là nói sai sự thật để lừa dối, còn "nói quá" ở đây là thủ pháp nghệ thuật giúp người nghe dễ hình dung và ghi nhớ quy luật tự nhiên một cách ấn tượng nhất.

Bài 2:

a. Chủ đề: Cảnh sắc thiên nhiên và sức sống mãnh liệt của vạn vật khi mùa xuân về.

b. 03 Phép liên kết:

+Phép lặp: Từ "Mùa xuân" (Câu 1 và 2).

+Phép nối: Từ "Nhưng" (Câu 3), "Dù vậy" (Câu 4).

+Phép thế: Từ "nó" (Câu 4) thay thế cho "cái lạnh buốt của mùa đông" (Câu 3).

PHẦN III: VIẾT VĂN

Tiếng sấm vang rền báo hiệu một cơn mưa rào mùa hạ đang ập đến. Chỉ trong chớp mắt, màn mưa trắng xóa giăng kín lối đi như một bức tường khổng lồ. Những giọt nước to và nặng trốn chạy khỏi đám mây, lao xuống mặt đất mạnh đến mức tưởng như có thể xuyên thủng cả lòng đường. Tiếng mưa gõ vào mái tôn ầm ĩ, át cả tiếng xe cộ qua lại. Dưới sân, lũ cây cối hả hê nhảy múa dưới làn nước mát rượi. Chúng vẫy lá xôn xao như muốn cảm ơn ông trời đã giải nhiệt sau những ngày nắng cháy da người. Cơn mưa đến nhanh và đi cũng nhanh, để lại một bầu không khí thơm mùi đất ẩm.

Biện pháp Nói quá: mạnh đến mức tưởng như có thể xuyên thủng cả lòng đường.

Phép liên kết: Phép thế (Dùng từ "Chúng" ở câu 6 để thay cho "lũ cây cối" ở câu 5)

# data[].attributes.body
I,PHẦN TRẮC NGHIỆM

Câu 1:B

Câu 2:D

Câu 3:D

II,PHẦN TỰ LUẬN

Câu 1:

a. Biện pháp tu từ nổi bật:
→ Nói quá (phóng đại)

“Chưa nằm đã sáng”

“Chưa cười đã tối”

b. Tác dụng:

Nhấn mạnh đặc điểm thời gian ngày – đêm theo mùa (mùa hè ngày dài đêm ngắn, mùa đông ngày ngắn đêm dài).

Làm câu tục ngữ sinh động, dễ nhớ, giàu hình ảnh.

→ Không bị coi là nói khoác (nói dối) vì đây là cách nói phóng đại nhằm diễn tả đặc điểm tự nhiên một cách ấn tượng, không nhằm lừa dối người nghe.

Câu 2;

a. Chủ đề chính của đoạn văn:
→ Cảnh mùa xuân trở về trên quê hương, vừa còn chút dư âm mùa đông nhưng tràn đầy sức sống mới.

b. Các phép liên kết được sử dụng:

1. Phép lặp từ ngữ:

Lặp từ “mùa xuân” (câu 1, câu 2).

2. Phép nối:

“Nhưng” (câu 3)

“Dù vậy” (câu 4)

3. Phép thế:

_“nó” (câu 4) → thay cho “cái lạnh buốt của mùa đông” (câu 3).

III,PHẦN VẬN DỤNG

Mùa hạ đến mang theo những cơn mưa rào bất chợt. Bầu trời đang trong xanh bỗng tối sầm lại, mây đen kéo đến nhanh như muốn nuốt chửng cả thành phố. Rồi mưa trút xuống ào ào, hạt mưa rơi trắng xóa cả không gian. Con đường trước nhà tôi phút chốc biến thành một dòng sông nhỏ. Sau cơn mưa, không khí trở nên mát mẻ và trong lành hơn hẳn. Những tán cây cũng như được gội rửa sạch bụi bặm, xanh tươi lạ thường.

Phép liên kết đã sử dụng:
→ Phép lặp từ ngữ: lặp từ “mưa” trong đoạn văn.

# data[].attributes.body
I trắc nghiệm

1: B

2:D

3:D

II tự luận

BPTT : nói quá

Tác dụng;

-> muốn nhấn mạnh đặc điểm thời gian : mùa hè ngày dài đêm thì rất ngắn; vào mùa đông ngày ngắn, đêm dài

Làm cho câu tục ngữ gợi hình ,gợi cảm và thêm phần sinh động, dễ nhớ.

Không được coi là nói khoác vì đây là câu nhằm mục đích nhấn mạnh thực tế trong tự nhiên,nói đúng sự thật không phải nói sai sự thật.

Câu 2:

Chủ đề chính là; vẻ đẹo của mùa xuân

Liên kết

-> phép nối

Nhưng -dù vậy

->phép thế

Nó thay cho câu "cái lạnh buốt của mùa đông"

-> phép lặp từ

Mùa xuân ( 1,2)

Câu 3:

Bài làm

Trong những đặc trưng của mùa hạ chính là những cơn mưa rào. Mưa rào luôn đến bất ngờ nhưng thường đến nhất là buổi chiều, lúc bầu trời trong xanh bỗng bầu trời tối sầm dần có những đám mây đen ùn ùn kéo đến che kín đi khoảng trời trong xanh ấy . Gió bắt đầu nổi lên từng cơn nhẹ làm bụi bay mù mịt. Rồi những hạt mưa rơi ào ào như thác đổ,trắng xoá hết bầu trời. Cây cối nghiêng ngả như đang nhảy múa chào mưa đến. Trên đường phố , hầu như ai cũng chạy thật nhanh hoặc đứng nép vào mái nhà để tránh mưa. Chỉ vài phút sau đó bầu trời dịu lại hẳn không gian trở nên mát lành và còn đường sạch sẽ.

Biện pháp nói quá: những hạt mưa rơi ào ào như thác đỗ

Phép liên kết: phép lặp từ

-> từ "mưa" được lặp lại ở các câu

# data[].attributes.body
Phần 1:

Câu 1: B

Câu 2:D

Câu 3: D

Phần 2:

Bài 1:

a. Biện pháp tu từ nổi bật: Nói quá

b. Tác dụng:

Nhấn mạnh đặc điểm thời gian: mùa hè ngày dài, đêm ngắn; mùa đông ngày ngắn, đêm dài

Làm cho câu tục ngữ sinh động, dễ nhớ

Không bị coi là "nói khoác" vì đây là cách nói nhằm nhấn mạnh đặc điểm thực tế của tự nhiên, không phải nói sai sự thật.

Bài 2:

a. Mạch lạc:

Chủ đề chính: Vẻ đẹp và sức sống của mùa xuân trên quê hương.

b. Liên kết:

1. Phép lặp từ ngữ:

Mùa xuân (câu 1, câu 2)

2. Phép nối:

Nhưng (câu 3)

Dù vậy (câu 4)

3. Phép thế:

"nó" (câu 4) thay cho "cái lạnh buốt của mùa đông" (câu 3).

Phần 3:

Bài 3: Buổi chiều mùa hạ, bầu trời đang xanh trong bỗng chốc tối sầm lại. Những đám mây đen ùn ùn kéo đến che kín cả khoảng không. Gió nổi lên từng cơn làm bụi bay mù mịt. Rồi mưa đổ xuống ào ào như trút cả biển nước xuống mặt đất. Cây cối nghiêng mình trong làn nước trắng xóa, con đường phút chốc hóa thành dòng sông nhỏ. Chỉ ít phút sau, mưa tạnh, không gian trở nên mát lành và tươi mới lạ thường.

Biện pháp nói quá: “mưa đổ xuống ào ào như trút cả biển nước xuống mặt đất”.

Phép liên kết: Phép lặp từ ngữ: “mưa” (lặp lại ở nhiều câu để liên kết).

# data[].attributes.headline
PHIẾU BÀI TẬP VỀ NHÀ: ÔN TẬP TIẾNG VIỆT LỚP 7

# data[].attributes.subject
PHIẾU BÀI TẬP VỀ NHÀ: ÔN TẬP TIẾNG VIỆT LỚP 7

# data[].attributes.body
(Nội dung: Phương thức biểu đạt, Biện pháp tu từ, Mạch lạc & Liên kết)

PHẦN I: TRẮC NGHIỆM NHANH (3 điểm)

Khoanh tròn vào chữ cái đứng trước câu trả lời đúng nhất.

Câu 1: Câu ca dao: "Bàn tay ta làm nên tất cả / Có sức người sỏi đá cũng thành cơm" sử dụng biện pháp tu từ chính nào?

A. Nhân hóa

B. Nói quá

C. Ẩn dụ

D. Chơi chữ

Câu 2: Phương thức biểu đạt chính của đoạn văn: "Học vấn không có quê hương nhưng người học phải có Tổ quốc. Dù học tập ở đâu, thành tài đến mức nào, cốt lõi của một con người vẫn là tình yêu và sự cống hiến cho đất nước." là gì?

A. Tự sự

B. Miêu tả

C. Biểu cảm

D. Nghị luận

Câu 3: Hai câu văn sau liên kết với nhau bằng phép liên kết nào: "Trường học là ngôi nhà thứ hai của em. Ở đó, em được thầy cô dạy dỗ bao điều hay lẽ phải."?

A. Phép lặp từ ngữ

B. Phép thế

C. Phép nối

D. Phép liên tưởng

PHẦN II: TỰ LUẬN - THỰC HÀNH TIẾNG VIỆT (5 điểm)

Bài 1 (2.0 điểm): Đọc hai câu tục ngữ sau và trả lời câu hỏi:

(1) Đêm tháng năm chưa nằm đã sáng

(2) Ngày tháng mười chưa cười đã tối

a. Chỉ ra biện pháp tu từ nổi bật nhất được sử dụng trong hai câu tục ngữ trên.

b. Nêu tác dụng của biện pháp tu từ đó. Việc sử dụng biện pháp này có bị coi là "nói khoác" (nói dối) không? Vì sao?

Bài 2 (3.0 điểm): Đọc đoạn văn sau và thực hiện yêu cầu:

"Mùa xuân đã về trên quê hương. (1) Mùa xuân mang theo những hạt mưa bụi bay lất phất làm ướt mềm áo người đi đường. (2) Nhưng cái lạnh buốt của mùa đông dường như vẫn còn vương vấn đâu đây. (3) Dù vậy, nó không thể ngăn cản những mầm non đang mạnh mẽ đâm chồi nảy lộc. (4)"

a. Về mặt mạch lạc: Chủ đề chính của đoạn văn trên là gì?

b. Về mặt liên kết: Hãy tìm và gọi tên ít nhất 03 phép liên kết được tác giả sử dụng để kết nối các câu (1), (2), (3), (4) với nhau. (Ghi rõ từ ngữ dùng để liên kết).

PHẦN III: VẬN DỤNG CAO - VIẾT (2 điểm)

Bài 3: Viết một đoạn văn ngắn (khoảng 5 - 7 câu) miêu tả một cơn mưa rào mùa hạ (hoặc một cảnh đẹp mà em ấn tượng). Trong đoạn văn có yêu cầu:

1. Sử dụng ít nhất một hình ảnh có biện pháp tu từ Nói quá (gạch chân dưới hình ảnh đó).

2. Chỉ ra 01 phép liên kết mà em đã sử dụng trong đoạn văn của mình.

# data[].attributes.body
Trong Ngữ văn 7 Tập 2, chủ yếu học về văn Nghị luận và Tùy bút, Tản văn, do đó việc hiểu và nhận biết sự kết hợp của các phương thức biểu đạt là rất quan trọng.

Có 6 phương thức biểu đạt cơ bản:

1. Tự sự: Kể lại chuỗi sự việc (Có nhân vật, cốt truyện, diễn biến).

2. Miêu tả: Dùng ngôn ngữ tái hiện lại hình dáng, màu sắc, trạng thái của người, vật, cảnh.

3. Biểu cảm: Trực tiếp hoặc gián tiếp bộc lộ tình cảm, cảm xúc của người viết.

4. Thuyết minh: Cung cấp tri thức khách quan về đặc điểm, tính chất, nguyên lý của sự vật.

5. Nghị luận: Trình bày ý kiến, quan điểm, tư tưởng bằng cách dùng lí lẽ và dẫn chứng để thuyết phục. (Trọng tâm của lớp 7).

6. Hành chính - công vụ: Dùng trong các văn bản pháp lý, đơn từ, báo cáo.

Điểm nhấn ở Lớp 7: Sự kết hợp các phương thức. Một văn bản hiếm khi chỉ dùng một phương thức duy nhất. Ví dụ: Tùy bút thường dùng Biểu cảm làm phương thức chính, nhưng luôn có sự kết hợp chặt chẽ với Miêu tả (tả cảnh) và Tự sự (kể chuyện) để làm nền tảng bộc lộ cảm xúc.

# data[].attributes.headline
2. Các biện pháp tu từ (Ôn tập & Nhận diện tổng hợp)

# data[].attributes.subject
2. Các biện pháp tu từ (Ôn tập & Nhận diện tổng hợp)

# data[].attributes.body
I. Tác dụng chung của các biện pháp tu từ

Dù sử dụng biện pháp tu từ nào, chúng đều hướng tới những giá trị cốt lõi đa chiều sau đây:

Đối với nội dung câu văn/câu thơ: Phá vỡ sự đơn điệu của ngôn ngữ thông thường; tăng sức gợi hình, gợi cảm; tạo nhịp điệu, âm vang; giúp diễn đạt trở nên hàm súc, đa nghĩa và sinh động hơn.

Đối với độc giả: Kích thích trí tưởng tượng phong phú; khơi gợi những cảm xúc sâu sắc (thích thú, xúc động, xót xa...); giúp người đọc dễ dàng hình dung đối tượng và đồng cảm với thông điệp của tác phẩm.

Đối với người viết (nhà văn/nhà thơ): Là phương tiện đắc lực để bộc lộ thế giới nội tâm, thái độ, tình cảm và tư tưởng của người nghệ sĩ. Đồng thời, nó khẳng định phong cách nghệ thuật, dấu ấn cá nhân và tài năng sử dụng ngôn từ của tác giả.

II. Chi tiết từng biện pháp tu từ thường gặp

1. So sánh

Khái niệm: Đối chiếu sự vật, sự việc này với sự vật, sự việc khác.

Bản chất: Dựa trên nét tương đồng (giống nhau) giữa 2 đối tượng để làm nổi bật đặc điểm của đối tượng được nhắc tới.

Dấu hiệu nhận biết: Thường có vế A (cái được so sánh) và vế B (cái dùng để so sánh), nối với nhau bằng các từ so sánh: như, là, giống như, tựa như, bao nhiêu... bấy nhiêu (Đôi khi từ so sánh bị ẩn đi).

Tác dụng cốt lõi: Làm sự vật, hiện tượng trở nên cụ thể, sinh động, dễ hình dung; giúp cách diễn đạt thêm phần gợi cảm.

2. Nhân hóa

Khái niệm: Gọi hoặc tả con vật, cây cối, đồ vật... bằng những từ ngữ vốn được dùng để gọi hoặc tả con người.

Bản chất: Gắn thuộc tính, hành động, tình cảm, suy nghĩ của con người cho các vật vô tri vô giác.

Dấu hiệu nhận biết: * Dùng đại từ chỉ người để gọi vật (chú, bác, cô, anh, chị...).

Dùng động từ/tính từ chỉ hoạt động/tâm trạng của người để tả vật (buồn, vui, múa, hát, suy nghĩ...).

Trò chuyện, xưng hô với vật như với người.

Tác dụng cốt lõi: Làm cho thế giới loài vật, cây cối, đồ vật trở nên gần gũi với con người; vật cũng có tâm hồn, biểu thị được những suy nghĩ, tình cảm như con người.

3. Ẩn dụ

Khái niệm: Gọi tên sự vật, hiện tượng này bằng tên sự vật, hiện tượng khác.

Bản chất: Dựa trên nét tương đồng (giống nhau ngầm) giữa hai đối tượng. Đây thực chất là một phép so sánh ngầm (đã bị lược bỏ vế A và từ so sánh, chỉ còn lại vế B).

Dấu hiệu nhận biết: Không có từ so sánh. Chỉ xuất hiện hình ảnh mang ý nghĩa biểu trưng (vế B). Đòi hỏi người đọc phải liên tưởng, suy luận để tìm ra đối tượng thực sự được nhắc đến (vế A).

Tác dụng cốt lõi: Tăng sức gợi hình, gợi cảm; tạo ra sự hàm súc, đa nghĩa và chiều sâu triết lý cho câu văn, câu thơ.

4. Điệp ngữ

Khái niệm: Lặp lại có chủ đích một từ, một cụm từ hoặc cả một câu.

Bản chất: Sử dụng sự lặp lại về mặt âm thanh và ngữ nghĩa để tạo điểm nhấn mạnh mẽ.

Dấu hiệu nhận biết: Sự xuất hiện lặp đi lặp lại của một yếu tố ngôn ngữ trong một đoạn văn, đoạn thơ (có thể lặp nối tiếp, lặp ngắt quãng hoặc lặp vòng tròn).

Tác dụng cốt lõi: Nhấn mạnh đặc điểm, ý nghĩa, cảm xúc; tạo nhịp điệu (nhịp nhàng, da diết hoặc dồn dập, mạnh mẽ) cho văn bản.

5. Chơi chữ

Khái niệm: Lợi dụng đặc sắc về âm, về nghĩa của từ ngữ để tạo sắc thái dí dỏm, hài hước.

Bản chất: Khai thác tính linh hoạt của ngôn ngữ (từ đồng âm, từ nhiều nghĩa, trái nghĩa, nói lái...) để tạo ra nhiều tầng nghĩa bất ngờ, thú vị.

Dấu hiệu nhận biết: Đọc lên thấy có sự lắt léo về âm thanh (nói lái) hoặc hiện tượng một từ có thể hiểu theo nhiều nghĩa khác nhau trong cùng một ngữ cảnh. Thường xuất hiện nhiều trong ca dao trào phúng, thơ trào phúng.

Tác dụng cốt lõi: Tạo tiếng cười châm biếm, sự dí dỏm; làm câu văn/câu thơ thêm phần thú vị và thể hiện trí tuệ, sự sắc sảo của người viết.

# data[].attributes.body
Đây là một biện pháp tu từ rất quan trọng được đi sâu vào trong học kỳ 2 của lớp 7.

Khái niệm: Nói quá là biện pháp tu từ phóng đại mức độ, quy mô, tính chất của sự vật, hiện tượng được miêu tả.

Dấu hiệu nhận biết: * Sử dụng các từ ngữ mang ý nghĩa cực tả, phóng đại tột độ (chỉ số lượng, kích thước, mức độ): nứt đố đổ vách, bầm gan tím ruột, dời non lấp biển, ngàn thu, lên tận mây xanh...

Thường xuất hiện trong các cấu trúc kết hợp với biện pháp So sánh: đen như cột nhà cháy, chậm như rùa, mồ hôi như mưa...

Chi tiết miêu tả vượt xa giới hạn thực tế, logic hoặc quy luật tự nhiên, nhưng người đọc nghe qua là hiểu ngay ẩn ý chứ không cho rằng đó là thông tin sai lệch.

Tác dụng chi tiết:

Đối với nội dung câu văn/câu thơ: Làm nổi bật và nhấn mạnh tột độ bản chất, đặc điểm, quy mô của sự vật, sự việc. Trong nhiều trường hợp (như ca dao hài hước), nó giúp tạo ra tiếng cười trào phúng, châm biếm sâu cay.

Đối với độc giả: Gây ấn tượng mạnh mẽ, thu hút sự chú ý ngay lập tức. Kích thích trí tưởng tượng phong phú của người đọc, giúp họ dễ dàng hình dung và đồng cảm sâu sắc với tình huống được nhắc tới.

Đối với người viết: Là công cụ đắc lực để tác giả bộc lộ thái độ, tình cảm mãnh liệt (có thể là ngợi ca, xót thương tột cùng, hoặc mỉa mai, căm phẫn). Đồng thời, nó thể hiện cá tính sáng tạo và phong cách sử dụng ngôn từ độc đáo của người viết.

Ví dụ minh họa: * "Mồ hôi thánh thót như mưa ruộng cày" (Ca dao) --> Phóng đại lượng mồ hôi rơi xuống nhiều như mưa để nhấn mạnh sự vất vả của người nông dân.

"Lỗ mũi mười tám gánh lông / Chồng yêu chồng bảo râu rồng trời cho" (Ca dao) --> Phóng đại sự xấu xí để tạo tiếng cười trào phúng, châm biếm.

⚠️ Lưu ý quan trọng (Phân biệt Nói quá và Nói khoác):

Nói quá: Có cơ sở từ thực tế, mang tính thẩm mỹ nhằm nhấn mạnh, tăng sức gợi cảm (là biện pháp tu từ tích cực).

Nói khoác (Nói dối): Sai sự thật hoàn toàn, nhằm mục đích khoe khoang, lừa phỉnh, hoặc che giấu sự thật (là hành vi giao tiếp tiêu cực).

# data[].attributes.body
I. PHẦN ĐỌC HIỂU

Câu 1:

- Ngôi kể: Ngôi thứ ba.

- Nhân vật chính: Năm ông thầy bói.

Câu 2:

- Các thầy bói “xem” voi bằng cách dùng tay sờ vào từng bộ phận của con voi (vòi, ngà, tai, chân, đuôi).

- Cách xem này đặc biệt vì họ đều bị mù nên chỉ cảm nhận bằng xúc giác, không nhìn thấy toàn bộ con voi như người bình thường.

Câu 3:
Mỗi thầy miêu tả con voi khác nhau vì mỗi người chỉ sờ vào một bộ phận riêng lẻ của con voi. Do chỉ cảm nhận một phần nên họ tưởng rằng phần mình sờ được chính là toàn bộ con voi. Vì vậy mới có người bảo voi như con đỉa, người bảo như cái quạt, cái cột đình…

Câu 4:
Nguyên nhân sâu xa dẫn đến việc các thầy bói đánh nhau là do họ bảo thủ, chủ quan, ai cũng cho mình đúng, không chịu lắng nghe ý kiến của người khác. Họ chỉ nhìn nhận sự việc phiến diện mà lại khăng khăng bảo vệ ý kiến của mình.

Câu 5:

a. Nhận xét của các thầy vừa đúng lại vừa sai. Đúng vì họ miêu tả đúng đặc điểm của từng bộ phận con voi mà mình sờ được. Nhưng sai vì họ cho rằng đó là toàn bộ con voi. Họ chỉ nhìn thấy một phần mà vội kết luận về cả sự vật.

b. Thành ngữ 4 chữ: “Thầy bói xem voi” (hoặc: “Phiến diện chủ quan”).

Câu 6:
Câu chuyện giúp em hiểu rằng khi nhìn nhận, đánh giá một sự việc, ta cần xem xét toàn diện và khách quan. Không nên chỉ dựa vào một khía cạnh nhỏ mà vội vàng kết luận. Đồng thời, mỗi người cần biết lắng nghe ý kiến của người khác để có cái nhìn đầy đủ hơn. Nếu quá bảo thủ và chủ quan, chúng ta dễ mắc sai lầm và gây mâu thuẫn không đáng có.

II. PHẦN VIẾT

Câu 7:

Từ câu chuyện “Thầy bói xem voi”, em nhận ra rằng lắng nghe và tôn trọng sự khác biệt trong giao tiếp là vô cùng quan trọng. Mỗi người có một góc nhìn, một trải nghiệm riêng nên ý kiến đưa ra có thể không giống nhau. Nếu chỉ khăng khăng bảo vệ quan điểm của mình mà không chịu lắng nghe người khác, ta rất dễ hiểu sai vấn đề và gây ra mâu thuẫn. Biết lắng nghe giúp chúng ta mở rộng hiểu biết, nhìn nhận sự việc toàn diện hơn và hoàn thiện bản thân. Tôn trọng sự khác biệt cũng là cách thể hiện văn hóa và sự trưởng thành trong suy nghĩ. Khi mọi người biết chia sẻ, trao đổi chân thành, các mối quan hệ sẽ trở nên tốt đẹp và bền vững hơn.

# data[].attributes.body
câu 1:

Ngôi kể thứ 3

Các nhân vật chính: 5 ông thầy bói mù

câu 2:

Các thầy bói đã “xem” voi bằng cách mỗi người sờ một bộ phận nào đó khác nhau của con voi nhưng cách xem này đặc biệt hơn vì họ không xem voi bằng mắt thường như những người bình thường mà họ chọn xem bằng cảm nhận của xúc giác. Ngoài ra, họ không sờ tất cả bộ phận mà chỉ xem một phần để đưa ra kết luận

câu 3:

Những ông thầy bói sờ những bộ phận khác nhau của con voi và các bộ phận họ sờ đều có những đặc điểm riêng biệt nên đã dẫn tới việc mỗi người họ đều miêu tả theo những cách khác biệt với người con lại

câu 4:

Nguyên nhân sâu xa dẫn đến việc các thầy bói đánh nhau chủ yếu là do sự chủ quan với thái độ bảo thủ của họ. Thay vì việc mỗi người đều khiêm nhường, lắng nghe người khác để ghép nối các thông tin lại, mỗi ông thầy bói lại tỏ ra quá tự tin về mảng kiến thức nhỏ hẹp họ có được. Chính cái “tôi” quá lớn và sự chủ quan đã biến cuộc thảo luận thành một cuộc ẩu đả tới mức toác đầu chảy máu

câu 5:

a.

Nhận xét của các thầy về con voi đều có phần đúng như lại có sai lầm về bản chất. Họ đưa ra những đặc điểm bộ phận đúng với cảm nhận xúc giác thực tế. Tuy nhiên, những ông thầy bói lại mắc lỗi sai khi đã lấy một bộ phận để thay thế cho toàn thể, dẫn tới việc con voi trong tưởng tượng chỉ hiện lên vô cùng rời rạc.

b.

Câu “Ếch ngồi đáy giếng" để thể hiện cái nhìn hạn hẹp của những ông thầy bói

câu 6:

Câu chuyện “Thầy bói xem voi” đã để lại cho em bài học sâu sắc về cách nhìn nhận sự việc một các toàn diện thay vì chỉ phiến diện. Chúng ta không nên vội vàng kết luận điều gì đó khi ta mới chỉ nắm được một phần nhỏ của sự việc. Câu chuyện đã góp phần nhắc nhở chúng ta nên lắng nghe và tôn trọng ý kiến khác nhau để tranh khỏi sai lầm rủi ro như những ông thầy bói.

câu 7:

Từ bài học của truyện "Thầy bói xem voi", em nhận thấy rằng việc chúng ta lắng nghe và tôn trọng ý kiến là những điều vô cùng quan trọng trong giao tiếp. Điển hình như những thầy bói do khăng khăng mình đúng mà bỏ qua những ý kiến khác đã dẫn đến xô xát. Như trong cuộc sống, ta thấy rằng tất cả mọi thứ đều đa diện, và mỗi cá nhân đều có ý kiến khác nhau nhờ trải nghiệm. Vậy nên, khi biết lắng nghe, ta không chỉ thu nhận thêm tri thức mà còn thể hiện sự bình tĩnh và khiêm tốn. Tôn trọng ý kiến có thể giúp ta tránh được những xung đột hoặc sai lầm to lớn. Qua đó, việc biết lắng nghe và tôn trọng khác biệt vô cùng quan trọng trong cuộc sống

# data[].attributes.body
Câu 1 :

Ngôi kể: Ngôi thứ ba

Nhân vật chính: Năm ông thầy bói mù.

Câu 2:

Các thầy xem voi bằng xúc giác (dùng tay sờ) thay vì thị giác.

Điểm khác biệt: Người bình thường nhìn con voi là một chỉnh thể thống nhất từ xa đến gần. Các thầy lại "xẻ thịt" con voi ra thành từng bộ phận riêng biệt để định nghĩa, dẫn đến cái nhìn bị chia cắt, vụn vặt.

Câu 3 : Mỗi thầy đều miêu tả khác nhau vì họ đều đúng một phần nhưng sai toàn bộ. Ai sờ trúng đâu thì tin chắc đó là tất cả sự thật. Họ lấy cái "phiến diện" (cái nhỏ) để đánh tráo cho cái "toàn diện" (cái lớn).

Câu 4 : Nguyên nhân không nằm ở đôi mắt mù, mà nằm ở "cái tâm" bị mù quáng bởi lòng tự trọng hão. Họ quá tự tin vào trải nghiệm cá nhân hạn hẹp của mình và hoàn toàn phủ nhận sự tồn tại của những góc nhìn khác. Đó là sự bảo thủ đến mức cực đoan.

Câu 5 :

a. Nhận xét: Các thầy sai về mặt bản chất. Con voi là sự tổng hòa của tất cả các bộ phận đó, chứ không phải là một "con đỉa" hay "cái chổi sể". Một nửa sự thật đôi khi không còn là sự thật nữa.

b. Thành ngữ: "Thầy bói xem voi" (Ám chỉ những kẻ hiểu biết nông cạn nhưng lại hay huênh hoang, phán xét).

Câu 6 : Câu chuyện này là một "cú tát" vào thói chủ quan trong cuộc sống:

1. Đừng bao giờ vội vàng kết luận khi mới chỉ chạm vào "cái đuôi" của vấn đề.

2. Sự thật giống như một khối đa diện, nếu bạn chỉ đứng ở một góc, bạn sẽ mãi mãi không thấy được hình dáng thực sự của nó.

3. Khi tranh luận, mục đích nên là tìm ra sự thật chứ không phải để thắng thua bằng bạo lực.

Câu 7:

Truyện "Thầy bói xem voi" không chỉ là câu chuyện về những người khiếm thị, mà là lời cảnh tỉnh về sự "khiếm khuyết" trong tư duy của chúng ta: Thói bảo thủ và lười lắng nghe. Trong giao tiếp, việc biết lắng nghe và tôn trọng sự khác biệt không đơn thuần là phép lịch sự, mà là chìa khóa để mở rộng biên giới trí tuệ của chính mình. Mỗi người giống như một thầy bói trong bóng tối của tri thức, chỉ có thể chạm vào một phần của thế giới. Nếu chúng ta biết ghép những mảnh "sờ vòi", "sờ chân" của nhau lại, con voi thật sự sẽ hiện ra. Tôn trọng sự khác biệt chính là thừa nhận rằng mình không bao giờ nắm giữ toàn bộ chân lý. Thay vì "đánh nhau toác đầu" để bảo vệ cái tôi nhỏ bé, việc lắng nghe giúp ta có được cái nhìn bao quát, đa chiều và thấu đáo hơn. Suy cho cùng, một người khôn ngoan không phải là người biết tất cả, mà là người biết rằng mình còn nhiều điều phải học từ góc nhìn của người khác.

# data[].attributes.body
câu 1

ngôi kể thứ 3

5 ông mù

câu 2

bằng cách mỗi ông sờ một phần của con

câu 3

vì các ông đó chỉ sờ một phần thôi nên mô tả một cách khác nhau

câu 4

vì không ai nghe ai và ai cũng có ý khác nhau

câu 5

con thấy vừa đúng và vừa sai vì phần mà các ông đó sờ vào được mô tả đúng nhưng thiếu các ý của ông khác nên vẫn .

câu 6

qua câu truyện trên em thấy ràng để nhìn nhận cuộc sống thì chúng ta nên lắng nghe người khác. chúng ta nên láng nghe vì nếu chỉ nghĩ rằng mình đúng hằn thì sẽ không biết được nhiều thứ 1

ngôi kể thứ 3

5 ông mù

câu 2

bằng cách mỗi ông sờ một phần của con

câu 3

vì các ông đó chỉ sờ một phần thôi nên mô tả một cách khác nhau

câu 4

vì không ai nghe ai và ai cũng có ý khác nhau

câu 5

con thấy vừa đúng và vừa sai vì phần mà các ông đó sờ vào được mô tả đúng nhưng thiếu các ý của ông khác nên vẫn .

câu 6

qua câu truyện trên em thấy ràng để nhìn nhận cuộc sống thì chúng ta nên lắng nghe người khác. chúng ta nên láng nghe vì nếu chỉ nghĩ rằng mình đúng hằn thì sẽ không biết được nhiều thứ.

câu 7

Trong giao tiếp, việc biết lắng nghe và tôn trọng sự khác biệt là rất quan trọng. Đây là bài học quý giá giúp chúng ta xây dựng mối quan hệ tốt đẹp với mọi người.
Biết lắng nghe giúp chúng ta hiểu và đồng cảm với cảm xúc của người khác, tạo ra sự thông cảm và giảm bớt hiểu lầm. Tôn trọng sự khác biệt cũng không kém phần quan trọng. Mỗi người có quan điểm, văn hóa và suy nghĩ riêng, và việc tôn trọng sự khác biệt này giúp tạo ra một môi trường giao tiếp lành mạnh và hòa hợp hơn. Nếu không tôn trọng, chúng ta sẽ dễ gặp phải mâu thuẫn và chia rẽ.
Tóm lại, lắng nghe và tôn trọng sự khác biệt là nền tảng để giao tiếp hiệu quả. Chúng ta cần trau dồi những kỹ năng này để tạo ra một xã hội tốt đẹp hơn.

# data[].attributes.body
Câu 1:

Ngôi kể: ngôi thứ 3

Nhân vật chính: 5 ông thầy bói

Câu 2:

Các thầy bói đã xem voi bằng cách mỗi người sờ vào một bộ phận khác nhau của voi.

Cách xem đó đặc biệt ở chỗ: họ không nhìn bằng mắt như người bình thường mà chỉ cảm nhận bằng xúc giác. Hơn nữa mỗi người chỉ sờ một phần chứ không xem toàn bộ con voi.

Câu 3: Bởi vì mỗi người sờ vào một bộ phận khác nhau của con voi.

Câu 4: Nguyên nhân là mỗi người chỉ sờ được một phần của con voi mà cho rằng mình sờ được hình dạng của cả con.

=> Họ nhìn nhận sự vật một chiều, không toàn diện, và không biết lắng nghe người khác, dẫn đến tranh cãi và xô xát.

Câu 5:

a.

Nhận xét của các thầy bói vừa đúng lại vừa sai. Đúng ở chỗ mỗi người đều miêu tả đúng phần mình sờ được của con voi. Nhưng sai vì họ chỉ biết một bộ phận mà lại khẳng định đó là toàn bộ con voi. Cách nhìn nhận như vậy là phiến diện, thiếu toàn diện.

b.

Thành ngữ bốn chữ: “Ếch ngồi đáy giếng” (chỉ sự hiểu biết hạn hẹp mà lại cho mình là đúng).

Câu 6: Câu chuyện nhắc nhở em rằng khi nhìn nhận hay đánh giá một sự việc, cần phải xem xét một cách toàn diện và khách quan. Không nên chỉ dựa vào một phần nhỏ mà vội vàng kết luận. Đồng thời, chúng ta cần biết lắng nghe ý kiến của người khác để hiểu vấn đề rõ hơn. Có như vậy mới tránh được sai lầm và mâu thuẫn không đáng có.

Câu 7: Truyện “Thầy bói xem voi” giúp em hiểu rõ ý nghĩa của việc biết lắng nghe và tôn trọng sự khác biệt trong giao tiếp. Trong cuộc sống, mỗi người có một góc nhìn, một trải nghiệm riêng nên suy nghĩ có thể không giống nhau. Nếu ai cũng chỉ khăng khăng cho mình đúng mà không chịu lắng nghe người khác thì rất dễ xảy ra hiểu lầm, mâu thuẫn. Biết lắng nghe không chỉ thể hiện sự tôn trọng mà còn giúp ta mở rộng hiểu biết, nhìn nhận vấn đề đầy đủ hơn. Tôn trọng sự khác biệt cũng là cách để xây dựng những mối quan hệ tốt đẹp và hòa hợp. Vì vậy, mỗi chúng ta cần học cách khiêm tốn, biết tiếp thu ý kiến và cư xử văn minh trong giao tiếp hằng ngày.

# data[].attributes.body
Câu 1:

Ngôi kể : thứ 3

Nhân vật chính : 5 ông thầy bói mù

Câu 2:

=>Mỗi thầy sờ vào những bộ phận khác nhau của con voi.

=>Cách xem này đặc biệt vì các thầy đều bị mù, không nhìn thấy mà chỉ cảm nhận bằng tay, và mỗi người chỉ sờ một phần chứ không xem toàn bộ con voi.

Câu 3:

Bởi vì mỗi ông thầy bói sờ vào những chỗ khác nha của con voi

Câu 4:

Nguyên nhân sâu xa dẫn đến việc các thầy bói đánh nhau là do bảo thủ, chủ quan, ai cũng cho mình đúng, không chịu lắng nghe ý kiến của người khác. Họ thiếu tinh thần học hỏi và không nhìn nhận sự việc một cách toàn diện.

câu 5:

Theo em, nhận xét của thầy bói là sai. Vì các thầy đã nhìn nhận theo hướng khác nhau.

b,Thành ngữ: ''Ếch ngồi đáy giếng''

Câu 6:

Theo em, câu chuyện trên đã gợi cho em suy nghĩ là khi mà ta nhìn nhận hay đánh giá về một vấn đề chúng ta cần phải nhìn nhận về toàn diện. Mỗi người có thể chỉ có một khía cạnh riêng, vì vậy chúng ta cần biết cách nhìn nhận và lắng nghe. Nếu cứ bảo thủ, cứ cho mình là đúng và mọi người đều là sai, ta sẽ dễ mắc sai lầm gây mâu thuẫn. Bài học đã rút ra một điều là chúng ta cần phải biết khiêm tốn, cầu thị trong cuộc sống

Câu 7:

Câu chuyện "Thầy bói xem voi" đã cho ta thấy được ý nghĩa sâu sắc của việc lắng nghe và thấu hiểu và tôn trọng sự khác biệt trong giao tiếp. Trong cuộc sống, mỗi người chúng ta đều sẽ có một trải nghiệm riêng, một cách nhìn nhận riêng nên đôi khi một vấn đề sẽ được nhìn theo cách đa dạng và thú vị hơn. Nếu ta chỉ cho rằng ý kiến của mình là đúng mà không lắng nghe hay nhìn nhận về những khía cạnh khác sẽ xảy ra những xung đột không đáng có. Lắng nghe giúp chúng ta rèn luyện sự tinh tế, đồng cảm và thuyết phục hơn về vấn đề xung quanh chúng ta. Khi biết cách lắng nghe và chia sẻ chân thành , các mối quan hệ sẽ trở nên tốt đẹp và hài hòa hơn.

# data[].attributes.headline
BỘ ĐỀ SỐ 3: ĐỌC HIỂU TÍCH HỢP (TRUYỆN NGỤ NGÔN VIỆT NAM)

# data[].attributes.subject
BỘ ĐỀ SỐ 3: ĐỌC HIỂU TÍCH HỢP (TRUYỆN NGỤ NGÔN VIỆT NAM)

# data[].attributes.body
Văn bản: THẦY BÓI XEM VOI

I. PHẦN ĐỌC HIỂU (6.0 điểm)

Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:

Nhân buổi ế hàng, năm ông thầy bói ngồi chuyện gẫu với nhau. Thầy nào cũng phàn nàn không biết hình thù con voi nó ra làm sao. Chợt nghe người ta nói có voi đi qua, năm thầy chung nhau tiền biếu người quản tượng, xin cho voi dừng lại để cùng xem. Thầy thì sờ vòi, thầy thì sờ ngà, thầy thì sờ tai, thầy thì sờ chân, thầy thì sờ đuôi.

Đoạn năm thầy ngồi bàn tán với nhau. Thầy sờ vòi bảo:

Tưởng con voi nó thế nào, hóa ra nó sun sun như con đỉa. Thầy sờ ngà bảo:

Không phải, nó chần chẫn như cái đòn cấn. Thầy sờ tai bảo:

Đâu có! Nó bè bè như cái quạt thóc. Thầy sờ chân cãi:

Ai bảo? Nó sừng sững như cái cột đình. Thầy sờ đuôi lại nói:

Các thầy nói không đúng cả. Chính nó tua tủa như cái chổi sể cùn.

Năm thầy, thầy nào cũng cho là mình nói đúng, không ai chịu ai, thành ra xô xát, đánh nhau toác đầu chảy máu. (Theo Kho tàng truyện cổ tích Việt Nam, NXB Giáo dục)

Câu 1 (0.5 điểm): Xác định ngôi kể và nhân vật chính trong câu chuyện trên.

Câu 2 (0.5 điểm): Các thầy bói đã "xem" voi bằng cách nào? Cách xem đó có gì đặc biệt so với người bình thường?

Câu 3 (1.0 điểm): Tại sao mỗi thầy lại miêu tả con voi một cách khác nhau (người bảo như con đỉa, người bảo như cái quạt...)?

Câu 4 (1.0 điểm): Nguyên nhân sâu xa dẫn đến việc các thầy bói "xô xát, đánh nhau toác đầu chảy máu" là gì?

Câu 5 (1.5 điểm):

a. Theo em, nhận xét của các thầy về con voi là đúng hay sai? Vì sao?

b. Hãy tìm một thành ngữ gồm 4 chữ để khái quát hành động và sai lầm của các ông thầy bói trong truyện này.

Câu 6 (1.5 điểm): Câu chuyện trên gợi cho em suy nghĩ gì về cách nhìn nhận, đánh giá sự việc trong cuộc sống? (Trình bày khoảng 3-5 câu).

II. PHẦN VIẾT (4.0 điểm)

Câu 7: Từ bài học của truyện "Thầy bói xem voi", em hãy viết một đoạn văn (khoảng 150 chữ) trình bày suy nghĩ về ý nghĩa của việc biết lắng nghe và tôn trọng sự khác biệt trong giao tiếp.

# data[].attributes.body
I. PHẦN ĐỌC HIỂU

Câu 1:

Phương thức biểu đạt chính: Tự sự.

Ngôi kể: Ngôi thứ ba.

Câu 2:

Tình huống trớ trêu mà con lừa gặp phải là bị rơi xuống giếng cạn và thay vì được cứu, nó lại bị chính chủ nhân và mọi người xúc đất lấp giếng, định chôn sống nó.

Câu 3:

Ban đầu con lừa kêu la thảm thiết vì hoảng sợ và tuyệt vọng khi biết mình sắp bị chôn sống. Sau đó nó im lặng vì đã thay đổi cách nghĩ, không còn than khóc mà bình tĩnh tìm cách thoát thân. Sự im lặng đó cho thấy nó đã chuyển từ tuyệt vọng sang chủ động thích nghi và tìm giải pháp để tự cứu mình.

Câu 4:

Biện pháp liệt kê trong câu: “rùng mình rũ đất xuống” và “bước lên trên lớp đất ấy”.

Tác dụng: Nhấn mạnh các hành động liên tiếp, dứt khoát và thông minh của con lừa; làm nổi bật sự nhanh trí, kiên trì và quá trình tự cứu mình từng bước một.

Câu 5:

“Hòn đất” (nắm đất) là hình ảnh ẩn dụ cho những khó khăn, thử thách, áp lực, thất bại hay nghịch cảnh trong cuộc sống.

Câu 6:

Từ hành động thoát hiểm của con lừa, em rút ra bài học rằng trong nghịch cảnh không nên than thân trách phận mà cần bình tĩnh tìm cách vượt qua. Mỗi khó khăn đều có thể trở thành cơ hội nếu ta biết thay đổi cách nhìn và hành động. Chỉ cần kiên trì và nỗ lực từng bước, ta sẽ vượt lên hoàn cảnh để đạt được thành công.

II. PHẦN VIẾT

Câu 7:

Nghịch cảnh không phải là dấu chấm hết, đó là cơ hội để chúng ta bước lên cao hơn. Trong cuộc sống, ai cũng có lúc đối diện với khó khăn, thất bại và thử thách. Nếu coi đó là kết thúc, con người sẽ dễ rơi vào tuyệt vọng và buông xuôi. Tuy nhiên, nghịch cảnh chính là môi trường rèn luyện ý chí, bản lĩnh và nghị lực. Giống như con lừa trong câu chuyện, mỗi “nắm đất” tưởng chừng vùi lấp lại có thể trở thành bậc thang giúp ta tiến lên nếu ta biết biến khó khăn thành động lực. Thực tế cho thấy nhiều người thành công đều trưởng thành từ gian nan. Vì vậy, thay vì sợ hãi nghịch cảnh, chúng ta nên đối diện với nó bằng tinh thần lạc quan, kiên trì và quyết tâm vượt lên chính mình.

# data[].attributes.body
Câu 1:

Phương thức biểu đạt chính: Tự sự (kể chuyện).

Ngôi kể: Ngôi thứ ba.

Câu 2: Tình huống trớ trêu: Con lừa bị rơi xuống giếng sâu, bác nông dân lại quyết định lấp giếng để chôn sống nó.

Câu 3:

Ban đầu con lừa kêu la thảm thiết vì hoảng sợ, nghĩ mình sẽ chết.

Sau đó nó im lặng vì đã tìm ra cách đối phó, rũ đất xuống và bước lên trên.

Sự im lặng báo hiệu sự thay đổi nhận thức từ tuyệt vọng sang chủ động, kiên cường tìm cách thoát hiểm.

Câu 4:

Tác dụng: Nhấn mạnh chuỗi hành động liên tiếp, thể hiện sự thông minh, kiên trì và quyết tâm của con lừa để thoát khỏi nghịch cảnh.

Câu 5: “Nắm đất” là hình ảnh ẩn dụ cho những khó khăn, thử thách, nghịch cảnh trong cuộc sống.

Câu 6: Từ hành động của con lừa, em rút ra bài học: Trong cuộc sống, khi gặp khó khăn, ta không nên than vãn hay bỏ cuộc. Thay vào đó, hãy bình tĩnh, tìm cách để tiến lên. Chính sự kiên trì và bản lĩnh sẽ giúp ta vượt qua nghịch cảnh.

Câu 7:

Nghịch cảnh không phải là dấu chấm hết, mà là cơ hội để chúng ta bước lên cao hơn. Trong cuộc sống, ai cũng có lúc gặp khó khăn, thất bại. Nếu chỉ than vãn hay bỏ cuộc, ta sẽ mãi bị chôn vùi trong. Nhưng nếu biết đối diện, biến thử thách thành động lực, ta sẽ trưởng thành và mạnh mẽ hơn. Giống như con lừa trong câu chuyện, nhờ biết rũ bỏ đất và bước lên, nó đã thoát khỏi giếng sâu. Con người cũng vậy, mỗi lần vượt qua nghịch cảnh là một lần ta tiến gần hơn đến thành công. Vì thế, hãy coi nghịch cảnh như một bài học quý giá, giúp ta rèn luyện ý chí và bản lĩnh để vươn lên trong cuộc đời.

# data[].attributes.body
I. PHẦN ĐỌC HIỂU

Câu 1 :

-Phương thức biểu đạt chính: Tự sự.

-Ngôi kể: Ngôi thứ ba.

Câu 2 :
Tình huống trớ trêu mà con lừa gặp phải là bị rơi xuống giếng cạn và bị chính chủ của mình quyết định lấp giếng, chôn sống nó vì cho rằng không đáng cứu.

Câu 3 :
Ban đầu con lừa kêu la thảm thiết vì hoảng sợ và tuyệt vọng khi biết mình sắp bị chôn sống. Sau đó nó im lặng vì đã bình tĩnh lại, chấp nhận thực tế và suy nghĩ cách tự cứu mình. Sự im lặng ấy báo hiệu sự thay đổi trong nhận thức: từ sợ hãi, buông xuôi sang chủ động tìm cách vượt qua nghịch cảnh.

Câu 4:

-Biện pháp liệt kê: “rùng mình”, “rũ đất xuống”, “bước lên”.

-Tác dụng làm nhấn mạnh chuỗi hành động liên tiếp, thể hiện sự kiên trì, thông minh và nỗ lực không ngừng của con lừa. Qua đó làm nổi bật ý chí vượt lên hoàn cảnh khó khăn.

Câu 5 :
“Hòn đất” là hình ảnh ẩn dụ cho những khó khăn, thử thách, áp lực, nghịch cảnh mà con người phải đối mặt trong cuộc sống.

Câu 6 :

Từ hành động của con lừa, em rút ra bài học rằng trong cuộc sống cần phải bình tĩnh trước mọi khó khăn. Nếu hoảng sợ hay buông xuôi, ta sẽ dễ dàng thất bại. Ngược lại, nếu biết suy nghĩ tích cực và kiên trì, chúng ta có thể biến thử thách thành cơ hội để vươn lên. Vì vậy, em sẽ luôn cố gắng đối diện và vượt qua nghịch cảnh bằng ý chí của mình.

II. PHẦN VIẾT

Nghịch cảnh không phải là dấu chấm hết mà là cơ hội để chúng ta bước lên cao hơn. Nghịch cảnh là những khó khăn, thử thách ta gặp phải trong cuộc sống; còn “bước lên cao hơn” chính là sự trưởng thành và hoàn thiện bản thân. Thực tế cho thấy, chính khó khăn giúp con người rèn luyện bản lĩnh, ý chí và nghị lực. Giống như con lừa trong câu chuyện, nhờ biết rũ bỏ từng lớp đất và bước lên, nó đã thoát khỏi cái giếng sâu. Nếu nó buông xuôi, chắc chắn sẽ bị chôn vùi. Trong cuộc sống cũng vậy, những ai dễ nản lòng, sợ thất bại sẽ khó đạt được thành công. Bản thân em hiểu rằng mỗi lần vấp ngã là một lần học hỏi để mạnh mẽ hơn. Vì thế, em sẽ không sợ nghịch cảnh mà coi đó là cơ hội để rèn luyện và tiến bộ.

# data[].attributes.body
Phần 1: ĐỌC HIỂU

Câu 1

Phương thức biểu đạt chính: Tự sự.

Ngôi kể: Ngôi thứ ba.

Câu 2

Tình huống trớ trêu mà con lừa gặp phải là bị rơi xuống giếng cạn và không những không được cứu mà còn bị chính chủ của mình quyết định lấp đất chôn sống.

Câu 3

Ban đầu, con lừa kêu la thảm thiết vì sợ hãi và tuyệt vọng khi biết mình sắp bị chôn sống. Nhưng sau đó nó im lặng vì đã bình tĩnh lại và suy nghĩ cách tự cứu mình. Sự im lặng đó cho thấy nó không còn hoảng loạn nữa mà đã thay đổi suy nghĩ, quyết tâm tìm cách thoát khỏi nghịch cảnh.

Câu 4

Biện pháp tu từ liệt kê HÀNH ĐỘNG được thể hiện qua các hành động: “rùng mình, rũ đất xuống, bước lên”.

Tác dụng: Làm nổi bật sự cố gắng, kiên trì của con lừa. Nhờ những hành động liên tiếp đó, con lừa đã từng bước thoát khỏi cái giếng sâu.

Câu 5

Hình ảnh “nắm đất” trong câu chuyện là ẩn dụ cho những khó khăn, thử thách, áp lực trong cuộc sống. Đó có thể là những thất bại hoặc điều không may mà chúng ta phải đối mặt.

Câu 6

Qua hành động của con lừa, em rút ra bài học rằng khi gặp khó khăn, chúng ta không nên bỏ cuộc. Điều quan trọng là phải bình tĩnh và tìm cách vượt qua. Nếu biết biến khó khăn thành cơ hội, chúng ta sẽ trưởng thành hơn sau mỗi thử thách. Vì vậy, em sẽ cố gắng sống mạnh mẽ và kiên trì hơn trong học tập cũng như trong cuộc sống.

Phần 2: PHẦN VIẾT:

Câu 7

MỞ ĐOẠN (DẪN DẮT) Nghịch cảnh là những khó khăn, thử thách mà con người gặp phải trong cuộc sống. “Bước lên cao hơn” nghĩa là trưởng thành và đạt được thành công sau khi vượt qua những khó khăn đó. Theo em, nghịch cảnh không phải là dấu chấm hết mà là cơ hội để chúng ta rèn luyện bản thân. Khi gặp thử thách, nếu biết cố gắng và không bỏ cuộc, chúng ta sẽ mạnh mẽ hơn. Câu chuyện về con lừa cho thấy nhờ biết biến những xẻng đất thành bậc thang, nó đã thoát khỏi cái giếng sâu. Trong thực tế cũng vậy, nhiều người thành công từng trải qua rất nhiều khó khăn. (BẰNG CHỨNG?) Ngược lại, nếu dễ nản chí, chúng ta sẽ không thể tiến bộ. (CỤ THỂ )Vì thế, mỗi người cần có ý chí và thái độ sống tích cực để vượt qua nghịch cảnh.

# data[].attributes.body
Văn bản: CON LỪA VÀ BÁC NÔNG DÂN

(Mục tiêu: Khai thác sâu kỹ năng phân tích tình huống và bài học về nghịch cảnh)

I. PHẦN ĐỌC HIỂU (6.0 điểm)

Đọc văn bản sau và trả lời các câu hỏi:

Một ngày nọ, con lừa của một bác nông dân sảy chân rơi xuống cái giếng cạn bỏ hoang. Con vật kêu la thảm thiết nhiều giờ liền. Bác nông dân rất thương nó nhưng sau khi tính toán, ông thấy cái giếng quá sâu, con lừa thì đã già, việc cứu nó lên không bõ công sức và tiền bạc. Ông quyết định lấp cái giếng lại và chôn luôn con lừa.

Ông mời hàng xóm đến giúp một tay. Mỗi người cầm một cái xẻng xúc đất đổ xuống giếng. Ban đầu, con lừa hiểu chuyện gì đang xảy ra, nó kêu la càng thảm thiết hơn. Nhưng một lúc sau, bỗng nhiên không ai nghe thấy tiếng nó nữa.

Tò mò, bác nông dân nhìn xuống giếng và vô cùng kinh ngạc. Mỗi khi một xẻng đất đổ lên lưng, con lừa lại làm một việc đáng nể: Nó rùng mình rũ đất xuống và bước lên trên lớp đất ấy. Cứ thế, chẳng bao lâu sau, mọi người sững sờ khi thấy chú lừa đã lên đến miệng giếng, vui vẻ thoát ra ngoài. (Phỏng theo Truyện ngụ ngôn Aesop)

Câu 1 (0.5 điểm): Xác định phương thức biểu đạt chính và ngôi kể của văn bản trên.

--> - PTBĐ chính: Tự sự.

--> Ngôi thứ 3.

Câu 2 (0.5 điểm): Tình huống trớ trêu mà con lừa gặp phải là gì?

Tình huống: Lừa bị rơi xuống giếng cạn và bị chủ quyết định chôn sống (lấp giếng).

Câu 3 (1.0 điểm): Tại sao ban đầu con lừa kêu la thảm thiết nhưng sau đó lại im lặng? Sự im lặng đó báo hiệu sự thay đổi gì trong nhận thức của con lừa?

--> - Ban đầu kêu la vì sợ hãi, tuyệt vọng.

--> Sau đó im lặng vì nó đã bình tĩnh lại và tìm ra cách thoát thân (biến nguy thành cơ).

Câu 4 (1.0 điểm): Chỉ ra và nêu tác dụng của biện pháp liệt kê trong câu văn: "Nó rùng mình rũ đất xuống và bước lên trên lớp đất ấy."

--> Liệt kê hành động: rùng mình, rũ đất, bước lên.

--> Tác dụng: Nhấn mạnh sự nỗ lực, kiên trì và trí thông minh của con lừa trong giây phút sinh tử.

Câu 5 (1.0 điểm): Theo em, "nắm đất" trong câu chuyện là hình ảnh ẩn dụ cho điều gì trong cuộc sống?

--> "Nắm đất" ẩn dụ cho: Những khó khăn, thử thách, áp lực hoặc những điều tồi tệ mà cuộc sống đổ lên đầu chúng ta.

Câu 6 (2.0 điểm): Từ hành động thoát hiểm của con lừa, em rút ra bài học tâm đắc nhất cho bản thân là gì? (Viết đoạn văn ngắn khoảng 3-5 câu).

- Cần bình tĩnh trước mọi biến cố.

- Không đầu hàng số phận, biết biến khó khăn thành bàn đạp để vươn lên.

II. PHẦN VIẾT (4.0 điểm)

Câu 7: Viết một đoạn văn nghị luận (khoảng 150 chữ) trình bày suy nghĩ của em về ý kiến: "Nghịch cảnh không phải là dấu chấm hết, đó là cơ hội để chúng ta bước lên cao hơn."

Yêu cầu hình thức: Đoạn văn nghị luận, đủ dung lượng.

Yêu cầu nội dung:

- Giải thích: Nghịch cảnh là khó khăn; bước lên cao hơn là sự trưởng thành.

- Phân tích: Khó khăn giúp tôi luyện bản lĩnh (dẫn chứng từ Lừa, hoặc thực tế).

- Phản đề: Phê phán người dễ nản chí.

- Liên hệ bản thân.

# data[].attributes.headline
BỔ SUNG: CÁC "BẪY" THƯỜNG GẶP TRONG ĐỀ THI

# data[].attributes.subject
BỔ SUNG: CÁC "BẪY" THƯỜNG GẶP TRONG ĐỀ THI

# data[].attributes.headline
Cấp độ 4: VẬN DỤNG CAO (Đánh giá & Sáng tạo)

# data[].attributes.subject
Cấp độ 4: VẬN DỤNG CAO (Đánh giá & Sáng tạo)

# data[].attributes.body
Mục tiêu: Đưa ra quan điểm cá nhân, phản biện hoặc sáng tạo nội dung mới.

# data[].attributes.body
Mục tiêu: Rút ra bài học và liên hệ.

# data[].attributes.headline
Cấp độ 2: THÔNG HIỂU (Giải mã và cắt nghĩa)

# data[].attributes.subject
Cấp độ 2: THÔNG HIỂU (Giải mã và cắt nghĩa)

# data[].attributes.body
Mục tiêu: Học sinh hiểu được nghĩa hàm ẩn, lí giải được nguyên nhân - kết quả.

# data[].attributes.headline
6. MA TRẬN CÂU HỎI ĐỌC HIỂU THEO THANG ĐO BLOOM (CHI TIẾT)

# data[].attributes.subject
6. MA TRẬN CÂU HỎI ĐỌC HIỂU THEO THANG ĐO BLOOM (CHI TIẾT)

# data[].attributes.body
Cấp độ 1: NHẬN BIẾT (Nhận diện thông tin bề mặt)

Mục tiêu: Học sinh chỉ cần tìm thông tin có sẵn trong văn bản hoặc kiến thức thể loại đã học.

# data[].attributes.headline
5. KĨ NĂNG & CHIẾN THUẬT ĐỌC HIỂU CHUYÊN SÂU (QUY TRÌNH 4 BƯỚC)

# data[].attributes.subject
5. KĨ NĂNG & CHIẾN THUẬT ĐỌC HIỂU CHUYÊN SÂU (QUY TRÌNH 4 BƯỚC)

# data[].attributes.body
Thay vì chỉ đọc lướt, học sinh cần áp dụng quy trình tư duy ngược: Nhận diện --> Giải mã -->Kết nối --> Trình bày.

Bước 1: Nhận diện "Mã khóa" của văn bản (Scanning)

Ngay khi cầm đề, học sinh cần xác định nhanh các yếu tố sau trong 1-2 phút đầu:

Xác định thể loại:

Ngụ ngôn: Có nhân vật (con vật/người), có cốt truyện, có tình huống bất ngờ/nghịch lý.

Tục ngữ: Câu ngắn, có vần, đúc kết kinh nghiệm.

Xác định ngôi kể (với truyện): Ngôi thứ 3 (người kể giấu mặt) hay ngôi thứ 1 (xưng "tôi").

Quét từ khóa (Keywords): Tìm các tính từ chỉ phẩm chất (tham lam, kiêu ngạo, cần cù...) hoặc các hình ảnh ẩn dụ (giếng, bầu trời, chùm nho...).

Bước 2: Giải mã Tình huống & Hình tượng (Deep Reading)

A. Đối với Truyện ngụ ngôn: Áp dụng công thức S.A.R (Situation - Action - Result)

Để hiểu bản chất truyện, học sinh cần trả lời 3 câu hỏi ngầm:

1. S (Situation - Tình huống): Nhân vật bị đặt vào hoàn cảnh nào? (VD: Con cáo đói bụng thấy chùm nho ở trên cao; Ếch sống lâu ngày trong giếng hẹp).

2. A (Action - Hành động/Ứng xử): Trước tình huống đó, nhân vật đã làm gì? (VD: Cáo nhảy lên không tới thì chê nho xanh; Ếch huênh hoang coi trời bằng vung).

3. R (Result - Hậu quả/Kết quả): Hành động đó dẫn đến kết cục gì? (VD: Cáo bỏ đi với sự ấm ức; Ếch bị trâu giẫm bẹp).

Chiến thuật: Bài học luôn nằm ở mối quan hệ giữa A và R. (Làm A thì bị R $\rightarrow$ Đừng làm A).

B. Đối với Tục ngữ: Áp dụng công thức "Lớp vỏ - Lớp ruột"

1. Lớp vỏ (Nghĩa đen): Giải thích từ ngữ địa phương, từ Hán Việt, hình ảnh thực tế (VD: "Gần mực", "Gần đèn").

2. Lớp ruột (Nghĩa bóng): Suy luận từ hình ảnh sang quy luật đời sống (VD: Mực = cái xấu, môi trường xấu; Đèn = cái tốt, tri thức $\rightarrow$ Môi trường ảnh hưởng đến nhân cách).

Bước 3: Chiến thuật trả lời câu hỏi (Answering Strategy)

Với câu hỏi Trắc nghiệm:

Mẹo loại trừ: Loại ngay các đáp án có từ khóa tuyệt đối hóa (luôn luôn, tất cả, duy nhất) hoặc đáp án chỉ nói về nghĩa đen (VD: Truyện "Thầy bói xem voi" phê phán những người khiếm thị $\rightarrow$ Sai).

Với câu hỏi Tự luận (Viết đoạn/Trả lời ngắn):

Nguyên tắc "Bánh mì kẹp thịt":

Mở: Trả lời trực tiếp vào câu hỏi (Có/Không/Là gì).

Thân: Giải thích vì sao (Dùng bằng chứng trong văn bản + Lí lẽ cá nhân).

Kết: Khẳng định lại giá trị của bài học.

Bước 4: Kỹ năng Viết đoạn văn nghị luận (Câu vận dụng cao)

Đây là phần chiếm nhiều điểm nhất (thường là câu cuối). Dựa trên file Buổi 5, cấu trúc chuẩn như sau:

Câu chủ đề: Gọi tên bài học/thông điệp (VD: Lòng khiêm tốn, sự tự nhận thức...).

Giải thích: Tại sao bài học đó quan trọng?

Dẫn chứng: Liên hệ thực tế (Trong học tập, đời sống) hoặc dẫn chứng từ chính văn bản.

Phản đề (Mở rộng): Phê phán những người làm ngược lại.

Bài học hành động: Bản thân em cần làm gì?

# data[].attributes.headline
3. Phân biệt TỤC NGỮ, THÀNH NGỮ, TRUYỆN NGỤ NGÔN (Các cặp dễ nhầm lẫn)

# data[].attributes.subject
3. Phân biệt TỤC NGỮ, THÀNH NGỮ, TRUYỆN NGỤ NGÔN (Các cặp dễ nhầm lẫn)

# data[].attributes.headline
1. Khái niệm, Mục đích & Dấu hiệu nhận biết

# data[].attributes.subject
1. Khái niệm, Mục đích & Dấu hiệu nhận biết

# data[].attributes.body
A. Truyện ngụ ngôn

Khái niệm: Là những truyện kể ngắn gọn, hàm súc, bằng văn xuôi hoặc văn vần. Truyện thường mượn chuyện loài vật, đồ vật, cây cỏ... để làm ẩn dụ, hoặc kể chuyện con người để nói bóng gió, kín đáo về chuyện đời, chuyện người,.

Mục đích: Khuyên nhủ, răn dạy con người những bài học về cách nhìn sự việc, cách ứng xử và đạo lý trong cuộc sống.

Dấu hiệu nhận biết:

Nhân vật: Thường là loài vật (con cáo, con ếch, con rùa...) được nhân hóa (biết nói năng, suy nghĩ như người) hoặc con người (bác nông dân, thầy bói...). Nhân vật thường không có tên riêng.

Cốt truyện: Xoay quanh một sự kiện/tình huống bất ngờ, hài hước nhằm bộc lộ bài học.

Đề tài: Các vấn đề đạo đức, thói hư tật xấu (huênh hoang, lười biếng, tham lam...).

B. Tục ngữ

Khái niệm: Là những câu nói dân gian ngắn gọn, hàm súc, có hình ảnh, nhịp điệu.

Mục đích: Đúc kết kinh nghiệm của nhân dân về quy luật thiên nhiên, lao động sản xuất và con người, xã hội.

Dấu hiệu nhận biết:

Hình thức: Câu ngắn, thường có vần (vần lưng hoặc vần chân), ngắt nhịp cân đối.

Nội dung: Chứa đựng một lời khuyên, một kinh nghiệm hoặc một nhận xét triết lý.

# data[].attributes.body
PHẦN 1

Câu 1:

a) Một, Ba: chỉ số lượng

b) một, hai: chỉ số lượng

c) bốn, năm: chỉ thứ tự

Câu 2:

Đây là các từ chỉ thứ tự. Vì trong văn phong xưa người ta lược bỏ bớt danh từ để tạo nhịp cho câu nói đanh thép. "Nhất" ở đây được hiểu là "Vị trí số 1".

PHẦN 2

Câu 1:B

Câu 2:

a)Tính từ.

b)Phó từ.

PHẦN 3

Câu 1:

-Hải: Biển.

-Phận: địa phận,ranh giới, phần được chia ra.

Hải phận: "Vùng biển thuộc quyền quản lý của một nước".

# data[].attributes.body
PHẦN 1:

Câu 1:

a.Từ “Một” và Ba – số từ chỉ số lượng

b.Từ “một” và “hai” – số từ chỉ thứ tự

c.Từ “bốn và “năm” – số từ chỉ thứ tự

Câu 2:

Những từ “Nhất,nhì,tam,tứ” là những số từ chỉ thứ tự. Trong câu không có danh từ nhưng ta vẫn xác định được vì trong ngữ cảnh, câu tục ngữ đang xếp hạng các yếu tố quan trọng trong nông nghiệp nên có thể giúp làm rõ

PHẦN 2:

Câu 1: B. Những cánh én.

Câu 2:

a. Từ “vừa” thuộc từ loại tính từ để chỉ đặc điểm và trạng thái

b.Từ “vừa” thuộc từ loại phó từ để chỉ ra và bổ sung thông tin về thời gian

PHẦN 3:

Câu 1:

“Hải” nghĩa là biển (ví dụ như trong hải quân)  còn “phận” là một vùng nào đó được giới hạn (trong địa phận) -> “Hải phận” là một vùng biển nào đó được giới hạn và thuộc chủ quyền của một quốc gia

# data[].attributes.body
PHẦN 1: BÀI TẬP VỀ SỐ TỪ

Câu 1:

a."Một cây làm chẳng nên non- Ba cây chụm lại nên hòn núi cao."

-Một : số từ chỉ số lượng là 1 cây

-Ba : số từ chỉ số lượng là 3 cây

=)Cả hai đều biểu thị số lượng rõ ràng

b."Nó ngồi ở bàn một, còn tôi ngồi bàn hai."

-Một (bàn một) =) chỉ thứ tự

-Hai (bàn hai) =) chỉ thứ tự

=) Ở đây không phải đếm số lượng bàn, mà là đánh số thứ tự vị trí bàn.

c."Canh bốn, canh năm vừa chợp mắt."

-Bốn =) số từ chỉ thứ tự

-Năm =)số từ chỉ thứ tự

=) Vì “canh” là các mốc thời gian được đánh số theo thứ tự trong đêm, nên đây là số từ chỉ thứ tự, không phải số lượng.

Câu 2:

"Nhất nước, nhì phân, tam cần, tứ giống"

-Nhất, nhì, tam, tứ → số từ chỉ thứ tự.

-Đây là cách nói rút gọn, lược bỏ danh từ .

-Dựa vào nghĩa câu tục ngữ (nói về mức độ quan trọng trong trồng trọt), ta hiểu các từ này dùng để xếp hạng theo mức độ quan trọng, nên là số từ chỉ thứ tự.

PHẦN 2: BÀI TẬP VỀ PHÓ TỪ

Câu 1

Đáp án đúng: B. Những cánh én.

-Những là phó từ (từ chỉ số lượng không xác định) đi kèm danh từ “cánh én”.

Các đáp án khác:

-A. Đang =) phó từ đi kèm động từ.

-C. Rất =) phó từ đi kèm tính từ.

-D. Rồi =) phó từ đi kèm động từ.

Câu 2:

a. "Chiếc áo này rất vừa vặn với em."

-Vừa =) tính từ (trong cụm “vừa vặn”)

-Nghĩa: phù hợp kích thước.

=) Ở đây “vừa” không phải phó từ, mà là cái yếu tố để tạo thành tính từ.

b. "Em vừa đi học về."

-Vừa =) phó từ

-Bổ sung ý nghĩa thời gian gần nhất (mới xảy ra) cho động từ “đi”.

PHẦN 3: TỪ HÁN VIỆT

Từ hải phận gồm hai yếu tố Hán Việt là

Hải và Phận

Hải: vùng biển như là hải quân hoặc hải đảo

Phận : là một khu vực hoặc là một phạm vi

=) Hải phận có nghĩa là vùng lãnh thổ một vùng biển thuộc một quốc gia nào đó.

# data[].attributes.body
Phần 1: Bài tập về số từ

Câu 1:

a. Số từ:

Một: chỉ số lượng

Ba: chỉ số lượng

b. Số từ:

Một: chỉ số thứ tự

Hai: chỉ số thứ tự

c. Số từ

Bốn: chỉ số thứ tự

Năm: chỉ số thứ tự

Câu 2: Số từ: nhất, nhì, tam, tứ (chỉ thứ tự).

Không có danh từ đi kèm nhưng vẫn xác định được vì câu tục ngữ đã lược bỏ từ (như “thứ”, “là”) và nhờ ngữ cảnh xếp hạng mức độ quan trọng, ta vẫn hiểu được ý nghĩa.

Phần 2: Bài tập về phó từ

Câu 1: B

Câu 2:

a. “Chiếc áo này rất vừa vặn với em.”

→ Vừa là tính từ (chỉ mức độ phù hợp, không rộng không chật).

b. “Em vừa đi học về.”

→ Vừa là phó từ (chỉ thời gian gần, việc mới xảy ra).

Khác nhau:

Ở câu a, vừa miêu tả đặc điểm của chiếc áo (tính chất).

Ở câu b, vừa bổ sung ý nghĩa thời gian cho động từ “đi học về”.

Phần 3: Bài tập về từ Hán Việt

Câu 1: Tách nghĩa:

Hải: biển (như trong Hải quân – quân đội trên biển).

Phận: phần, phạm vi, khu vực (như trong địa phận – khu vực đất đai).

=> Suy ra: Hải phận là vùng biển thuộc chủ quyền hoặc phạm vi quản lí của một quốc gia.

# data[].attributes.body
PHẦN 1

Câu 1:

a.Số từ chỉ số lượng.

b.Số từ chỉ thứ tự.

c.Số từ chỉ thứ tự.

Câu 2:

-Loại từ: Số từ chỉ thứ tự

-Trong văn phong xưa người ta lược bỏ bớt danh từ để tạo nhịp cho câu nói đanh thép. "Nhất" ở đây được hiểu là "Vị trí số 1".

PHẦN 2

Câu 1:B

Câu 2:

a:Tính từ.

b:Phó từ.

PHẦN 3

Câu 1:

-Hải: Biển.

-Phận: địa phận,ranh giới, phần được chia ra.

=>Hải phận: "Vùng biển thuộc quyền quản lý của một nước".

# data[].attributes.body
PHẦN 1: BÀI TẬP VỀ SỐ TỪ

Câu 1: Xác định số từ và phân loại

a. “Một cây làm chẳng nên non / Ba cây chụm lại nên hòn núi cao.”

Một, ba → là số từ chỉ số lượng
Vì chúng cho biết số lượng sự vật (một cây, ba cây).

b. “Nó ngồi ở bàn một, còn tôi ngồi bàn hai.”

một, hai → là số từ chỉ thứ tự
Không phải “một cái bàn”, “hai cái bàn” mà là bàn số mấy → dùng để đánh số, xếp thứ tự.

Đây là bẫy rất hay gặp: thấy “một, hai” là tưởng số lượng, nhưng thực chất là thứ tự.

c. “Canh bốn, canh năm vừa chợp mắt.”

bốn, năm → là số từ chỉ thứ tự
Các “canh” đã được quy ước sẵn theo trình tự thời gian trong đêm.

Câu 2:

“Nhất nước, nhì phân, tam cần, tứ giống”

Nhất, nhì, tam, tứ → là số từ chỉ thứ tự

Giải thích vì sao không có danh từ đi kèm mà vẫn xác định được:

Đây là câu rút gọn, danh từ bị lược bỏ.

Hiểu đầy đủ là:
→ Thứ nhất là nước, thứ hai là phân, thứ ba là sự cần cù, thứ tư là giống.

Ngữ cảnh + trật tự liệt kê giúp ta nhận ra rõ ràng đây là thứ tự, không phải số lượng.

PHẦN 2: BÀI TẬP VỀ PHÓ TỪ

Câu 1: Trắc nghiệm

Đáp án đúng: B. Những cánh én

Những → phó từ

Cánh én → danh từ
Phó từ đi kèm danh từ để bổ sung ý nghĩa số lượng (nhiều).

Các đáp án còn lại:

A: đang → phó từ đi với động từ

C: rất → phó từ đi với tính từ

D: rồi → phó từ đi với động từ

Câu 2: Phân biệt từ “vừa”

a. “Chiếc áo này rất vừa vặn với em.”

vừa → tính từ
Chỉ mức độ phù hợp, kích cỡ.

b. “Em vừa đi học về.”

vừa → phó từ
Bổ sung ý nghĩa thời gian cho động từ “đi” (mới xảy ra).

Khác biệt mấu chốt:

(a) vừa tự mang nghĩa, làm vị ngữ → tính từ

(b) vừa bổ sung nghĩa cho động từ, không đứng độc lập → phó từ

PHẦN 3: TỪ HÁN VIỆT

Câu 1: Giải mã từ “Hải phận”

Hải → biển (như: hải quân)

Phận → khu vực, phạm vi (như: địa phận)

Hải phận = vùng biển thuộc phạm vi quản lý của một quốc gia

Mẹo “tìm người quen” cực xịn:

Địa phận → đất

Hải phận → biển
→ Cùng một cấu trúc, đổi yếu tố đầu là ra nghĩa.

# data[].attributes.body
PHẦN 1: BÀI TẬP VỀ SỐ TỪ (Tránh bẫy Số lượng & Thứ tự)

Câu 1 (Mức độ Nhận biết): Xác định số từ trong các câu sau và cho biết đó là số từ chỉ số lượng hay thứ tự?

a. "Một cây làm chẳng nên non/ Ba cây chụm lại nên hòn núi cao."

b. "Nó ngồi ở bàn một, còn tôi ngồi bàn hai." c. "Canh bốn, canh năm vừa chợp mắt." (Hồ Chí Minh)

Câu 2 (Mức độ Thông hiểu - Vận dụng): Trong câu tục ngữ: "Nhất nước, nhì phân, tam cần, tứ giống", các từ in đậm là số từ chỉ loại gì? Vì sao không có danh từ đi kèm mà ta vẫn xác định được?

PHẦN 2: BÀI TẬP VỀ PHÓ TỪ (Xác định ý nghĩa bổ sung)

Câu 1 (Trắc nghiệm nhanh): Dòng nào dưới đây chứa phó từ đi kèm Danh từ?

A. Đang chạy bộ.

B. Những cánh én.

C. Rất xinh đẹp.

D. Ăn xong rồi.

Câu 2 (Phân biệt từ đa nghĩa - Bẫy thường gặp): Xác định từ loại của từ "vừa" trong hai câu sau và giải thích sự khác biệt:

a. "Chiếc áo này rất vừa vặn với em."

b. "Em vừa đi học về."

PHẦN 3: BÀI TẬP VỀ TỪ HÁN VIỆT (Đoán nghĩa & Từ đồng âm)

Câu 1 (Giải mã từ lạ): Dựa vào phương pháp "tìm người quen", hãy suy luận nghĩa của từ "Hải phận".

Gợi ý: Tách từ "Hải" (như trong Hải quân) và "Phận" (như trong Địa phận).