# data[].attributes.attachment_caption
Zdania złożone współrzędnie i podrzędnie by Monika Szkliniarz on Genially

# data[].attributes.headline
Zdania złożone współrzędnie i podrzędnie

# data[].attributes.subject
Zdania złożone współrzędnie i podrzędnie

# data[].attributes.attachment_caption
Tworzymy zdania złożone współrzędnie i podrzędnie by Monika Szkliniarz on Genially

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
JĘZYKU

Temat: Jak rozpoznać zdania złożone współrzędnie i podrzędnie?

Porozmawiamy o...

1

Drodzy Uczniowie!Podczas dzisiejszej lekcji dowiecie się, czym są zdania złożone. Nauczycie się wskazywać w nich zdania składowe, odróżniać zdania złożone współrzędnie od zdań złożonych podrzędnie oraz rysować ich wykresy.Powodzenia!

Monika Szkliniarz

ZDANIE ZŁOŻONE

składa się z dwóch lub więcej zdań pojedynczych, które nazywane są zdaniami składowymi. W zdaniu złożonym jest tyle zdań składowych, ile orzeczeń.

Przykład:Kasia zjadła obiad i przeczytała książkę. W powyższym zdaniu są dwa orzeczenia, co oznacza, że jest to zdanie złożone, które zawiera dwa zdania składowe.

Zapisz w zeszycie przedmiotowym informacje dotyczące zdania złożonego.

DWA TYPY ZDAŃ ZŁOŻONYCH

ZDANIE ZŁOŻONE WSPÓŁRZĘDNIE

ZDANIE ZŁOŻONE PODRZĘDNIE

składa się ze zdań, które mogą istnieć samodzielnie (niezależnie od siebie). Łączą się one za pomocą spójników (takich, jak: i, oraz, albo, lub, czy, bądź, ale, lecz, jednak, natomiast, zaś, a, więc, zatem, toteż, dlatego) lub bezspójnikowo. Na wykresie zdania współrzędne umieszcza się na tym samym poziomie.

składa się ze zdania nadrzędnego (może ono istnieć samodzielnie) i podrzędnego (nie może istnieć samodzielnie). Zdanie podrzędne odpowiada na pytanie wynikające z treści zdania nadrzędnego. Zdania składowe mogą być połączone za pomocą takich spójników, jak np.: że, żeby, ponieważ, który, aby, kiedy, gdzie, mimo że, jeżeli.

Słucham muzyki,| gotuję obiad.|Pojadę nad morze| lub wybiorę się w góry.|

Spotkam się z kolegą,| kiedy odrobię lekcje.|Kiedy odrobię lekcje,| spotkam się z kolegą.|

1

1

1

1

1

1

1

2

2

2

2

2

2

2

kiedy?

kiedy?

kiedy?

kiedy?

Przepisz do zeszytu informacje dotyczące typów zdań złożonych. Zapamiętaj, czym charakteryzują się zdania złożone współrzędnie, a czym zdania złożone podrzędnie.

JAK POPRAWNIE NARYSOWAĆ WYKRES ZDANIA ZŁOŻONEGO WSPÓŁRZĘDNIE LUB PODRZĘDNIE?

1. Podkreśl orzeczenia w zdaniach składowych. 2. Oddziel je pionową kreską i ponumeruj (kreskę postaw przed spójnikiem lub po przecinku, jeśli zdanie połączone jest bezspójnikowo).3. Ustal, czy zdania składowe mogą istnieć samodzielnie (są równorzędne), czy też jedno z nich jest podrzędne względem drugiego (odpowiada na pytanie wynikające z jego treści).4. Narysuj prawidłowy wykres zdania.

Przykłady:Obejrzę film| albo przeczytam książkę.| Zakwitną kwiaty,| kiedy nadejdzie wiosna.|

kiedy?

1

1

1

1

2

2

2

2

Zapisz w zeszycie przedmiotowym wskazówki dotyczące tego, jak poprawnie narysować wykres zdania złożonego współrzędnie lub podrzędnie.

WYKONAJ ĆWICZENIA W ZESZYCIE PRZEDMIOTOWYM

ĆWICZENIE 1

ĆWICZENIE 2

ĆWICZENIE 3

Połącz zdania pojedyncze za pomocą właściwych spójników, aby otrzymać zdania złożone współrzędnie:a) Kupiłem czerwoną koszulkę. Chyba wymienię ją na niebieską.b) Nie chcę się spóźnić na spotkanie. Wyjdę wcześniej z domu.c) Siedzę na kanapie. Czytam książkę.

W poniższych zdaniach wskaż zdania podrzędne. Zapisz pytania, na jakie odpowiadają.1. Pojadę do babci, gdy skończę odrabiać lekcje.2. Kiedy odrobię lekcje, pójdę na spacer z psem.3. Wyruszyliśmy w podróż, o której wszyscy marzyliśmy.4. Wstanę wcześniej, żeby obejrzeć wschód słońca.

Podkreśl w zdaniach orzeczenia oraz oddziel zdania składowe.1. Pójdę do sklepu i kupię pieczywo.2. Pilnie się uczę, więc mam dobre oceny.3. Pójdę na spacer, kiedy skończę odrabiać lekcje.4. Pójdę do kina albo wybiorę się do teatru.5. Ciężko trenowałem, dlatego zdobyłem medal.6. Czytam książkę, którą pożyczyłam od koleżanki.

Monika Szkliniarz

Dziękuję za udział w lekcji.

# data[].attributes.attachment_link.title
Tworzymy zdania złożone współrzędnie i podrzędnie by Monika Szkliniarz on Genially

# data[].attributes.attachment_link.description
JĘZYKU Temat: Jak rozpoznać zdania złożone współrzędnie i podrzędnie? Porozmawiamy o... 1 Drodzy Uczniowie!Podczas dzisiejszej lekcji dowiecie się, czym są zdania złożone. Nauczycie się wskazywać w nich zdania składowe, odróżniać zdania złożone współrzędnie od zdań złożonych podrzędnie oraz rysować ich wykresy.Powodzenia! Monika Szkliniarz ZDANIE ZŁOŻONE składa się z dwóch lub więcej zdań pojedynczych, które nazywane są zdaniami składowymi.

# data[].attributes.attachment_caption
Rodzaje wypowiedzeń by szkola.fichera on Genially

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Rodzaje wypowiedzeń

Cel: odróżnię zdanie od równoważnika zdania,

Temat:

Wypowiedzenie:

grupa wyrazów, która przekazuje zrozumiałą informację. Ze względu na obecność orzeczenia wypowiedzenia dzielimy na zdania i równoważniki zdań.

Wypowiedzenie

Zdanie

Równoważnik zdania

zawiera ORZECZENIE

nie zawiera ORZECZENIA

Nadejście wiosny.

Nadchodzi wiosna.

(co robi?)

(co?)

Ćwiczenia:ćw. 2, 3, 4 i 5 str. 45 - 46ćw. w wordwallućw. w learningapps

Zdanie pojedyncze i złożone

Cel: odróżnię zdanie pojedyncze od złożonego

Temat:

Zdanie

pojedyncze

złożone

zawiera JEDNO orzeczenie

zawiera WIĘCEJ NIŻ JEDNO orzeczenie

Nadchodzi wiosna, słońce mocniej przygrzewa.

Nadchodzi wiosna.

Kahoot (powtórzenie)

Ćwiczenia:ćw. 2, 3, 4, 6 str. 48 -50

Zdanie pojedyncze rozwinięte i nierozwinięte

Cel: będę umiał rozróżniać i redagować zdania pojedyncze rozwinięte i nierozwinięte

Temat:

Zdanie pojedyncze

nierozwinięte

rozwinięte

zawierają tylko ORZECZENIElub PODMIOT i ORZECZENIE

zawiera PODMIOT, ORZECZENIE i inne OKREŚLENIA

Piękna wiosna własnie nadchodzi.

Wiosna nadchodzi.Pada.

Dziś mocno pada deszcz.

Sprawdź - str 56

Ćwiczenia:ćw. 4, 5, 7, 8 str. 52-53

Wypowiedzenia -podsumowanie wiadomości.

Temat:

Dziękuję!

# data[].attributes.attachment_link.title
Rodzaje wypowiedzeń by szkola.fichera on Genially

# data[].attributes.attachment_link.description
Rodzaje wypowiedzeń Cel: odróżnię zdanie od równoważnika zdania, Temat: Wypowiedzenie: grupa wyrazów, która przekazuje zrozumiałą informację. Ze względu na obecność orzeczenia wypowiedzenia dzielimy na zdania i równoważniki zdań. Wypowiedzenie Zdanie Równoważnik zdania zawiera ORZECZENIE nie zawiera ORZECZENIA Nadejście wiosny. Nadchodzi wiosna. (co robi?) (co?) Ćwiczenia:ćw. 2, 3, 4 i 5 str.

# data[].attributes.attachment_caption
Części zdania - przypomnienie kl. 8 by Małgorzata Bernatowicz on Genially

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Części zdania i wypowiedzenia- przypomnienie wiadomości

Orzeczenie

Nazywa wykonywaną czynność; co robi?- orzeczenie czasownikowe - wyrażone czasownikiem, np. Mama idzie do sklepu.- orzeczenie imienne - składa się z łącznika (być, stać się, zostać, wydawać się, okazać się - w formie osobowej) i orzecznika (innej części mowy), np. Wczoraj zrobiło się zimno.orzeczenie czasownikowe - wyrażone czasownikiem, np. Mama idziedo sklepu.

Części zdania

Podmiot

Wskazuje na wykonawcę czynności; kto? co?- podmiot gramatyczny - wyrażony częścią mowy w mianowniku, np. Ania poszła na spacer.- podmiot szeregowy - wskazuje na więcej niż jednego wykonawcę czynności, np. Tomek i Andrzej grają w piłkę.- podmiot zbiorowy - mówi o zbiorowości, np. Dzieci bawią się na podwórku.- podmiot logiczny - wyrażony w dopełniaczu lub celowniku, np. Zabrakło cukru.- podmiot domyślny - możemy go określić na podstawie formy orzeczenia lub kontekstu, np. Poszliśmy do szkoły (podmiot: my).

Dopełnienie

Uzupełnia treść przekazywaną przez orzeczenie; odpowiada na pytania przypadków zależnych (oprócz mianownika i wołacza)

Okolicznik

Określa orzeczenie, daje nam dodatkowe informacje o wykonywanej czynności; kiedy? gdzie? jak? po co? dlaczego? pod jakim warunkiem?

Przydawka

Zawsze określa rzeczownik, wskazuje na jego cechy; jaki? który? czyj? ile?

Jaką częścią zdania są podkreślone wyrazy?

Zadanie

Mojamama ugotowała obiad.

przydawka

Lubię gry komputerowe.

dopełnienie

Rodzice wrócili późno z pracy.

okolicznik

Kasia kupiła dwie bułki.

przydawka

Kot pije mleko.

dopełnienie

wypowiedzenia

równoważnik zdania

zdanie

(nie zawiera orzeczenia)

(zawiera przynajmniej jedno orzeczenie)

np. Okropna pogoda!

np. Na dworze jest okropna pogoda.

zdanie

pojedyncze

złożone

(ma tylko jedno orzeczenie)

(zawiera dwa orzeczenia)

nierozwinięte

(orzeczenie+podmiot)

np. Dziecko płacze.

rozwinięte

(orzeczenie+podmiot+inne części zdania)

np. Małe dziecko głośno płacze.

zdanie złożone

współrzędnie

podrzędnie

(oba zdania składowe są tak samo ważne, mogą istnieć samodzielnie)

(jedno zdanie jest ważniejsze od drugiego, które jest jego uzupełnieniem)

np. Ania poszła do sklepu i kupiła mleko.

np. Ania poszła do sklepu, żeby kupić mleko.

Zdanie wielokrotnie złożone

(jest zbudowane z przynajmniej trzech zdań składowych, które mogą być połączone ze sobą współrzędnie i podrzędnie)

Nie zrobiłem zadania z polskiego, ponieważ wolałem grać na komputerze, więc dostałem jedynkę i teraz mam problem, bo muszę ją poprawić.

Nie zrobiłem zadania z polskiego, ponieważ wolałem grać na komputerze, więc dostałem jedynkęi teraz mam problem, bo muszę ją poprawić.

1

2

3

4

2 - zdanie podrzędne do zdania 1

2 i 3- zdania złożone współrzędnie

3 i 4 - zdania złożone współrzędnie

5

1 - zdanie główne

5 - zdanie podrzędne do zdania 4

# data[].attributes.attachment_link.title
Części zdania - przypomnienie kl. 8 by Małgorzata Bernatowicz on Genially

# data[].attributes.attachment_link.description
Części zdania i wypowiedzenia- przypomnienie wiadomości Orzeczenie Nazywa wykonywaną czynność; co robi?- orzeczenie czasownikowe - wyrażone czasownikiem, np. Mama idzie do sklepu.- orzeczenie imienne - składa się z łącznika (być, stać się, zostać, wydawać się, okazać się - w formie osobowej) i orzecznika (innej części mowy), np.

# data[].attributes.attachment_caption
Balladyna miejsce czas bohaterowie uzupe niona 

# data[].attributes.attachment_caption
Zemsta charakterystyka por wnawcza wype niona 

# data[].attributes.headline
Cześnik i Rejent - charakterystyka porównawcza

# data[].attributes.subject
Cześnik i Rejent - charakterystyka porównawcza

# data[].attributes.headline
Cechy gatunku + świat Dzieci i Dorosłych

# data[].attributes.subject
Cechy gatunku + świat Dzieci i Dorosłych

# data[].attributes.attachment_caption
Opowiesc wigilijna przemiana Scrooge a uzupelniona 

# data[].attributes.attachment_caption
Opowiesc wigilijna Duch Swiat Terazniejszych uzupelniona 

# data[].attributes.attachment_caption
Opowiesc wigilijna Duch Swiat Przesz ych uzupe niona 1 

# data[].attributes.attachment_caption
Opowiesc wigilijna Duch Przyszlych Wigilii uzupelniona 

# data[].attributes.headline
Alina i Balladyna - charakterystyka porównawcza

# data[].attributes.subject
Alina i Balladyna - charakterystyka porównawcza