# data[].attributes.attachment_link.readable_text
walentynki "święto zakochanych, obchodzone 14 lutego, w dniu św. Walentego"

walentynka "kartka pocztowa wysyłana do ukochanej lub lubianej osoby na dzień św. Walentego"
* walentynkowy

# data[].attributes.attachment_link.title
walentynki - definicja, synonimy, przykłady użycia

# data[].attributes.attachment_link.description
walentynki "święto zakochanych, obchodzone 14 lutego, w dniu św. Walentego" walentynka "kartka pocztowa wysyłana do ukochanej lub lubianej osoby na dzień św. Walentego" * walentynkowy

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Św. Walenty żył w na przestrzeni II/III wieku i był biskupem Terni w Umbrii. Jest świętym Kościoła katolickiego i syryjskiego.

Życiorys św. Walentego

Święty Walenty urodził się około 175 roku w Interamnie.

Wiadomo to, że był św. Walenty biskupem Terni w Umbrii, natomiast cała reszta jest już w sferze poszlak i historycznych domysłów jak i legend, bowiem źródła o nim wypowiadają się dość skąpo i niejednoznacznie. Św. Walenty żył na przestrzeni II i III wieku, i był rzymskim kapłanem. Tam również, na rzymskich rubieżach, Walenty był naocznym świadkiem prześladowań organizowanych przez cesarza Klaudiusza II Gota. Był ich świadkiem wraz ze św. Mariuszem i krewnymi, asystując męczennikom w czasie ich procesów, ale i samych egzekucji. Wkrótce jednak i sam Walenty został pojmany oraz doprowadzony przed oblicze prefekta Rzymu, który przeprowadził rutynowy przewód procesowy, polegający na wymuszaniu na św. Walentym odstępstwa od Chrystusa. W tym celu sędzia kazał użyć chłosty kijami. Kiedy tortury nie przyniosły oczekiwanego rezultatu, kazał ściąć św. Walentego. Egzekucja została dokonana 14 lutego 269 roku.

Ciało św. Walentego pochowano w Rzymie przy via Flaminia. Brak bliższych wiadomości o nim nie przeszkodził w szybkim rozwoju kultu św. Walentego. Jego grób bowiem już w IV wieku otoczony został szczególną czcią. Nad grobem tym później papież Juliusz I wystawił pomną bazylikę pod wezwaniem właśnie św. Walentego. Odnowił ją później papież Teodor I. Bazylika wraz z grobem św. Walentego została faktycznym sanktuarium oraz jednym z pierwszych miejsc pielgrzymkowych wczesnego chrześcijaństwa. W ciągu średniowiecza kult Walentego objął już całą niemal Europę, prowadząc jego legendę także do miejsc odzyskiwanych przez krzyżowców.

Legendy

Walenty z wykształcenia był lekarzem, z powołania natomiast duchownym. Żył w III wieku, za panowania Klaudiusza II Gockiego. Cesarz za namową swoich doradców wydał zakaz, mówiący o tym, że młodzi mężczyźni w wieku od 18 do 37 lat nie mogą wchodzić w związki małżeńskie. Uważał on bowiem, że najlepszymi żołnierzami są tacy legioniści, którzy nie mają rodziny. Zakaz ten złamał właśnie biskup Walenty, gdyż błogosławił on śluby młodych legionistów, za co został za to wtrącony do więzienia. Legenda mówi o jego miłości do niewidomej córki swojego strażnika pod wpływem której córka strażnika odzyskała wzrok. Gdy o tym dowiedział się cesarz, kazał po prostu zabić Walentego. W przeddzień egzekucji Walenty napisał list do swojej ukochanej, który podpisał: „Od Twojego Walentego". Egzekucję wykonano 14 lutego 269 r. W ten sposób 14 luty każdego roku jest obchodzony właśnie ku jego czci.

Patron zakochanych i chorych

W związku ze splotem zwyczajów ludowych, legend i folkloru św. Walenty był uważany za obrońcę przed ciężkimi chorobami (szczególnie umysłowymi, nerwowymi u epilepsją). Natomiast na zachodzie, zwłaszcza w Anglii i Stanach Zjednoczonych, a współcześnie także i w Polsce jest czczony jako patron zakochanych. W związku z tym dzień 14 lutego stał się okazją, by obdarowywać się drobnymi upominkami.

Ciekawostki

Pod imieniem Walenty znamy 16 świętych i 3 święte.

Ikonografia przedstawia św. Walentego w stroju kapłana z kielichem w lewej ręce a z mieczem w prawej lub czasem jako biskupa, uzdrawiającego chłopca z padaczki.

W Kościele katolickim wspomnienie liturgiczne św. Walentego (14 lutego) jest obchodzone od 496 roku na mocy decyzji papieża Galazjusza I.

Źródła

https://pl.wikipedia.org/wiki/%C5%9Awi%C4%99ty_Walenty

https://brewiarz.pl/czytelnia/swieci/02-14b.php3

http://kultura.poznan.pl/mim/kultura/news/historia,c,8/swiety-walenty-historia-i-legenda,58603.html

http://niedziela.pl/artykul/38144/nd/Sw-Walenty-patron-zakochanych-i-chorych

Tagi:

# data[].attributes.attachment_link.title
Św. Walenty - życiorys, patron, legendy, ciekawostki

# data[].attributes.attachment_link.description
Św. Walenty żył w na przestrzeni II/III wieku i był biskupem Terni w Umbrii. Jest świętym Kościoła katolickiego i syryjskiego. Święty Walenty urodził się około 175 roku w Interamnie. Wiadomo to, że był św. Walenty biskupem Terni w Umbrii, natomiast cała reszta jest już w sferze poszlak i historycznych domysłów jak i legend, bowiem źródła o nim wypowiadają się dość skąpo i niejednoznacznie.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Walenty został przez Kościół uznany za patrona: epileptyków, podróżników, narzeczonych i zakochanych. Do tego męczennika warto zwrócić się również w przypadku omdlenia, różnego rodzaju ciężkich chorób i plag (w tym i trądu), oraz, co na pewno nie dziwi, nagłego przypływu miłości.

Chociaż sam fakt istnienia świętego jest raczej pewny, rodzi się dużo wątpliwości jeżeli chodzi o szczegóły jego życia. Walenty miał żyć w III wieku po Chrystusie i piastować funkcję biskupa w Terni w Umbrii, w centralnej Italii. Najprawdopodobniej został on ścięty na rozkaz cesarza Klaudiusza II Gockiego. Historycy nie są jednak pewni czy Walenty-biskup i Walenty-ofiara cesarska to jedna i ta sama osoba. Pomimo wątpliwości, zwykło się jednak przyjmować, że tak.

Istnieją trzy różne wersje historii jego męczeńskiej śmierci. Wszystkie z nich zaczynają się od przywołania przed oblicze wspomnianego cesarza rzymskiego, Klaudiusza II Gockiego. Pierwsza głosi, że Walenty starał się przekonać go do chrześcijaństwa. Jego zachowanie rozzłościło jednak władcę do tego stopnia, że postanowił on wtrącić biskupa do więzienia. W celi pilnował go strażnik imieniem Asteriusz, ojciec niewidomej córki, którą przyszły męczennik miał w cudowny sposób ozdrowić. Cud, zgodnie z legendą, otworzył także oczy Asteriusza i spowodował jego przejście na chrześcijaństwo. Nagła konwersja poddanego jeszcze bardziej rozpaliła gniew cesarza. W konsekwencji, ten ostatni miał w przypływie gniewu skazać Walentego na ścięcie.

Zgodnie z drugim podaniem, Walenty ściągnął na siebie karę łamiąc surowy cesarski zakaz. Klaudiusz wprowadził bowiem prawo, które zakazywało wchodzenia w związki małżeńskie osobom służącym w wojsku. Święty wbrew prawu miał jednak udzielić ślubu zakochanemu legioniście i jego ukochanej, co zakończyło się dla niego tragicznie.

Trzecia wersja legendy wydaje się najbardziej „romantyczna". Walenty miał w niej bowiem być zaangażowany w pomoc dla współwyznawców. Złapany przez władcę i skazany na karę śmierci napisał pożegnalny list do ukochanej, który podpisał „Twój Walenty".

Ciekawa jest również historia kultu 14 lutego jako dnia zakochanych. Tradycja ta nie jest aż tak młoda jak mogłoby się wydawać sceptykom. Najprawdopodobniej rozpoczęli go mieszkańcy Wysp Brytyjskich w XV wieku. Zauważyli bowiem, że tego dnia ptaki dobierają się w pary na resztę sezonu. Cześć z badaczy wskazuje na jeszcze starsze źródła dzisiejszego „święta", którymi miałyby być obchody pogańskiego święta na cześć płodności.

Kontynentalna Europa jednak, aż do XX wieku, nie traktowała Walentego jako patrona zakochanych i miłości. Na przykład Piotr Skarga w swoich „Żywotach Świętych" w ogóle pomija wszelkiego rodzaju interpretacje „romantyczne". Przez wiele wieków Walenty musiał strzec od plagi trądu i innych zaraz, aby w końcu przyjść z pomocą zakochanym.

Autorem tekstu Męczennik Święty Walenty jest Paweł Rzewuski. Materiał został opublikowany na licencji CC BY-SA 3.0.

Czytaj też:
Sąd zakazuje obchodzenia Walentynek. „To wulgarne święto niezgodne z muzułmańską tradycją"

# data[].attributes.attachment_link.title
Święty Walenty. Patron zakochanych i chorych na epilepsję

# data[].attributes.attachment_link.description
14 lutego wiele osób obchodzi „Walentynki", święto zakochanych, którego patronem mam być chrześcijański święty Walenty. Święty, którego życiorys powstał prawdopodobnie z połączenia dwóch różnych osób jest nie tylko patronem zakochanych, ale również m.in. chorych na epilepsje.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
W Martyrologium Rzymskim wymieniany jest dwukrotnie: jako kapłan rzymski, ścięty w czasie prześladowań chrześcijan za panowania cesarza Klaudiusza II Gockiego, oraz jako biskup Terni koło Rzymu. Wobec braków materiałów źródłowych potwierdzających istnienie dwóch postaci uważa się, że jest to ta sama osoba. Kwestią pozostającą nierozstrzygniętą pozostaje, czy kult zawędrował z Rzymu do Terni, czy odwrotnie.

Już w IV wieku grób świętego otoczony był kultem. Papież Juliusz I wybudował nad tym grobem bazylikę, a papież Teodor I odrestaurował ją.

Walenty z wykształcenia był lekarzem, z powołania duchownym. Żył w III wieku w Cesarstwie rzymskim za panowania Klaudiusza II Gockiego. Cesarz ten za namową swoich doradców zabronił młodym mężczyznom w wieku od 18 do 37 lat wchodzić w związki małżeńskie. Uważał on, że najlepszymi żołnierzami są legioniści niemający rodzin. Zakaz ten złamał biskup Walenty i błogosławił śluby młodych legionistów. Został za to wtrącony do więzienia, gdzie zakochał się w niewidomej córce swojego strażnika. Legenda mówi, że jego narzeczona pod wpływem tej miłości odzyskała wzrok. Gdy o tym dowiedział się cesarz, kazał zabić Walentego. W przeddzień egzekucji Walenty napisał list do swojej ukochanej, który podpisał: „Od Twojego Walentego". Egzekucję wykonano 14 lutego 269 r.

Wskutek splotu zwyczajów ludowych, folkloru i legend był uważany za obrońcę przed ciężkimi chorobami (zwłaszcza umysłowymi, nerwowymi i epilepsją), a w Stanach Zjednoczonych, Anglii i współcześnie w Polsce został uznany za patrona zakochanych.

Wspomnienie liturgiczne w Kościele katolickim na mocy decyzji papieża Gelazjusza I obchodzone jest od 496 roku w dniu 14 lutego, jako Dzień św. Walentego ( Walentynki)

W ikonografii Walenty przedstawiany jest najczęściej w stroju kapłana z kielichem w lewej ręce, a z mieczem w prawej lub w stroju biskupa w momencie, gdy uzdrawia chłopca z padaczki.

Najważniejszym miejscem kultu św. Walentego jest bazylika jego imienia w Terni, na srebrnym relikwiarzu ze szczątkami patrona umieszczono inskrypcję "Święty Walenty patron miłości". Co roku w niedzielę poprzedzającą dzień 14 lutego, przybywają do bazyliki pary narzeczonych z całych Włoch i świata, w celu złożenia przyrzeczenia miłości. W roku 1997 list do par narzeczonych przesłał również Jan Paweł II, a jego przesłanie wyryto na marmurowej tablicy przy grobie świętego Walentego.

Kult św. Walentego najszybciej upowszechnił się na terenach południowo-wschodniej Polski, gdzie obrany został patronem Przemyśla i archidiecezji przemyskiej. Do Polski wraz z kultem św. Walentego trafiły również obchody walentynkowe przeniesione przez z osadników z Bawarii i Tyrolu. W parafiach Podkarpacia, które mają za patrona św. Walentego m.in. Futomie, Wiązownicy, Wysokiej i przed ołtarzem św. Walentego w Hoczwi świętuje się w tym dniu patrona uroczystości. W Wielichowie znajduje się słynący cudami wizerunek św. Walentego, przed którym odprawiana jest dziewięciodniowa nowenna przed dniem Jego wspomnienia. W całej Polsce imię Walenty nadawane jest na chrzcie od schyłku średniowiecza. Przed relikwiami świętego modlono się w Polsce podobnie jak w Niemczech o zdrowie.

W kościele Nawiedzenia Najświętszej Marii Panny w Łączniku - relikwiarz z fragmentem kości św. Walentego.

W Krobi, archidiecezja poznańska, znajduje się trumienka z relikwiami świętego.

Relikwia świętego znajduje się również w szklanej gablocie na prawym ołtarzu kaplicy Świętych Relikwii klasztoru jasnogórskiego w Częstochowie, relikwiarz można oglądać w oktawę Wszystkich Świętych.

Pozłacany relikwiarz z fragmentem kości św. Walentego można zobaczyć w Rudach Wielkich przy kaplicy cudownego obrazu Matki Boskiej Pokornej w kościele mieszczącym się w Zespole Klasztorno-Pałacowym.

Inna relikwia świętego, a dokładnie jak podaje ks. Jakub Fankidejski w pracy pt. „Obrazy cudowne i miejsca dzisiejszej diecezji chełmińskiej", Pelplin 1880 - „jest to głowa świętego - właściwie nieznaczna cząstka, znajduje się w kościele Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Chełmnie. Relikwie są umieszczone w puszce w kształcie regularnego ośmioboku. Puszka jest cała ze srebra, wysoka na jedną stopę, waży około trzy funty. U góry ma okrągłą pokrywę w kształcie kopuły, w której spoczywa relikwia i może być przez szkło widziana i całowana. Objętość ma ta relikwia około dwa palce". Relikwia od dawna słynęła z cudów. Około 1630 roku Jadwiga z Czarnków Działyńska wraz z córką z wdzięczności za pomoc w uzdrowieniu za przyczyną św. Walentego kazała wykonać relikwiarz. Umieszczono również na nim napis: „Bogu w Trójcy Św. Jedynemu/ Św. Walentemu/ Męczennikowi/ Jadwiga z Czarnków Działyńska/ starościna bratyańska jasieniecka/ Za doznaną pomoc w chorobie/ Córki i swojej za przyczyną/ Św. Walentego Męczennika Chrystusowego / Ku czci tego Świętego/ Ten upominek ofiarują / D. 22 maja roku 1630". Relikwiarz został wykonany w Toruniu przez Wilhelma de Lassensy. W roku 1715 w Farze chełmińskiej Księża misjonarze przeznaczyli Św. Walentemu nowy osobny ołtarz. Istnieje on do dziś. Mieści się przy ołtarzu głównym, rozdzielając nawę główną od południowej. Obraz na nim przedstawia ścięcie tego męczennika. Według tradycji miał on być namalowany w Rzymie, lecz brak jest na to dowodów. Na ołtarzu tym w przeszłości wierni składali liczne srebrne wota za uzyskane łaski. W XVIII i XIX wieku relikwie św. Walentego były związane z kościołem św. Ducha. Czczono je podczas dwóch odpustów. Pierwszy przypadał właśnie na dzień 14 lutego. W wigilię tego odpustu przenoszono relikwiarz głowy św. Walentego z Fary do kościoła św. Ducha, gdzie był wystawiany u wielkiego ołtarza. Wierni śpiewali pieśni i odmawiali litanie do św. Walentego. Wiele osób przynosiło również dary. Jeden z księży podawał relikwiarz do ucałowania. Natomiast od samego rana 14 lutego w kościele św. Ducha odbywało się kilka Mszy św., między innymi wotywa z wystawieniem oraz nieszpory, podczas których również można było ucałować szczątki męczennika. Całość uroczystości kończyła procesja z kościoła św. Duch do Fary. Drugi odpust przypadał na drugi dzień Zielonych Świątek. Wierni uczestniczący w tych uroczystościach dostępowali odpustu zupełnego.

Relikwie świętego znajdują się również w Lublinie w dwóch kościołach: Nawrócenia Świętego Pawła i św. Mikołaja.

W sanktuarium św. Walentego w Bieruniu.

W kościele św. Katarzyny w Grodzisku.

W kościele św. Walentego w Kłocku.

Relikwie znajdują się również w Urazie w woj. dolnośląskim, gmina Oborniki Śląskie w kościele Św. Michała Archanioła.

Relikwie św. Walentego znajdują się w kościele pw. Matki Bożej Różańcowej w Sławatyczach, w bocznym ołtarzu. Umieszczony jest w nim także obraz świętego uzdrawiającego dziecko, datowany na początek XVIII w. i przywieziony do miejscowości z Włoch przez członków rodu Radziwiłłów. Do relikwii przybywają wierni z prośbą o pomoc i uzdrowienie. 14 lutego jest w Sławatyczach dniem odpustu parafialnego.

Poza Polską relikwie Św. Walentego znajdują się m.in. :

W lutym 2017 roku Cicero Moraes zrekonstruował twarz świętego Walentego z czaszki pochodzącej sprzed 1700 lat, przechowywanej w Bazylice Najświętszej Marii Panny „ Cosmedin" w Rzymie.

Rekonstrukcja twarzy Świętego Walentego

# data[].attributes.attachment_link.description
W Martyrologium Rzymskim wymieniany jest dwukrotnie: jako kapłan rzymski, ścięty w czasie prześladowań chrześcijan za panowania cesarza Klaudiusza II Gockiego, oraz jako biskup Terni koło Rzymu. Wobec braków materiałów źródłowych potwierdzających istnienie dwóch postaci uważa się, że jest to ta sama osoba. Kwestią pozostającą nierozstrzygniętą pozostaje, czy kult zawędrował z Rzymu do Terni, czy odwrotnie.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Okazuje się bowiem, że wspominany tego dnia w kalendarzu liturgicznym św. Walenty, od którego imienia pochodzi nazwa święta, został ogłoszony patronem zakochanych już w 1496 r. przez papieża Aleksandra VI.
Pogańskie prapoczątki
Jednak początków dzisiejszych walentynek szukać trzeba nie w chrześcijaństwie, lecz w pogańskim Rzymie. O ich dacie zadecydowała sama przyroda. W połowie lutego bowiem ptaki gnieżdżące się w Wiecznym Mieście zaczynały miłosne zaloty i łączyły się w pary. Uważano to za symboliczne przebudzenie się natury, zwiastujące rychłe nadejście wiosny. Z tej racji Rzymianie na 15 lutego wyznaczyli datę świętowania luperkaliów - festynu ku czci boga płodności Faunusa Lupercusa. W przeddzień obchodów odbywała się miłosna loteria: imiona dziewcząt zapisywano na skrawkach papieru, po czym losowali je chłopcy. W ten sposób dziewczyny stawały się ich partnerkami podczas luperkaliów. Bywało, że odtąd chodzili ze sobą przez cały rok, a nawet zostawali parą na całe życie...

Gdy w IV w. chrześcijaństwo stało się religią panującą w cesarstwie rzymskim, pogańskie obchody stopniowo zastępowano przez święta chrześcijańskie. Luperkalia były na tyle popularne, że utrzymały się aż do końca V w. Zniósł je dopiero w 496 r. papież Gelazy I, zastępując je najbliższym w kalendarzu liturgicznym świętem męczennika Walentego. Okazuje się jednak, że miał on wiele wspólnego z zakochanymi.
Jeden czy dwóch Walentych?
Za panowania cesarza Klaudiusza Gockiego Rzym był uwikłany w krwawe i niepopularne wojny do tego stopnia, że mężczyźni nie chcieli wstępować do wojska. Cesarz uznał, że powodem takiego postępowania była ich niechęć do opuszczania swoich narzeczonych i żon. Dlatego odwołał wszystkie planowane zaręczyny i śluby. Kapłan Walenty pomagał parom, które pobierały się potajemnie. Został jednak przyłapany i skazany na śmierć. Bito go, aż skonał, po czym odcięto mu głowę. Było to 14 lutego 269 lub 270 r. - w dniu, w którym urządzano miłosne loterie.

Zanim to nastąpiło, Walenty w więzieniu zaprzyjaźnił się z córką strażnika, która go odwiedzała i podnosiła na duchu. Aby się odwdzięczyć, zostawił jej na pożegnanie liść w formie serca, na którym napisał: "Od twojego Walentego". Nad grobem męczennika przy Via Flaminia zbudowano bazylikę, jednak papież Paschalis I (817-24) przeniósł szczątki męczennika do kościoła św. Praksedy. Z czasem postać kapłana Walentego zmieszała się z innym świętym męczennikiem noszącym to samo imię. Niektórzy badacze twierdzą nawet, że tak naprawdę chodzi o tę samą osobę. W 197 r. został on biskupem miasta Terni w Umbrii. Znany był z tego, że jako pierwszy pobłogosławił związek małżeński między poganinem i chrześcijanką. Wysyłał też do swych wiernych listy o miłości do Chrystusa. Zginął w Rzymie w 273 r., gdyż nie chciał zaprzestać nawracania pogan. Dziś to właśnie on jest bardziej znany i to do jego grobu w katedrze w Terni ściągają pielgrzymi. Na srebrnym relikwiarzu kryjącym jego szczątki znajduje się napis: "Święty Walenty, patron miłości".

Nieraz też mówi się o św. Walentym jako patronie epileptyków. Faktycznie jednak chodzi tu o trzeciego świętego noszącego to imię. Żył on w V w. w Recji (na dzisiejszym pograniczu niemiecko-austriacko-szwajcarskim) i przypisywano mu moc uzdrawiania z tej choroby.

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
wiadomości z życia kościoła polski i świata

# data[].attributes.attachment_link.description
Okazuje się bowiem, że wspominany tego dnia w kalendarzu liturgicznym św. Walenty, od którego imienia pochodzi nazwa święta, został ogłoszony patronem zakochanych już w 1496 r. przez papieża Aleksandra VI. Pogańskie prapoczątki Jednak początków dzisiejszych walentynek szukać trzeba nie w chrześcijaństwie, lecz w pogańskim Rzymie. O ich dacie zadecydowała sama przyroda.

# data[].attributes.attachment_link.title
"Słowiańskie Walentynki" już dzisiaj! Noc Kupały to święto ognia, wody i... miłości

# data[].attributes.attachment_link.description
Już dzisiaj Noc Kupały! Jest ona związana z letnim przesileniem i obchodzi się ją zawsze w czasie najkrótszej nocy w roku. Święto wiąże się z wieloma tradycyjnymi obrzędami i zwyczajami, nazywane jest też często "Słowiańskimi Walentynkami".

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Zachodnie święto kojarzone z bukietem róż i bombonierkami w kształcie serc, czy też słowiańska noc zakochanych, pełna symboliki natury, kwiecistych wianków oraz żywiołów ognia i wody? Które z tych dwóch dni warto obchodzić? A może też pamiętać o swoich najbliższych podczas obu tych świąt - zarówno w dniu św. Walentego, jak i podczas sobótki? Zachodnie walentynki
Walentynki mają długą historię i, co ciekawe, są obchodzone w południowej i zachodniej Europie już od średniowiecza. Pozostała część Starego Kontynentu dołączyła do tego grona znacznie później. Pomimo faktu, że święto ma katolickiego patrona, jest ono często kojarzone ze starożytnym obrządkiem pochodzącym z Cesarstwa Rzymskiego zwanym Luperkaliami, obchodzonym 14-15 lutego ku czci Junony (rzymskiej bogini kobiet i małżeństwa) oraz Pana (boga przyrody). Święto to polegało głównie na poszukiwaniu wybranki serca. Warto zaznaczyć, że współczesne walentynki są również ściśle kojarzone z niektórymi postaciami z mitologii (Kupidyn, Eros). Współcześnie walentynki to przede wszystkim dzień zakochanych, obdarowujących się prezentami w kształcie serc, kwiatami, czekoladkami i pluszakami. Pary wychodzą do restauracji, klubów i kin, by spędzić wspólnie romantyczne chwile.
Rodzima noc Kupały
Noc Kupały (znana też jako noc kupalna, kupalnocka, kupałnocka, kupała, sobótka, palinocka, w chrześcijaństwie również: wigilia św. Jana, noc świętojańska - obchodzone dwa dni później) to z kolei starosłowiańskie święto letniego przesilenia Słońca, obchodzone w czasie najkrótszej nocy w roku - z 21 na 22 czerwca. Wiele lat temu kojarzenie małżeństw było zadaniem głowy lub starszyzny rodu i wynajmowanych wówczas zawodowych swatów. Jednak dla wolnych niewiast istniała możliwość wyrwania się spod siermiężnej tradycji i zdobycie partnera właśnie podczas nocy Kupały. To podczas tej nocy pleciono wianki puszczane później na wodę, poszukiwano magicznego kwiatu paproci (tzw. perunowego kwiatu) czy też bawiono się przy ogniskach. Obecnie tradycja ta odżywa, m.in. poprzez organizowane przez wiele miast Wianki (odbywają się rokrocznie m.in. w Krakowie i Warszawie), bądź też liczne inne imprezy na łonie natury, nawiązujące do słowiańskiej nocy Kupały.

Może więc warto obchodzić tak walentynki, jak i naszą rodzimą noc Kupały?
Paweł Rogaliński
Polecam też inne ciekawe artykuły w j. angielskim w e-booku: „Polish Eye on the World"

# data[].attributes.attachment_link.title
Walentynki vs. Noc Kupały. Które święto warto obchodzić?

# data[].attributes.attachment_link.description
Zachodnie święto kojarzone z bukietem róż i bombonierkami w kształcie serc, czy też słowiańska noc zakochanych, pełna symboliki natury, kwiecistych wianków oraz żywiołów ognia i wody? Które z tych dwóch dni warto obchodzić? A może też pamiętać o swoich najbliższych podczas obu tych świąt - zarówno w dniu św.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Od kilkunastu lat Polacy, wzorując się na Amerykanach, bardzo hucznie obchodzą święto miłości - Walentynki. Zimowa sceneria nie sprzyja jednak romantycznym chwilom na łonie natury. Dlatego też święto przeniosło się do marketów i restauracji, gdzie bombardują nas tysiące serduszek, pluszowych maskotek czy czerwonych kubeczków.

Zdaje się, że Polacy zapomnieli o starosłowiańskim święcie miłości, obchodzonym w wiosennym nastroju - Nocy Kupały zwanej również Nocą Świętojańską.
Sobótkę, bo tak również określa się to święto, Słowianie obchodzili w najkrótszą noc w roku, która przypadała zwykle około 21 czerwca. Jednakże w celu zaadoptowania tej pogańskiej tradycji do obrzędów chrześcijańskich, świętowanie przesilenia letniego przełożono na noc z 23 na 24 czerwca.

Etymologia nazwy Noc Kupały do dziś nie jest jednoznaczna. Jedna z tez głosi, iż jest to określenie pochodzące od indoeuropejskich słów "kup" lub "kump". Pierwsze miałoby oznaczać żarzenie ognia bądź bóstwa, drugie - zbiorowość, plemię lub gromadę. Można więc wnosić, iż nazwa święta określałaby grupę ludzi oddającą się obrzędom związanym z ogniem. Inna teoria głosi, iż nasi przodkowie nazwali to święto na część boga miłości, którego rzymskie imię to Kupidyn a jego słowiański odpowiednik to Kupała. Równie popularna nazwa święta - Sobótka - znaczy "mały sabat", czyli zlot czarownic i demonów na ucztę.
Teorie dotyczące nazwy święta, ściśle przekładają się na sposób jego obchodzenia. Mimo iż brakuje wiarygodnych źródeł opisujących sposób świętowania Sobótki, przyjęło się kilka symboli charakterystycznych tylko dla tej nocy.

Odprawiane w Noc Świętojańską obrzędy miały zapewnić zdrowie i urodzaj. Musiano więc nadać im wyjątkową oprawę. Zwykle większość zabaw toczyła się na wzgórzach wokół ognisk. Skakanie przez ogień oczyszczało i chroniło przed złymi duchami i chorobami. Palenie ziół (a nawet ofiar z drobnej zwierzyny) miało gwarantować urodzaj i płodność.
Jako, że Sobótka to święto miłości, wiele rytuałów wiązało się z tematyką kojarzenia par, wyznawania uczucia itp. Najbardziej charakterystycznym obrzędem, bezpośrednio kojarzonym tylko z Nocą Kupały i obchodzonym do dziś, jest puszczanie wianków na wodzie. Młode dziewczęta plotły z kwiatów i ziół wianki oraz wplatały w nie płonące łuczywa. Następnie w uroczystym pochodzie szły nad wodę i powierzały falom symbol swej niewinności. Poniżej rzeki zbierali się młodzieńcy, których zadaniem było wyławianie wianków. Właścicielka wianka oraz chłopiec, który go zdobył stawali się parą. Ówczesne obyczaje zezwalały wtedy na samotny spacer po lesie bez opieki tzw. przyzwoitki. Zwyczaj ten jest dziś interpretowany z pewnym pejoratywnym nastawieniem, co powoduje, że Sobotka kojarzona jest z dzikimi orgiami i dużą swobodą obyczajów.

Oczywiście obchody Nocy Świętojańskiej to również magia, czary i wróżby. Ot chociażby powyżej opisane "wianki" również były rodzajem wróżby. Bowiem nie wszystkie wianki były wyławiane przez chłopców. Dziewczętom, których wianki spaliły się, utonęły bądź odpłynęły - przepowiadano staropanieństwo na kolejny rok.
Poszukiwanie kwiatu paproci to kolejny charakterystyczny dla Sobótki symbol. Wierzono bowiem, iż paprocie kwitną tylko raz w roku, właśnie w Noc Kupały. Ten, kto odnalazł kwiat paproci, mógł się cieszyć niebywałym szczęściem w życiu.
W tę noc odprawiano jeszcze wiele innych wróżb i czarów. Wykorzystywano w tym celu bogato umajone łąki. Każdy kwiat czy zioło miały swoją symbolikę. Jedne wróżyły zamążpójście, inne dobrobyt a jeszcze inne zdrowie.

Noc Świętojańska była jednym z najradośniejszych słowiańskich świąt. Nawet wyznawanie uczuć miało charakter zabawy. Nie potrzebne były tajemnicze smsy czy bukiety kwiatów, wystarczyło złapać wianek lub przeskoczyć razem przez ognisko aby zapewnić swoją wybrankę o miłości.
Wszyscy Ci, którzy wciąż obawiają się wyznać swoje uczucia, będą wkrótce mieli okazje zrobić to w oryginalny sposób. Większość miast organizuje bowiem festyny, pikniki i imprezy nawiązujące do słowiańskich tradycji. Oprócz koncertów, odbywają się konkursy na najpiękniejszy wianek, biegi po kwiat paproci i inne atrakcje. Noc Kupały mimo, iż obchodzona w nowoczesnym stylu jednak wciąż nie traci swojego magicznego uroku.

Ilona Prostka

# data[].attributes.attachment_link.description
Od kilkunastu lat Polacy, wzorując się na Amerykanach, bardzo hucznie obchodzą święto miłości - Walentynki. Zimowa sceneria nie sprzyja jednak romantycznym chwilom na łonie natury. Dlatego też święto przeniosło się do marketów i restauracji, gdzie bombardują nas tysiące serduszek, pluszowych maskotek czy czerwonych kubeczków.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Nikogo nie dziwi wysyp balonów w kształcie serc i koronkowych gaci na wystawach sklepowych - w końcu jest luty i lada dzień będą Walentynki, chyba najchuczniej obchodzone święto miłości na świecie.

Kiedyś było to nieco inaczej, bo nasi przodkowie obchodzili święto miłości w zupełnie inny sposób.

Wraz z początkiem lata, podczas najkrótszej nocy w roku, kiedy wieczory były już cieplejsze a niebo jasne dziewczyny poszukujące mężów wiły wianki i rzucały je do wody w czerwcową Noc Kupały (zwaną też nocą świętojańską) z nadzieją, ze wybranek wyłowi wianek. W legendach dla dzieci fakty są nieco upiększone, ale słyszałam i czytałam w różnych źródłach, że niezłe orgie się tam działy ;) W końcu ognisko, palenie ziół, ciepłe letnie noce i szukanie słynnego kwiatu paproci to warunki bardzo sprzyjające miłości, a jak!

Walentynki są nadal hucznie obchodzone w naszym regionie, ale współcześni Słowianie nie zapominają o korzeniach i kultywują tradycje przodków. Noc Kupały przypadająca na 21 czerwca, czyli nasze rodzime Walentynki są inspiracją dla wielu osób. Dawne święto przeżywa renesans i coraz więcej ludzi odchodzi od lutowego święta Kupidyna na rzecz czerwconej Nocy Świętojańskiej.

Kościół przeciwko Kupalnocce

W „ Herbarzu polskim " z 1560 można przeczytać:

„U nas w willę św. Jana niewiasty ognie paliły, tańcowały, śpiewały, diabłu część i modłę czyniąc, tego obyczaju pogańskiego, do tych czasów w Polsce nie chcą opuszczać, ofiarowanie z bylicy czyniąc, wieszając po domach i opasując się nią, czyniąc sobótki, paląc ognie, krzeszac je deskami, aby była prawie świętość diabelska".

Pogańskie zwyczaje uznawane były za kult diabła i tańce przy ognisku nie były (no i nadal nie są) mile widziane przez kościół. Nie zmienia to faktu, że sam opis tego święta udał się autorowi, Marcinowi z Urzędowa. Tak, przepasanie bylicą to tradycja Nocy Świętojańskiej i roślina ta miała za zadanie chronić je przed złymi mocami. Śpiewy i tańce przy ognisku to też fakt - w końcu wszystko dosłownie kręciło się wokól ognia.

Magiczna moc ognia i wody

Początkowo dziewczyny śpiewały, a do zabawy przy ognisku dołączali potem chłopcy i skalali przez ogień z nadzieją przejęcia jego oczyszczających mocy. Skakanie przez ogień miało wymiar symboliczny - oczyszczało śmiałków, którzy odważyli się to zrobić. Chodzą też słuchy, że pary skaczące razem na ten dzień zawierały ważny na tę jedną noc ślub. Dozwolone było wszystko! Całe święto odbywało się wokół ognia - ludzie dorzucali do niego ziół i wokoło unosiły się aromatyczne chmury ;)

Panny na wydaniu plotły kwiecisto-ziołowe wianki, wplatając w nie także wspomnianą bylicę. Wianki puszczały na wodę z nadzieją, że zostaną one szybko złapane przez mężczyznę - to miało zapewnić rychłe wyjście za mąż. Jeśli wianek nie został złapany miało to oznaczać, że panna poczeka jeszcze trochę na swojego księcia na białym koniu ;)

Podejrzewam, że działało to na zasadzie samospełniającej się przepowiedni - to w co wierzysz, spełniało się. Na pewno jeśli była jakaś zakochana para to dołożyła wszelkich starań, aby ten wianek został uchwycony czym prędzej i stał się znakiem szybkiego ślubu.

Swoją drogą, ciekawe jest jak kiedyś wszyscy mieli ogromne parcie na szybciutkie wyjście za mąż, nie? Odnoszę wrażenie, że w obecnych czasach tak nie jest, czy się mylę?

Słowiańskie zaklęcie na miłość

Mam nieodparte wrażenie, że w innych słowiańskich regionach tradycja jest mocniej zakorzeniona niż u nas. Nasi słowiańscy bracia zza wschodniej granicy są wierni pogańskim rytuałom i dawnym wierzeniom ludowym. Stara słowiańska magia jest u nich wciąż żywa - szczególnie ta miłosna...

Panny na wydaniu często udają się do miejscowych szeptuch po miłosne zaklęcia i porady. Zielarki i miejscowe wiedźmy mają ręce pełne roboty - poczytaj więcej w moim artykule „Słowiańskie zaklęcie na miłość, czyli jak magicznie usidlić wybranka", gdzie Michalina, Polka mieszkająca na Ukrainie, opowiedziała o wiele, wiele więcej i odkryła tajemnice podkarpackich szeptuch :)

Noc Kupały według polskich twórców

Tak jak coraz więcej ludzi wraca do korzeni, tak wielu polskich twórców sięga do nich po inspiracje. Jaka byłam szczęśliwa, kiedy niespełna rok temu pisząc artykuł z okazji Kupalnocki znalazłam tak wielu inspirujących polskich artystów!

Sami zobaczcie co chcą Wam przekazać swoją twórczością, będzie komis, będzie seksizm, będą świętojańskie wianki... Kliknij TU żeby poczytać więcej

A jak Wasze plany na święto miłości? Obchodzicie w lutym, w czerwcu, czy wcale?

Cześć, zdravo! Mam na imię Monika i obecnie mieszkam w Szwecji. Z wykształcenia jestem nauczycielką języka angielskiego, chociaż na co dzień raczej posługuję się serbskim;). Z wyboru jestem wielokrotną emigrantką (Maroko, Serbia, Szwecja). Z zawodu tworzę rękodzieło i tłumaczę. Z zamiłowania opowiadam o językach obcych, zbieram zioła, robię herbatki i nalewki oraz odkrywam przed sobą i Wami swojskie smaki słowiańskiej i leśnej kuchni. Dołączycie?

# data[].attributes.attachment_link.title
Lepsze niż Walentynki- słowiańska Noc Kupały

# data[].attributes.attachment_link.description
Nikogo nie dziwi wysyp balonów w kształcie serc i koronkowych gaci na wystawach sklepowych - w końcu jest luty i lada dzień będą Walentynki, chyba najchuczniej obchodzone święto miłości na świecie. Kiedyś było to nieco inaczej, bo nasi przodkowie obchodzili święto miłości w zupełnie inny sposób.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Chociaż Terni jest dziś mało romantycznym miastem (podczas bombardowania przez aliantów w 1944 r. zakładów zbrojeniowych i stalowych, zniszczeniu uległo 80% miasta, w tym najznamienitsze zabytki starożytne i średniowieczne; dziś dominuje tu powojenna architektura), zakochani chętnie pielgrzymują do - położonego nieco dalej od centrum - sanktuarium, by prosić Świętego o błogosławieństwo.

W poszukiwaniu Patrona

Pary modlą się w miejscu, gdzie jego uczniowie: Proklos, Apoloniusz i Efebo złożyli - według tradycji - ciało Męczennika, wykradzione zaraz po ścięciu, z rzymskiego cmentarza.
Wkrótce został tu wybudowany grobowiec, który był jednocześnie pierwszym oratorium. Gdy uznano chrześcijaństwo za religię państwową, zaczęto wznosić w tym miejscu bazylikę. Około 630 roku oddano ją pod opiekę benedyktynom.
W kolejnych wiekach (VIII-XIII), kiedy miasto przeżywało kryzys, miejsce pochówku Walentego stało się przedmiotem rabunków. Jednak kult Świętego trwał nadal - i musiał być silny, gdyż w początkach XVII w. postanowiono odnaleźć Jego ciało. W 1605 r. biskup Giovanni Antonio Onorati, za zgodą i dzięki wsparciu finansowemu papieża, rozpoczął wykopaliska. Odnaleziono je 21 czerwca tegoż roku w marmurowym grobowcu pod chórem bazyliki. Kości świętego i niekompletna czaszka spoczywały w ołowianej trumnie.

Mury, które mówią

Dwa miesiące później, 23 lipca 1605 r., bazylika otrzymała oficjalnie tytuł sanktuarium, a Walenty został obrany głównym patronem Terni.
Relikwie starannie ułożono w ozdobnej trumnie, zapieczętowano i złożono w tutejszej katedrze. Nie na długo jednak - gdyż wkrótce udało się doprowadzić do podjęcia decyzji o odbudowie bazyliki oraz klasztoru, i przeniesienia doczesnych szczątków Świętego na dawne miejsce pochówku. Pieczę nad tym miejscem mieli objąć Karmelici Bosi, którzy służą w sanktuarium do dziś.
Podczas prac budowlanych odkrywano fragmenty grobowców, świadczących o tym, że chrześcijański cmentarz, a później bazylika, powstały na miejscu pogańskich pochówków.
Ciekawostką jest to, że obok grobu św. Walentego spoczywali inni męczennicy i zwykli wierni. Wierni pragnęli spoczywać w takich właśnie miejscach - by także w ten sposób zapewnić sobie ochronę świętych.

Tradycja i legenda

W kolejnych wiekach bazylika bywała niszczona i odbudowywana.
Dziś ciało Świętego jest złożone - zgodnie z charakterystycznym m.in. dla Włochów - zwyczajem, w przezroczystej trumnie pod ołtarzem. Nie wystawiono go jednak na widok publiczny, lecz schowano - także z często spotykaną tu tradycją - w leżącej figurze przedstawiającej Biskupa.
Za ołtarzem, pomiędzy prezbiterium, a ukrytą z tyłu kaplicą - około dwóch metrów poniżej poziomu posadzki, znajduje się grota, będąca wcześniejszym miejscem pochówku Świętego.
Witraż, nad głównym wejściem do świątyni, przedstawia młodą parę w rzymskich strojach, błogosławioną przez św. Walentego, nawiązuje do jednej z legend.
Otóż - według przekazu - św. Walenty miał udzielić ślubu rzymskiemu legioniście Sabino z młodą chrześcijanką Serafią. Uczynił to, mimo że ówczesny cesarz był niechętny ożenkom legionistów, uznając ich za gorszych żołnierzy. Cesarz rozsierdzony tym oraz faktem, że obywatel Rzymu związał się z chrześcijanką, skazał biskupa Walentego na ścięcie (273 r.). Jak podają niektóre źródła - św. Walenty miał wówczas... dziewięćdziesiąt osiem lat.

Zakochani przy wodospadzie

W Terni - oprócz bazyliki, warto zwiedzić starożytny kościół Sant'Alo, kościół San Salvatore wzniesiony prawdopodobnie na ruinach rzymskiej świątyni słońca, kościół św. Franciszka, pochodzący z XII w. oraz katedrę z XVII wieku, a także ruiny rzymskiego.
Najbardziej chyba jednak romantycznym miejscem w okolicach Terni jest wodospad Marmore, który powstał w wyniku osuszania bagien przez Rzymian, w 271 r. Skierowali oni wówczas rzekę Velino na południe, do Nery.
Marmore uchodzi za jeden z najwyższych wodospadów w Europie. Ma 165 m. wysokości. Niewielu jednak wie, że wodę w nim można wyłączyć w dużej mierze... jednym przyciśnięciem guzika. Wodospad jest bowiem dodatkowo zasilany - od lat 30. XX wieku - dzięki postawieniu tamy na jeziorze Piediluco.

Walentynki w Terni

W Terni uroczystości związane ze św. Walentym odbywają się nie tylko 14 lutego, ale przez cały miesiąc. Błogosławieństwu narzeczonych i małżonków w bazylice, towarzyszą przedstawienia, koncerty, spotkania, konferencje, zawody sportowe, konkursy, pokazy sztucznych ogni, powitanie nowych mieszkańców miasta itd. W organizację tych imprez angażują się organizacje katolickie i świeckie.

Oprac. Dorota Niedźwiecka

# data[].attributes.attachment_link.description
Chociaż Terni jest dziś mało romantycznym miastem (podczas bombardowania przez aliantów w 1944 r. zakładów zbrojeniowych i stalowych, zniszczeniu uległo 80% miasta, w tym najznamienitsze zabytki starożytne i średniowieczne; dziś dominuje tu powojenna architektura), zakochani chętnie pielgrzymują do - położonego nieco dalej od centrum - sanktuarium, by prosić Świętego o błogosławieństwo.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
14 lutego w wielu miejscach na świecie celebrowane jest święto zakochanych, czyli tak zwane walentynki. Święto to, staje się coraz bardziej popularne, powstaje też coraz więcej przesądów walentynkowych, a także walentynkowych zwyczajów. Skąd pochodzą walentynki, co wiąże się z tym świętem, co i jak można wywróżyć tego dnia? Oto kilka faktów o walentynkach, które warto poznać, nim to święto nadejdzie ponownie.
14 lutego - skąd pochodzą walentynki

Obecnie walentynkowe zwyczaje wiążą się ze specjalnymi walentynkowymi dekoracjami, życzeniami i upominkami. Ten zwyczaj ma jednak całkiem długą historię. Święto miłości i imieniny Walentego, które wypadają dokładnie w ten sam dzień to nie przypadek. Podobnie jak w przypadku Halloween, tak również walentynki wbrew obecnym stereotypom nie są zwyczajem zaczerpniętym z kultury amerykańskiej. Na starym lądzie obchodzono je bowiem już od czasów średniowiecza. Wówczas zwyczaj ten był obecny jedynie w Europie południowej i zachodniej, jednak z biegiem czasu stał się popularny również w pozostałych częściach kontynentu. W Cesarstwie Rzymskim tego samego dnia, co wspomnienie świętego Walentego odbywały się zabawy związane z poszukiwaniem wybranki serca. W związku z rzymskim pochodzeniem niektórych przesądów walentynkowych, jak i panujących tego dnia zwyczajów, walentynki wiązane są z postaciami z mitologii, a więc Kupidynem, Erosem czy Panem. Obecne święto zakochanych utożsamia się z Luperkaliami poświęconymi Junonie - bogini kobiet oraz małżeństwa.

Tradycje walentynkowe w Polsce

W Polsce również obchodzone są walentynki, jako dzień, w którym celebruje się miłość zakochanych. Tradycje walentynkowe w Polsce wiążą się ze wspomnieniem świętego Walentego z Bawarii i Tyrolu. Od lat 90. XX co roku zyskują na popularności. Miastem, w którym walentynki są najhuczniej obchodzone jest Chełm. Jednym z walentynkowych zwyczajów, który bardzo wyraźnie przyjął się w Polsce, jest wysyłanie tak zwanych walentynek - ozdobnych kartek z życzeniami, nie tylko dla ukochanej osoby, ale również dla najbliższych. Wszechobecne stały się również walentynkowe gadżety oraz ozdoby.

Kocha, lubi, szanuje... przesądy walentynkowe

Święto miłości, podobnie jak listopadowe andrzejki, to doskonały czas na przewidywanie przyszłości, a dokładniej imienia wybranki/wybranka, ilości dzieci i innych ważnych kwestii dotyczących życia miłosnego. Jedną z wróżb walentynkowych jest skubanie płatków czerwonej róży. Przy odrywaniu każdego płatka należy wymieniać poszczególne uczucia (kocha, lubi, szanuje, nie chce, nie dba, nie czuje) myśląc o jednej, konkretnej osobie. W zależności od tego, jakie słowo padnie przy ostatnim płatku róży, takich uczuć należy się spodziewać od tej osoby.

Dwie połówki jabłka... i pestki

Kolejnym przesądem walentynkowym jest wróżenie z jabłka. Jest to niezwykle prosta wróżba, dedykowana w szczególności osobom, które już mają swojego wybranka serca. Wybrane jabłko należy przekroić na pół. Ilość znajdujących się wewnątrz pestek odpowiadać będzie liczbie dzieci w przyszłości.

Fotografie i pierścionek na sznurku

Żeby wykonać tę wróżbę, należy posiadać fotografie osób, które mogą być potencjalnymi wybrankami serca. Następnie trzeba rozłożyć zdjęcia na stole i poruszać nad nimi pierścionkiem zawieszonym na sznurku. Jeśli nad którymś zdjęciem pierścionek przestanie się obracać - zdjęcie to należy odłożyć. Tym sposobem zostaną wyeliminowane wszystkie fotografie oprócz jednej - fotografii przyszłego wybranka.

Wierszyk przez ramię, gałązka rozmarynu i wyśniony narzeczony

Kolejnym przesądem walentynkowym jest umieszczenie w przeddzień walentynek niewielkiej gałązki rozmarynu pod poduszką. Dzięki temu, w nocy podczas snu będzie można zobaczyć, kto jest nam pisany i kto okaże się wybrankiem serca w przyszłości.

# data[].attributes.attachment_link.title
Zwyczaje i przesądy walentynkowe | GoDan Party

# data[].attributes.attachment_link.description
14 lutego w wielu miejscach na świecie celebrowane jest święto zakochanych, czyli tak zwane walentynki. Święto to, staje się coraz bardziej popularne, powstaje też coraz więcej przesądów walentynkowych, a także walentynkowych zwyczajów. Skąd pochodzą walentynki, co wiąże się z tym świętem, co i jak można wywróżyć tego dnia?

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Święto zakochanych już tuż tuż. Dużą popularnością cieszy się ono nie tylko w Polsce, ale również za granicą. Walentynkowe zwyczaje i tradycje na świecie nieco różnią się od naszych rodzimych.
Historia walentynek

Tradycja walentynek wywodzi się od zwyczaju obchodzonego w starożytnym Rzymie. 14 lutego był obchodzony Dzień Płodności i Macierzyństwa. Tego dnia każda młoda, niezamężna kobieta wrzucała kartkę ze swoim imieniem do wielkiego dzbana. Następnie kawalerowie losowali te kartki. Tą, którą wylosował, stawała się partnerką na zabawy, a bywało, że na całe życie. Patronem Święta Zakochanych jest Święty Walenty. Żył on w starożytny Rzymie. Za panowania cesarza Klaudiusza II Gockiego zakazano młodym mężczyzną zawierania ślubów. Święty Walenty złamał zakaz, udzielając zakochanym potajemnie ślubów, za co został wtrącony do więzienia. W nim poznał i uzdrowił ze ślepoty córkę strażnika, a później udzielił jej ślubu. Przez to został skazany na śmierć. Święty Walenty zostawił na pożegnanie list córce strażnika, który podpisał „Od Twojego Walentego".

Walentynkowe zwyczaje i tradycje na świecie

Święto Zakochanych nie jest obchodzone tylko w Polsce. Oto jak obchodzone są Walentynki na całym świecie.

Stany Zjednoczone

W USA obdarowuje się wszystkie osoby, które darzy się sympatią, nie musi to być koniecznie druga połówka. Może to być kolega, koleżanka, przyjaciel, szef, nauczyciel czy babcia. Najpopularniejszym prezentem są bombonierki w kształcie serca lub czerwone róże. Walentynki w Stanach mają bardzo komercyjny charakter. Miasta toną w czerwonych serduszkach, radia są pełne miłosnych piosenek a telewizja i kina są pełne filmów o miłości.

Wielka Brytania

Dawniej dzieci przebierały się za dorosłych i chodziły do sąsiednich domów, śpiewając piosenki o miłości. Ich głównym motywem było hasło „Dzień dobry, Walenty". Obecnie w Wielkiej Brytanii dużą popularnością cieszą się kartki z podobiznami Shakespearowskich kochanków, czyli Romea i Julii.

Japonia

W Japonii podobnie jak w Stanach Zjednoczonych upominki wręcza się nie tylko ukochanym, ale również znajomym. W Walentynki obdarowują jedynie kobiety, a głównym prezentem są czekoladki. Są dwa rodzaje czekoladek - własno ręcznie robione dla ukochany, oraz zagraniczne, głównie szwajcarskie i belgijskie dla osób mniej bliskich. Panie natomiast przyjmują podarki miesiąc później - w Biały Dzień.

Francja

We Francji Święto Zakochanych jest świętem narodowym i jest bardzo hucznie obchodzone. Zamiast czekoladek wysyła się bukiety kwiatów wraz z zaproszeniem do teatru. Zakochani świętowanie kończą zazwyczaj romantyczną kolacją.

Czechy

W Czechach święto to obchodzi się dwa razy w roku. Wtedy największe tłumy zakochanych możemy znaleźć na Moście Karola w Pradze. Wieszają oni kłódki, będące symbolem ich miłości. Najwięcej z nich możemy znaleźć przy płaskorzeźbie św. Jana Nepomucena. Pocierając ją kilkakrotnie, można zapewnić sobie lojalność drugiej połówki.

Włochy

Włosi znani ze swojej romantycznej natury bardzo hucznie świętują Walentynki. W Italii króluje czerwień. Panowie najczęściej wybierają czerwoną bieliznę dla swoich partnerek w prezencie, Panie decydują się szerszy asortyment garderoby dla swoich partnerów. W miejscu spoczynku Świętego Wojciecha, czyli w Umbrii w niedzielę poprzedzającą Walentynki odbywa się Święto Zaręczyn. o właśnie wtedy pary z różnych stron świata przybywają nad grób Świętego Walentego, by ślubować sobie miłość i wierność.

Malezja

W Malezji podobnie jak każde ważniejsze święto, Walentynki również mają bardzo zaskakującą formę. Tego dnia organizowany jest konkurs dla zakochanych, w którym są oni skuci kajdankami. Muszą oni wytrzymać ze sobą tydzień, aby wygrać i przede wszystkim udowodnić swoją miłość.

Walentynki cieszą się ogromną popularnością na całym świecie. Zwyczaje niektórych państw są zbliżone do polskich bardziej, inne mniej. Najważniejsza w tym święcie jest jednak miłość do drugiej osoby.

Źródło zdjęcia wyróżniającego: JessBaileyDesign / Pixabay

# data[].attributes.attachment_link.title
Walentynkowe zwyczaje i tradycje na świecie - zwalizkami.pl

# data[].attributes.attachment_link.description
Święto zakochanych już tuż tuż. Dużą popularnością cieszy się ono nie tylko w Polsce, ale również za granicą. Walentynkowe zwyczaje i tradycje na świecie nieco różnią się od naszych rodzimych. Tradycja walentynek wywodzi się od zwyczaju obchodzonego w starożytnym Rzymie. 14 lutego był obchodzony Dzień Płodności i Macierzyństwa.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Walentynki naświecie

W 2015 roku w banku zdjęć Fotolia, słowo „love" było wyszukiwane w różnych językach 212265 razy!​

Znajdź miłość w serwisie Fotolia

Sprawdź wybory naszych edytorów z okazji Walentynek 2016!

Sprawdź wybory naszych edytorów z okazji Walentynek 2016!

Kształt serca jako symbol wyrażający romantyzm, został wprowadzony w XV wieku, a popularność zyskał w XVI wieku. Sam geometryczny kształt można znaleźć w znacznie wcześniejszych źródłach, jednak nie jest to kształt „serca", a zazwyczaj liść. Pierwsze przedstawienie serca jako symbolu romantycznej miłości można znaleźć w rękopisie francuskiej historii Roman de la poire z XIII wieku, w którym klęczący kochanek ofiaruje swoje serce damie. Obejrzyj nasze zdjęcia z ♥

Infografiki zostały przygotowane przez bank zdjęć Fotolia - serwisu należącego do rodziny Adobe, przy cennej pomocy artykułu o Walentynkach na Wikipedii. Tekst może być wykorzystywany zgodnie z zasadami licencji Creative Commons. Przy wykorzystaniu materiału, należy wcześniej nabyć licencję do obrazów w serwisie Fotolia. Wszystkie zdjęcia wykorzystane w materiale są dostępne w tej galerii.

Dzień św. Walentego obchodzono najpierw jako święto różnych wczesnych świętych chrześcijańskich o imieniu Walenty. Walenty Rzymianin był kapłanem w Rzymie. Zmarł śmiercią męczeńską około 496 roku, bo błogosławił śluby żołnierzy, którym nie wolno było się żenić. Obejrzyj nasze zdjęcia z Rzymu

W Hiszpanii Walentynki zaczęto obchodzić w XX wieku, by wzmocnić rynek prezentów. Powszechnie przyjmuje się, że święto do tego kraju „sprowadził" dom towarowy Galerías Preciados. Ciekawostka: 14 lutego 1963 roku podczas ceremonii wspieranej przez Stowarzyszenie Sewilskich Walentynek pobrało się 26 par. Odbyła się wtedy wyjątkowa procesja, w której wzięły udział tysiące mieszkańców Sewilli. Jeśli kochasz Katalonię, musisz wiedzieć, że raczej nie obchodzi się tam Walentynek. Zakochani wolą 23 kwietnia świętować Sant Jordi, obdarowując się wtedy czerwonymi różami i źdźbłami pszenicy - symbolem płodności. Obejrzyj nasze zdjęcia z Hiszpanii

W Finlandii, na Walentynki mówi się Ystävänpäivä co tłumaczy się jako "dzień przyjaciół". Obejrzyj nasze zdjęcia z Finlandii

W Republice Południowej Afryki młode dziewczyny świętują Walentynki przez naśladowanie starych tradycji romańskich festiwalu "Lupercalia". Tradycją festiwalu jest, że młode dziewczyny przypinają imiona swoich kochanków na rękawach. Obejrzyj nasze zdjęcia z RPA

Chińskie Walentynki przypadają na 7 dzień 7 miesiąca chińskiego kalendarza księżycowego. Dzień ten nazywany jest również "Festiwalem Dwóch Siódemek" lub Qi Xi - "Noc siódemek". Inna popularna nazwa dla chińskich Walentynek to "Festiwal Sióstr Siódemek" oraz "Festiwal Córki". Obejrzyj nasze zdjęcia z Chin

Lovapalooza to obchody Walentynek na Filipinach, w czasie których pary z całego kraju zbierają się na największym festiwalu pocałunków. W 2004 roku udział w nim wzięło 5 347 par. Obejrzyj nasze zdjęcia z Filipin

W Brazylii Walentynki nie są obchodzone. Natomiast 12 czerwca, w dniu św. Antoniego - patrona małżeństw - obchodzi się tam Dia dos Namorados. Obejrzyj nasze zdjęcia z Brazylii

Walentynki wywołują mieszane uczucia w Niemczech i nie są powszechnie przyjęte ani szeroko obchodzone. W rzeczywistości jeden na pięciu Niemców uważa, że Walentynki są zwykłą kampanią marketingową producentów słodyczy i kwiaciarni. Jednak niemieckie linie lotnicze Lufthansa Cargo twierdzą, że około 14 lutego przewożą 1000 ton róż do Frankfurtu do dalszej dystrybucji w całej Europie. Sądząc po tej ilości, można przypuszczać, że przynajmniej część z nich pozostanie w kraju i znajdzie się na kawiarnianych stolikach niechętnych Walentynkom niemieckich zakochanych. Obejrzyj nasze zdjęcia zakochanych przy drinku

Wbrew swej nazwie „pocałunek francuski" praktykowany jest w 90% kręgów kulturowych na świecie. Jego nazwę wymyślili amerykańscy i angielscy żołnierze podczas I Wojny Światowej. Jest powszechnie używany w filmach, aby wyrazić silne pożądanie, ale ma też funkcje praktyczne. Z genetycznego punktu widzenia pocałunek francuski umożliwia sprawdzenie zgodności systemów odpornościowych potrzebnej, by zapewnić sobie potomstwo. Podczas pocałunku mężczyźni wydzielają też śladowe ilości testosteronu, które zwiększają atrakcyjność partnera i rozbudzają pragnienie partnerki. W trakcie 10-sekundowego pocałunku wymienisz 80 000 bakterii ze swoim partnerem. W amsterdamskim muzeum poświęconym drobnoustrojom (Micropia) jednym z eksponatów jest „całusometr", który służy do pomiaru ilości bakterii wymienianych podczas pocałunku francuskiego. Obejrzyj nasze zdjęcia pocałunków

W Japonii, Walentynki i Biały Dzień, obchodzi się w taki sam sposób jak w Korei. Tak naprawdę tradycja ta została w 1950 roku przeniesiona do Japonii i spopularyzowana przez producentów czekoladek. Zwyczaj, że na Walentynki tylko kobiety dają czekoladki mężczyznom, może być wynikiem błędu w tłumaczeniu pierwszej kampanii producenta czekolady. Istotne jest, aby dać odpowiednią ilość czekolady konkretnej osobie. Mniej lubiani współpracownicy otrzymają tylko "ultra-obowiązkową" tanią czekoladę chō-giri, tymczasem honmei-choko ( "czekolada prawdziwego uczucia") dawana jest tylko kochanym osobom. W 1980 roku Japońskie Narodowe Stowarzyszenie Przemysłu Cukierniczego rozpoczęło udaną kampanię mającą na celu ustanowić 14 marca „dniem odpowiedzi". Oczekuje się, że mężczyźni w Białym Dniu zrewanżują się tym, od których otrzymali czekoladki na Walentynki. Nazwa tego dnia pochodzi od koloru wręczanych czekoladek. Obejrzyj nasze zdjęcia czekoladek

Na pierwszą podróż dla zakochanych jeden na czterech Europejczyków wybrałby Paryż, przed Londynem czy Rzymem. Idealnym miejscem do przypieczętowania miłości w tym mieście do 1 czerwca zeszłego roku był Pont des Arts. To tam pary wieszały kłódki. Niestety, miłości było zbyt wiele: 300 000 kłódek, ważących prawie 60 ton, groziło zawaleniem mostu. Mer Paryża, aby zakończyć ten zwyczaj, postanowił umieścić na moście szklane panele, co spowodowało, że zwyczaj zaczęto praktykować na innych mostach... Obejrzyj nasze zdjęcia kłódek miłości.

W USA masowa produkcja i sprzedaż kartek walentynkowych drukowanych na ozdobnym papierze zaczęła się w 1847 roku, za sprawą Esther Howland (1828-1904) z Worcester, w stanie Massachusetts (US). Dziś, według danych U.S. Greeting Card Association, każdego roku w Stanach Zjednoczonych wysyłanych jest około 190 milionów kartek walentynkowych. Aby uczcić pamięć Esther Howland, Greeting Card Association od 2001 roku przyznaje nagrodę imienia Esther Howland ("Esther Howland Award for a Greeting Card Visionary"). Obejrzyj nasze walentynkowe ilustracje

Skojarzenie Walentynek z romantyczną miłością przybyło z Anglii. Po raz pierwszy o Walentynkach wspomniał Geoffrey Chaucer w swoim tekście Parlement of Foules (1382): For this was on seynt Volantynys day Whan euery bryd comyth there to chese his make. [Było to na Walentynki, kiedy każdy ptak przybył spotkać swoją drugą połowę] W 1537 roku, król Anglii Henryk VII, oficjalnie ustanowił, że święto Walentynek będzie przypadać na 14 lutego. W XVIII wieku drukarnie zaczęły wydawać limitowaną ilość kartek z tekstami i rysunkami nazwane "mechanical valentines". Stały się one tak popularne w Anglii na początku XIX wieku, że weszły do produkcji masowej. Fantazyjne kartki wykonywane z użyciem prawdziwych koronek, wstążek oraz perforowanego papieru pojawiły się w połowie XIX wieku. W 1835 roku w Wielkiej Brytanii doręczono 60 000 kartek walentynkowych i to pomimo wysokich cen wysyłki. Obejrzyj nasze zdjęcia zakochanych

Pocałunek, Pablo Neruda Prześlę Ci na wietrze pocałunek wiem, że go poczujesz i odwrócisz się, nie widząc mnie, lecz ja tam będę Jesteśmy z tej samej gliny Co marzenia Chciałbym być białą chmurą na bezkresnym niebie, by iść za Tobą wszędzie, kochając w każdej chwili. Jeśli jesteś snem, nie budź mnie będę żył w Twym oddechu kiedy ujrzysz, jak szaleję za Tobą sny Twoje będą śnić o mnie kocham, bo widzę Cię we wszystkim, co piękne Powiedz, czy tej nocy znów będziesz w moich snach? Poczułem muśnięcie na twarzy do głębi serca Poczułem muśnięcie na twarzy i promienie słońca piszące, że kocham Chcę się dostać do nieba Chcę, by wiatr muskał co dzień twe włosy, Z daleka nawet słyszeć Twój zapach! Chciałbym móc głaskać Cię jak wiosna otula drzewa wiśni... Obejrzyj nasze zdjęcia pocałunków

Oficjalny światowy rekord najdłuższego czasu trwania małżeństwa wciąż żyjącej pary należy do Herberta i Zelmyry Fisher z Północnej Karoliny. Są małżeństwem przez 86 lat i 290 dni. Obejrzyj nasze zdjęcia starszych par

Zapewne wiecie, że podarowanie 12 róż zwykle oznacza wyrazy wdzięczności, natomiast 24 róże są oznaką elegancji. Natomiast dla wyrażenia miłości, aby było pełne, potrzeba 36 róż. Należy pamiętać, że kolor także ma swoje znaczenie: czerwień oznacza namiętność, biel - wybaczenie, a kolor żółty symbolizuje zdradę. Znajdź tysiące róż w serwisie Fotolia

W Korei są dwa dni powiązane z miłością: Walentynki, 14 lutego i Biały dzień, 14 marca. Dziewczęta, z okazji Walentynek, okazują chłopcom swoją miłość za pomocą czekoladek i prezentów. Natomiast chłopcy, z okazji Białego Dnia, okazują uczucia dziewczętom przy pomocy cukierków, kwiatów i prezentów. Obejrzyj nasze zdjęcia z Korei

# data[].attributes.attachment_link.title
Walentynki na świecie by tournier on Genially

# data[].attributes.attachment_link.description
Walentynki naświecie W 2015 roku w banku zdjęć Fotolia, słowo „love" było wyszukiwane w różnych językach 212265 razy!​ Znajdź miłość w serwisie Fotolia Sprawdź wybory naszych edytorów z okazji Walentynek 2016! Sprawdź wybory naszych edytorów z okazji Walentynek 2016! Kształt serca jako symbol wyrażający romantyzm, został wprowadzony w XV wieku, a popularność zyskał w XVI wieku.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Bogata tradycja w zakresie kultury miłosnej

Edukacja miłosna ma w Chełmnie niebagatelną tradycję. Wydany po raz pierwszy w 1893 roku nakładem chełmińskiego wydawcy Walentego Fiałka „Sekretarz Miłosny czyli Podręcznik dla zakochanych zawierający liczne wzory listów miłosnych, powinszowań dla osób ukochanych, wiersze imionnikowe itd." dla współczesnych stanowił zapewne jedną z kilku obowiązkowych lektur z dziedziny savoir-vivre'u. Zakochany musiał umieć zachować się zgodnie z obowiązującą etykietą. Niejednemu absztyfikantowi podręcznik ten niczym latarnia wskazywał bezpieczną drogę na trasie miłosnych zalotów. Zebrano w tej niedużej książeczce wzory listów miłosnych, które zachwycają współczesnych „lapidarnych kochanków" wyszukaną formą. Korespondencje podzielono według statusu społecznego ewentualnych adresatów i nadawców. Autorzy podręcznika starali się zgromadzić wszelkie możliwe konfiguracje dialogów dotyczących różnych życiowych sytuacji: oświadczyn, ich przyjęcia bądź odrzucenia (kilka wersji, zawsze z wiarygodnymi uzasadnieniami!) i wielu innych.

tekst : Anna Kadukowska, Chełmno - miasto zakochanych, PWR, Toruń 2009

W 2011 roku z okazji X Obchodów Dnia Świętego Walentego w Chełmnie został wydany reprint publikacji, który został wzbogacony o tekst dodatkowy i barwne komputerowe montaże starych fotografii. "Sekretarz miłosny" można zakupić w Chełmińskiej Informacji Turystycznej w Chełmnie.

Następnym wydawnictwem o tematyce miłosnej jest publikacja Józefa Chociszewskiego, wydana w Bytomiu w 1900 roku, nakładem „Katolika". W tytule książki zawarty jest charakter oraz treści w niej zawarte, tj.: Przewodnik do pisania listów miłosnych, tyczących się ożenienia i zamążpójścia, z dodaniem Wieszczbiarki, Rozmowy kwiatami i znaczkami pocztowymi, Abecadła miłości tudzież wierszy i piosnek dla kochanków i narzeczonych. Publikacja ta jest swoistą podpowiedzią dla kawalerów i panienek w sprawach sercowych, radzi, udziela wskazówek i poucza przyszłych małżonków, tak aby zaoszczędzić im wstydu i upokorzenia.

Kolejną interesująca książeczką o wymiarach 11,5 x 8 cm jest Śpiewnik Polski obejmujący najulubieńsze pieśni narodowe, arye, dumki, krakowiaki, mazury, kujawiaki, pieśni miłosne , towarzyskie itd . itd. Wydana ona została nakładem Walentego Fiałka w Chełmnie. Jej pierwsze wydanie nastapiło w roku 1889, a drugie w 1898 roku. Wśród interesującej tematyki miłosnej znalazły się w śpiewniku takie piosenki, jak: Ach, już się zbliża ta chwila rozstania, Biedne serce w zakochaniu, Jak sie będziesz żenił czy Serce nie sługa, nie zna co to pany.

Na uwagę zasługuje również wydawnictwo o równie kieszonkowych rozmiarach, tj.: 11,5 x 8 cm. Śpiewki światowe ku rozweseleniu i

zabawie dla Kochanych Wiarusów zostały wydrukowane nakładem Walentego Fiałka. Wydanie trzecie tej książeczki nastapiło w 1898 roku w Chełmnie. Zawarto w niej śpiewki, które znalazły się różwnież w poprzedniej publikacji, a mianowicie do strony 32.

Księga listów to publikacja, której podstawą do wydania we Wrocławiu 1993 roku były książki Józefa Chociszewskiego: Listownik. Książka podręczna zawierająca naukę pisania listów i wzory najużywańszych listów, zachodzących w życiu... (Poznań 1876) oraz Listownik dla zakochanych (wydany w Krakowie). Można z niej wyczytać jak pisać listy, jak zapewnić ukochana osobę o uczuciach, jak się oświadczyć, jak zaprosić na ślub, czy w jaki sposób zerwać zaręczyny.

Kolejną wspaniałą książeczką wydaną druki em i nakładem Walentego Fiałka w Chełmnie w II połowie XIX wieku jest publikacja pt. "Oracye i pieśni weselne dla użytku drużbów i innych uczestników wesela z dodatkiem oracyi przy zaręczynach". W tej wspaniałej publikacji można odnaleźć mnóstwo propozycji na zorganizowanie staropolskiego ślubu i wesela. Zawarte są w niej: przemowy dla drużbów przy zaprosinach na wesele, pieśni na dziewiczy wieczór, pieśni przy rozplataniu warkocza, pieśni i przemowy przy wybieraniu się do ślubu, tekst rodzicielskiego błogosławieństwa, pieśni w drodze do kościoła i (...) z kościoła, powinszowania młodemu państwu po powrocie od ślubu, przemowy drużby przy rozpoczęciu obiadu, śpiewki podczas obiadu weselnego, przemówienia drużby w końcu obiadu weselnego, pieśni wzywające do oczepin, pieśni w czasie oczepin i (...) po oczepinach, hymn małżeński, przemowę i śpiewki przy zbieraniu datków na czepiec dla pani młodej, różne pieśni po wsiach i na weselach śpiewane. Pozycja ta dostępna jest w elektronicznej wersji na Podlaskiej Bibliotece Cyfrowej: zobacz.

Folder Chełmno ... miasto zakochanych wydany, juz po raz czwarty w 2009 roku przez Polskie Wydawnictwa Reklamowe w Toruniu na zlecenie Urzędu Miasta Chełmna promuje Chełmno, jako Miasto Zakochanych. Zawiera historię miasta i relikwii św. Walentego oraz opis zabytkowej chełmińskiej architektury. W zabawny sposób ujęte zostały w nim takie działy jak: oświata, kultura, sport, turystyka, przemysł jak również chełmińskie historie miłosne. W folderze znajdują się dodatkowo informacje teleadresowe, plan miasta i informacja o innych atrakcjach wraz z promocją corocznych obchodów Dnia św. Walentego w Chełmnie.

Wśród płócien Antoniego Piotrowicza zgromadzonych w Muzeum Ziemi Chełmińskiej mieszczącego się w ratuszu na uwagę zasługuje wielka alegoryczna scena „W pogoni za szczęściem". Przedstawia pędzącego na białym koniu rycerza (autoportret artysty?), który wyciągając rozpaczliwie ramiona próbuje złapać zastygłą w spokojnym kontrapoście nagą kobietę.
Na drodze jeźdźca widzimy złamany most przerzucony nad rzeką, nie dostrzega go jednak rycerz - zaślepiony wizją szczęścia. Aby nie pozostawić odbiorcom dzieła nawet cienia nadziei - autor domalował depczącą rycerzowi po piętach kostuchę na czarnym rumaku.
Oficjalna biografia Piotrowicza nie zostawiła śladów, które pozwoliłyby interpretować obraz jako alegorię życia malarza. Jednak wystarczy dobrze nastawić ucho, by usłyszeć, jak Chełmno ciągle jeszcze szumi od plotek o podbojach miłosnych artysty.

tekst : Anna Kadukowska, Chełmno - miasto zakochanych, PWR, Toruń 2009

„W pogoni za szczęściem" (zbiory MZCH)

"Portret żony" (zbiory MZCH)

"Cyganka" (zbiory MZCH)

Ponadto w kościele p.w. św. Piotra i św. Pawła (podominikańskim) znajduje się niezwykle romantyczna tablica ufundowana przez Jana Dobrskiego z Rybieńca na pamiątkę i cześć żony szlachcica, zmarłej pod koniec XVII wieku Heleny z Czapskich Dobrskiej. Wyryty w piaskowcu napis od daje rozpacz i bezradność męża po stracie żony: Bogu Najlepszemu, Największemu / Jej Mość tu / Helena Czapska Podkomorzanka Malborska / Małżonka / Jego Mości Pana Jana na Rybieniu / Dobrskiego / W Cnoty niż W lata liczniejsza / Rok / dwudziesty Czwarty życia jej ostatni / Dzień / Kwietnia jedenasty Niebu ten Kwiat oddał / Postrzegło się Niebo / W dalszym bowiem Wieku w Wielkim by została długu / Małżonek żałosny / W Wigilia znalezienia Krzyża Świętego / oddał Ziemi Ciało / Przyznay [przekoany] / że tak należało gdy Krzysz z Ziemię /

Helenę ziemi oddać. /

Kartka nadana 20.01.1916 roku

Fragment ryciny przedstawiającej
Chełmno, wykonanej prawdopodobnie
z XIX w., autor nieznany (zbiory MZCH)

W zbiorach zachowały się także życzenia gratulacyjne wysłane 7 listopada 1917 roku z Chełmna do Franciszka Wesołowskiego i jego żony w dniu uroczystości weselnej przez dostawcę F. Malinowskiego i jego małżonkę.

Ciekawą pamiątką znajdująca się również w zbiorach Muzeum Ziemi Chełmińskiej jest telegram gratulacyjny z wizerunkiem Tadeusza Kościuszki i Józefa Poniatowskiego. Został on wysłany przez Elwirę Moraczewską 19 marca 1923 roku z Torunia do Chełmna z okazji zawarcia przez młodą parę związku małżeńskiego.

Telegram Narodowy i Dobroczynny ze zbiorów Muzeum został wysłany do Państwa Młodych Malinowskich z Chełmna w dniu 22 listopada 1920 roku do Krajenczyna. X. Borowski wraz z Towarzystwem Młodzieży Różańcowej złożył życzenia: "Wielkiej obfitości, róży niebieskiej i słuszności ziemskiej".

Telegram do Domu Weselnego znajdującego się przy ul. Poprzecznej, w Chełmnie do Państwa Krajeczyńskich wysłała w dniu 28 października 1930 roku rodzina Gdańców, o treści: Wiele szczęścia i błogosławieństwa bożego, zdrowia i pomyślności, życzy... ".

Również 28 października 1930 roku rodzina Langów z córeczką z Olsztyna złożyli życzenia Młodej Parze z Chełmna: "Niech brzęczą Puchary na cześć młodej Pary".

Kartka walentynkowa wydana w 2006 roku

Kartka walentynkowa wydana w 2011 roku

Wyznanie „Kocham Cię" na znaczku pocztowym. Poczta Polska, w roku 2009 na VIII Obchody Dnia Świętego Walentego, wydała znaczek „Kocham Cię". Na znaczku zaprojektowanym przez artystkę Magdalenę Błażków znajduje się synonim szczęścia i pomyślności - czterolistna koniczyna. To małe dzieło sztuki zostało wydrukowane na papierze fluorescencyjnym, w nakładzie 1 000 000 sztuk. W dniu wprowadzenia go do obiegu ukazała się również koperta FDC (Pierwszego Dnia Obiegu) opatrzona datownikiem okolicznościowym przedstawiającym czterolistną koniczynę utworzoną z listków w kształcie serca, stosowanym w Urzędzie Pocztowym Chełmno 1. Dodatkowo na kopercie widnieje myśl George Sand „Jest tylko jedno szczęście w życiu - kochać i być kochanym".

źródło: http://www.poczta-polska.pl/aktualnosci.php?id=13857

Kartka wydana przez Pocztę Polską w dniu 14.02.2010 roku podczas IX Obchodów Dnia Świętego Walentego

Obchody Walentynek w 2009 roku wzbogacone zostały również emisją i wprowadzeniem do obiegu na terenie Chełmna dukatów lokalnych tzw. „7 walentynek chełmińskich". Więcej...

opracowała: K. Kotlewska

# data[].attributes.attachment_link.description
Edukacja miłosna ma w Chełmnie niebagatelną tradycję. Wydany po raz pierwszy w 1893 roku nakładem chełmińskiego wydawcy Walentego Fiałka „Sekretarz Miłosny czyli Podręcznik dla zakochanych zawierający liczne wzory listów miłosnych, powinszowań dla osób ukochanych, wiersze imionnikowe itd." dla współczesnych stanowił zapewne jedną z kilku obowiązkowych lektur z dziedziny savoir-vivre'u.

# data[].attributes.attachment_link.description
Werona jest jednym z najpopularniejszych włoskich miast turystycznych. Położony na zakręcie U nad rzeką Adygą, Werona jest jednym z najważniejszych miast w regionie Wenecji Euganejskiej i słynie z historycznego centrum oraz niezliczonych wspaniałych budynków i architektury. Werona jest drugim co do wielkości miastem regionu po Wenecji i liczy 269 000 mieszkańców.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Walentynki, święto zakochanych obchodzone 14 lutego, niesłusznie bywa stawiane w jednym rzędzie z Halloween, jako kolejny eksportowany produkt kultury anglosaskiej. Okazuje się bowiem, że wspominany tego dnia w kalendarzu liturgicznym św. Walenty, od którego imienia pochodzi nazwa święta, został ogłoszony patronem zakochanych już w 1496 r. przez papieża Aleksandra VI.

Pogańskie prapoczątki

Jednak początków dzisiejszych walentynek szukać trzeba nie w chrześcijaństwie, lecz w pogańskim Rzymie. O ich dacie zadecydowała sama przyroda. W połowie lutego bowiem ptaki gnieżdżące się w Wiecznym Mieście zaczynały miłosne zaloty i łączyły się w pary. Uważano to za symboliczne przebudzenie się natury, zwiastujące rychłe nadejście wiosny. Z tej racji Rzymianie na 15 lutego wyznaczyli datę świętowania luperkaliów - festynu ku czci boga płodności Faunusa Lupercusa. W przeddzień obchodów odbywała się miłosna loteria: imiona dziewcząt zapisywano na skrawkach papieru, po czym losowali je chłopcy. W ten sposób dziewczyny stawały się ich partnerkami podczas luperkaliów. Bywało, że odtąd chodzili ze sobą przez cały rok, a nawet zostawali parą na całe życie...

Gdy w IV w. chrześcijaństwo stało się religią panującą w cesarstwie rzymskim, pogańskie obchody stopniowo zastępowano przez święta chrześcijańskie. Luperkalia były na tyle popularne, że utrzymały się aż do końca V w. Zniósł je dopiero w 496 r. papież Gelazy I, zastępując je najbliższym w kalendarzu liturgicznym świętem męczennika Walentego. Okazuje się jednak, że miał on wiele wspólnego z zakochanymi.

Jeden czy dwóch Walentych?

Za panowania cesarza Klaudiusza Gockiego Rzym był uwikłany w krwawe i niepopularne wojny do tego stopnia, że mężczyźni nie chcieli wstępować do wojska. Cesarz uznał, że powodem takiego postępowania była ich niechęć do opuszczania swoich narzeczonych i żon. Dlatego odwołał wszystkie planowane zaręczyny i śluby. Kapłan Walenty pomagał parom, które pobierały się potajemnie. Został jednak przyłapany i skazany na śmierć. Bito go, aż skonał, po czym odcięto mu głowę. Było to 14 lutego 269 lub 270 r. - w dniu, w którym urządzano miłosne loterie.

Zanim to nastąpiło, w więzieniu Walenty zaprzyjaźnił się z córką strażnika, która go odwiedzała i podnosiła na duchu. Aby się odwdzięczyć, zostawił jej na pożegnanie liść w formie serca, na którym napisał: "Od twojego Walentego". Nad grobem męczennika przy Via Flaminia zbudowano bazylikę, jednak papież Paschalis I (817-24) przeniósł szczątki męczennika do kościoła św. Praksedy. Z czasem postać kapłana Walentego zmieszała się z innym świętym męczennikiem noszącym to samo imię. Niektórzy badacze twierdzą nawet, że tak naprawdę chodzi o tę samą osobę. W 197 r. został on biskupem miasta Terni w Umbrii. Znany był z tego, że jako pierwszy pobłogosławił związek małżeński między poganinem i chrześcijanką. Wysyłał też do swych wiernych listy o miłości do Chrystusa. Zginął w Rzymie w 273 r., gdyż nie chciał zaprzestać nawracania pogan. Dziś to właśnie on jest bardziej znany i to do jego grobu w katedrze w Terni ściągają pielgrzymi. Na srebrnym relikwiarzu kryjącym jego szczątki znajduje się napis: "Święty Walenty, patron miłości".

Nieraz też mówi się o św. Walentym jako patronie epileptyków. Faktycznie jednak chodzi tu o trzeciego świętego noszącego to imię. Żył on w V w. w Recji (na dzisiejszym pograniczu niemiecko-austriacko-szwajcarskim) i przypisywano mu moc uzdrawiania z tej choroby.

Będziesz moją walentynką...

Dzień św. Walentego stał się prawdziwym świętem zakochanych dopiero w średniowieczu, kiedy to pasjonowano się żywotami świętych i tłumnie pielgrzymowano do ich grobów, aby uczcić ich relikwie. Przypomniano więc sobie także dzieje św. Walentego. Święto najbardziej rozpowszechniło się w Anglii i Francji. Nadal, jak w antycznym Rzymie, losowano imiona, choć teraz także dziewczęta wyciągały imiona chłopców. Młodzież nosiła potem przez tydzień wylosowane kartki przypięte do rękawa.

Dziewczęta 14 lutego starały się odgadnąć, za kogo wyjdą za mąż. Aby się tego dowiedzieć, wypatrywały ptaków. Jeśli dziewczyna jako pierwszego zobaczyła rudzika, oznaczało to, że wyjdzie za marynarza; jeśli wróbla - za ubogiego, lecz mogła być pewna, że jej małżeństwo będzie szczęśliwe; jeśli łuszczaka - że poprosi ją o rękę człowiek bogaty. W Walii tego dnia ofiarowywano sobie drewniane łyżki z wyrzeźbionymi na nich sercami, kluczami i dziurkami od klucza. Podarunek zastępował wyrażoną słowami prośbę: "Otwórz moje serce".

Od XVI w. w dniu św. Walentego ofiarowywano kobietom kwiaty. Wszystko zaczęło się od święta zorganizowanego przez jedną z córek króla Francji Henryka IV. Każda z obecnych dziewczyn otrzymała wówczas bukiet kwiatów od swego kawalera. Przede wszystkim jednak narzeczony był obowiązany 14 lutego wysłać swej ukochanej czuły liścik, nazwany walentynką. Zwyczaj ten zadomowił się nawet na dworze królewskim w Paryżu. Walentynki dekorowano sercami i kupidonami, wypisywano na nich wiersze. W XIX w. uważano je za najbardziej romantyczny sposób wyznania miłości. Treścią listów nieraz były słowa: "Będziesz moją walentynką". W Stanach Zjednoczonych walentynkowe listy były anonimowe, dlatego kończyły się pytaniem: "Zgadnij, kto?". W Europie anonimowy nadawca podpisywał się po prostu: "Twój walentyn".

W 1800 r. Amerykanka Esther Howland zapoczątkowała tradycję wysyłania gotowych kart walentynkowych. Dziś są one wymieniane na całym świecie nie tylko przez zakochanych, ale także przez dzieci w szkołach. Najbardziej znanym ich twórcą był francuski rysownik Raymond Peynet. Zaczął je publikować w 1965 r., gdy 14 lutego został oficjalnie ogłoszony we Francji Świętem Zakochanych.

Święto Zaręczyn

W Austrii w dniu Sankt Valentin odbywają się uliczne pochody, w Anglii zakochani ofiarują sobie kartonowe serca ozdobione postaciami Romea i Julii, a w dzisiejszej Ameryce - po prostu wysyłają e-maile. Jednak najbardziej uroczyście obchodzi się ten dzień w ojczyźnie św. Walentego. Co roku w niedzielę najbliższą 14 lutego w katedrze w Terni odbywa się Święto Zaręczyn. Zgromadzone przy grobie św. Walentego setki par narzeczeńskich, przybyłych nieraz z różnych stron świata, przyrzekają sobie miłość i wierność na czas do dnia ślubu. W 1997 r. krótki list do zgromadzonych w Terni narzeczonych napisał papież Jan Paweł II. Jego treść została wyryta na płycie wmurowanej w pobliżu grobu św. Walentego.

Świętu towarzyszą koncerty, spektakle, projekcje filmów, konferencje, wystawy i imprezy sportowe, które trwają niemal przez cały luty. W ubiegłym roku ogłoszono także konkurs na najlepszy SMS o tematyce miłosnej. 14 lutego w Terni jest wręczana nagroda "Rok miłości". Są tam też organizowane walentynki dla wdów i wdowców oraz ludzi starszych i chorych.

Polskie miasto zakochanych?

Wiele miast w Europie przyznaje się do posiadania relikwii św. Walentego, w tym Lublin, Kraków i Chełmno. Wszędzie tam 14 lutego organizowane są obchody ku czci patrona zakochanych. W bazylice św. Floriana w Krakowie gościem wieczoru, na który zaproszeni są nie tylko zakochani, ale także wszyscy szukający prawdziwej miłości, jest sam św. Walenty, jako że jego relikwie znajdują się w świątyni. W Chełmnie, obok modlitw przy relikwiach świętego ma miejsce barwny przemarsz ulicami miasta z orkiestrą dętą i ułożenie walentynkowego serca ze świec na rynku.

***

Modlitwa do św. Walentego

Święty Walenty, opiekunie tych, którzy się kochają, Ty, który z narażeniem życia urzeczywistniłeś i głosiłeś ewangeliczne przesłanie pokoju, Ty, który - dzięki męczeństwu przyjętemu z miłości -zwyciężyłeś wszystkie siły obojętności, nienawiści i śmierci, wysłuchaj naszą modlitwę: W obliczu rozdarć i podziałów w świecie daj nam zawsze kochać miłością pozbawioną egoizmu, abyśmy byli pośród ludzi wiernymi świadkami miłości Boga. Niech ożywiają nas miłość i zaufanie, które pozwolą nam przezwyciężać życiowe przeszkody. Prosimy Cię, wstawiaj się za nami do Boga, który jest źródłem wszelkiej miłości i wszelkiego piękna, i który żyje i króluje na wieki wieków. Amen.

(modlitwa pochodzi ze strony internetowej francuskiej miejscowości Saint-Valentin)

# data[].attributes.attachment_link.title
Biskup zakochanych, czyli o historii walentynek

# data[].attributes.attachment_link.description
Walentynki, święto zakochanych obchodzone 14 lutego, niesłusznie bywa stawiane w jednym rzędzie z Halloween, jako kolejny eksportowany produkt kultury anglosaskiej. Okazuje się bowiem, że wspominany tego dnia w kalendarzu liturgicznym św. Walenty, od którego imienia pochodzi nazwa święta, został ogłoszony patronem zakochanych już w 1496 r. przez papieża Aleksandra VI.

# data[].attributes.attachment_link.provider_name
Historiomat: Walentynki - Historiomat: Walentynki - Historiomat - Wiedza - HISTORIA: POSZUKAJ

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Nie ma wątpliwości, że walentynki upowszechniły w Polsce dopiero w latach dziewięćdziesiątych ubiegłego wieku. O święcie tym słyszano jednak nad Wisłą dużo wcześniej.

„Jutrzejszy dzień Św. Walentego ma także swoje wyłączne przywileje, a szczególniej też w Anglii, gdzie, jak wiadomo, obchodzą owe słynne Walentynki. Toteż około 14 lutego ożywia się cały ruch towarzyski, spowodowany posyłkami listów pod powyższą nazwą (valentines). Są to pisma prawdziwych lub zmyślonych kochanków, westchnienia miłosne prozą lub wierszem" - pisano 13 lutego 1867 roku w dziale „Rozmaitości" „Kuriera Codziennego".

Brytyjska kartka walentynkowa, autor nieznany, około 1875, The Metropolitan Museum of Art w Nowym Jorku, licencja PD, źródło: katalog cyfrowy muzeum

„Owe słynne Walentynki" lepiej niż zakochani znali wtedy miłośnicy folkloru. W XIX wieku kultura ludowa zaczynała się cieszyć coraz większym zainteresowaniem, a wśród opisów europejskich zwyczajów nie mogło zabraknąć tej ciekawej angielskiej tradycji. „Jest to jedno z najpospolitszych mniemań w Anglii, że dwie pierwsze różnej płci osoby, spotykające się w poranku dnia Świętego Walentego, jeśli są wolne jeszcze, niezaślubione, mogą mieć pewną połączenia nadzieję. Długo utrzymywało się mniemanie, że w uroczystość Ś. Walentego ptaki gromadzić się zwykły, i to dało powód zapewne do uważania go za dzień postrzeżeniom miłości wyłącznie przeznaczony; jakoż rozsyłane w dniu tym słodkie listy wzięły imię tego świętego i zowią się Walentynkami " - objaśniano na przykład w czasopiśmie „Muzeum Domowe albo Czytelnia Wieczorna" już w 1837 roku.

Święty Walenty był biskupem i męczennikiem, podobno straconym w Rzymie właśnie 14 lutego. Nie wiadomo dokładnie, dlaczego został patronem zakochanych oraz kiedy rozwinęły się zwyczaje walentynkowe. Niektóre podania mówią, że udzielał ślubów wbrew cesarskiemu zakazowi. Według innych legend uzdrowił córkę więziennego strażnika i przed egzekucją przesłał jej list podpisany swoim imieniem.

Michał Elwiro Andriolli, Noc Św. Andrzeja, ilustracja dzieła Zygmunta Glogera Rok polski w życiu, tradycyi i pieśni, Warszawa 1900, Biblioteka Narodowa, licencja PD, źródło: Polona

Na rozwój jego kultu mogły mieć też wpływ święta płodności obchodzone w antycznym Rzymie w okolicy lutego. Na pewno pod koniec XIV wieku Geoffrey Chaucer w jednym z poematów powiązał ten termin z rozpoczęciem ptasich godów. W późniejszym o ponad sto lat Hamlecie Williama Shakespeare'a Ofelia śpiewa o spotkaniu kochanków właśnie w dniu świętego Walentego.

Pocztówka, lata dwudzieste lub trzydzieste XX wieku, Biblioteka Narodowa, licencja PD, źródło: Polona

Wysyłanie romantycznych liścików wyparło ostatecznie inne zwyczaje, ale początkowo 14 lutego uprawiano także miłosne wróżby. Z tego powodu niektórzy dostrzegali w walentynkach podobieństwo do polskich tradycji andrzejkowych. „Dzień S. Walentego jest tym dla Szkotek, co wigilia S. Jędrzeja dla Polek. Zwyczaj jest wtedy spisywać nazwiska panien i kawalerów na karteczkach, i pomieszane w naczyniu wyciągać losem. Osoby, których nazwiska razem wyjdą, mają się pobrać w przeciągu roku, czego ogłoszenie daje powód do rumieńców, żartów, radości, a czasem i zawrotu głowy, bo gdzie idzie o miłość, tam człowiek jest najłatwowierniejszym, gotów wierzyć we wszystkie gusła" - notował Krystyn Lach-Szyrma w obszernym opisie swojej podróży do Anglii i Szkocji, odbytej w latach 1823-1824. Polskie panny wieczorem wkładały pod poduszkę karteczki z męskimi imionami, a rano losowały imię przyszłego męża. Chłopcy wróżyli w ten sposób trochę wcześniej, w dzień świętej Katarzyny (25 listopada).

Ilustracja artykułu Stefanii Kossuthówny, Walentynki, „Moje Pisemko", 1934, nr 7, Biblioteka Narodowa, licencja PD, źródło: Polona

Przełomem w obchodzeniu walentynek stał się dziewiętnastowieczny rozwój korespondencji, między innymi wprowadzenie znaczków pocztowych, a potem ozdobnych pocztówek. Wysyłanie miłosnych wiadomości było teraz jeszcze prostsze i przyjemniejsze. „W dniu św. Walentego stary obyczaj angielski pozwala i nakazuje zakochanym odzywać się do siebie; owe czułe liściki nazywają się "walentynkami" ( Valentine). Otóż takich "walentynek" poczta w Anglii i Szkocji wyprawiła ubiegłego roku przeszło półtora miliona. "Walentynki" poznać się dają po ozdobnym papierze, którego do nich używać należy" - donosił w 1882 roku „Kurier Warszawski".

Rozmowa znaczkami pocztowymi ​, J. Klein, Kraków, Karta walentynkowa z zaboru austriackiego, przed 1914, Muzeum Poczty i Telekomunikacji we Wrocławiu, sygn. R-430. Publikacja dzięki uprzejmości Muzeum Poczty i Telekomunikacji we Wrocławiu

Wraz z brytyjskimi i szkockimi osadnikami zwyczaje walentynkowe trafiły do Ameryki. Tam z czasem przekształciły się w masowe święto, komercyjnie wykorzystane przez producentów kartek czy słodyczy. W lutym 1934 roku „Moje Pisemko" roztaczało przed najmłodszymi czytelnikami taki obraz: „Wkrótce po Nowym Roku na wystawach w księgarniach, składach papieru, w sklepach z pocztówkami, w cukierniach - w Ameryce są rozłożone śliczne większe i mniejsze karteczki ozdobnie drukowane: na każdej jest serce lub nawet kilka serc [...]. Same karteczki są wycięte również w kształcie serca. Ludzie kupują [...] pudełka cukierków w kształcie serc i owe pudełka-serca, ładne karteczki, pocztówki wysyłają do znajomych na dzień 14 lutego. Sami też odbierają z radością karteczki z serdecznymi życzeniami. W ten dzień w wielu domach dla zaproszonych gości przystraja się stół w łańcuchy serc, podaje się ciastka w tym kształcie i odpowiednio ubrany tort". Serduszkowe gadżety do kupienia wszędzie - brzmi znajomo? W międzywojennej Polsce była to jeszcze egzotyczna ciekawostka zza oceanu.

Karolina Dzimira-Zarzycka

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Walentynki, święto zakochanych obchodzone 14 lutego, niesłusznie bywa stawiane w jednym rzędzie z Halloween, jako kolejny eksportowany produkt kultury anglosaskiej. Okazuje się bowiem, że wspominany tego dnia w kalendarzu liturgicznym św. Walenty, od którego imienia pochodzi nazwa święta, został ogłoszony patronem zakochanych już w 1496 r. przez papieża Aleksandra VI.

Pogańskie prapoczątki

Jednak początków dzisiejszych walentynek szukać trzeba nie w chrześcijaństwie, lecz w pogańskim Rzymie. O ich dacie zadecydowała sama przyroda. W połowie lutego bowiem ptaki gnieżdżące się w Wiecznym Mieście zaczynały miłosne zaloty i łączyły się w pary. Uważano to za symboliczne przebudzenie się natury, zwiastujące rychłe nadejście wiosny. Z tej racji Rzymianie na 15 lutego wyznaczyli datę świętowania luperkaliów - festynu ku czci boga płodności Faunusa Lupercusa. W przeddzień obchodów odbywała się miłosna loteria: imiona dziewcząt zapisywano na skrawkach papieru, po czym losowali je chłopcy. W ten sposób dziewczyny stawały się ich partnerkami podczas luperkaliów. Bywało, że odtąd chodzili ze sobą przez cały rok, a nawet zostawali parą na całe życie...

Gdy w IV w. chrześcijaństwo stało się religią panującą w cesarstwie rzymskim, pogańskie obchody stopniowo zastępowano przez święta chrześcijańskie. Luperkalia były na tyle popularne, że utrzymały się aż do końca V w. Zniósł je dopiero w 496 r. papież Gelazy I, zastępując je najbliższym w kalendarzu liturgicznym świętem męczennika Walentego. Okazuje się jednak, że miał on wiele wspólnego z zakochanymi.

Jeden czy dwóch Walentych?

Za panowania cesarza Klaudiusza Gockiego Rzym był uwikłany w krwawe i niepopularne wojny do tego stopnia, że mężczyźni nie chcieli wstępować do wojska. Cesarz uznał, że powodem takiego postępowania była ich niechęć do opuszczania swoich narzeczonych i żon. Dlatego odwołał wszystkie planowane zaręczyny i śluby. Kapłan Walenty pomagał parom, które pobierały się potajemnie. Został jednak przyłapany i skazany na śmierć. Bito go, aż skonał, po czym odcięto mu głowę. Było to 14 lutego 269 lub 270 r. - w dniu, w którym urządzano miłosne loterie.

Zanim to nastąpiło, w więzieniu Walenty zaprzyjaźnił się z córką strażnika, która go odwiedzała i podnosiła na duchu. Aby się odwdzięczyć, zostawił jej na pożegnanie liść w formie serca, na którym napisał: "Od twojego Walentego". Nad grobem męczennika przy Via Flaminia zbudowano bazylikę, jednak papież Paschalis I (817-24) przeniósł szczątki męczennika do kościoła św. Praksedy. Z czasem postać kapłana Walentego zmieszała się z innym świętym męczennikiem noszącym to samo imię. Niektórzy badacze twierdzą nawet, że tak naprawdę chodzi o tę samą osobę. W 197 r. został on biskupem miasta Terni w Umbrii. Znany był z tego, że jako pierwszy pobłogosławił związek małżeński między poganinem i chrześcijanką. Wysyłał też do swych wiernych listy o miłości do Chrystusa. Zginął w Rzymie w 273 r., gdyż nie chciał zaprzestać nawracania pogan. Dziś to właśnie on jest bardziej znany i to do jego grobu w katedrze w Terni ściągają pielgrzymi. Na srebrnym relikwiarzu kryjącym jego szczątki znajduje się napis: "Święty Walenty, patron miłości".

Nieraz też mówi się o św. Walentym jako patronie epileptyków. Faktycznie jednak chodzi tu o trzeciego świętego noszącego to imię. Żył on w V w. w Recji (na dzisiejszym pograniczu niemiecko-austriacko-szwajcarskim) i przypisywano mu moc uzdrawiania z tej choroby.

Będziesz moją walentynką...

Dzień św. Walentego stał się prawdziwym świętem zakochanych dopiero w średniowieczu, kiedy to pasjonowano się żywotami świętych i tłumnie pielgrzymowano do ich grobów, aby uczcić ich relikwie. Przypomniano więc sobie także dzieje św. Walentego. Święto najbardziej rozpowszechniło się w Anglii i Francji. Nadal, jak w antycznym Rzymie, losowano imiona, choć teraz także dziewczęta wyciągały imiona chłopców. Młodzież nosiła potem przez tydzień wylosowane kartki przypięte do rękawa.

Dziewczęta 14 lutego starały się odgadnąć, za kogo wyjdą za mąż. Aby się tego dowiedzieć, wypatrywały ptaków. Jeśli dziewczyna jako pierwszego zobaczyła rudzika, oznaczało to, że wyjdzie za marynarza; jeśli wróbla - za ubogiego, lecz mogła być pewna, że jej małżeństwo będzie szczęśliwe; jeśli łuszczaka - że poprosi ją o rękę człowiek bogaty. W Walii tego dnia ofiarowywano sobie drewniane łyżki z wyrzeźbionymi na nich sercami, kluczami i dziurkami od klucza. Podarunek zastępował wyrażoną słowami prośbę: "Otwórz moje serce".

Od XVI w. w dniu św. Walentego ofiarowywano kobietom kwiaty. Wszystko zaczęło się od święta zorganizowanego przez jedną z córek króla Francji Henryka IV. Każda z obecnych dziewczyn otrzymała wówczas bukiet kwiatów od swego kawalera. Przede wszystkim jednak narzeczony był obowiązany 14 lutego wysłać swej ukochanej czuły liścik, nazwany walentynką. Zwyczaj ten zadomowił się nawet na dworze królewskim w Paryżu. Walentynki dekorowano sercami i kupidonami, wypisywano na nich wiersze. W XIX w. uważano je za najbardziej romantyczny sposób wyznania miłości. Treścią listów nieraz były słowa: "Będziesz moją walentynką". W Stanach Zjednoczonych walentynkowe listy były anonimowe, dlatego kończyły się pytaniem: "Zgadnij, kto?". W Europie anonimowy nadawca podpisywał się po prostu: "Twój walentyn".

W 1800 r. Amerykanka Esther Howland zapoczątkowała tradycję wysyłania gotowych kart walentynkowych. Dziś są one wymieniane na całym świecie nie tylko przez zakochanych, ale także przez dzieci w szkołach. Najbardziej znanym ich twórcą był francuski rysownik Raymond Peynet. Zaczął je publikować w 1965 r., gdy 14 lutego został oficjalnie ogłoszony we Francji Świętem Zakochanych.

Święto Zaręczyn

W Austrii w dniu Sankt Valentin odbywają się uliczne pochody, w Anglii zakochani ofiarują sobie kartonowe serca ozdobione postaciami Romea i Julii, a w dzisiejszej Ameryce - po prostu wysyłają e-maile. Jednak najbardziej uroczyście obchodzi się ten dzień w ojczyźnie św. Walentego. Co roku w niedzielę najbliższą 14 lutego w katedrze w Terni odbywa się Święto Zaręczyn. Zgromadzone przy grobie św. Walentego setki par narzeczeńskich, przybyłych nieraz z różnych stron świata, przyrzekają sobie miłość i wierność na czas do dnia ślubu. W 1997 r. krótki list do zgromadzonych w Terni narzeczonych napisał papież Jan Paweł II. Jego treść została wyryta na płycie wmurowanej w pobliżu grobu św. Walentego.

Świętu towarzyszą koncerty, spektakle, projekcje filmów, konferencje, wystawy i imprezy sportowe, które trwają niemal przez cały luty. w tym roku ogłoszono także konkurs na najlepszy SMS o tematyce miłosnej. 14 lutego w Terni jest wręczana nagroda "Rok miłości". Są tam też organizowane walentynki dla wdów i wdowców oraz ludzi starszych i chorych.

Polskie miasto zakochanych?

Wiele miast w Europie przyznaje się do posiadania relikwii św. Walentego, w tym Lublin, Kraków i Chełmno. Wszędzie tam 14 lutego organizowane są obchody ku czci patrona zakochanych. W bazylice św. Floriana w Krakowie gościem wieczoru, na który zaproszeni są nie tylko zakochani, ale także wszyscy szukający prawdziwej miłości, jest sam św. Walenty, jako że jego relikwie znajdują się w świątyni. W Chełmnie, obok modlitw przy relikwiach świętego ma miejsce barwny przemarsz ulicami miasta z orkiestrą dętą i ułożenie walentynkowego serca ze świec na rynku. Czy uda się uczynić z Chełmna miasto zakochanych, na wzór Terni - czas pokaże...

# data[].attributes.attachment_link.title
Św. Walenty biskup zakochanych, czyli o historii walentynek

# data[].attributes.attachment_link.description
Walentynki, święto zakochanych obchodzone 14 lutego, niesłusznie bywa stawiane w jednym rzędzie z Halloween, jako kolejny eksportowany produkt kultury anglosaskiej. Okazuje się bowiem, że wspominany tego dnia w kalendarzu liturgicznym św. Walenty, od którego imienia pochodzi nazwa święta, został ogłoszony patronem zakochanych już w 1496 r. przez papieża Aleksandra VI.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Święty Walenty, biskup i męczennik

Walenty był biskupem Terni w Umbrii. Wiadomości o nim są dość skąpe i niejednoznaczne. Żył w III w. i był kapłanem rzymskim. Tam w czasie prześladowań (Klaudiusza II Gota), wraz ze św. Mariuszem i krewnymi, asystował męczennikom w czasie ich procesów i egzekucji. Wkrótce sam został pojmany i doprowadzony do prefekta Rzymu, który przeprowadził rutynowy proces polegający na wymuszaniu odstępstwa od Chrystusa. W tym celu kazał użyć kijów. Ponieważ nie przyniosło to oczekiwanego rezultatu, kazał ściąć Walentego. Stało się to 14 lutego 269 roku.
Pochowano go w Rzymie przy via Flaminia. Brak bliższych wiadomości o nim nie przeszkodził w szybkim rozwoju jego kultu. Jego grób już w IV w. otoczony był szczególną czcią. Nad grobem papież Juliusz I wystawił bazylikę pod wezwaniem św. Walentego. Odnowił ją później papież Teodor I. Bazylika wraz z grobem św. Walentego stała się prawdziwym sanktuarium i jednym z pierwszych miejsc pielgrzymkowych. W ciągu średniowiecza kult Walentego objął całą niemal Europę.
W średniowieczu na terenie niemieckim Święty był wzywany jako orędownik podczas ciężkich chorób, zwłaszcza nerwowych i epilepsji. Na Zachodzie, zwłaszcza w Anglii i Stanach Zjednoczonych, czczono św. Walentego jako patrona zakochanych. W związku z tym dzień 14 lutego stał się okazją do obdarowywania się drobnymi upominkami.

W ikonografii św. Walenty przedstawiany jest jako kapłan w ornacie, z kielichem w lewej ręce, a z mieczem w prawej, także w stroju biskupa uzdrawiającego chłopca z padaczki.

Ostatnia aktualizacja: 31.01.2014

Ponadto dziś także w Martyrologium:

św. Auksencjusza, opata (+ V w.); św. Antonina, opata (+ 830); św. Eleuchadiusza z Rawenny, biskupa (+ ok. 112); bł. Mikołaja Palea z Giovinazzo, zakonnika (+ 1255); św. Nostriana z Neapolu, biskupa (+ ok. 450); św. Zenona z Rzymu, męczennika (+ III w.)

# data[].attributes.attachment_link.title
.:ILG:. - Czytelnia: 14 lutego - Św. Walenty

# data[].attributes.attachment_link.description
Święty Walenty, biskup i męczennik Walenty był biskupem Terni w Umbrii. Wiadomości o nim są dość skąpe i niejednoznaczne. Żył w III w. i był kapłanem rzymskim. Tam w czasie prześladowań (Klaudiusza II Gota), wraz ze św. Mariuszem i krewnymi, asystował męczennikom w czasie ich procesów i egzekucji.

# data[].attributes.attachment_link.title
Walentynki – Wikipedia, wolna encyklopedia