# data[].attributes.body
napisz cos pieknego kkkk

# data[].attributes.body
syriusz black

# data[].attributes.body
Iwan IV Groźny carem Rosji

# data[].attributes.body
elekcja Stefana Batorego

# data[].attributes.body
śmierć Iwana IV Groźnego

# data[].attributes.body
śmierć Stefana Batorego

# data[].attributes.body
Fiodor I carem Rosji

# data[].attributes.body
Śmierć Ivana Groźnego przyniosła głęboki kryzys w państwie moskiewskim, tron po Ivanie Groźnym objął - Fiodor I.
Nie interesował się on władzą więc na dworze rosły wpływy bajarów, jednak dzięki niemu powstał w Moskwie patriarchat.
Po krótkiej władzy Fiodora wyginął ród Rurykowiczów.

# data[].attributes.body
elekcja Zygmunta III Wazy na Króla Polski

# data[].attributes.body
Bitwa stoczona 24 stycznia 1588 pomiędzy wojskami pretendenta do tronu polskiego po śmierci Stefana Batorego, arcyksięcia austriackiego Maksymiliana III Habsburga, a armią Rzeczypospolitej dowodzoną przez hetmana wielkiego koronnego Jana Zamoyskiego, stronnika Zygmunta III Wazy.
Co było przyczyną bitwy? Otóż jak pamiętamy, po śmierci Stefana Batorego w grudniu 1586 r. zapanowało w Polsce bezkrólewie, które przyczyniło się do wybuchu wojny domowej. Oddziały koronne pod dowództwem Jana Zamojskiego zwyciężyły wojska Maksymiliana III. Pokonany Habsburg musiał zrzec się pretensji do tronu polskiego.

# data[].attributes.body
elekcja Zygmunta III Wazy na króla Szwecji

# data[].attributes.headline
                 1598 rok   WIELKA SMUTA              

# data[].attributes.subject
                 1598 rok   WIELKA SMUTA              

# data[].attributes.body
śmierć Fiodora I; Borys Godunow carem Rosji.

# data[].attributes.headline
1598r. Początek wielkiej smuty. Nowym władcą został Borys Godunow.

# data[].attributes.subject
1598r. Początek wielkiej smuty. Nowym władcą został Borys Godunow.

# data[].attributes.body
Borys próbował przeprowadzić reformy i podbił część Syberii. Jednak jego działania nie przyniosły skutku i kraj pogrążył się w walce o tron, buntów i zamętu wewnętrznego.

# data[].attributes.body
elekcja Karola IX Sudermańskiego na króla Szwecji

# data[].attributes.headline
1600r. Nieudane poselstwo z Rzeczpospolitej.

# data[].attributes.subject
1600r. Nieudane poselstwo z Rzeczpospolitej.

# data[].attributes.body
Polska wysłała propozycję o unii i jednym władcy, jednak rozmowy zakończyły się niepowodzeniem.

# data[].attributes.body
Jan Karol Chodkiewicz hetmanem polnym litewskim

# data[].attributes.body
Kiedy Dymitr Samozwaniec wyruszył wraz z Jerzym Mniszchem z Sambora. W 1604 roku Samozwaniec przybył do Krakowa. Został przyjęty przez Zygmunta III Wazę. Przedstawił mu plan wyprawy na Moskwę w celu zdobycia tronu carskiego.

# data[].attributes.body
Dymitriady-prywatne wyprawy zbrojne ingerujące w sprawy państwa moskiewskiego. w celu osadzenia na tronie moskiewskich pretendentów podających się za syna Iwana Groźnego

# data[].attributes.body
Kiedy Zygmunt III został królem Polski, obiecał szlachcie polskiej przyłączenie Estonii do Polski. Z kolei w Szwecji przyrzekł pozostawienie Estonii w granicach tamtego kraju. Wspólna polityka polsko - szwedzka w obrębie Morza Bałtyckiego stała się zatem niemożliwa. Różnice kulturowe, ustrojowe i religijne tylko pogłębiały wzajemną niechęć.

Kiedy w 1600 r. sejm szwedzki zdetronizował Zygmunta III, pomiędzy obydwoma krajami rozgorzała wojna o Inflanty tocząca się latach 1600 - 1611. Bitwa pod Kircholmem, jaka rozegrała się 27 września 1605 r., stanowiła jeden z jej etapów

# data[].attributes.body
Do walk doszło 27 września 1605r. Armia polska, dowodzona przez Jana Karola Chodkiewicza, liczyła niespełna 4tyś. żołnierzy. Szwedzi mieli trzykrotną przewagę liczebną, więcej piechoty i artylerii. O zwycięstwie zdecydował talent hetmana, umiejącego wykorzystać warunki terenowe i atuty husarii. Sprytnym manewrem wywabił szwedzką piechotę z dogodnych pozycji na wzgórzu, która dzięki temu zeszła w dolinę. Następnie przeciwnika zmiażdżyły szarże polskiej husarii. Straty szwedzkie przekroczyły 8tyś. ludzi, a król Karol IX z trudem ewakuował siebie na okręt.

# data[].attributes.body
Elekcja i śmierć Fiodora II

# data[].attributes.body
śmierć Jana Zamoyskiego- Hetmana Wielkiego Koronnego

# data[].attributes.headline
1605r. Dymitr Samozwaniec na tronie Rosji

# data[].attributes.subject
1605r. Dymitr Samozwaniec na tronie Rosji

# data[].attributes.body
Po poparciu bojardów Samozwaniec został carem, a następnie poślubił Marylę Mniszkównę. Jednak z powodu otaczania się Polakami i nie przestrzegania zwyczajów rosły niezadowolenia społeczne.

# data[].attributes.body
Dymitr I Samozwaniec carem Rosji

# data[].attributes.body
Liczne intrygi wśród szlachty wywołały rychłe powstanie, które zakończyło się śmiercią Dymitra I oraz ok. 500 Polaków, głównie dworzan i szlachty. Na czele buntu stał przyszły car Wasyl Szujski.

# data[].attributes.body
Wasyl Szujski carem Rosji

# data[].attributes.body
Po tym jak Wasyl IV Szujski zawarł z Karolem IX, królem Szwecji traktat wymierzony w Rzeczpospolitą w 28 lutego 1609 roku, nawet nieprzychylna wyprawie na Moskwę szlachta i wodzowie tacy jak Żółkiewski, nie mogli kwestionować jej zasadności.

# data[].attributes.headline
                 1606 rok                   ROKOSZ ZEBRZYDOWSKIEGO      

# data[].attributes.subject
                 1606 rok                   ROKOSZ ZEBRZYDOWSKIEGO      

# data[].attributes.body
Mikołaj Zebrzydowski stanął na czele opozycji przeciw Zygmuntowi III Wazie

# data[].attributes.body
Bitwa pod Guzowem
Przyczyna: bunt przeciwko królowi
Bitwa stoczona została pod Guzowem między oddziałami rokoszan, a armią króla Zygmunta III, w której zwyciężyła armia króla.
Skutki: zwycięstwo wojsk królewskich

# data[].attributes.body
Zygmunt III  zdecydował się zaatakować Moskwę. Pierwszy celem była twierdza w Smoleńsku. I rozpoczęło się długie oblężenie tego silnie ufortyfikowanego miasta.
Również w tym roku podpisano porozumienie , na mocy którego carem miał zostać polski królewicz Władysław Waza

# data[].attributes.body
Władysław Waza carem Rosji. (Późniejszy król Polski- Władysław IV Waza)

# data[].attributes.body
W odpowiedzi na porozumienie Wasyl Szujski wysłał odsiecz obrońcom Smoleńska 30-tysięczną armię. Na przeciw tych wojsk wyruszył hetman Stanisław Żółkiewski, dysponował czterokrotnie mniejszymi siłami. W tej bitwie zwycięstwo odnieśli Polacy.

# data[].attributes.headline
                1613 rok                            Koniec WIELKIEJ SMUTY

# data[].attributes.subject
                1613 rok                            Koniec WIELKIEJ SMUTY

# data[].attributes.body
Michał I Romanow carem Rosji

# data[].attributes.headline
1613r. Koniec Wielkiej Smuty, Michał Romanow został carem Rosji

# data[].attributes.subject
1613r. Koniec Wielkiej Smuty, Michał Romanow został carem Rosji

# data[].attributes.body
W wyniku walk między Polakami a zbuntowanymi Rosjanami, doszło do oblężenia Polskiej załogu Kremlu, które zakończyło się kapitulacją Polaków w 1612r. Rosjanie zadowoleni zwycięstwem wybrali na cara Michała Romanowa. Zakończyło to Wielką Smutę.

# data[].attributes.headline
1617r. Pokój ze Szwecją, wyprawa Zygmunta III Wazy

# data[].attributes.subject
1617r. Pokój ze Szwecją, wyprawa Zygmunta III Wazy

# data[].attributes.body
W 1617r. państwo Moskiewskie zawarło pokój ze Szwecją, jednak w tym samym roku Zygmunt III Waza zorganizował wyprawę mającą na celu ponowne zdobycie Moskwy i osadzenie Władysława Wazy na tronie Rosji. Wyprawa zakończyła się jednak niepowodzeniem.

# data[].attributes.body
Stefan Żółkiewski Hetmanem Wielkim Koronnym

# data[].attributes.body
Polska i Rosja zawarły rozejm mający obowiązywać przez 14,5 roku. Rzeczpospolita zachowała zdobyte ziemie i jej terytorium opiewało prawie 1 milion kilometrów kwadratowych. Jednak Zygmuntowi III nie udało się osadzić na tronie swojego syna i uzyskać władzy w państwie moskiewskim.

# data[].attributes.headline
Wojna z Turcją w I połowie XVII wieku - 1620–1621

# data[].attributes.subject
Wojna z Turcją w I połowie XVII wieku - 1620–1621

# data[].attributes.body
1620–1621 - czas trwania
1621 rok - pokój w Chocimiu
Miejsce - Rzeczpospolita, tereny dzisiejszej Ukrainy i Mołdawii

Przyczyny wojny:
– najazdy Tatarów podległych Turcji na Rzeczpospolitą oraz Kozaków podległych Rzeczpospolitej na ziemie tureckie,
– ingerencja polska w spory wewnętrzne Mołdawii i Wołoszczyzny (księstw lennych Turcji),
– spalenie przez Kozaków Warny (1620).

Przebieg wojny:
1620 rok – wyprawa wojsk polskich do Mołdawii – klęska wojsk polskich pod Cecorą (dowódca – hetman Stanisław Żółkiewski),
1621 rok – wyprawa turecka na ziemie polskie zostaje zatrzymana pod twierdzą Chocim (dowódca obrony – hetman Jan Karol Chodkiewicz).

Skutki wojny:
1621 rok – pokój w Chocimiu (Dniestr granicą polsko-turecką, Turcja i Rzeczpospolita będą powstrzymywały ataki Tatarów i Kozaków, chan tatarski miał co rok otrzymywać od Rzeczpospolitej „upominki”).

# data[].attributes.body
Skutki wojny:1621 rok – pokój w Chocimiu (Dniestr granicą polsko-turecką, Turcja i Rzeczpospolita będą powstrzymywały ataki Tatarów i Kozaków, chan tatarski miał co rok otrzymywać od Rzeczpospolitej „upominki”)

# data[].attributes.body
W 1621 r. armia szwedzka pod wodzą nowego króla Gustawa Adolfa wkroczyła do Inflant, korzystając z zaangażowania państwa polsko-litewskiego w wojnę z Turcją. Szwedzi zajęli Rygę i inne miasta. W kolejnym roku Polska podbiła Mitawę, w której zawarto rozejm. Trzy lata później Gustaw Adolf na czele swoich wojsk opanował większość Inflant. W 1626 r. wkroczył do Prus Książęcych i Królewskich

# data[].attributes.body
Bitwa pod Oliwą. 1627r.
Jednym z najbardziej dotkliwych dla Rzeczypospolitych skutków wojny toczonej ze Szwecją była blokada portu w Gdańsku, a wrażeń z nią eksportu polskiego zboża. 28 listopada 1627r. eskadra szwedzkich okrętów blokujących dostęp do głównego portu Rzeczypospolitej napotkała liczniejsze polskiej jednostki. Bitwa stoczona na wodach Zatokj Gdańskiej w okolicach Oliwy zakończyła się zwycięstwem polskiej floty. Zatonął jeden ze szwedzkich galeonów, a okręt dowódcy Szwedów został zdobyty przez sily polskie. Zwycięstwo pod Oliwą jednak tylko na krótko odblokowało dostęp do gdańskiego portu.

# data[].attributes.body
Bitwa pod Czarnem
starcie zbrojne, które miało miejsce w dniach 12-17 kwietnia 1627 roku podczas wojny polsko-szwedzkiej.
Przyczyna: spór o panowanie nad Bałtykiem połączony z walką króla Zygmunta III Wazy o tron szwedzki z synem Karola IX Gustawem Adolfem.

Bitwa miała ogromne znaczenie. Na Pomorze podążały posiłki zwerbowane dla Szwedów w Maklemburgii, miały zaatakować wojska koronne okopane pod Tczewem, które blokowały głównym siłom szwedzkim drogę na Gdańsk.
Hetman polny Stanisław Koniecpolski, pozostawił część wojsk na linii Wisły a sam na czele 3000 żołnierzy ruszył w pościg za nadciągającymi posiłkami pod dowództwem Johanna Streiffa i Maksymiliana Teuffela.
Szwedzi zostali dogonieni i osaczeni pod Czarnem. Oblężenie nie trwało długo. 17 kwietnia została przyjęta kapitulacja wojsk szwedzkich w wyniku, której na służbę w armii koronnej przeszło kilkuset żołnierzy.

Skutki: rozejm w Starym Targu  (Altmarku)

# data[].attributes.body
W 1629 r. podpisano rozejm w Starym Targu, na mocy którego Szwedzi zatrzymali Inflanty na północ od rzeki Dźwiny oraz zdobyte porty, z wyjątkiem Gdańska, Pucka i Królewca. Zyskali też prawo do części cła z eksportu gdańskiego, co pozwoliło im finansować udział w wojnie trzydziestoletniej.

zdjęcie: Pomnik pod Urzędem Gminy w Starym Targu, upamiętniający podpisanie rozejmu w 1629 r.

# data[].attributes.body
Przyczyna: Było to starcie w ramach wojny polsko-szwedzkiej tzw. o ujście Wisły Bitwa pod Trzcianą.

starcie zbrojne, które miało miejsce 27 czerwca 1629 podczas wojny polsko-szwedzkiej (1626–1629). Bitwa pod Trzcianą uchodzi za największe polskie zwycięstwo od czasu bitwy pod Kircholmem – hetman polny koronny Stanisław Koniecpolski zdecydowanie pokonał armię szwedzką dowodzoną przez króla Gustawa Adolfa.
Skutki: zwycięstwo Polaków

# data[].attributes.headline
Najazd na Polskę Mehmeda Abazego  w 1633

# data[].attributes.subject
Najazd na Polskę Mehmeda Abazego  w 1633

# data[].attributes.body
Mehmed Abazy – turecki pasza Silistrii – chciał wykorzystać zaangażowanie Polski w wojnę polsko-rosyjską (1632–1634). ... Gdy Polska skoncentrowała siły na granicy, sułtan zdecydował się na pokój z Polską, a Abazy został skazany na śmierć. Sułtan następnie rozpoczął wojnę z Persją.

# data[].attributes.body
W lecie 1633 hetman Stanisław Koniecpolski odparł zwiad tatarski, biorąc do niewoli m.in. syna Kantymira Murzy. Abazy ze swoją główną armią – ok. 5000 do 10 000 – został pokonany przez Koniecpolskiego we wrześniu.

W 1634 sam sułtan rozważał interwencję, ale inni wasale Imperium Osmańskiego zaatakowali Rosję, a Polacy odnosili zwycięstwa w wojnie z Rosją, co pokrzyżowało mu plany. Gdy Polska skoncentrowała siły na granicy, sułtan zdecydował się na pokój z Polską, a Abazy został skazany na śmierć. Sułtan następnie rozpoczął wojnę z Persją.

# data[].attributes.body
śmierć Zygmunta III Wazy

# data[].attributes.body
elekcja Władysława IV Wazy na króla Polski

# data[].attributes.body
Gdy w 1632 roku zmarł Zygmunt III Waza nowy car Michał Romanov podjął próbę odzyskania ziem zajętych przez państwo polsko-litewskie. Łamiąc zapisy rozejmu w Dywilinie, uderzył na Rzeczpospolitą i odbił ziemie smoleńską i siewierską.

# data[].attributes.body
Stanisław Koniecpolski Hetmanem Wielkim Koronnym

# data[].attributes.body
Armia Michała Romanova rozpoczęła oblężenie Smoleńska.

# data[].attributes.body
Moskiewskie oddziały oblegające miasto zostały okrążone i znalazły się w trudnej sytuacji. Walki pozycyjne z wykorzystaniem artylerii trwały trzy miesiące i zakończyły się klęską sił cara na początku 1634 roku.

# data[].attributes.body
Moskwa uzyskała tylko wschodnie krańce ziem smoleńskiej i siewierskiej, jednak Władysław IV musiał zrzec się pretensji do tronu carskiego i uznał legalność władzy Michała Romanowa.

# data[].attributes.body
Po śmierci Zygmunta III Wazy. Szwecja była wyczerpana udziałem w wojnie trzydziestoletniej, co przełożyło  sie na zapisy dokumentu.
•rozejm miał obowiązywać 26,5 roku.
•państwo polsko-litewskie musiało zaakceptować utratę Inflant.
•Rzeczpospolita odzyskała porty pruskie
•Szwedzi nie mogli już pobierać cel gdańskich

# data[].attributes.body
Bohdan Chmielnicki staje na czele powstania

# data[].attributes.body
śmierć Władysława IV Wazy

# data[].attributes.body
Jan Kazimierz Waza królem Polski

# data[].attributes.body
Karol X Gustaw Królem Szwecji

# data[].attributes.body
Potop Szwedzki (inaczej wojna ze Szwecją) - miał miejsce w drugiej połowie XVII wieku, i trwał od roku 1655 do roku 1660. Na wybuch owej wojny składało się wiele przyczyn. Były nimi: osłabienie Rzeczypospolitej w wyniku wojen i powstania kozackiego, znanego też pod nazwą "Powstania Chmielnickiego", pretensje dynastii Wazów do korony Szwedzkiej, kończący się rozejm ze Sztumskiej Wsi, dotarcie do Szwedów informacji o opozycji wobec Jana Kazimierza Wazy oraz chęć przejęcia przez Szwedów nadbałtyckich portów należących do Polski. W roku 1655 w dniach 18.11-27.12 miało miejsce oblężenie przez Szwedów Jasnej Góry, które ostatecznie wygrali Polacy. Tak samo było podczas bitwy pod Lubrzem mającej miejsce 28.08.1656 roku, bitwy pod Magierowem w 11.07.1657, w której to wygraną mogło pochwalić się wojsko polsko-tatarskie, oblężeniu Torunia trwającym między 1 sierpnia a 30 grudnia 1658 roku, podczas której sukces odniosło wojsko polsko-austriacko-brandemburskie oraz w bitwie pod Szkudami którą to Polacy wygrali 18.05.1659r. a punktem kulminacyjnym całej wojny była kapitulacja szwedzkiej załogi Głowy Gdańskiej, 22 grudnia 1659 roku. Formalnie wojnę zakończyło podpisanie w 1660 roku pokoju w Oliwie.

CIEKAWOSTKA:
W latach kiedy Polacy walczyli ze Szwedami, tj. w latach 1655-1660, trwała również tak zwana wojna polsko-rosyjska, znana inaczej jako potop rosyjski, i trwał on w latach 1654-1667, więc licząc z przerwami trwał on 14 lat i składał się z kilku kampanii.

# data[].attributes.body
Stefan Czarniecki obejmuje dowództwo nad wojskiem królewskim

# data[].attributes.body
ABDYKACJA Jana Kazimierza

# data[].attributes.body
Jan Sobieski Hetmanem Wielkim Koronnym

# data[].attributes.body
Michał Korybut Wiśniowiecki królem Polski

# data[].attributes.body
Konflikt kozacki z Polską, bitwa pod Chojcami, zwycięstwo wojsk hetmana Sobieskiego.

# data[].attributes.body
Kolejna próba zdobycia Ukrainy przez Kozaków zakończyła się porażką.

# data[].attributes.body
Turcja wykorzystuje osłabioną sytuację Rzeczpospolitej,  w celu zdobycia nowych terenów;

Wojska tureckie, tatarskie i kozackie zdobywają twierdzę w Kamieńcu Podolskim;

Wojska tureckie chcą zdobyć Lwów, wojska Sobieskiego wygrywają bitwę;

Trudna sytuacja polityczna Rzeczypospolitej zmusza ją do podpisana niekorzystnego pokoju w Buczaczu;

Turcja zajmuje Podole, Kijowszczyznę i Bracławszczyznę

# data[].attributes.body
Haniebny pokój w Buczaczu powoduje wyciszenie sporów i uchwalenie podatków;

Zostaje powołana armia, dowodzona przez Sobieskiego;

Sobieski odnosi zwycięstwo pod Chocimiem, lecz nie przynosi to żadnych skutków politycznych.

# data[].attributes.body
Jan III Sobieski królem Polski

# data[].attributes.body
Król Sobieski rozkazuje odbicie miejscowości na Podolu z rąk tureckich.

# data[].attributes.body
Kara Mustafa Wielkim Wezyrem

# data[].attributes.body
Polskie załoga twierdzy, która liczyła tylko 350 osób, obroniła fortecę przed 10 tys. armią turecką.

# data[].attributes.body
Zmieniał on niekorzystne warunki pokoju z Buczacza:
-Zwrócenie Rzeczpospolitej małej części Ukrainy;
-Zniesienie obowiązku płacenia haraczu.

# data[].attributes.body
Rzeczpospolita zawiera traktat sojuszniczy z Austrią, mający na celu zapewnienie wspólnej walki przeciwko Turcji. Zakładał on:
-Podjęcie walk przez wojska austriackie na Węgrzech a polskich na Ukrainie i Podolu;
-Wzajemną pomoc w przypadku, na któreś z państw sojuszu.

# data[].attributes.body
12 września doszło do ataku wojsk Kara Mustafy na Wiedeń. Wojska polskie, austriackie i rzeszy dowodzone przez Sobieskiego pokonały wojska tureckie.

Zwycięstwo ocaliło Austrię od upadku, a Polskę od możliwej kolejnej inwazji. Nie doszło wtedy do odzyskania ziem utraconych w 1672r.

# data[].attributes.body
W skład Ligi Świętej wchodziły państwa: Rzesza, Rzeczpospolita, Wenecja, Państwo Kościelne, Rosja.

Sojusze Polski nie przyniosły jednak żadnych efektów politycznych i nie przyczyniły się do odzyskania utraconych ziem.

# data[].attributes.body
śmierć Jana III Sobieskiego

# data[].attributes.body
August II Mocny królem Polski

# data[].attributes.body
Konflikty wewnątrz Turcji doprowadziło do uznania porażki w wojnie z Ligą Świętą. Porozumienie doprowadziło do:
-Odzyskanie Podola i Bracławszczyzny przez Rzeczpospolitą;
-Zajęcie przez Austrię Węgier i Siedmiogrodu;
-Wenecja zdobywa wyspy Jońskie i Peloponez;
-Koniec ekspansji Turcji w Europie.

# data[].attributes.body
twie moskiewskim, tron po Ivanie Groźnym objął - Fiodor I. 
Nie interesował się on władzą więc na dworze rosły wpływy bajarów, jednak dzięki nie

# data[].attributes.body
Dymitriady-prywatne wyprawy zbrojne ingerujące w sprawy państwa moskiewskiego. w celu osadzenia na tronie moskiewskich pretendentów podających się za syna Iwana Groźnego

# data[].attributes.body
             1580
1584 rok
                1584 rok
       śmierć Iwana IV Groźnego
1586 rok
                1586 rok
          śmierć Stefana Batorego
1584 rok
                 1584 rok
            Fiodor I carem Rosji
1584r. Śmierć Ivana Groźnego
1584r. Śmierć Ivana Groźnego
Śmierć Ivana Groźnego przyniosła głęboki kryzys w państwie moskiewskim, tron po Ivanie Groźnym objął - Fiodor I. 
Nie interesował się on władzą więc na dworze rosły wpływy bajarów, jednak dzięki niemu powstał w Moskwie patriarchat.
Po krótkiej władzy Fiodora wyginął ród Rurykowiczów.
1587 rok
              

# data[].attributes.body
Bitwa pod Byczyną
Bitwa pod Byczyną
Bitwa stoczona 24 stycznia 1588 pomiędzy wojskami pretendenta do tronu polskiego po śmierci Stefana Batorego, arcyksięcia austriackiego Maksymiliana III Habsburga, a armią Rzeczypospolitej dowodzoną przez hetmana wielkiego koronnego Jana Zamoyskiego, stronnika Zygmunta III Wazy. 
Co było przyczyną bitwy? Otóż jak pamiętamy, po śmierci Stefana Batorego w grudniu 1586 r. zapanowało w Polsce bezkrólewie, które przyczyniło się do wybuchu wojny domowej. Oddziały koronne pod dowództwem Jana Zamojskiego zwyciężyły wojska Maksymiliana III. Pokonany Habsburg musiał zrzec się pretensji do tronu polskiego.


1590
                     1590
1594 rok
                    1594 rok
elekcja Zygmunta III Wazy na króla Szwecji
comment
4
1598 rok WIELKA SMUTA
                 1598 rok   WIELKA SMUTA              
śmierć Fiodora I; Borys Godunow carem Rosji. 
1598r. Początek wielkiej smuty. Nowym władcą został Borys Godunow.
1598r. Początek wielkiej smuty. Nowym władcą został Borys Godunow.
Borys próbował przeprowadzić reformy i podbił część Syberii. Jednak jego działania nie przyniosły skutku i kraj pogrążył się w walce o tron, buntów i zamętu wewnętrznego.
1599 rok
                1599 rok
elekcja Karola IX Sudermańskiego na króla Szwecji
comment
5
1600r. Nieudane poselstwo z Rzeczpospolitej.
1600r. Nieudane poselstwo z Rzeczpospolitej.
Polska wysłała propozycję o unii i jednym władcy, jednak rozmowy zakończyły się niepowodzeniem.
1600
                     1600
1600 rok
               1600 rok
Jan Karol Chodkiewicz hetmanem polnym litewskim
Wyprawa Dymitra na Moskwę w 1604 roku
Wyprawa Dymitra na Moskwę w 1604 roku
Kiedy Dymitr Samozwaniec wyruszył wraz z Jerzym Mniszchem z Sambora. W 1604 roku Samozwaniec przybył do Krakowa. Został przyjęty przez Zygmunta III Wazę. Przedstawił mu plan wyprawy na Moskwę w celu zdobycia tronu carskiego.

1604–1610 Czasy Dimitriad
1604–1610 Czasy Dimitriad
Dymitriady-prywatne wyprawy zbrojne ingerujące w sprawy państwa moskiewskiego. w celu osadzenia na tronie moskiewskich pretendentów podających się za syna Iwana Groźnego

Przyczyny bitwy pod Kircholmem
Przyczyny bitwy pod Kircholmem
Kiedy Zygmunt III został królem Polski, obiecał szlachcie polskiej przyłączenie Estonii do Polski. Z kolei w Szwecji przyrzekł pozostawienie Estonii w granicach tamtego kraju. Wspólna polityka polsko - szwedzka w obrębie Morza Bałtyckiego stała się zatem niemożliwa. Różnice kulturowe, ustrojowe i religijne tylko pogłębiały wzajemną niechęć. 
Kiedy w 1600 r. sejm szwedzki zdetronizował Zygmunta III, pomiędzy obydwoma krajami rozgorzała wojna o Inflanty tocząca się latach 1600 - 1611. Bitwa pod Kircholmem, jaka rozegrała się 27 września 1605 r., stanowiła jeden z jej etapów
Bitwa pod Kircholmem w 1605r.
Bitwa pod Kircholmem w 1605r. 
Do walk doszło 27 września 1605r. Armia polska, dowodzona przez Jana Karola Chodkiewicza, liczyła niespełna 4tyś. żołnierzy. Szwedzi mieli trzykrotną przewagę liczebną, więcej piechoty i artylerii. O zwycięstwie zdecydował talent hetmana, umiejącego wykorzystać warunki terenowe i atuty husarii. Sprytnym manewrem wywabił szwedzką piechotę z dogodnych pozycji na wzgórzu, która dzięki temu zeszła w dolinę. Następnie przeciwnika zmiażdżyły szarże polskiej husarii. Straty szwedzkie przekroczyły 8tyś. ludzi, a król Karol IX z trudem ewakuował siebie na okręt. 
1605 rok
                1605 rok
        Elekcja i śmierć Fiodora II
1605 rok
                1605 rok
śmierć Jana Zamoyskiego- Hetmana Wielkiego Koronnego
1605r. Dymitr Samozwaniec na tronie Rosji
1605r. Dymitr Samozwaniec na tronie Rosji
Po poparciu bojardów Samozwaniec został carem, a następnie poślubił Marylę Mniszkównę. Jednak z powodu otaczania się Polakami i nie przestrzegania zwyczajów rosły niezadowolenia społeczne.
1605-1606
               1605-1606
Dymitr I Samozwaniec carem Rosji 
1606r. Śmierć Dymitra Samozwańca
1606r. Śmierć Dymitra Samozwańca
Liczne intrygi wśród szlachty wywołały rychłe powstanie, które zakończyło się śmiercią Dymitra I oraz ok. 500 Polaków, głównie dworzan i szlachty. Na czele buntu stał przyszły car Wasyl Szujski. 
1606 rok
               1606 rok
       Wasyl Szujski carem Rosji
Traktat ze Szwecją
Traktat ze Szwecją
Po tym jak Wasyl IV Szujski zawarł z Karolem IX, królem Szwecji traktat wymierzony w Rzeczpospolitą w 28 lutego 1609 roku, nawet nieprzychylna wyprawie na Moskwę szlachta i wodzowie tacy jak Żółkiewski, nie mogli kwestionować jej zasadności.

1606 rok ROKOSZ ZEBRZYDOWSKIEGO
                 1606 rok                   ROKOSZ ZEBRZYDOWSKIEGO      
Mikołaj Zebrzydowski stanął na czele opozycji przeciw Zygmuntowi III Wazie 
1607
1607
Bitwa pod Guzowem
Przyczyna: bunt przeciwko królowi
Bitwa stoczona została pod Guzowem między oddziałami rokoszan, a armią króla Zygmunta III, w której zwyciężyła armia króla.
Skutki: zwycięstwo wojsk królewskich
1609 rok
1609 rok
Zygmunt III  zdecydował się zaatakować Moskwę. Pierwszy celem była twierdza w Smoleńsku. I rozpoczęło się długie oblężenie tego silnie ufortyfikowanego miasta.
Również  w tym roku podpisano porozumienie , na mocy którego carem miał zostać polski królewicz Władysław Waza
1610 rok
                 1610 rok
    Władysław Waza carem Rosji. (Późniejszy król Polski- Władysław IV Waza)
1610 rok Bitwa pod Kłuszynem
1610 rok Bitwa pod Kłuszynem
W odpowiedzi na porozumienie Wasyl Szujski wysłał odsiecz obrońcom Smoleńska 30-tysięczną armię. Na przeciw tych wojsk wyruszył hetman Stanisław Żółkiewski, dysponował czterokrotnie mniejszymi siłami. W tej bitwie zwycięstwo odnieśli Polacy. 

1613 rok Koniec WIELKIEJ SMUTY
                1613 rok                            Koniec WIELKIEJ SMUTY
Michał I Romanow carem Rosji

1613r. Koniec Wielkiej Smuty, Michał Romanow został carem Rosji
1613r. Koniec Wielkiej Smuty, Michał Romanow został carem Rosji
W wyniku walk między Polakami a zbuntowanymi Rosjanami, doszło do oblężenia Polskiej załogu Kremlu, które zakończyło się kapitulacją Polaków w 1612r. Rosjanie zadowoleni zwycięstwem wybrali na cara Michała Romanowa. Zakończyło to Wielką Smutę.
1617r. Pokój ze Szwecją, wyprawa Zygmunta III Wazy
1617r. Pokój ze Szwecją, wyprawa Zygmunta III Wazy
W 1617r. państwo Moskiewskie zawarło pokój ze Szwecją, jednak w tym samym roku Zygmunt III Waza zorganizował wyprawę mającą na celu ponowne zdobycie Moskwy i osadzenie Władysława Wazy na tronie Rosji. Wyprawa zakończyła się jednak niepowodzeniem.
1618 rok
               1618 rok
Stefan Żółkiewski Hetmanem Wielkim Koronnym
1619r. Rozejm w Dywilinie
1619r. Rozejm w Dywilinie
Polska i Rosja zawarły rozejm mający obowiązywać przez 14,5 roku. Rzeczpospolita zachowała zdobyte ziemie i jej terytorium opiewało prawie 1 milion kilometrów kwadratowych. Jednak Zygmuntowi III nie udało się osadzić na tronie swojego syna i uzyskać władzy w państwie moskiewskim.
Wojna z Turcją w I połowie XVII wieku - 1620–1621
Wojna z Turcją w I połowie XVII wieku - 1620–1621
1620–1621 - czas trwania
1621 rok - pokój w Chocimiu
Miejsce - Rzeczpospolita, tereny dzisiejszej Ukrainy i Mołdawii

Przyczyny wojny:
– najazdy Tatarów podległych Turcji na Rzeczpospolitą oraz Kozaków podległych Rzeczpospolitej na ziemie tureckie,
– ingerencja polska w spory wewnętrzne Mołdawii i Wołoszczyzny (księstw lennych Turcji),
– spalenie przez Kozaków Warny (1620).

Przebieg wojny:
1620 rok – wyprawa wojsk polskich do Mołdawii – klęska wojsk polskich pod Cecorą (dowódca – hetman Stanisław Żółkiewski),
1621 rok – wyprawa turecka na ziemie polskie zostaje zatrzymana pod twierdzą Chocim (dowódca obrony – hetman Jan Karol Chodkiewicz).

Skutki wojny:
1621 rok – pokój w Chocimiu (Dniestr granicą polsko-turecką, Turcja i Rzeczpospolita będą powstrzymywały ataki Tatarów i Kozaków, chan tatarski miał co rok otrzymywać od Rzeczpospolitej „upominki”).


comment
8
Pokój w Chocimiu
Pokój w Chocimiu 
Skutki wojny:1621 rok – pokój w Chocimiu (Dniestr granicą polsko-turecką, Turcja i Rzeczpospolita będą powstrzymywały ataki Tatarów i Kozaków, chan tatarski miał co rok otrzymywać od Rzeczpospolitej „upominki”)
Gustaw Adolf i Inflanty
Gustaw Adolf i Inflanty 
W 1621 r. armia szwedzka pod wodzą nowego króla Gustawa Adolfa wkroczyła do Inflant, korzystając z zaangażowania państwa polsko-litewskiego w wojnę z Turcją. Szwedzi zajęli Rygę i inne miasta. W kolejnym roku Polska podbiła Mitawę, w której zawarto rozejm. Trzy lata później Gustaw Adolf na czele swoich wojsk opanował większość Inflant. W 1626 r. wkroczył do Prus Książęcych i Królewskich
Bitwa pod Oliwą. 162
Bitwa pod Oliwą. 1627r.
Jednym z najbardziej dotkliwych dla Rzeczypospolitych skutków wojny toczonej ze Szwecją była blokada portu w Gdańsku, a wrażeń z nią eksportu polskiego zboża. 28 listopada 1627r. eskadra szwedzkich okrętów blokujących dostęp do głównego portu Rzeczypospolitej napotkała liczniejsze polskiej jednostki. Bitwa stoczona na wodach Zatokj Gdańskiej w okolicach Oliwy zakończyła się zwycięstwem polskiej floty. Zatonął jeden ze szwedzkich galeonów, a okręt dowódcy Szwedów został zdobyty przez sily polskie. Zwycięstwo pod Oliwą jednak tylko na krótko odblokowało dostęp do gdańskiego portu. 
1627 Bitwa pod Czarnem
1627 Bitwa pod Czarnem
Bitwa pod Czarnem
starcie zbrojne, które miało miejsce w dniach 12-17 kwietnia 1627 roku podczas wojny polsko-szwedzkiej.
Przyczyna: spór o panowanie nad Bałtykiem połączony z walką króla Zygmunta III Wazy o tron szwedzki z synem Karola IX Gustawem Adolfem. 

Bitwa miała ogromne znaczenie. Na Pomorze podążały posiłki zwerbowane dla Szwedów w Maklemburgii, miały zaatakować wojska koronne okopane pod Tczewem, które blokowały głównym siłom szwedzkim drogę na Gdańsk.
Hetman polny Stanisław Koniecpolski, pozostawił część wojsk na linii Wisły a sam na czele 3000 żołnierzy ruszył w pościg za nadciągającymi posiłkami pod dowództwem Johanna Streiffa i Maksymiliana Teuffela.
 Szwedzi zostali dogonieni i osaczeni pod Czarnem. Oblężenie nie trwało długo. 17 kwietnia została przyjęta kapitulacja wojsk szwedzkich w wyniku, której na służbę w armii koronnej przeszło kilkuset żołnierzy.

Skutki: rozejm w Starym Targu  (Altmarku)
1629 Bitwa pod Trzcianą
1629 Bitwa pod Trzcianą
Przyczyna: Było to starcie w ramach wojny polsko-szwedzkiej tzw. o ujście Wisły Bitwa pod Trzcianą.

starcie zbrojne, które miało miejsce 27 czerwca 1629 podczas wojny polsko-szwedzkiej (1626–1629). Bitwa pod Trzcianą uchodzi za największe polskie zwycięstwo od czasu bitwy pod Kircholmem – hetman polny koronny Stanisław Koniecpolski zdecydowanie pokonał armię szwedzką dowodzoną przez króla Gustawa Adolfa.
Skutki: zwycięstwo Polaków
Rozejm w Starym Targu (Altmarku)
Rozejm w Starym Targu (Altmarku) 
W 1629 r. podpisano rozejm w Starym Targu, na mocy którego Szwedzi zatrzymali Inflanty na północ od rzeki Dźwiny oraz zdobyte porty, z wyjątkiem Gdańska, Pucka i Królewca. Zyskali też prawo do części cła z eksportu gdańskiego, co pozwoliło im finansować udział w wojnie trzydziestoletniej.

zdjęcie: Pomnik pod Urzędem Gminy w Starym Targu, upamiętniający podpisanie rozejmu w 1629 r.


1630
                     1630
Najazd na Polskę Mehmeda Abazego w 1633
Najazd na Polskę Mehmeda Abazego  w 1633
Mehmed Abazy – turecki pasza Silistrii – chciał wykorzystać zaangażowanie Polski w wojnę polsko-rosyjską (1632–1634). ... Gdy Polska skoncentrowała siły na granicy, sułtan zdecydował się na pokój z Polską, a Abazy został skazany na śmierć. Sułtan następnie rozpoczął wojnę z Persją.
Wojna polsko-turecka (1633–1634)
Wojna polsko-turecka (1633–1634)

W lecie 1633 hetman Stanisław Koniecpolski odparł zwiad tatarski, biorąc do niewoli m.in. syna Kantymira Murzy. Abazy ze swoją główną armią – ok. 5000 do 10 000 – został pokonany przez Koniecpolskiego we wrześniu.


W 1634 sam sułtan rozważał interwencję, ale inni wasale Imperium Osmańskiego zaatakowali Rosję, a Polacy odnosili zwycięstwa w wojnie z Rosją, co pokrzyżowało mu plany. Gdy Polska skoncentrowała siły na granicy, sułtan zdecydował się na pokój z Polską, a Abazy został skazany na śmierć. Sułtan następnie rozpoczął wojnę z Persją.

1632 rok
                  1632 rok
     śmierć Zygmunta III Wazy
comment
4
1632 rok
                1632 rok
elekcja Władysława IV Wazy na króla Polski
1632 rok
1632 rok
Gdy w 1632 roku zmarł Zygmunt III Waza nowy car Michał Romanov podjął próbę odzyskania ziem zajętych przez państwo polsko-litewskie. Łamiąc zapisy rozejmu w Dywilinie, uderzył na Rzeczpospolitą i odbił ziemie smoleńską i siewierską.

1632 rok
                1632 rok
Stanisław Koniecpolski Hetmanem Wielkim Koronnym
1633 rok
1633 rok
Armia Michała Romanova rozpoczęła oblężenie Smoleńska.

1634 rok
1634 rok
Moskiewskie oddziały oblegające miasto zostały okrążone i znalazły się w trudnej sytuacji. Walki pozycyjne z wykorzystaniem artylerii trwały trzy miesiące i zakończyły się klęską sił cara na początku 1634 roku.
1634 rok
1634 rok
Moskwa uzyskała tylko wschodnie krańce ziem smoleńskiej i siewierskiej, jednak Władysław IV musiał zrzec się pretensji do tronu carskiego i uznał legalność władzy Michała Romanowa.
Rozejm w Sztumskiej Wsi w 1635r.
Rozejm w Sztumskiej Wsi w 1635r. 
Po śmierci Zygmunta III Wazy. Szwecja była wyczerpana udziałem w wojnie trzydziestoletniej, co przełożyło  sie na zapisy dokumentu. 
•rozejm miał obowiązywać 26,5 roku.
•państwo polsko-litewskie musiało zaakceptować utratę Inflant.
•Rzeczpospolita odzyskała porty pruskie 
•Szwedzi nie mogli już pobierać cel gdańskich 
1640
                    1640
1648 rok
               1648 rok
Bohdan Chmielnicki staje na czele powstania
comment
13
maj 1648 rok
            maj 1648 rok
śmierć Władysława IV Wazy
listopad 1648 rok
            listopad 1648 rok

Jan Kazimierz Waza królem Polski
1650
                     1650
1654 rok
               1654 rok
Karol X Gustaw Królem Szwecji
comment
6
Potop Szwedzki (inaczej w
Potop Szwedzki (inaczej wojna ze Szwecją) - miał miejsce w drugiej połowie XVII wieku, i trwał od roku 1655 do roku 1660. Na wybuch owej wojny składało się wiele przyczyn. Były nimi: osłabienie Rzeczypospolitej w wyniku wojen i powstania kozackiego, znanego też pod nazwą "Powstania Chmielnickiego", pretensje dynastii Wazów do korony Szwedzkiej, kończący się rozejm ze Sztumskiej Wsi, dotarcie do Szwedów informacji o opozycji wobec Jana Kazimierza Wazy oraz chęć przejęcia przez Szwedów nadbałtyckich portów należących do Polski. W roku 1655 w dniach 18.11-27.12 miało miejsce oblężenie przez Szwedów Jasnej Góry, które ostatecznie wygrali Polacy. Tak samo było podczas bitwy pod Lubrzem mającej miejsce 28.08.1656 roku, bitwy pod Magierowem w 11.07.1657, w której to wygraną mogło pochwalić się wojsko polsko-tatarskie, oblężeniu Torunia trwającym między 1 sierpnia a 30 grudnia 1658 roku, podczas której sukces odniosło wojsko polsko-austriacko-brandemburskie oraz w bitwie pod Szkudami którą to Polacy wygrali 18.05.1659r. a punktem kulminacyjnym całej wojny była kapitulacja szwedzkiej załogi Głowy Gdańskiej, 22 grudnia 1659 roku. Formalnie wojnę zakończyło podpisanie w 1660 roku pokoju w Oliwie.

CIEKAWOSTKA:
W latach kiedy Polacy walczyli ze Szwedami, tj. w latach 1655-1660, trwała również tak zwana wojna polsko-rosyjska, znana inaczej jako potop rosyjski, i trwał on w latach 1654-1667, więc licząc z przerwami trwał on 14 lat i składał się z kilku kampanii.
1656 rok
             1656 rok
Stefan Czarniecki obejmuje dowództwo nad wojskiem królewskim
comment
1
1668 rok
                 1668 rok
ABDYKACJA Jana Kazimierza
1668 rok
                1668 rok
Jan Sobieski Hetmanem Wielkim Koronnym
1669 rok
                 1669 rok
Michał Korybut Wiśniowiecki królem Polski
1667r.
1667r. 
Konflikt kozacki z Polską, bitwa pod Podhajcami, zwycięstwo wojsk hetmana Sobieskiego.
1670
                     1670
comment
6
1671r.
1671r.
Kolejna próba zdobycia Ukrainy przez Kozaków.
1672r. - Wojna z Turcją
1672r. - Wojna z Turcją
 Turcja wykorzystuje osłabioną sytuację Rzeczpospolitej,  w celu zdobycia nowych terenów;

 Wojska tureckie, tatarskie i kozackie zdobywają twierdzę w Kamieńcu Podolskim; 

Wojska tureckie chcą zdobyć Lwów, wojska Sobieskiego wygrywają bitwę;

Trudna sytuacja polityczna Rzeczypospolitej zmusza ją do podpisana niekorzystnego pokoju w Buczaczu;

Turcja zajmuje Podole, Kijowszczyznę i Bracławszczyznę
1673r. - Skutki pokoju z Buczacza
1673r. - Skutki pokoju z Buczacza
Haniebny pokój w Buczaczu powoduje wyciszenie sporów i uchwalenie podatków;

Zostaje powołana armia, dowodzona przez Sobieskiego; 

Sobieski odnosi zwycięstwo pod Chocimiem, lecz nie przynosi to żadnych skutków politycznych.
1674 rok
                 1674 rok
Jan III Sobieski królem Polski
1674r. - Początki panowania Sobieskiego
1674r. - Początki panowania Sobieskiego
Król Sobieski rozkazuje odbicie miejscowości na Podolu z rąk tureckich.

1676 rok
            1676 rok
Kara Mustafa Wielkim Wezyrem
comment
1
1675r. - Oblężenie Trembwli
1675r. - Oblężenie Trembwli
Polskie załoga twierdzy, która liczyła tylko 350 osób, obroniła fortecę przed 10 tys. armią turecką.
1676r. - Pokój w Żurawie
1676r. - Pokój w Żurawie
Zmieniał on niekorzystne warunki pokoju z Buczacza:
-Zwrócenie Rzeczpospolitej małej części Ukrainy;
-Zniesienie obowiązku płacenia haraczu. 
1683r. - Sojusz z Austrią
1683r. - Sojusz z Austrią
Rzeczpospolita zawiera traktat sojuszniczy z Austrią, mający na celu zapewnienie wspólnej walki przeciwko Turcji. Zakładał on:
-Podjęcie walk przez wojska austriackie na Węgrzech a polskich na Ukrainie i Podolu;
-Wzajemną pomoc w przypadku, na któreś z państw sojuszu.
1683r. - Odsiecz Wiedeńska
1683r. - Odsiecz Wiedeńska
12 września doszło do ataku wojsk Kara Mustafy na Wiedeń. Wojska polskie, austriackie i rzeszy dowodzone przez Sobieskiego pokonały wojska tureckie.

Zwycięstwo ocaliło Austrię od upadku, a Polskę od możliwej kolejnej inwazji. Nie doszło wtedy do odzyskania ziem utraconych w 1672r.
1683r. - Bitwa pod Parkanami
1683r. - Bitwa pod Parkanami
1684r. - Powołanie Ligi Świętej
1684r. - Powołanie Ligi Świętej
W skład Ligi Świętej wchodziły państwa: Rzesza, Rzeczpospolita, Wenecja, Państwo Kościelne, Rosja.

Sojusze Polski nie przyniosły jednak żadnych efektów politycznych i nie przyczyniły się do odzyskania utraconych ziem.
1690
                      1690
comment
1
1696 rok
                1696 rok
śmierć Jana III Sobieskiego
1697 rok
             1697 rok
August II Mocny królem Polski
1699r. - Pokój w Karłowicach
1699r. - Pokój w Karłowicach
Konflikty wewnątrz Turcji doprowadziło do uznania porażki w wojnie z Ligą Świętą. Porozumienie doprowadziło do: 
-Odzyskanie Podola i Bracławszczyzny przez Rzeczpospolitą;
-Zajęcie przez Austrię Węgier i Siedmiogrodu;
-Wenecja zdobywa wyspy Jońskie i Peloponez;
-Koniec ekspansji Turcji w Europie.
twie moskiewskim, tron po
twie moskiewskim, tron po Ivanie Groźnym objął - Fiodor I. 
Nie interesował się on władzą więc na dworze rosły wpływy bajarów, jednak dzięki nie
Dymitriady-prywatne wypra
Dymitriady-prywatne wyprawy zbrojne ingerujące w sprawy państwa moskiewskiego. w celu osadzenia na tronie moskiewskich pretendentów podających się za syna Iwana Groźnego
             1580
1584 rok
                1584 rok
       śmierć Iwana IV Groźnego
1586 rok
                1586 rok
          śmierć Stefana Batorego
1584 rok
                 1584 rok
            Fiodor I carem Rosji
1584r. Śmierć Ivana Groźnego
1584r. Śmierć Ivana Groźnego
Śmierć Ivana Groźnego przyniosła głęboki kryzys w państwie moskiewskim, tron po Ivanie Groźnym objął - Fiodor I. 
Nie interesował się on władzą więc na dworze rosły wpływy bajarów, jednak dzięki niemu powstał w Moskwie patriarchat.
Po krótkiej władzy Fiodora wyginął ród Rurykowiczów.
1587 rok
              

rounded_add

rounded_add

rounded_add

rounded_add

rounded_add

rounded_add

rounded_add

rounded_add