# data[].attributes.body
PODSTAWA PROGRAMOWA,  czyli to, co po szkole podstawowej musicie umieć. Znajomość tych treści będzie wymagana do oceny.

# data[].attributes.attachment_link.title
Podstawa programowa i tematy w klasie 8 chemia

# data[].attributes.body
Zadania z lekcji 25 i 26 wyślij do 17 kwietnia. Szczegóły w mailu w dzienniku Librus.

# data[].attributes.headline
Lekcja online o Alkoholach  - koniecznie oglądnij 

# data[].attributes.subject
Lekcja online o Alkoholach  - koniecznie oglądnij 

# data[].attributes.attachment_link.title
Alkohole / chemia / kl.8 / szkoła podstawowa

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Użytkowniku,

Wygląda na to, że używasz dodatku do swojej przeglądarki, który blokuje reklamy.
Aby móc oglądać materiał prosimy o jego wyłączenie.
Dziękujemy! Redakcja TVP VOD

WYŁĄCZ BLOKADĘ

Moja lista Usuń z mojej listy

Moja lista Usuń z mojej listy

Moja lista Usuń z mojej listy

# data[].attributes.attachment_link.title
Szkoła z TVP: klasa 8 - Chemia - 30.03.2020 - Lekcja 1

# data[].attributes.attachment_link.description
Wygląda na to, że używasz dodatku do swojej przeglądarki, który blokuje reklamy. Aby móc oglądać materiał prosimy o jego wyłączenie. Dziękujemy! Redakcja TVP VOD WYŁĄCZ BLOKADĘ Moja lista Usuń z mojej listy Moja lista Usuń z mojej listy Moja lista Usuń z mojej listy

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Użytkowniku,

Wygląda na to, że używasz dodatku do swojej przeglądarki, który blokuje reklamy.
Aby móc oglądać materiał prosimy o jego wyłączenie.
Dziękujemy! Redakcja TVP VOD

WYŁĄCZ BLOKADĘ

Moja lista Usuń z mojej listy

Moja lista Usuń z mojej listy

Moja lista Usuń z mojej listy

# data[].attributes.attachment_link.title
Szkoła z TVP: klasa 8 - Chemia - 01.04.2020 - Lekcja 2

# data[].attributes.attachment_link.description
Wygląda na to, że używasz dodatku do swojej przeglądarki, który blokuje reklamy. Aby móc oglądać materiał prosimy o jego wyłączenie. Dziękujemy! Redakcja TVP VOD WYŁĄCZ BLOKADĘ Moja lista Usuń z mojej listy Moja lista Usuń z mojej listy Moja lista Usuń z mojej listy

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Kwasy zazwyczaj kojarzą się nam z substancjami żrącymi, ciekłymi i dobrze rozpuszczalnymi w wodzie. Czy wiesz jednak, że świece wytwarzane są m.in. z mieszaniny dwóch kwasów - stearynowego i palmitynowego, czyli tzw. stearyny? Pod względem właściwości różnią się one od poznanych ci dotychczas kwasów. Są to substancje stałe, o białej barwie, które nie rozpuszczają się w wodzie.

co oznacza nazwa wyższe kwasy karboksylowe;

nazywać wyższe kwasy karboksylowe nasycone (kwas palmitynowy i stearynowy) oraz nienasycone (kwas oleinowy);

zapisywać wzory wyższych kwasów karboksylowych (kwasu palmitynowego, stearynowego i oleinowego);

jakie są właściwości wyższych kwasów karboksylowych;

jakie zastosowanie mają wyższe kwasy karboksylowe;

projektować doświadczenie pozwalające odróżnić kwas oleinowy od palmitynowego lub stearynowego.

Kwasy karboksylowe, m.in. kwas octowy czy kwas masłowy , ze względu na niewielką liczbę atomów węgla w łańcuchu węglowodorowym, są zaliczane do niższych kwasów karboksylowych. Wyższe kwasy karboksylowe Wyższe kwasy karboksylowe to związki zawierające długi łańcuch węglowy (kilkanaście atomów węgla) oraz charakterystyczną dla kwasów karboksylowych grupę .

Animacja prezentuje porównanie budowy cząsteczek niższych i wyższych kwasów karboksylowych. Zostają omówione przez lektora a na ekranie prezentowane są przykładowe kwasy wraz z wzorami. Kwasy niższe: octowy, propionowy oraz wyższe: palmitynowy oraz stearynowy.

shuffle Odtwarzanie losowe skip_previous Poprzedni play_circle_outline pause_circle_outline Odtwórz/Pauza skip_next Następny repeat Powtórz

volume_up volume_off Wycisz/Wyłącz wyciszenie

subtitles Napisy fullscreen fullscreen_exit Tryb pełnoekranowy

Film dostępny na portalu epodreczniki.pl
Animacja prezentuje porównanie budowy cząsteczek niższych i wyższych kwasów karboksylowych. Zostają omówione przez lektora a na ekranie prezentowane są przykładowe kwasy wraz z wzorami. Kwasy niższe: octowy, propionowy oraz wyższe: palmitynowy oraz stearynowy.

Wyższe kwasy karboksylowe są nazywane także kwasami tłuszczowymi. Cząsteczki tłuszczów zawierają w swym składzie reszty kwasów tłuszczowych.

Przypomnij sobie pojęcie organicznych związków nasyconych i nienasyconych. Czy pamiętasz, które węglowodory zaliczamy do związków nasyconych, a które - do nienasyconych?

Wyróżniamy nasycone i nienasycone kwasy tłuszczowe.

Kwasy nasycone i nienasycone

Do nasyconych wyższych kwasów karboksylowych należą , o wzorze , oraz . W cząsteczkach tych kwasów między atomami węgla występują wiązania pojedyncze. między 9. a 10. atomem węgla zawiera wiązanie podwójne, dlatego należy do nienasyconych związków organicznych.

Problem badawczy Hipoteza Instrukcja Co będzie potrzebne Podsumowanie

probówki,

szkiełka zegarkowe,

woda,

kwas octowy,

kwas palmitynowy,

kwas stearynowy,

kwas oleinowy.

1. Określ stan skupienia, barwę i zapach kwasów karboksylowych użytych w doświadczeniu.

2. Zbadaj rozpuszczalność kwasów w wodzie.

3. Wyniki obserwacji zanotuj w postaci tabeli:

R1ZY2L6gn4a1q 1

Potrzebny sprzęt laboratoryjny: probówki, szkiełka zegarkowe, statyw do probówek. Odczynniki: Kwas octowy, Kwas palmitynowy, Kwas stearynowy, Kwas oleinowy, Kwas octowy i oleinowy w probówce, Kwas palmitynowy i stearynowy na szkiełku zegarkowym.Poszczególne substancje dodajemy do wody.

shuffle Odtwarzanie losowe skip_previous Poprzedni skip_next Następny repeat Powtórz

Film dostępny na portalu epodreczniki.pl
Potrzebny sprzęt laboratoryjny: probówki, szkiełka zegarkowe, statyw do probówek. Odczynniki: Kwas octowy, Kwas palmitynowy, Kwas stearynowy, Kwas oleinowy, Kwas octowy i oleinowy w probówce, Kwas palmitynowy i stearynowy na szkiełku zegarkowym.Poszczególne substancje dodajemy do wody.

W wyniku doświadczenia zaobserwowano:

Z obserwacji wynika, że wyższe kwasy karboksylowe mają inne właściwości fizyczne niż niższe kwasy karboksylowe. Wyższe kwasy karboksylowe nie rozpuszczają się w wodzie ze względu na długi łańcuch węglowy. Nasycone kwasy tłuszczowe - kwas palmitynowy i stearynowy - są substancjami stałymi o białej barwie. Nienasycony kwas oleinowy jest oleistą cieczą o lekko żółtym zabarwieniu; ma charakterystyczny zapach starego oleju.

Jak odróżnić stopiony kwas stearynowy lub palmitynowy od kwasu oleinowego. Wykonaj ćwiczenie.

Chem_gim_3_IX.15_06_Ćw

Kwas stearynowy i palmitynowy w niskich temperaturach topią się. Kwasy karboksylowe ulegają reakcji spalania. Spalają się żółtym płomieniem - takim, jaki obserwujemy podczas palenia się świeczki.

Podsumowanie ćwiczenia
W celu odróżnienia kwasu stearynowego lub palmitynowego od kwasu oleinowego należy zastosować wodę bromową lub roztwór manganianu(VII) potasu . Cząsteczka nienasyconego kwasu oleinowego zawiera wiązanie podwójne, dlatego odbarwia wodę bromową oraz roztwór manganianu(VII) potasu. Ponadto w reakcji tej powstaje biała substancja stała - nasycony kwas stearynowy. Przechodzi on w kwas nasycony, co obserwujemy jako zmianę stanu ciekłego substancji w stan stały. Wyższe kwasy karboksylowe wprowadzone do wody z dodatkiem oranżu metylowego nie zmieniają barwy wskaźnika, ponieważ nie rozpuszczają się w wodzie i nie ulegają procesowi dysocjacji elektrolitycznej.

Kwasy tłuszczowe ogrywają istotną rolę w otrzymywaniu mydeł.

Dlaczego mydła myją?
Mydła, podobnie jak detergenty, są substancjami powierzchniowo czynnymi. Co to oznacza? Powierzchnia wody wykazuje tzw. napięcie powierzchniowe, czyli zachowuje się jak „napięta błonka". Dzięki temu owady poruszają się po wodzie, nie zanurzając się w niej.

Wszyscy wiemy, że zabrudzonych, tłustych rąk nie domyjemy, używając tylko wody. Dodając mydło lub inny detergent, zmniejszamy napięcie powierzchniowe wody, to znaczy „rozluźniamy napiętą błonkę". Ponadto mydło ma dwoistą naturę: „lubiącą wodę" (część hydrofilowa) i „ nielubiącą wody" (część hydrofobowa). Zgodnie z regułą: podobne rozpuszcza się w podobnym - część mydła lubiąca wodę będzie rozpuszczała się w wodzie, a część nielubiąca wody będzie dobrze rozpuszczać tłuszcze.

Wyższe kwasy karboksylowe to kwasy zawierające długie łańcuchy węglowe.

Wyższe kwasy karboksylowe nazywamy również tłuszczowymi, gdyż cząsteczki tłuszczów zawierają w swym składzie reszty tych kwasów.

Do nasyconych kwasów tłuszczowych zaliczamy kwasy palmitynowy i stearynowy.

Kwas oleinowy jest nienasyconym kwasem tłuszczowym.

Mydła to sole wyższych kwasów karboksylowych.

Napisz równania reakcji spalania całkowitego składników stearyny, czyli kwasu palmitynowego i stearynowego.

Skrót NNKT oznacza niezbędne nienasycone kwasy tłuszczowe. Wyszukaj w dostępnych źródłach informacje na ich temat. Sporządź infografikę, w której podasz przykłady NNKT, gdzie występują i jakie są skutki ich niedoboru w organizmie człowieka.

Przeczytaj ciekawostkę „Dlaczego mydła myją" i wykonaj doświadczenie, postępując zgodnie z instrukcją:

1. Do miseczki nalej wody.

2. Powierzchnię wody posyp mielonym pieprzem.

3. Zamocz palec w płynie do mycia naczyń.

4. Zwilżony płynem palec przyłóż do powierzchni wody na środku miseczki.

5. Obserwuj, co się dzieje.

Problem badawczy Instrukcja Hipoteza Podsumowanie Co będzie potrzebne

1. Do probówki wsyp niewielką ilość kwasu stearynowego.

2. Wlej kilka cmIndeks górny 3 ³ zasady sodowej.

3. Dodaj kilka kropel fenoloftaleiny.

4. Mieszaninę ogrzewaj.

5. Obserwuj zmiany.

6. Pozostaw substancję do ostygnięcia.

R1aYYzxNeO8JB 1

Na pierwszym planie przedmioty potrzebne do przeprowadzenia doświadczenia. Do probówki wsypujemy niewielką ilość kwasu stearynowego, a następnie wlewamy kilka cm3 zasady sodowej. Dodajemy kilka kropel roztworu fenoloftaleiny. Zawartość probówki zabarwia się na malinowo, co świadczy o zasadowym odczynie. Następnie mieszanina jest ogrzewana. Malinowe zabarwienie powoli zanika. Obserwujemy silne pienienie się produktu reakcji. Pozostawiamy do ostudzenia. Otrzymano grudkowatą substancję.

shuffle Odtwarzanie losowe skip_previous Poprzedni skip_next Następny repeat Powtórz

Film dostępny na portalu epodreczniki.pl
Na pierwszym planie przedmioty potrzebne do przeprowadzenia doświadczenia. Do probówki wsypujemy niewielką ilość kwasu stearynowego, a następnie wlewamy kilka cm3 zasady sodowej. Dodajemy kilka kropel roztworu fenoloftaleiny. Zawartość probówki zabarwia się na malinowo, co świadczy o zasadowym odczynie. Następnie mieszanina jest ogrzewana. Malinowe zabarwienie powoli zanika. Obserwujemy silne pienienie się produktu reakcji. Pozostawiamy do ostudzenia. Otrzymano grudkowatą substancję.

Mieszanina kwasu stearynowego i zasady sodowej topi się. Malinowe zabarwienie zanika. Obserwujemy pienienie się utworzonego produktu tej reakcji. Po ostygnięciu powstaje grudkowata substancja o konsystencji podobnej do mydła.

W wyniku reakcji kwasu stearynowego z zasadą sodową powstaje mydło. Reakcja przebiega według równania:

RBZ0xInajSNyb 1

Stearynian sodu to rozpuszczalna w wodzie sól sodowa kwasu stearynowego.

Sole wyższych kwasów karboksylowych, m.in. palmitynowego, stearynowego i oleinowego, to mydła.

# data[].attributes.attachment_link.description
Kwasy zazwyczaj kojarzą się nam z substancjami żrącymi, ciekłymi i dobrze rozpuszczalnymi w wodzie. Czy wiesz jednak, że świece wytwarzane są m.in. z mieszaniny dwóch kwasów - stearynowego i palmitynowego, czyli tzw. stearyny? Pod względem właściwości różnią się one od poznanych ci dotychczas kwasów.

# data[].attributes.headline
Wyższe kwasy karboksylowe - następny dział

# data[].attributes.subject
Wyższe kwasy karboksylowe - następny dział

# data[].attributes.headline
Lekcja w TVP koniecznie oglądnij. Kwasy karboksylowe cz. 1

# data[].attributes.subject
Lekcja w TVP koniecznie oglądnij. Kwasy karboksylowe cz. 1

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Użytkowniku,

Wygląda na to, że używasz dodatku do swojej przeglądarki, który blokuje reklamy.
Aby móc oglądać materiał prosimy o jego wyłączenie.
Dziękujemy! Redakcja TVP VOD

WYŁĄCZ BLOKADĘ

Moja lista Usuń z mojej listy

Moja lista Usuń z mojej listy

Moja lista Usuń z mojej listy

# data[].attributes.attachment_link.title
Szkoła z TVP: klasa 8 - Chemia - 06.04.2020 - Lekcja 3

# data[].attributes.attachment_link.description
Wygląda na to, że używasz dodatku do swojej przeglądarki, który blokuje reklamy. Aby móc oglądać materiał prosimy o jego wyłączenie. Dziękujemy! Redakcja TVP VOD WYŁĄCZ BLOKADĘ Moja lista Usuń z mojej listy Moja lista Usuń z mojej listy Moja lista Usuń z mojej listy

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Cel: Charekteryzuję właściwości i zastosowania kwasu etanowego

Kwas etanowy

Author's name

Kryteria sukcesu: omówię proces fermentacji octowej zapiszę równania reakcji kwasu etanowego z wodorotlenkami, tlenkami metali i metalami w formie cząsteczkowejzapiszę równanie dysocjacji jonowej tego kwasu

Kwas etanowy

6. Palność

5. Reakcja z CuO

2. Właściwości

1. Otrzymywanie

3. Reakcja z Mg

7. Nazwy soli

8. Podsumowanie

9. Zastosowanie

4. Reakcja z NaOH

1.Otrzymywanie

Proces fermentacji octowej

Fermentacja ocotowa to proces, który polega na utlenianiu etanolu do kwasu etanowego (octowego) pod wpływem enzymów wytwarzanych przez bakterie.

+ Info

Kwas etanowy (nazwa zwyczajowa kwas octowy) - drugi związek w szeregu homologicznym kwasów karboksylowych.

2.właściwości

General

Specific

Obserwacje

General

Specific

Kwas etanowy w temperaturze pokojowej to bezbarwna ciecz o intensywnym zapachu. Bardzo dobrze rozpuszcza się w wodzie. Oranż metylowy w roztworze kwasu etanowego zabarwił się na czerwono.

WNIOSKI

General

Specific

W wodnym roztworze kwasu etanowego zachodzi proces dysocjacji jonowej.

Author's name

Wykonaj zadania

Czy poprawnie rozwiązałeś zadanie?

3.Reakcja z magnezem

General

Specific

WNIOSKI

General

Specific

Reakcja zachodzi gwałtownie. Probówka nagrzewa się. Wydziela się gaz, który zapala się z charakterystycznym dźwiękiem.

OBSERWACJE

Reakcja kwasu etanowego z magnezem jest reakcją egzotermiczną. Jednym z produktów reakcji jest wodór. Równanie chemiczne zachodzącej reakcji:

Reakcja ta przebiega analogicznie jak reakcja kwasów nieorganicznych z metalami. Metal aktywniejszy od wodoru (szereg aktywności chemicznej metali) wypiera go z kwasu. Produktami reakcji są sól i wodór.

4.Reakcja z WODOROTLENKIEM sodu

General

Specific

WNIOSKI

General

Specific

Roztwór odbarwił się.

OBSERWACJE

Zaszła reakcja zobojętniania. Równanie chemiczne zachodzącej reakcji:

5.Reakcja z tlenkiem miedzi (II)

General

Specific

WNIOSKI

General

Specific

Roztwór przyjął niebieską barwę.

OBSERWACJE

Równanie chemiczne zachodzącej reakcji:

WNIOSKI :

Lorem ipsum dolor sit amet

Kwas etanowy podobnie jak kwasy nieorganiczne tworzy sole reagując z:

metalami aktywnymi1

zasadami

tlenkami metali

6. pALNOŚĆ

WNIOSKI

General

Specific

Kwas octowy spala się niebieskim płomieniem.

OBSERWACJE

Równanie chemiczne zachodzącej reakcji spalania:

Author's name

Wykonaj zadanie

Author's name

Sprawdź swoje odpowiedzi

7. nazwy soli

Do nazwy reszty kwasowej dodaje się nazwę metalu i uwzględnia wartościowość.

8.

Lorem ipsum dolor sit

Lorem ipsum

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit, sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua. Ut enim ad minim veniam, quis nostrud.

Author's name

Wykonaj zadanie

9.

Lorem ipsum dolor sit

Lorem ipsum

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit, sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua. Ut enim ad minim veniam, quis nostrud.

Thanks for your attention

Any questions?

# data[].attributes.attachment_link.title
Kwas etanowy by Angelika Jop on Genially

# data[].attributes.attachment_link.description
Cel: Charekteryzuję właściwości i zastosowania kwasu etanowego Kwas etanowy Author's name Kryteria sukcesu: omówię proces fermentacji octowej zapiszę równania reakcji kwasu etanowego z wodorotlenkami, tlenkami metali i metalami w formie cząsteczkowejzapiszę równanie dysocjacji jonowej tego kwasu Kwas etanowy 6. Palność 5. Reakcja z CuO 2. Właściwości 1. Otrzymywanie 3.

# data[].attributes.attachment_link.title
KWAS METANOWY by Joanna Lemańska on Genially

# data[].attributes.headline
Doświadczenie do lekcji 21: Reakcja alkenu z wodą bromową 

# data[].attributes.subject
Doświadczenie do lekcji 21: Reakcja alkenu z wodą bromową 

# data[].attributes.attachment_link.description
Uploaded by Mariusz Panczyk on 2016-04-11.

# data[].attributes.headline
Doświadczenie do lekcji 22: Otrzymywanie etynu

# data[].attributes.subject
Doświadczenie do lekcji 22: Otrzymywanie etynu

# data[].attributes.attachment_link.title
InfoPlus - Scenariusz nr 1 Chemia - Otrzymywanie acetylenu i badanie jego palnosci

# data[].attributes.headline
Doświadczenie do lekcji 22: Badanie właściwości etynu (acetylenu)

# data[].attributes.subject
Doświadczenie do lekcji 22: Badanie właściwości etynu (acetylenu)

# data[].attributes.attachment_link.title
InfoPlus - Scenariusz nr 1 Chemia - Wykazanie nienasyconego charakteru acetylenu

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
ESTRY

Na dzisiejszej lekcji będzie pachniało:)Dlaczego ? Dowiesz się z prezentacji o estrach.

1

2

3

4

5

6

Klikaj w interaktywne przyciski i zdobywaj chemiczną wiedzę!

W nagrodę, że dotarłeś do końca prezentacji możesz wydrukować kolorową notatkę o estrach i wkleić ją do zeszytu.Estry-sketchnotka

Co to są estry?

Estry- związki organiczne, produkty reakcji kwasów organicznych z alkoholami.W ich cząsteczce znajduje się grupa estrowa o wzorze:

Ogólny wzór estrów

Przepisz do zeszytu definicję estrów oraz wzór ogólny!

alkil pochodzący od kwasu karboksylowego

alkil pochodzący od alkoholu

Przykłady estrów

Pewnie te nazwy brzmią tajemniczo, ale na następnym slajdzie dowiesz się jak powstają te związki chemiczne.

REAKCJA ESTRYFIKACJI

Zapoznaj się z filmem a później przepisz do zeszytu ogólny schemat reakcji oraz wybrany przykład.

Właściwości estrów

Właściwości estrów:stan skupienia: oleiste, lotne cieczezapachy: przyjemne kwiatowe lub owocowe zapachyrozpuszczalność w wodzie: słabo rozpuszczalnerozpuszczalność w alkoholach: bardzo dobrze rozpuszczalnesą dobrymi rozpuszczalnikami organicznymiodczyn roztworów: obojętnypalność: łatwopalne

Przepisz wybrane właściwości do zeszytu i zapamiętaj:)

Przemysł kosmetyczny

perfumy, płyny do kąpieli

Przemysł spożywczy

Aromaty do ciast np. butanian butylu to aromat ananasowyetanian pentylu to aromat bananowy

Przemysł farmaceutyczny

lekarstwa

Zastosowanie estrów

Dzięki swoim właściwościom estry znalazły zastosowanie w wielu gałęziach przemysłu.Masz je też na pewno w swoim domu:)

Czy już potrafisz odpowiedzieć na pytanie dlaczego dzisiaj pachniało na lekcji o estrach?

# data[].attributes.attachment_link.description
ESTRY Na dzisiejszej lekcji będzie pachniało:)Dlaczego ? Dowiesz się z prezentacji o estrach. 1 2 3 4 5 6 Klikaj w interaktywne przyciski i zdobywaj chemiczną wiedzę! W nagrodę, że dotarłeś do końca prezentacji możesz wydrukować kolorową notatkę o estrach i wkleić ją do zeszytu.Estry-sketchnotka Co to są estry?

# data[].attributes.headline
Dla zainteresowanych coś więcej o alkanach

# data[].attributes.subject
Dla zainteresowanych coś więcej o alkanach

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Reakcje alkanów

Katarzyna Janczarska

Zapisz temat lekcji w zeszycie: Reakcje alkanów

SECTION

Back to School

Spalaniu ulagają wszystkie związki organiczne ponieważ zawierają w sobie pierwiastki takie jak węgiel czy wodór. W zależności od ilości dostępnego tlenu wyróżniamy:

REAKCJA

SPALANIA

tu produktami sa w zależności od dostępości tlenu: tlenek węgla (II) iwoda albo węgiel (czyli sadza) i woda

tu produktami są tlenek węgla (IV) i woda

SECTION

Spalanie całkowite

Spalanie niecałkowite

przepisz zawartość slajdu do zeszytu

SECTION

Alkany właściwości

Wiązanie pojedyncze pomiędzy atomami węgla jest stosunkowo mocne i trudno ulega rozwerwaniu. Toteż alkany niechętnie wchodza w reakcje z innymi substancjami. Wyjątek stanowią fluorowce (ale też nie wszystkie: najczęściej chlor i brom)

Taką reakcję, w której atomy w cząsteczce związku organicznego zastępowane są (podstawiane) atomami innych pierwiastków nazywamy reakcją podstawiania (substytucji). Jest ona reakcją charakterystyczną dla węglowodorów nasyconych.

w powyższej reakcji jeden z wodorów zostaje zastąpiony atomem fluorowca (tu chloru). Drugi atom chloru i atom wodoru odłączony z cząsteczki węglowodoru łączą się tworząc chlorowodór - produkt uboczny reakcji

SECTION

Reakcja podstawienia

inaczej SUBSTYTUCJI

od nowej linijki zapisz obie nazwy reakcji: reakcja podstawienia = SUBSTYTUCJI

zapisz równanie reakcji - jeśli chcesz możesz pod nią umieścić komentarz zapisany na tym slajdzie

obejrzyj film:)

SECTION

ZADANIE

Zapisz równanie reakcji spalania całkowitego propanu

Zapisz dwa równania reakcji spalania niecałkowitego propanu

Zapisz równanie reakcji podstawienia bromu do etanu

Zapisz równanie reakcji podstawienia bromu do metanu

A

B

C

D

zapisz równanie reakcji w zeszycie - pamiętaj o uzgodnieniu współczynników:)

zapisz oba równania w zeszycie - pamiętaj o współczynnikach.

zapisz równanie reakcji w zeszycie - pamiętaj o współczynnikach

zapisz równanie reakcji w zeszycie - nie zapomnij go uzgodnić

SECTION

Przeczytaj z podręcznika str 109 właściwości metanu i zappisz je w zeszycie.

Przeczytaj z podręcznika str 111 właściwości etanu i zapisz je w zeszycie

Sporządź w zeszycie mapę myśli przedstawiająca zastosowania alkanów w różnych dziedzinach życia

Narysuj w zeszycie tabelkę na wzór tab 7 str 113

Przeczytaj z podręcznika rozdział 20 str 113-115

1

2

3

4

5

SECTION

DZIĘKUJE ZA UWAGĘ

info@genial.ly

www.genial.ly

Genial.ly Genial.ly es un gestor de contenidos interactivos con el cuál usuarios sin conocimientos en programación pueden crear sus propios "recursos interactivos" (presentaciones, guías, dossiers, paneles/posters, etc.) donde podrán ir agregando y configurando su contenido de forma dinámica y medir su impacto. LinkedIn

# data[].attributes.attachment_link.title
Alakny reakcje by janczarskak on Genially

# data[].attributes.attachment_link.description
Reakcje alkanów Katarzyna Janczarska Zapisz temat lekcji w zeszycie: Reakcje alkanów SECTION Back to School Spalaniu ulagają wszystkie związki organiczne ponieważ zawierają w sobie pierwiastki takie jak węgiel czy wodór.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Jedną z wykorzystywanych w życiu codziennym właściwości substancji jest palność. Na przykład metan to główny składnik gazu ziemnego. Jest wykorzystywany na co dzień do wytwarzania płomienia w kuchenkach gazowych, ogrzewania wody czy mieszkań. Niestety, co roku media informują o wybuchach metanu w kopalniach i śmierci z powodu zaczadzenia. Dlaczego tak się dzieje? Jakie jeszcze właściwości mają alkany i dlaczego ich spalanie może być niebezpieczne?

jaka jest konfiguracja elektronowa i położenie węgla w układzie okresowym;

jakie związki nazywamy węglowodorami nasyconymi;

jak zapisywać wzór sumaryczny alkanu o podanej liczbie atomów węgla;

jak tworzyć wzór ogólny szeregu homologicznego alkanów;

jak rysować wzory strukturalne i półstrukturalne alkanów.

wyjaśniać wpływ długości łańcucha węglowego na właściwości fizyczne alkanów, np. na stan skupienia;

planować doświadczenia pozwalające zbadać właściwości alkanów na przykładzie metanu i etanu;

obserwować i opisywać właściwości fizyczne i chemiczne (reakcje spalania) alkanów na przykładzie metanu i etanu.

1. Przedstaw dane z tabeli 1., uwzględniając zależność liczby atomów węgla od temperatury wrzenia i topnienia w postaci wykresu słupkowego.
2. Odczytaj w tablicach chemicznych gęstość pierwszych pięciu węglowodorów z szeregu homologicznego alkanów.

Właściwości fizyczne alkanów zmieniają się wraz ze wzrostem liczby atomów węgla w ich cząsteczkach - przechodzą od stanu gazowego, poprzez ciekły, do stanu stałego.

Alkany są związkami bezbarwnymi, o małej gęstości, nie rozpuszczają się w wodzie. Alkany zawierające w cząsteczce od 1 do 4 atomów węgla w cząsteczce to gazy. Węglowodory nasycone zawierające od 5 do 16 atomów węgla w cząsteczce to ciecze, a mające 17 i więcej atomów węgla w cząsteczce - substancje stałe.

W wyniku niecałkowitego spalania metanu, np. w piecykach gazowych, powstaje tlenek węgla(II) zwany czadem. Jest to bezbarwny, bezwonny gaz, który w organizmie człowieka ok. 300 razy szybciej łączy się z hemoglobiną niż tlen.
Tworzy on połączenie, które jest trwalsze niż połączenie tlenu z hemoglobiną. Dochodzi więc do niedotlenienia tkanek, co w wielu przypadkach prowadzi do śmierci. Jedynym ratunkiem jest natychmiastowa transfuzja krwi.
W pomieszczeniach, w których występuje ryzyko emisji tlenku węgla(II), montuje się detektory przeznaczone do stałej kontroli obecności tego gazu. Po przekroczeniu określonych wartości stężenia tlenku węgla(II) w powietrzu zostaje uruchomiony odpowiedni sygnał.

Produktami spalania całkowitego innych alkanów są - tak jak w przypadku metanu - tlenek węgla(IV) i woda. Natomiast podczas spalania niecałkowitego powstają odpowiednio tlenek węgla(II) i woda lub węgiel i woda.
W wyniku spalania całkowitego etanu powstaje zatem:

Przy ograniczonym dostępie tlenu zachodzi spalanie niecałkowite:

Mieszanina metanu z powietrzem w stężeniu objętościowym 4,5-15% ma właściwości wybuchowe. Tworzenie się tej mieszaniny wskutek przedostania się metanu do zamkniętych pomieszczeń bywa przyczyną groźnych w skutkach eksplozji, zarówno w budynkach mieszkalnych, jak i kopalniach. W mieszaninie o proporcji powyżej 15% metan pali się płomieniowo. Mieszanina wybuchowa eksploduje np. pod wpływem ognia czy iskry elektrycznej. Dlatego gdy podejrzewasz, że ulatnia się gaz, zamknij jego dopływ i otwórz szeroko okna. Pod żadnym pozorem nie zapalaj ognia ani nie włączaj urządzeń elektrycznych. Jak naszybciej opuść mieszkanie i zawiadom pogotowie gazowe (tel. 992).

Właściwości fizyczne alkanów zmieniają się wraz ze wzrostem długości łańcucha węglowego.

Alkany są związkami mało reaktywnymi chemicznie, w temperaturze pokojowej ulegają reakcjom spalania.

proces spalania węglowodorów przy nieograniczonym dostępie powietrza (tlenu); jego produktami są tlenek węgla(IV) i woda

Rozwiąż zadanie.

R9BUrBjx6yLQW 1

Zadanie 1

Na podstawie tabeli oceń prawdziwość podanych informacji. Wskaż, które zdanie jest prawdziwe, a które fałszywe.

Temperatura topnienia (°C)

Stan skupienia (przy 20°C)

proces spalania węglowodorów przy ograniczonym dostępie powietrza (tlenu); jego produktami są tlenek węgla(II) (czad) oraz woda lub węgiel (sadza) i woda

Badanie zachowania się metanu w obecności wodnego roztworu wody bromowej.

Pod wpływem wysokiej temperatury lub światła metan reaguje m.in. z bromem i chlorem.

# data[].attributes.attachment_link.description
Jedną z wykorzystywanych w życiu codziennym właściwości substancji jest palność. Na przykład metan to główny składnik gazu ziemnego. Jest wykorzystywany na co dzień do wytwarzania płomienia w kuchenkach gazowych, ogrzewania wody czy mieszkań. Niestety, co roku media informują o wybuchach metanu w kopalniach i śmierci z powodu zaczadzenia. Dlaczego tak się dzieje?

# data[].attributes.headline
A kto chce się pobawić jak za czasów przedszkola to proszę się częstować :-) 

# data[].attributes.subject
A kto chce się pobawić jak za czasów przedszkola to proszę się częstować :-) 

# data[].attributes.body
Kolorowanka alkohole