# data[].attributes.attachment_link.description
Kalendarium miasta Jawora / wersja PDF Brak dokumentu lokacyjnego uniemożliwia dokładne ustalenie daty nadania praw miejskich Jaworowi. Nastąpiło to najprawdopodobniej między 1242 i 1275 rokiem. Już na początku lat osiemdziesiątych XIII wieku miasto posiadało kamienne mury obronne. Z 1300 roku pochodzi pierwsza wzmianka o jaworskim burmistrzu oraz pierwszy wizerunek herbu miejskiego zachowany na pieczęci.

# data[].attributes.body
spacer ulicami miasta

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Zapraszamy do odkrywania bogactwa przyrodniczo-kulturowego Muchowa i okolic. Dzięki ścieżce dydaktycznej, możesz w łatwy i przyjemny sposób poznasz histori, kulturę i osobliwości przyrody Ziemi Jaworskiej.

W sercu Krainy Wygasłych Wulkanów, gdzie kilkanaście milionów lat temu wylewała się z wnętrza ziemi lawa, a z kominów wulkanicznych buchał ogień i wyrzucane były chmury popiołu wulkanicznego, dziś znajduje się bardzo wiele ciekawych miejsc i osobliwości godnych polecenia i zobaczenia. Pozostałościami tych czasów są Czartowska Skała, Mszana i Obłoga oraz żyzne muchowskie łąki, czy tez Mniszy Las.

Podczas spaceru ścieżką odwiedzimy miejsca, które były świadkami ważnych wydarzeń historycznych i popatrzymy na ginące obiekty dawnej kultury materialnej, będzie też można zobaczyć je na żywo zapuszczając się w Krainę Wygasłych Wulkanów. Zobaczysz tutaj co przez miliony lat stworzyła natura, a przez wieki człowiek. Wulkaniczne skały, przepiękne storczyki i mieczyki, muflony i jelenie, sudecka architektura, bazaltowe budowle to wszystko można spotkać w Muchowie - pocysterskiej osadzie zbudowanej na powulkanicznych wzgórzach oraz na Ziemi Jaworskiej.

# data[].attributes.attachment_link.description
Zapraszamy do odkrywania bogactwa przyrodniczo-kulturowego Muchowa i okolic. Dzięki ścieżce dydaktycznej, możesz w łatwy i przyjemny sposób poznasz histori, kulturę i osobliwości przyrody Ziemi Jaworskiej. W sercu Krainy Wygasłych Wulkanów, gdzie kilkanaście milionów lat temu wylewała się z wnętrza ziemi lawa, a z kominów wulkanicznych buchał ogień i wyrzucane były chmury popiołu wulkanicznego, dziś znajduje się bardzo wiele ciekawych miejsc i osobliwości godnych polecenia i zobaczenia.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Szczegóły

Opublikowano: środa, 13, listopad 2013 13:38

Odsłony: 6571

Ścieżka Przyrodnicza "Wąwóz Myśliborski"
Ścieżka przyrodnicza "Wąwóz Myśliborski", została wytyczona w 1986 roku, posiada długość 4,5 km, czas przejścia 2,5 do 3 godzin. Oznaczona jest symbolem sowy. Start zaczyna się przy siedzibie Dolnośląskiego Zespołu Parków Krajobrazowych, Myślibórz 11. W budynku znajduję sie rownież Centrum Edukacji Ekologicznej i Krajoznawstwa "Salamandra". Pamięta - podczas wędrówek przestrzegaj zasad kulturalnego zachowania się w lesie!

Języcznik zwyczajny (Phyllitis scolopendrium). Jest to rzadki gatunek paproci podelagający ochronie gatunkowej zarówno w Polsce jak i większości krajów Europy. Liście ma zimotrwałe, charakterystycznie wydłużone i całobrzegie. Preferuje żyzne siedliska, o specyficznym wilgotnym klimacie, gdzie rośnie glównie w lasach jaworowo-bukowych z domieszką lipy szerokolistnej i drobnolistnej, wiązu górskiego, a w niższych położeniach również grabu. Występuje przede wszystkim w Karpatach i na ich pogórzu oraz na Wyżynie Krakowsko-Częstochowskiej. Poza górami Europy wystepuje w Afryce Północnej, Azji Południowo-zachodniej, Ameryce Północnej i Japonii. Jest to najwięszke stanowisko języcznika zwyczajnego na Dolnym Śląsku, które po raz pierwszy opisał w 1874 roku Fryderyk Scholz - nauczyciel z Jawora. Od roku 1937 języcznik jest tutaj chroniony jako "pomnik przyrody", zaś od 1962 roku utworzono specjalnie dla niego ścisły rezerwat przyrody, w którym jest wyjątkową osobliwością florystyczną, zwłaszcza, że stanowisko to jest izolowaną wyspą na tle zasięgu języcznika w Polsce. Rozwija się on na wychodni sklanej w zbiorowisku określonym jako jaworzyna z języcznikiem zwyczajnym i stanowi składnik zbiorowisk mszystych z klasy Anomodonto-Neckeretea oraz w zespole paproci szczelinowych Asplenietum trichomano-rutae-murariae. W Polsce języcznik jest narażony na wyginięcie, w tym bardziej niepewny jest los małych i izolowanych populacji.

Skała Olbrzyma - skałka zbudowana z zieleńców, powstałych w efekcie metamorficznych przeobrażeń pierwotnych skał pochodzenia wulkanicznego. Widoczne są struktury law poduszkowych o średnicy 20 - 60 cm, będących produktem podmorskich wylewów law bazaltowych. Lawa wypływająca na dnie morza była gwałtownie chłodzona przez wodę,co powodowało jej zastyganie w formie owalnych bochnów (w przekroju posiadających kształt poduszki - stąd też nazwa). W trakcie krzepnięcia skorupa poduszek lawowych pękała, a płynąca ciągle z wnętrza lawa w tym miejscu tworzyła kolejną poduszkę. Przestrzenie powstałe w trakcie krzepnięcia kompleksów lawowych - na przykłąd takich jak pęcherzyki pogazowe - są obecnie, w efekcie wtórnych procesów wypełnione kalcytem (węglanem wapnia). W miejscu jego wyługowania uwidacznia się porowata i gąbczasta tekstura skały. W czasie orogenezy waryscyjskiej skały wylewne podlegały procesom fałdowania i metamorfizmu, co spowodowało częściowe zniszczenie lub zatarcie struktur związanych z procesami wulkanicznymi. W potoku na kamieniach latem widoczne są intensywnie czerwone plamy - to krasnorost słodkowodny Hildenbrandia rzeczka (Hildenbrandia rivularis), którego obecnośc świadczy o wysokiej jakości wody.

Przy Sowiej Skałce opuszczamy dolinę Jawornika, dokonując podsumowania przebytej drogi. Dolina jako forma terenu jest powstaje w wyniku niszczącej działaności wód płynących w okresie czwartorzędu (stanowisko 2). Sowia Skała jest ostańcem denudacyjnym, który swój obecny kształt zawdzięcza procesom wietrzenia chemicznego i mechanicznego. gardziel dolinna to stosunkowo młoda forma dolinna, wycięta w litych skałach, o stromych zboczach i wąskim dnie, niemal całkowicie wypełnionym korytem rzeki. Dolina wciosowa to najbardziej powszechny typ doliny V-kształtnej. Ma ona charakterystyczny profil poprzeczny (w kształcie litery V), strome zbocza i - podobnie jak w przypadku gardzieli - dno zajete przez koryto potoku. Dolina nieckowata (rozłóg) to forma doliny o łagodnych zboczach i niewielkim spadku dna. Takie doliny powstają na podłożu mało przepuszczalnym i mało zwięzłym.

Jesteśmy na wysokości 350 m n.p.m. i 50 metrów nad dnem doliny Jawornika. Obserwujemy fragment najniższego w Sudetach horyzontu zrównań trzeciorzędowych sprzed 10 000 000 000 lat (miocen) będącego efektem niszczenia pierowtnej powierzchni terenu wywołanego czynnikami klimatycznymi. Zespół leśny pochodzenia antropogenicznego - kwaśna dąbrowa śródlądowa budowana przez dąb bezszypułkowy z domieszką dębu szypułkowego, buka zwyczajnego, brzozy brodawkowatej oraz sosny zwyczajnej. W runie występuje trawa - trzcinnik leśny oraz kosmatka gajowa. Z ciekawych roślin wystepują: lilia złotogłów, storczyk - buławnik mieczolistny, naparstnica zwyczajna, konwalia majowa. Znajdujący się tu paśnik dla zwierząt leśnych umożliwia dokarmianie zimą saren, jeleni i muflonów. Spotkać tu można także dzika, borsuka, kunę leśna i lisa.

Jesteśmy w lesie dębowym, składającym się głównie z dębów bezszypułkowych pochodzących przede wszystkim z odrośli, wśród których spotyka się nawet 140-letnie okazy. Jest to podgórska kwaśna dąbrowa, która na występującym tu podłożu charakteryzuje się udziałem wielu gatunków borowych, a na podłożu obojętnym lub słabo zasadowym i nsałonecznionym rozwija się w postać ciepłolubną. Psotać ta jest niezwykle bogata w gatunki runa, nawiązujące do świetlistych dąbrów a w drzewostanie znajdujemy wiele gatunków drzew charaktersytycznych dla grądów. Z prawej strony widoczna jest wychodnia ordowickich łupków serycytowo-chlorytowych, powstałych w efekcie zmetamorfizowania skał ilastych i piaszczystych. Poniżej występują staropaleozoiczne zieleńce i brekcje wulkaniczne. Metamorfizm wyjściowych skał osadowych (proces prowadzący do zmiany teksury, struktury, składu mineralnego i chemicznego skały) w łupki krystaliczne odbywał się w temperaturze 100 - 300 stopni Celsjusza i pod ciśnieniem 2 200 atmosfer.

Kończymy naszą wspólną wędrówkę ścieżką przyrodniczą. Popatrzmy na krajobraz współczesny, kryjący w sobie wiele tajemnic z przeszłości naszej Ziemi. Przed nami widać (w kierunku wschodnim):
1 Dolina Jawornika
2 Równina Jawora
3 morfologiczna krawędź Sudetów, odzwierciedlająca przebieg sudeckiego uskoku brzeżnego
4 Góra Rataj (rdzeń dawnego wulkanu)
5 Wzgórza Strzegomskie, położone na Przedgórzu Sudeckim (Góra Zwycięstwa, kamieniołom granitu)
Schodzimy do doliny Jawornika. W Myśliborzu, przy Centrum Edukacji Ekologicznej i Krajoznawstwa "Salamandra" dokonamy podsumowania całej wycieczki.

# data[].attributes.attachment_link.title
Ścieżka dydaktyczna: Wąwóz Myśliborski - Dolnośląski Zespół Parków Krajobrazowych

# data[].attributes.attachment_link.description
Szczegóły Opublikowano: środa, 13, listopad 2013 13:38 Odsłony: 6571 Ścieżka Przyrodnicza "Wąwóz Myśliborski" Ścieżka przyrodnicza "Wąwóz Myśliborski", została wytyczona w 1986 roku, posiada długość 4,5 km, czas przejścia 2,5 do 3 godzin. Oznaczona jest symbolem sowy. Start zaczyna się przy siedzibie Dolnośląskiego Zespołu Parków Krajobrazowych, Myślibórz 11.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Kościół Pokoju w Jaworze był jednym z miejsc, które odwiedziliśmy podczas naszej jesiennej wędrówki po niesamowitym Dolnym Śląsku. Wcześniej miałem okazję zwiedzać Świdnicę i tamtejszą świątynię. Sama Świdnica, wbrew reklamowemu wpisowi na kiedyś bardzo dobrym i merytorycznym blogu, niczym specjalnym mnie nie zachwyciła.

Poświęcimy jej jednak osobny wpis i tam powiem o tym więcej. Obie znajdują się na Liście Światowego Dziedzictwa UNESCO. Kiedyś mieliśmy trzy takie budowle: w Głogowie, Świdnicy i właśnie w Jaworze. Pierwsza z nich nie przetrwała do naszych czasów. Świdnicka świątynia mnie nieco rozczarowała, ponieważ okazało się, że trwają w środku intensywne prace remontowe, które wręcz uniemożliwiają jej zwiedzanie. Do Jawora wybrałem się z kolegą, który oba kościoły już kiedyś widział i twierdził, że tutejszy jest znacznie bardziej autentyczny oraz trochę zaniedbany. Wcześniej zwiedziliśmy jaworski rynek, Zamek Piastowski (w którym nie ma co zwiedzać) oraz piękny kościół św. Marcina. Pogoda jak na końcówkę września była super, zapowiadał się kolejny piękny i słoneczny dzień. Chcieliśmy zjeść coś w restauracji, znajdującej się na terenie kompleksu ewangelickiego, ale kuchnia jeszcze nie pracowała. Zatem stwierdziliśmy, że udamy się zwiedzać i wrócimy do knajpki potem. Tak też uczyniliśmy.

Nieszczęśliwe dzieje Kościoła Pokoju w Głogowie

Zanim opowiemy Wam dzieje świątyni w Jaworze, chciałbym przeznaczyć kilka zdań na opowiedzenie historii tej z Głogowa. 25 grudnia 1652 roku odbyło się pierwsze nabożeństwo w nowym kościele. Wiernych - do posiadania własnej świątyni nie zniechęcił nawet fakt, że pierwszą ich budowę zniszczyła gwałtowna burza, w której czasie kościół się zawalił. Odbudowano go w 1655 roku. Niestety, pożar, jaki miał miejsce w 1758 roku, ponownie strawił świątynię. W roku 1773 wybudowano nowy kościół. Ten również nie przetrwał. Podczas oblężenia Głogowa w czasie II wojny światowej uległ częściowemu zniszczeniu wraz ze sporym fragmentem miasta. Ostatecznie rozebrano go w połowie lat sześćdziesiątych XX w.

Mimo sobotniego przedpołudnia było kilkoro zwiedzających. Bilety cegiełki na renowację wiekowej budowli kupujemy przy wejściu. Obowiązuje osobna opłata za fotografowanie, której Pan sprzedający wejściówki po prostu nie pobiera:). Zwiedzanie odbywa się samemu a z głośników płynie historia tego miejsca.

Powstanie kościoła pokoju w Jaworze było związanie z wojną trzydziestoletnią. Miasto było wyludnione po niej. Powołana w Jaworze Komisja Redukcyjna, w latach 1653 - 1654 zlikwidowała 327 ewangelickich Parafii, zaś duchownych i nauczycieli zmusiła do opuszczenia księstwa. W tej sytuacji dla Parafii ewangelickiej Jawora istotne było wybudowanie własnej świątyni. W dniu 3 września 1652 roku cesarz wyraził zgodę na budowę. Była jednak ona obwarowana pewnymi warunkami, o których Wam opowiemy w dalszej części tekstu.

Zwiedzanie Kościoła Pokoju w Jaworze

Kościół Pokoju w Jaworze zaczęliśmy zwiedzać od spaceru po parku go okalającym oraz podziwiania budowli z zewnątrz. Niezwykła konstrukcja miała stanąć na odległość strzału armatniego poza murami miasta. Budynek wyglądem nie mógł przypominać wcześniej stawianych świątyń i posiadać wieży. Do jego budowy zezwolono używać tylko materiałów nietrwałych: słomy, drewna, gliny, piasku. Lokalizacja kościoła poza murami miasta miała sugerować, że wyznanie ewangelickie egzystuje na marginesie życia społecznego, poza sferą życia miejskiego.

Dodatkowy warunek zakładał, że kościół miał być wzniesiony na koszt parafii ewangelickiej, co przy braku możliwości pokrycia wydatków na budowę było zasadniczym problemem. Z tego powodu trzech emisariuszy z Jawora udało się do protestanckich krajów, między innymi Niemiec i Danii. Powrócili po dwóch latach z kwotą 4600 talarów. W roku 1652 przygotowano pod budowę plac o powierzchni 1180 m2. Uroczysta inauguracja odbyła się 26 września 1652 roku. Budowę rozpoczęto 24 kwietnia 1654 roku położeniem kamienia węgielnego. Pracami kierował Albrecht von Saebisch, ten sam, który projektował głogowski kościół. Konstrukcję drewnianą wznosił z pomocnikiem majster ciesielski z Jawora - Andreas Gamper.

Na zebraną przez emisariuszy z Jawora kwotę 4600 talarów, zebranych na budowę świątyni, złożyły się datki następujących wspólnot protestanckich:

Budziszyna w wysokości 200 talarów;
Hamburga - w wysokości 100 talarów;
Kopenhagi - w wysokości około 200 talarów;
Polski - w kwocie około 250 talarów;
Augsburga - w kwocie 80 talarów;
Magdeburga - w kwocie 50 talarów;
Wrocławia - w kwocie około 400 talarów;

Ponadto kościoły wiejskie księstwa jaworskiego przekazały około 200 talarów, pozostałe kościoły na Śląsku zebrały około 700 talarów.

W dniu 23 grudnia 1655 roku w czwartą niedzielę adwentu ks. Christian Hoppe dokonał uroczystego poświęcenia świątyni modlitwą i Słowem Bożym. Nadano jej wezwanie Ducha św. Budowla mogła pomieścić 6000 osób w nawie głównej i dwóch nawach bocznych. Kościół szczęśliwie przetrwał II wojnę światową. Na uwagę zasługuje barokowe wyposażenie wnętrza: ołtarz, ambona i chrzcielnica. Po stronie północnej i południowej wzniesiono po cztery kondygnacje empor, których parapety zdobią obrazy ilustrujące Stary i Nowy Testament oraz pejzaże z zamkami i tarcze heraldyczne.

Rodzaj zwiedzania

Zwiedzanie standardowe

Zwiedzanie z przewodnikiem

Ceny biletów

Bilet normalny 10 zł, opłata za fotografowanie 5 zł

Bilet normalny 10 zł, opłata za fotografowanie 5 zł

Godziny otwarcia

1 kwietnia - 31 października
poniedziałek-sobota: 10:00-17:00.
niedziela i święta kościelne: 12:00-17:00.

1 kwietnia - 31 października
poniedziałek-sobota: 10:00-17:00.
niedziela i święta kościelne: 12:00-17:00.

Uwagi

1 listopada - 31 marca
zwiedzanie dla grup po uprzednim zgłoszeniu telefonicznym:

Dla zorganizowanych grup dzieci i młodzieży istnieje możliwość skorzystania z usług przewodnika po kościele (usługa ta zawarta jest w cenie wejścia)

Kościół Pokoju w Jaworze na filmie

Kościół Pokoju w panoramach (KLIK)

Galeria zdjęć (KLIK)

Jeżeli podobał Ci się nasz wpis oraz Kościół Pokoju w Jaworze a chciałbyś więcej informacji, zdjęć oraz filmów zapraszamy do wsparcia naszego bloga i polubienia naszego fejsbooka. Dziękujemy 🙂 🙂 🙂

ZAPRASZAMY PO WIĘCEJ NIESAMOWITEGO DOLNEGO ŚLASKA 🙂 🙂 🙂

# data[].attributes.attachment_link.title
Ewangelicki Kościół Pokoju w Jaworze - czy warto zwiedzić dolnośląskie UNESCO? - Stacja Bałkany

# data[].attributes.attachment_link.description
Kościół Pokoju w Jaworze był jednym z miejsc, które odwiedziliśmy podczas naszej jesiennej wędrówki po niesamowitym Dolnym Śląsku. Wcześniej miałem okazję zwiedzać Świdnicę i tamtejszą świątynię. Sama Świdnica, wbrew reklamowemu wpisowi na kiedyś bardzo dobrym i merytorycznym blogu, niczym specjalnym mnie nie zachwyciła. Poświęcimy jej jednak osobny wpis i tam powiem o tym więcej.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Możesz ocenić:
Jawor - Średniowieczny zamek książęcy, później rozbudowany

lbrzymia bryła zamku stoi w południowo-zachodnim krańcu starego miasta nad Nysą Szaloną. Jednak mimo, że Jawor jest przyjaźnie nastawiony do turystów - są tablice informacyjne i znaki kierujące do różnych zabytków, to próżno szukać informacji o zamku. Nic w tym dziwnego, bo w obecnym stanie warownia chluby miastu nie przynosi i widać że władze doszły do wniosku iż lepiej pomijać milczeniem jej istnienie. Jest to karygodne zaniedbanie, ale z drugiej strony fundusze potrzebne do restauracji tak potężnego obiektu musiałyby być ogromne. Dla chcącego nie ma jednak nic trudnego (vide sukcesywny remont klasztoru w Lubiążu), a z tego co wiem władze miasta nawet nie próbowały szukać prywatnego kupca czy pozyskać fundusze z UE.
Widzimy więc obiekt w połowie opuszczony, w połowie zamieniony na mieszkania i zajmowany przez jakieś warsztaty, magazyny, punktu usługowe a nawet instytucje publiczne. Całość jest szpetnie odrapana i przekształcona, wszędzie brud i śmieci, powybijane szyby etc. Idąc wzdłuż murów napotykamy na liczne drzwi i bramy, być może można by nimi wejść do środka, ale strach pomyśleć co lub kogo można tam spotkać...

Rezydencja godna cesarza

XVII-wieczna przebudowa dokonana przez starostę von Nostitza miała upodobnić zamek do rezydencji cesarskiej w Wiedniu. Trudno dziś stwierdzić na ile mu się to udało. Wiadomo, że długo nie cieszył się swoją rezydencją, bo wkrótce po zakończeniu prac zmarł. Zdążył jednak przenieść tu swoją bogatą bibliotekę, w tym rękopis "De revolutionibus orbium celestium" Mikołaja Kopernika, którą jednak po śmierci wywieziono do Pragi.

Należy pamiętać, że wielkość, a głównie wysokość zamku nie można uznać za w pełni oryginalną. Jest to skutek nadbudów i przekształceń budowli trwających od połowy XVIII wieku przez Prusaków. Utworzone przez nich więzienie zatarło ślady świetności dawnej rezydencji starostów z Czech i Austrii. O ponurej przeszłości przypomina pomnik na dziedzińcu, upamiętniający bojowniczki ruchu oporu z Francji i Norwegii zamordowane na zamku przez Niemców. O dziwo nie spotkałem się z żadnymi legendami o straszących ludzi zjawach i duszach zamęczonych tu więźniów.
Dzieje warowni były związane z Polską w sumie tylko przez 1,5 wieku, ale są o tyle ciekawie, że zaczynały się od wyjątkowo niewielkiej wieży mieszkalno-obronnej a zakończyły na wyjątkowo okazałym gmachu z kilkoma przybudówkami. Pierwotny budynek wieżowy miał wymiary zaledwie 6,3x7,6 m i zbudowany był z kamienia. Obok stał jeszcze drewniany budynek gospodarczy, a całość otoczona była fosą i wałem. Miejsce po tej wieży zostało zlokalizowane na dziedzińcu, przy wspomnianym pomniku. Grubość murów wynosiła tylko 65 cm. Jednak jeszcze w XIII wieku skromna siedziba została powiększona do rozmiarów 10x11m, a grubość muru wzrosła do 110 cm. Warownię otoczono też murem obwodowym, później wzbogaconym o fortyfikacje bastejowe. Dalszy stały rozwój zamku sprawił, że w II poł. XVI wieku plan całego założenia zyskał już podobny do dzisiejszego kształt nieregularnego trójkąta z wewnętrznym dziedzińcem i ośmioboczną wieżą, a ostateczny kształt nadano 100 lat później podczas przebudowy barokowej. Do zamku należały także tereny od wschodu (cześć ul. Zamkowej i Chrobrego) stanowiące Podzamcze, a z drugiej strony w dole (ul. Dąbrowskiego) rozplanowane były ogrody zamkowe, dziś to miejskie targowisko. Dalsze przebudowy, to jak już wspomniałem tylko zeszpecenia, nadbudowa istniejących budynków i dostawianie nowych od zewnątrz.
Prócz wysokiej wieży z zegarem, w bryle zamku można dostrzec 2 inne obiekty wieżopodobne - cylindryczna na dziedzińcu mieszcząca klatkę schodową i czworoboczna dobudówka na zewnątrz od północy. Nie znalazłem niestety bliższych informacji o nich. Wjazd prowadzi od wschodu przez podwójną bramę, ponieważ w XIX wieku skrzydło wschodnie poprzedzono parterową dobudówką z nową neogotycką bramą. Na przedłużeniu skrzydła zachodniego znajduje się wielka basteja nadająca nieco zadziorności smutnej bryle zamku - więzienia. Niegdyś miała ona dwie lub trzy kondygnacje naziemne, w całości przystosowane do prowadzenia ognia z broni palnej. Dziś jest ona podwyższona, otwory strzelnicze zamurowane, a od wschodu przylega piętrowy budynek, lecz widać wyraźnie charakterystyczny mocno wydłużony kształt, identyczny jak w bastei miejskiej zwanej"Zamkiem Anioła" znajdującej się przy szkole niedaleko rynku. Widać, że obie powstały w tym samym czasie (pocz. XVI w.) wg tego samego planu. W skrzydle zachodnim wyróżnia się jeszcze część z wielkimi oknami, będąca dawną kaplica zamkową. Wejście do tego skrzydła z dziedzińca prowadzi przez portal z 1656 r. W jednej z sal na piętrze znajduje się podobno oryginalne sklepienie z herbem księstwa jaworskiego.

Zamek na pocztówce z lat międzywojennych

Plan zamku wg J. Pilcha.
1 - brama wjazdowa w parterowej przybudówce z XIX w., 2 - baszta z klatką schodową, 3 - wieża zegarowa, 4- basteja, 5 - czworoboczna wieża, 6 - miejsce po pierwotnej wieży mieszkalno-obronnej, 7 - skrzydło zachodnie, 8 - skrzydło wschodnie, 9 - skrzydło północne, 10 - budynek dobudowany do bastei

Źródło: Leksykon Zamków w Polsce, L. Kajzer, S. Kołodziejski, J. Salm, Arkady 2002

Historia

ierwotna wieża mieszkalno-obronna z której powstał z czasem zamek, zbudowana została w I poł. XIII w., prawdopodobnie przez Radosława z Bolesławca. Była to niewielka strażnica przy brodzie na Nysie Szalonej.

Najstarszy widok miasta z 1562 r. Zamek jeszcze bez wieży stoi po lewej stronie, między dwiema bramami

1224 r. - pierwsza wzmianka o jaworskiej warowni i rycerzu Radosławie z Bolesławca, pełniącym funkcję kasztelana lub burgrabiego

1274 r. - Jawor stał się stolicą odrębnego księstwa wydzielonego z księstwa legnickiego przez Bolesława II Rogatkę dla syna Henryka V. Ówczesny zameczek został więc rozbudowany, być może stało się wraz z budową miejskich murów obronnych za panowania Bolka I w ostatniej dekadzie XIII wieku. Książę ten scalił swoje ziemie w rozległe księstwo świdnicko-jaworskie

przełom XIII i XIV w. - zastąpienie dawnych fortyfikacji (fosa i wał) zamku murem obronnym. Warownia na pewno posiadała wtedy dwa budynki

1301 r. - kolejnym księciem świdnicko-jaworskim został Bernard, syn Bolka I. Główną jego siedzibą był jednak Lwówek

1312 r. - po ponownym wydzieleniu księstwa jaworskiego dla Henryka I, władca ten panował już w miejscowym zamku

1346 r. - po śmierci Henryka I, zjednoczonym ponownie księstwem świdnicko-jaworskim władał jego bratanek Bolko II Mały

od 1392 r. - po śmierci małżonki Bolka II - Agnieszki (Agnes) księstwo przeszło pod rządy czeskie. Znany jest pierwszy starosta zamku - Benesz z Chuśnika

1393 r. - w zamku odbyło się pierwsze posiedzenie sejmu prowincjonalnego

1408 r. - zakończono rozbudowę obiektu przez króla Czech Wacława IV. Wzniesiono m.in. typowy dla śląskich warowni podłużny piętrowy budynek mieszkalny od strony zachodniej o wymiarach 10x25m. Prawdopodobnie powstały też murowane zaczątki skrzydeł, które później zamknęły dziedziniec ze wszystkich stron

Panorama Jawora na miedziorycie z poł. XVIII w. Zamek oznaczony jako 5, między ratuszem (4), a kościołem św. Marcina (6)

Powiększenie fragmentu z zamkiem

Bunt na zamku

15 maja 1527 roku w zamku doszło do głośnej awantury wywołanej przez chłopów z pobliskich Piotrowic. Domagali się oni uwolnienia protestanckiego kaznodziei, którego aresztowano z rozkazu starosty Hansa von Zedlitza. Chłopi wdarli się do komnaty starosty i pobili zarówno jego jak i służbę. Prowodyrów zajścia ścięto w Świdnicy, reszta napastników ocalała dzięki wstawiennictwu burmistrza miasta. Mieszkańcy Piotrowic musieli się jednak ukorzyć przed starostą, idąc na klęczkach ze świecami w rękach od bramy strzegomskiej aż do zamku błagając o wybaczenie. Za karę nie mogli też używać sprawnych, naostrzonych noży przez okres 10 lat, stąd powiedzenie "ostry jak piotrowicki nóź".

1427 r. - pod Jawor podeszli Husyci. Zniszczyli okolicę, ale dobrze ufortyfikowanego miasta z zamkiem nie odważyli się zaatakować. Sytuacja powtórzyła się 2 lata później

1459 r. - w zamku gościł król Czech Jerzy z Podiebradu

1488 r. - wzmianka w ówczesnym dokumencie o kaplicy zamkowej pw. św. Jadwigi z dwoma ołtarzami

po 1510 r. - rozbudowa fortyfikacji miejskich oraz zamkowych. Warownię przystosowano do użycia broni palnej. Prócz fortyfikacji bastejowych otaczających zamek, powstała również zachowana do dziś w przekształconej postaci basteja na przedłużeniu skrzydła zachodniego

1527 r. - Jawor wraz całym Śląskiem przeszedł pod władanie austriackie ( Habsburgów)

1572 - zakończono przebudowę warowni w stylu renesansowym, m.in. wybudowano wysoką wieżę i powiększono istniejące budynki. Na zamku gościł elektor saski Albrecht von Wettin

1587 r. - na zamku podejmowano księcia legnickiego wraz z małżonką

1648 r. - podczas wojny 30-letniej zamek uległ spaleniu wraz z prawie całym miastem podczas odbijania go z rąk szwedzkich przez Austriaków

1656 r. - kolejne zniszczenia podczas wielkiego pożaru

lata 1663-65 - ówczesny starosta - baron Otto von Nostitz odbudował i rozbudował w stylu barokowym zamek, a raczej już rezydencję starościńską. Wieża wzbogaciła się o zegar

Fragment przedwojennej pocztówki z widokiem na centrum miasta i zamek od północy

1667 r. - teren należący do zamku został uszczuplony. Miasto odkupiło od starosty całe podzamcze wraz z ogrodami

1687 r. - w zamku nocowała królowa Marysieńska Sobieska, będąc w drodze do Cieplic, gdzie udawała się na leczenie

1746 r. - po przejęciu Jawora przez Prusy, Fryderyk II nakazał urządzić w zamku szpital dla obłąkanych, a następnie główne więzienie Dolnego Śląska. Przez następne 100 lat obiekt został znacznie przekształcony, szczególnie wnętrza. Skrzydła wschodnie i zachodnie nadbudowano a przed wjazdem dodatkowo postawiono parterową przybudówkę z neogotycką bramą, przez która wchodzi się odtąd na dziedziniec, przebudowano południową część zamku, podwyższając ją i urządzając tam dalsze cele więzienne. Wieża zegarowa została wzniesiona na nowo w 1751 r., prawdopodobnie w celu lepszej kontroli więźniów

lata 1888-1945 - więzienie w zamku przeznaczone zostało tylko dla kobiet

po 1945 - po wojnie zamek był zakładem pracy przymusowej

2004 r. - powstało Stowarzyszenie Zamek Piastowski, ale efektów jego działań jak dotąd nie widać

Fragment przedwojennej pocztówki z widokiem na centrum miasta i zamek od wschodu

Wolny na dziedziniec.

Położenie i dojazd

Centralno - północna część woj. dolnośląskiego. 17 km na południe od Legnicy. Zobacz na mapie.
Dojazd MPK nr 14 z Legnicy, PKS-em z Legnicy, Wrocławia, Wałbrzycha, Głogowa oraz prywatnym busem z Bolkowa lub Wrocławia.
Zamek stoi w południowo zachodnim krańcu dawnego Jawora, ok. 300 metrów od ratusza. Tuż obok jest przystanek PKS i duży parking przy drodze do Jeleniej Góry, ale nie warto od razu uciekać z miasta, bo rynek i zabytki Jawora są naprawdę warte oglądnięcia.

Współrzędne geograficzne:

format D (stopnie): N 51.04986667°, E 16.19075278° N 51° 2.9920002', E 16° 11.4451668'
format DM (stopnie, minuty):
format DMS (stopnie, minuty, sekundy): N 51° 02' 59.52'', E 16° 11' 26.71''

Pobieżne oglądnięcie z obejściem dookoła zajmuje ok. 30 min.

Pacak Piotr - Kalendarium Historii Jawora

Chorowska Małgorzata - Rezydencje średniowieczne na Śląsku. Zamki, pałace, wieże mieszkalne

Guerquin Bohdan - Zamki w Polsce

Guerquin Bohdan - Zamki śląskie

Kajzer Leszek, Kołodziejski Stanisław, Salm Jan - Leksykon zamków w Polsce

Mazurska Teresa, Rachwalski Eugeniusz, Załęski Jerzy - Zamki Dolnego Śląska

Klikając w zdjęcie otrzymasz jego powiększenie w nowym oknie. Okno to można zamknąć kliknięciem w dowolny punkt POZA zdjęciem.

Jawor - Hotel Jawor, ul. Staszica 10, tel. (0..76) 871-06-24

Jawor - Hotel Sportowy, ul. Parkowa 7, tel. (076) 870-21-41

Jawor - Motel, ul. Dąbrowskiego 15, tel. (076) 870-29-39

Jawor - Internat przy PCKZ, ul. Starojaworska 7, tel. (076) 870-28-39

Jawor - Camping, ul. Myśliborska 15, tel. (076) 870-38-13

Proponujemy wyszukanie noclegu w opisywanej miejscowości lub jej okolicy w serwisach noclegowych. Oferty cenowe online są zwykle atrakcyjniejsze niż rezerwacje telefoniczne!

Miniforum

Zapraszam do przesyłania swoich wypowiedzi i komentarzy odnośnie opisywanego zamku. Ukazują się one na stronie od razu po wpisaniu do formularza.

Ostatnie wpisy

Re: Brakuje zdjęcia w Historii Autor: zamki.res.pl Data: 2016-05-05 13:30:06

Brakuje zdjęcia w Historii Autor: Anonim Data: 2016-05-05 11:58:41

W kodzie strony wkradł się błąd i niestety nie wyświetla się zdjęcie "Rekonstrukcja lub stary widok zamku jawor" z podpisem "Najstarszy widok miasta z 1562 r. Zamek jeszcze bez wieży stoi po lewej stronie, między dwiema bramami" -
http://zamki.res.pl/foto10/jawor-r3.jpg

znane Autor: Anonim Data: 2012-01-08 22:34:23

piekne miasteczko turystyczne ,tylko trzeba zainwestowac.,zreszta moje rodzinne.

Powrót do strony startowej

﻿

(c) 2001-2019 BD - KONTAKT - POLITYKA PRYWATNOŚCI
Wszelkie prawa do własnych zdjęć i tekstów zastrzeżone, nie mogą być one wykorzystywane bez mojej zgody. Nie udzielam pozwolenia na kopiowanie opisów.

# data[].attributes.attachment_link.title
Jawor 🏰 Średniowieczny zamek książęcy, później rozbudowany |Polskie zamki i dwory obronne

# data[].attributes.attachment_link.description
Możesz ocenić: Jawor - Średniowieczny zamek książęcy, później rozbudowany lbrzymia bryła zamku stoi w południowo-zachodnim krańcu starego miasta nad Nysą Szaloną. Jednak mimo, że Jawor jest przyjaźnie nastawiony do turystów - są tablice informacyjne i znaki kierujące do różnych zabytków, to próżno szukać informacji o zamku.

# data[].attributes.body
http://www.ecmen.jawor.pl/aktualnosci

# data[].attributes.body
http://www.muzeumjawor.pl/index75.html

# data[].attributes.body
http://www.mbp.jawor.pl/

# data[].attributes.attachment_link.title
Historia Kościoła Pokoju w Jaworze = Geschichte der Friedenskirche zu Jauer - Cyfrowy Dolny Śląsk

# data[].attributes.attachment_link.title
Jawor : pradzieje i średniowiecze - Cyfrowy Dolny Śląsk

# data[].attributes.headline
Dzieje parafii rzymsko-katolickiej i kościoła Św. Marcina w Jaworze : (1242-1992) 

# data[].attributes.subject
Dzieje parafii rzymsko-katolickiej i kościoła Św. Marcina w Jaworze : (1242-1992) 

# data[].attributes.attachment_link.title
Dzieje parafii rzymsko-katolickiej i kościoła Św. Marcina w Jaworze : (1242-1992) - Cyfrowy Dolny Śląsk

# data[].attributes.headline
Dzieje szkolnictwa jaworskiego od średniowiecza do współczesności 

# data[].attributes.subject
Dzieje szkolnictwa jaworskiego od średniowiecza do współczesności 

# data[].attributes.attachment_link.title
Dzieje szkolnictwa jaworskiego od średniowiecza do współczesności - Cyfrowy Dolny Śląsk

# data[].attributes.headline
Dzieje oświaty i kultury w Jaworze : (rys historyczny) 

# data[].attributes.subject
Dzieje oświaty i kultury w Jaworze : (rys historyczny) 

# data[].attributes.attachment_link.title
Dzieje oświaty i kultury w Jaworze : (rys historyczny) - Cyfrowy Dolny Śląsk

# data[].attributes.headline
Dzieje rzemiosła w Jaworze : przyczynek do dziejów miasta [Dokument elektroniczny] 

# data[].attributes.subject
Dzieje rzemiosła w Jaworze : przyczynek do dziejów miasta [Dokument elektroniczny] 

# data[].attributes.attachment_link.title
Dzieje rzemiosła w Jaworze : przyczynek do dziejów miasta [Dokument elektroniczny] - Cyfrowy Dolny Śląsk

# data[].attributes.headline
Jawor = Jauer : dzieje i zabytki = seine Gesichte und Denkmäler 

# data[].attributes.subject
Jawor = Jauer : dzieje i zabytki = seine Gesichte und Denkmäler 

# data[].attributes.attachment_link.title
Jawor = Jauer : dzieje i zabytki = seine Gesichte und Denkmäler - Cyfrowy Dolny Śląsk

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Tytuł: Jawor od A do Z. T. 1, A-Ł

Kolekcje, do których przypisany jest obiekt:

Data ostatniej modyfikacji:

2020-05-08

Data dodania obiektu:

2011-12-16

Liczba wyświetleń treści obiektu:

295

Wszystkie dostępne wersje tego obiektu:

http://jbc.jelenia-gora.pl/publication/6515

Wyświetl opis w formacie RDF:

RDF

Wyświetl opis w formacie OAI-PMH:

OAI-PMH

# data[].attributes.attachment_link.title
Jawor od A do Z. T. 1, A-Ł - Cyfrowy Dolny Śląsk

# data[].attributes.attachment_link.description
Tytuł: Jawor od A do Z. T. 1, A-Ł Kolekcje, do których przypisany jest obiekt: Data ostatniej modyfikacji: 2020-05-08 Data dodania obiektu: 2011-12-16 Liczba wyświetleń treści obiektu: 295 Wszystkie dostępne wersje tego obiektu: http://jbc.jelenia-gora.pl/publication/6515 Wyświetl opis w formacie RDF: RDF Wyświetl opis w formacie OAI-PMH: OAI-PMH

# data[].attributes.attachment_link.title
Jawor od A do Z. T. 2, M-Z - Cyfrowy Dolny Śląsk

# data[].attributes.headline
Jawor od zarania dziejów do roku 1263 [Dokument elektroniczny] 

# data[].attributes.subject
Jawor od zarania dziejów do roku 1263 [Dokument elektroniczny] 

# data[].attributes.attachment_link.title
Jawor od zarania dziejów do roku 1263 [Dokument elektroniczny] - Cyfrowy Dolny Śląsk

# data[].attributes.headline
Księstwo Jaworskie i jego stolica : (1264-1392) [Dokument elektroniczny] 

# data[].attributes.subject
Księstwo Jaworskie i jego stolica : (1264-1392) [Dokument elektroniczny] 

# data[].attributes.attachment_link.title
Księstwo Jaworskie i jego stolica : (1264-1392) [Dokument elektroniczny] - Cyfrowy Dolny Śląsk

# data[].attributes.headline
Materiały do historii jaworskiej służby zdrowia w latach 1945-1995 

# data[].attributes.subject
Materiały do historii jaworskiej służby zdrowia w latach 1945-1995 

# data[].attributes.attachment_link.title
Materiały do historii jaworskiej służby zdrowia w latach 1945-1995 - Cyfrowy Dolny Śląsk

# data[].attributes.headline
Szpital Rejonowy im. Henryka Dobrzyckiego w Jaworze = Henryk-Dobrzycki-Kraankenhaus in Jauer 

# data[].attributes.subject
Szpital Rejonowy im. Henryka Dobrzyckiego w Jaworze = Henryk-Dobrzycki-Kraankenhaus in Jauer 

# data[].attributes.attachment_link.title
Szpital Rejonowy im. Henryka Dobrzyckiego w Jaworze = Henryk-Dobrzycki-Kraankenhaus in Jauer - Cyfrowy Dolny Śląsk

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Tytuł: Zamek piastowski w Jaworze

Kolekcje, do których przypisany jest obiekt:

Data ostatniej modyfikacji:

2020-05-08

Data dodania obiektu:

2012-06-19

Liczba wyświetleń treści obiektu:

149

Wszystkie dostępne wersje tego obiektu:

http://jbc.jelenia-gora.pl/publication/8742

Wyświetl opis w formacie RDF:

RDF

Wyświetl opis w formacie OAI-PMH:

OAI-PMH

# data[].attributes.attachment_link.title
Zamek piastowski w Jaworze - Cyfrowy Dolny Śląsk

# data[].attributes.attachment_link.description
Tytuł: Zamek piastowski w Jaworze Kolekcje, do których przypisany jest obiekt: Data ostatniej modyfikacji: 2020-05-08 Data dodania obiektu: 2012-06-19 Liczba wyświetleń treści obiektu: 149 Wszystkie dostępne wersje tego obiektu: http://jbc.jelenia-gora.pl/publication/8742 Wyświetl opis w formacie RDF: RDF Wyświetl opis w formacie OAI-PMH: OAI-PMH

# data[].attributes.headline
Zarys historii Liceum Ogólnokształcącego w Jaworze 

# data[].attributes.subject
Zarys historii Liceum Ogólnokształcącego w Jaworze 

# data[].attributes.attachment_link.title
Zarys historii Liceum Ogólnokształcącego w Jaworze - Cyfrowy Dolny Śląsk

# data[].attributes.attachment_link.title
Z dziejów jaworskiego ratusza - Cyfrowy Dolny Śląsk

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Mizgalski, Jerzy Wybór fotografii: Ewa Prończuk, Hanna Rajber, Henryk Albert Archiwizacja materiałów: Edward Odoner, Piotr Piluk Współpraca przy kwerendzie: Magdalena Borkowska Tłumaczenie streszczeń: Małgorzata Jatkowska (angielski), Jacob Weitzner (jidysz)

# data[].attributes.attachment_link.title
Żydzi w Jaworze = Židé v Jaworu - Cyfrowy Dolny Śląsk

# data[].attributes.attachment_link.description
Mizgalski, Jerzy Wybór fotografii: Ewa Prończuk, Hanna Rajber, Henryk Albert Archiwizacja materiałów: Edward Odoner, Piotr Piluk Współpraca przy kwerendzie: Magdalena Borkowska Tłumaczenie streszczeń: Małgorzata Jatkowska (angielski), Jacob Weitzner (jidysz)

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Projekt Cyklostrady Dolnośląskiej oparty jest o sieć głównych tras rowerowych obejmujących swoim zasięgiem cały region, łącząc się również z trasami rowerowymi po stronie czeskiej i niemieckiej. Jej długość to ponad 1800 km, a całkowity koszt przekroczy 850 milionów złotych. Na mapie połączeń Cyklostrady nie zabrakło naszego miasta.
- Jest to ważny projekt dla Jawora, ponieważ połączy nasze miasto z siecią dolnośląskich dróg rowerowych. W 2020 roku latem osobiście podpisałem m.in. z Cezarym Przybylskim - Marszałkiem Województwa Dolnośląskiego stosowny list intencyjny, mówiący o utworzeniu ścieżki rowerowej Jawor - Malczyce. Cyklostrada rowerowa w jeszcze większym stopniu połączy nasze miasto z malowniczymi terenami regionu. To pokazuje, że w tym zakresie myślimy w jednym kierunku. Cieszy mnie bardzo, że Jawor został ujęty w planach Województwa Dolnośląskiego - podkreśla burmistrz Emilian Bera.

źródło: UM Jawor

# data[].attributes.attachment_link.title
Jawor na mapie Cyklostrady Dolnośląskiej - FaktyJawor

# data[].attributes.attachment_link.description
Projekt Cyklostrady Dolnośląskiej oparty jest o sieć głównych tras rowerowych obejmujących swoim zasięgiem cały region, łącząc się również z trasami rowerowymi po stronie czeskiej i niemieckiej. Jej długość to ponad 1800 km, a całkowity koszt przekroczy 850 milionów złotych. Na mapie połączeń Cyklostrady nie zabrakło naszego miasta.

# data[].attributes.attachment_link.description
Pierwszym operatorem kamery filmowej w Jaworze oraz montażystą był Janusz Kredoszyński, Józef Noworól wraz z zespołem tworzyli fundamenty jaworskiego dziennikarstwa, którego okiem była kamera prowadzona przez P. Kredoszyńskiego. Najmilsze wspomnienie może być takie: Krystyna Czubówna - to nazwisko lektora -znane, cenione i lubiane. Jak się okazuje, jaworzanie nie gęsi i swojego lektora mają.