# data[].attributes.body
Hallo! Mijn naam is Nele. Vorig jaar studeerde ik af als leerkracht Nederlands - Handel-Burotica. Vanaf oktober kon ik aan de slag als leerkracht in de OKAN-klassen op de Provinciale Technische School in Maasmechelen.

OKAN staat voor "onthaalklas voor anderstalige nieuwkomers". De leerlingen zijn tussen de twaalf en de achttien jaar oud. De bedoeling van deze klassen is om anderstaligen Nederlands te leren en ze te leren integreren in ons land. Een hele uitdaging, maar wel superleuk en interessant.

Onze school staat bekend als een echte jongensschool. Het is dan ook eerder een vakschool. De PTS bestaat vooral uit leerlingen met een migratieachtergrond. Belgen vind je er bijna niet. Openstaan voor andere culturen is dan ook een must.

Tijdens de vorige inspectie is de PTS gebuisd op de vakken Techniek en Nederlands. Er moeten dus nog veel dingen veranderen op onze school.

# data[].attributes.headline
Actie 1: Wat zeggen buren, ouders en vooral ook mensen buiten het onderwijs over hoe ze naar onderwijs kijken?

# data[].attributes.subject
Actie 1: Wat zeggen buren, ouders en vooral ook mensen buiten het onderwijs over hoe ze naar onderwijs kijken?

# data[].attributes.body
Na de tweede sessie van deze module, kregen we een huistaak. Als eerste actie nam ik een interview af met drie personen die niet in het onderwijs staan. Dit deed ik om een beter zicht te krijgen op de visie op het onderwijs van "buitenstaanders".

Conclusie
Vroeger was de relatie tussen de leerkracht en de leerling helemaal anders. Ik heb de indruk dat leerlingen zelfs bang waren voor de leerkracht (inclusief voor hun ouders). Langs de andere kant hebben buitenstaanders nu de indruk dat de leerlingen minder respect hebben voor hun leerkrachten. Ik zie dit niet zo. Ik vind niet dat je leerlingen voor de kleinste fout moet straffen. Leerlingen hebben ruimte nodig om te groeien en mogen dus ook fouten maken. Wanneer er echt iets niet door de beugel kan, ga ik in dialoog met de leerling.

# data[].attributes.body
Als huiswerk ben ik verschillende dialogen aangegaan om zo een beter zicht te krijgen op waar collega's nog groeimogelijkheden zien.

Conclusie
Onze school bestaat 90% uit leerlingen met een migratieachtergrond. Hun moedertaal is niet Nederlands. Hierdoor zijn er een pak leerlingen die een taalachterstand hebben. Het is heel moeilijk om hen bij te werken in de klas, zeker de ex-OKAN-leerlingen. Daarom zou het fijn zijn als er een taalondersteuner op school was die deze leerlingen meer van onze taal kan bijbrengen.

In de OKAN-klassen weten veel leerlingen niet hoe ze moeten studeren. Voor de leerlingen in de dagschool wordt er begeleide avondstudie voorzien. Het is misschien een idee om dit ook te organiseren voor de OKAN-leerlingen.

# data[].attributes.headline
Actie 3: Taalondersteuning in de eerste graad

# data[].attributes.subject
Actie 3: Taalondersteuning in de eerste graad

# data[].attributes.body
Naar aanleiding van mijn conclusies uit mijn vorige actie, ben ik naar de leerlingenbegeleider gestapt. Ik heb deze conclusie voorgelegd. Op de cel van de verschillende graden is dit 'probleem' ook op tafel gelegd.

Aangezien ik 16 uren werkte, ben ik nu ook aangesteld om 4 uren taalondersteuning per week te doen. Ik test de leerlingen op welk taalniveau ze zitten en op basis van hun behoeften bied ik dan oefeningen en andere ondersteuningsmaatregelen aan.

Concreet voorbeeld van taalondersteuning
Er is een groepje van vier leerlingen in de 1B-klas die oorspronkelijk OKAN-onderwijs gevolgd hebben. Ik heb bij hen een dictee afgenomen en op basis van de resultaten krijgen ze extra oefeningen ter ondersteuning. Na vier weken heb ik iedere leerling opnieuw getest om te zien of hun Nederlands er al op vooruitgegaan is. Op basis van de nieuwe resultaten krijgen de leerlingen weer nieuwe oefeningen.
Naast deze oefeningen krijgen de leerlingen tijdens deze les ook de kans om vragen te stellen over de leerstof waar ze nu mee bezig zijn in de klas. Op iedere klassenraad wordt er gepolst of de leerkrachten een evolutie merken op vlak van taal tijdens de les.

Conclusie: bij de leerlingen die echt willen bijleren zien we een positieve evolutie. Bij de leerlingen die met een motivatieprobleem zitten zien we ook een evolutie, maar minder sterk. De volgende leervraag is nu hoe we deze leerlingen ook gemotiveerd krijgen om te leren.

# data[].attributes.headline
Actie 4: Het droomtoekomstbeeld van de OKAN-leerlingen

# data[].attributes.subject
Actie 4: Het droomtoekomstbeeld van de OKAN-leerlingen

# data[].attributes.body
Hoe kunnen wij bijdragen aan het droomtoekomstbeeld van de OKAN-leerlingen? + link met VUCA-wereld

De leerlingen uit de OKAN-klassen kregen de opdracht om een collage te maken over hun droomtoekomstbeeld. Wat willen zij graag bereiken? Wat zien ze in de toekomst graag gebeuren? Wat is hun grootste droom. Hieronder vind je de verschillende collages.

Een eerste item dat aan bod komt, is respect. Respect hebben voor elkaar, respect hebben voor onszelf en voor anderen, maar ook voor materiaal. Dit is een waarde die we op school hoog in het vaandel dragen. Het is een deel van onze visie. Het is belangrijk dat deze waarde ook doorgegeven wordt aan de leerlingen. Ik, maar ook mijn andere collega's proberen deze waarde zoveel mogelijk door te geven tijdens de lessen. Ik geef bijvoorbeeld godsdienst en lezen. Ik betrek zoveel mogelijk de actualiteit bij de lessen en ga in dialoog met de leerlingen.

Voorbeeld:
Tijdens de les godsdienst neem ik een krantenartikel mee over Suitsupply. Suitsupply is een kledingwinkel die een nieuwe reclame uitbracht met daarin kussende mannen. Ik doe een klasgesprek met de leerlingen.
- "Wat vind jij van deze reclame?"
- "Zou jij nog gaan winkelen in deze winkel? Waarom wel/niet?"
- "Wordt homoseksualiteit geaccepteerd binnen jouw religie?"
- "Op welke manier wordt er omgegaan met homoseksualiteit binnen jouw religie?"

Hierna laat ik een oud-klasgenoot van me getuigen. Hij is van Marokkaanse origine en is homo. Hij durfde dit vroeger toen ik bij hem in de klas zat niet te vertellen aan zijn familie. Zijn broer is er uiteindelijk achtergekomen omdat hij een bericht kreeg van zijn toemalige vriend. Toen mijn oud-klasgenoot toen thuiskwam, werd hij in elkaar geslagen door zijn broer. Zijn familie (behalve zijn mama) heeft hem verstoten. Ze willen niets meer met hem te maken hebben.
(artikel: https://www.rtlnieuws.nl/editienl/artikel/3868681/suitsupply-verliest-veel-volgers-met-homo-reclame-ze-gaan-voor-het)

Door de leerlingen in contact te brengen met echte situaties en door in dialoog met hen te gaan, wil ik hen respect bijbrengen. Ze leren van elkaar bij en kennen elkaar hierdoor beter.

In de OKAN-klassen hebben de leerlingen veel respect voor elkaar en voor anderen. Hier wordt niet alleen in de klas aan gewerkt, maar ook op schoolniveau. Er worden namelijk verschillende themadagen georganiseerd (bijvoorbeeld: een uitstap naar het natuurhulpcentrum). In de dagschool is dit een ander verhaal. Hier zie ik dan ook nog een grote uitdaging aangezien ik hier ook een paar uurtjes lesgeef.

Een tweede item is 'leven'. De leerlingen willen hier graag een nieuw leven opbouwen. Sommige leerlingen zijn gevlucht, andere leerlingen komen hier wonen omdat hun ouders hier werk hebben gevonden. Wij kunnen als schoolteam de leerlingen hierin op verschillende manieren ondersteunen. Onze eerste taak is natuurlijk om hen de taal bij te brengen. Wanneer de leerlingen de taal eenmaal onder de knie hebben, is het al een pak gemakkelijker om een nieuw bestaan op te bouwen. We moeten hen blijven motiveren om naar school te komen en hen proberen in te burgeren in ons land.

Ten tweede is het ook belangrijk dat we een luisterend oor bieden. Wat hebben de leerlingen nodig? Waar zitten de leerlingen mee? Het is fijn dat de leerlingen weten op wie ze kunnen terug vallen. Het is voor hen heel moeilijk om mensen te vertrouwen, maar het is toch belangrijk dat ze dit kunnen. Dit kan op klasniveau door een veilig klasklimaat te creëren. Een klas waar het niet erg is als je eens een fout maakt, waar je vragen mag stellen, waar je vanalles mag uitproberen,.... Ook hier is het belangrijk dat we als team werken.

Een derde item dat aan bod komt, is dat ze willen dat iedereen gelijk behandeld wordt. Voor mij hangt dit item samen met de 'Globalisering' die volgens Linda Gratton samenhangt met de VUCA-wereld.

De VUCA-wereld is een wereld waarin alles snel verandert. Hierdoor is er een grote onderzekerheid. We leven in een complexe en vage wereld. Volgens Gratton is er een opkomst van een onderklasse in verschillende regio’s- mensen die geen aansluiting vinden. Veel OKAN-leerlingen vinden geen aansluiting in deze wereld. Dit komt vooral door het eerste punt (respect) dat ik aangehaald heb. Wanneer je het gevoel hebt dat je niet gerespecteerd wordt, kan je in mijn ogen geen/moeilijk aansluiting vinden in deze complexe wereld. "Iedereen gelijk behandelen" is dan ook een waarde die opnieuw moet meegegeven worden op klasniveau, maar ook op schoolniveau en zelfs buiten de school. Binnen het vak godsdienst (OKAN) worden er verschillende thema's aangereikt waarbij "iedereen gelijk behandelen" aan bod komt.
Voorbeelden van thema's: verschillende gezinsvormen (samengesteld gezin, klassiek gezin, gezin met twee mama's en papa's), mensen die anders zijn (mensen met een beperking, homoseksualiteit,...).

Er zijn ook veel leerlingen die een goede job willen in de toekomst. Uiteraard is het hier belangrijk dat we de leerlingen zoveel mogelijk leren. Ook vervolgschoolcoaching is hier belangrijk. Wanneer de leerlingen het OKAN-traject doorlopen hebben, komen de meesten in het 'echte' onderwijs terecht. Het is belangrijk dat we een zicht hebben op wat de leerlingen kennen en kunnen en wat hun capaciteiten zijn.

Om de zes weken krijgen de leerlingen een rapport. Indien ze op alle/de meeste vakken geslaagd zijn, mogen ze naar de volgende groep. In OKAN zijn er de volgende groepen:
- ALFA: hier leren de leerlingen die ons alfabet nog niet kennen lezen en schrijven.
- E-klas: de leerlingen verwerven woordenschat aan de hand van verschillende thema's.
- D-klas: vanaf deze fase start de taalvaardigheid. Hier ligt ook een grotere focus op het spreken. Vanaf deze fase worden alle vaardigheden getest en ligt het niveau steeds hoger.
- C-klas
- B-klas
- A-klas

De leerlingen hoeven niet alle klassen doorlopen te hebben. De keuze ligt steeds bij de ouders. Wanneer het  team merkt dat de leerling veel meer kan dan wij aanbieden, krijgt de leerling optie-uren in het 'gewone' onderwijs bij ons op school. De leerling krijgt dan bijvoorbeeld de kans om extra uren wiskunde te volgen in een 'gewone' klas. Dit wordt goed opgevolgd door het lerarenteam.

Tegen het einde van het schooljaar krijgen de klassen ook een infosessie 'Wat na OKAN?'. Dit is een algemene uitleg over welke mogelijkheden er zijn na de OKAN-klas. De leerlingen komen individueel op gesprek. Er wordt gepolst naar zijn/haar interesses. Op basis daarvan gaan de vervolgschoolcoaches op zoek naar een gepaste richting die hij/zij volgend jaar kan volgen. In de laatste weken van het schooljaar krijgen de leerlingen de kans om drie weken les te volgen/te werken bij de richting die/het werk dat ze graag willen doen. We werken dan nauw samen met de leerkrachten/werkgever bij wie de leerlingen les volgen/werken. Zij krijgen een soort evaluatiepapier waar ze hun bevindingen opschrijven. Zou de leerling volgend jaar kunnen meevolgen in die klas? Zou de leerling volgend jaar dit werk kunnen uitoefenen? Wat verloopt er nog moeilijk? Na die drie weken komen de leerlingen opnieuw op gesprek om de 'stage' te overlopen. Wat vond de leerling zelf van de les/het werk dat hij/zij gevolgd/gedaan heeft? Ik vind dat dit zeer goed opgevolgd wordt. De leerlingen kunnen ook altijd bij de vervolgschoolcoaches/de leerkrachten terecht voor vragen.

Ook 'Familie' is een item dat je veel kan terugzien op de collages. Dit hangt samen met het item 'Demografie'. Doordat veel leerlingen zijn moeten vluchten zijn er veel minderjarigen die hun familie hebben moeten achterlaten of zijn kwijtgeraakt. Dit komt overeen met het punt 'toename globale migratie naar de stad en van land naar land – isolement en uiteenvallen van families en gemeenschappen'. Doordat de leerlingen gevlucht zijn, is hun familie uiteengevallen. Als school kunnen we een luisterend oor bieden aan de leerlingen.

# data[].attributes.body
Lesgeven in een OKAN-klas is zoals ik al eerder zei een uitdaging. De uitdaging werd nog groter wanneer S. de OKAN-klas binnenstapte. S. is een leerling uit Italië. Hij start in de E-klas (de klas na de alfabetiseringklas).

Tijdens de cel van OKAN, krijgen we meer uitleg over S.. Blijkt dat hij een mentale beperking heeft. Hij sprak pas toen hij drie jaar was. In Italië kreeg hij steeds een op een begeleiding. Dit kunnen wij hem (jammer genoeg) niet bieden. Hij sprak zelden tot nooit in zijn eigen taal.

Er zijn veel collega's die S. liever niet op onze school zien. Hij hoort thuis in het BUSO. Toch zal S. eerst de taal moeten leren, anders kunnen ze in het BUSO ook niet verder met hem. Collega's willen hem geen kans geven omdat hij niet mee kan met de rest.

Ik geef het vak 'Lezen' aan S.. De leerlingen worden hier gequoteerd op technisch en begrijpend lezen. Omdat hij niet hardop leest, kan ik hem hierop geen punten geven. Daarom besluit ik om aangepaste toetsen voor S. te maken die beter aansluiten bij zijn onderwijsbehoeften.

Hij krijgt bij andere vakken steeds slechte toetsen terug, omdat mijn collega's niet differentiëren op de maat van S.. Ze zijn verwonderd wanneer ze S. zijn punten voor lezen zien. "Spreekt hij bij jou dan wel?".

Vanuit de visie van 'Waarderend leren' besloot ik om toetsen te maken op maat van S.. Ik waardeer wat hij wel al kan en dit probeer ik te versterken. Daarnaast probeer ik aan te sluiten bij zijn zone van naaste ontwikkeling door steeds een moeilijkere oefening aan te bieden. Hij wil nog steeds niet hardop lezen in de klas, ook niet als hij alleen in de klas is. Daarom krijgt hij alternatieve oefeningen die u in de bijlage kan vinden.

Ik ga iedere les steeds verder op wat hij de vorige les al kon. Dankzij de vooruitgang die S. bij mij boekt, zijn andere collega's ook bereid om aangepaste opdrachten en toetsen voor S. te maken. Het welbevinden van S. gaat er sindsdien duidelijk op vooruit.

05/12/2018
Ondertussen krijgt S. twee uur per week individuele begeleiding van KIDS in Hasselt.

# data[].attributes.body
Ik geef nu voor de tweede keer het vak 'Lezen' in de E-klas. De OKAN-leerlingen zijn bij ons ingedeeld op vlak van taalniveau. Een leerling die de leerstof van de E-klas beheerst, mag een groep hoger (de D-klas). Een leerling die de leerstof van de E-klas nog niet beheerst, blijft dan nog een periode (6 weken) in de E-klas zitten.

Ik stuitte al onmiddellijk op een probleem. Mijn klas bestaat uit acht leerlingen. Drie leerlingen zitten voor de tweede (of zelfs derde) keer in de E-klas. Omdat onze school iedere periode werkt met dezelfde cursussen, zien deze leerlingen dus ook de leescursus voor de tweede (of derde) keer. Ze kennen de cursus bijgevolg dus quasi vanbuiten.

De andere vijf leerlingen hebben ook alle vijf een verschillend niveau. Er zijn leerlingen van Macedonië die ons alfabet helemaal nog niet onder de knie hebben. Andere leerlingen die uit Italië komen kennen het alfabet wel, maar zijn nog maar een week in België.

Wanneer ik dit voorleg op een vergadering, zeggen de leerkrachten dat het de leerlingen 'hun eigen fout is' dat ze de E-klas opnieuw moeten doen en dus opnieuw dezelfde cursus krijgen.

Ik laat het hier niet bij en besluit om de leerlingen die de E-klas opnieuw doen aangepaste oefeningen te geven. Ik geef hen oefeningen met leerstof uit de D-klas. Ze mogen dan apart in het lokaal gaan zitten met drie woordenboeken om in groep aan de aparte oefenbundel te werken. Wanneer zij aan het werk zijn, ga ik met de andere leerlingen verder in de 'oude' cursus.

Ik merk onmiddellijk dat de motivatie van de drie 'bissers' veel hoger ligt. Ze moeten niet opnieuw dezelfde cursus maken en krijgen een extra uitdaging doordat ze moeilijkere oefeningen mogen maken. De leerlingen die nog niet zo lang in België zijn, kan ik nu ook veel beter ondersteunen tijdens het lezen.

Op de OKAN-vergadering laat ik weten aan de andere leerkrachten wat ik ervaar bij de leerlingen die nu uitdagendere oefeningen krijgen. De leerkrachten die eerst beweerden dat het de leerlingen hun eigen fout is dat ze de E-klas opnieuw moeten doen, wilden dit met hun eigen ogen zien en kwamen in mijn les kijken. Ze waren onder de indruk. Nu werken we samen nieuwe bundeltjes voor de verschillende vakken.

# data[].attributes.headline
Reflectie oefening 'Belevingswereld' in de klas (sessie 11/12)

# data[].attributes.subject
Reflectie oefening 'Belevingswereld' in de klas (sessie 11/12)

# data[].attributes.body
Sinds kort ben ik ook ingeschakeld om enkele uren les te geven op de 'normale' dagschool. Tijdens de sessie van SLB op 11/12 kregen we de opdracht om ons eigen veranderingsparcours letterlijk in kaart te brengen.

Mijn persoonlijk veranderingsparcours in 2BVJ:
1) ONVOORSTELBAAR + 2) ONGELOFELIJK
De leerlingen van 2BVJ zijn ontzettend onbeleefd. Ze vragen bijvoorbeeld "Mevrouw, wanneer bent u ontmaagd?". Dit is echt niet oké. Omdat ik hier wel erg mee zat, zocht ik naar een oplossing voor dit probleem.

3) DE LANGE AVONDEN + VONDST/ONTDEKKING
Na lang nadenken ontwierp ik uiteindelijk een kaart met 3 kleuren. Iedereen staat in het begin van de dag op groen. Als een leerling iets doet wat niet mag of wat storend is naar de rest toe, plak ik de naam van die leerling in de oranje zone. Doet de leerling het terug goed dan kan hij/zij terug op groen komen. Gebeurt er net het omgekeerde dan komt de leerling op rood. Dan krijgt deze leerling sowieso een straf. Deze leerling kan die dag niet meer op groen komen. Op het einde van de dag (want soms heb ik hen 3 lesuren) kijk ik wat de stand is. Groen is +1, oranje is -1 en rood is -2. De laatste les voor elke vakantie kijk ik wie in het positief eindigt en deze leerlingen mogen meedoen aan de beloningsactiviteit waar ze zelf voor stemmen. Wie in het negatief staat, moet zijn boek bijschrijven of extra oefeningen maken (dit is tot nu toe nog niet gebeurd).

4) OASE VAN RUST
Bij de meeste leerlingen werkt dit systeem. Dit brengt rust in mijn lessen. De leerlingen zijn gemotiveerd omdat ze weten dat er een beloning te verdienen valt indien ze zich goed gedragen.

5) UITPUTTING
Sommige leerlingen zijn nog steeds niet gemotiveerd door dit systeem. Voor hen ga ik nog op zoek naar een andere oplossing.

Reflectie:
Bij ons op school wordt er veel straf gegeven. Ik merkte dat straf geven helemaal niets veranderde aan het gedrag van de leerlingen. Ze zijn het zelfs al gewend om veel straf te schrijven. Ik probeerde het probleem daarom op een andere manier aan te pakken. Door duidelijke afspraken te maken met de leerlingen en ze duidelijk te maken dat positief gedrag ook beloond wordt, waren de leerlingen duidelijk meer gemotiveerd.
Daarnaast heb ik ook iets over mezelf geleerd. Ten eerste geef ik helemaal niet graag straf. Ik kan vaak ook zelf niet onthouden wie er straf heeft en wie niet. Ik vind het vervelend om iedereen na te lopen. Ik strafte mezelf dus eigenlijk ook door de leerlingen straf te geven. Daarnaast had ik nooit verwacht dat ik op zo'n creatieve oplossing zou komen. Ik heb mijn probleem besproken met enkele collega's en zij hebben me hierbij geholpen. Andere collega's passen dit systeem nu ook toe tijdens hun lessen en merken dat de sfeer in de klas nu veel aangenamer is. Hier heb ik echt ervaren dat veranderen kleinschalig kan beginnen, in mijn geval tijdens mijn lessen Nederlands. Die verandering kan dan verdergezet worden op een hoger niveau, in bijvoorbeeld verschillende lessen.

# data[].attributes.headline
Actie 7: Leervraag behandelen in de praktijk

# data[].attributes.subject
Actie 7: Leervraag behandelen in de praktijk

# data[].attributes.body
Leervraag: Hoe kan ik ervoor zorgen dat er meer respect is van de leerlingen van de dagschool t.o.v. de OKAN-leerlingen?

Situatieschets:
De leerlingen van de dagschool hebben totaal geen respect voor de leerlingen uit de OKAN-klassen. Ze noemen hen 'de vluchtelingen'. Wanneer een 'gewone' leerling iets niet kan tijdens de les, wordt er onmiddellijk "Misschien moet ge bij die van OKAN gaan zitten." geroepen. Dit gebeurt tijdens de les, maar ook op de speelplaats. Ook bij de leerkrachten is de OKAN-groep niet de meest geliefde groep.

Ik wil dat er respect is van de leerlingen van de dagschool naar de OKAN-leerlingen toe en omgekeerd. Ik legde deze leervraag voor tijdens de sessie van 15/01.

Hier kwam naar voor dat het misschien een goed idee is om activiteiten te organiseren waarbij de 'gewone' leerlingen en de OKAN-leerlingen iets samen moeten doen zonder dat taal daar echt belangrijk bij is.
Voorbeelden van activiteiten: koken, sportdag, teambuilding,...

Ik heb dit voorgelegd op een OKAN-vergadering. Het OKAN-team zei dat ze zelf ook niets liever zouden willen. Vroeger werd de sportdag bijvoorbeeld gezamenlijk gedaan, maar omdat de leerkrachten van de dagschool dit niet meer wilde, is dit afgeschaft. Er is dus niet alleen een verandering van mindset nodig bij de leerlingen, maar ook bij de leerkrachten.

Een collega en ik gaan nu een activiteit uitwerken waarbij alle leerlingen samen zijn. Dit zal de kijk van de leerlingen en leerkrachten op de OKAN-leerlingen niet onmiddellijk veranderen, maar het is al een eerste stap naar wederzijds respect.

# data[].attributes.body
Op 16 februari volgde ik een vorming voor Speelpleinwerking over 'de rol als vakantiewerker tov de rol als vrijwilliger'.

De vorming ging vooral over hoe je feedback moet geven en hoe je moet omgaan met feedback. Ik legde hier de link met de waarderende benadering die we tijdens de lessen gezien hebben.

"Ik zeg altijd: fouten maken kan niet. Dankzij de school leer je dat een fout maken helemaal niet goed is. Hierdoor word je bang om een fout te maken. Dat kan niet de bedoeling zijn. Ik kijk met een andere bril naar een fout maken." - Gil Geron (Narrata)

Een fout? Oh, dat is interessant. Hier kunnen we uit leren!

Gil vertelde dat fouten interessant zijn, en dat is ook zo. In plaats van 'boos te worden' om een fout, kan je de fout beter analyseren en hierover reflecteren.

Bijvoorbeeld: in de E-klassen leren de leerlingen de klok lezen. Heel veel leerlingen hebben hier moeite mee.
Leerling X: Het is 45 over 1.

In principe is het juist, maar we zeggen de tijd niet op deze manier. In plaats van te zeggen "Dat is niet goed.", kan je als leerkracht hier bijvoorbeeld zeggen: "Het klopt wat je zegt, want het is inderdaad 45 minuten over 1. Kan je dit ook nog op een andere manier zeggen?".

Op deze manier kan je samen met de klas op zoek gaan naar het 'juiste antwoord', zonder te zeggen dat het 'niet goed' is. Je legt de focus op wat de leerling al goed kan (= waarderende benadering), namelijk de minuten lezen. Daarna ga je met de kals op zoek naar hoe je het op een andere manier kan zeggen.

# data[].attributes.body
Na het eerste trimester werden alle leerkrachten door de directeur uitgenodigd om bij een schoolwerkgroep te gaan. Ik heb toen gekozen voor taalbeleid, omdat ik Nederlands gestudeerd heb en ik ook nieuwsgierig was naar wat er allemaal rond taal gedaan wordt bij ons op school. Aangezien we 'gebuisd' zijn voor Nederlands (en dus ook taalbeleid) door de inspectie, was dit voor mij nog een extra motivatie om aan taalbeleid te werken.

We merken dat er veel taalarme leerlingen bij ons op school zitten. Dit heeft verschillende redenen. De meeste leerlingen hebben bijvoorbeeld een andere moedertaal. Daarnaast zijn er ook veel leerlingen die die andere moedertaal niet perfect beheersen, en het daarom dus ook veel moeilijker hebben met Nederlands te leren. Ze kunnen hierdoor minder goed volgen tijdens de lessen en dit niet alleen tijdens Nederlands. Ook de andere vakken (zoals technische vakken) vinden ze moeilijk.

Tijdens het vorige schooljaar werd er een enquête afgenomen bij zowel de leerkrachten als de leerlingen. De conclusies die hieruit getrokken werden, kan u in het verslag lezen.

Na het overlopen van de enquêteresultaten, hebben we "miniwerkgroepen" opgesteld die elk een taalactie ondernemen voor de school. Een andere collega en ik zullen taaltips bedenken en verspreiden en ook zorgen dat er een schoolkrant komt.

Door middel van taaltips via alle mogelijke kanalen te verspreiden (Smartschool, Facebook, via de tv in de gang,...), hopen we de leerlingen taalsterker te maken. Het is de bedoeling dat die tips ook nog eens aangehaald worden tijdens de lessen, zodat de leerlingen meer oefenkansen en ook onthoudkansen krijgen. Via de schoolkrant willen we ervoor zorgen dat de leerlingen terug plezier ervaren binnen taal. Op dit moment wordt er niks 'leuk' gedaan rond taal. De leerlingen zien Nederlands als een saai vak dat helemaal niet nuttig is. Door samen met de leerlingen een schoolkrant te maken, hopen we dat de leerlingen terug plezier beleven.

Als ik ons taalbeleid team moest plaatsen binnen "De ontwikkelingsfases van Tuckman", zou ik ons team plaatsen in de M4-groep:
1) Onze groep staat open voor nieuwkomers.
2) We werken samen met de rest van de school. Een van onze GOK-thema's is taal. We werken daarom dus ook nauw samen met de vakwerkgroep van Nederlands alsook met de werkgroep van dit GOK-thema.
3) Ons team wil zichzelf verbeteren, enerzijds vanuit intrinsieke motivatie maar ook voor een stuk vanuit extrinsieke motivatie (inspectie).
4) Door miniwerkgroepen van de verschillende acties te maken, gaan we strategisch om met onze uitdagende doelen. Op de volgende vergadering is het de bedoeling dat we onze ideeën voorstellen. Zo kunnen we feedback vragen aan de rest van de werkgroep en is er dus ook weer andere input.

# data[].attributes.body
Ik heb deze enquête afgenomen in 1LO en 1STEM. Ik geef voornamelijk les in OKAN, maar ik had deze klassen ook enkele uren per week voor Nederlands. Het was jammer genoeg te moeilijk om deze enquête af te nemen in de OKAN-klas. De taal is te moeilijk. Ik heb geprobeerd om de taal wat makkelijker te maken, maar aangezien ik vooral de "lagere" groepen heb, had dit niet veel zin.

Toch hebben de leerlingen van de "normale" klassen me ook een duidelijk beeld kunnen geven van mijn leiderschap in de klas.

Waar ik het meest trots op ben, is dat de leerlingen ook zien dat ik respect heb voor iedere leerling en ik iedereen gelijk behandel. Ik vind het heel belangrijk dat iedereen gelijk behandeld wordt en ik dus zeker niemand voortrek. Ik merk ook dat de leerlingen zich goed voelen in de klas, en een goed welbevinden is het begin van het leren. Ik zorg voor open communicatie. Als iemand een probleem heeft of gewoon iets wil vertellen, dan kan dat. Ik ben echt wel mezelf in de klas en doe me niet voor als 'de strenge juffrouw'. Dat ben ik absoluut niet.

Hier staat wel een werkpunt tegenover. Ik ben vrij chaotisch en enthousiast. Dit straal ik ook uit en ik zie dat dit ook een effect heeft op mijn leerlingen. Soms kan ik niet de nodige rust creëren die nodig is. Mijn leerlingen hebben daar volgens de scan niets van gemerkt, maar ik weet wel dat dat zo is. Soms zou ik wat rustiger mogen zijn. Hiermee wil ik niet zeggen dat enthousiast zijn slecht is, maar in sommige situaties (bijvoorbeeld als de leerlingen een taak moeten maken), moet ik dit misschien achterwege laten en op een rustige manier de leerlingen helpen.

Mijn lessen zijn gestructureerd en volgens een logische volgorde opgebouwd. Die zijn dus niet chaotisch. Ik ben eerder chaotisch op het vlak van mijn spullen. Ik vergeet bijvoorbeeld vaak in welk lokaal ik moet zijn. Het is zelfs zo erg dat mijn leerlingen zeggen "Nu zitten we in GR30.". Ze vinden dat niet erg, maar hier moet ik toch wat aan doen. Ook mijn sleutels vinden is vaak een ramp (of ik ben ze thuis vergeten).

Ik vind dat ik het als beginnend leerkracht wel vrij goed doe, maar ik moet nog veel leren. Ik ben mezelf in de klas en zorg ervoor dat iedereen zich goed  voelt, maar soms moet ik dus wat minder chaotisch zijn en meer zorgen voor rust in de klas.

Ik vond dit een zeer nuttige oefening. Ik zou dit graag nog eens doen in deze klassen. Zo kan ik zien of ik mijn werkpunten verbeter. Ook zou ik deze oefening graag in klassen doen waar ik meer uren lesgeef. Dit is moeilijk omdat die doelgroep de taal nog niet meester is.

# data[].attributes.body
Van deze module heb ik vooral de waarderende benadering en de VUCA-wereld onthouden. Dit geeft me een andere kijk op mijn manier van lesgeven. Ik probeer zoveel mogelijk rekening te houden met wat de leerlingen wel al kunnen en houd in mijn achterhoofd dat het niet zo eenvoudig is om alles zomaar te veranderen. Deze waarderende benadering heeft me meer doen nadenken over mijn manier van communiceren in het algemeen.

Ik deed jarenlang vakantiewerk als pleinverantwoordelijke bij Speelpleinwerking. Ik moest hier de animatoren en hoofdanimatoren ook evalueren. Tijdens zo'n evaluatiegesprek hield ik me (onbewust) al aan die waarderende benadering. Ik vertelde wat de animator al goed kon en waar die animator naartoe kon groeien. Toch deed ik dit niet altijd. Als ik bijvoorbeeld zag dat er op een bepaald moment iets niet goed verliep, durfde ik hier wel een (rechtuite) opmerking over te maken. Als ik een probleem heb of ik zie iets dat ik niet goed vind, dan benoem ik dat probleem gewoon. Door de waarderende benadering, probeer ik dit probleem te koppelen aan iets dat wel al goed is.

Ook in de klas probeer ik deze waarderende benadering continu toe te passen. De leerlingen moeten zoveel mogelijk leerkansen krijgen en mogen dus zeker fouten maken. Een fout is interessant en de leerlingen hoeven dus echt niet bang te zijn op fouten te maken. Een fout is leerrijk voor iedereen.

Ook binnen het leerkrachtenteam is deze benadering zeer nuttig. In plaats van te focussen op wat er allemaal niet goed is, kunnen we beter focussen op wat er wel al goed is. Het is moeilijk om iedereen van mindset te doen veranderen. Ik ben ervan overtuigd dat als er meerdere personen deze positieve mindset kunnen dragen, dat de rest van het team wel volgt. Het is soms moeilijk om zelf deze mindset vol te houden, maar als ik dan denk aan het belang dat deze mindset heeft bij de sfeer en de leerlingen dan lukt dit veel beter. Het is tenslotte veel aangenamer om in een ontspannen sfeer te werken dan in een gespannen sfeer.

De VUCA-wereld is ook een term die zeker is blijven hangen. Alles verandert enorm snel. Er is onzekerheid over de toekomst, terwijl vroeger alles vrij zeker was. De wereld is een pak complexer dan vroeger dankzij de veelheid aan invloeden. Er is niet een duidelijke richting, maar verschillende richtingen door elkaar. Ik vind dit belangrijk om in mijn achterhoofd te houden. Iedereen is verschillend en de oude manier van lesgeven werkt ook niet meer. De wereld is complexer geworden. Iedere leerling verdient een krachtige leeromgeving die aangepast is aan zijn/haar noden. Zo wordt hij/zij ook voorbereid op die complexe wereld. Het is belangrijk dat iedere leerling veel leerkansen krijgt en zich zo dus kan voorbereiden op het leven in de 'echte' wereld.

Ik heb verschillende acties ondernomen om de leerstof te linken aan de praktijk. Het nuttigst vind ik de leiderschapscan. Dit geeft een heel duidelijk beeld van mijn functioneren als leerkracht. Toch zou ik deze (of een gelijkaardige) scan ook eens willen afnemen bij mijn OKAN-leerlingen. Ik sta het vaakst in deze klassen en ik denk dat zij me misschien toch beter kunnen schalen dan de leerlingen van 1LO en 1STEM.

Ook de vergelijking met het droomtoekomstbeeld van de OKAN-leerlingen met de VUCA-wereld heeft me tot een belangrijk inzicht gebracht. Het zal voor deze leerlingen een hele uitdaging zijn om opnieuw de taal te leren en zich volledig te moeten inburgeren in ons land. Er zijn namelijk veel verschillen met onze cultuur en met hun eigen cultuur.

Ik spreek vaak met mijn collega over deze opleiding. Ze wil namelijk zelf graag studiekeuzebegeleiding bijstuderen. Ik vertel haar dan over alle tools die we meekrijgen. Alle verschillende gesprekstechnieken om een probleem aan te pakken, de waarderende benadering en vooral ook over de uitwisselingen met de andere studenten. Ik heb veel geleerd van Ronny, maar ook van mijn medestudenten. Door een probleem op tafel te leggen en te luisteren naar andere inzichten heb ik veel bijgeleerd.