# data[].attributes.headline
Η Μαρίνα των βράχων

# data[].attributes.subject
Η Μαρίνα των βράχων

# data[].attributes.body
Έχεις μια γεύση τρικυμίας στα χείλη – Μα πού γύριζες
Ολημερίς τη σκληρή ρέμβη της πέτρας και της θάλασσας
Αετοφόρος άνεμος γύμνωσε τους λόφους.
Γύμνωσε την επιθυμία σου ως το κόκαλο
Κι οι κόρες των ματιών σου πήρανε τη σκυτάλη της Xίμαιρας
Ριγώνοντας μ’ αφρό τη θύμηση!
Πού είναι η γνώριμη ανηφοριά του μικρού Σεπτεμβρίου
Στο κοκκινόχωμα όπου έπαιζες θωρώντας προς τα κάτω
Τους βαθιούς κυαμώνες των άλλων κοριτσιών
Τις γωνιές όπου οι φίλες σου άφηναν αγκαλιές τα δυοσμαρίνια
– Μα πού γύριζες;
Ολονυχτίς τη σκληρή ρέμβη της πέτρας και της θάλασσας
Σου ‘λεγα να μετράς μες στο γδυτό νερό τις φωτεινές του μέρες
Ανάσκελη να χαίρεσαι την αυγή των πραγμάτων
Ή πάλι να γυρνάς κίτρινους κάμπους
Μ’ ένα τριφύλλι φως στο στήθος σου ηρωίδα ιάμβου.

Έχεις μια γεύση τρικυμίας στα χείλη
Κι ένα φόρεμα κόκκινο σαν το αίμα
Βαθιά μες στο χρυσάφι του καλοκαιριού
Και τ’ άρωμα των γυακίνθων – Μα πού γύριζες

Κατεβαίνοντας προς τους γιαλούς τους κόλπους με τα βότσαλα
Ήταν εκεί ένα κρύο αρμυρό θαλασσόχορτο
Μα πιο βαθιά ένα ανθρώπινο αίσθημα που μάτωνε
Κι άνοιγες μ’ έκπληξη τα χέρια σου λέγοντας τ’ όνομά του
Ανεβαίνοντας ανάλαφρα ως τη διαύγεια των βυθών
Όπου σελάγιζε ο δικός σου ο αστερίας.
Άκουσε ο λόγος είναι των στερνών η φρόνηση
Κι ο χρόνος γλύπτης των ανθρώπων παράφορος
Κι ο ήλιος στέκεται από πάνω του θηρίο ελπίδας
Κι εσύ πιο κοντά του σφίγγεις έναν έρωτα
Έχοντας μια πικρή γεύση τρικυμίας στα χείλη.
Δεν είναι για να λογαριάζεις γαλανή ως το κόκαλο
άλλο καλοκαίρι,
Για ν’ αλλάξουνε ρέμα τα ποτάμια
Και να σε πάνε πίσω στη μητέρα τους,
Για να ξαναφιλήσεις άλλες κερασιές
Ή για να πας καβάλα στο μαΐστρο.

Στυλωμένη στους βράχους δίχως χτες και αύριο,
Στους κινδύνους των βράχων με τη χτενισιά της θύελλας
Θ’ αποχαιρετήσεις το αίνιγμά σου.

Οδυσσέας Ελύτης

# data[].attributes.headline
Η Εταιρεία Συγγρ

# data[].attributes.body
Η Εταιρεία Συγγραφέων θέσπισε την Ημέρα Ποίησης το 1998, επιλέγοντας για τον εορτασμό της την 21η Μαρτίου· πρώτη μέρα μετά την εαρινή ισημερία – αρχή της άνοιξης. Το 2001, ύστερα από εισήγηση του τότε προέδρου της Εταιρείας Βασίλη Βασιλικού, η UNESCO υιοθέτησε την «Παγκόσμια Ημέρα Ποίησης» αναθέτοντας στη χώρα μας να οργανώσει τον πρώτο διεθνή εορτασμό.

# data[].attributes.headline
Γιατί διαβάζουμε ποίη

# data[].attributes.body
Γιατί διαβάζουμε ποίηση;

Robin Williams

# data[].attributes.attachment_link.title
Γιατί διαβάζουμε ποίηση Robin Williams

# data[].attributes.headline
«21 ποιητές για την 21η Μαρτίου του 2021» 

# data[].attributes.subject
«21 ποιητές για την 21η Μαρτίου του 2021» 

# data[].attributes.headline
Κατερίνα Σακελλαροπούλου

# data[].attributes.subject
Κατερίνα Σακελλαροπούλου

# data[].attributes.body
Η Πρόεδρος της Δημοκρατίας Κατερίνα Σακελλαροπούλου   με αφορμή την Επέτειο των 200 ετών από την Ελληνική Επανάσταση προσκάλεσε τους πρέσβεις 9 χωρών να διαβάσουν ποίηση της πατρίδας τους εμπνευσμένη από την ελληνική επανάσταση.

# data[].attributes.headline
Μήνυμα Πρόεδρου της Δημοκρατίας

# data[].attributes.subject
Μήνυμα Πρόεδρου της Δημοκρατίας

# data[].attributes.body
"Η ποίηση είναι μια συνεχής προσπάθεια να αγγίξεις αυτό που σε υπερβαίνει, έγραψε ο Οδυσσέας Ελύτης. Οι ποιητές αναζητούν πάντα τη μεταμορφωτική επέμβαση στην πραγματικότητα. Αναζητούν πάντα ό,τι παραπέμπει σε έναν ανώτερο σκοπό, σε μιαν ανώτερη μορφή του βίου. Γι’ αυτό και η ελληνική Επανάσταση κατά του τούρκου δυνάστη ενέπνευσε στους ποιητές της Δύσης στίχους τόσο εκστατικούς, τόσο συγκινημένους. Στην εξέγερση των Ελλήνων ενάντια στην ισχύ μιας κραταιάς αυτοκρατορίας είδαν την υπέρβαση: υπέρβαση του φόβου, της υποτέλειας, της δουλοφροσύνης, ακόμα και των ορίων της ύπαρξης καθ' εαυτήν, αφού από τη μια στιγμή στην άλλη απλοί, καθημερινοί άνθρωποι μεταμορφώνονται σε ήρωες που δίνουν τα πάντα για την αγωνιστική πραγμάτωση του ιδεώδους της ελευθερίας."

# data[].attributes.attachment_link.title
1821: Πρέσβεις 9 χωρών διαβάζουν ποίηση στην Πρόεδρο της Δημοκρατίας

# data[].attributes.headline
Τιμώντας την Παγκόσμια Ημέρα Ποίησης 2021, έξι Έλληνες ποιητές και ποιήτριες επιλέγουν και διαβάζουν στίχους Ελλήνων και ξένων ποιητών με αιχμή του δόρατος την ταραγμένη εποχή της Ελληνικής Επανάστασης. 

# data[].attributes.subject
Τιμώντας την Παγκόσμια Ημέρα Ποίησης 2021, έξι Έλληνες ποιητές και ποιήτριες επιλέγουν και διαβάζουν στίχους Ελλήνων και ξένων ποιητών με αιχμή του δόρατος την ταραγμένη εποχή της Ελληνικής Επανάστασης. 

# data[].attributes.headline
Ο βραβευμένος ποιητής, μεταφραστής και πρέσβης Γιώργος Βέης διαβάζει ένα απόσπασμα από την Ωδή τετάρτη [XIV] «Εις Σάμον» του Ανδρέα Κάλβου (Συλλογή Λυρικά, Παρίσι 1826).

# data[].attributes.subject
Ο βραβευμένος ποιητής, μεταφραστής και πρέσβης Γιώργος Βέης διαβάζει ένα απόσπασμα από την Ωδή τετάρτη [XIV] «Εις Σάμον» του Ανδρέα Κάλβου (Συλλογή Λυρικά, Παρίσι 1826).

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού

# data[].attributes.attachment_link.title
21η Μαρτίου Παγκόσμια Ημέρα Ποίησης

# data[].attributes.headline
Ο πολυμεταφρασμένος ποιητής, συγγραφέας και μεταφραστής, Αναστάσης Βιστωνίτης, επιλέγει στην πρώτη ανάγνωση το επίγραμμα «Η Καταστροφή των Ψαρών» (1825) του Διονυσίου Σολωμού για τη σφαγή στα Ψαρά το 1824 μετά την άλωση του νησιού. Στη δεύτερη ανάγνωση επιλέγει το Σχεδίασμα Γ΄ από τους «Ελεύθερους Πολιορκημένους» (1834-1847), κορυφαία – αν και ανολοκλήρωτη - ποιητική σύνθεση του εθνικού μας ποιητή

# data[].attributes.subject
Ο πολυμεταφρασμένος ποιητής, συγγραφέας και μεταφραστής, Αναστάσης Βιστωνίτης, επιλέγει στην πρώτη ανάγνωση το επίγραμμα «Η Καταστροφή των Ψαρών» (1825) του Διονυσίου Σολωμού για τη σφαγή στα Ψαρά το 1824 μετά την άλωση του νησιού. Στη δεύτερη ανάγνωση επιλέγει το Σχεδίασμα Γ΄ από τους «Ελεύθερους Πολιορκημένους» (1834-1847), κορυφαία – αν και ανολοκλήρωτη - ποιητική σύνθεση του εθνικού μας ποιητή

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού

# data[].attributes.attachment_link.title
21η Μαρτίου Παγκόσμια Ημέρα Ποίησης

# data[].attributes.headline
Η Δανάη Σιώζιου, βραβευμένη με το Κρατικό Βραβείο Πρωτοεμφανιζόμενου Συγγραφέα, διαβάζει το ποίημα του Λόρδου Βύρωνα  «Σήμερα συμπληρώνω τα τριάντα-έξη μου χρόνια…(Μεσολόγγι, 22 Ιανουαρίου 1824)» σε μετάφραση του ποιητή Νίκου Σπάνια (1924-1990). 

# data[].attributes.subject
Η Δανάη Σιώζιου, βραβευμένη με το Κρατικό Βραβείο Πρωτοεμφανιζόμενου Συγγραφέα, διαβάζει το ποίημα του Λόρδου Βύρωνα  «Σήμερα συμπληρώνω τα τριάντα-έξη μου χρόνια…(Μεσολόγγι, 22 Ιανουαρίου 1824)» σε μετάφραση του ποιητή Νίκου Σπάνια (1924-1990). 

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού

# data[].attributes.attachment_link.title
21η Μαρτίου Παγκόσμια Ημέρα Ποίησης

# data[].attributes.headline
"Ο Γιώργος Σεφέρης στα χνάρια της Δωρικής Κρήνης" 

# data[].attributes.subject
"Ο Γιώργος Σεφέρης στα χνάρια της Δωρικής Κρήνης" 

# data[].attributes.body
Κινηματογραφικό Εργαστήρι του Ιδρύματος Σταματίου

# data[].attributes.headline
Τον Νοέμβριο του 196

# data[].attributes.body
Τον Νοέμβριο του 1969, δυο χρόνια περίπου προτού πεθάνει, ο Γιώργος Σεφέρης θα επισκεφθεί για μια μονοήμερη εκδρομή το νησί της Ρόδου. Κατά την επίσκεψη του αυτή θα ξεναγηθεί από τον φίλο του πεζογράφο Νίκο Κάσδαγλη σε ένα αρχαιολογικό μνημείο εξαιρετικής ομορφιάς, την Δωρική Κρήνη της Φιλερήμου. Η ταινία επιχειρεί, να ανασυνθέσει το ύστατο αυτό βλέμμα του προς το αρχαιοελληνικό κάλλος που μας καλεί να αναστοχαστούμε τη σχέση μας με τη δυσβάσταχτη πολιτισμική κληρονομιά που φέρουμε καθώς και με την οργιαστική ομορφιά της φύσης που μας περιβάλει.

# data[].attributes.attachment_link.provider_name
Ίδρυμα Υποτροφιών Σταματίου Ρόδος

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Τον Νοέμβριο του 1969, δυο χρόνια περίπου προτού πεθάνει, ο Γιώργος Σεφέρης θα επισκεφθεί για μια μονοήμερη εκδρομή το νησί της Ρόδου. Κατά την επίσκεψη του αυτή θα ξεναγηθεί από τον φίλο του πεζογράφο Νίκο Κάσδαγλη σε ένα αρχαιολογικό μνημείο εξαιρετικής ομορφιάς, την Δωρική Κρήνη της Φιλερήμου. Η ταινία επιχειρεί, να ανασυνθέσει το ύστατο αυτό βλέμμα του προς το αρχαιοελληνικό κάλλος που μας καλεί να αναστοχαστούμε τη σχέση μας με τη δυσβάσταχτη πολιτισμική κληρονομιά που φέρουμε καθώς και με την οργιαστική ομορφιά της φύσης που μας περιβάλει.

Your browser does not support the video tag.

# data[].attributes.attachment_link.title
Ο Γιώργος Σεφέρης στα χνάρια της Δωρικής Κρήνης - Ίδρυμα Υποτροφιών Σταματίου Ρόδος

# data[].attributes.attachment_link.description
Τον Νοέμβριο του 1969, δυο χρόνια περίπου προτού πεθάνει, ο Γιώργος Σεφέρης θα επισκεφθεί για μια μονοήμερη εκδρομή το νησί της Ρόδου. Κατά την επίσκεψη του αυτή θα ξεναγηθεί από τον φίλο του πεζογράφο Νίκο Κάσδαγλη σε ένα αρχαιολογικό μνημείο εξαιρετικής ομορφιάς, την Δωρική Κρήνη της Φιλερήμου.

# data[].attributes.headline
Η ποιήτρια κ

# data[].attributes.body
Η ποιήτρια και συγγραφέας Χλόη Κουτσουμπέλη, βραβευμένη με το Κρατικό Βραβείο Ποίησης, διαβάζει σε δική της απόδοση το σπάνιο ποίημα «Στίχοι για το θάνατο του Λόρδου Μπάιρον» της σύγχρονης του Λόρδου Μπάιρον ποιήτριας, Miss Louisa Blake.

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού

# data[].attributes.attachment_link.title
21η Μαρτίου Παγκόσμια Ημέρα Ποίησης

# data[].attributes.headline
Η υποψήφια γ

# data[].attributes.body
Η υποψήφια για το Κρατικό Βραβείο Ποίησης το 2017, Λένα Καλλέργη, διαβάζει σε δική της απόδοση το σονέτο «Όταν πρωτοδιάβασα τον Όμηρο του Τσάπμαν» (1816) του John Keats.

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού

# data[].attributes.attachment_link.title
21η Μαρτίου Παγκόσμια Ημέρα Ποίησης

# data[].attributes.headline
O πολυσχιδής

# data[].attributes.body
O πολυσχιδής και πολυπράγμων Ντίνος Σιώτης, ποιητής, συγγραφέας και δημοσιογράφος μεταξύ άλλων, διαβάζει ένα εμβληματικό ποίημα του Ανδρέα Κάλβου (1792-1869), την Ωδή Τετάρτη [ΙV] «Εις τον Ιερόν Λόχον» από τη συλλογή «Η Λύρα» (Γενεύη, 1824).

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού

# data[].attributes.attachment_link.title
21η Μαρτίου Παγκόσμια Ημέρα Ποίησης

# data[].attributes.headline
Ποίηση είναι:

# data[].attributes.subject
Ποίηση είναι:

# data[].attributes.body
«Η ποίηση είναι εκείνος ο εαυτός μας που δεν κοιμάται ποτέ».«Ποίηση ανάμνηση από φίλντισι /άναμμα τσιγάρου κατά λάθος από φεγγάρι».

# data[].attributes.headline
Πιστεύω πως τούτ

# data[].attributes.body
Πιστεύω πως τούτος ο σύγχρονος κόσμος όπου ζούμε,
ο τυραννισμένος από το φόβο και την ανησυχία,
τη χρειάζεται την ποίηση.
Η ποίηση έχει τις ρίζες της στην ανθρώπινη ανάσα, και τι θα γινόμασταν
αν η πνοή μας λιγόστευε;
Είναι μια πράξη εμπιστοσύνης και ένας Θεός το ξέρει αν τα δεινά μας
δεν τα χρωστάμε στη στέρηση εμπιστοσύνης…

Γιώργος Σεφέρης (1900-1971)
Βραβείο Νόμπελ 1963

# data[].attributes.headline
Θεωρώ την ποίηση μια

# data[].attributes.body
Θεωρώ την ποίηση μια πηγή αθωότητας γεμάτης επαναστατικές δυνάμεις. Αποστολή μου είναι να κατευθύνω τις δυνάμεις αυτές κατεναντίον ενός κόσμου που δεν μπορεί να αποδεχτεί η συνείδησή μου, έτσι ακριβώς, ώστε μέσω διαδοχικών μεταμορφώσεων να φέρω τον κόσμο αυτόν σε αρμονία με τα όνειρά μου».

# data[].attributes.headline
Τα Αντικλείδ

# data[].attributes.body
Τα Αντικλείδια, του Γιώργη Παυλόπουλου
Η Ποίηση είναι μια πόρτα ανοιχτή.
Πολλοί κοιτάζουν μέσα χωρίς να βλέπουν
τίποτα και προσπερνούνε. Όμως μερικοί
κάτι βλέπουν, το μάτι τους αρπάζει κάτι
και μαγεμένοι πηγαίνουνε να μπουν.
Η πόρτα τότε κλείνει. Χτυπάνε μα κανείς
δεν τους ανοίγει. Ψάχνουνε για το κλειδί.
Κανείς δεν ξέρει ποιος το έχει. Ακόμη
και τη ζωή τους κάποτε χαλάνε μάταια
γυρεύοντας το μυστικό να την ανοίξουν.
Φτιάχνουν αντικλείδια. Προσπαθούν.
Η πόρτα δεν ανοίγει πια. Δεν άνοιξε ποτέ
για όσους μπόρεσαν να ιδούν στο βάθος.
Ίσως τα ποιήματα που γράφτηκαν
από τότε που υπάρχει ο κόσμος
είναι μια ατέλειωτη αρμαθιά αντικλείδια
για ν’ ανοίξουμε την πόρτα της Ποίησης.

Μα η Ποίηση είναι μια πόρτα ανοιχτή.

# data[].attributes.headline
Ποίηση ειναι:

# data[].attributes.subject
Ποίηση ειναι:

# data[].attributes.body
«Η ποίηση είναι παντού και πάντοτε, ακόμη και στη σύγχρονη φυσική και τα μαθηματικά. Αλλά ως γλώσσα συμπυκνωμένης έντασης, ποίηση είναι η τέχνη του ποιητή».

Νίκος Καρούζος

# data[].attributes.headline
Οδυσσεας Ελυτης

# data[].attributes.subject
Οδυσσεας Ελυτης

# data[].attributes.body
Σῶμα τοῦ καλοκαιριοῦ

Ὢ σῶμα τοῦ καλοκαιριοῦ γυμνὸ καμένο

Φαγωμένο ἀπὸ τὸ λάδι κι ἀπὸ τὸ ἀλάτι

Σῶμα τοῦ βράχου καὶ ῥῖγος τῆς καρδιᾶς

Μεγάλο ἀνέμισμα τῆς κόμης λυγαριᾶς

Ἄχνα βασιλικοῦ πάνω ἀπὸ τὸ σγουρὸ ἐφηβαῖο

Γεμᾶτο ἀστράκια καὶ πευκοβελόνες

Σῶμα βαθὺ πλεούμενο τῆς μέρας

# data[].attributes.body
Είναι η στιγμή που άνθισε
το περιβόλι αρώματα και χρώματα.
Είναι η στιγμή που χάθηκε
η σοδειά από τον ορμητικό ποταμό.

Είναι η στιγμή που πλατσούρισες στην αμμουδιά με τους φίλους.
Είναι η στιγμή που δέρνει
η θάλασσα το χαμένο πλοίο.

Είναι η στιγμή που γέμισε
η καρδιά από το σ΄ αγαπώ.
Είναι η στιγμή που ράγισε η καρδιά από το αντίο.

Είναι η στιγμή που άκουσες
το πρώτο κλάμα του μωρού.
Είναι η στιγμή που θρήνησες
τον πρώτο άνθρωπο στη ζωή.

Είναι οι στιγμές που κάνουν
την ζωή μοναδικά ξεχωριστή.
Στιγμές που περνούν και ποτέ δεν ξαναγυρνούν.

Σ. Μ. ΚΑΤΣΑΜΠΑΣ

# data[].attributes.headline
Αντώνης Φωστ

# data[].attributes.body
Αντώνης Φωστιέρης:

«Αν προσλάβουμε την ποίηση ως φαινόμενο ολιστικό, και όχι ως μια ιδιαίτερη χρήση της γλώσσας, θα δούμε ότι συγκεντρώνει και συναιρεί όλα τα επιμέρους στοιχεία της ανθρώπινης πνευματικότητας και του ψυχισμού, σε κάθε τους έκφανση»

# data[].attributes.headline
Δεν θέλω πια παρά να

# data[].attributes.body
Δεν θέλω πια παρά να ζω έτσι όπως ένα δέντρο,
όπου θροΐζει ανάλαφρα σε πρωινό του Απρίλη
μεσ’ σ’ έναν κάμπο ειρηνικό, γεμάτον φως γαλάζιο.Και παπαρούνες κόκκινες και άσπρο χαμομήλι.
Δεν θέλω πια παρά να ζω έτσι σαν ένα ρόδο,
που άνθισε κατάμονο μέσα σε πράο χειμώνα
σ’ ένα πεζούλι φτωχικό κ’ ηλιόφωτο, που να ‘χει
ασβεστωμένο τοίχωμα να του κρατάει το χώμα.Θεέ μου! άσε με να ζω σαν ένα από τα μύρια,
τ’ ανώφελα τα έντομα που από το φως μεθάνε
και τη ζωή τους στους ανθούς ανάμεσα περνάνε,
μακριά απ’ τον κόσμο μοναχό, σ’ ένα λευκό σπιτάκι:
και να ‘χω μέσα στην ψυχή μου των γέρων την ειρήνη
και στην καρδιά μου των φτωχών την ένθεη καλοσύνη
Συνέχεια ανάγνωσης

“Vita nuova (Κώστας Ουράνης)”

→

# data[].attributes.headline
Παράπονο ( Αριστοτέλης Βαλαωρίτης) 

# data[].attributes.subject
Παράπονο ( Αριστοτέλης Βαλαωρίτης) 

# data[].attributes.body
Πόσες φορές τα κύματα,
που επέφταν αφρισμένα
στο έρμο τ’ ακρογιάλι μου,
τα ρώτησα για σένα!

Πόσες φορές το δάκρυ μου
στην άβυσσο είχε στάξει,
και πόσο επαρακάλεσα
να ’λθεί σ’ εσέ ν’ αράξει!
Του κάκου! Φεύγ’ η θάλασσα

και πίσω της μ’ αφήνει
αφρούς και λίγα φρύγανα
για μόνη ελεημοσύνη.
Κι εγώ τυφλός εκοίταζα
το κύμα και δεν είδα

ότ’ είν’ αφρός η αγάπη μου
και φρύγανα η ελπίδα.

# data[].attributes.headline
«Όσο κι αν είναι απί

# data[].attributes.body
«Όσο κι αν είναι απίθανο να εκκρεμεί ένα πουλί στην έρημο, ωστόσο εσύ είσαι υποχρεωμένος να του φτιάξεις ένα δέντρο. Αυτό είναι το ποίημα». Κική Δημουλά

# data[].attributes.headline
Ένα αγαπημένο ποίημα είναι:

# data[].attributes.subject
Ένα αγαπημένο ποίημα είναι:

# data[].attributes.body
Ν’ ανθίζουμε ως το τίποτα (Ευτυχία-Αλεξάνδρα Λουκίδου)

Η αλήθεια είναι πως προσπαθήσαμε πολύ.

Γνωρίζαμε στο βάθος ότι η μνήμη άπιστη είναι

κι αν δεν συλλέγεις αποδείξεις, σε λίγα χρόνια σ’ απατά.

Στοιβάξαμε κι εμείς τις μαδημένες μαργαρίτες

–είχαν ανακριθεί σκληρά

μέχρι να ομολογήσουν την τρισύλλαβη αυταπάτη–

κάπου ψηλά κρεμάσαμε και τ’ άχρηστο κομποσκοίνι

–οι απελπισμένοι έρωτες το’ χαν να ζουν ασκητικά–

σπάσαμε και το μελανοδοχείο του χειμώνα

μήπως γεμίσει η κάμαρη ξανά με χελιδόνια.

Τίποτα δεν ωφέλησε.

Ό,τι προφέραμε μαραίνονταν αμίλητο

λες κι η μικρόψυχη ζωή προβάριζε το θάνατο

πριν τη συνθλίψει ο χρόνος.

Τιμωρημένοι ισόβια στη σάρκινη ερημιά μας

μας έβαζαν να υποδυόμαστε πουλιά

μας μάθαιναν ν’ ανθίζουμε ως το τίποτα

κι ανθεκτικοί στην ενοχή

τα «πάντα» ν’ ανταλλάσσουμε με μιας στιγμής φιλί.

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΤΗΛΟΥ

# data[].attributes.headline
Στήνουμε θέατρα και 

# data[].attributes.body
Στήνουμε θέατρα και σκηνικά όμως η μοίρα μας πάντα νικά και τα σαρώνει και μας σαρώνει.  Γ. Σεφέρης

# data[].attributes.headline
Ιουλίτα Ηλιο

# data[].attributes.body
Ιουλίτα Ηλιοπούλου:

«Η ποίηση είναι σαφώς ένας άλλος τρόπος εκτίμησης της ζωής, της πραγματικότητας, μία διαφορετική οπτική, μία εμβάθυνση στο καίριο, σε αυτό προς το οποίο μας οδηγεί η ευαισθησία μας, η πνευματική μας εγρήγορση. Η τέχνη της ζωής, αλλά και η ζωή εν τέχνη σε αλληλοσυμπλήρωση είναι ένας οδηγός άγραφος που καθημερινά τον συντάσσουμε όλοι απ’ αρχής με λάθη και παραλείψεις»

# data[].attributes.headline
Αγαπάω Νίκος

# data[].attributes.body
Αγαπάω Νίκος Καββαδίας
Αγαπάω ότι θλιμμένο στον κόσμο
Τα θολά ματάκια τους αρρώστους
Τα ξερά  Αγαπάω τ’ ό,τι θλιμμένο στον κόσμο
Τα θολά ματάκια τους αρρώστους
Τα ξερά, γυμνά δέντρα και τα έρημα πάρκα,

Τις νεκρές πολιτείες, τους τρισκότεινους τόπους.

Τους σκυφτούς οδοιπόρους που μ ένα δισάκι

Για μια πολιτεία μακρινή ξεκινάνε.

Τους τυφλούς μουσικούς των πολύβουων δρόμων
Τους φτωχούς τους αλήτες
Αυτούς που πεινάνε
Τα χλωρά κορίτσια που πάντα προσμένουν
Τον ιππότη που είδαν μια βραδιά στο όνειρο τους
Να φανεί απ τα βάθη του απέραντου δρόμου

Τους κοιμώμενους κύκνους πάνω στ’ ασπροφτερό τους

Τα καράβια που φεύγουν για καινούρια ταξίδια

Και δεν ξέρουν καλά αν θα γυρίσουν ποτέ πίσω

Αγαπάω, και θα θελα μαζί τους να πάω,

Κι ούτε πια να γυρίσω

Αγαπάω τις κλαμένες, ωραίες γυναίκες

Που κοιτάνε μακριά που κοιτάνε με θλιμμένα
Αγαπάω σε τούτο τον Κόμο ότι κλαίει
Επειδή μοιάζει με εμένα

# data[].attributes.headline
Νικηφόρος Βρεττάκος:

# data[].attributes.subject
Νικηφόρος Βρεττάκος:

# data[].attributes.body
Τα πράγματα σε έναν ποιητή γίνονται σχεδόν από μόνα τους. Μια και δεν βοήθησα τον κόσμο με το νου, αποφάσισα, κάποιος αποφάσισε μέσα μου, να τον βοηθήσω με την καρδιά μου. Κι ανακάλυψα πως η ποίηση ήταν ο μόνος τρόπος.

# data[].attributes.attachment_link.title
Νικηφόρος Βρεττάκος «Γράμμα στὸν ἄνθρωπο τῆς πατρίδας μου»

# data[].attributes.attachment_link.description
Νικηφόρος Βρεττάκος 
 (1913 – 1991)


«Γράμμα στὸν ἄνθρωπο τῆς πατρίδας μου»

...Μὴν μὲ μαρτυρήσεις!
Καὶ προπαντὸς νὰ μὴν τοῦ πεῖς
 πὼς μ᾿ ἐγκατέλειψεν ἡ ἐλπίδα!
Καθὼς κοιτᾷς τὸν Ταΰγετο, 
σημείωσε τὰ φαράγγια
ποὺ πέρασα. 
Καὶ τὶς κορφὲς ποὺ πάτησα.
 Καὶ τὰ ἄστρα ποὺ εἶδα.
 Πές τους ἀπὸ μένα, 
πές τους ἀπὸ τὰ δακρυά μου,
ὅτι ἐπιμένω ἀκόμη πὼς ὁ κόσμος
εἶναι ὄμορφος!


Εἰρήνη εἶναι ὅταν...

Εἰρήνη, λοιπόν,
εἶναι ὅ,τι συνέλαβα μὲς ἀπ᾿ τὴν ἔκφραση
καὶ μὲς ἀπ᾿ τὴν κίνηση τῆς ζωῆς. 
Καὶ Εἰρήνη
εἶναι κάτι βαθύτερο ἀπ᾿ αὐτὸ ποὺ ἐννοοῦμε
ὅταν δὲν γίνεται κάποτε πόλεμος.
Εἰρήνη εἶναι ὅταν τ᾿ ἀνθρώπου ἡ ψυχὴ
γίνεται ἔξω στὸ σύμπαν ἥλιος. Κι ὁ ἥλιος
ψυχὴ μὲς στὸν ἄνθρωπο.

(ἀπόσπασμα ἀπὸ τὸ ἔργο: Δυὸ ἄνθρωποι 
μιλοῦν γιὰ τὴν εἰρήνη τοῦ κόσμου)
…
Νικηφόρος Βρεττάκος 
 (1913 – 1991)

…

Οπτικό υλικό-Μοντάζ
 από τις ταινίες:

Charlie Chaplin 
Sleeping at War
The Captured Trench
Shoulder Arms
…
οπτικοποίηση Θανάσης Πάνου

# data[].attributes.body
Σαν το χέρι σου ακούμπησα,
μπροστά μου φάνηκε όλη η ιστορία της ζωής σου.
Κάθε ρυτίδα και μια στιγμή ευτυχίας.
Κάθε ρυτίδα και ένας πόνος.
Η ζωή σε έκανε διδάσκαλο της γνώσης.
Κι' ευχή δική μου αυτό το χάδι να το έχω πάντα μαζί μου.

Μαριλένα Παναγοπούλου

# data[].attributes.headline
Γιώργος Σαρα

# data[].attributes.body
Γιώργος Σαραντάρης:

«Η ποίηση είναι εκείνος ο εαυτός μας που δεν κοιμάται ποτέ».

# data[].attributes.headline
Ανδρέας Εμπειρίκος

# data[].attributes.subject
Ανδρέας Εμπειρίκος

# data[].attributes.body
Η ποίησις είναι ανάπτυξι στίλβοντος ποδηλάτου. Μέσα της όλοι μεγαλώνουμε. Οι δρόμοι είναι λευκοί. Τα άνθη μιλούν.
Από τα πέταλά τους αναδύονται συχνά μικρούτσικες παιδίσκες. Η εκδρομή αυτή δεν έχει τέλος.

# data[].attributes.attachment_link.title
Νίκος Καββαδίας - 26 μελοποιημένα ποιήματα (by Elias)

# data[].attributes.headline
Αγάπη, Καρυω

# data[].attributes.body
Αγάπη, Καρυωτάκης

Κι ήμουν στο σκοτάδι. Κι ήμουν το σκοτάδι.

Και με είδε μια αχτίδα

Δροσούλα το ιλαρό το πρόσωπό της

κι εγώ ήμουν το κατάξερο ασφοδίλι.

Πώς μ’ έσεισε το ξύπνημα μιας νιότης,

πώς εγελάσαν τα πικρά μου χείλη!

Σάμπως τα μάτια της να μου είπαν ότι

δεν είμαι πλέον ο ναυαγός κι ο μόνος,

κι ελύγισα σαν από τρυφερότη,

εγώ που μ’ είχε πέτρα κάνει ο πόνος

# data[].attributes.headline
Ακρα του ταφου σιωπη

# data[].attributes.subject
Ακρα του ταφου σιωπη

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
Ελλαδα Κρητη

# data[].attributes.attachment_link.title
Νικος Ξυλουρης Ακρα του ταφου σιωπη (στιχοι)

# data[].attributes.attachment_link.title
Κώστας Καρυωτάκης - Μελοποιημένη ποίηση (Singles//Official Audio)

# data[].attributes.attachment_link.title
"Η ποδηλάτισσα" Οδυσσέας Ελύτης

# data[].attributes.headline
 Τάσος Λειβαδείτης.

# data[].attributes.subject
 Τάσος Λειβαδείτης.

# data[].attributes.body
Τι ζητούσαν, λοιπόν, σε τι είχα φταίξει, έμενα το μόνο μου έγκλημα ήταν ότι δεν μπόρεσα να μεγαλώσω, κυνηγημένος πάντα, πού να βρεις καιρό, έτσι έμεινα εύπιστος κι αγκάλιαζα το κρύο σίδερο της γέφυρας. Ενώ απ’ το βάθος, μακριά, με κοίταζε σαν ξένο η πιο δική μου ζωή.

# data[].attributes.headline
Νικηφόρος Βρεττάκος

# data[].attributes.subject
Νικηφόρος Βρεττάκος

# data[].attributes.body
…Μην με μαρτυρήσεις!
Και προπαντός να μην του πεις πως μ’ εγκατέλειψεν η ελπίδα!
Καθώς κοιτάς τον Ταΰγετο, σημείωσε τα φαράγγια
που πέρασα. Και τις κορφές που πάτησα. Και τα άστρα
που είδα. Πες τους από μένα, πες τους από τα δακρυά μου,
ότι επιμένω ακόμη πως ο κόσμος
είναι όμορφος!

# data[].attributes.headline
Τάσος Λειβαδίτης 

# data[].attributes.body
Τάσος Λειβαδίτης

# data[].attributes.attachment_link.title
Ο Τάσος Λειβαδίτης απαγγέλει το πιο συγκλονιστικό ερωτικό του ποίημα

# data[].attributes.headline
Απόψε (Δημήτρης Καταλειφός)

# data[].attributes.subject
Απόψε (Δημήτρης Καταλειφός)

# data[].attributes.body
Απόψε
κάνω τα παιδικά μου χρόνια μαξιλάρι
όπου γέρνουν τ’ άσπρα μου μαλλιά
και ξαναβλέπω ουρανό μ’ αστέρια..

# data[].attributes.headline
Μείναμε οι δυο μας κ

# data[].attributes.body
Μείναμε οι δυο μας και το φως.
Αν είναι δυο χλωμά φυτά
στα παράθυρα που βασανίζονται
από τη νύχτα και τις αλυσίδες,
αισθάνομαι σμιχτό το θρήνο τους
σαν ένα κράμα από σκοτάδι και οδύνη.
Γιατί μου ζήτησες πολλά
μια ζωή ολόκληρη,
έτσι που τώρα κραυγάζει ο καιρός,
έτσι που τώρα δενουμε τα χέρια
μέσα σ’ ένα παρελθόν από σκοτωμένες εικόνες
και παιδιά που λησμονήθηκαν
στη σκοτεινή μήτρα της γης
και την απόγνωση της ηλικίας.

Αναστάσης Βιστωνίτης

# data[].attributes.headline
Διὸ εὐφυοῦς ἡ ποιητι

# data[].attributes.body
Διὸ εὐφυοῦς ἡ ποιητικὴ ἐστιν ἢ μανικοῦ. Τούτων γὰρ οἱ μὲν εὔπλαστοι οἱ δὲ ἐκστατικοὶ εἰσίν».
(Ἡ τέχνη τῆς ποίησης εἶναι ἔργο τοῦ προικισμένου μᾶλλον παρὰ τοῦ μανικοῦ καλλιτέχνη, γιατί ὁ πρῶτος εἶναι ὁ ἐπιδέξιος μιμητής, ἐνῷ ὁ δεύτερος κατέχεται ἀπὸ ἐνθουσιασμὸ καὶ τοῦ λείπει ἡ ψυχικὴ ἠρεμία).
Ἀριστοτέλης

# data[].attributes.body
Καρυωτάκης

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
Κατερίνα Τσαχτσαρλή

# data[].attributes.attachment_link.title
Καρυωτάκης -  Είμαστε κάτι ξεχαρβαλωμένες κιθάρες

# data[].attributes.body
Η ποίηση είναι μια τέχνη που επιτρέπει στην κοινωνία να ξαναβρεί και να διεκδικήσει την ταυτότητά της, ισάξια με κάθε άλλο είδος τέχνη. Είναι πολύτιμη, καθώς αποτελεί ένα από τα πιο εκφραστικά μέσα για να δώσει κανείς ζωή στα συναισθήματά του, τα ζητήματα που τον προβληματίζουν και στην πραγματικότητα γύρω του.

Ποιητής δεν είναι ο εμπνευσμένος, είναι αυτός που σε εμπνέει.

Paul Eluard, 1895-1952, Γάλλος σουρεαλιστής ποιητής

# data[].attributes.headline
Ο χρόνος και ο θάνατος 

# data[].attributes.subject
Ο χρόνος και ο θάνατος 

# data[].attributes.body
Μικρά παιδιά ο χρόνος και ο θάνατος
γδύνουν πράγματα, ξηλώνουν νήματα απόμερα
τα πλένουν στη θάλασσα
παίζουν κι αφήνουν πίσω τους
ερείπια και οστά
εκλιπόντα νοήματα
τα σκεπάζουν πρόχειρα με χώμα
και ετοιμάζονται για τον επόμενο τρόπο.

Πέτρος Γκολίτσης

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
Αεράκης Κρητικό Μουσικό Εργαστήρι - Σείστρον

# data[].attributes.attachment_link.title
ΝΙΚΟΣ ΞΥΛΟΥΡΗΣ - Ο ΜΙΚΡΟΣ ΣΤΡΑΤΙΩΤΗΣ | Official Audio Release © 2017

# data[].attributes.attachment_link.title
ΕΙΣΑΙ ΨΥΧΗ ΜΟΥ - ΚΑΡΥΩΤΑΚΗΣ - ΞΥΛΟΥΡΗΣ

# data[].attributes.headline
Νίκος Ξυλούρης 

# data[].attributes.subject
Νίκος Ξυλούρης 

# data[].attributes.attachment_link.provider_name
dinfo - Τα καλά νέα της ημέρας!

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Ο άνεμος κουβαλά την αρχή της Δημιουργίας καθώς πνοή θεϊκή έδωσε ζωή στην πλάση. Ο ήχος έπρεπε να μεταφέρει το μήνυμα του. Αγκιστρώθηκε, λοιπόν, στην "ουρά" του ανέμου και ταξίδεψε...
Δεν θα έφτανε ως εμάς όμως αν δεν υπήρχε η ενδιάμεση οδός. Αόρατη για τους κοινούς θνητούς, άυλη, αλλά με ένα αρχάγγελο να στέκει εκεί και να άδει. Πώς αλλιώς; Μόνο η φωνή θα μπορούσε να "αγκαλιάσει" και να μεταδώσει την αρχέγονη μελωδία. Για μας ένας υπήρξε ο αρχάγγελος και τα φτερά του ακούμπησαν στην κορφή του Ψηλορείτη. Εκεί, που το κοσμικό συναντά το υπερβατικό. Εκεί που το μυστήριο της Κρήτης είναι βαθύ σύμφωνα με τον Καζαντζάκη. Εκεί που φωνή ηλεκτρισμένη, στεντόρεια, διαπεραστική, γεννήθηκε και έπεσε ως μάννα εξ ουρανού για να μας κρατήσει ζωντανούς, όρθιους, γενναίους, λεβέντες.

Ενσάρκωση αυτής ο Νίκος Ξυλούρης. Η φωνή μας, ο κόσμος μας, το κουράγιο μας, οι πανανθρώπινες αξίες μας και ένας λόγος που η ψυχή μας στέκει αγέρωχη.

Η ΓΕΝΕΘΛΙΑ ΓΗ ΚΑΙ Ο ΠΑΠΠΟΥΣ "ΨΑΡAΚΗΣ"

Ο Νίκος Ξυλούρης φέρεται να γεννήθηκε στα Ανώγεια (ορεινό χωριό της επαρχίας Μυλοποτάμου του Νομού Ρεθύμνης) στις 7 Ιουλίου 1936. Θα κρατηθεί όμως μια επιφύλαξη για την ακριβή ημερομηνία, εφόσον στις 13 Αυγούστου 1944 τα Ανώγεια καταστράφηκαν ολοσχερώς από τις γερμανικές αρχές Κατοχής και κάηκαν όλα τα έγγραφα που πιστοποιούσαν τα ληξιαρχικά στοιχεία. Μετά την απελευθέρωση, τα έγγραφα που είχαν καεί αντικαταστάθηκαν από καινούργια, με τα στοιχεία να συγκεντρώνονται κυρίως από προφορικές μαρτυρίες, αλλά και συνδυάζοντας γεγονότα, μέθοδος που είναι βέβαια "κατά προσέγγισιν". [...] Γονείς του Νίκου ήταν ο Γιώργης και η Ελευθερία Ξυλούρη, οι οποίοι απέκτησαν έξι παιδιά: προηγήθηκαν τρία κορίτσια, κατά σειρά η Έλλη, η Ζουμπουλιά και η Ευρυδίκη, ενώ ακολούθησαν τρία αγόρια, ο Νίκος, ο Αντώνης και ο Γιάννης.

Η οικογένεια Ξυλούρη μπορεί να μην ήταν πλούσια, διατηρούσε όμως μεγάλο κύρος ανάμεσα στους κατοίκους της περιοχής, κυρίως λόγω του θρυλικού Ψαράκη, παππού του Νίκου. Ο Ψαράκης (Αντώνης Ξυλούρης) υπήρξε ένας από τους σημαντικότερους κρητικούς οπλαρχηγούς επί τουρκοκρατίας και έγινε λαοπρόβλητος χάρη στις παράτολμες ενέργειες που έκανε με την ομάδα του. Μπορούσαν να μέσα στην ίδια μέρα να "χτυπήσουν" δύο διαφορετικά τουρκοχώρια που απείχαν αρκετά χιλιόμετρα μεταξύ τους. Επειδή, λοιπόν, ήταν γρήγορος (σαν τον ψάρι που εξαφανίζεται στο νερό), του έβγαλαν το παρατσούκλι Ψαράκης, το οποίο, όπως συνηθίζεται στην Κρήτη, κληρονόμησαν έκτοτε τα παιδιά του, τα εγγόνια του. Τον Γιώργη τον φωνάζανε Ψαρογιώργη, ενώ οι τρεις γιοι του ήταν γνωστοί ως Ψαρονίκος, Ψαραντώνης και Ψαρογιάννης αντίστοιχα. Επίσης, μια από τις ηγετικές μορφές του αντάρτικου της Κρήτης στα χρόνια της γερμανικής Κατοχής ήταν ο Χριστομιχάλης Ξυλούρης, εξάδελφος του Γιώργη. [...]

Ο ΛΥΡAΡΗΣ ΝΙΚΟΣ ΞΥΛΟΥΡΗΣ

Ο Νίκος ανακάλυψε την έφεση του στη μουσική τα χρόνια που είχαν καταφύγει οικογενειακώς ως πρόσφυγες -μετά την καταστροφή των Ανωγείων- σε διάφορα χωριά του Ηρακλείου όπου είχαν συγγενείς. Κάποια στιγμή επέστρεψαν, όταν ξαναχτίστηκε το σπίτι τους, στο ισόγειο του οποίου στεγαζόταν και το καφενείο που διατηρούσε ο Γιώργης. Ο Νίκος προσπάθησε να πείσει τον πατέρα του να του αγοράσει μια λύρα, εκείνος όμως ήταν ανένδοτος. Εκείνη την εποχή το να είσαι λυράρης προοιώνιζε μια δύσκολη ζωή, ήταν ένα επάγγελμα παντελώς ανυπόληπτο. Ο Μενέλαος Δραμουντάνης, δάσκαλος του στο δημοτικό, αντιλήφθηκε πρώτος πόσο καλή φωνή είχε ο μαθητής του, που τραγουδούσε σε όλες τις σχολικές εκδηλώσεις, αλλά και με οποιαδήποτε άλλη ευκαιρία. Ήταν εκείνος που έπεισε τελικά τον Γιώργη να το αγοράσει μια λύρα, λέγοντας του πως ήταν κρίμα να ξεστρατίσει το παιδί από τη φυσική του κλίση. Ο Νίκος υπήρξε αυτοδίδακτος στο όργανο (κατά άλλη μία εκδοχή υπήρξε για ένα διάστημα μαθητευόμενος του λυράρη Λεωνίδα κλάδου). Όποια και να είναι η αλήθεια, φαίνεται ότι στην περίπτωση του, όπως και στα δυο του αδέλφια, που επίσης έγιναν εξαιρετικοί μουσικοί, είχαν επιδράσει τα γονίδια του παππού -πατέρα της μητέρας του-, του περίφημου λυράρη Καραμουζαντώνη (Αντώνη Σκουλά). Τα Ανώγεια είχαν αναδείξει μία ακόμα μεγάλη μουσική φυσιογνωμία: τον Μανώλη Πασπαράκη, ο οποίος ήταν γνωστός με το παρατσούκλι "Στραβός" διότι είχε τυφλωθεί από μικρός. [...]

Η ενασχόληση του Νίκου με τη μουσική, που σιγά-σιγά έγινε επαγγελματική, έδωσε τη δυνατότητα στα δύο μικρότερα αδέλφια του να εξελίξουν και το δικό τους ταλέντο. Έτσι, ο Γιάννης, ο οποίος είχε ήδη αρχίσει να μαθαίνει λαούτο και μαντολίνο, έγινε μόνιμος "ακομπανιατέρ" του Νίκου και είχε καθοριστική συμβολή στην ανάδειξη του στον μεγάλο λυράρη που ξέρουμε. Εκείνα τα χρόνια, το ρεπερτόριο που προτιμούσε το κοινό των μεγάλων αστικών κέντρων δεν ήταν τα παραδοσιακά κρητικά, αλλά τα ευρωπαϊκά τραγούδια. Σε ηλικία δεκαεπτά χρόνων, ο Νίκος κατέβηκε στο Ηράκλειο αναζητώντας μια καλύτερη τύχη ως μουσικός. Εκεί πέρασε μερικά χρόνια υπό συνθήκες απόλυτης ένδειας, την οποία απέκρυπτε επιμελώς από τον πατέρα του. Δεν δέχθηκε ποτέ οικονομική βοήθεια από εκείνον, αρνούμενος να επιβαρύνει τον ούτως ή άλλως μετρημένο προϋπολογισμό της οικογένειας. Ο Νίκος ήταν από τους πρώτους που εναρμονίστηκε με το ρεύμα που επικρατούσε και έμαθε να παίζει στη λύρα τα "ελαφρά" τραγούδια της εποχής, ελληνικά και ξένα.

Ο ΕΡΩΤΑΣ, ΟΙ ΔΙΣΚΟΙ ΚΑΙ ΤΑ ΡΙΖΙΤΙΚΑ

Τον Φεβρουάριο του 1956 γνωρίζει, σε μια αποκριάτικη χοροεσπερίδα στο Ηράκλειο, στην οποία πήγε να παίξει ως μουσικός, την Ουρανία Μελαμπιανάκη, μαθήτρια Γυμνασίου τότε. Το Βενεράτο, 20 χιλιόμετρα από το Ηράκλειο, ήταν ένα εύπορο μέρος με μεγάλη γεωργική παραγωγή σε αντίθεση με τα Ανώγεια, όπου οι κάτοικοι ασχολούνταν κυρίως με την κτηνοτροφία. Οι δύο νέοι αγαπήθηκαν, όμως ο έρωτας τους έφερε στην επιφάνεια τις κοινωνικές προκαταλήψεις της εποχής. Ο κοσμοπολίτης Μιχάλης Μελαμπιανάκης, άνθρωπος που διέθετε μεγάλο κύρος στην Κρήτη, ήταν δεδομένο πως δεν θα έβλεπε με καλό μάτι το ειδύλλιο της κόρης του με έναν νέο ο οποίος ασκούσε το επάγγελμα του μουσικού. Έτσι, το 1958 ο Ξυλούρης "έκλεψε" την Ουρανία και την ίδια χρονιά παντρεύτηκαν. Η Ουρανία έκανε αρκετά χρόνια να ξαναμιλήσει με τον πατέρα της. [...] Μετά τον γάμο, το ζευγάρι έμεινε για ένα μικρό διάστημα στο πατρικό σπίτι του Νίκου στα Ανώγεια και αργότερα μετακόμισαν σε ένα μικρό καμαράκι που νοίκιασαν στο Ηράκλειο. Το 1960 απέκτησαν το πρώτο παιδί, τον Γιώργη, και έξι χρόνια αργότερα το δεύτερο, τη Ρηνιώ. Το 1963, ο τρίχρονος Γιώργης αντιμετώπισε ένα μεγάλο πρόβλημα υγείας που έθεσε σε άμεσο κίνδυνο τη ζωή του. Απαιτούσε ειδική -και πανάκριβη- νοσοκομειακή αγωγή. Τότε, η οικογένεια Μελαμπιανάκη αποδέχτηκε οριστικά τον Νίκο Ξυλούρη ως γαμπρό της.

Η είσοδος του Ξυλούρη στην δισκογραφία καταγράφεται στις 21 Νοεμβρίου 1958. Τότε, στην Αθήνα, ηχογράφησε τα δύο πρώτα του τραγούδια που κυκλοφόρησαν σε δίσκο 78 στροφών από την "Odeon": "Κρητικοπούλα" και "Δεν κλαίνε οι δυνατές καρδιές". Τον συνόδεψε ο αδερφός του Γιάννης στο λαούτο και -ελλείψει τραγουδίστριας- δεύτερη φωνή έκανε η γυναίκα του. Αξίζει να σημειωθεί πως για να πεισθεί η εταιρεία να κυκλοφορήσει τον δίσκο, χρειάστηκε να επέμβει ο πολιτικός και οικονομικός παράγοντας Παύλος Βαρδινογιάννης, ο οποίος εγγυήθηκε πως "αν δεν πουλήσει ο δίσκος θα καλύψω εγώ τη ζημιά". Δεν χρειάστηκε όμως να γίνει, αφού ο δίσκος γνώρισε επιτυχία και στάθηκε η αφορμή για να ακουστεί το όνομα του ανερχόμενου λυράρη. Ο Ξυλούρης ξαναμπήκε στο στούντιο περίπου δύο χρόνια μετά την κυκλοφορία του πρώτου δίσκου, στην αρχή ηχογραφώντας μια σειρά δίσκων 45 στροφών για λογαριασμό της "Fidelity" και από το 1965 μέχρι το 1967 για τη "Music Box". Επέμενε μάλιστα να μπαίνει στη μία πλευρά του δίσκου ένα συρτό, ως πιο "εμπορικό", και στην άλλη ένα ριζίτικο. Εκείνη την εποχή τα ριζίτικα δεν τραγουδιόντουσαν ευρέως στην Κρήτη. Μπορούσες να τα ακούσεις μόνο στα Χανιά και σε κάποια πεδινά χωριά του Ρεθύμνου. Ως τραγούδια "της τάβλας" δεν ακουγόντουσαν στα γλέντια. Εμπεριείχε, λοιπόν, μεγάλο ρίσκο το να τραγουδήσει κάποιος ριζίτικα σε δίσκους και αυτός που το τόλμησε πρώτος ήταν ο Ξυλούρης.

ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ-ΔΙΑΜAΝΤΙΑ

Η φωνή του Ξυλούρη ήταν θείο δώρο και θα ήταν άδικο και ανεξήγητο να μην αξιοποιηθεί. Αυτοί που κυρίως το επιχείρησαν -και το κατάφεραν- ήταν οι Γιάννης Μαρκόπουλος, Σταύρος Ξαρχάκος, Χρήστος Λεοντής και Λουκάς Θάνος. Η συνεργασία τους με τον μοναδικό ερμηνευτή μας έδωσε τραγούδια-διαμάντια που η λάμψη τους είναι το ίδιο εκτυφλωτική με την εποχή που δημιουργήθηκαν.

Η περίοδος 1970-1972 είναι η πιο σημαντική στη σχέση Μαρκόπουλου-Ξυλούρη. Το "Χρονικό" (1970) και η "Ιθαγένεια (1972), μαζί με την προσέγγιση στα "Ριζίτικα" (1971) και τη σημαντική συμβολή της φωνής του Ξυλούρη, στον ελάχιστο χρόνο μιας τετραετίας, μέσα από μιαν εμπνευσμένη και καταιγιστική εργασία του συνθέτη, έχουν δώσει ένα ισχυρότατο ενιαίο στίγμα του ίδιου και του τραγουδιστή ως σήμερα. Τα παραπάνω έργα, ενδεικτικά της πολιτικοπολιτιστικής φιλοσοφίας του συνθέτης "επιστροφή στις ρίζες", χρησιμοποιούν ήχους, ηχοχρώματα, ρυθμούς και μοτίβα από τη παράδοση, ειδικά της Κρήτης. Άξιο αναφοράς φυσικά και το "Ο Στρατής θαλασσινός ανάμεσα στους αγάπανθους" (1973) σε ποίηση Γιώργου Σεφέρη. Ο Ξυλούρης τραγουδά το ομώνυμο ποίημα ανάμεσα σε άλλα του νομπελίστα ποιητή.

Ο Ξαρχάκος παίρνει τη σκυτάλη. Το "Διόνυσε καλοκαίρι μας" (1972) είναι το ξεκίνημα, στο οποίο τραγουδούσαν εναλλάξ τα εννιά μόλις τραγούδια του Ξαρχάκου ο Ξυλούρης με την Αφροδίτη Μάνου. Η επόμενη συνεργασία θα σφραγιστεί από την πορεία της πτώσης της χούντας. Στις 5 Νοεμβρίου 1973, λίγο πριν τα γεγονότα του Πολυτεχνείου, σφραγίζεται η μπουάτ "Λήδρα" (εμφανιζόταν εκεί ο Ξυλούρης) για δέκα μέρες. Το "Μεγάλο μας τσίρκο" του Ιάκωβου Καμπανέλλη αφήνει εποχή. Το 1974 θα κυκλοφορήσουν η μουσική και τα τραγούδια της παράστασης. Η παρουσία του Ξυλούρη ξεχωριστή και ανεξίτηλη. Την ίδια χρονιά θα κυκλοφορήσει η "Συλλογή". Σε αυτήν το κοινό θα ακούσει μοναδικά κομμάτια: "Ερωτόκριτος", "Ράβε Ξήλωνε", "Μπαρμπαγιάννη Μακρυγιάννη", "Παλικάρι στα Σφακιά", "Ήτανε μια φορά".

Η συνέχεια στην ίδια κατεύθυνση με τον Χρήστο Λεοντή. Η γνωριμία τους γίνεται το 1973 στη μπουάτ "Αγρύπνια" που είχε ανοίξει ο συνθέτης για να παρουσιάζει τα τραγούδια που συνέθετε. Αναμφίβολα το "Καπνισμένο τσουκάλι" (1975) σε ποίηση Γιάννη Ρίτσου είναι αυτό που ξεχωρίζει από την καλλιτεχνική τους συνύπαρξη. Τα τραγούδια αυτά τα είχε μόλις συνθέσει ο Λεοντής και τα παρουσίαζε για πρώτη φορά στο κοινό. Να πώς περιγράφει την πρώτη τους γνωριμία: "Με τον Ξυλούρη δεν είχα μέχρι τότε γνωριστεί από κοντά, ήξερε βέβαια ο ένας το έργο του άλλου. Μετά από παράσταση ήρθε και με βρήκε και πολύ συγκινημένος μου είπε Αυτά τα τραγούδια πρέπει και θέλω να τα πω εγώ. Έτσι ξεκίνησε η συνεργασία μας". Το 1975 λοιπόν κυκλοφορεί ο δίσκος και γνωρίζει αμέσως μεγάλη επιτυχία. Στις συναυλίες τους, ο κόσμος ήταν ενθουσιώδης. Μετά η συνεργασία των δύο συνεχίστηκε σε λίγες συναυλίες και σε ορισμένα τραγούδια.

Φτάνουμε λίγο πριν το τέλος. Το 1978 κυκλοφορεί το "Σάλπισμα" σε μουσική Λουκά Θάνου. Για πρώτη και τελευταία φορά συνεργαζόταν με έναν νέο συνθέτη, διόλου γνωστό, μετά από μια εντυπωσιακή δεκαετία πορεία στο τραγούδι. Στο "Σάλπισμα" ανακαλύπτεται ένας πολύ ενδιαφέρων "Ξυλούρης". Και μόνο ότι σε αυτόν τον δίσκο θα τραγουδήσει την "Μπαλάντα του κυρ-Μέντιου" (ποίηση Κ. Βάρναλη) αρκεί για να τον τοποθετήσουμε στους αξιομνημόνευτους της ελληνικής δισκογραφίας. Ο Θάνος στο εσώφυλλο του δίσκου σημείωνε ότι τα τραγούδια είχαν μελοποιηθεί το διάστημα 1969-1972, είχαν ενορχηστρωθεί το 1974, ηχογραφήθηκαν το 1976 και χρειάστηκαν "τρία χρόνια απ' όταν τελειώσαμε τις ηχογραφήσεις και δέκα απ' όταν άρχιζα να τον συνθέτω, για να δοθούν στο εμπόριο". Δέκα μόλις τραγούδια, το ένα πιο ωραίο από το άλλο. Η πρώτη πλευρά περιείχε δυο μελοποιήσεις του Βάρναλη, δύο του συνθέτη και ένα ποίημα του Άρη Αλεξάνδρου. Η δεύτερη πέντε ποιήματα του Καρυωτάκη.

ΝΑ ΚΡΑΤΗΣΟΥΜΕ ΤΟ "ΠΟΤΕ ΘΑ ΚAΝΕΙ ΞΑΣΤΕΡΙA"

Ο βίος του Ξυλούρη σύντομος, αλλά γεμάτος στιγμές αυθεντικού μεγαλείου. Και πώς να τις κρατήσεις αν δεν κοιτάς τον εαυτό σου με θάρρος και σιγουριά; Υποχρέωση του ακροατή που γνωρίζει χωρίς φόβο και πάθος τον Ξυλούρη να κρατήσει το "Πότε θα κάνει ξαστεριά" (1971, Ριζίτικα). Εκεί η δίχως όρια φωνή συναντά τον μεγάλο Κρητικό. Μαζί μεταφέρουν ένα μήνυμα διαχρονικό, αναλλοίωτο, έμπλεο ιερών, πανανθρώπινων στιγμών. Με το τραγούδι αυτό μας καταθέτει τα διαπιστευτήρια του, όχι γιατί είναι υποχρεωμένος να το κάνει, αλλά για να ξεσηκώσει, να παραδειγματίσει, να παρακινήσει. Η φωνή του αντηχεί στα μαύρα χρόνια της δικτατορίας και στην εξέγερση του Πολυτεχνείου γίνεται οδηγός για τους φοιτητές και όσους στηρίζουν τον αγώνα τους. Την ελευθερία και την ανυποχώρητη στάση για πρόοδο, ισότητα, δικαιοσύνη εκφράζει με λόγια εμποτισμένα στην κρητική ψυχή που δεν παραδίδεται ποτέ. Έτσι, σαν άγγελος που μεταφέρει ιερό μήνυμα θα λάβει το άδικο της μοίρας. Το 1979, οι ιατρικές εξετάσεις που είχε κάνει αποκαλύπτουν ότι πάσχει από καρκίνο των πνευμόνων. Η αρρώστια εξελίχτηκε ραγδαία και στις 8 Φεβρουαρίου 1980 άφησε την τελευταία του πνοή.

"ΗΤΑΝΕ ΜΙΑ ΦΟΡΑ"

Ένα από τα ωραιότερα τραγούδια του Νίκου Ξυλούρη. Γράφτηκε για τις ανάγκες και ακουγόταν στους τίτλους της τηλεοπτικής σειράς "Οι έμποροι των εθνών" σε σκηνοθεσία του Κώστα Φέρρη βασισμένη στο ομώνυμο βιβλίο του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη. Αυτή ξεκίνησε να προβάλλεται τον Οκτώβριο του 1973, ωστόσο συνάντησε μεγάλα προβλήματα από τη λογοκρισία του δικτατορικού καθεστώτος, το οποίο απαγόρευσε ν' ακούγεται η φωνή του Ξυλούρη.

Το τραγούδι πρωτοεμφανίστηκε στο άλμπουμ με τίτλο "Νίκος Ξυλούρης Συλλογή" (1972). Ο τίτλος του δίσκου αντικατοπτρίζει πλήρως το περιεχόμενό του, καθώς στην πρώτη πλευρά του περιλαμβάνονται σε δεύτερη εκτέλεση τραγούδια που είχε ερμηνεύσει λίγα χρόνια νωρίτερα ο αξέχαστος Νίκος Ξυλούρης και στη δεύτερη τέσσερις καινούργιες δημιουργίες του Σταύρου Ξαρχάκου και δύο που είχαν γραφτεί για τις ανάγκες του κινηματογράφου και της τηλεόρασης όπου το ένα από αυτά ήταν το "Ήτανε μια φορά". Στο εσώφυλλο του δίσκου υπάρχει ένα μίνι φωτογραφικό άλμπουμ με φωτογραφίες από τα παιδικά και νεανικά χρόνια του Νίκου Ξυλούρη στην Κρήτη, ενώ στο οπισθόφυλλο ένα σημείωμα του Σταύρου Ξαρχάκου γραμμένο στις 2 Απριλίου 1974.

Αργότερα, ηχογραφήθηκε και από το Μανώλη Λιδάκη, τη Μαρία Φαραντούρη, το Δημήτρη Υφαντή...

Σύμφωνα με τα λεγόμενα της ίδιας της κυρίας Ουρανίας Ξυλούρη: Ο Ξυλούρης ειδοποιήθηκε για αυτή την ηχογράφηση κυριολεκτικά τελευταία στιγμή: τον ξύπνησαν και τον κατέβασαν στο στούντιο χωρίς πρόβες, χωρίς τίποτα, για να ηχογραφήσει. Το έβγαλε με τη μία, είναι αυτή η εκτέλεση που γνωρίζουμε όλοι. Ένα-δυο λαθάκια (π.χ. όταν τραγουδά "κι εμένανε μ' αφήνεις", αντί "αφήνει" που έχει νόημα βάσει των προηγούμενων στροφών) οφείλονται στην κόπωση. Ο ίδιος ο Ξυλούρης τα πρόσεξε αργότερα και ζήτησε από το φίλο και συνεργάτη του να το ξαναηχογραφήσουν. Ο Ξαρχάκος όμως του απάντησε: "Όπως το είπες τώρα, δεν πρόκειται να το ξαναπείς"! Πόσο αλήθεια ήτανε... 35 χρόνια μετά κανείς δεν τον ακούει σε αυτό το τραγούδι χωρίς να ριγήσει.
Ο Βασίλης Παπακωνσταντίνου ερμήνευσε με τέτοιο τρόπο το τραγούδι του Κώστα Φέρρη και του Σταύρου Ξαρχάκου που είναι βέβαιο πως θα έκανε περήφανο τον Αρχάγγελο της Κρήτης Μουσική: Σταύρος Ξαρχάκος
" Ήτανε μια φορά μάτια μου κι έναν καιρό

μια όμορφη κυρά αρχόντισσα να σε χαρώ

Μια μικροπαντρεμένη κόρη ξανθή

τον κύρη της προσμένει βράδυ πρωί

Ένα Σαββάτο βράδυ καλέ μια Κυριακή

τον ήλιο το φεγγάρι, καλέ, παρακαλεί

Ήλιε μου φώτισέ τον φεγγάρι μου

πάνε και μίλησέ του για χάρη μου

Γυρίζει κι αρμενίζει καλέ στα πέλαγα

τους πειρατές θερίζει καλέ και τους χαλά

Στον ήλιο στο φεγγάρι και στη βροχή

και μένανε μ' αφήνει έρμη και μοναχή

Γαλέρα ανοίχτηκε μάτια μου με το βοριά

στη μάχη ρίχτηκε μάτια μου και στον καυγά

Μέσα σ' ένα σινάφι πειρατικό

είδα φωτιά ν' ανάβει και φονικό"

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
νίκος ξυλούρης: ήτανε μια φορά μάτια μου

# data[].attributes.attachment_link.title
Νίκος Ξυλούρης: Ήτανε μια φορά μάτια μου

# data[].attributes.attachment_link.description
Ο άνεμος κουβαλά την αρχή της Δημιουργίας καθώς πνοή θεϊκή έδωσε ζωή στην πλάση. Ο ήχος έπρεπε να μεταφέρει το μήνυμα του. Αγκιστρώθηκε, λοιπόν, στην "ουρά" του ανέμου και ταξίδεψε... Δεν θα έφτανε ως εμάς όμως αν δεν υπήρχε η ενδιάμεση οδός. Αόρατη για τους κοινούς θνητούς, άυλη, αλλά με ένα αρχάγγελο να στέκει εκεί και να άδει.

# data[].attributes.headline
Το φως (Γιώργ

# data[].attributes.body
Το φως (Γιώργος Σεφέρης)

Καθώς περνούν τα χρόνια
πληθαίνουν οι κριτές που σε καταδικάζουν~
καθώς περνούν τα χρόνια και κουβεντιάζεις με λιγότερες
φωνές,
βλέπεις τον ήλιο μ’ άλλα μάτια~
ξέρεις πως εκείνοι που έμειναν, σε γελούσαν,
το παραμίλημα της σάρκας, ο όμορφος χορός
που τελειώνει στη γύμνια.
Οπως, τη νύχτα στρίβοντας στην έρμη δημοσιά,
άξαφνα βλέπεις να γυαλίζουν τα μάτια ενός ζώου
που έφυγαν κιόλας, έτσι νιώθεις τα μάτια σου~
τον ήλιο τον κοιτάς, έπειτα χάνεσαι μες στο σκοτάδι~
ο δωρικός χιτώνας
που αγγίξανε τα δάχτυλά σου και λύγισε σαν τα βουνά,
είναι ένα μάρμαρο στο φως, μα το κεφάλι του είναι στο
σκοτάδι.
Κι αυτούς που αφήσαν την παλαίστρα για να πάρουν τα
δοξάρια
και χτύπησαν το θεληματικό μαραθωνοδρόμο
κι εκείνος είδε τη σφενδόνη ν’ αρμενίζει στο αίμα
v’ αδειάζει ο κόσμος όπως το φεγγάρι
και να μαραίνουνται τα νικηφόρα περιβόλια~
τους βλέπετς μες στον ήλιο, πίσω από τον ήλιο.
Και τα παιδιά που κάναν μακροβούτια απ’ τα μπαστούνια
πηγαίνουν σαν αδράχτια γνέθοντας ακόμη,
σώματα γυμνά βουλιάζοντας μέσα στο μαύρο φως
μ’ ένα νόμισμα στα δόντια, κολυμπώντας ακόμη,
καθώς ο ήλιος ράβει με βελονιές μαλαματένιες
πανιά και ξύλα υγρά και χρώματα πελαγίσια~
ακόμη τώρα κατεβαίνουνε λοξά
προς τα χαλίκια του βυθού
οι άσπρες λήκυθοι.

Αγγελικό και μαύρο, φως,
γέλιο των κυμάτων στις δημοσιές του πόντου,
δακρυσμένο γέλιο,
σε βλέπει ο γέροντας ικέτης
πηγαίνοντας να δρασκελίσει τις αόρατες πλάκες
καθρεφτισμένο στο αίμα του
που γέννησε τον Ετεοκλή και τον Πολυνείκη.
Αγγελική και μαύρη, μέρα~
η γλυφή γέψη της γυναίκας που φαρμακώνει το φυλακισμένο
βγαίνει απ’ το κύμα δροσερό κλωνάρι στολισμένο στάλες.
Τραγούδησε μικρή Αντιγόνη, τραγούδησε, τραγούδησε…
δε σου μιλώ για περασμένα, μιλώ για την αγάπη~
στόλισε τα μαλλιά σου με τ’ αγκάθια του ήλιου,
σκοτεινή κοπέλα~
η καρδιά του Σκορπιού βασίλεψε,
ο τύραννος μέσα απ’ τον άνθρωπο έχει φύγει,
κι όλες οι κόρες του πόντου, Νηρηίδες, Γραίες
τρέχουν στα λαμπυρίσματα της αναδυομένης~
όποιος ποτέ του δεν αγάπησε Θ’ αγαπήσει,
στο φως~
και είσαι
σ’ ένα μεγάλο σπίτι με πολλά παράθυρα ανοιχτά
τρέχοντας από κάμαρα σε κάμαρα, δεν ξέροντας από που
να κοιτάξεις πρώτα,
γιατί Θα φύγουν τα πεύκα και τα καθρεφτισμένα βουνά
και το τιτίβισμα των πουλιών
Θ’ αδειάσει η θάλασσα, Θρυμματισμένο γυαλί, από βοριά
και νότο
Θ’ αδειάσουν τα μάτια σου απ’ το φως της μέρας
πως σταματούν ξαφνικά κι όλα μαζί τα τζιτζίκια.

# data[].attributes.headline
Νίκος Ξυλούρης 

# data[].attributes.subject
Νίκος Ξυλούρης 

# data[].attributes.attachment_link.title
__Η μπαλαντα του Κυρ Μεντιου __♪Νικος Ξυλουρης (eng.lyrics)

# data[].attributes.attachment_link.title
Κ. Καρυωτάκης - Υπόγεια Ρεύματα - Ανδρείκελα

# data[].attributes.headline
Τι Είναι Ποίηση;

# data[].attributes.subject
Τι Είναι Ποίηση;

# data[].attributes.body
Ποίηση είναι ό, τι θα κραυγάζαμε όταν θα
φτάναμε σ ένα σκοτεινό δάσος
στο μέσο του ταξιδιού της ζωής μας.

Τα ποιήματα είναι φλεγόμενα τόξα,
τα ποιήματα είναι τόξα επιθυμίας,
η ποίηση δίνει φωνή στην καρδιά.

Ποίηση είναι η αλήθεια που αποκαλύπτει
όλα τα ψέματα, το πρόσωπο χωρίς μακιγιάζ.

Τι είναι ποίηση; Άνεμος λικνίζει τα χορτάρια,
ουρλιάζει στις στενοποριές.

Φωνή χαμένη και ονειρική,
πόρτα που αρμενίζει στον ορίζοντα.

Ω μεθυσμένε αυλέ, Ω χρυσό στόμα,
φιληθείτε σε πέτρινα μπουντουάρ. Φερλινγκέτι, Λώρενς

# data[].attributes.headline
Διονύσης Σαββόπουλος 

# data[].attributes.subject
Διονύσης Σαββόπουλος 

# data[].attributes.attachment_link.title
Ας κρατήσουν οι χοροί |  Διονύσης Σαββόπουλος

# data[].attributes.body
Η θάλασσα είναι σαν τόν έρωτα: μπαίνεις και δεν ξέρεις αν θα βγεις.

Πόσοι δεν έφαγαν τα νιάτα τους – μοιραίες βουτιές, θανατερές καταδύσεις, γράμπες, πηγάδια, βράχια αθέατα, ρουφήχτρες, καρχαρίες, μέδουσες.

Αλίμονο αν κόψουμε τα μπάνια μόνο και μόνο γιατί πνίγηκαν πεντέξι. Αλίμονο αν προδώσουμε τη θάλασσα γιατί έχει τρόπους να μας καταπίνει.

Η θάλασσα είναι σαν τον έρωτα: χίλιοι τη χαίρονται – ένας την πληρώνει.

Ντίνος Χριστιανόπουλος

# data[].attributes.headline
Η όψη της ζωής, Κλειώ Παΐζη

# data[].attributes.subject
Η όψη της ζωής, Κλειώ Παΐζη

# data[].attributes.body
Και να δεις τι θα πεις
στο σκοτάδι της ψυχής
Και να βλέπεις πια δεν βλέπεις
την αλήθεια της ζωής.

Η ζωή είναι μικρή
χαρωπή και δροσερή
και για άλλους φυλακή
αισχρή και οδυνηρή.

Φωνές, κραυγές
πια δέσμιες ψυχές
τρομαγμένες, διχασμένες
τώρα πια είναι σπασμένες.

# data[].attributes.headline
Διονύσης Σαββόπουλος 

# data[].attributes.subject
Διονύσης Σαββόπουλος 

# data[].attributes.attachment_link.title
Μη μιλάς άλλο γι'αγάπη | Διονύσης Σαββόπουλος

# data[].attributes.headline
Ο ΔΙΑΔΡΟΜΟΣ δωδεκάχρονος κοιτά μες στον καθρέφτη:«Αυτός ο γέρος είμαι εγώ», φωνάζει.Στο διάδρομο κυλούν γυάλινες σφαίρεςΜια σβούρα τσίγκινη ανάμεσά τους στριφογυρνάει σαν ήλιοςΜ’ ένα καρφί το αγόρι κάνει τρύπες στους τοίχουςΤο φως χιμάει μέσα -λάμπουνε τώρα γύρω χίλια αστέρια-Καρφώνουν το παιδί στο πάτωμα, το αίμα του κυλάει στις σκάλες,Κόκκινο χαλί.Αθόρυβα, αργά στις σκάλες ανεβαίνει μία γυμνή γυναίκαΚαθώς πατάει το αίμα, τα πόδια της αφήνουνε παντού κόκκινα αχνάρια.Σκύβει πάνω στο αγόρι,Το σκουντάει.«Ξύπνα, του λέει, ξύπνα.Έχεις αργήσει».---*Για να μην αγγαρεύω κόσμο δίνοντας τη σκυτάλη, τα σχόλια είναι ανοιχτά (όπως πάντα) για να προσθέσετε το δικό σας αγαπημένο ποίημα.**κανονικά θα πρέπει να μου γράψει τη δική της λίστα, αν θέλει, αλλά ας βάλω και αυτό που ξέρω ότι είναι το αγαπημένο ποίημα της αδερφής μου: Δ.Ι.Αντωνίου – Οι Κακοί Έμποροι

# data[].attributes.subject
Ο ΔΙΑΔΡΟΜΟΣ δωδεκάχρονος κοιτά μες στον καθρέφτη:«Αυτός ο γέρος είμαι εγώ», φωνάζει.Στο διάδρομο κυλούν γυάλινες σφαίρεςΜια σβούρα τσίγκινη ανάμεσά τους στριφογυρνάει σαν ήλιοςΜ’ ένα καρφί το αγόρι κάνει τρύπες στους τοίχουςΤο φως χιμάει μέσα -λάμπουνε τώρα γύρω χίλια αστέρια-Καρφώνουν το παιδί στο πάτωμα, το αίμα του κυλάει στις σκάλες,Κόκκινο χαλί.Αθόρυβα, αργά στις σκάλες ανεβαίνει μία γυμνή γυναίκαΚαθώς πατάει το αίμα, τα πόδια της αφήνουνε παντού κόκκινα αχνάρια.Σκύβει πάνω στο αγόρι,Το σκουντάει.«Ξύπνα, του λέει, ξύπνα.Έχεις αργήσει».---*Για να μην αγγαρεύω κόσμο δίνοντας τη σκυτάλη, τα σχόλια είναι ανοιχτά (όπως πάντα) για να προσθέσετε το δικό σας αγαπημένο ποίημα.**κανονικά θα πρέπει να μου γράψει τη δική της λίστα, αν θέλει, αλλά ας βάλω και αυτό που ξέρω ότι είναι το αγαπημένο ποίημα της αδερφής μου: Δ.Ι.Αντωνίου – Οι Κακοί Έμποροι

# data[].attributes.headline
 «Ό,τι γράφει ο καθένας με τη δυνατότητα που έχει, ομορφαίνει τον κόσμο. Δεν έχει σημασία αν γράψει το αριστούργημα του κόσμου. Τα αριστουργήματα είναι λίγα. Οι χαρές όμως είναι περισσότερες».

# data[].attributes.subject
 «Ό,τι γράφει ο καθένας με τη δυνατότητα που έχει, ομορφαίνει τον κόσμο. Δεν έχει σημασία αν γράψει το αριστούργημα του κόσμου. Τα αριστουργήματα είναι λίγα. Οι χαρές όμως είναι περισσότερες».

# data[].attributes.body
Μάνος Ελευθερίου

# data[].attributes.headline
Μίκης Θεοδωράκης

# data[].attributes.subject
Μίκης Θεοδωράκης

# data[].attributes.attachment_link.title
Μίκης Θεοδωράκης - Ένα το χελιδόνι, Στίχοι

# data[].attributes.headline
Πολυδούρη, Κοντά σου

# data[].attributes.subject
Πολυδούρη, Κοντά σου

# data[].attributes.body
Κοντά σου δεν αχούν άγρια οι ανέμοι
Κοντά σου είναι η γαλήνη και το φως
Στου νου μας τη χρυσόβεργη ανέμη
ο ρόδινος τυλιέται στοχασμός

Κοντά σου η σιγαλιά σαν γέλιο μοιάζει
Που αντιφεγγίζουν μάτια τρυφερά,
κι αν κάποτε μιλάμε, αναφτεριάζει
πλάι μας κάπου η άνεργη χαρά

Κοντά σου η θλίψη ανθίζει σαν λουλούδι
κι ανύποπτα περνά μες στη ζωή
Κοντά σου όλα γλυκά κι όλα σαν χνούδι,
σα χάδι, σαν δροσούλα σαν πνοή

# data[].attributes.headline
Το φεγγαράκι , Γεώργιος Βιζυηνός 

# data[].attributes.subject
Το φεγγαράκι , Γεώργιος Βιζυηνός 

# data[].attributes.body
Φεγγαράκι σιγανό
πλέει μες στον ουρανό
σα σκαφίδι φωτεινό.

Σαν καντήλι κάθε βράδυ
δίχως άναμμα και λάδι,
φέγγει μέσα στο σκοτάδι.

Ήθελα να το κρατώ
σαν το τόπι μου κι αυτό,
δω κι εκεί να το πετώ.

Μα ποτέ σωστό δε μένει,
μια τρανεύει, μια μικραίνει,
σαν τι τάχα να παθαίνει;

# data[].attributes.headline
Ατέλειωτος ο χρόνος όταν αγαπάς

# data[].attributes.subject
Ατέλειωτος ο χρόνος όταν αγαπάς

# data[].attributes.body
Αν ήταν η αγάπη μας δεμένη σφικτά

δε θα φοβόμασταν μποφόρια, θύελλες.

Τα χρώματα που θ’ ατενίζαμε στη θάλασσα βαθιά

θα μας έκαναν το ταξίδι μας ονειρικό.

Κι ο χρόνος θα ήτανε ατέλειωτος, μακρύς

και θα κύλαγε μόνο για μας

ανανεώνοντας τη λαχτάρα για ζωή κάθε στιγμή

με του έρωτα τη φλόγα.

Του Γιωργου Καραγιαννη

# data[].attributes.body
Ο Τάσος Λειβαδίτης απαγγέλει το πιο συγκλονιστικό ερωτικό του ποίημα

# data[].attributes.attachment_link.title
Ο Τάσος Λειβαδίτης απαγγέλει το πιο συγκλονιστικό ερωτικό του ποίημα

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
Βασίλης Παπακωνσταντίνου

# data[].attributes.attachment_link.title
Βασίλης Παπακωνσταντίνου - Ένας νέγρος θερμαστής από το Τζιμπουτί

# data[].attributes.attachment_link.title
Κ.Γώγου,«Εμένα οι φίλοι μου»-Magic De Spell, Σ.Μάλαμας

# data[].attributes.attachment_link.title
Ελευθερια Αρβανιτακη-γιατι μ'αγαπησες

# data[].attributes.attachment_link.description
Ποιηση: Μαρία Πολυδούρη Μουσική: Δημήτρης Παπαδημητρίου Πρώτη εκτέλεση: Ελευθερία Αρβανιτάκη Δεν τραγουδώ παρά γιατί μ' αγάπησες σε περασμένα χρόνια. Και σε ήλιο, σε καλοκαιριού προμάντεμα και σε βροχή, σε χιόνια, δεν τραγουδώ παρά γιατί μ' αγάπησες.

# data[].attributes.attachment_link.title
Νίκος Καββαδίας • Ιδανικός Κι Ανάξιος Εραστής (Mal Du Départ)

# data[].attributes.attachment_link.title
Ο ΕΦΙΑΛΤΗΣ ΤΗΣ ΠΕΡΣΕΦΟΝΗΣ - ΜΑΝΟΣ ΧΑΤΖΙΔΑΚΙΣ

# data[].attributes.attachment_link.title
Γιάννης Χαρούλης - Απο Μια Πατρίδα Εγώ Είμαι

# data[].attributes.headline
Η Σονάτα του

# data[].attributes.body
Η Σονάτα του Σεληνόφωτος – Γιάννης Ρίτσος

Αγαπημένο Απόσπασμα:

Θα καθίσουμε λίγο στο πεζούλι, πάνω στο ύψωμα,
κι όπως θα μας φυσάει ο ανοιξιάτικος αέρας
μπορεί να φαντάζουμε κιόλας πως θα πετάξουμε,
γιατί, πολλές φορές, και τώρα ακόμη, ακούω το θόρυβο του φουστανιού μου,
σαν το θόρυβο δυο δυνατών φτερών που ανοιγοκλείνουν,
κι όταν κλείνεσαι μέσα σ’ αυτόν τον ήχο του πετάγματος
νιώθεις κρουστό το λαιμό σου, τα πλευρά σου, τη σάρκα σου,
κι έτσι σφιγμένος μες στους μυώνες του γαλάζιου αγέρα,
μέσα στα ρωμαλέα νεύρα του ύψους,
δεν έχει σημασία αν φεύγεις ή αν γυρίζεις
ούτε έχει σημασία που άσπρισαν τα μαλλιά μου,
(δεν είναι τούτο η λύπη μου – η λύπη μου είναι που δεν ασπρίζει κ’ η καρδιά μου).
Άφησε με να ‘ρθω μαζί σου.

Το ξέρω πως καθένας μοναχός πορεύεται στον έρωτα,
μοναχός στη δόξα και στο θάνατο.
Το ξέρω. Το δοκίμασα. Δεν ωφελεί.
Άφησε με να ‘ρθω μαζί σου.

# data[].attributes.headline
Μ’ αρέσεις ά

# data[].attributes.body
Μ’ αρέσεις άμα σωπαίνεις – Πάμπλο Νερούδα

Αγαπημένο Απόσπασμα:

Μ’ αρέσεις άμα σωπαίνεις, επειδή στέκεις εκεί σαν ξενιτειά. Κι άμα κλαις μου αρέσεις, απ’ την κούνια σου πεταλούδα μικρή μου εσύ.

Κι ενώ μεν απ’ τα πέρατα με ακούς, η φωνή μου εμένα δεν μπορεί να σ’ αγγίξει:

Άσε με τώρα να βυθιστώ κι εγώ σωπαίνοντας μες τη δική σου σιωπή.

Άσε με τώρα να σου μιλήσω κι εγώ με τη σιωπή τη δικιά σου που είναι απέριττη σα δαχτυλίδι αρραβώνων και που λάμπει σαν αστραπή. Είσαι όμοια με την νύχτα, αγάπη μου, η νύχτα που κατηφορίζει έναστρη.  Απόμακρη και τόση δα και απ’ τα αστέρια φτιαγμένη είναι η δικιά σου σιωπή. Μ’ αρέσεις άμα σωπαίνεις, επειδή στέκεις εκεί σαν απουσία. Μακρινή κι απαρηγόρητη, σα να σε σκέπασε χώμα. Μια λέξη μόνο αν πεις, ένα χαμόγελο – μου αρκεί για να πανηγυρίσω που είσαι εδώ κοντά μου ακόμα.

# data[].attributes.headline
Η πιο όμορφη θάλασσα – Ναζίμ Χικμέτ

# data[].attributes.subject
Η πιο όμορφη θάλασσα – Ναζίμ Χικμέτ

# data[].attributes.body
Να γελάσεις απ’ τα βάθη των χρυσών σου ματιώνείμαστε μες στο δικό μας κόσμο

Η πιο όμορφη θάλασσα

είναι αυτή που δεν έχουμε ακόμα ταξιδέψει

Τα πιο όμορφα παιδιά δεν έχουν μεγαλώσει ακόμα

Τις πιο όμορφες μέρες μας

δεν τις έχουμε ζήσει ακόμα

Κι αυτό που θέλω να σου πω

το πιο όμορφο απ’ όλα,

δε στο ‘χω πει ακόμα.

# data[].attributes.headline
Τα Σονέτα του Σαίξπηρ

# data[].attributes.subject
Τα Σονέτα του Σαίξπηρ

# data[].attributes.body
«Σονέτο 18»

Πώς να σε πω — καλοκαιριάτικο πρωί;
Έχεις πιο εύκρατη μορφή, πιο ερασμία·
γνωρίζω ανέμους που κι ο Μάης φυλλορροεί,
τα καλοκαίρια έχουν πάντα προθεσμία.
Κάποτε καίει ο επουράνιος οφθαλμός
και της χροιάς του ο χρυσός συχνά θαμπώνει,
κάποιος μοιραίος του καιρού αναπαλμός
την ομορφιά της ομορφιάς απογυμνώνει.
Μα εσύ αιώνιο θα έχεις καλοκαίρι
κι η ομορφιά σου δεν θ’ απαλλοτριωθεί,
δεν θα επαίρεται ο Άδης πως σε ξέρει
καθώς θα γράφεσαι στου χρόνου την πληθύ.
Όσο ζουν άνθρωποι και βλέπουν θα γυρίζουν
σ’ αυτούς τους στίχους και ζωή θα σου χαρίζουν.

Σονέτο 29.

Όταν σμικρύνομαι στα μάτια όλου του κόσμου
μόνος τον εαυτό μου απόβλητο θρηνώ,
τη μοίρα μέμφομαι και λοιδορώ το φως μου
κι αναστατώνω με φωνές τον ουρανό,
και με φαντάζομαι να ’μουν αλλιώς πλασμένος,
να ’χω την τέχνη του ενός, το νου του άλλου,
ωραίος, φέρελπις, με φίλους προικισμένος,
και υποφέρω το μαρτύριο του Ταντάλου·
κι εκεί που μόλις αυτομίσητος πηγαίνω,
σε συλλογίζομαι και γίνομαι μαζί σου
κορυδαλλός που από τη μαύρη γη τον αίνο
ξυπνά και ψέλνει προς το φως του παραδείσου.
Τέτοιο για μένα της αγάπης σου το κλέος
που δεν τ’ αλλάζω ούτε με σκήπτρο βασιλέως.

Σονέτο 97

Μοιάζει χειμώνας ο καιρός που έχω φύγει
και τη χαρά του χρόνου έχασα, εσένα·
πόσο σκοτάδι έχω νιώσει, πόσα ρίγη,
πόσο Δεκέμβρη σε τοπία ερημωμένα.

Κι ήταν ο απόδημος ο χρόνος καλοκαίρι,
μεστό φθινόπωρο μέσα στο γέννημά του,
που όλο της άνοιξης το λάγνο βάρος φέρει,
σαν μήτρα πλήρης μες στο πένθος του θανάτου.

Τόση πληθώρα, αποκύημα της λύπης
ήταν για μένα, και καρπός χωρίς πατέρα·
το καλοκαίρι ξέρει εσένα, κι όταν λείπεις
όλα σωπαίνουν τα πουλιά στον άδειο αέρα.

Κι αν κελαηδήσουν, λένε πένθιμο κανόνα,
κι ωχρούν τα φύλλα με το φόβο του χειμώνα

# data[].attributes.headline
Γιάννης Ρίτσος (Για τη κόρη του...)

# data[].attributes.subject
Γιάννης Ρίτσος (Για τη κόρη του...)

# data[].attributes.body
Κοριτσάκι μου,
μὲς στὸ βουβὸ πηγάδι τοῦ φεγγαριοῦ
σοῦ ῾πέσε ἀπόψε τὸ πρῶτο δαχτυλίδι σου.Δὲν πειράζει.Ἀργότερα θὰ φτιάξεις ἄλλο
νὰ παντρευτεῖς τὸν κόσμο μὲς στὸν ἥλιο.Γιατὶ δὲν εἶναι κοριτσάκι
νὰ μάθεις μόνο ἐκεῖνο ποὺ εἶσαι,
ἐκεῖνο ποὺ ἔχεις γίνει,
εἶναι νὰ γίνεις
ὅ,τι ζητάει
ἡ εὐτυχία τοῦ κόσμου.Ἄλλη χαρὰ
δὲν εἶναι πιὸ μεγάλη
ἀπ᾿ τὴ χαρὰ ποὺ δίνεις
Νὰ τὸ θυμᾶσαι κοριτσάκι.
Κοριτσάκι μου,
θέλω νὰ σοῦ φέρω
τὰ φαναράκια τῶν κρίνων
νὰ σοῦ φέγγουν τὸν ὕπνο σου.Θέλω νὰ σοῦ φέρω ἕνα περιβολάκι
ζωγραφισμένο μὲ λουλουδόσκονη
πάνω στὸ φτερὸ μιᾶς πεταλούδας
νὰ σεργιανάει τὸ γαλανὸ ὄνειρό σου.Θέλω νὰ σοῦ φέρω
ἕνα σταυρουλάκι αὐγινὸ φῶς
δυὸ ἀχτίνες σταυρωτὲς ἀπὸ τοὺς στίχους μου
νὰ σοῦ ξορκίζουν τὸ κακὸ
νὰ σοῦ φωτᾶνε μὴ σκοντάψεις.
Κοριτσάκι μου,
θέλω νὰ σοῦ φέρω
τὰ φαναράκια τῶν κρίνων
νὰ σοῦ φέγγουν στὸν ὕπνο σου.Κοιμήσου κοριτσάκι.
Εἶναι μακρὺς ὁ δρόμος.
Πρέπει νὰ μεγαλώσεις.Εἶναι μακρὺς
μακρὺς
μακρὺς ὁ δρόμος.Τὸ παιδί μου κοιμήθηκε
κι ἐγὼ τραγουδάω...Δύσκολα εἶναι, κοριτσάκι,
στὴν ἀρχή.Τί νὰ πεῖς, δὲν ξέρεις.
Δύσκολα εἶναι στὴν ἀρχή.Γιατὶ δὲν εἶναι, κοριτσάκι,
νὰ μάθεις μόνο
ἐκεῖνο ποὺ εἶσαι,
ἐκεῖνο ποὺ ἔχεις γίνει.Εἶναι νὰ γίνεις
ὅ,τι ζητάει
ἡ εὐτυχία τοῦ κόσμου,
εἶναι νὰ φτιάχνεις, κοριτσάκι,
τὴν εὐτυχία τοῦ κόσμου.Ἄλλη χαρὰ δὲν εἶναι πιὸ μεγάλη
ἀπ᾿ τὴ χαρὰ ποὺ δίνεις.Νὰ τὸ θυμᾶσαι, κοριτσάκι.

# data[].attributes.headline
Ράντυαρντ Κίπλινγκ, Αν μπορείς...

# data[].attributes.subject
Ράντυαρντ Κίπλινγκ, Αν μπορείς...

# data[].attributes.body
Αν μπορείς να κρατάς το κεφάλι ψηλά όταν γύρω σου όλοι

τον εαυτό τους εχάσαν δειλά, και για τούτο μαζί σου τα βάζουν,

στον εαυτό σου αν μπορείς να `χεις πίστη όταν όλοι για σένα αμφιβάλλουν

μα κι αδιάφορος να `σαι κι ορθός στις δικές τους μπροστά αμφιβολίες,

αν μπορείς να υπομένεις χωρίς ν` αποστάσεις ποτέ καρτερώντας,

ή μπλεγμένος με ψεύτες, μακριά να σταθείς, αν μπορείς απ` το ψέμα

κι αν γενείς μισητός, να μη δείξεις στρατί στο δικό σου το μίσος,

κι ούτε τόσο καλός να φανείς κι ούτε τόσο σοφά να μιλήσεις,

αν μπορείς να ονειρεύεσαι δίχως να γίνεις του ονείρου σου σκλάβος,

αν μπορείς να στοχάζεσαι δίχως τη σκέψη να κάνεις σκοπό σου,

αν μπορείς την λαμπρήν ανταμώνοντας Νίκη ή τη μαύρη φουρτούνα,

να φερθείς με τον ίδιο τον τρόπο στους δυο κατεργάρηδες τούτους,

αν μπορείς να υποφέρεις ν` ακούς την αλήθεια που ο ίδιος σου είπες,

στρεβλωμένη από αχρείους, να γενεί μια παγίδα για ηλίθιους ανθρώπους,

ή αν τα όσα η ζωή σού έχει δώσει αντικρίσεις συντρίμμια μπροστά σου,

κι αφού σκύψεις, ν` αρχίσεις ξανά να τα χτίζεις με σκάρτα εργαλεία,

αν μπορείς να σωριάσεις μαζί τ` αγαθά και τα κέρδη σου όλα,

κι αν τολμήσεις με μια σου ζαριά όλα για όλα να παίξεις

και να χάσεις τα πάντα και πάλι απ` την πρώτη σου αρχή να κινήσεις,

και να μην ψιθυρίσεις ποτές ούτε λέξη για τα όσα έχεις χάσει,

κι αν μπορείς ν` αναγκάσεις με βία, την καρδιά σου, τα νεύρα, το νου σου,

να δουλέψουν για σέναν ακόμα κι αφού τσακιστούνε στο μόχθο,

και ν` αντέξεις σ` αυτό σταθερά όταν τίποτε εντός σου δεν θα `χεις

άλλο εξόν απ` τη θέληση που όρθια θα κράζει σε τούτα «Κρατάτε»,

αν μπορείς να μιλάς με τα πλήθη κι ακέριος στο ήθος να μένεις,

ή αν βρεθείς με ρηγάδες χωρίς τα μυαλά σου να πάρουν αέρα,

κι αν ποτέ, ούτε οι φίλοι ούτε οι εχθροί να σε κάνουν μπορούν να πονέσεις,

τον καθένα αν ζυγιάζεις σωστά και κανέναν πιο πρόσβαρα απ` άλλον,

αν μπορείς να γεμίζεις το αμείλιχτο ένα λεφτό της κάθε ώρας

στην αξία των εξήντα μοιραίων δευτερόλεφτων της διαδρομής του,

τότε θα `ναι όλη η Γη σα δικιά σου, ως και κάθε που υπάρχει σε τούτη,

και —περισσότερο ακόμα— θε να `σαι ένας άνθρωπος πλέριος, παιδί μου.