# data[].attributes.headline
" Парадигма" дегеніміз не?

# data[].attributes.subject
" Парадигма" дегеніміз не?

# data[].attributes.body
«Парадигма» терминін (грек. «үлгі») 1962 жылы Томас Кун ғылымға енгізді. Парадигма – барлығымен мойындалып қабылданған ғылыми жетістіктер, олар ғылыми қауымдастыққа белгілі бір уақыт аралығында мәселелерді анықтау және оларды шешудің моделін ұсынады.

«Парадигма» грек сөзінен аударганда норма, үлгі дегенді білдіреді. Қазіргі философия ғылымында парадигма - барлық ғылыми қауымдастықтардың келісімімен қабылданған және ғылыми міндеттерді шешу үшін қолданатын теориялық, әдіснамалық және аксиологиялық бағдарлар жүйесінің үлгісі деген анықтама берілген. Ғылым философиясына алғаш рет «парадигма» үғымын позитивист Г.Бергман енгізгенімен, оны кең таратып, қолданысқа енгізген Томас Кун болатын. Ол парадигма деп барлығымен мойындалған ғылыми жетістікті айтады және де белгілі бір уақыт өткен соң ғылыми қауымдастықтың мәселені шешудегі басшылыққа алатын үлісіне айналады, дейді.

Психологиялық сөздікте біріншіден, берілген білімдер саласындағы белгілі бір тарихи кезеңдегі ғалымдардың зерттеу практикасы соларға қарап ұйымдастырылатын негізгі ғылыми жетістіктер (теориялар, әдістер) жүйесі; екіншіден, шындық болмыстың мәнді сипаттарын білдіретін ұғымдар жүйесінде түлғаланган қатаң ғылыми теория; үшіншіден, белгілі бір тарихи кезең ішінде ғылыми қоғамдастықта үстем болатын зерттеу әдістерінің, проблемалар қою мен оларды шешудің бастама тұжырымдамалық сызбасы, моделі, деп айқындалған.

Кейбір әдебиеттерде «парадигма» мен «әдіснама» ұғымдарын қатар немесе синоним сөздер ретінде қарастырылган. Авторлардың айтуынша, әдіснама үғымы - әдістер мен таным принциптері туралы ілім, яғни басқа сөзбен айтқанда әдіснама - бүл парадигманы нақты ғылымға, ғылыми оқу пәндерге бөлшектеу болса, парадигма - нақты әдіснаманы қүрастыруда реттеуші қызмет атқарады.

С. Криппнердің көзқарасы бойынша, парадигма әлемнің жай-күйінің сипаты. Олар қоғамда қабылданған сенімдердің, қабылдау ерекшеліктерінің, құндылықты және практикалық бағдарлардың жиынтығын суреттейді және осы қоғам мүшелерінің іс-әрекетін басқарады. Парадигма, сонымен қатар өте кішкентай қауымдастықты, мысалы, ғылыми-зерттеу тобын немесе тұтастай мэдениетті сипаттауы мүмкін.

А.П.Валицская парадигма- сол қоғамға сай әлемнің жалпы бейнесін бейнелейтін идеялар жиынытығы (бала туралы,білім берудің мүмкіндіктері, мақсаттары, міндеттері, оқытушы жэне оның негізгі сипаттамалары туралы көзқарастар) деп анықтама береді.

# data[].attributes.headline
Парадигманың ғылыми-педагогикалық еңбектерде талдануын қарастырып көрелік.

# data[].attributes.subject
Парадигманың ғылыми-педагогикалық еңбектерде талдануын қарастырып көрелік.

# data[].attributes.body
·        Педагогикада аталған ұғымнын екі түрлі түсіндірмесі бар. Біріншіден, бұл кундық (Т.Кун) классикалық, жалпы қоғамдық мағынаға жақын парадигма, ол ғылыми іс-әрекеттің, нормалардың, критериилердің, зерттеу стандарттарының жиынтығының моделі ретінде қарастырылады (А. А. Арламов, Е. В. Бережнова, Н. Л. Коршунова В. В. Краевский, В. Нургалиев және т.б.).

·        Екінші түсінік бойынша парадигма білімдендіру жүйесін жобалаудағы амалдар, идеялар, негіздемелер, білім берудің базалық немесе стратегиялық моделдері болып табылады. Мұндай қорытынды да әдетте, білім берудің негізгі бағыттарын, педагогикалық мақсаттарды қоюдың бастаулары мен тәсілдерін бейнелейтін білімдендіру парадигмалары ұғымы пайдаланылады.

·        Сондай-ақ парадигманың қалыптастырушы және гуманистік (Е. В. Бондаревская), тұлғаға бағытталған және рухани бағытталған (Т. И. Власова), ғылыми-технократиялық, гуманитарлық және эзотерикалық (И. А. Колесникова), авторитарлық, манипулятивтік және қолдаушылық (Г. Б. Корнетов), дәстүрлі-қалыптастырушы, дәстүрлі-дамытушылық, тұлғаға бағытталушылық (С. В. Кульневич), дәстүрлілік, рационалистік, гуманистік (В. Я. Пилиповская), рухани-ағартушылық (И. А. Соловцова), педагогикалық, андрогогикалық, акмеологиялық және коммуникативтілік (Ю. Г. Фокин) және баска да түрлері айқындалған.

·        Парадигманы ғылыми іс-әрекет және гылымның объектісі ретінде екі жақты қарастыру ұтымды қарама-қарсылыққа қойып отыр. Ол педагогикалық парадигманы әрі зерттеушілік, әрі білімдендіруші міндеттерді шешуге орай екі жақты анықтаудан туындап отыр (Е. В. Бондаревская, С. В. Кульневич, И. Е. Шкабара және т.б.).

# data[].attributes.headline
Қазіргі білім беру парадигмасы

# data[].attributes.subject
Қазіргі білім беру парадигмасы

# data[].attributes.attachment_link.title
№2 Дәріс. Қазіргі білім беру парадигмалары

# data[].attributes.attachment_link.description
№2 Дәріс. Қазіргі білім беру парадигмалары Білім беру парадигмалары: Технократтық парадигма. Мақсаты- өскелең ұрпақты «нақты» (дәлме-дәл) ғылыми біліммен қаруландыру. Бұл парадигма жағдайында оқу-тәрбие процесінің нәтижесі «иә-жоқ», «біледі- білмейді», тәрбиелі-тәрбиесіз»,

# data[].attributes.headline
Жоғарғы білім берудің қазіргі парадигмасы

# data[].attributes.subject
Жоғарғы білім берудің қазіргі парадигмасы

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
Массовые онлайн-курсы МТИИ

# data[].attributes.attachment_link.title
Жоғары білім берудің қазіргі парадигмасы

# data[].attributes.headline
Қазіргі педагогика ғылымында жетекші төрт білім беру парадигмасын көрсетуге болады:

# data[].attributes.subject
Қазіргі педагогика ғылымында жетекші төрт білім беру парадигмасын көрсетуге болады:

# data[].attributes.body
1. Дәстүрлі парадигма (немесе білімділік)

2. Тұлғалық бағдарланған (гуманистік немесе субъект-субъектілік) парадигма.

3. Функционалистік парадигма

4. Мәдениеттанушылық парадигма

# data[].attributes.headline
1.Дәстүрлі парадигма (немесе білімділік).

# data[].attributes.subject
1.Дәстүрлі парадигма (немесе білімділік).

# data[].attributes.body
Дәстүрлі парадигма жағдайында оқыту мен тәрбиенің басты мақсаты – адамға терең, берік жан-жақты академиялық білімдер беру. Білімнің негізгі көзі оқытушы болып табылады. Білім алушы, білімге толтырылу қажет нысан ретінде қарастырылады. Оқытудың тұлғалық аспектілері танымдық қызығушылық пен танымдық қабілеттерді қалыптастырумен шектеледі. Сондықтан, тұлғаның дамуына емес (оны оқу әрекетінің «артық өнімі» ретінде қарастырады), оның ақпараттық қамсыздандырылуына назар аударылады.

Білімділік парадигманың бір түрі ретінде технократиялық немесе (прагматикалық) парадигманы қарастыруға болады. Оның жүйесіндегі оқыту мен тәрбиенің басты мақсаты – адамға ӛмірі мен кәсіби әрекетінде тәжірибелік тұрғыда қажет болатындай, қазіргі техникамен дұрыс ӛзара әрекеттесуге мүмкіндік беретін білім беру, іскерлік пен дағдыны қалыптастыру. Негізгі қағида – оқытудағы политехникалық бағыттылық.

Аталған парадигмалардың қағидалары негізінде құрылған білім беру модельдеріне келесі ерекшеліктер тән: монологтық оқыту, білім беру үрдісі субъектілерінің бастамашылдығы мен шығармашылығының рӛлін дұрыс бағаламау.

# data[].attributes.attachment_link.title
дәстүрлі парадигма

# data[].attributes.headline
2. Тұлғалық бағдарланған (гуманистік немесе субъект-субъектілік) парадигма.

# data[].attributes.subject
2. Тұлғалық бағдарланған (гуманистік немесе субъект-субъектілік) парадигма.

# data[].attributes.body
Басты мақсат – адам қабілеттерінің, оның тұлғасының дамуына, рухани өсуіне, оның адамгершілік жетілуіне, өзін-өзі іске асыруына және өзін-өзі жетілдіруіне қолдау жасау. Адам көп нәрсені білмеуі мүмкін, бірақ ең маңыздысы, оның өзін-өзі дамыту мен өзін-өзі жетілдіруге қабілетті, шынайы рухани адамгершілікті адам ретінде қалыптасуы болып табылады; бұл парадигманың орталығында – өзінің артықшылықтары мен кемшіліктері бар адам.

Аталған парадигманың ерекшеліктеріне тағы жатқызуға болады:

Ø Тұлғалық бағдарлы педагогиканың әдістерінің жүйе құраушы факторы білім алушының ерекше және қайталанбас тұлғасы (яғни оқыту және тәрбие әдістері білім алушылардың мүмкіндіктері мен қажеттіліктеріне сай іріктеледі);

Ø Түрлі дидактикалық тұжырымдамалардың интеграциясы: дамыта оқыту, проблемалық оқыту, бағдарламаланған оқыту, оқытуды оңтайландыру (оптимизациялау) және т.б.;

Ø Тәжірибелік бағдарланған жүйелердің жақсы инструменталдық қамсыздандырылуы, олардың анықтылығы мен тұтастығы;

Ø Педагогтың білім алушыға қатынасы тұлға, өзінің дамуының дербес және шығармашыл субъектісі және сонымен қоса тәрбиелік әсер етудің субъектісі ретінде қалыптасқан;

Ø Оқытушы мен студенттің субъект-субъектілік қатынастары;

Ø Оқытушы мен студент арасындағы тікелей ӛзара әрекеттесу форма, әдіс-тәсілдер мен құралдар арқылы материалды меңгеруге бағытталған;

Ø Әрбір білім алушыда дамуының өзіндік векторы, өз даму траекториясы бар, ол білім алушыдан оқытушыға қарай құрылады.

# data[].attributes.headline
Білім берудің дәстүрлі және гуманистік парадигмаларын салыстыру 

# data[].attributes.subject
Білім берудің дәстүрлі және гуманистік парадигмаларын салыстыру 

# data[].attributes.body
А.К.Игибаева, А.Т.Дюсенбаева . Жоғарғы мектеп педагогикасы // Өскемен ,2013 . 45-53 б

# data[].attributes.headline
3.Функционалистік парадигма, ол келесі ерекшеліктерімен сипатталады:

# data[].attributes.subject
3.Функционалистік парадигма, ол келесі ерекшеліктерімен сипатталады:

# data[].attributes.body
* Білім беру әлеуметтік-мәдени технология ретінде қабылданады;

*Білім беру қоғамға қажетті кадрларды дайындау қажет;

* Тұлға өзінің мойнына қоғамның кейбір функцияларын алу қажет;

* Тұлғаны еңбек нарығына бейімдеп дайындау;

* Білімді алу, оларды шығармашылық тұрғыда пайдалану және жаңа білімді жасау іскерлігімен байланысты белгілі бір құзырлықтарды қалыптастыру;

* Нақты кәсіби бағыттылық – тұлғаны еңбекке дайындау

# data[].attributes.headline
4. Мәдениеттанушылық парадигма

# data[].attributes.subject
4. Мәдениеттанушылық парадигма

# data[].attributes.body
- Білім берудің нысаны мен мақсаты – мәдениет адамы; - Адам мәдениет, өз өмірі мен жеке дамудың субъектісі ретінде;

- Білім беру мәдени дамытушы орта ретінде;

- Мәдени-білім беру кеңістігіндегі адамның өмір сүру мен өзін-өзі дамытудың тәсілдері ретіндегі шығармашылық пен диалог;

- Білім беру құрылымдарында қоғамның қазіргі жағдайынан озып отырған мәдіни үлгілер мен өмір сүру нормаларын қайта құру, оның қажетті жағдайы – білім берудің мәдениетке интеграциялануы;

- Идеологиядан мәдениетке, оның ішінде педагогикалық мәдениетке көшу;

- Білім беру мәдениеттің рухани және материалдық құндылықтарын меңгеру барысында қалыптасатын адамның рухани бейнесі ретінде қарастырылады;

- Білім мазмұнын ізгілендіру, оқыту мен тәрбиенің гуманистік технологияларын іске асыру;

- Білім беру ұйымдарында қазіргі әлеуметтік-мәдени жағдайда шығармашылық өзін-өзі іске асыруға қабілетті тұлғаны қалыптастыра алатын ортаны құру;

- Мәдениет мәтініндегі (контекстіндегі) білім берудің негізгі қағидасы креативтілік қағидасы, яғни ынтымақтастық пен бірлескен шығармашылық атмосферасын тудыру болып табылады;

- Білім беруге мәдени үрдіс ретінде қатынастық қалыптасуы, ондай білім берудің қозғаушы күштері тұлғалық мағына, оның қатысушыларының диалогы мен ынтымақтастығы болып табылады;

- Педагогқа оқушы мен мәдениет арасындағы делдал ретінде қатынастың қалыптасуы;

- Мектепке тұтас мәдени-білім беру кеңістігі ретінде қатынастың қалыптасуы, ондай мектепте өмір сүру үлгілері қайта құрылады және мәдениет адамының тәрбиесі жүзеге асады.

# data[].attributes.headline
Университет жағдайындағы Білім беру парадигмаларының қолданысы

# data[].attributes.subject
Университет жағдайындағы Білім беру парадигмаларының қолданысы

# data[].attributes.attachment_link.title
Просмотр «ЗЕРТТЕУ УНИВЕРСИТЕТІ ЖАҒДАЙЫНДА БІЛІМ БЕРУ ПАРАДИГМАЛАРЫНЫҢ ҚОЛДАНЫСЫ»

# data[].attributes.attachment_link.description
Вернуться к Подробностям о статье ЗЕРТТЕУ УНИВЕРСИТЕТІ ЖАҒДАЙЫНДА БІЛІМ БЕРУ ПАРАДИГМАЛАРЫНЫҢ ҚОЛДАНЫСЫ

# data[].attributes.headline
Пайдаланылған әдебиеттер:

# data[].attributes.subject
Пайдаланылған әдебиеттер:

# data[].attributes.body
1.А.К.Игибаева, А.Т.Дюсенбаева . Жоғарғы мектеп педагогикасы // Өскемен 2013. 45-53 б

2.Нұрсұлу Әлқожаева . ҚАЗІРГІ КЕЗДЕГІ БІЛІМ БЕРУ ПАРАДИЕМАЛАРЫ КОНТЕКСІНДЕ ТҰЛЕАНЫҢ РУХАНИ ДҮНИЕСІН ҚАЛЫПТАСТЫРУДЫҢ ЕЫЛЫМИ-ПЕДАЕОЕИКАЛЫҚ НЕЕІЗДЕРІ // Алматы «Қазақ университеті» 2012. 25-38 б

3.ТАУБАЕВА Ш.Т., ИМАНБАЕВА С.Т., БЕРИКХАНОВА А.Е. ПЕДАГОГИКА // Алматы ,2017 .13-24 б

4.Игенбаева Р.Т. Жоғары мектеп педагогикасы // Эверо, 2008. 13 б

# data[].attributes.headline
Білім беруді жетілдірудің жаңа парадигмаларынығң бірі-  модульдік сабақ 

# data[].attributes.subject
Білім беруді жетілдірудің жаңа парадигмаларынығң бірі-  модульдік сабақ 

# data[].attributes.body
Білім беруді жетілдірудің жаңа парадигмаларына модульдік сабақ жатады. Ол мынадай артықшылықтарымен ерекшеленеді.

*Біріншіден, оқушыларға мұғалім алдын-ала дайындалған сабақтың жүру жоспарын таратып береді.Онда сабақтың әрбір элементінің нақты мақсаты көрсетіледі. Сондықтан оқушы өзінің не істеу керектігін, яғни сабақ соңында нені біліп шығуы керектігі жөнінде мағлұмат алады.

*Екіншіден, ұжым болып жұмыс істеу дағдысы қалыптасады. Онда оқушы өз пікірінің дұрыстығын дәлелдеп, қателігін мойындап және жолдасының пікірінің дұрыстығын көрсетіп, ұжымдық шешім қабылдауға үйренеді. Ол өз білімін өзі бағалай алады.

*Үшіншіден, жеке басының қабілеті мен мүмкіндіктерін ескеріп, үлкен көлемдегі жазба жұмыстарын жасауды жоапарлайды.

*Төртіншіден, әр оқушының білім дәрежесіне қарай тапсырманы да түрлі деңгейде алуға болады.

# data[].attributes.headline
Модульдік оқыту 

# data[].attributes.subject
Модульдік оқыту 