# data[].attributes.body
TIPS & TRICKS
-THEMAMUUR OVERZICHTELIJK
-WEETJES MUUR
-MEER LEVEN HOUDEN DOOR ZICHTBAARHEID
-POSTER ALS DOORGAANDE VERWERKING
-ONDERZOEKSVRAGEN VISUEEL MAKEN
-WOORDENSCHAT
-EERDER BEGINNEN MET THEMAMUUR
-NIET TE MOEILIJK DENKEN
-MEER TAAL ACTIVITEITEN KOPPELEN
-GEZAMENLIJKE START
-WEDERZIJDSE INSPIRATIE
-SPREEKWOORDEN OEFENINGEN
-CREATIVITEIT BINNEN THEMA
-WOORDKAARTJES ID GYMZAAL
-ELKAAR DICTEE GEVEN
-WOORDEN BINGO /
-KRUISWOORDPUZZEL

# data[].attributes.attachment_link.title
Een kijkje in de klas bij klosser Margret Pouwer - Kleuteruniversiteit Magazine

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Spel is de manier voor jonge kinderen om te leren en zich te ontwikkelen. Door in je klas uitdagende speelhoeken in te richten, geef je kleuters de ruimte om te spelen, te experimenteren en te leren. Bekijk waarom spelen in uitdagende hoeken zo belangrijk is voor de ontwikkeling van jonge kinderen en waar een goede hoek aan voldoet.

In een goed ingerichte bouwhoek, huishoek of themahoek ontwikkelen kleuters verschillende vaardigheden en komen meerdere ontwikkelingsgebieden aan bod. Je brengt er de werkelijkheid mee in de klas. In uitdagende speelhoeken brengen kleuters gebeurtenissen en ervaringen onder woorden en krijgen ze grip op de wereld om zich heen. Tegelijkertijd werken ze aan hun sociaal-emotionele ontwikkeling en de ontwikkeling van taal- en rekenactiviteiten.

Rol van de leraar

Als leraar heb je verschillende rollen in de speelhoek:

In de eerste plaats ben je observator

Als bemiddelaar lok je interactie uit tussen kinderen

Je bent speelmaatje vanuit een gelijkwaardige rol: zo kun je spelelementen toevoegen

Je bent als toneelmeester verantwoordelijk voor het inzetten van krachtige en uitnodigende materialen

In een goede hoek vervelen kinderen zich niet

Een uitdagende speelhoek is een krachtige leeromgeving met veel uitnodigende materialen waarmee leerlingen actief spelen en die ook samenspel uitlokken. Een goede hoek maakt deel uit van de klas. Andere tips zijn:

Betrek de kinderen bij de inrichting van de hoeken en laat ze spullen van thuis meenemen

Zorg voor voldoende materialen die bij het thema passen en gebruik materialen uit de echte wereld

Varieer met de materialen en de inrichting of wissel materialen uit met een collega

Voorkom dat een hoek te vol is waardoor kinderen niet goed kunnen spelen en opruimen

Oefen hoe kinderen kunnen spelen in de verschillende hoeken en bied niet te veel hoeken tegelijk aan

Zorg voor open materialen, want deze prikkelen de creativiteit van kinderen; denk aan stenen, takken en knopen

Koppel de huishoek aan een themahoek zoals de winkel, zodat kinderen de echte wereld nog beter kunnen naspelen

Denk na over de plek van de hoek en hoeveel kinderen erin mogen spelen

Meer weten over spelstimulering?

# data[].attributes.attachment_link.title
Stimuleer het spel van kleuters met uitdagende speelhoeken - Leraar24

# data[].attributes.attachment_link.description
Met uitdagende speelhoeken kunnen jonge kinderen zich spelenderwijs ontwikkelen en leren. Bekijk hoe je een speelhoek in de klas inricht.

# data[].attributes.headline
Wat is het belang van spel bij jonge kinderen en hoe stimuleer je dat? 

# data[].attributes.subject
Wat is het belang van spel bij jonge kinderen en hoe stimuleer je dat? 

# data[].attributes.attachment_link.title
Wat is het belang van spel bij jonge kinderen? - Leraar24

# data[].attributes.attachment_link.description
Als jonge kinderen voldoende gestimuleerd worden tijdens hun spel draagt dat bij aan de ontwikkeling. De rol van de leraar is belangrijk bij spelend leren.

# data[].attributes.headline
Spelscript, hoe stimuleer je het rollenspel bij kleuters? 

# data[].attributes.subject
Spelscript, hoe stimuleer je het rollenspel bij kleuters? 

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Jonge leerlingen ontwikkelen zich spelenderwijs. Door spel leren zij de wereld om hen heen beter te begrijpen. Ze leren door te ontdekken, oefenen en imiteren. Maar wat doe je als spel te weinig op gang komt? Op openbare basisschool 't Hout geven leraren leerlingen inspiratie en houvast in hun spel door te werken met spelscripts.

Een spelscript is een verhaallijn die leerlingen kunnen spelen in de huishoek. Dit verhaal wordt in scenes verdeeld en met enkele foto's en tekeningen weergegeven in de speelhoek. Zo krijgen leerlingen inspiratie en hebben ze een geheugensteuntje tijdens het spel. Een spelscript geeft naast spelideeën ook betekenis en inhoud aan een rol, zoals vader, moeder, dokter en winkelier. In de video vertellen Ine Oligschlager van openbare basisschool 't Hout in Helmond en Elke Daalmans van BCO Onderwijsadvies hoe zij spelscripts ontwikkelen en gebruiken.

De leraar kan zelf een spelscript bedenken, maar leerlingen mogen ook met ideeën komen. In de speelhoek hebben leerlingen altijd de vrijheid om te kiezen voor een spelscript of dat ze liever een eigen verhaal willen spelen. Veel leerlingen hebben steun aan de foto's voor en spelen het verhaal in het begin na, maar daarna stappen ze over op hun eigen verhalen en bedenken ze zelf rollen.

Meerwaarde van een spelscript

Het werken met een spelscript heeft verschillende voordelen bij het stimuleren van rollenspel. Leerlingen:

doen nieuwe spelideeën op

oefenen sociale vaardigheden

worden geprikkeld in hun taalontwikkeling

leren een logische verhaalvolgorde vast te houden

komen tot zelfsturing

leren omgaan met tekens en symbolen

komen in aanraking met verschillende leesstrategieën (eerst, toen, daarna)

oefenen spelenderwijs met lezen, schrijven en rekenen

Uit: 'Speel je mee? Het werken met een spelscript' van Baekel-Kan & Van Duin (2008)

Hoe zet je een spelscript in?

Een spelscript begint meestal in de kring. Je verkent eerst het thema met de leerlingen. Vanuit hier ontstaan vaak al spelideeën. Wat kun je spelen in een politiehoek? Stel met de kinderen een verhaal samen. Waar beginnen we mee en hoe eindigt het spel? Maak enkele foto's of tekeningen van het verhaal en ondersteun deze met een zin. Deze foto's of tekeningen hang je op in de huishoek of themahoek. Ook een prentenboek of versje is een goed aanknopingspunt voor een script. Kinderen hebben voorbeelden nodig dus voorspelen in de groep zorgt voor een enorme stimulans.

Een spelscript kan ook tijdens het spel zelf ontstaan. Ga met een klein groepje naar de huishoek of themahoek. Wat kunnen we hier nu spelen? Bedenk met de kinderen de rollen en de handelingen die nodig zijn voor het spelen van het spel. Denk bijvoorbeeld aan de politieagent en de boef. Verdeel de rollen en laat de leerlingen doen alsof ze een bekeuring geven, patrouilleren, gearresteerd worden, enzovoort. Maak foto's van de verschillende scènes.

Verkennen van een rol

Het is belangrijk om met leerlingen de inhoud en mogelijkheden van een rol te verkennen. Welke taken heeft een politieagent? Welke spullen heeft hij daarvoor nodig? De kennis over een rol vergroot je ook met boeken, excursies en het uitnodigen van gastsprekers. Het gebruik van rollenkaartjes helpt leerlingen bij het verdelen van rollen. Ook helpt het de leerling om in de rol te blijven die hij wil spelen. Laat leerlingen na het spelen reflecteren op hun rol.

Taalstimulering

Rollenspel is een manier om de taalontwikkeling te verrijken. Een spelscript kan daarbij een extra impuls geven en het biedt taalzwakke leerlingen houvast. Een spelscript geeft ook veel mogelijkheden voor het toevoegen van woorden aan spel. Denk bij het politie-thema bijvoorbeeld aan boete, bekeuring en vermist. Regelmatig voorspelen en meespelen zorgt ervoor dat leerlingen de woorden eerder gaan toepassen in hun eigen spel.

Praktische tips

Leerkracht Ine Oligschlager en adviseur Elke Daalmans geven praktische tips voor het maken van een spelscript.

Organisatie:

Houd het verhaal simpel. Het gaat erom dat je op een visuele manier structuur brengt in het spel. Dat kan al met simpele tekeningen.

Door je themakeuze, materialen en inrichting prikkel je kinderen om een verhaal te bedenken. Laat ze actief meedenken over het script, de materialen en inrichting.

Teken mee als leerlingen met ideeën voor een verhaallijn komen. Eenvoudige tekeningen kunnen al een spelscript vormen.

Zorg dat je aansluit bij de belevingswereld van de leerlingen, de tijd van het jaar, of een actueel thema.

Hang enkele platen uit een boek op als spelscript.

Maak foto's met je smartphone of fototoestel, die je gebruikt voor het spelscript.

Concrete spelscripts:

Een winkel is een goede start voor een spelscript. Het principe van klant, verkoper en betalen komt in veel andere thema's terug. Het is handig om deze rollen en handelingen onder de knie te hebben. De winkel krijgt bij andere thema's steeds een andere inhoud zoals een bloemenwinkel of een schoenenwinkel.

Dagelijks huishoudelijke karweitjes, zoals het dekken van de tafel, afwassen en koken zijn een goede start voor een spelscript.

Tijdens het spel:

Niet elke leerling zit in dezelfde spelfase. Dit kan stimulerend, maar soms ook frustrerend werken. Houd daar rekening mee bij de samenstelling van het groepje.

Observeer, begeleid het spel of speel mee, zo weet je welke impulsen er nog nodig zijn. Dat kan bijvoorbeeld door te wijzen op de taken van de politieagent. Of door een spelprobleem toe te voegen.

Meer weten?

# data[].attributes.attachment_link.title
Hoe je met een spelscript het rollenspel van kleuters stimuleert - Leraar24

# data[].attributes.attachment_link.description
Jonge leerlingen ontwikkelen zich spelenderwijs. Door spel leren zij de wereld om hen heen beter te begrijpen. Ze leren door te ontdekken, oefenen en imiteren. Maar wat doe je als spel te weinig op gang komt? Op openbare basisschool 't Hout geven leraren leerlingen inspiratie en houvast in hun spel door te werken met spelscripts.

# data[].attributes.headline
Presentatie midden- en bovenbouw studiedag 24 oktober 2022

# data[].attributes.subject
Presentatie midden- en bovenbouw studiedag 24 oktober 2022

# data[].attributes.attachment_link.title
Golden Circle by Simon Sinek (Nederlandse ondertiteling)

# data[].attributes.attachment_link.description
Simon Sinek heeft een eenvoudig maar krachtig model om te komen tot inspirerend leiderschap dat begint met een 'gouden cirkel' en de vraag "Waarom?". Zijn voorbeelden bevatten Apple, Martin Luther King en de Wright Brothers.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Kleuters leren door te spelen, zo maken ze zich de wereld om hen heen eigen. Spelen is ook van invloed op de taalontwikkeling. Speelexpert Margot Wouterse vertelt in dit artikel welke fases er zijn in spelontwikkeling en hoe je als leraar het spel kunt verrijken.

"De spelontwikkeling verloopt in opeenvolgende fases: van manipulatief spel (met de handen), naar doen alsof en uiteindelijk rollenspel", zegt Wouterse, ontwikkelaar van de VVE-methodiek 'Speelplezier'. In de video zie je welke vormen en fases je in het spel van kinderen kunt onderscheiden. Rollenspel is de belangrijkste en meest complexe vorm van spel. Dit is ook belangrijk voor de taalontwikkeling. Kinderen die veel rollenspellen spelen, leren zich in te leven in een ander en gebruiken complexere zinnen.

Meespelen verrijkt het spel

Als leraar kun je het spel van leerlingen verrijken door zelf mee te spelen. In de onderstaande video laat Wouterse zien hoe je het spelen met de handen naar een niveau hoger tilt door mee te spelen. Denk daarbij aan deze stappen:

Respecteer het spel van het kind en sluit erop aan.

Spiegel het spel waardoor de leerling zich competent voelt en openstaat voor jouw interventie.

Verrijk het spel door bijvoorbeeld iets nieuws te introduceren of nieuwe taalbegrippen te gebruiken.

Demonstratiespel: voordoen stimuleert

Je stimuleert kinderen in hun spel door zelf voor te spelen. In de video hieronder doet de leraar klassikaal iets voor en enthousiasmeert de kinderen om zelf elementen uit dit spel na te spelen. Tijdens het demonstratiespel beeld je ook nieuwe woorden uit waarmee je de woordenschat uitbreidt. Je vangt dan twee vliegen in één klap: kinderen gaan niet alleen beter spelen, maar ook beter praten, is de ervaring van leraar Marij Goessens.

Pantomime helpt bij taalontwikkeling

Het uitbeelden van oude en nieuwe versjes helpt bij de taalontwikkeling. Kinderen raken vertrouwd met taalritme, melodie, klankkleur en rijm. Als je liedjes of versjes met de handen (pantomime) uitbeeldt, ervaren kinderen het lijfelijk en ontwikkelen ze hun motoriek. Ze kunnen woorden beter begrijpen, onthouden en toepassen. Daarnaast vinden ze het vaak leuk en dat vergroot de betrokkenheid, is de ervaring van leraar Ramona Wetzelaer.

Wil je ook aan de slag met handpantomime? Kristien Dieltiens verzamelde op YouTube enkele handversjes voor kinderen van 2 tot 7 jaar.

Verrijkend spel in het speciaal onderwijs

Niet alleen op een reguliere school is spelend leren belangrijk. Op de Catharinaschool, een so-school in Heerlen, gebruiken leraren veel creatieve spelvormen om leerlingen met een verstandelijke beperking betekenisvol onderwijs te bieden. Taal en spel lopen als een rode draad door het dagprogramma. Hierbij zoeken de leraren naar verbindingen met andere vakgebieden (rekenen, sociaal-emotionele ontwikkeling, leren leren). Bekijk hoe zij dat doen in de video.

Meer weten?

# data[].attributes.attachment_link.title
Spelstimulering: van manipulerend spel naar rollenspel - Leraar24

# data[].attributes.attachment_link.description
Als leraar kun je door mee te spelen, demonstratiespel of handpantomime het spel van kleuters verrijken wat positief is voor hun taalontwikkeling.