# data[].attributes.body
Asur İmparatorluğu, Asur Devleti veya Asurya, MÖ 2025 ile MÖ 612 yılları arasında var olmuş ve Sami halklardan oluşmuş bir Antik Çağ Mezopotamya imparatorluğudur.

# data[].attributes.body
Asurlar, gökyüzünü gözlemleyerek takvimler, göktaşları ve gezegen hareketleri hakkında bilgi sahibi olmuşlardı. Ayrıca tıp alanında da önemli bilgiler biriktirmişlerdi, çeşitli bitkilerle tedavi yöntemleri kullanıyorlardı.

# data[].attributes.body
Asur sanatı, anıtsal yapılar, kabartmalar ve heykellerle tanınır. Mimari olarak saraylar, tapınaklar ve zigguratlar inşa edilmiştir. Bu yapılar genellikle büyük taş bloklar ve tuğlalarla yapılmıştır. Sarayların duvarlarında, özellikle savaş sahneleri ve av gösterileri gibi konuları işleyen kabartmalar bulunur. Lamassu heykelleri, özellikle sarayların girişlerini süsler. Sanatta tanrıların ve kralların zaferleri sıkça yer alır.

# data[].attributes.body
Asurlarda inanç, çok tanrılı bir sistem üzerine kuruluydu ve bu inanç, Asur toplumunun her yönünü etkiliyordu. Asurlar, başta Ashur olmak üzere, çok sayıda tanrıya inanırlardı. Ishtar, Shamash ve Enlil gibi tanrılar, savaş, aşk, güneş ve hava gibi önemli güçleri temsil ederdi.

# data[].attributes.body
Antik Mısır (veya Eski Mısır), Antik Çağ'daki medeniyetlerden biridir. Kuzeydoğu Afrika'da Nil Nehri'nin denize ulaştığı yarısı çevresinde yayılmış antik bir uygarlıktır. Uygarlığın yayıldığı bölge, bugünkü Mısır toprakları içinde yer almaktadır. MÖ 3.050 yılları civarında kuruluşundan önce, "Aşağı Mısır" (Nil Deltası ve güneyi, şimdiki Kuzey Mısır) ve "Yukarı Mısır" (Teb kenti merkez olmak üzere günümüz Güney Mısır'ı) olarak ikiye ayrılmaktaydı. Uygarlık, MÖ 3.150 yılında ilk firavunun yönetimi altında Aşağı Mısır ve Yukarı Mısır'ı politik olarak birleştirdi. Bu politik birlik, izleyen 3 bin yıl boyunca sürdü.

# data[].attributes.body
Antik Mısır, bilime büyük katkılar sağlamış bir uygarlık olarak tarih sahnesinde önemli bir yer tutar. Mısırlılar, özellikle matematik, astronomi, tıp, kimya ve mühendislik alanlarında ileri düzeyde bilgiye sahiptiler. Matematiksel hesaplamalar ve geometri, piramitlerin inşasında kullanılırken, astronomi bilgisiyle güneşin hareketlerine dayalı bir takvim geliştirmişlerdir.

# data[].attributes.body
Mısır sanatının temelinde dini ve kültürel inançlar yatar. Mısırlılar, sanatlarını genellikle tanrıların, firavunların ve ölülerin onurlandırılması için yaratmışlardır. Mısır mimarisi, piramitler, tapınaklar ve anıtlarla tanınır; piramitler, firavunların mezarları olarak inşa edilmiştir ve ölülerin öbür dünyada yaşamaya devam etmelerini simgeler. Heykeller de büyük öneme sahiptir ve genellikle firavunları, tanrıları ya da kutsal hayvanları temsil eder.

# data[].attributes.body
Mısır'da inanç, çok tanrılı bir sistem üzerine kuruluydu ve tanrılar, günlük yaşamın her alanını etkileyen güçlü varlıklardı. Mısırlılar, evrenin düzenini sağlayan tanrılara inanırlardı. En önemli tanrılar arasında Ra, güneş tanrısı, Osiris, ölüm ve yeniden doğuş tanrısı, Isis, büyü ve koruma tanrıçası, ve Horus, firavunun koruyucusu olan tanrı yer alır. Firavunlar, tanrıların yeryüzündeki temsilcileri olarak kabul edilirdi ve onların hükümetleri, tanrılarla doğrudan ilişki içindeydi.

# data[].attributes.body
MÖ 3000 yıllarında pek iyi bilinmeyen nedenlerden ötürü güneye doğru göçe başlayan Kuzey Avrupa kavimlerinden birisi olan Hititler, Anadoluya MÖ 2100-2000 yılları arasında Kafkasya üzerinden gelmişler ve Doğu ve Güneydoğu Anadolu'ya geçmişlerdir. MÖ 2000-1600 yılları arasında, Anadolu'da o dönemlerde hâkim olan Hatti ve Hurri beyliklerinin yanı sıra Hint-Avrupalı kavimlere de rastlanmaktadır. Bu dönemlerde Hitit prenslerinin kendilerine çeşitli politik sebeplerle Hattice ve Hurrice ad takmaları kimin yerli halk, kimin Hint-Avrupalı göçmen kavimler olduğunun anlaşılmasını zorlaştırmaktadır.

# data[].attributes.body
Hititler, bilimsel anlamda önemli katkılarda bulunmuş bir uygarlıktı ve bu alandaki ilerlemeleri, özellikle hukuk, astronomi, tıp ve mühendislik gibi temel alanlarda kendini gösterdi. Hititler, dünyanın ilk yazılı hukuk sistemlerinden birini geliştirerek Hitit Kanunlarını oluşturmuş ve toplumun düzenini sağlamak adına ayrıntılı kurallar ve cezalar belirlemişlerdir. Astronomi alanında ise gökyüzünü gözlemleyerek takvimler oluşturmuş, göksel olayları kaydederek tarımsal faaliyetleri ve dini ritüelleri yönlendirmişlerdir. Tıp alanında ise hastalıkları tedavi etmek için çeşitli bitkisel ilaçlar kullanmış, sağlığı korumaya yönelik çeşitli yöntemler geliştirmişlerdir.

# data[].attributes.body
Hititlerde sanat, dini inançlar, kraliyet ve günlük yaşamı yansıtmak amacıyla şekillenmiştir. Mimari açıdan büyük surlar, tapınaklar ve saraylar inşa edilmiş, özellikle Büyük Tapınak ve Hattuşa’daki surlar dikkat çekmiştir. Heykel ve kabartmalar da Hitit sanatının önemli bir parçasıdır; tanrılar, krallar ve mitolojik figürlerin yer aldığı taş heykeller ve kabartmalar, dini ve askeri temaları işler. Ayrıca, taş mühürler ve seramikler üzerine yapılan figüratif işçilik de Hitit sanatının bir parçasıdır.

# data[].attributes.body
Hititler, çok tanrılı bir inanç sistemine sahipti ve tanrılar, devletin ve toplumun düzenini sağlayan önemli varlıklardı. Hitit dini, genellikle doğa güçlerini, evrenin düzenini ve ölülerin ruhlarını temsil eden tanrılar etrafında şekillenmiştir. En önemli tanrılar arasında Teshub, fırtına tanrısı, Arinna Güneş Tanrıçası, güneşi simgeleyen tanrıça ve Hannahanna, bereket ve toprak tanrıçası yer alır. Hititler, tanrıların insanlarla doğrudan ilişki kurduğuna inanır ve firavunların da tanrıların yeryüzündeki temsilcileri olduklarına kabul ederlerdi. Bu nedenle dini törenler, tapınaklar ve sunaklar önemliydi. Hititlerde, ölülerin ruhlarının tanrılara hizmet etmeye devam ettiğine inanılırdı, bu yüzden ölüler için çeşitli ritüeller yapılır, mezarlarda hediyeler bırakılırdı.

# data[].attributes.body
Urartular Doğu Anadolu'nun güney kesiminde bulunan Van Gölü çevresinde yaşamlarını sürdürmüşlerdir. Urartuların esas olarak nereli oldukları ve bu bölgeye tam olarak nereden gelmiş oldukları hakkında herhangi bir bilgi bulunmamaktadır.

Urartulardan ilk defa M.Ö. 13. yüzyılda Asurca kaynaklardan bahsedilmiştir. En çok Asur Devleti ile kaynaşmışlardır. İlk zamanlar küçük bir krallık olan kabile daha sonra bir birlik halini almıştır. M.Ö. 9. yüzyılda topraklarını oldukça genişletmişlerdir. Urartu'nun başkenti Tuşpa yani bugünkü Van bölgesiydi.

# data[].attributes.body
Bilim ve teknoloji alanında özellikle hidrolik mühendislik, madencilik, mimarlık ve tarım konularında gelişmişlerdi. Sulama sistemleri kurarak tarımsal üretimi artırmış, taş ve metal işçiliğinde ustalaşarak sağlam yapılar inşa etmişlerdir. Özellikle Van Gölü çevresinde inşa ettikleri su kanalları ve barajlar, mühendislik bilgilerini ortaya koymaktadır. Ayrıca, madencilikte demir ve bronz işleyerek silah, süs eşyası ve tarım aletleri üretmişlerdir. Urartuların geliştirdiği bu bilimsel ve teknik yenilikler, sonraki uygarlıkları da etkilemiştir.

# data[].attributes.body
Urartular, sanat alanında gelişmiş bir uygarlık olup özellikle mimari, kabartma, metal işçiliği ve seramik alanlarında önemli eserler vermiştir. Kaleler, tapınaklar ve saraylar inşa ederek taş işçiliğinde ustalıklarını göstermişlerdir. Kabartmalarında savaş sahneleri, dini figürler ve hayvan motiflerine sıkça yer vermişlerdir. Metal işçiliğinde ise bronz ve demirden süs eşyaları, silahlar ve günlük kullanım eşyaları üretmişlerdir. Özellikle tunçtan yapılan kazanlar, kemerler ve süs eşyaları, Urartu sanatının ince işçiliğini yansıtır. Ayrıca seramik alanında da gelişmiş olup üzeri bezemeli çömlekler ve küpler yapmışlardır. Urartu sanatı, estetik ve işlevselliği birleştirerek dönemin diğer uygarlıkları üzerinde de etkili olmuştur.

# data[].attributes.body
Urartular, çok tanrılı bir inanç sistemine sahip olup dinleri büyük ölçüde Mezopotamya ve Hurri etkileri taşımaktaydı. Panteonlarının en önemli tanrısı, savaş ve gökyüzü tanrısı olan Haldi idi. Haldi, Urartu krallarının en çok taptığı tanrı olup, ona adanmış birçok tapınak inşa edilmiştir. Haldi’nin yanı sıra fırtına ve hava tanrısı Teişeba ile güneş ve bereket tanrısı Şivini de önemli tanrılar arasındaydı. Urartular, tanrılarına adak adar, kurbanlar sunar ve çeşitli dini törenler düzenlerdi. Tapınaklar, genellikle yüksek yerlere inşa edilerek kutsal kabul edilen alanlar oluşturulurdu. Ayrıca, dini yazıtlarda tanrıların gücüne vurgu yapılır ve kralların zaferleri tanrıların desteğiyle ilişkilendirilirdi. Bu inanç sistemi, Urartu toplumunun sosyal ve politik yapısını da büyük ölçüde etkilemiştir.

# data[].attributes.body
Balkanlar'a göç eden Yunan kabilelerin kurmuş olduğu Yunan şehir devletleri demokrasinin ilk temellerinin atıldığı yerlerdir. Eshilos, Aristofanes, Euripides, Sofokles, Aristo, Eflatun, Sokrates, Herodot ve Ksenofon gibi büyük filozofların yetiştiği Atina, Sparta, Tebai ve Nakşa gibi büyük şehirler gerek birbirleriyle gerek o dönemin en önemli güçlerinden biri olan Persler ile üstünlük mücadelelerine girmişlerdir.

# data[].attributes.body
Antik Yunanlılar, bilim ve felsefenin temellerini atarak Batı medeniyetine büyük katkılarda bulunmuşlardır. Matematik, astronomi, tıp, fizik ve biyoloji gibi birçok alanda önemli ilerlemeler kaydetmişlerdir. Thales, Pisagor, Öklid ve Arşimet gibi matematikçiler geometri ve sayı teorisinde çığır açan çalışmalar yapmışlardır. Hipokrat, tıbbı bilimsel temellere oturtarak hastalıkların doğal nedenlerini araştırmış ve "Hipokrat Yemini"ni oluşturmuştur. Aristoteles, biyoloji ve fizik alanında gözleme dayalı bilimsel yöntemler geliştirerek doğa bilimlerine büyük katkı sağlamıştır. Demokritos, atom teorisini ortaya atarken, Arşimet suyun kaldırma kuvvetini keşfetmiş ve mühendislikte çığır açmıştır. Astronomi alanında ise Batlamyus ve Aristarkos, evrenin yapısını anlamaya yönelik teoriler geliştirmiştir. Antik Yunanlıların bilimsel mirası, Orta Çağ İslam dünyası ve Rönesans bilim insanları tarafından geliştirilerek modern bilimin temelini oluşturmuştur.

# data[].attributes.body
Antik Yunan sanatı, estetik anlayışı, denge ve oranlara verdiği önem ile Batı sanatının temelini oluşturmuştur. Mimari, heykel, seramik ve mozaik gibi birçok alanda önemli eserler ortaya koymuşlardır. Doric, İyonik ve Korint olmak üzere üç farklı mimari üslup geliştirmişlerdir. Partenon gibi tapınaklar, görkemli sütunları ve detaylı frizleriyle dönemin mimari anlayışını yansıtır. Heykel sanatında ise doğallık ve ideal güzellik ön planda olup, Myrion, Phidias ve Polykleitos gibi heykeltıraşlar insan anatomisini en gerçekçi şekilde yansıtan eserler üretmişlerdir. Seramik sanatında siyah ve kırmızı figürlü vazolar, günlük yaşam ve mitolojik sahneleri tasvir etmek için kullanılmıştır. Antik Yunan sanatı, sadece güzellik ve estetikle sınırlı kalmayıp, felsefi ve dini anlamlar da taşımış ve Roma sanatı başta olmak üzere birçok medeniyeti derinden etkilemiştir.

# data[].attributes.body
Antik Yunanlar, çok tanrılı bir inanç sistemine sahip olup, tanrılarının insan biçiminde olduğuna ve insanlara benzer duygular taşıdığına inanıyorlardı. Olimpos Tanrıları olarak bilinen bu tanrılar, Yunan mitolojisinin merkezinde yer almaktaydı. Zeus, göklerin ve tanrıların kralı olarak en güçlü tanrıydı. Hera evlilik ve aileyi, Poseidon denizleri, Hades yeraltı dünyasını, Athena bilgelik ve stratejiyi, Ares savaşı, Afrodit aşkı ve güzelliği, Apollon güneşi ve sanatı, Artemis avcılığı, Hephaistos demirciliği, Hermes ise ticaret ve haberleşmeyi simgeliyordu.

# data[].attributes.body
Çin kayıtlarında “Hiung-nu” olarak geçen Hunlar, Çin’in kuzeybatısında bulunan Moğolistan bölgesinde yaşamlarını sürdürüyorlardı. Kabile halinde yaşayan Hunlar, çevre kabilelerle sürekli yaşam mücadelesi veriyorlardı. Bu durum, kabilenin başına Teoman’ın geçmesiyle değişmeye başladı.

Teoman, liderlik vasfına sahip, ileri görüşlü, savaşçı biriydi. Öncelikle çevredeki kabileleri kendi kabilesine kattı. Gittikçe güçlenen Teoman çevre bölgedeki Hunları ve diğer kavimleri de himayesi altına aldı. Böylece Hunlar, Moğollar, Türkler ve Tunguzlardan oluşan muazzam bir güç kazanmış oldu.

Teoman, diğer kavimleri de himayesine aldıktan sonra merkezi bir yönetim oluşturdu. Bu yönetimin sonucunda da MÖ 220’de Büyük Hun İmparatorluğunu kurdu.

# data[].attributes.body
Asya Hunları, bilim ve teknoloji alanında özellikle askeri strateji, metal işçiliği, atlı göçebe kültürü ve tarım konularında önemli ilerlemeler kaydetmişlerdir. Göçebe bir toplum olmalarına rağmen, demircilikte ustalaşarak dayanıklı silahlar, zırhlar ve eyerler üretmişlerdir. Atlı savaş taktiklerinde gelişmiş bir hareketlilik ve okçuluk sistemi geliştirmişler, bu da onların savaş alanında üstünlük kurmasını sağlamıştır.

# data[].attributes.body
Asya Hunları, sanat anlayışlarını bozkır göçebe kültürüne uygun olarak şekillendirmiş ve özellikle hayvan üslubu adı verilen sanat tarzıyla tanınmışlardır. Bu üslupta, geyik, at, kurt ve kartal gibi hayvan figürleri ön planda olup, eserlerde bu canlıların güçlü ve dinamik hareketleri betimlenmiştir.

Hun sanatında en çok öne çıkan alanlardan biri metal işçiliği olup, altın, gümüş ve tunçtan süs eşyaları, kemer tokaları ve günlük kullanım eşyaları yapmışlardır. Ayrıca, taş ve ahşap oyma sanatında da gelişmişlerdir. Halılarda ve kumaşlarda geometrik desenler ve doğa motifleri sıklıkla kullanılmıştır. Mezar buluntuları arasında yer alan süs eşyaları, Hun sanatının ince işçiliğini ve estetik anlayışını göstermektedir.

# data[].attributes.body
Asya Hunları, şamanizm ve doğa kültleri ile şekillenen bir inanç sistemine sahipti. Bu inanç sisteminde doğanın güçlerine ve doğa olaylarına büyük saygı gösterilirdi. Gök Tanrı inancı, Asya Hunlarının dini anlayışının temelini oluşturuyordu. Hunlar, gökyüzünün ve doğanın yönetici gücüne inandıkları için gök ve doğa olaylarını kutsal sayarlardı. Tanrı olarak kabul edilen Tengri, göğün ve yeryüzünün yaratıcısı olarak görülür, insanların yaşamını ve kaderini belirleyen bir güç olarak tapınılırdı.

# data[].attributes.body
Gökdeniz Şen

Umut Ege Değer

Arda Çağdaş

Yaşar Bora Gündüz

Ahmet Enes Çanacık

Kutay Emre Demirel