# data[].attributes.headline
Wat is moeilijk verstaanbaar gedrag bij verstandelijk gehandicapten? Wat is moeilijk verstaanbaar gedrag? Het gedrag van mensen met een verstandelijke beperking is soms moeilijk te begrijpen. Iemand wordt bijvoorbeeld heel onrustig of zelfs agressief, naar anderen of naar zichzelf. Of iemand trekt zichzelf terug in zijn kamer en wil niet meer meedoen aan de dagelijkse activiteiten.

# data[].attributes.subject
Wat is moeilijk verstaanbaar gedrag bij verstandelijk gehandicapten? Wat is moeilijk verstaanbaar gedrag? Het gedrag van mensen met een verstandelijke beperking is soms moeilijk te begrijpen. Iemand wordt bijvoorbeeld heel onrustig of zelfs agressief, naar anderen of naar zichzelf. Of iemand trekt zichzelf terug in zijn kamer en wil niet meer meedoen aan de dagelijkse activiteiten.

# data[].attributes.body
https://www.sheerenloo.nl/kennis-en-onderzoek/voor-wie-zijn-we-er/mvg-moeilijk-verstaanbaar-gedrag

# data[].attributes.attachment_link.description
Heb je een kind of familielid een lichte verstandelijke beperking? En wil je de beste zorg en ondersteuning? Samen zorgen we ervoor dat jouw kind of familielid zo zelfstandig mogelijk wordt. Hoe we dat doen? Lees het verhaal van Sjon.

# data[].attributes.headline
ontwikkelingsachterstand bij kinderen met een verstandelijke beperking

# data[].attributes.subject
ontwikkelingsachterstand bij kinderen met een verstandelijke beperking

# data[].attributes.body
https://www.kinderneurologie.eu/ziektebeelden/ontwikkeling/ontwikkelingsachterstand.php

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Wat is een ontwikkelingsachterstand?
Kinderen met een ontwikkelingsachterstand ontwikkelen zich langzamer in vergelijking met hun leeftijdsgenoten. Ze gaan bijvoorbeeld later rollen, zitten, staan, lopen of praten dan andere kinderen van dezelfde leeftijd.

Hoe wordt een ontwikkelingsachterstand ook wel genoemd?
Psychomotore retardatie
Het medische woord voor ontwikkelingsachterstand is retardatie. Wanneer kinderen alleen achter zijn qua bewegingsmogelijkheden wordt dit een motore retardatie genoemd. Wanneer daarnaast ook de spraakontwikkeling trager verloopt of de sociaal emotionele ontwikkeling wordt gesproken van een psychomotore retardatie. Ook de term globale ontwikkelingsachterstand wordt hier wel voor gebruikt.

Verstandelijke beperking
Een deel van de kinderen met een psychomotore retardatie heeft ook een verstandelijke beperking.
Officieel wordt er pas gesproken van een verstandelijke beperking wanneer het totale IQ beneden de 70 ligt. Bij kinderen met een IQ tussen de 50 en 70 wordt gesproken van een lichte verstandelijke beperking. Bij kinderen met een IQ onder de 50 wordt gesproken van een ernstige verstandelijke beperking. Bij jonge kinderen is het IQ nog niet betrouwbaar te bepalen. Het kan dus zijn dat het kind een vertraagde ontwikkeling heeft, maar uiteindelijk wel een IQ heeft die hoger is dan 70. In dat geval wordt dus niet gesproken van een verstandelijke beperking.
Het is dus zeker niet zo dat alle kinderen met een vertraagde ontwikkeling een IQ lager dan 70 hebben.

Intellectual disability
De Engelse term voor verstandelijke beperking is intellectual disability, ook wel afgekort als ID.

Mentale retardatie
Ook werd in het verleden de term mentale retardatie vaak gebruikt. Dit is het medische woord voor verstandelijke beperking. Tegenwoordig wordt deze term minder vaak gebruikt. Niet alle kinderen met een ontwikkelingsachterstand hebben een verstandelijke beperking.

Wanneer er nog geen oorzaak bekend is van de ontwikkelingsachterstand, wordt tegenwoordig de term SWAN gebruikt. SWAN staat voor de Engelse woorden Syndrome Without A Name, wat letterlijk betekent syndroom nog zonder naam.

Hoe vaak komt een ontwikkelingsachterstand voor bij kinderen?
Hoe vaak een ontwikkelingsachterstand voorkomt bij kinderen is niet goed bekend. Wel is bekend hoe vaak een verstandelijke beperking voorkomt bij kinderen. Eén op de 30-50 kinderen in Nederland heeft een verstandelijke beperking. Kinderen met een verstandelijke beperking hebben vaak een ontwikkelingsachterstand, maar niet alle kinderen met een ontwikkelingsachterstand hebben een verstandelijke beperking. Een ontwikkelingsachterstand bij kinderen zal dus nog wat vaker voor komen dan bij één op de 30-50 kinderen.

Bij wie komt een ontwikkelingsachterstand voor?
Een ontwikkelingsachterstand kan op elke leeftijd duidelijk worden. Een ernstige ontwikkelingsachterstand valt vaak al op jonge leeftijd op, een milde ontwikkelingsachterstand kan ook pas op wat oudere leeftijd opvallen.
Zowel jongens als meisjes kunnen een ontwikkelingsachterstand hebben. Jongens hebben vaker een ontwikkelingsachterstand dan meisjes. Ook hiervoor geldt dat deze getallen niet precies bekend zijn en er wel getallen bekend zijn over de verhouding tussen het voorkomen van verstandelijke beperking bij jongens en bij meisjes (4:3).

Wat is de oorzaak van een ontwikkelingsachterstand?
Verschillende oorzaken
Er bestaan zeer veel verschillende oorzaken voor het ontstaan van een ontwikkelingsachterstand. De meest voorkomende oorzaken van een globale ontwikkelingsachterstand zijn:
- beschadiging van de hersenen als gevolg van zuurstoftekort tijdens de zwangerschap of rondom de bevalling (dit wordt perinatale asfyxie genoemd)
- beschadiging van de hersenen als gevolg van een infectie van de hersenen in de baarmoeder of na de geboorte
- beschadiging van de hersenen als gevolg van alcoholgebruik, drugsgebruik of bepaalde soorten medicijnen tijdens de zwangerschap
- verkeerde aanleg van een deel van de hersenen
- chromosoomafwijkingen
- foutjes in het erfelijk materiaal (diverse syndromen)
- beschadiging van de hersenen als gevolg van een ongeval
- beschadiging van de hersenen als gevolg van een probleem met de stofwisseling
- beschadiging van de hersenen als gevolg van problemen met de bloedvoorziening
- beschadiging van de hersenen als gevolg van langdurige epilepsie -aanvallen
- onvoldoende gestimuleerd zijn van de ontwikkeling
- onopgemerkte problemen met horen en zien

Oorzaak onbekend
Het lukt bij ongeveer de helft van alle kinderen met een ontwikkelingsachterstand om de oorzaak van de ontwikkelingsachterstand te achterhalen. Bij de andere helft van de kinderen lukt dit anno 2022 nog niet. Dankzij verbeterde onderzoekstechnieken wordt het bij steeds meer kinderen mogelijk om toch een diagnose te stellen.

Verschillende ontwikkelingsdomeinen
De aanleg van de hersenen begint al tijdens de zwangerschap, maar gaat door na de geboorte. Hierdoor kunnen kinderen zich ontwikkelen. Kort na de geboorte vindt met name ontwikkeling plaats op gebied van zien en horen, al snel gevolgd door de motorische ontwikkeling. Wanneer de motorische ontwikkeling een eind op weg is, volgt de spraaktaalontwikkeling. Daarna volgen de sociaal-emotionele ontwikkeling en de cognitieve ontwikkeling (kunnen nadenken en leren). Deze ontwikkeling kan alleen plaats vinden wanneer de verschillende hersencellen in staat zijn om met zeer veel andere hersencellen samen te werken in een netwerk.
Vaak hebben kinderen met een ontwikkelingsachterstand problemen op al deze gebieden, waarbij de sociaal-emotionele problemen en de cognitieve problemen vaak het grootst zijn. Bij deze kinderen wordt gesproken van een globale ontwikkelingsachterstand. Soms hebben kinderen met name last van problemen in een ontwikkelingsdomein, terwijl de andere ontwikkelingsdomeinen wel goed ontwikkeld zijn. Dan wordt bijvoorbeeld gesproken van een spraaktaalontwikkelingsachterstand.

Motore ontwikkelingsachterstand
Bij kinderen die zich trager ontwikkelen qua bewegen, maar niet qua taal of qua sociaal-emotionele ontwikkeling, spelen vaak andere oorzaken een rol. Bij deze kinderen is er vaker sprake van een spierziekte of een ziekte waarbij de zenuwen de spieren niet goed aan kunnen sturen.

Wat zijn de kenmerken van een ontwikkelingsachterstand?
Grote variatie
Er bestaat een grote variatie tussen verschillende kinderen met een ontwikkelingsachterstand. Sommige kinderen hebben maar enkele van de onderstaande syndromen, andere kinderen hebben alle symptomen. Ook de ernst van de symptomen kan variëren van kind tot kind.

Jouw kind is uniek
Bedenk dat onderstaande symptomen kunnen voorkomen bij jouw kind, maar ook niet allemaal zullen voorkomen. Jouw kind is uniek en veel meer dan een kind met een ontwikkelingachterstand. Het lezen van mogelijke symptomen die kunnen voorkomen, kan ouders het gevoel geven dat er alleen maar aandacht is voor de beperkingen van het kind. Dat is zeer zeker niet de bedoeling. Jouw kind is bijvoorbeeld lief, grappig, gevoelig, gezellig,sociaal, vindingrijk, nieuwsgierig, ondeugend, enthousiast,een zonnestraaltje, creatief en/of innemend en dat vind je niet terug in onderstaande symptomen die kunnen horen bij dit syndroom. Dat kan ook niet, want die eigenschappen maken jouw kind nu eenmaal uniek. Blijf daar vooral naar kijken en zie deze symptomen meer als achtergrondinformatie die je kunnen helpen om te begrijpen wat er met je kind aan de hand zou kunnen zijn wanneer jouw kind zich anders ontwikkelt of ergens last van heeft. Deze informatie kan jullie als ouders en hulpverleners een handvat geven wat hiervoor een mogelijke verklaring kan zijn.

Bewegen
Kinderen met een ontwikkelingsachterstand gaan later rollen, zitten, staan en lopen dan andere kinderen. Het hangt van de ernst en de oorzaak van de ontwikkelingsachterstand of kinderen zullen gaan staan en lopen. Globaal is aan te houden, dat kinderen eerst zullen gaan zitten, voordat ze gaan staan en lopen. Een kind wat dus niet gaat zitten, zal dus waarschijnlijk ook niet gaan lopen. De gemiddelde leeftijd waarop kinderen gaan staan is 10 maanden, voor lopen is dit 15 maanden. Wanneer kinderen na de leeftijd van 18-21 maanden nog niet lopen, ontwikkelen zij zich trager dan hun leeftijdsgenoten. In Nederland gaan steeds meer kinderen billenschuiven. Voor kinderen die billenschuiven is het moeilijker om te gaan staan en leren lopen. Voor deze kinderen wordt pas gesproken van een vertraagde ontwikkeling als zij na de leeftijd van 2 jaar nog niet kunnen lopen.
Bij kinderen met een ontwikkelingsachterstand die wel gaan lopen, ziet het bewegen er vaak houterig uit. De bewegingen worden niet soepel en vloeiend uitgevoerd. Kinderen struikelen gemakkelijk en vallen vaker. Met het ouder worden kan dit wel verbeteren. Ook hebben kinderen vaak een lage spierspanning, waardoor gewrichten gemakkelijk overstrekt kunnen worden. De lage spierspanning zorgt ook voor het ontstaan van platvoeten. Sommige kinderen krijgen op latere leeftijd een hoge spierspanning in de benen en/of in de armen. Een te hoge spierspanning wordt spasticiteit genoemd. Ook heeft een deel van de kinderen last van overtollige bewegingen in het lichaam. Deze overtollige bewegingen kosten veel energie en kunnen kinderen uit hun balans brengen. Ook hebben kinderen met een ontwikkelingsachterstand vaak problemen met de fijne motoriek. Netjes schrijven, tekenen, knippen en plakken is moeilijk voor ze.

Praten
Bij kinderen met een globale ontwikkelingsachterstand verloopt de taalontwikkeling vaak trager dan bij leeftijdsgenoten. De eerste geluidjes komen op latere leeftijd, evenals de eerste woordjes en zinnetjes. Gemiddeld zegt een kind de eerste woordjes rond de leeftijd van één jaar. Rond de leeftijd van 18 maanden kennen kinderen ongeveer 10 woordjes. De eerste zinnetjes van twee woorden (mama lief) komen ongeveer bij de tweede verjaardag, de eerste zinnetjes van drie woorden horen bij de derde verjaardag.

Begrijpen
Behalve zelf praten, is ook het begrijpen van wat anderen zeggen voor kinderen met een ontwikkelingsachterstand vaak moeilijker. De opdrachten moeten vaak eenvoudig gehouden worden. Het is vaak moeilijk om twee opdrachten tegelijk te begrijpen (ga naar boven en trek je sokken aan)

Sociaal-emotioneel
Ook op sociaal emotioneel gebied ontwikkelen kinderen met een ontwikkelingsachterstand zich vaak trager. Ze gaan bijvoorbeeld later lachen dan andere kinderen (gemiddeld bij zes weken), gaan op latere leeftijd spelen, terugpraten, dag zwaaien en geven en nemen spelen.
Vaak vinden kinderen met een ontwikkelingsachterstand het moeilijker om met leeftijdsgenoten om te gaan. Ze vinden het moeilijker om samen te spelen of om zich in te leven in de ander.

Problemen met leren
Veel kinderen met een ontwikkelingsachterstand hebben ook problemen met het leren op school. Sommige keren leren langzamer dan andere kinderen en hebben meer oefening en tijd nodig om iets te kunnen leren. Andere kinderen met een ernstige ontwikkelingsachterstand zijn niet in staat om te leren. Daar tussen zitten allerlei variaties.

Problemen met zien en horen
Kinderen met een ontwikkelingsachterstand hebben vaker problemen met zien. Scheelzien, een lui oog of een sterkte-afwijking aan de ogen komen vaker voor, net als slechthorendheid of soms doofheid.

Gedragsproblemen
Bij kinderen met een ontwikkelingsachterstand komen vaker gedragsproblemen voor. Kinderen zijn bijvoorbeeld aanhankelijker naar de ouders toe, zijn bang voor nieuwe situaties of vreemde mensen, houden erg van vaste gewoontes. Andere kinderen worden sneller boos en zijn snel gefrustreerd. Ook problemen met de aandacht, concentratie en stil zitten komen vaker voor bij kinderen met een ontwikkelingsachterstand. Dit wordt ook wel AD(H)D genoemd. Een deel van de kinderen met een ontwikkelingsachterstand heeft autistiforme kenmerken. Deze kinderen vinden het moeilijk om (oog)contact te maken met anderen en houden van een vaste voorspelbare structuur waar het liefst niet vanaf geweken wordt. Bij kinderen met een ernstige vorm van verstandelijke beperking kan zelfverwondend gedrag voorkomen.

Overprikkeling
Kinderen met een ontwikkelingsachterstand zijn gevoeliger om last te krijgen van overprikkeling. De hersenen krijgen dan te veel prikkels te verwerken, waardoor de hersenen niet meer goed kunnen functioneren en het een jongere niet meer lukt om goed te functioneren en/of te komen tot leren. Allerlei verschillende soorten prikkels kunnen zorgen voor overpikkeling, het kan gaan om sensore prikkels (licht, beelden, geluiden, smaak, geur, aanraking, pijn), cognitieve prikkels (gedachten, informatieverwerking) of emotionele overprikkeling (verdriet, angst).

Slaapproblemen
Bij kinderen met een ontwikkelingsachterstand komen vaker slaapproblemen voor. Sommige kinderen hebben moeite met inslapen, anderen worden meerdere keren per nacht wakker en weer anderen zijn juist extra vroeg wakker.

Problemen met eten en drinken
Problemen met eten en drinken worden vaker gezien bij kinderen met een ontwikkelingsachterstand. Drinken gaat vaak moeizamer in de eerste levensweken. Kinderen vinden het vaak lastig om de borst of de speen goed vast te pakken en de juiste bewegingen te maken om voeding te krijgen. Dit kan zorgen voor problemen met voldoende aankomen in gewicht, wat failure to thrive wordt genoemd. Reflux, het terugstromen van de voeding van de maag naar de slokdarm, komt vaker voor.
Ook op oudere leeftijd kunnen kinderen problemen hebben met kauwen en slikken. Soms komen uitgesproken voorkeuren voor bepaald voedsel voor, waardoor kinderen alleen dat voedsel willen eten en geen ander voedsel. Afwijkingen aan het gebit kunnen ook zorgen voor problemen met kauwen en slikken.
Verstopping van de darmen komt ook vaker voor bij deze groep kinderen.

Zindelijkheid
Kinderen met een ontwikkelingsachterstand worden vaak pas op latere leeftijd zindelijk voor urine en voor ontlasting. Meestal lukt dat wanneer ze verstandelijk de leeftijd van drie tot vier jaar bereikt hebben.

Bij kinderen met een ontwikkelingsachterstand komt vaker epilepsie voor. Geschat wordt dat bij één op de vijf kinderen met een ontwikkelingsachterstand en een verstandelijke beperking er sprake is van epilepsie. Verschillende soorten epilepsie aanvallen kunnen voorkomen. Zoals aanvallen met verstijven (tonische aanvallen), aanvallen met schokken (clonische aanvallen), aanvallen met kleine schokjes ( myoclonieën), of aanvallen met staren (absences).

Typisch uiterlijk
Een deel van de kinderen met een ontwikkelingsachterstand heeft een typisch uiterlijk. Soms is dit heel subtiel in de vorm van bijvoorbeeld laagstaande oren of een afwijkende stand van de vingers. Bij anderen zijn de uiterlijke veranderingen meer opvallend. Een typisch uiterlijk komt met name voor bij kinderen die een ontwikkelingsachterstand hebben op grond van een afwijking aan de chromosomen, het DNA, een probleem met de stofwisseling of het gebruik van alcohol, overmatig nicotine, drugs of bepaalde medicijnen tijdens de zwangerschap.

Kinderen met een ontwikkelingsachterstand kunnen een ander groeipatroon laten zien dan kinderen zonder ontwikkelingsachterstand. Sommige kinderen groeien minder hard en zijn kleiner dan leeftijdsgenoten, andere kinderen groeien juist harder waardoor ze groter zijn dan leeftijdsgenoten. Ook kunnen kinderen een kleiner hoofd of een groter hoofd. Kinderen met een ontwikkelingsachterstand met voedingsproblemen kunnen lichter zijn van gewicht, terwijl andere kinderen juist gemakkelijker aankomen in gewicht.

Afwijkingen aan de andere organen
Bij kinderen met een ontwikkelingsachterstand komen vaker afwijkingen aan andere organen voor zoals aan het hart, de longen, de darmen, de nieren, de plasbuis, de botten of de huid.

Vermoeidheid
Kinderen met een ontwikkelingsachterstand zijn sneller vermoeid dan kinderen zonder ontwikkelingsachterstand. Deels komt deze vermoeidheid omdat bewegen, praten, voelen en nadenken kinderen met een ontwikkelingsachterstand meer energie kost waardoor de energie sneller op is. Ook kan epilepsie energie kosten die niet ergens anders aan besteed kan worden. Ook slaapproblemen kunnen bijdragen aan vermoeidheid.

Hoe wordt de diagnose ontwikkelingsachterstand gesteld?
Verhaal en onderzoek
Op grond van het verhaal van de ouders of verzorgers en de bevindingen bij onderzoek kan de diagnose ontwikkelingsachterstand worden gesteld. Er zijn bepaalde leeftijden waarop kinderen een bepaalde vaardigheid moeten kunnen. Wanneer ze dat niet kunnen, kan er sprake zijn van een ontwikkelingsachterstand.

Vragenlijsten
Er bestaan bepaalde vragenlijsten die ingevuld kunnen worden om te kijken of een kind zich voldoende ontwikkeld. Aan de hand van deze vragenlijsten kan bepaald worden of er mogelijk sprake is van een ontwikkelingsachterstand en of verdere diagnostiek nodig is.
Vragenlijsten die hiervoor bijvoorbeeld gebruikt kunnen worden zijn het van Wiechenschema (zoals gebruikt op het consultatiebureau) of de Denver ontwikkelingsschaal

Neuropsychologisch onderzoek
Een neuropsycholoog of een orthopedagoog kan een onderzoek afnemen om te kijken hoe een kind zich ontwikkelt. Er zijn speciale testen om te kijken hoe een kind functioneert. Testen die hiervoor gebruikt worden zijn bijvoorbeeld de WPSSI, de SON-R of de WISC. Deze testen kunnen op verschillende gebieden aangeven in hoeverre een kind bepaalde vaardigheden beheerst. Deze testen kunnen ook een IQ bepalen. Vaak wordt er een totaal IQ berekend en een zogenaamd verbaal IQ en performaal IQ. Het verbaal IQ geeft de mate van ontwikkeling weer van allerlei taalvaardigheden. Een performaal IQ geeft juist de redeneer vaardigheden weer.
De testen kunnen ook een ontwikkelingsleeftijd weergeven. Een kind met een kalenderleeftijd van 5 jaar heeft bijvoorbeeld een ontwikkelingsleeftijd van 3 jaar.

Fysiotherapie
De fysiotherapeut kan beoordelen in hoeverre het kind zich ontwikkeld heeft op het gebied van bewegen. Ook hiervoor bestaat testen bijvoorbeeld de movement-ABC-test. Ook deze test geeft aan welke vaardigheden een kind al beheerst en welke ontwikkelingsleeftijd daarbij hoort.
Een fysiotherapeut kan ook kijken waarom het bewegen anders verloopt dan bij het gemiddelde kind. Soms zijn er problemen met de spierkracht een andere keer verloopt de aansturing van de spieren niet juist.

MRI-scan
Door middel van een MRI-scan kan gekeken worden of de hersenen normaal aangelegd zijn. Ook kan er gezien worden of de hersenen misschien beschadigd zijn geraakt als gevolg van zuurstoftekort, een infectie of een probleem met de stofwisseling.
Bij een groot deel van de kinderen met een ontwikkelingsachterstand worden geen afwijkingen gezien op de MRI-scan, terwijl er toch duidelijk problemen zijn met het functioneren van de hersenen. Dit komt omdat een MRI-scan wel kan laten zien hoe de hersenen eruit zien, maar niet kan laten zien hoe de verschillende hersencellen samenwerken.
Een goede samenwerking van de verschillende hersencellen is namelijk belangrijk voor de ontwikkeling.

Een onderzoek wat een beter beeld kan geven hoe actief de hersenen zijn, is een hersenfilmpje of een EEG. Op het EEG kan gezien worden dat bepaalde delen van de hersenen bijvoorbeeld trager functioneren dan andere. Het EEG is wel een grof onderzoek. Kleine afwijkingen kunnen niet gezien worden en vallen weg in de andere activiteit van de omringende hersencellen.
Ook kan op het EEG gezien worden of er sprake is van epileptiforme activiteit bij kinderen met epilepsie-aanvallen.

Chromosomenonderzoek
Bij een deel van de kinderen met een ontwikkelingsachterstand wordt dit veroorzaakt door een afwijking aan de chromosomen. Soms is er een chromosoom te veel, zoals bij het Down-syndroom waarbij kinderen drie maal het 21 e chromosoom hebben. Soms mist er een stuk van een chromosoom. Deze afwijkingen kunnen worden opgespoord met chromosomenonderzoek.
Het ontbreken van een uiteinde van een chromosoom blijkt bij één op de twintig kinderen met een ontwikkelingsachterstand de oorzaak hiervan te zijn.

DNA-onderzoek
Chromosomen zijn weer opgebouwd uit DNA. Het DNA bevat allemaal lettertjes die informatie bevatten voor het aanmaken van verschillende stoffen in het lichaam. Een letter verkeerd op een belangrijke plaats kan soms al de oorzaak zijn van een ontwikkelingsachterstand. Het is ondoenlijk om het hele DNA nagaan op veranderingen. Lang niet alle veranderingen die op die manier gevonden worden zullen betekenis hebben.
Daarom wordt DNA-onderzoek vaak gericht aangevraagd wanneer er gedacht wordt aan een bepaald syndroom.
Tegenwoordig kan door middel van een nieuw onderzoek wat whole exome sequencing (WES) wordt genoemd, het DNA in een keer worden nagekeken op verschillende fouten in het DNA die in staat zijn om een ontwikkelingsachterstand te veroorzaken. Bij dit onderzoek kan nog preciezer naar het DNA gekeken worden en kunnen foutjes van een letter verschil worden opgespoord.

Klinisch geneticus
Een klinisch geneticus heeft veel ervaring met kinderen met een ontwikkelingsachterstand als gevolg van een fout in de chromosomen of in het DNA van de chromosomen. Aan de hand van een uitgebreid onderzoek waarbij goed gelet wordt op kleine uiterlijke kenmerken en allerlei maten wordt vaak met behulp van allerlei databanken gezocht naar een fout in het erfelijk materiaal die de oorzaak zou kunnen zijn van de ontwikkelingsachterstand.
Dit is vaak moeilijk. Herkennen van een syndroom is erg belangrijk, de computer kan daarbij behulpzaam zijn. Een geneticus kan advies geven over gericht DNA-onderzoek en kan beslissen of er voldoende reden is om een DNA-Array onderzoek aan te vragen.

Onderzoek hersenvocht
Soms kan het ook nodig zijn om door middel van een ruggenprik vloeistof te verkrijgen dat rondom de hersenen en het ruggenmerg stroomt. In dit vocht kan gekeken worden of er sprake is van een ontsteking of infectie als gevolg van de ontwikkelingsachterstand of ook van bijvoorbeeld een stofwisselingsziekte. Sommige kinderen missen bepaalde boodschapperstofjes in de hersenen waardoor ze een ontwikkelingsachterstand hebben.

Bloedonderzoek
Ook gericht bloedonderzoek kan een aanwijzingen geven over de onderliggende oorzaak van de ontwikkelingsachterstand.
Bij kinderen met een spierziekte kan bijvoorbeeld het stofje CK verhoogd zijn. Bij kinderen met het Williams syndroom is bijvoorbeeld vaak het calciumgehalte in het bloed te laag.

Oogarts
Omdat problemen met zien vaker voorkomen bij kinderen met een ontwikkelingsachterstand, zullen veel kinderen gezien worden door een oogarts. Ook kan de oogarts soms afwijkingen vinden aan de lens of aan het netvlies die een belangrijke aanwijzing kunnen geven over de onderliggende oorzaak.

KNO-arts
Ook kijkt de KNO-arts vaak naar kinderen met een ontwikkelingsachterstand omdat er vaker problemen met horen of infecties aan de oren voorkomen. De KNO-arts kan een gehoorsonderzoek of een BAEP verrichten.

Speciale poliklinieken
In verschillende ziekenhuizen in Nederland bestaan poliklinieken waar tegelijkertijd verschillende artsen en andere hulpverleners samen naar een kind kijken om zo te kijken of het lukt om een juiste diagnose te stellen. Het voordeel van deze gecombineerde aanpak is dat kinderen en ouders maar een afspraak nodig hebben in plaats van allerlei verschillende afspraken. Deze poliklinieken bevinden zich onder andere in het Amalia kinderziekenhuis in Nijmegen ( KOALA-polikliniek), het Wilhelmina kinderziekenhuis in Utrecht ( centrum voor ontwikkelingsachterstand), Beatrix kinderziekenhuis in Groningen ( Groningen Expertisecentrum ontwikkelingsachterstand), het Emma kinderziekenhuis in Amsterdam ( Amsterdam Expertisecentrum Ontwikkelingsstoornissen), het Willem-Alexander kinderziekenhuis in Leiden ( polikliniek ontwikkelingsstoornissen), het Juliana kinderziekenhuis in Den Haag (polikliniek bijzondere kinderen) het Sophia kinderziekenhuis in Rotterdam( Diagnostiek ontwikkelingsstoornissen), het ETZ in Tilburg ( ontwikkelingspoli) het MUMC ( EAA-neuro-genetica spreekuur).

Hoe worden kinderen met een ontwikkelingsachterstand behandeld?
Geen genezing
Meestal bestaat er geen behandeling die de oorzaak van de ontwikkelingsachterstand weg kan halen. Soms is dit wel het geval bij bepaalde stofwisselingsziekten of bij een ontwikkelingsachterstand als gevolg van epilepsie.
De behandeling is er op gericht om het kind er zo goed mogelijk te leren om gaan met de eventuele beperkingen en om een kind zich prettig in zijn vel te laten voelen.

Stimuleren ontwikkeling
Het is belangrijk om de ontwikkeling van kinderen zo veel mogelijk te stimuleren. Dit stimuleren kan vaak speels gebeuren. Kinderen met een ontwikkelingsachterstand hebben vaak veel meer oefening nodig om een bepaalde vaardigheid aan te leren. Het is natuurlijk ook niet de bedoeling om kinderen te overvragen. Het stimuleren van de ontwikkeling moet leuk blijven voor het kind en voor de omgeving.

Een logopediste kan tips en adviezen geven indien er problemen zijn met zuigen, drinken, kauwen of slikken. Sommige kinderen hebben baat bij een speciale speen (special need speen) waardoor het drinken uit de fles beter verloopt. Moeders kunnen borstvoeding kolven, zodat kinderen op deze manier toch borstvoeding als voeding kunnen krijgen via de fles.De logopediste kan ook adviezen geven hoe de mondspieren getraind kunnen worden, waardoor kinderen minder last hebben van kwijlen.
Ook kan de logopediste helpen om de spraakontwikkeling zo goed mogelijk te stimuleren. Praten kan ook ondersteund worden door middel van gebaren of pictogrammen. Op die manier kunnen kinderen zich leren uitdrukken ook als ze nog geen woorden kunnen gebruiken. Sommige kinderen hebben baat bij een spraakcomputer.

Revalidatiearts
Een revalidatiearts coördineert de verschillende therapieën en adviseert ook over hulpmiddelen zoals bijvoorbeeld een aangepaste buggy, steunzolen of aangepaste schoenen.
Ook is het mogelijk via een revalidatie centrum naar een aangepaste peutergroep te gaan en daar ook therapie te krijgen en later op dezelfde manier onderwijs te gaan volgen.

Vanaf de leeftijd van 2 maanden kunnen kinderen die niet naar een reguliere kinderdagopvang kunnen, naar een speciale kinderdagopvang toe gaan. Er bestaat speciale therapeutische peutergroepen in revalidatiecentra, of dagopvang in een orthopedagogisch dagcentrum (ODC) of in een medische kinderdagcentrum (MKD). Het hangt van de problemen die het kind ervaart af (zoals epilepsie of gedragsproblemen), welke vorm van dagopvang het meest geschikt is. Aanmelding voor een ODC of een MKD verloopt via de gemeente (vaak cia het centrum jeugd en gezin, via het jeugdteam of via het sociaal wijkteam). Aanmelding voor een therapeutische peutergroep in een revalidatiecentrum verloopt via de revalidatiearts.

Speciaal onderwijs
Sommige kinderen met een lichte ontwikkelingsachterstand kunnen normaal onderwijs volgen. Daarbij kunnen ze in aanmerking komen voor een zogenaamd rugzakje met extra geld waaruit de school extra begeleiding kan regelen. Voor andere kinderen is het reguliere basisonderwijs te zwaar, voor hen is het speciaal onderwijs beter. Binnen het speciaal onderwijs bestaan verschillende niveaus.
Wanneer een kind niet in staat is om schoolse vaardigheden aan te leren, bestaan er speciale ontwikkelingsgerichte groepen of is een kinderdagcentrum de beste plaats voor een kind op schoolgaande leeftijd. Het LWOE kan leerkrachten adviezen geven hoe kinderen met epilepsie op school het beste begeleid kunnen worden.

Problemen met zien
Kinderen die problemen hebben met zien kunnen een bril nodig hebben om beter te kunnen zien.

VISIO en Bartimeus zijn instellingen die kinderen en volwassenen die slechtziend of blind zijn begeleiden. Zij kunnen vaak tips hebben hoe kinderen die slecht kunnen zien het best kunnen spelen of benaderd kunnen worden. Het is mogelijk om brailletraining en mobiliteitstraining te volgen.

Problemen met horen
Kinderen die slechthorend zijn, kunnen baat hebben bij een gehoorapparaat. Wanneer slechthorendheid komt door vocht achter het trommelvlies kunnen buisjes helpen dit vocht weg te laten lopen om zo beter te kunnen horen.

Tandarts
Kinderen met een ontwikkelingsachterstand worden vaak extra gecontroleerd een speciale tandarts die zich gespecialiseerd hebben in de tandheelkundige zorg van kinderen met een ontwikkelingsachterstand omdat dit vaak speciale aanpak en extra tijd vraagt. De tandarts bekijkt of een fluor behandeling nodig is om gaatjes in de tanden en kiezen te voorkomen. Sommige kinderen hebben een beugel nodig om te zorgen dat de tanden recht in de kaak komen te staan. Een mondhygiëniste kan adviezen geven hoe de mondverzorging het beste kan verlopen.

Medicijnen
Soms kunnen medicijnen het functioneren van het kind verbeteren. Dit is bijvoorbeeld aan de orde bij kinderen met epilepsie, bij kinderen met ernstige slaapproblemen of bij kinderen met ernstige gedragsproblemen.
Ook kunnen medicijnen nodig zijn om de last van reflux te verminderen of om verstopping van de darmen te voorkomen. Wanneer uw kind het lastig vindt om medicijnen in te nemen, vindt u hier tips voor innemen medicijnen.

Er kan met zindelijkheidstraining worden begonnen wanneer het kind zelf kan zitten op een potje en interesse begint te krijgen in het potje. Vaak is dit bij kinderen met een ontwikkelingsachterstand op latere leeftijd dan gebruikelijk. Tips die kunnen helpen bij het zindelijk worden vindt u in de folder zindelijkheid.

Financiële kant van zorg voor een kind met een beperking
De zorg voor een kind met een beperking brengt vaak extra kosten met zich mee. Er bestaan verschillende wetten die zorg voor kinderen met een beperking vergoeden.
Daarnaast bestaan regelingen waar ouders een beroep op kunnen doen, om een tegemoetkoming te krijgen voor deze extra kosten. Meer informatie hierover vindt u in de folder financiën kind met een beperking.

Wat kun je als ouder zelf doen om de ontwikkeling van je kind optimaal te laten verlopen?
Bedenk dat wanneer je samen met je kind speelt, stoeit, danst, zingt, kletst, lacht en/of boekjes leest, dit ook allemaal manieren zijn waarop je kind zijn of haar hersenen traint om stappen voorwaarts te maken in de ontwikkeling. Het is dus niet zo dat alleen momenten van therapie, momenten van training zijn, wat veel ouders denken. Het is daarnaast goed om inspanning af te wisselen met ontspanning, dit is nodig om het geleerde te laten opslaan in de hersenen. De hele dag door training zonder rustmomenten, werkt juist averechts.
Daarnaast is het van onschatbare waarde je kind laten voelen dat je van hem of haar houdt, dat hij/zij geliefd is en zich mag ontwikkelen in een tempo die bij hem of haar past. Dit is extra van belang voor kinderen die zich anders ontwikkelen dan de "norm". "Goed zijn zoals je bent en gesteund te worden door mensen die van je houden is, heel belangrijk voor de ontwikkeling van een kind. Juist de ouders en de andere kinderen in het gezin die dichtbij het kind staan zijn daarin heel belangrijk om het kind daarin dit gevoel te geven. Het is goed dat ouders beseffen wat de waarde hiervan is voor het kind en welke rol zij hierin hebben.
Ook is het belangrijk om te bedenken wat goed voelt voor jullie als gezin en voor jou als ouder en waar jullie energie uithalen. Zorg ervoor dat er bewust ruimte is voor momenten die dit goede gevoel geven. Tot slot is het belangrijk dat je als ouders ook goed voor jezelf zorgt, de zorg voor een kind die zich anders ontwikkelt vraagt nog meer van ouders dan de zorg voor een kind die zich zonder problemen ontwikkelt. Het is goed om voor jezelf te zorgen of te laten zorgen, zodat je als ouder ook de energie houdt, om jouw kind te blijven begeleiden op een manier die bij jou past. Besef dat bij opvoeden hoort om te leren los laten. Veel ouders vinden dit lastig, zeker wanneer hun kind zich anders ontwikkelt dan andere kinderen. Maar het kan toch nodig zijn een deel van de zorg op bepaalde momenten uit handen te geven, ook als die ander het anders doet dan jij, je kind leert van deze verschillen en het geeft jou de mogelijk om zelf uit te rusten of nieuwe energie op te doen.

Wat kun je als gezin zelf doen om om te gaan met het hebben van een aandoening bij een gezinslid?
Als gezin van een kind waarbij er sprake is van een aandoening, is het goed om te zorgen dat jullie in de je kracht komen staan. Het is goed om te beseffen over welke denk-, emotionele-, innerlijke- en fysieke kracht jullie als gezin beschikken en hoe jullie deze kracht kunnen inzetten om goed voor ieder lid van het gezin te zorgen. Bekijk wat bij jullie als gezin past. Bekijk wat je kunt doen (of kunt laten) om deze kracht zo optimaal mogelijk in te zetten. En bedenk ook dat ieder lid van het gezin verschillende kwaliteiten heeft waarmee jullie elkaar kunnen aanvullen en kunnen versterken.

Begeleiding
Begeleiding en ondersteuning van ouders van een kind met een ontwikkelingsachterstand is ook belangrijk. Stichting MEE is een organisatie die ouders en kinderen met een beperking begeleidt op allerlei fronten. Ook de integrale vroeghulp kan adviezen en begeleiding geven aan kinderen met een ontwikkelingsachterstand.
Een maatschappelijk werkende of een psycholoog kan begeleiding geven bij het verwerken van de diagnose en om het hebben van een kind met een ontwikkelingsachterstand een plaats te geven in het leven. Ook vinden veel ouders het vaak lastig hoe zij hun tijd en aandacht moeten verdelen tussen het kind met de beperking en andere kinderen in het gezin. In de folder aandacht en tijd voor brussen vindt u tips die u hierbij kunnen helpen.

Wat betekent een ontwikkelingsachterstand voor de toekomst?
Blijvende achterstand
De meeste kinderen met een ontwikkelingsachterstand zullen altijd een blijvende beperking blijven houden. De term ontwikkelingsachterstand is een beetje misleidend. Het suggereert dat kinderen zich trager ontwikkelen, maar door zich langer door te ontwikkelen uiteindelijk het zelfde niveau zouden kunnen behalen als kinderen zonder ontwikkelingsachterstand. Dat is echter niet zo. In bepaalde periodes van het leven kunnen bepaalde vaardigheden het beste en snelste worden aangeleerd. Wanneer dit niet gebeurt, dan kunnen deze vaardigheden nog wel op een ander moment worden aangeleerd, maar dit gaat nooit meer zo goed als tijdens deze speciale kritieke periode.
De mate van beperking verschilt van kind tot kind. Sommige kinderen hebben een lichte beperking en ondervinden weinig hinder in het dagelijks leven. Andere kinderen hebben een ernstige beperking en hebben moeite op veel terreinen.

Zelfstandig leven
Kinderen met een lichte ontwikkelingsachterstand kunnen in staat zijn om later een zelfstandig leven op te bouwen, soms met geringe sturing.
Voor kinderen met een ernstige ontwikkelingsachterstand is dit vaak niet mogelijk. Zijn blijven afhankelijk van de hulp van anderen voor het inrichten van hun leven.
Het blijft, zeker op jonge leeftijd, lastig om te voorspellen of een jongere later in staat zal zijn om een zelfstandig leven te lijden. Ouders hebben hier vaak wel behoefte aan, maar deze voorspelling is erg moeilijk, Het blijft altijd een schatting en de werkelijkheid kan meevallen, maar ook tegenvallen. Gemiddeld genomen zal het IQ van een kind enige informatie kunnen geven over het niveau van functioneren op volwassen leeftijd. Er zijn echter nog meer factoren dan IQ alleen die bepalen of een jongere zelfstandig leven kan lijden of in meer of mindere mate hierbij ondersteuning nodig heeft. Ook het hebben van bijvoorbeeld epilepsie en/of autistiforme kenmerken zal bepalen in welke mate zelfstandigheid bereikt kan worden.

Transitie van zorg
Tussen de leeftijd van 16 en 18 jaar wordt de zorg vaak overgedragen van kinderspecialisten naar specialisten die de zorg aan volwassenen geven. Het is belangrijk om tijdig hierover na te denken. Is er behoefte de zorg over te dragen naar specialisten voor volwassenen of kan de huisarts de zorg leveren die nodig is.En als er behoefte is aan overdragen van de zorg naar specialisten voor volwassenen, naar welke dokter(s) wordt de zorg dan overgedragen? In welk ziekenhuis kan de zorg het beste geleverd worden. Het proces van overdragen van de zorg wordt transitie genoemd. Het is belangrijk hier tijdig over na te denken en een plan voor te maken samen met de dokters die betrokken zijn bij de zorg op de kinderleeftijd.
Ook verandert er veel in de zorg wanneer een jongere de leeftijd van 18 jaar bereikt. Voor meer informatie over deze veranderingen verwijzing wij u naar het artikel veranderingen in de zorg 18+.

Levensverwachting
Het zal van de oorzaak van het ontstaan van de ontwikkelingsachterstand afhangen of dit van invloed is op de levensverwachting. Een moeilijk behandelbare vorm van epilepsie, een hartafwijking, steeds terugkerende infecties kunnen van invloed zijn op de levensverwachting.

Kinderen krijgen
Het zal van de oorzaak van het ontstaan van de ontwikkelingsachterstand afhangen of er invloed is van de aandoening op de vruchtbaarheid van de volwassene met de ontwikkelingsachterstand. Ook hangt het van de oorzaak af of de volwassene de aandoening door kan geven aan zijn of haar kinderen. Indien de volwassene geen kinderen wil of kan krijgen, zal nagedacht moeten worden over anticonceptie, waarover u in deze folder meer informatie vindt.

Hebben broertjes en zusjes ene vergrote kans om ook een ontwikkelingsachterstand te krijgen?
Het hangt sterk van de oorzaak van de ontwikkelingsachterstand af of broertjes en zusjes een verhoogde kans hebben om ook een ontwikkelingsachterstand te krijgen.
Bij kinderen die een ontwikkelingsachterstand hebben opgelopen als gevolg van zuurstoftekort rondom de bevalling, zullen broertjes en zusjes meestal geen verhoogde kans hebben om ook een ontwikkelingsachterstand te krijgen (tenzij zij ook zuurstoftekort oplopen rondom de geboorte). Bij kinderen waarbij de oorzaak van de ontwikkelingsachterstand wordt veroorzaakt door een stofwisselingsziekte of een fout in het erfelijk materiaal is de kans dat een broertje of zusje dezelfde aandoening krijgt meestal wel verhoogd. Dit hangt ook af van de oorzaak.
Een klinisch geneticus kan hier meer informatie over geven.

Wilt u dit document printen dan kunt u hier een pdf-versie downloaden.
Wilt u ook uw verhaal kwijt, dat kan: verhalen kunnen gemaild worden via info@kinderneurologie.eu en zullen daarna zo spoedig mogelijk op de site worden geplaatst. Voor meer informatie zie hier. Heeft u foto's die bepaalde kenmerken van deze aandoening duidelijk maken en die hier op de website mogen worden geplaatst, dan vernemen wij dit graag.
Links
www.ontwikkelingsachterstand.nl
(site met informatie over kinderen met een ontwikkelingsachterstand)
www.hersenstichting.nl
(stichting die bekendheid geeft aan verschillende hersenaandoeningen)
www.zeldzamen.nl
(Informatie over diverse genetische aandoeningen)
www.syndromen.net
(Informatie en praktische handvatten voor zorg en begeleiding van kinderen met een ontwikkelingsachterstand als gevolg van een syndroom)
Platform ZON
(Website voor ouders met een zorgintenstief kind zonder bekende diagnose)
Magazine voor ouders/betrokkenen bij een kind met een ontwikkelingsachterstand
Referenties
1. Prevalence of epilepsy among people with intellectual disabilities: A systematic review. Robertson J, Hatton C, Emerson E, Baines S. Seizure. 2015;29:46-62
2. Prevalence of co-occurring psychiatric disorders in adults and adolescents with intellectual disability: A systematic review and meta-analysis. Mazza MG, Rossetti A, Crespi G, Clerici M. J Appl Res Intellect Disabil. 2020;33:126-138 3. Quality improvement in the management of people with epilepsy and intellectual disability: the development of clinical guidance. Watkins L, O'Dwyer M, Kerr M, Scheepers M, Courtenay K, Shankar R. Expert Opin Pharmacother. 2020;21:173-1814. Risk factors for intellectual disability in children with spastic cerebral palsy. Cummins D, Kerr C, McConnell K, Perra O. Arch Dis Child. 2021;106:975-9805. Comorbidities and quality of life in children with intellectual disability. Reddihough D, Leonard H, Jacoby P, Kim R, Epstein A, Murphy N, Reid S, Whitehouse A, Williams K, Downs J. Child Care Health Dev. 2021;47:654-6666. Mental health problems in children with intellectual disability. Totsika V, Liew A, Absoud M, Adnams C, Emerson E. Lancet Child Adolesc Health. 2022;6:432-444

Laatst bijgewerkt: 21 september 2022 voorheen: 6 juli 2022 16 januari 2022, 20 oktober 2021, 28 juli 2021, 13 maart 2021, 23 september 2020, 25 februari 2020, 17 oktober 2019, 20 maart 2019 en 26 januari 2019, 5 oktober 2018,14 juli 2015 en 7 juli 2008

Auteur: JH Schieving

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
kinderneurologie jh schieving neurologie kinderen kind ziekte ziektes ziektebeeld informatie

# data[].attributes.attachment_link.description
Wat is een ontwikkelingsachterstand? Kinderen met een ontwikkelingsachterstand ontwikkelen zich langzamer in vergelijking met hun leeftijdsgenoten. Ze gaan bijvoorbeeld later rollen, zitten, staan, lopen of praten dan andere kinderen van dezelfde leeftijd. Hoe wordt een ontwikkelingsachterstand ook wel genoemd? Psychomotore retardatie Het medische woord voor ontwikkelingsachterstand is retardatie.

# data[].attributes.attachment_link.title
160 ideeën over Jules | thema, kleuterklas, peuter thema

# data[].attributes.attachment_link.description
12-mrt-2017 - Bekijk het bord "Jules" van Sandra Govers op Pinterest. Bekijk meer ideeën over thema, kleuterklas, peuter thema.

# data[].attributes.headline
omgaan met emoties bij syndroom van Down

# data[].attributes.subject
omgaan met emoties bij syndroom van Down

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
SmogJeMee app?

Vinden jullie het ook vervelend om altijd naar onze website te moeten surfen als je een SMOG-gebaar wil opzoeken? Dan hebben we goed nieuws: er is nu een web app van onze website die je op je smartphone kan zetten.

Hoe installeer je een web app?

Android: als je op je smartphone naar onze website (www.smogjemee.be) gaat, krijg je een pop-up en kan je de app installeren door te klikken op "voeg toe aan je startscherm" (zie demo https://youtu.be/OB82f07lmWI). Zie je geen pop-up, ga dan naar het browsermenu en zoek deze optie (zie demo: https://youtu.be/D4r3q8PSS1w).

iPhone: ga naar onze website (www.smogjemee.be), klik op het symbool om de website te delen en kies "zet op beginscherm" (zie demo: https://www.youtube.com/watch?v=kzq7-lDs-XY).

Als dit gelukt is zal de smogjemee app op je startscherm staan. Veel plezier!

Welkom

Hallo! Ik ben Ernest. Ik werd in 2013 geboren met het Syndroom van Down. Toen ik bijna 3 jaar was, merkten mijn mama en papa dat ik heel snel boos werd en vaak gefrustreerd was. Gelukkig begrepen ze dat dit kwam omdat ik vanalles duidelijk wilde maken, maar dit niet kon, en dus gingen ze op onderzoek uit. Ze zochten naar mensen die mij konden helpen om allerlei dingen te leren die ik niet zomaar uit mezelf zou kunnen, en die mij misschien ook zouden kunnen helpen als ik naar de eerste kleuterklas zou gaan.

En zo stond er op een ochtend een mevrouw aan de deur die met mij kwam spelen. Ze leerde me dat ik mijn handen kan gebruiken om duidelijk te maken wat ik wil, en ik merkte al snel dat mijn mama en papa, mijn zus en andere mensen rond mij mij ook echt begrepen als ik de juiste gebaren maakte. Wat was ik blij! Telkens als ik merkte dat ik iets duidelijk had kunnen maken, toonde ik hen mijn allermooiste lach, en vaak gaf ik ook nog applaus van pure blijdschap. En nog beter: zij gebruikten diezelfde gebaren ook, en dus begreep ik hen ook beter dan voordien.

Omdat ze er graag voor wilden zorgen dat veel meer mensen de gebaren die ik gebruik zouden kennen, kregen mijn mama en papa het idee om een website op te starten. Hier toont mijn grote zus, Lilith, jullie filmpjes voor veel SMOG-gebaren.

Hallo! Ik ben Lilith. Ik ben 13 jaar en ik ben de zus van Ernest. Mijn broer heeft Downsyndroom en kan dus moeilijk praten. Vroeger vond ik het heel stom omdat ik eigenlijk niet goed met mijn kleine broertje kon communiceren. Totdat er een logopediste voor onze deur stond, had ik nog nooit van smog gehoord. En plotseling begon mijn broertje met zijn kleine handjes te praten! Ik vond het zo tof, dat ik het zelf ook snel oppikte. Eindelijk kon ik mijn broertje begrijpen! En hij verstond mij ook!

Ik en mijn gezin konden al snel met gebaren spreken, maar mensen zoals mijn grootouders, Ernests leerkrachten... konden maar een paar gebaren en konden hem dus niet zo goed verstaan. Dus mijn ouders vroegen zich af hoe we op een snelle en handige manier de gebaren aan anderen konden leren. Toen mijn vader vroeg of ik het zag zitten om de smog-gebaren voor te doen in filmpjes, twijfelde ik niet. Tuurlijk! Ernests logopediste werkte ook mee, en zo zaten we uren samen om gebaren aan te leren en te filmen.

Eindelijk, op 25 mei 2018, Ernests vijfde verjaardag, konden we de website samen met een grappig filmpje van ons twee de wereld in sturen. Onze website werd keiveel bekeken en onze facebookpagina had direct al snel duizenden volgers, iedereen leek ons idee top te vinden. Na een week stond ik in de krant, op het nieuws en was ik te horen op de radio! Ik vond het allemaal heel spannend. Ik hoop dat jullie iets hebben aan onze filmpjes. Veel plezier!

Over ons

Wij zijn een gezin van vier. In mei 2013 kwam onze zoon Ernest met een klein extra'tje op de wereld: hij werd geboren met het Syndroom van Down. Praten is voor kinderen met Down niet makkelijk, en dus kozen we resoluut voor communicatie via SMOG: Spreken Met Ondersteuning van Gebaren. We volgden een initiatiecursus en Ernest leerde SMOG van zijn logopediste. Na een tijdje merkten we dat hij zo snel en zo veel gebaren leerde, dat we zelf niet meer in staat waren te volgen. Bovendien komt hij via school en opvang in contact met heel wat mensen die ook met hem moeten kunnen communiceren.

Omdat we vinden dat iedereen rond Ernest de kans moet krijgen om via SMOG met hem te communiceren, en omdat we ervan uitgaan dat dit ook geldt voor heel wat andere kinderen en hun entourage, ontwikkelden we deze website. Lilith, Ernests grote zus, toont in elk filmpje een nieuw gebaar.

We staan in dit avontuur niet alleen. Alle gebaren worden aan Lilith aangeleerd door Lieselot Ghekiere, logopediste met een SMOG-attest, en nog eens extra gecontroleerd door het hele logopedistenteam van De Vleugels alvorens ze online komen. We zijn blij met de steun die we vanuit De Vleugels krijgen.

Verder konden we ook rekenen op de hulp van Pieter Provoost, die mee zijn schouders zette onder de technische kant van deze website, en Joke Derycke zorgde voor het logo van deze website.

Over SMOG

SMOG, Spreken Met Ondersteuning van Gebaren, is een communicatiestijl die in de jaren 70-80 door Martine Nijs, Louis Smet en Filip Loncke werd ontwikkeld om kinderen, jongeren en volwassenen met moeilijkheden op vlak van taalbegrip en/of -expressie te helpen. Het is een vorm van ondersteunende communicatie: de spraak valt niet weg, maar het is juist heel belangrijk dat bij elk gebaar het woord ook wordt uitgesproken. Alleen de betekenisdragende woorden uit een zin worden ondersteund met een gebaar. De bijkomende gezichtsexpressie geeft een gebaar meer betekenis. Bij het uitvoeren van gebaren, moet je rekening houden met de plaats, richting en beweging.

Voor meer informatie over de visie achter SMOG, ga naar www.s-m-o-g.be. Wil je SMOG écht goed beheersen en de principes kennen, dan zal onze website niet voldoende voor je zijn en raden we je aan een SMOG initiatie-cursus te volgen georganiseerd door vwz Gezin en Handicap of een thuisbegeleidingsdienst, Reva, school of MFC in je buurt. Voor gezinnen raden wij ook professionele ondersteuning vanuit een dienst logo aan: daardoor konden wij zelf ook volgen, en begrepen we alle gebaren die Ernest leerde.

Er zijn 500 basisgebaren, die we jullie op deze website willen aanbieden. Zoals je ziet zijn we er nog niet helemaal, maar we doen ons best om regelmatig nieuwe filmpjes online te zetten. Ondertussen... oefenen maar! Smog Je Mee? ;-)

# data[].attributes.attachment_link.title
SMOG je mee? - Spreken Met Ondersteuning van Gebaren

# data[].attributes.attachment_link.description
Zoek je het SMOG-gebaar voor een bepaald woord? Hier moet je zijn!

# data[].attributes.body
toffe materialen : te downloaden !

# data[].attributes.body
schrijven, grafo-motoriek, handbewegingen

https://www.oudersvannu.nl/baby/ontwikkeling/fijne-motoriek/

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Dorine Cleve.
Docent SCHRIJFRITMIEK, auteur Krullenbol, oprichtster Handige Handen (HAHA), ....

Meer dan 20 jaar heb ik kinderen begeleid met een motorische beperking in het gewoon onderwijs. Naast de Voortgezette Opleiding voor Buitengewoon Onderwijs volgde ik de cursus psychomotoriek en remediërend leren. De opleiding tot therapeut in de kritische ontwikkelingsbegeleiding (methode Hendrickx) en reflexintegratie hebben me heel veel inzicht gegeven in de ontwikkeling van de motoriek en lateralisatie van het jonge kind. Ik ben de auteur van de voorbereidende schrijfmethode Krullenbol (uitgeverij die Keure). Krullenbol is een project dat steunt op jarenlange ervaring en opleiding. Gemaakt met en tussen de kinderen. De visie van SCHRIJFRITMIEK is volledig uitgewerkt in de methode Krullenbol. Als docent geef ik graag mijn kennis door in praktijkgerichte scholingen. Ik ben ook de oprichtster van Handige Handen (HAHA). Handige Handen heeft als doel de fijne motoriek van kleuters (3 - 6 jarigen) te stimuleren. Het fijn-motorisch en didactisch oefenmateriaal van HAHA is te koop bij de firma Baert.

# data[].attributes.attachment_link.title
Schrijfritmiek - Welkom bij Schrijfritmiek

# data[].attributes.attachment_link.description
Dorine Cleve. Docent SCHRIJFRITMIEK, auteur Krullenbol, oprichtster Handige Handen (HAHA), .... Meer dan 20 jaar heb ik kinderen begeleid met een motorische beperking in het gewoon onderwijs. Naast de Voortgezette Opleiding voor Buitengewoon Onderwijs volgde ik de cursus psychomotoriek en remediërend leren.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
De Vlaamse Regering zal het M-decreet voor leerlingen met specifieke onderwijsbehoeften vervangen door het decreet leersteun. Het decreet leersteun en het leersteunmodel gaan vanaf 1 september 2023 gefaseerd van start. Het huidige ondersteuningsmodel blijft tot en met schooljaar 2022-2023 van kracht. Meer info.

In het gewoon onderwijs, in samenwerking met het buitengewoon onderwijs

Vanaf het schooljaar 2017-2018 gaat een nieuw ondersteuningsmodel voor de begeleiding van leerlingen met specifieke onderwijsbehoeften van start in scholen (en centra) van het gewoon basis- en secundair onderwijs.

Elke school bouwt een gepast zorgbeleid uit voor al haar leerlingen.

Je school doorloopt 3 fases om samen met jou en het CLB zo goed mogelijk voor de leerlingen te zorgen: basiszorg, verhoogde zorg en uitbreiding van zorg (meer informatie: M-decreet in grote lijnen: zorgcontinuüm).

Als de basiszorg en de verhoogde zorg niet volstaan en er uitbreiding van zorg nodig is of een leerling een individueel aangepast curriculum volgt, kan een school voor gewoon onderwijs extra ondersteuning aantrekken voor de begeleiding van een leerling met specifieke onderwijsbehoeften. Dat kan door samenwerking met het buitengewoon onderwijs.

Gewoon of aangepast leerprogramma

Er zijn 2 mogelijkheden: je kind volgt het gewone leerprogramma, of een individueel aangepast leerprogramma.

Je kind volgt het gewone leerprogramma

Je kind moet dan voldoen aan de toelatings- en overgangsvoorwaarden van het gewoon onderwijs. Het beschikt over een gemotiveerd verslag met omschrijving van de specifieke behoeften en de nodige begeleiding.

Je kind volgt een individueel aangepast leerprogramma

In dat geval zijn de specifieke onderwijsbehoeften van je kind en de afspraken over de nodige begeleiding opgenomen in een verslag voor toegang tot het buitengewoon onderwijs. Met dat verslag kan je kind in het gewoon onderwijs een individueel aangepast leerprogramma volgen.

Sommige leerlingen beschikken nog over een inschrijvingsverslag dat gebruikt werd vóór het M-decreet van kracht werd. Voor die leerlingen wordt het inschrijvingsverslag pas gewijzigd in een gemotiveerd verslag of verslag als het onderwijsniveau of -type, of de opleidingsvorm wijzigt.

Ondersteuning is flexibel en op maat

Het nieuwe ondersteuningsmodel vervangt de vroegere begeleiding geïntegreerd onderwijs (GON) en inclusief onderwijs (ION).

Je kind krijgt niet meer standaard een vast aantal uren begeleiding per week gedurende een bepaalde periode, zoals in GON en ION.

De school voor gewoon onderwijs bepaalt samen met jou, met het CLB en met een school voor buitengewoon onderwijs de ondersteuning op maat, op basis van de noden.

De ondersteuning moet altijd voelbaar zijn in de klas, maar kan verschillende vormen aannemen:

Voor je kind zelf

Voor de leerkracht(en)

Voor het schoolteam

Ondersteuning kan meer flexibel worden ingezet, ook in de loop van een schooljaar.

Ondersteuning is gegarandeerd

De school voor gewoon onderwijs bepaalt in samenwerking met jou als ouder en met het CLB welke ondersteuningsnoden er zijn, en formuleert op basis daarvan haar ondersteuningsvragen.

Dat kan voor elke leerling met een gemotiveerd verslag of een (inschrijvings)verslag voor toegang tot het buitengewoon onderwijs.

De school kan in het begin, maar ook in de loop van het schooljaar ondersteuningsvragen stellen.

Elke ondersteuningsvraag moet worden beantwoord.

Meer weten over het ondersteuningsmodel?

Wil je meer weten over

De algemene principes van het ondersteuningsmodel?

De verschillende organisatie van de ondersteuning voor 2 groepen van leerlingen?

Hoe ondersteuning wordt aangevraagd en wie welke rol heeft?

Vind de informatie voor schooldirecties en -administraties: Ondersteuningsmodel voor leerlingen met specifieke behoeften.

Waar kan ik terecht met vragen?

Heeft je kind een een gemotiveerd verslag of (inschrijvings)verslag voor type 2 (verstandelijke beperking), type 4 (motorische beperking), type 6 (visuele beperking) of type 7 (auditieve beperking)?
Dan kan je met vragen over de ondersteuning terecht bij de school van je kind, bij het begeleidende CLB of bij de begeleidende school voor buitengewoon onderwijs.

Heeft je kind een gemotiveerd verslag of (inschrijvings)verslag van type basisaanbod (dat de vroegere types 1 en 8 vervangt), type 3 (emotionele of gedragsstoornis), type 7 (spraak- of taalstoornis) of type 9 (autismespectrumstoornis)?
Je school werkt in een regionaal ondersteuningsnetwerk samen met een of meerdere scholen voor buitengewoon onderwijs. Je kan met vragen over de ondersteuning terecht bij je school of bij het begeleidende CLB. Jij kan ook nadien, samen met je gewone school en je CLB bij het ondersteuningsnetwerk terecht, zowel met algemene als met specifieke vragen over de ondersteuning in de school van je kind. In elk ondersteuningsnetwerk komt er een aanspreekpunt voor ouders.

Heeft je kind (nog) geen gemotiveerd verslag of verslag, maar heb je als ouder een vraag naar ondersteuning?

Dan kan je terecht bij de school van je kind en bij je CLB. Samen met jou onderzoeken de school en het CLB of een handelingsgericht diagnostisch traject wenselijk is. Dat traject kan leiden tot een gemotiveerd verslag of een verslag.

Extra informatie

Verwante pagina's

Voor onderwijspersoneel

Voor directies en administraties

Website

# data[].attributes.attachment_link.description
De Vlaamse Regering zal het M-decreet voor leerlingen met specifieke onderwijsbehoeften vervangen door het decreet leersteun. Het decreet leersteun en het leersteunmodel gaan vanaf 1 september 2023 gefaseerd van start. Het huidige ondersteuningsmodel blijft tot en met schooljaar 2022-2023 van kracht. Meer info.

# data[].attributes.attachment_link.description
Je moet een richting kiezen. Een richting die bij je past en die je toekomst geeft. Om dat zoeken een beetje te vergemakkelijken helpt onderwijskiezer je op weg.

# data[].attributes.attachment_link.title
Impuls - Centrum voor Ambulante Revalidatie

# data[].attributes.attachment_link.description
Staat in voor multidisciplinair onderzoek en behandeling van kinderen en jongeren van 18 maanden tot 19 jaar, met uiteenlopende problematieken op vlak van ontwikkeling en gedrag.

# data[].attributes.body
een belangrijke partner in de begeleiding van onze schoolkinderen.

# data[].attributes.attachment_link.title
Ouders voor inclusie - Van ouders voor ouders

# data[].attributes.attachment_link.description
Ouders voor Inclusie is een vrijwilligersorganisatie van, voor en door ouders van kinderen met specifieke noden. Wij willen het recht op een inclusief leven ondersteunen door ouders sterker te maken en bij te staan in situaties waar ze moeilijkheden ervaren. De ervaringen, vragen en bezorgdheden van ouders geven richting aan de organisatie.

# data[].attributes.headline
15/03/22 Iedereen welkom op dit exclusief inclusiemoment !

# data[].attributes.subject
15/03/22 Iedereen welkom op dit exclusief inclusiemoment !

# data[].attributes.body
een leerrijke namiddag met veel duidelijke en concrete tips!

# data[].attributes.body
https://www.zelfbepaling.nl/wat-is-zelfbepaling/

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Reacties van deelnemers

"Deze workshop is een zeer waardevol cadeautje voor het leven!"

Reacties van deelnemers

"Ongedwongen en deskundig, ieder in z'n waarde latend. Doordat er met humor en respect wordt gereageerd kan echt alles aan bod komen, op een heel vanzelfsprekende manier."

Reacties van deelnemers

"De trainers luisterden goed, gaven individuele aandacht maar waren ook steeds in verbinding met de hele groep; zinvol, zelfs in een zo korte tijd."

Reacties van deelnemers

"Deze aanpak was heel anders. Ik kreeg geen tips. Ik werd zelf degene die de tips en gedragsaanwijzingen ging bedenken."

Reacties van deelnemers

"Goede interactie, coach had snel door waar het precies om gaat, goeie feedback en zinvolle opdrachten waar ik in de praktijk echt wat aan had."

Reacties van deelnemers

"De coachingsgesprekken waren prettig en ik kon er zelf mee aan de slag. Ik had altijd het gevoel dat het bij de kern zat en dat datgene wat er voor mij speelt ook echt begrepen werd door de coach."

Reacties van deelnemers

"Deze thematiek komt meer dan dichtbij, raakt de kern van je zijn. Een echte aanrader voor iedereen."

Reacties van deelnemers

"Veel aan de workshop gehad. Met beide benen op de grond en toch emotioneel geraakt!"

Reacties van deelnemers

"Trainers waren zeer deskundig, inspirerend, betrokken. Houden aandacht goed vast, boeiend van begin tot eind."

Reacties van deelnemers

"Als je niet bang bent om echt naar jezelf te kijken, heb je hier niet alleen voor je werk veel aan."

Reacties van deelnemers

"Indrukwekkend: De workshop zelfcompassie van 1 dag heeft een positieve en blijvende (!) verandering in mijn denken en voelen teweeggebracht."

Reacties van deelnemers

"Ik had zelf al een (over) actieve zoektocht ondernomen, maar merk dat ik met de workshop zelfbepaling in één klap nieuwe inzichten heb verkregen. Duidelijk, helder en confronterend!"

De eerste stap tot het realiseren van een droom is hem in je geest tot prioriteit maken.

Oosterse wijsheid

Alles wat je niet wilt ervaren draag je met je mee.

Isaac Shapiro

Geen tijd betekent: ik vind iets anders belangrijker.

Het heeft geen zin tegen bomen in het bos te praten als je de planten in je eigen vensterbank verwaarloost. Het gewone leven met aandacht leven doet wonderen en kost geen cent.

Carla Rus; Opzij, december 2007

You can't stop the waves, but you can learn to surf.

Jon Kabat-Zinn

Er is maar 1 ding nodig om het kwade te laten zegevieren: goedwillende mensen die niets doen.

Edmond Burke

Begin niet met grote woorden, maar met kleine daden.

Remco Campert

Niets maakt ons laffer en gewetenlozer dan de zucht om door alle mensen bemind te worden.

Marie von Ebner-Eschenbach

Life isn't about finding yourself. Life is about creating yourself.

George Bernard Shaw

To believe in something and not to live it is dishonest.

Mahatma Gandhi

# data[].attributes.attachment_link.description
Reacties van deelnemers "Deze workshop is een zeer waardevol cadeautje voor het leven!" Reacties van deelnemers "Ongedwongen en deskundig, ieder in z'n waarde latend. Doordat er met humor en respect wordt gereageerd kan echt alles aan bod komen, op een heel vanzelfsprekende manier."

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Absoluut, dit komt aan bod in zowel de gids als in de video's. Het is een veelvoorkomend probleem waarvoor ik je dus zeker ook verschillende handvatten geef.

Is stoelgang altijd al een probleem geweest? Had jouw kind bijvoorbeeld als baby regelmatig problemen hiermee, is er sprake van een traumatische ervaring of denk je eerder aan een medische oorzaak waarom het niet lukt? Dan lijkt het me wel beter dat je even contact opneemt met een arts of kinesist gespecialiseerd in de bekkenbodem voordat je aan de slag gaat met zindelijkheidstraining.

# data[].attributes.attachment_link.title
Zindelijkheidstraining - Snuggles & Dreams

# data[].attributes.attachment_link.description
Absoluut, dit komt aan bod in zowel de gids als in de video's. Het is een veelvoorkomend probleem waarvoor ik je dus zeker ook verschillende handvatten geef. Is stoelgang altijd al een probleem geweest? Had jouw kind bijvoorbeeld als baby regelmatig problemen hiermee, is er sprake van een traumatische ervaring of denk je eerder aan een medische oorzaak waarom het niet lukt?

# data[].attributes.headline
ontwikkelingsfasen bij kinderen met verstandelijke beperking

# data[].attributes.subject
ontwikkelingsfasen bij kinderen met verstandelijke beperking

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
In 2008 en 2009 zijn de eerste versies van de boekjes 'Sociaal-emotionele ontwikkeling - Omschrijving fasen en bijbehorende begeleidingsstijl' en 'Hechting Basisveiligheid Basisvertrouwen - Begeleiding en behandeling' gepubliceerd door Sandra Zaal en Margriet Boerhave. De in 2022 herziene versies zijn nu te downloaden op Het Kennisplein Gehandicaptensector. De boekjes zijn aangepast aan de laatste ontwikkelingen en inzichten.

# data[].attributes.attachment_link.description
In 2008 en 2009 zijn de eerste versies van de boekjes 'Sociaal-emotionele ontwikkeling - Omschrijving fasen en bijbehorende begeleidingsstijl' en 'Hechting Basisveiligheid Basisvertrouwen - Begeleiding en behandeling' gepubliceerd door Sandra Zaal en Margriet Boerhave. De in 2022 herziene versies zijn nu te downloaden op Het Kennisplein Gehandicaptensector.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Workshop De Rekenlijn tot 10
auteur Hedianne Bosch

Op deze dag wordt de methode De Rekenlijn tot 10 toegelicht. De methode is bedoeld voor ouders en leerkrachten van kinderen met Downsyndroom die net beginnen met het 'echte' rekenen. In de methode komen de splitsen tot 10 en de plussommen tot 10 en tussen de 10 en 20 aan de orde. De methode is ontwikkeld op basis van jarenlange praktijkervaring met het rekenonderwijs aan deze doelgroep en houdt rekening met de leerpsychologie van deze kinderen. De Rekenlijn kan ook geschikt zijn voor andere kinderen met ernstige rekenproblemen.
( NB Aan deze methode vooraf is de workshop Rekenvoorbereiding te volgen. Hierin worden tien voorbereidende rekenvaardigheden behandeld die een kind moet leren voor het met de Rekenlijn tot 10 begint. Om te bepalen welke workshop geschikt is voor een leerling kunnen diverse artikelen gelezen worden op deze site over het rekenproces.)

Kosten : € 90,00 voor deelname aan de workshop en € 62,50 voor Band 1 en Band 2 van De Rekenlijn tot 10.

Per 1 januari 2023 wordt de prijs van de workshop verhoogd naar € 95,00. De prijs voor de methode blijft hetzelfde.

N.B. Voor deelname in België geldt een opslag van 10 euro p.p. ivm reis- en verblijfkosten docent.

Voor online workshops geldt een andere prijs voor de mappen, namelijk:
€ 70,- voor band 1 en 2 van De Rekenlijn tot 10, inclusief verzenden binnen Nederland.

De workshop De Rekenlijn wordt gegeven door docente Heidi van Ginkel, voor opgave en informatie kun je mailen naar: Heidi van Ginkel .

Heidi van Ginkel kan, indien de link niet werkt, bereikt worden op: vanginkelheidi@gmail.com .

Deze eendaagse workshop kan worden gevolgd op:

De methode De Rekenlijn tot 10 kan ook los besteld worden.
Klik op de volgende link voor informatie over het bestellen van de mappen. Bestellen

# data[].attributes.attachment_link.description
Workshop De Rekenlijn tot 10 auteur Hedianne Bosch Op deze dag wordt de methode De Rekenlijn tot 10 toegelicht. De methode is bedoeld voor ouders en leerkrachten van kinderen met Downsyndroom die net beginnen met het 'echte' rekenen. In de methode komen de splitsen tot 10 en de plussommen tot 10 en tussen de 10 en 20 aan de orde.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Dit ben ik

Ik ben Michelle Borsboom. Ik ben een van de weinige yogatherapeuten in Nederland voor baby's, kinderen, jongeren en volwassenen met een beperking. Ik gebruik de methode 'Yoga for the Special Child'.

Ik werk al 22 jaar met heel veel plezier op de Bernardusschool in Den Haag, een school voor kinderen met een verstandelijke beperking.
Van 1995 tot 2007 heb ik als vrijwilliger gewerkt in Indonesië. Ik heb onder andere een gezinsvervangend huis opgezet voor kinderen met een meervoudige complexe beperking, in samenwerking met de stichting Yamaru.

In het verleden volgde ik zelf intensief yoga. In die tijd deed ik veel aan power-, hatha-, en yin yoga. Tegenwoordig sta ik bijna dagelijks op de yogamat, vooral om mijn leerlingen te begeleiden tijdens hun lessen. Omdat ik graag met kinderen werk en omdat ik heel erg van yoga hou, heeft dit mij geïnspireerd om de opleiding voor kinderyoga docent te gaan volgen. In 2013 heb ik deze opleiding afgerond. Tijdens deze opleiding wist ik al dat ik yoga wilde geven aan kinderen en volwassenen met een beperking. Ik heb mijn hart gevolgd en heb met veel enthousiasme deelgenomen aan de trainingen "Yoga for The Special Child". Dit heb ik gedaan in Londen bij Jo Manuel en Sonia Sumar, die deze methode heeft ontwikkeld.

Ik ben nu een gecertificeerd yogatherapeut en geef sinds 2014 yogales aan baby's, kinderen, jongeren en volwassenen met een beperking. Ik geniet enorm van de sessies. Het is zo bijzonder om te zien hoe enthousiast en gemotiveerd iedereen is. Ook vind ik het heel mooi om ieders vooruitgang te mogen ervaren.

# data[].attributes.attachment_link.description
Ik ben Michelle Borsboom. Ik ben een van de weinige yogatherapeuten in Nederland voor baby's, kinderen, jongeren en volwassenen met een beperking. Ik gebruik de methode 'Yoga for the Special Child'. Ik werk al 22 jaar met heel veel plezier op de Bernardusschool in Den Haag, een school voor kinderen met een verstandelijke beperking.

# data[].attributes.attachment_link.description
Sint-Lievenspoort is een netwerk van 5 organisaties die de communicatieve mogelijkheden te bevorderen van kinderen en volwassenen met een stoornis

# data[].attributes.headline
Positief gedrag bij Downsyndroom stimuleren.

# data[].attributes.subject
Positief gedrag bij Downsyndroom stimuleren.

# data[].attributes.body
Boek uit te lenen in onze Orthotheek !

# data[].attributes.attachment_link.description
Maak kennis met de succesvolle videocursussen en slaapgidsen van Snuggles & Dreams waarmee je je baby, peuter of kleuter beter leert slapen.

# data[].attributes.attachment_link.description
Wil je hygiënisch werken stimuleren op de werkvloer? Gebruik dan deze hulpmiddelen.

# data[].attributes.body
Cas & Bas (orthotheek)

# data[].attributes.body
uit te lenen in de orthotheek !

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Als je kind niet zo goed het verschil tussen verschillende kleuren ziet, heet dat: verminderd kleurenzien. Een rood-groenstoornis komt het vaakste voor. Dan ziet je kind geen goed verschil tussen rood en groen. Een geel-blauwstoornis komt heel soms voor.

Verminderd kleurenzien

Verminderd kleurenzien komt veel voor. Acht procent van de jongens en een half procent van de meisjes zien rood- en groentinten anders dan de meeste mensen. Het wordt vaak kleurenblindheid genoemd. Maar die term klopt eigenlijk niet helemaal. Vaak ziet je kind wel de heldere kleuren, maar kan het de zachtere tinten niet goed onderscheiden. Er zijn niet zo veel mensen die rood en groen helemaal niet uit elkaar kunnen houden. En andere, meer ernstige vormen van kleurenblindheid zijn heel zeldzaam.

Test of je kind kleurenblind is

Als je kind tijdens het tekenen vreemde kleuren gebruikt of niet goed kleuren kan onderscheiden, kan het zijn dat je kind kleurenblind is. De Jeugdgezondheidszorg kan je kind gemakkelijk testen op kleurenblindheid. Zij hebben een test speciaal voor kinderen. Hierbij moet je kind kind gekleurde lijnen volgen met de vinger of moet je kind gekleurde cijfers kunnen onderscheiden. Meestal kan een kind vanaf een jaar of vier de test goed uitvoeren.

Kleurenblindheid is vaak erfelijk

Kleurenblindheid is vaak een erfelijke aandoening, maar niet altijd. Meestal is het wel bekend als er binnen je familie kleurenblindheid voorkomt.

Vooral de rood-groenkleurenblindheid is meestal erfelijk. Moeders die draagster zijn, kunnen het doorgeven aan hun kinderen. Jongens die het meekrijgen zijn dan kleurenblind. Meisjes zijn dan, net als hun moeder, draagster. Als moeder weet je meestal wel of je eigen vader, broer of grootvader kleurenblind was. Kijk voor meer informatie en uitleg op Erfelijkheid.nl.

Andere vormen van kleurenblindheid zijn zeldzamer en kunnen later ontstaan door een afwijking van het netvlies.

Omgaan met kleurenblindheid

Kleurenblindheid is niet te genezen. Maar het is wel goed om het te weten, zodat jij en je kind er rekening mee kunnen houden. De meeste kinderen leren goed omgaan met kleurenblindheid.

In allerlei lesmateriaal op school worden kleuren gebruikt, zodat kinderen de lesstof gemakkelijker kunnen begrijpen. Als je kind kleurenblind is, heeft het daar minder aan. Daarom is het goed als de leerkracht op school weet dat je kind kleurenblind is. En goed om te weten: er bestaat een zwart-wit versie van de Cito-eindtoets in groep 8 voor kleurenblinden. Laat de school die versie op tijd aanvragen in groep 8 als je kind moeite heeft met de kleuren in kaarten of afbeeldingen.

Veel mensen onderscheiden hun medicijnen op kleur. Dat kan misgaan bij kleurenblinden. Let daar dus goed op als je kind medicijnen gebruikt.

Bij verkeerslichten is er geen probleem: de overheid heeft aan het rode licht wat geel toegevoegd en aan het groene wat blauw, zodat ook kleurenblinden ze herkennen.

# data[].attributes.attachment_link.description
Als je kind niet zo goed het verschil tussen verschillende kleuren ziet, heet dat: verminderd kleurenzien. Een rood-groenstoornis komt het vaakste voor. Dan ziet je kind geen goed verschil tussen rood en groen. Een geel-blauwstoornis komt heel soms voor. Verminderd kleurenzien komt veel voor.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Weet jij wat grafomotoriek is? Het wordt de grafische beweging genoemd die met de handen wordt gemaakt bij het uitvoeren van bepaalde activiteiten zoals schrijven bijvoorbeeld. Daarom is het iets heel belangrijks in de vroege jaren van de kleintjes, omdat het de bedoeling is om de psychomotorische ontwikkeling te voltooien.

We zouden de grafomotoriek moeten lokaliseren binnen de zogenaamde fijne motoriek, dat wil zeggen, wanneer het kind al controle begint te krijgen over elke beweging je armen of je handen. Zodat je beetje bij beetje met gemak allerlei activiteiten kunt uitvoeren, maar hiervoor moet je ook aan dit plan werken en wij vertellen je hoe.

Hoe grafomotorische vaardigheden worden verworven

Nu hebben we de vraag wat grafomotoriek is al beantwoord en daarom moeten we iets meer leren over elk punt dat het omvat. We willen weten hoe grafomotorische vaardigheden worden verworven en dit is een proces dat vrij begint. Dat wil zeggen dat de kleine het gemakkelijk zal hebben om zich op dit gebied te verdedigen. Natuurlijk willen we degenen die hen vanaf dat moment vertellen hoe ze stap voor stap kunnen verbeteren bij het hanteren van bepaalde tools of het uitvoeren van bepaalde activiteiten.

In hetzelfde vlak zullen ze ook de bewegingen beginnen te begrijpen die worden gemaakt bij het maken van de slagen, dat wil zeggen verticaal of van de ene kant naar de andere, enz. Omdat Als we ons afvragen wat grafomotoriek is, moeten we ook zeggen dat het alle schrijfprocessen omvat, maar ook de snelheid of leesbaarheid waarmee ze worden uitgevoerd.. We zullen weten dat we op de goede weg zijn wanneer dezelfde slag meerdere keren op dezelfde manier wordt herhaald. Alleen zo kunnen we zeggen dat de kleintjes het hebben geleerd.

Hoe grafomotoriek werkt

Tot 3 jaar wordt er met een reeks zeer eenvoudige activiteiten aan de fijne motoriek gewerkt zodat de kleine vertrouwd raakt. Het is waar dat wanneer ideeën groeien, ze opnieuw worden bevestigd, ze zullen weten wat ze moeten doen en daarom zal het moment van consolidatie komen. Maar laten we stap voor stap gaan.

Kies materialen zoals plasticine of papier met verschillende texturen dat ze goed met hun handen kunnen aanraken, kreuken of hanteren.

Voer een reeks van . uit vingersporen op zand of zelfs meel, als we thuis zijn.

Het simpele feit van sla de bladzijden van een boek om Het wordt een perfecte oefening.

plak en schil stickers.

De puzzels, aangepast aan elke leeftijd, passen stukken op planken.

Vingerspelletjes zoals ze samenvoegen en scheiden. Sluit je hand en haal je vingers er een voor een uit.

Dit zijn enkele voorbeelden om aan grafomotoriek te kunnen werken, maar het is waar dat: we moeten aandacht besteden aan verplaatsing. Dat wil zeggen, ze moeten duidelijk zijn over de oriëntatie op en neer, binnen en buiten., enzovoort. Het kan worden gedaan met spelletjes en stukken of met het lichaam zelf.

Wat is grafomotoriek: activiteiten voor kinderen vanaf 3 jaar

Vanaf de leeftijd van 3 jaar zal de controle nauwkeuriger zijn. Omdat ze al meer gefocust zijn op wat ze aan het doen zijn, zullen ze beetje bij beetje proberen niet te ontsnappen aan wat ze tekenen. Die 'volwassenheid' die elke activiteit beheerst, komt eraan. Om deze reden kunnen de praktijken in dit geval iets verder gaan:

In deze gevallen zijn het geen streken meer, maar kunnen ze zowel cijfers als letters op het zand of meel maken..

Review met puntencijfers die u eerder op papier kunt doen.

Op dezelfde manier en voor een reeks figuren, in plaats van de pen of het potlood te kiezen, is het altijd beter met kleine stukjes, met kikkererwten of linzen.

Sluit je aan bij dezelfde stukken.

Schud wat kaarten.

Misschien is het waar dat sommigen van hen misschien een beetje ingewikkeld zijn, maar beetje bij beetje zullen ze hun doelen bereiken. Omdat het leerpad altijd moet worden aangepast aan de behoeften van elk kind.

# data[].attributes.attachment_link.title
Wat is grafomotoriek - Basisactiviteiten

# data[].attributes.attachment_link.description
Weet jij wat grafomotoriek is? Het wordt de grafische beweging genoemd die met de handen wordt gemaakt bij het uitvoeren van bepaalde activiteiten zoals schrijven bijvoorbeeld. Daarom is het iets heel belangrijks in de vroege jaren van de kleintjes, omdat het de bedoeling is om de psychomotorische ontwikkeling te voltooien.

# data[].attributes.headline
Wat is het verschil tussen een verslag en een gemotiveerd verslag?Met een 'verslag van het CLB' kan een kind kiezen tussen het buitengewoon onderwijs of een individueel aangepast curriculum in een gewone school. Een 'gemotiveerd verslag van het CLB' geeft recht op ondersteuning in het gewoon onderwijs om het gemeenschappelijk curriculum te kunnen volgen

# data[].attributes.subject
Wat is het verschil tussen een verslag en een gemotiveerd verslag?Met een 'verslag van het CLB' kan een kind kiezen tussen het buitengewoon onderwijs of een individueel aangepast curriculum in een gewone school. Een 'gemotiveerd verslag van het CLB' geeft recht op ondersteuning in het gewoon onderwijs om het gemeenschappelijk curriculum te kunnen volgen

# data[].attributes.body
afbeeldingen werken!

# data[].attributes.headline
Pinterest : omgaan met hygiëneproblemen op school

# data[].attributes.subject
Pinterest : omgaan met hygiëneproblemen op school

# data[].attributes.body
https://nl.pinterest.com/search/pins/?q=blobtree&rs=typed&term_meta[]=blobtree%7Ctyped

# data[].attributes.headline
coöperatief leren : interactie bevorderen

# data[].attributes.subject
coöperatief leren : interactie bevorderen

# data[].attributes.attachment_caption
BabyTV Charlie en de Getallen   3 ijsjes

# data[].attributes.headline
Charlie en de getallen: Kennismaking met cijfers

# data[].attributes.subject
Charlie en de getallen: Kennismaking met cijfers

# data[].attributes.attachment_link.title
BabyTV Charlie en de Getallen   3 ijsjes

# data[].attributes.attachment_link.description
Een bewegingstussendoortje die je kan combineren met tal van opdrachten: tellen, herkennen en benoemen van kleuren, vormen van een patroon, verzinnen van bijhorende geluiden en klanken ...

# data[].attributes.attachment_link.description
We gebruiken ook verschillende externe services zoals Google Webfonts, Google Maps en externe videoproviders. Aangezien deze providers persoonlijke gegevens zoals uw IP-adres kunnen verzamelen, kunt u ze hier blokkeren. Houd er rekening mee dat dit de functionaliteit en het uiterlijk van onze site aanzienlijk kan verminderen.

# data[].attributes.body
Destelbergen

# data[].attributes.attachment_link.title
CAR De Steijger vzw - Centrum voor Ambulante Revalidatie

# data[].attributes.body
thuisbegeleiding

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Downsyndroom anders bekeken.
BESTEL het boek 'Maak me niet Down. Downsyndroom anders bekeken.'
38,50 euro (inclusief btw & verzendingskosten) lees reacties of schrijf zelf een reactie
Inzicht opbouwen in de eigenheid en kwetsbaarheden van mensen met downsyndroom is een eerste noodzakelijke stap in het beter begrijpen van wat er in hen omgaat. Niet zelden zijn te hoge verwachtingen een direct gevolg van onvoldoende inzicht in de eigenheid van downsyndroom.
Daarom is het zo belangrijk dat we weten dat ze psychisch structuurvast kunnen zijn en de realiteit in een draaiboek proberen te gieten. Iedereen is erbij gebaat dat we erkennen dat velen naast een bijzonder open en laagdrempelige persoonlijkheid ook een gesloten, moeilijk toegankelijke kant hebben. We moeten ons realiseren dat veel mensen met downsyndroom zich minder goed via taal kunnen uitdrukken. Het is goed te weten dat we hen uit blokkades kunnen helpen, door hen in trapjes te benaderen. Hen even tijd geven, hen voorbereiden op wat te gebeuren staat en vooral begrip uitstralen zijn de sleutels om hen te helpen.

Het boek telt 352 pagina's en geeft een rijk geïllustreerd beeld van de eigenheid en kwetsbaarheden die gelinkt zijn aan downsyndroom. Naast een gevoel van herkenbaarheid zal de lezer er ook houvast in vinden in de omgang met kinderen en volwassenen met Down.

Het boek telt 352 pagina's en kost 38,50 euro, inclusief btw en verzendingskosten binnen & buiten België.

Voor grotere bestellingen, stuur een mail naar info@kareldecorte.be.

Bestelwijze:

1. Vul het bestelformulier in.

2. Schrijf het verschuldigde bedrag over op rekeningnummer IBAN BE66 7370 5077 9543 / BIC KREDBEBB met mededeling 'Boek Downsyndroom + uw naam'.

3. Het gevraagde aantal boeken wordt opgestuurd.

BESTEL het boek 'Maak me niet Down. Downsyndroom anders bekeken.'
38,50 euro (inclusief btw & verzendingskosten)

# data[].attributes.attachment_link.description
BESTEL het boek 'Maak me niet Down. Downsyndroom anders bekeken.' 38,50 euro (inclusief btw & verzendingskosten) lees reacties of schrijf zelf een reactie Inzicht opbouwen in de eigenheid en kwetsbaarheden van mensen met downsyndroom is een eerste noodzakelijke stap in het beter begrijpen van wat er in hen omgaat.

# data[].attributes.attachment_link.title
Leerlijn tijdsoriëntatie voor leerlingen T2