# data[].attributes.body
https://us06web.zoom.us/j/84703483587

Sarau de poesia em memória dos 132 intelectuais belarussos, entre os quais, 22 ilustres poetas, fuzilados na noite de 29 a 30 de outubro de 1937 pela NKVD (antecessora da KGB), em Belarus, e de todas as vítimas das repressões da década de 1930 na URSS.

Trata-se de um evento global organizado pela diáspora belarussa, ocorrendo anual e simultaneamente em mais de 20 países, com o objetivo de conscientizar o público sobre as repressões em regimes autoritários passados ou atuais, sobretudo em Belarus, bem como fomentar a democracia, a solidariedade e os direitos humanos.

A noite de 29 a 30 de outubro de 1937, a mais trágica em tamanho de perdas durante as repressões stalinistas, entrou na história de Belarus como a Noite dos Poetas Fuzilados.

Ela marcou o cúmulo do longo período das repressões: só de 4 de março de 1937 a 22 de maio de 1938 (444 dias), em Belarus, foram reprimidas cerca de 100 mil pessoas (uma média de 230 pessoas presas por noite).

Em memória destes poetas e de todas as vítimas das repressões da década de 1930, a comunidade belarussa em todo o mundo organiza os Saraus de Poesia (Não)Fuzilada.

Desde o início dos protestos belarussos diários contra a ditadura, em agosto de 2020, depois da “reeleição” fraudulenta do ditador, no poder desde 1994, cerca de 40 mil pessoas foram presas e torturadas. Atualmente, cerca de 1500 pessoas são reconhecidas como presas políticas em Belarus, de acordo com organizações de direitos humanos. Entre elas, tem poetas que escrevem seus versos na prisão e os enviam para liberdade, em cartas.

Vários desses poemas foram traduzidos para outros idiomas e recitados em eventos no mundo todo, em protesto contra ditadura em Belarus e contra todo e qualquer regime autoritário e em prol dos direitos humanos, liberdade e democracia.

# data[].attributes.body
Anastassiya Miróntsava era uma das melhores estudantes da Academia Estatal de Belas Artes de Belarus, mas não pôde fazer as provas finais por causa da sua detenção, e foi jubilada. Ela foi detida em 16 de outubro de 2020, acusada de participar do protesto contra a ditadura e violência policial em 10 de agosto de 2020, junto com suas irmãs.

Sua irmã Viktóryia também foi detida, no mesmo caso. Outra irmã, Aliaksandra, fugiu para o Brasil dois dias antes de a polícia chegar para detê-la.

Anastassiya foi solta em 16 de junho de 2022, tendo cumprido completamente a pena lhe arbitrariamente imposta.

# data[].attributes.body
Poeta, escritor, dramaturgo e publicista. Clássico da literatura belarussa. Seu poema "Quem são aqueles ali? [Belarussos]" tornou-se um hino não oficial do povo e foi traduzido para mais de 100 idiomas. Recebia prêmios e títulos de fachada, do governo soviético, mas ao mesmo tempo sofria perseguição da KGB. Em 1930 foi acusado de ser idealizador da suposta União da Libertação de Belarus, e, devastado pelas interrogações, tentou se suicidar, mas foi socorrido. Durante a guerra, foi evacuado para Moscou, onde morreu em 1942, sob circunstâncias obscuras.

# data[].attributes.body
Dramaturga, cantora, tradutora, poetisa, uma das redatoras do "Dicionário de Sete Línguas" (alemão, polonês, russo, belarusso, lituano, letão e ídiche).

Nasceu em Hlybokaye, Belarus, completou o ensino secundário em Vilnia (atual Vilnius, Lituânia) e o curso de história e filologia da Universidade de São Petersburgo, Rússia. Amiga de Paluta Badunova, membro do Conselho da República Popular de Belarus. Seu irmão, Klaudzi Duj-Dusheuski, desenhou a bandeira belarussa branca, vermelha e branca. Após 1927, seu paradeiro é desconhecido.

# data[].attributes.body
Advogado, poeta, membro do Presídio do Conselho de Coordenação, detido em 9 de setembro de 2020, sentenciado a 10 anos de prisão.

# data[].attributes.body
Jornalista, gerente de mídia, poeta, preso político, detido em 12 de janeiro de 2021 junto com sua companheira Iryna Zlobina, com a qual casou na prisão em 1 de setembro de 2022, acusado de pagar multas por pessoas que as receberam por participar dos protestos. Condenado a 14 anos de prisão, e sua esposa Iryna, a 9 anos.

# data[].attributes.attachment_link.title
BELARUS ou BIELORRÚSSIA? Qual é a forma correta em português?

# data[].attributes.attachment_link.title
Como é Belarus, a última ditadura da Europa?

# data[].attributes.body
| Português | pronúncia | Belarusso

| Oi, Olá | vi-tái-u | Вітаю

| Bom dia/tarde | dô-bre dziênh | Добры дзень

| Boa noite | dô-bre vê-tchar | Добры вечар

| Como vai? | iák te? | Як ты?

| Tudo bem | usiô dô-bra | Усё добра

| Bom apetite! | ssmatch-na iês-tsi | Смачна есці!

| Obrigada/o | dziá-kui | Дзякуй

| De nada | nha-má za shto | Няма за што

| Por favor | ka-li la-ska | Калі ласка

| Com licença | ve-ba-tchai-tse | Выбачайце

| Desculpe | pra-bá-ttse | Прабачце

| Sinto muito | spa-tchu-vái-u | Спачуваю

| Não entendo | nhe-ra-zu-mei-u | Не разумею

| Até mais | da-pa-bá-tche-nia | Да пабачэння

| Sim | tak | Так

| Não | nhe | Не

| Como você se chama?  | iák tsia-bié zváts | Як цябе
зваць?

| Eu me chamo... | mia-nhê zváts | Мяне зваць...

| Muito prazer | vêlh-mi prêi-em-na | Вельмі прыемна

| Batata | bulh-ba | Бульба

| Panquecas de batata | drá-ni-ki | Дранікі

| Viva Belarus! | je-vê be-la-rus | Жыве Беларусь!

| Viva sempre! | je-vê vetch-na | Жыве вечна!

Mais materiais com a língua belarussa: https://aparenciaprodutos.com.br/collections/belarusso

# data[].attributes.body
Poeta, crítico e tradutor belarusso. O autor da ideia da associação de poetas "Maladniak". O primeiro tradutor belarusso de "Fausto" de Goethe e "Otelo" de Shakespeare.

Preso três vezes. Exilado duas vezes, e, na terceira vez, fuzilado.

# data[].attributes.body
Virou famoso autor ainda antes de maioridade. Seus poemas eram decorados por estudantes de escolas e universidades. Investigadores estavam surpresos com sua resistência. Ele não assumiu a culpa e não entregou ninguém.

# data[].attributes.body
-BELARUSSO-

Адыходзь, трывога, забірай з сабой

Плач і крыўду хлопца з чулаю душой!

Ты адна сягоння мне свая між ніў,

Быццам я згараю ў песенным агні.

Быццам я далёка, ў вочы б’е туман

І нічога светлага больш ў жыцці няма.

Ах, мой край каханы, залаты мой край,

Не хачу так рана ў песнях дагараць!

Я йшчэ жыў так мала і так мала пеў,

Ну дык дайце ж, братцы, мне пажыць цяпер.

Дайце на прыволлі сэрца з сінню зліць,

Каб з другімі марыць і другіх любіць!

-PORTUGUÊS-

Vá, aflição, leve com você

O choro do menino com sensível coração!

Só você me chama hoje de seu,

Como se me queimasse, no fogo da canção.

Parece que estou longe, com névoa nos olhos

Não há nada livre nessa vida de pesar.

Minha terra linda, terra dos meus sonhos,

Não quero tão cedo, nas canções, queimar!

Eu vivi tão pouco, pouco eu cantei

Deixe mais um pouco, deixe, viverei
Dê-me com o céu azul, meu coração mesclar,

Pra sonhar com outros, com outros, amar!

Tradução: Volha Yermalayeva Franco e Paterson Franco Costa

-ESPANHOL-

¡Preocupación, vete, llévate contigo
El llanto del niño de corazón limpio!

Hoy tú me cantaste sola entre las flores,
Como si yo ardiera entre tus canciones.

Siento que estoy lejos, turbia la mirada,
Y en la vida bueno no me queda nada.

¡Oh patria querida, país de mis amores!

¡No quisiera arder ya entre tus canciones!

He vivido poco, he cantado menos,

Dadme tiempo, hermanos, para cantos nuevos,

¡Que mi corazón se una con el cielo
Para compartir mi amor y mis sueños!

Traducción: Ángela Espinosa Ruiz

# data[].attributes.body
Poeta belarusso de raro talento e maturidade criativa adiantada. Uma das mais subestimadas pessoas na literatura belarussa das décadas 1920-1930. Ilustre tradutor que recriava em belarussos os poemas de H.Heine.

# data[].attributes.body
-BELARUSSO-

Я – аптыміст.

Не з пароды шашлычных барашкаў,

Што верашчаць, самі не ведаюць, каму і навошта.

Мне бывае цяжка.

Мне бывае дужа цяжка.

Хоць ты біся аб сценку.

Але я помню –

вось што:

Кожны дзень адбываюцца нараджэння і смерці.

Сягоння нарадзіліся

рухавыя мурашкі,

чалавечы дзіцёнак

і яблыневыя лісткі.

Цела маё пахаваюць,

як непатрэбнае смецце,

І замятуць мае косці

сіверныя пяскі.

Кожны з нас

гэта ведае і разумее.

Розны нашага жыцця памер,

Але ўсе мы спяшаемся

болей зрабіць для агульнай нашай ідэі,

Пакуль нас не зачапіла смерць.

Кожны з нас па-рознаму памірае –

Ці на ложку,

ці ў бойцы,

кожны сілы па кроплі аддасць.

Кінуўшы іх у топку

адзінаму ў свеце краю,

Каб вырасталі

песня, жыта, руда.

Каб раслі мы,

раслі нашы дзеці,

і дзеці нашых дзяцей,

каб жыла нашая любая планета Зямля –

ўвек!

Каб сягоння,

і заўтра,

і сотні гадоў пасля

Устаў

вольны

і непадлеглы

волат – Чалавек!

-PORTUGUÊS-

Sou otimista

Não daquele rebanho de gado

Que faz barulho sem saber para quem nem para quê.

Às vezes, está pesado

Às vezes, está bem pesado

Que só falta se jogar contra a parede.

Mas eu lembro,

que:

Todo dia acontece nascimento e morte.

Hoje, nasceram

as formiguinhas animadas,

a criancinha humana

e as folhas de macieira.

Enterrarão meu corpo

como um lixo sem sorte.

Meu ossos serão cobertos

pelo vento, com areia.

Cada um de nós

sabe disso e entende, cada um.

Das nossas vidas, é variado o porte,

Mas todos nós temos pressa

para fazer mais para nossa ideia em comum

Até sermos alcançados pela morte.

Cada um de nós morre do seu jeito:

Um, na cama,

outro, na guerra,

suas forças, gota por gota, entregarão,

Jogando-as no forno

da única terra que guarda no peito,

Para que cresçam

o centeio, o ferro e a canção.

Que nós cresçamos,

que nossas crianças cresçam,

e as crianças das nossas crianças,

que viva o nosso querido planeta, a Terra,

sempre boa!

Que hoje,

e amanhã,

e centenas de anos depois – não encerra,

Levante

a livre,

independente

e imponente Pessoa!

Tradução: Volha Yermalayeva Franco

-INGLÊS-

I am an optimist.

Not a kind of barbeque lambs

Who yelp for no reason and for nobody.

I am sometimes facing hard problems.

I am sometimes in a mood

To bang against the wall.

But I remember

the following:

There are births and deaths every day.

Today

mobile ants,

human baby

and apple tree sheets have been born.

They will bury my dead body

like it is a piece of garbage,

Cold wind will cover my bones

with its sands.

Every one of us

knows that and understands.

Our lives are of a different lasting.

But all of us are in a hurry

to do as much as possible for our common idea,

Until death catches us.

Everybody dies in a different way –

In a bed

or in a battle,

everybody will give their strength in full.

Throwing them to the furnace

of the unique land in the world.

So that

songs, rye, minerals grow up.

So that we,

our children,

and the children of our children, grow up,

and our dear planet Earth lives –

forever!

So that today,

and tomorrow,

and hundreds years after

there rises

free

and independent

titan – Human!

Translation: Natallia Zalatykh

-ITALIANO-

Sono un ottimista.

Non dalla razza d’agnelli per il barbecue,

Quelli che urlano non sapendo a chi e perché.

Mi fa male a volte.

A volte, mi fa tanto male,

Così male,

Ch’avrei sbattuto la testa al muro.

Ma io mi ricordo

D’una cosa qua:

Ogni giorno accadono nascite e morti.

Oggi sono stati nati formiche agili,

Anche un bambino umano

e foglie di mela.

Il mio corpo sarà sepellito,

come spazzatura inutile.

Le mie ossa saranno spazzerate via

dalle sabbie settentrionali.

Ognuno di noi

lo conosce e lo comprende.

Dimensioni delle nostre vite sono diverse,

ma ci affrettiamo tutti

a fare di più per la nostra idea maggiore,

Fino a quando saremo colpiti dalla morte.

Ognuno di noi muore in modo diverso –

o sul letto,

o in combattimento,

ogni darà via sua forza, goccia a goccia.

Buttandola nella fornace

dell’unica terra nel mondo,

per far crescere

canzoni, segale, ferro.

Per farci crescere,

Far crescer i nostri figli

e i figli dei nostri figli,

per dar lunga vita al nostro pianeta Terra –

per sempre!

Perché oggi,

e domani,

e centinaia di anni dopo

Si alzasse

un titano libero

e indipendente

con il nome Uomo!

Traduzione: Yauheniya Kamarova-Kislaya

-ALEMÃO-

Ich bin ein Optimist.

Nicht von der Sorte der zahmen Lämmer,

die hilflos klagen und wissen nicht, weshalb und warum

Ihr Herz so hämmert.

Mir ist oft so elend.

Mir ist oft so elend,

Als renne ich seit Stunden gegen die Wand. Doch sie bleibt stumm.

Doch ich weiß

folgendes:

Jeden Tag stirbt jemand

Und ein anderer wird geboren.

Heute kamen zur Welt

Ein Kind, kleine Ameisen und Apfelblätter.

Und morgen bin ich tot und verloren,

Man wirft meine Knochen

Quer über das Feld,

Ich werde sinken und kreisen

Unter dem Sand und Kieferbrettern.

Jeder von uns

Weiß das,

egal, wie er sich und sein Leben misst.

Jeder von uns

Beeilt sich,

etwas für die gemeinsame Sache zu machen,

Bevor die Gedanken faul werden

Unter dem menschlichen Mist.

Jeder von uns

Stirbt auf seine eigene Weise,

Im Bett, im Kampf, im Gefecht.

Jeder gibt dem Vaterland Tropfen für Tropfen

die eigene Kraft.

Und daraus wachsen dann neue Geschöpfe,

Kleine Ameisen,

Lieder, Roggen

Und Kinder, und Kinder unserer Kinder,

die solche Worte, wie “Knecht”

Nicht kennen werden,

Sondern nur der Mutter Erde

lebendige Pracht.

Nachdichtung: Thomas Weiler

# data[].attributes.headline
1. Se perdeu a verde estrela - BEL POR ENG ESP ITA DEU FRA(2)

# data[].attributes.subject
1. Se perdeu a verde estrela - BEL POR ENG ESP ITA DEU FRA(2)

# data[].attributes.body
-BELARUSSO-

Заблудзіла зялёная зорка –

Атуманіў яе сусьвет…

У зарніц залатой паласе

Заблудзіла зялёная зорка.

І вандруе ў срыбрыстай расе

І шукае дарогі ў змроку…

Заблудзіла зялёная зорка –

Атуманіў яе сусьвет.

-PORTUGUÊS-

Se perdeu a verde estrela,

Pela névoa do mundo ofuscada...

Da alvorada, na faixa dourada,

Se perdeu a verde estrela.

Atravessa o orvalho de prata

Procurando o caminho na treva...

Se perdeu a verde estrela,

Pela névoa do mundo ofuscada.

Tradução: Volha Yermalayeva Franco

-ESPANHOL-

Se ha perdido mi verde estrella:

La ha dejado el mundo nublada…

En el linde del alba dorada
Se ha perdido mi verde estrella.

Se la lleva el rocío de plata,

Su camino busca en la niebla…

Se ha perdido mi verde estrella:

La ha dejado el mundo nublada.

Traducción: Ángela Espinosa Ruiz

-INGLÊS-

A green star is wandering

Misted by the Universe…

In the gold morning stars strip

A green star is wandering.

In the silver dew she is travelling

She looks for the way in the twilight…

A green star is wandering –

Misted by the Universe.

Translation: Natallia Zalatykh

-ITALIANO-

Una stella verde si perse,

Annebbiata dall’universo…

Nella striscia dorata dell’alba

La stella verde si perse.

E nella ruggiata argentea s’aggira,

Cercando una via per se nel crepuscolo…

La stella verde si perse,

Annebbiata dall’universo.

Traduzione: Yauheniya Kamarova-Kislaya

-ALEMÃO-

Es irrt ein grüner Stern –

benebelt von der Welt …

Vom Goldstreif fern erhellt

es irrt ein grüner Stern.

Und zieht im Silbertau

und sucht im Dunst den Weg …

Es irrt ein grüner Stern –

benebelt von der Welt …

Nachdichtung: Thomas Weiler

-FRANCÊS-1

Où es-tu, étoile verte?
Éblouie par le monde brumeux,
Éclipsée par l’éclair d’or,
Où es-tu, étoile verte ?

Vagabonde des rosées d’argent
Et quêteuse de la route des ténèbres,
Éblouie par le monde brumeux,
Où es-tu, étoile verte?

Traduction: Dzianis Kandakow

-FRANCÊS-2

Une étoile verte s’est égarée –

L’univers l’a brouillée...

Aux éclats aveuglants et dorés,

Une étoile verte s’est égarée.

Elle erre à travers la rosée argentée,

Elle cherche le chemin, la petite vagabonde...

Une étoile verte s’est égarée,

Brouillée par le monde.

Traduction: Yana Hultsiayeva

# data[].attributes.body
Escritor de prosa e drama, líder da organização de poetas “Maladniák”, estrela da poesia do proletariado belarusso, roteirista do primeiro filme belarusso “Conto da floresta”. Cantava no coro da “Casa Belarussa” e atuava no grupo teatral de Uladzislau Halubok.

O poema a seguir é o último poema de Mikhas Tcharot. O autor o entalhou na parede da cela solitária da prisão da NKVD, pouco antes de ser fuzilado.

# data[].attributes.body
-BELARUSSO-

Я не чакаў

І не гадаў,

Бо жыў з адкрытаю душою,

Што стрэне лютая бяда,

Падружыць з допытам,

З турмою.

Прадажных здрайцаў ліхвяры

Мяне заціснулі за краты.

Я прысягаю вам, сябры,

Мае палі,

Мае бары, —

Кажу вам — я не вінаваты!

-PORTUGUÊS-

Não esperava,

Não achava,

Abrindo ao mundo meu coração

Que logo eu me encontrava

Interrogado

Na prisão.

Os agiotas, os vendidos

De mim fizeram condenado

Eu juro a vocês, amigos,

Meu campo,

Matas e meus rios,

Eu digo-lhes:
Não sou culpado!

Tradução: Volha Yermalayeva Franco

-ESPANHOL-

Yo ni esperé,
Ni adiviné
(Cual libro, mi alma estaba abierta)
Que acabaría sin querer
Interrogado
En una celda.

Los que me han encerrado aquí
Corruptos son sin precedentes.

Amigos, bosques,
Prados,
Sol: Os juro que soy inocente.

Traducción: Ángela Espinosa Ruiz

-INGLÊS-

I didn’t expect

I didn’t guess

Because I lived with open heart

That with a trouble I will mess,

My friendship with prison

Will start.

Percenters of venal traitors

Threw me behind bars and bolt.

My friends,

My fields

And my forests, –

I swear – it’s not my fault!

Translation: Natallia Zalatykh

-ITALIANO-

Non me l’aspettavo,

Non pensavo,

Volando il mondo com’uccello,

Ch’avrei incontrato un guaio sí atroce,

Le interrogazioni

In carcere.

Gli usurai degli traditori

M’hanno mandato nelle segrete.

Amici miei, ve lo guiro,

I miei campi,

Le mie foreste,

Vi dico io: sono innocente!

Traduzione: Yauheniya Kamarova-Kislaya

# data[].attributes.body
-BELARUSSO-

Запляці залатую касу.

Выйдзі ў сад і вясне пакланіся.

Можа, ўспомніць былую красу

лістапада пажоўклае лісце...

Запляці залатую касу.

Дні і ночы развеюць туман...

На балоты, на росы развеюць...

Сож і Гомель!..

Краіна мая!..

Паглядзі, як зара ружавее...

Дні і ночы развеюць туман.

Так было...

Дык ці ж будзе так?..

Чуў я песні, і казкі чуў я.

Бачыў я тваіх рэк сінь і сталь,

думаў думу з табой залатую...

Так было, дык ці ж будзе так?

Праз палі, праз нізіны і ўзвышшы,

праз кудлатую сінь лясоў,

бачу, як навальнічыць выйшаў

з берагоў крутарогіх Сож

праз палі, праз нізіны і ўзвышшы.

Вецер, вецер! Рабінавы сум

над старым, над чужым і над новым...

Запляці ж залатую касу,

выйдзі ў поле спаткацца з вясною...

Вецер, вецер! Рабінавы сум.

Сож і Гомель!.. Краіна мая!..

Песням - шыр!.. Палынам - раздолле...

Разальюся песнямі я

пра тваю неапетую долю...

Сож і Гомель!.. Краіна мая!

Запляці залатую касу,

выйдзі ў свет і вясне пакланіся.

Можа, ўспомніць былую красу

лістапада пажоўклае лісце...

Запляці залатую касу.

1926

-PORTUGUÊS-

Faça uma trança dourada.

No jardim, vá saudar a primavera.

Talvez, lembrem da beleza passada

as folhas murchas de novembro...

Faça uma trança dourada.

Dia e noite dissipam a névoa

No orvalho, na vale pantanosa

Soj e Homel!..

Ó minha terra!

Olhe como a alvorada é rosa.

Dia e noite dissipam a névoa

Assim foi...

Mas assim será?

Eu ouvia canções e contos.

Vi o azul e o aço dos rios.

Pensei seus pensamentos dourados.

Assim foi... Mas assim será?

Pelos campos, planícies, colinas

Pelo azul desgrenhado dos matos

Rio Soj tempestou, nas neblinas,

saiu das suas íngremes margens,

Pelos campos, planícies, colinas.

Vento, vento! Tristeza abrasada

pelo velho, novo, e alheio...

Faça uma trança dourada

Vá ao campo, encontrar a primavera...

Vento, vento! Tristeza abrasada.

Soj e Hómel!.. Ó minha terra!..

Infinita, em campo e canto!..

Nasce em mim, a canção que descerra

seu destino, que carece decanto...

Soj e Hómel!.. Ó minha terra!

Faça uma trança dourada

Vá para o mundo, saudar a primavera.

Talvez, lembrem da beleza passada

as folhas murchas de novembro...

Faça uma trança dourada.

Tradução: Volha Yermalayeva Franco

# data[].attributes.body
-BELARUSSO-

#

Калі на неба глядзіш праз краты,

не бачыш кратаў, а бачыш неба.

Учорашні хлеб пахне цвіллю і стратай,

а заўтрашні пахне сапраўдным хлебам.

Ты кажаш: неба — падман аптычны.

Але падман — гэта краты, вер мне!

Бо краты — толькі хэштэг,

як звычка,

А гэты хэштэг зараз проста ў трэндах.

Ды справы няма да хэштэгаў небу,

пра трэнды неба зусім не ў курсе,

яно пад нагамі не чуе глебы,

не лічыць стагоддзяў і хлебных лустаў.

І неба цягне аблокаў вату

над часам — адзінае, што жыве.

І неба таксама не бачыць кратаў,

калі ўглядаецца ў неба ўва мне.

-PORTUGUÊS-

#

Quando olha para o céu pelas grades

Não vê grades, o céu, apenas.

O pão de ontem cheira inverdades,

O de amanhã, cheira pão deveras.

Você diz que o céu é ilusão de ótica

Ilusão é grade. Confie em mim.

As grades são uma hashtag

robótica,

Que está em alta, é simples assim.

O céu não está nem aí para hashtags,

o céu, das hashtags, não sabe nada,

O céu sobrevoa as vastas terras

Não conta nem séculos nem torrada.

O céu leva nuvens para cidades

sobre o tempo, vivo enfim.

E o céu tampouco enxerga as grades

Quando olha para o céu em mim.

Tradução: Volha Yermalayeva Franco

-ESPANHOL-

#

Si entre las rejas al cielo miras,

no ves las rejas, ya ves el cielo.

El pan de ayer huele a moho y heridas;

el de mañana, a pan verdadero.

Dices que el cielo es un espejismo.

¡Pero las rejas no son reales!

Son un hashtag, siempre son

lo mismo,

Pero se han hecho ahora virales.

Pero no lee hashtags el cielo,

y de las modas nunca se entera,

bajo sus pies nunca siente el suelo,

no cuenta los siglos, los panes, las penas.

El algodón de las nubes lleva

al tiempo: el único que es eterno.

Y el cielo tampoco ve las rejas

Mirando al cielo que llevo dentro.

Traducción: Ángela Espinosa Ruiz

-INGLÊS-1

#

When you look at the sky through the bars

You don’t see bars, you see the sky.

Yesterday’s bread smells loss and must,

and tomorrow’s bread smells rye.

You say that the sky is an optic illusion

But the illusion are the bars, believe me!

Because the bars are only a hashtag, allusion

To the trend that is popular lately.

But the sky doesn’t care about hashtags,

It doesn’t care about any trends,

It doesn’t stand firmly on the ground,

It doesn’t count centuries and bread flakes.

The sky pulls the cloud wool

beyond the time – the only alive.

The sky doesn’t see the bars as well

When it looks in me at my sky.

Translation: Natallia Zalatykh

-INGLÊS-2

#

When you look out through the bars at the sky,
It’s not bars you see but the sky overhead.
Yesterday’s bread smells of mold and loss,
but tomorrow’s smells like genuine bread.

You say: the sky is a trick of the light.
But the bars are the trick of the light, I say!
Because bars are a hashtag,
just a habit, right?
And this is the hashtag trending today.

Yet the sky cares nothing for hashtags at all,
the sky has no thought for trends up ahead,
it does not feel the ground where our feet fall,
nor count the centuries and slices of bread.

The sky just draws clouds of cotton wool
over time — this is all that goes on really.
And the sky does not see any bars at all
when it peers deep into the sky in me.

Translation: Hanna Komar

-ITALIANO-

#

Se guardi il cielo attraverso le sbarre,

non vedi le sbarre, ma vedi il cielo.

Il pan di ieri è muffa e perdita, è tutt’quel odore,

ma pan di domani è un pane vero.

Tu dici che il cielo è un’illusione ottica.

Ma l’illusione sono le sbarre, credimi!

Dopotutto, le sbarre sono puro hashtag,

com’un vizio,

E questo hashtag è solo in trend.

Bè, il ciel se ne frega di hashtag,

È all’oscuro dei trend anch’esso,

non sente la terra sotto l’suo telo,

non conta i secoli, non gli serve alcun permesso.

Così, esso tira le nuvole di cotone

Sopra il tempo – l’unica cosa vivente.

Nemmeno il cielo sente le sbarre,

Scrutandosi nei miei occhi fiduciosamente.

Traduzione: Yauheniya Kamarova-Kislaya

-ALEMÃO-

#

Wenn du in den Himmel schaust durchs Gitter,

So siehst du kein Gitter, sondern den Himmel.

Das morgige Brot wird süß, nicht bitter,

Lass ruhig das heutige Brot verschimmeln.

Der Himmel ist keine optische Täuschung.

Die Täuschung, mein Freund, ist dieses Gitter.

Ein Hashtag ist es, der Gewohnheit Betäubung,

Der heutige Trend, seine Scherben und Splitter.

Dem Himmel sind diese Trends unwichtig,

Er spürt keine Erde unter den Beinen,

Jahrhunderte sind diesem Himmel nichtig,

Er zählt weder Brote, noch Jahre und Steine.

Der Himmel zieht über die Zeit die Wolken

Er ist wie das Leben, das zittert und bebt.

Er sieht keine Gitter, die uns verfolgen,

Sondern den Himmel, der in mir lebt.

Nachdichtung: Aksana Kust

# data[].attributes.body
-BELARUSSO-

Бульба

Яны думалі — нас пахавалі...

А мы — бульба! Як нас пахаваць?

Мы зялёным зямлю прабівалі,

Спрабавалі да неба дастаць.

Яны рэзалі нас на кавалкі,

Але кожны прарваўся наверх.

Стала болей нас! Неспадзяванка!

Вось! Трымайце яшчэ адзін мех!

Яны ў цемры мяхі пакідалі,

Яны думалі — гэта адказ.

Але мы прарасталі ў падвале!

Мы — жывыя! Не знішчыце нас!

Тых, хто бульба - не пахаваць,

Не забiць, не спынiць, не стрымаць!

Мы квiтнеем мiрна, цiха,

Не чапай, не шукай сваё лiха!

-PORTUGUÊS-

Batata

Já acharam que nos enterraram...

Mas batata não dá para enterrar!

Ramos verdes, da terra, brotaram,

Tentando o céu alcançar.

Em pedaços, então, nos cortaram

Cada um para cima cresceu

Aumentamos! Não esperavam?

Tomem! Mais um monte da gente nasceu!

Nos jogaram então no escuro,

Nos deixando sem muita opção.

No porão, nós crescemos, foi duro!

Nós vivemos! Não nos destruirão!

Batata não dá para enterrar,

Nem matar, nem prender, nem parar!

Florescemos em paz, com calma,

Não nos toque, não procure sarna!

Tradução: Volha Yermalayeva Franco

-ESPANHOL-

Papas

Se pensaban que nos enterraron…

¡Somos papas! ¿Qué van a enterrar?

En la tierra se hundió nuestro tallo,

Nos quisieron al cielo lanzar.

Y después nos cortaron en trozos,

Pero todos pudimos crecer.

¡Somos más! ¡Qué alegría, qué gozo!

¡Otro saco! ¡Tomad! ¡A comer!

Nos dejaron en cuartos oscuros,

Y pensaron, ¡así aprenderán!

¡Pero allí nos hicimos más duros!

Y vivimos. ¡No nos destruirán!

Traducción: Ángela Espinosa Ruiz

-INGLÊS-

-ALEMÃO-1-

Kartoffeln

Dachten sie, wir sind schon begraben.

Doch sie kannten Kartoffeln noch nicht.

Wir können so manches ertragen!

Wir streben zur Sonne, zum Licht!

Wir wurden in Teile geschnitten,

Doch wir wurden noch mehr dadurch.

Wir sind in die Höhe geschritten,

Unerwartet für euch, ohne Furcht!

Wir wurden ins Dunkel geschmissen

Zum verenden, gleich hilflosen Tieren.

Doch wir keimten im Dunkel verbissen,

Unverwundbar, lebendig sind wir!

Nachdichtung: Aksana Kust

-ALEMÃO-2-

Kartoffeln

Sie sahn uns schon gründlich beerdigt …

doch Kartoffeln beerdigst du nicht.

Wir ergrünten und bahnten uns Wege,

wir strebten zum Himmel, zum Licht.

Sie schnitten uns alle in Stücke,

doch jedes spross kräftig empor.

Wir vermehrten uns noch! Überraschung!
Hier, ein weiterer Sack, bitte sehr!

Sie warfen die Säcke in Keller,

sie dachten, dort gingen wir ein.

Doch wir trieben aus ohne Helle!

Wir leben! Uns kriegt ihr nicht klein!

Nachdichtung: Thomas Weiler

-ITALIANO-

Patate

Loro pensavano che c’avessero seppelliti…

Ma siamo patate! Non si può seppellirci.

Sfondavamo la terra da sotto, verdi soldati,

Cercavamo d’toccare il cielo con le nostre vertici.

Loro ci hanno tagliato a pezzi,

Ma ciascun è riuscito a sgusciare fuori.

Ecco, siamo in più! Che sorpresa!

Arriva! Tenete un sacco ancora!

Loro lasciavano i sacchi al buio,

Loro pensavano che fossimo già finiti.

Ma noi germogliavamo nel sotterraneo!

Noi siamo vivi! Non riuscirete a distruggerci!

Traduzione: Yauheniya Kamarova-Kislaya

# data[].attributes.body
-BELARUSSO-

Выйду, выйду ў нізіны, дзе прасторы і вежы.

Загарацца сузор’і.

У кім гарачае сэрца, таго смутак драпежны

Ня супыніць, ня зморыць

Выйду, выйду на горы, дзе лунаюць сусьветы,

Кіну песьню ў пагоню за мяцежнікам-ветрам –

Загарацца сузор’і.

І ні лютае гора, ні балючая крыўда

Не павіснуць на крыльлях.

Прадуць людзі ліхія, да з каменьнямі прыдуць,

Прыдуць з крыкам зьвярыным.

Будуць бэсціць адважных, што ўзьняліся на ўзвышшы,

І ад злосьці бясьсільнай, як ваўкі заскавычуць –

Не павіснуць на крыльлях.

-ESPANHOL-

Salgo, salgo a los valles de torres y vacíos.

Se encienden las constelaciones.

De las almas candentes sale un hambriento hastío

Que sin pausa corroe.

Salgo, salgo a los montes donde los universos

Penden, y mi canción lanzo al rebelde viento:

Se encienden las constelaciones.

Ni la cruel amargura, ni el dolor redomado

Llegarán a mis alas.

Llegarán los impíos, y con piedras armados,

Con voces inhumanas.

Gritarán contra aquellos con el valor de alzarse,

Mas ni su ira impotente, ni su aullido salvaje
Llegarán a mis alas.

-INGLÊS-

I come out to the lowlands, there are towers and freedom.

Stellar patterns are glowing.

Fiery-hearted will never stop or fall prey to greedy

Ever ravening sorrow.

I come out to the highlands, where the Universe unravels,

I will send my song chasing rebel wind in its travels –

Stellar patterns are glowing.

And my wings will be never held by torturous grievance

Or ferocious misfortune.

Evil men will appear, bringing merciless stones,

Bringing bestial shrieking

To revile the courageous who ascended the highlands.

But my wings will be never held by powerless fury

Or by harrowing howling.

# data[].attributes.body
-BELARUSSO-

Тут лета. І пекла. Жыццё ў адпачынку.

Навіны прыходзяць хутчэй за лісты.

Любоў у лістах, у навінах - навінкі.

Зрываюцца планы. Зрывае балты.

Кіно пра вайну. Батальёны на маршы.

Ляціць самалёт. Камісар кліча ў бой.

Тут пекла і так - але вораг наш страшны.

Палонных не браць! Мы ваюем з сабой.

Сядай, калі ласка. Сядзі. Будзь як дома.

Такая спякота! Сядзі, пачакай.

Адпусціць вайна і пякельная стома -

І шляхам адвечным пацягнемся ў рай.

-PORTUGUÊS-

Verão. E inferno. A vida, na pausa.

Notícias chegam melhor que correios.

Nas cartas, amor. Nas notícias, náuseas.

A mente, fervendo. Os planos, alheios.

Os filmes, de guerra. Soldados marchando.

Voou o avião. Comandante: ataque!

É duro, mas o inimigo, assustando.

A luta conosco em destaque.

Descanse, sente-se, sinta-se em casa.

Calor do inferno! Só pode esperar.

A guerra passando, passando o cansaço,

O nosso caminho eterno virá.

Tradução: Volha Yermalayeva Franco

# data[].attributes.body
-BELARUSSO-

НОЧ

Ня бойся, што хмараю цёмнай

Так доўга вішу над зямлёй,

Што ў лесе хваёвым так сумна,

Як ў долі гаротнай тваёй.

Ня вечна ж і цемрай і жахам

Я буду цябе абнімаць;

Ня вечна і сьцюжай, і страхам

Я буду зямлю спавіваць.

Як прыйдзе вясна-чараўніца,

Як скіне мой чорны убор

І збудзіцца маці-зямліца,

Адклікнецца голасна бор —

Узьдзену я новыя шаты

З празрыстых праменьняў вясны,

І пояс зялёны, багаты,

І золак, і зоркі, і сны...

І зь ціхім і лёгкім ўздыханьнем

Я буду па траўцы ступаць,

І негія словы каханьня

На сьпячых людзей навяваць.

Калі ж не дажджэш і загінеш,

І скрыесься ў чорнай зямлі,

А жаль і нуду тут пакінеш,

Каб скардзіцца вечна маглі, —

Я ў цьме, непрыметнай рукою,

І жаль, і нуду ўсю зьбяру,

І раніцай з зор грамадою

Да Бога, у неба зьнясу.

1920. Вільня

-PORTUGUÊS-

NOITE

Não temas que, tal como nuvem escura

Eu penda tanto sobre a terra,

Que no pinhal tanto se amargure,

Quanto infortúnio teu destino encerra.

Nem sempre com sombra e horror

Eu te abraçarei.

Nem sempre com frio e temor

A terra envolverei.

Quando a maga-primavera chegar,

E tirar meu turbante

A mãe-terra se despertará,

E o bosque responderá retumbante —

Vestirei a nova roupagem

Que dos raios primaveris veio

E um cinto de rica folhagem,

E aurora, estrelas, devaneios…

E com calmo e leve langor

Pela grama vou caminhar

E leves palavras de amor

À gente adormecida soprar.

Se não aguentares e morreres

E esconder-te no sombrio chão

Deixarás tristeza e desprazeres

Que eternamente se queixarão —

Na sombra, com invisível mão,

O desprazer e a tristeza tirarei

E de manhã, com a constelação

A Deus, no céu levarei.

1920. Vilnia

Tradução: Paterson Franco Costa

# data[].attributes.body
Uma das maiores poetisas belarussas. Foi presa na Tchecoslováquia junto com seu esposo, levada para a URSS e condenada a anos de campos de trabalho forçado. Recusou-se de aceitar a cidadania soviética.

# data[].attributes.headline
1. Queridas amigas, amigos meus - BEL POR

# data[].attributes.subject
1. Queridas amigas, amigos meus - BEL POR

# data[].attributes.body
-BELARUSSO-

Сяброўкі, сябры дарагія маі,

На жаль, лёс наш бывае ўсялякі,

За тое, што з вамі я, што у страі,

Я долі выношу падзяку.

Упэўнена, цьвёрда стаю на нагах

У сваёй адзіноце сягоньня.

Можа, зьнізіўся крыльляў
няспынны размах,

Але сэрца маё не ў палоне.

З вамі яно, зь лёсам роднай зямлі,

З тымі днямі на бацькавых межах.

З братамі, ў баёх што снапамі ляглі.

Маё сэрца народу належыць!

1982

-PORTUGUÊS-

Queridas amigas, amigos meus

Pode ser difícil a vida.

Mas estou junto aqui com vocês

E grata ao meu destino.

Estou confiante e firme de pé

Eu hoje, na solidão.

As asas podem nem mais tão forte bater,

Mas não está preso, o coração.

Está com a terra que estou relembrando

Com os meus ancestrais de novo

Com os meus irmãos que morreram lutando

Meu coração pertence ao povo!

1982

Tradução: Volha Yermalayeva Franco

# data[].attributes.body
Estudante da Faculdade de Filosofia e Ciências Sociais da Universidade Estatal de Belarus, porta-voz da União de Estudantes de Belarus, voluntária do Centro de Direitos Humanos "Viasná" (Primavera). Uma das 14 estudantes e funcionárias presas da Universidade Estatal de Belarus.

Kséniya foi detida em 12 de novembro de 2020 como parte de um processo judicial nos termos da Parte 1 do art. 342 do Código Penal (Organização ou participação em ações grupais que violam gravemente a ordem pública).

Ela foi condenada a 2 anos e 6 meses em uma colônia penal e solta, a pós cumprir a pena arbitrária, em 30 de novembro de 2022.
O poema a seguir foi enviado por Kséniya da colônia.

# data[].attributes.headline
1. Belarus Vive - BEL POR ESP ENG ITA DEU

# data[].attributes.subject
1. Belarus Vive - BEL POR ESP ENG ITA DEU

# data[].attributes.body
-BELARUSSO-

Беларусь жыве

На шэрых сценах:

За фарбай, на фарбе,

У змытым мастацтве

Чырвоным па беламу –

Беларусь Жыве.

Ва ўсмешках і слёзах,

У змораных вачах

(І ўсё роўна прыгожых),

У воклічах і песнях,

У мове і ў вершах,

У светлых людзях,

Што ў цёмных месцах, –

Беларусь Жыве.

-PORTUGUÊS-

Belarus Vive

Nos muros cinzas:

Atrás da tinta

Na arte apagada

Vermelho no branco -

Belarus Vive.

Nos sorrisos e nas lágrimas

Nos olhos cansados

(E, mesmo assim, lindos)

Nos gritos e nas canções,

Na língua e nos versos

Em pessoas iluminadas

Nos lugares escuros

Belarus Vive.

Nas folhinhas dobradas,

Nas palavras com emoções.

Belarus, nas paredes riscadas,

Desenhada sob mil proteções –

Belarus Vive em nossos corações.

Tradução: Volha Yermalayeva Franco e Paterson Franco Costa

-ESPANHOL-

Vive Belarús

En los muros grises:

Tras gruesa pintura,

En el arte ahogado

Rojo sobre blanco

Vive Belarús.

En risas y lágrimas,

En ojos cansados

(Pero igual de hermosos),

En gritos y cánticos,

En verso, en la lengua,

En la gente buena

En lugares oscuros

Vive Belarús.

Sobre pequeñas hojas de papel,

En palabras vivas de colores,

Belarús recubierta de frío yeso,

Pintada en los lugares más secretos:

Vive Belarús en nuestros corazones.

Traducción: Ángela Espinosa Ruiz

-INGLÊS-

Belarus Lives

On grey walls:

Under the paint, on the paint

In washed out art

Red on White –

Belarus Lives.

In tears and smiles,

In tired eyes

(And yet, beautiful).

In shouts and songs

In language and poems

In bright people

That are in dark places, –

Belarus Lives.

In small sheets of paper

In warm sunny words.

Belarus is scrabbed on the walls,

Drawn in the most hidden parts –

Belarus Lives in our hearts.

Translation: Volha Yermalayeva Franco

-ITALIANO-

Viva Belarus

Sulle pareti grigie:

dietro l’vernice, sopra l’vernice,

Nell’arte lavata via,

Con il rosso sopra il bianco –

Viva Belarus.

Nei sorrisi e nelle lacrime,

Negl’occhi stanchi

(e lo stesso belli),

Nelle esclamazioni e nelle poeme,

Nella gente pura

Che si sta trovando nei luoghi oscuri –

Viva Belarus.

Nei piccoli fogli di carta,

Nelle parole, piene di sole.

Belarus è grattata sopra l’intonaco del muro,

È dipinta nei luoghi i più segreti.

Viva Belarus nei nostri cuori.

Traduzione: Yauheniya Kamarova-Kislaya

-ALEMÃO-

Belarus lebt

Auf grauen Wänden:

unter Farbe, auf Farbe,

Rot auf Weiß

in weggewischter Kunst:

Belarus lebt.

In Lächeln und Tränen,

in müden Augen

(die immer noch schön sind),

in Rufen und Liedern,

in Sprache, Gedichten,

in helllichten Menschen,

in finstersten Ecken –

Belarus lebt.

In einem Fetzen Papier,

in einem durchsonnten Wort.

Belarus in die Wand geritzt,

gepinselt am finstersten Ort –

Belarus lebt in unseren Herzen.

Nachdichtung: Thomas Weiler

# data[].attributes.headline
3. Setembro nos traz as sentenças - BEL POR

# data[].attributes.subject
3. Setembro nos traz as sentenças - BEL POR

# data[].attributes.body
-BELARUSSO-

верасень выракам веры

кроіць кастрычнік з кастроў.

шоўк шамаціць сярод цемры

жоўтай паперай лістоў.

неба зваляная коўдра

сніць калыханку дажджу.

скончыцца свет. будзе новы.

спі.

я цябе разбуджу.

04.10.2021

-PORTUGUÊS-

setembro nos traz as sentenças.

outubro, o outono chegou.

a seda sussurra nas trevas

a carta amarelou.

agasalhado, imundo,

sonha com chuva, o céu.

depois desse, vem um novo mundo.

durma.

acordo você.

04/10/2021

Tradução: Volha Yermalayeva Franco

# data[].attributes.body
-BELARUSSO-

Пакіньце мне права

халодныя зоры гарачай рукой

я кратаю кропелькі сонца

пакіньце мне права застацца сабой

і зоры сагрэць мне дазвольце

узняўшы свой ветразь над шумнай ракой

забуду спакой і забавы

пакіньце мне права застацца сабой

маё неад'емнае права

у бойцы крывавай з атрутнай маной

за рукі мяне не трымайце

пакіньце мне права застацца сабой

астатняе усе забірайце

стрываць дапаможа мне скруху і боль

блакіт крылаў роднага неба

пакіньце мне права застацца сабой

і больш мне нічога не трэба

2018

-PORTUGUÊS-

Me deixe o direito

as frias estrelas são gotas de sol

eu quero tocá-las, tão belas

e deixe o direito de ser quem eu sou

e esquentar as estrelas

no rio revoltado eu navego só

o veleiro meu incansável

me deixe o direito de ser quem eu sou

o direito meu inegável

quando a mentira acende o farol,

não me segure, eu não suporto

me deixe o direito de ser quem eu sou

com o resto, não me importo

supero qualquer tristeza e dor

com azas do céu da pátria amada

me deixe o direito de ser quem eu sou

eu não quero mais nada

2018

Tradução: Volha Yermalayeva Franco

# data[].attributes.attachment_link.title
Колір -  Застацца сабой (НОВЫ КЛІП!)

# data[].attributes.headline
2. Eu te convidaria para a casa - BEL POR

# data[].attributes.subject
2. Eu te convidaria para a casa - BEL POR

# data[].attributes.body
-BELARUSSO-

Я б цябе запрасіў у сваю хату –

Тут заўседы частуюць гарбатай,

І ніколі ня згасне святло…

Толькі ты не прыходзь. Тут нядрэнна,

Але тыдні знікаюць дарэмна,

Быццам ўвогуле іх не было.

26.01.2021

-PORTUGUÊS-

Eu te convidaria para casa,

A luz aqui não se apaga,

E sempre se toma um chá...

Mas não venha. Aqui não é ruim

Mas semanas passam sem fim

E à toa, sem nada deixar.

26/01/2021

Tradução: Volha Yermalayeva Franco

# data[].attributes.body
-BELARUSSO-

Бурбалькаюць лужы пад ціхім дажджом;
У люстэрцы шэрае нябёсаў палон.

-PORTUGUÊS-

As poças borbulham na chuva silente,
No espelho, cinza, a prisão celeste.

Tradução: Volha Yermalayeva Franco

-ALEMÃO-

Die Pfützen blubbern im Nieselregen;

im grauen Spiegel gefangen der Himmel.

Nachdichtung Thomas Weiler

# data[].attributes.headline
2. As gotas das folhas de bétula - BEL POR DEU

# data[].attributes.subject
2. As gotas das folhas de bétula - BEL POR DEU

# data[].attributes.body
-BELARUSSO-

Кроплі бярозавых лісцяў
Сумна дрыжаць пад дажджом
Шэпчуць ціхонька на вуха: “Яшчэ крышачку…
Хутка дамоў”.

-PORTUGUÊS-

As gotas das folhas de bétula,
Tremem, e a chuva arrasa
Sussurram no meu ouvido: "Falta pouco...
Já vai para a casa".

Tradução: Volha Yermalayeva Franco

-ALEMÃO-

Die Tropfen der Birkenblätter

bibbern traurig im Regen

wispern zart: „Noch ein Weilchen …

bald geht es heim.“

Nachdichtung Thomas Weiler

# data[].attributes.body
Poeta que se proibiu de escrever poemas "de verdade", tirava o lirismo e as rimas rendadas, deixando "uma abordagem saudável e realista de retratar a vida com base na ideologia marxista de classe".

# data[].attributes.body
-BELARUSSO-

Зямля, успацеўшы лужамі,
Аб каханьні з плугам марыць.
Абкруціўся ружовымі стужкамі
Разьвясёлы хлапчына-марац!

І сьмяецца ў далёкае неба
Пад сінеючай дымкай бяроза.
Заўтрашняй ломкі рэбус
Пальцам старому грозіць!..

1926

-PORTUGUÊS-

A terra, suada em poças,
Sonha em namorar o arado.
Enrolou-se em fitas rosas,
O março, rapaz animado.

A bétula, na névoa azulada
Dá risada ao céu, sem medo,
Do rompido futuro charada
Sacode ao passado seu dedo!..

1926

Tradução: Volha Yermalayeva Franco

# data[].attributes.body
-BELARUSSO-

А хто там ідзе?

А хто там ідзе, а хто там ідзе
У агромністай такой грамадзе?
– Беларусы.

А што яны нясуць на худых плячах,
На руках у крыві, на нагах у лапцях?
– Сваю крыўду.

А куды ж нясуць гэту крыўду ўсю,
А куды ж нясуць на паказ сваю?
– На свет цэлы.

А хто гэта іх, не адзін мільён,
Крыўду несць наўчыў, разбудзіў іх сон?
– Бяда, гора.

А чаго ж, чаго захацелась ім,
Пагарджаным век, ім, сляпым, глухім?
– Людзьмі звацца.

1905 – 1907

-PORTUGUÊS-

Quem são aqueles ali? [Belarussos]

Quem são aqueles ali, quem são,
Em grande aglomeração?
— Belarussos.

E o que levam nas costas delgadas,
Nos pés descalços, nas mãos calejadas?
— Sua dor.

Para onde toda a dor carregam,
Para quem toda a dor revelam?
— Para o mundo todo.

E quem os ensinou a mostrar a dor,
Essa multidão a despertar do torpor?
— O sofrimento.

Mas, afinal, o que é almejado
Por esse povo há muito enjeitado?
— Ser gente.

1905 – 1907

Tradução: Volha Yermalayeva Franco e Priscila Nascimento Marques

-ESPANHOL-

Y, ¿quién anda ahí?

Y, ¿quién anda ahí? Y, ¿quién anda ahí
En tales multitudes sin fin?

-Belarusos.

La carga en sus hombros enjutos, ¿qué es,
Con sangre en las manos y esparto en los pies?

-Es su ofensa.

Pero, ¿adónde llevan esa ofensa impía?
¿Adónde la llevan a la luz del día?

-Al mundo entero.

Decidme, ¿quién fue el que les enseñó
Su ofensa a cargar? ¿Quién los despertó?

-La desgracia.

Y, ¿qué es lo que quieren, decidme, os lo ruego,
Estos ofendidos, tan sordos y ciegos?

-Ser personas.

Traducción: Ángela Espinosa Ruiz

-INGLÊS-

But who marches there?

But who marches there, but who marches there
In such an enormous horde of despair?

– Belarusians.

But what do they bear on their scraggy backs,
With bleeding hands, and with feet shod in bast?

– Their injustice.

But where do they bear their injustice to?
But where do they bear it in open view?

– To all people.

But what, then, taught these, many million strong,
To rouse from sleep, and bear forth their wrong?

– Need and sorrow.

But what then, but what had these paupers in mind,
Suppressed through the centuries, deaf and blind?

– To be called humans.

Translation: Vera Rich

-ALEMÃO-

Wer drängt sich im Lauf?

Wer drängt sich im Lauf, wer drängt sich im Lauf,
Diese vielen dort, die kommen zuhauf?

— Belarussen.

Und was schleppen sie an ohne Ruh und Rast,
Was macht bluten die Hand und den Schuh aus Bast?

— Ihr Los: Unrecht.

Und wo tragen sie’s hin, wer soll es wohl sehn,
Daß ihnen bislang solch Unrecht geschehn?

— Die Welt weithin.

Und wer hat sie gelehrt, es millionenfach
Zu tragen voran, wer rüttelt sie wach?

— Die Not, Sorge.

Und was wollen sie denn, die man taub ließ, blind,
Die erniedrigt von je, die beleidigt sind?

— Als Mensch gelten.

Nachdichtung: Elizabeth Kotmaer

-FRANCÊS-

Qui va là?

Qui va là?

Mais qui va là ?
Si nombreux unis avec un même esprit ?

- Les Bélarusses

Que portent -ils sur leurs frêles épaules,
Que montrent-ils dans leurs mains ensanglantées?

-Leur indignation

Mais à qui transmettent-ils ce sentiment d'injustice,
A qui veulent- ils montrer cette indignation?

-Au monde entier

Quelle est la raison de leur réveil?
Qu'est ce qui les pousse à sortir de leur silence ?

- Le malheur, le chagrin

Mais que veulent-ils maintenant
Après avoir traversé tant de décennies, en étant méprisés, aveugles et sourds ?

- Être simplement Humains.

Traduction: Urbain Pascal

# data[].attributes.attachment_link.title
O poema belarusso mais famoso: Belarus - Brasil

# data[].attributes.body
-BELARUSSO-

Хто ты гэткі?

Хто ты гэткі?
—  Свой, тутэйшы.
Чаго хочаш?
—  Долі лепшай.
Якой долі?
—  Хлеба, солі.
А што болей?
—  Зямлі, волі.
Дзе радзіўся?
—  Ў сваёй вёсцы.
Дзе хрысціўся?
—  Пры дарожцы.
Чым асвенчан?
—  Кроўю, потам.
Чым быць хочаш?
—  Не быць скотам.

1908

-PORTUGUÊS-

Não ser gado

Você é de onde?
— Desta terra.
O que você quer?
— Pão e terra.
Terra? Como?
— De verdade!
O que mais?
— Liberdade?
Nasceu onde?
— Na minha aldeia.
Batizado?
— Na vila alheia.
Foi benzido?
— Sangrado, suado.
O que quer ser?
— Não ser gado!

1908

Tradução: Volha Yermalayeva Franco

# data[].attributes.headline
Julija Cimafejeva (Yuliya Tsimaféyeva) (1982)

# data[].attributes.subject
Julija Cimafejeva (Yuliya Tsimaféyeva) (1982)

# data[].attributes.body
Escritora e tradutora belarussa.

Traduziu para belarusso obras de Fernando Pessoa (Alberto Caeiro), Octavio Paz, Walt Whitman, Charles Bukowski e outros.

Os poemas dela foram traduzidos para inglês, alemão, esloveno, tcheco, sueco, português e outros. Depois das repressões de 2020 precisou deixar Belarus.

# data[].attributes.body
-BELARUSSO-

Іду на вайну,
на якой немагчыма
перамагчы.

Трымаю аберуч
драўляны меч,
махаю маўкліва
ў імгле.

Ніхто не падае,
не падаю і я.
Ніхто не крычыць.

Толькі глухія гукі
дрэва, што ўдарае
аб дрэва.

Толькі рэдкія ўздыхі
то там, то тут
у чорнай смузе.

Толькі цяжкія крокі
па мокрай глебе.
Мы тут удваіх:
я і бярозавы меч.

І нехта там у імгле
з мячом
яшчэ,
і яшчэ…

Гэту вайну
нельга ніяк
прайграць.

І калі ад старасці
спарахнее меч
і ногі падкосіць стома,
праз імглу
нехта працягне рукі
і вынесе нас вонкі.

-PORTUGUÊS-

Vou para a guerra
aquela que é
impossível vencer.

Empunho espada
de madeira
com duas mãos
no escuro.

Ninguém cai
nem caio eu.
Não grita ninguém.

Só sons surdos
de madeira batendo
em madeira.

Só suspiros raros
aqui e ali
nas atras trevas.

Só os passos pesados
na terra molhada.
Estamos aqui nós duas:
eu e a minha espada.

E mais alguém no escuro
com espada
e mais,
e mais outro...

Essa guerra
não podemos
perder.

E quando de velhice
a espada apodrecer
e os pés ficarem cansados,
Do escuro
alguém estenderá as mãos
e me levará para fora.

Tradução: Volha Yermalayeva Franco

# data[].attributes.body
-BELARUSSO-

Купалінка, купалінка,
Цёмная ночка,
Цёмная ночка,
А дзе ж твая дочка?

Мая дочка у садочку
Ружу, ружу поліць,
Ружу, ружу поліць,
Белы ручкі коліць.

Кветачкі ірве, кветачкі ірве,
Вяночкі зьвівае,
Вяночкі зьвівае,
Сьлёзкі пралівае.

-PORTUGUÊS-

Kupalinka, Kupalinka,
Noite escurinha,
Noite escurinha,
Cadê sua filha?

Minha filha, no jardinhizinho
Cuida das rosinhas,
Cuida das rosinhas,
Fere as mãozinhas.

Pega flores, pega flores,
Trança coroazinhas,
Trança coroazinhas,
Solta lagrimazinhas.

Tradução: Volha Yermalayeva Franco

# data[].attributes.attachment_link.title
"Kupalinka" (canção de Belarus) - "Купалінка" - VERSÃO COMPLETA

# data[].attributes.headline
2. Tiraram de nós a nossa língua - BEL POR

# data[].attributes.subject
2. Tiraram de nós a nossa língua - BEL POR

# data[].attributes.body
-BELARUSSO-

Забралі нам мову зямлі нашай мілай,

забралі гісторыю роднага краю.

Каго рабом маці ў жыцці нарадзіла,

хай недругаў славіць.

Я іх праклінаю!

-PORTUGUÊS-

Tiraram de nós a nossa língua

tiraram história da nossa terra.

Nascido submisso é quem glorifica

seus inimigos.

Eu os odeio!

Tradução: Volha Yermalayeva Franco

# data[].attributes.body
https://prisoners.spring96.org/en/person/anastasija-kukharava

# data[].attributes.body
-RUSSO-

Я громко сказала:
„Покажите бумаги, на основании которых меня задержали.
Не отдам телефон и отвечу на звонок маме“.
Нo не тут-то было.
Кулаком по голове дали, телефон отобрали.
Угрожали, кричали, за закрытой дверью меня избивали.
А потом хохотали, что очки мне сломали.
Я их не боялась, пока кулак над лицом не поднялся.
Я все рассказала.
Прости меня мама, я испугалась.
Меня привезли в следственный комитет,
с чемоданом в наручниках я поднималась наверх.
Они смеялись, подгоняли.
Читали мои переписки, смотрели фото, обзывали нацисткой.
Обзывали тварью, что меня на земле не должно быть.
Я плачу, сердце всё ещё болит.
Падение.
Я еду в машине. Слышу маты.
Наручники сдавливают запястья.
И бесконечные слова:
„Поняла? Поняла? Ты, сука, поняла?“
Мне даже сигарету покурить не дали, ещё бы,
что я ожидала от тех, кто взял на душу
страшный грех и избил ради утех.
Меня раздели на Окрестино.
Забрали куртку и теплую байку, забрали шапку,
даже колготы сняли.
Опять избивали и сроком угрожали.
Нас было шестеро в камере для двоих,
мы спали на лавках, грелись от бутыль.
Я рыдала. Я умирала.
Эти десять дней были самым страшным наказанием.
Но и это ещё не конец.
Мне 24 года.
Я в тюрьме.

-ITALIANO-

Ho detto ad alta voce:

"Mostratemi i documenti in base ai quali sono stata detenuta.

Non vi darò il telefono e risponderò solo alla chiamata di mamma".

Ma niente da fare.

Mi hanno dato un pugno in testa e mi hanno portato via il cellulare.

Mi hanno minacciato, urlato e picchiato a porte chiuse.

E poi mi hanno deriso per aver rotto i miei occhiali.

Non ho avuto paura di loro fino a quando un pugno non si è alzato sulla mia faccia.

Ho detto tutto.

Perdonami mamma, avevo paura.

Sono stata portata al comitato investigativo,

con una valigia in manette, salivo al piano di sopra.

Ridevano, spingevano.

Leggevano la mia corrispondenza, guardavano le foto, mi chiamavano nazista.

Mi chiamavano bestia e che non dovrei esistere sulla terra.

Sto piangendo, il mio cuore fa ancora male.

Cado.

Sto in macchina. Sento le parolacce.

Le manette stringono i polsi.

E infinite parole:

"Hai capito?" Capito? Capito, puttana?"

Non mi era permesso fumare una sigaretta, ma certo,

cosa mi aspettavo da chi ha preso su anima un peccato terribile e ha picchiato per un piacere.

Mi hanno spogliata ad Okrestino.

Hanno portato via la giacca e il pile caldo, hanno preso il cappello,

anche i collant mi sono stati tolti.

Mi hanno nuovamente picchiato e minacciato di reclusione.

Eravamo in sei in una cella per due,

abbiamo dormito sulle panchine, scaldati dalle bottiglie.

Ho pianto. Stavo morendo.

Questi dieci giorni sono stati la punizione più terribile.

Ma questa non è la fine.

Ho 24 anni.

Sono in prigione.

# data[].attributes.body
Ouladzimir Karatkievitch

# data[].attributes.body
-BELARUSSO-

Зімовы дуб

Страціў лес свой зімні чуб,

Ліст растраціў да манеты...

І стаіць адзін адзеты

За акном іржавы дуб.

Дуб-мярзляк, скупеча-дуб

Шмоццем голле сагравае...

Вецер трэпле і матляе

Жоўты зімні дуб.

Вецер вые ў сотні труб,

Снег з дажджом у шкло шпурляе...

Стой са мною аж да мая,

Браце мой, іржавы дуб.

21.11.1981

-FRANCÊS-

Le chêne d’hiver

La forêt perdit son toupet d’hiver,

Elle dépensa ses feuilles jusqu’à la dernière.

Il reste, il reste seul habillé,

Derrière les fenêtres le chêne rouillé.

Le chêne frileux, le chêne pingre,

Il réchauffe ses branches avec ses fringues.

Le vent ébouriffe, ébouriffe et remue

Le jaune chêne d’hiver.

Le vent hurle dans des centaines de conduits,

Il lance dans les fenêtres la neige et la pluie.

Reste avec moi, reste avec moi jusqu’au mois de mai

Mon frère, le chêne rouillé.

Traduction: Larissa Guillemet

# data[].attributes.attachment_link.title
Karpatt - Le chêne d’hiver (Uladzimier Karatkievič lirics) by TuzinFM

# data[].attributes.attachment_link.description
Гурт Karpatt з Парыжу працягвае праект парталу TuzinFM і грамадзкай кампаніі «Будзьма беларусамі!», у межах якога замежныя артысты прадстаўляюць песьні на словы беларускіх паэтаў. Французы выканалі песьню «Le chêne d’hiver» на словы Ўладзімера Караткевіча. 

Падрабязнасьці - 
http://tuzinfm.by/performer/mp3/1581/le-chene-d-hiver.html
http://budzma.by/news/global-reload-karatkyevich-zahuchaw-pa-francuzsku.html

# data[].attributes.body
https://prisoners.spring96.org/en/person/sviatlana-kupreeva

# data[].attributes.body
-RUSSO-

В тюремном дворике
под колючей проволокой,
мне уронила чайка
в ладони пёрышко.
А на цементной стене
лист подорожника
пророс из зёрнышка.
Вот так путь к Свету
жесток и труден.
Но он есть! Потому что мы — люди!

-ALEMÃO-

Im engen Gefängnishof
unterm Stacheldraht
sandte mir eine Möwe
eine Flaumfeder zu.
An der Zementmauer
wuchs aus einem Samen
das Blatt eines Wegerichs.
So ist der Weg zum Licht
hart und beschwerlich.
Aber es gibt ihn! Denn wir sind Menschen!

August 2020

Nachdichtung: Thomas Weiler

# data[].attributes.body
https://prisoners.spring96.org/en/person/ihar-losik

# data[].attributes.body
-BELARUSSO-

Хай скруха самотных дзён
Нікому ня будзе вядома,
Хай будзе турма як сон
Прачнуся — і зноўку дома.

-PORTUGUÊS-

Que solidão e desespero,
Nunca ninguém mais passe.
Que a prisão seja só um pesadelo
Que eu acorde de novo em casa.

Tradução: Volha Yermalayeva Franco

-ALEMÃO-

Möge die Einsamkeitspein

niemand erleben, erleiden,

wär das Gefängnis ein Traum,

erwacht – ich bin wieder daheim.

Nachdichtung: Thomas Weiler

# data[].attributes.body
https://prisoners.spring96.org/en/person/marfa-rabkova

# data[].attributes.headline
1. Wenn wir schweigen, heißt es - RUS DEU

# data[].attributes.subject
1. Wenn wir schweigen, heißt es - RUS DEU

# data[].attributes.body
-RUSSO-

Говорят, что когда мы молчим
Это ангел тишины пролетает над нами
А я кричу, кричу, кричу
Но крик мой безмолвный.
Кричу о боли и тоске,
Кричу о том, чего никто не слышит.
Ты сердце моё возьми
Сожми
Брызнет кровь
Мёртвым не болит, а я жива.
Ангел тишины, где же ты?
Дай мне знак, утешь, согрей.
Ангел тишины, ты здесь?
Ты слышишь, я кричу!
Но нет, ты лишь тень,
Тень отлетающей души.
Она смирилась, а я нет
Кричу, пока кричу, нет сил
Уснуть мне в тишине,
Мой ангел, где же ты?
Я иду, я терпелива, я здесь
Пока живу, пока болит,
Пока кричу, кричу, кричу…

-ALEMÃO-

Wenn wir schweigen, heißt es,
fliegt über uns der Stille-Engel
und ich schreie, schreie, schreie,
aber mein Schrei bleibt tonlos.
Ich schreie von Schmerz und Weh,
schreie von Dingen, die niemand hört.
Nimm du mein Herz,
drück zu,
Blut spritzt,
die Toten kennen keine Schmerzen, doch ich lebe.
Stille-Engel, sag, wo bist du?
Zeig dich, tröste, wärme mich.
Stille-Engel, bist du da?
Hörst du nicht, ich schreie!
Nein, du bist nur ein Schatten,
der Schatten einer Seele, die entschwebt.
Sie hat nun ihren Frieden, ich noch nicht,
ich schrei, noch schreie ich, zu schwach
in Stille einzuschlafen,
mein Engel, sag, wo bist du?
Ich geh, ich bin geduldig, ich bin da,
noch lebe ich, noch tut es weh,
noch schreie ich, ich schreie, schreie …

Nachdichtung: Thomas Weiler

# data[].attributes.body
https://prisoners.spring96.org/en/person/jauhen-rubaszka

# data[].attributes.headline
1. Der Minsker Augusthimmel... - RUS DEU

# data[].attributes.subject
1. Der Minsker Augusthimmel... - RUS DEU

# data[].attributes.body
Der Minsker Augusthimmel
bedeckt sich mit silbernen Wolken
erschöpft von der anhaltenden
überhitzten Freude
durch die Unterführung vielleicht
durch die Fußgängerzone
weht plötzlich die Erwartung
erleichternder Frische

Mit feuchtwarmer Begeisterung umgibt sie
die einen Schritt zulegenden Fußgänger
um unter einem Vorsprung Schutz zu finden
unter einem rostigen Dach
im Grunde ist es hier bei uns wie da bei euch
derselbe Himmel über uns
im Hof der Wolodarka
und im Hof von Osmolowka

17.08.2021

# data[].attributes.body
-BELARUSSO-

У гэтай празрыстасці бачна, як дыхае горад,
сцішана ў золата ўзняўшы мільёны вачэй.
Вочы чакаюць на знак, на збавіцеля подых.
Вочы спрабуюць забыцца, што будзе далей.

Бачна наскрозь, нам нібы адкачалі паветра
ды запалілі святло: усё бачна, глядзі!
Хто той збавіцель?
Ён – ты, які проста паверыў,
што у празрыстасці горада
ты не адзін.

-PORTUGUÊS-

No transparecer da cidade se vê seu respiro.
Ela levanta milhões de seus olhos para o céu.
Os olhos esperam do salvador um suspiro.
O que vai acontecer, eles querem esquecer.

Se enxerga tão nítido, como se o ar fosse embora
e acendesse a luz: está tudo sob raios de sol!
Quem é o salvador?
É você, que acredita agora
que no transparecer da cidade
você não está só.

Tradução: Volha Yermalayeva Franco

# data[].attributes.body
-BELARUSSO-

Я – асобны сьвет

Ніхто не ведае маіх
Ні думак чорных ні бяды,
Ні гора цяжкаго й нуды, –
Ніхто не ведае маіх!

Я сьвет адзін, асобны сьвет
З жыцьцём нерадасным сваім,
З жаданьнем, шчасьцем і са ўсім
Ад усіх асобны сьвет!

І праўда: бачце бо, каму
Якое дзела да мяне?
Калі і іх нешчасьце тне
Дык дзела ёсць аб мне каму?
....

1911

-PORTUGUÊS-

Eu sou um mundo à parte

Ninguém conhece minha dor,
Meus pensamentos no tormento,
O infortúnio sofrimento, -
Ninguém conhece minha dor!

Eu sou um mundo, um mundo à parte,
Com meus desejos, sorte, vida
Infeliz e bem sofrida,
De todo mundo, sou à parte.

É mesmo: outros, sobre mim
O que é que vão querer saber?
Se já cansaram de sofrer,
Quem vai querer saber de mim?

1911

Tradução: Volha Yermalayeva Franco

# data[].attributes.body
-BELARUSSO-

Лірыка

Кожны з маленства злучаны выракам,

А потым крывёю аплочвае чыншы.

На Беларусі зрабіцца лірыкам

Куды лягчэй, як чым-небудзь іншым.

Вагон прарываецца рыбай праз нерат,

Бярозы галлём быццам б'юцца а шыбы,

І так мая лірыка рвецца наперад,

Як гэтая самая ў нераце рыба.

...З маленства з нас кожны злучаны выракам

І плоціць за вырак багатыя чыншы...

Гавораць, што жыць лірыкам,

Магчыма, цяжэй, як іншым.

-FRANCÊS-

La vie d’un lyrique

Dès l’enfance nous sommes tous condamnés,

Et c’est par notre sang que nous devons payer.

Au Bélarus, devenir un lyrique,

C’est très facile, c’est typique.

Le wagon se fraye le chemin, il se dépêche,

Comme un poisson se dégage d’un filet de pêche.

C’est ainsi que mon vers se libère,

Tel un poisson solitaire.

... Dès l’enfance nous sommes tous condamnés,

Et pour cette peine, il nous faut payer...

On dit que la vie d’un lyrique

N’est pas du tout onirique.

Traduction: Yana Hultsiayeva

# data[].attributes.body
-BELARUSSO-

Цені блудзяць па твары,

Сэрца точыць нуда.

Сёньня лепшы таварыш

Можа цябе прадаць.

Сёньня ня верыць нікому,

Можа я сам шпіён.

Сьціснуць рукамі скроні,

Няхай пагасьне агонь.

Многія маюць сховы

Ў шкліцах чырвоных маніст.

Скажы па-свойму слова –

Крыкнуць – ты шавініст.

Будзіць волатаў косьці,

Будзіць сафійскі звон.

Прышлі вы да нас у госьці

І нам надзелі ярмо.

-INGLÊS-1-

My face is full of shadows,

A yearning is in my heart.

Today is highly possible

To be sold by your best comrade.

Today do not trust anyone,

I may be a spy, who doubt.

Squeeze your head with fingertips

And let this fire go out.

Many people have hiding-place

In glass of scarlet beads.

Dare to say a native word –

They’ll blame you as chauvinist.

With bells of Sofia temple

Old giants’ bones woke.

You came to us as guests

Now our necks are in yoke.

Tradução: Natallia Zalatyk

-INGLÊS-2-

Shadows like bad omens

Have struck fear into our hearts

The curse of the Red Terror –

Betrayal has torn us apart.

We no longer trust one another

I think I may well be a spy

Son can sell out a father

We are all numb, unable to cry.

We’ve abandoned what is ours

Mother tongue crushed with a fist

Native words lost their powers

Branded as Nationalist.

Our glory locked up in graves

Can they hear church bells tolling?

Our nation turned into slaves

By a wolf in a sheep’s clothing.

Translation: Katsiaryna Reznikava

-INGLÊS-3-

Mine is a heart of sorrow,

Joy rarely comes my way.

They’ll betray me tomorrow,

Those who know me today.

Trust in this world is senseless,

Everyone is a spy.

I’m pressing my hands to my temples

To put out the fire inside.

So many people cover

Secrets with thick red mist.

Try to show pride and power –

They’ll call you a chauvinist.

Sophia bells are tolling

Waking the bones of our knights.

You have come here as callers

And taken away our rights.

Translation: Volha Dauzhankova

# data[].attributes.body
-BELARUSSO-

Hiкoлi пpaўдa нe ўмipae

Жыццё закон нязломны мае:

Ніколі праўда не ўмірае.

Адно хоць зернетка малое

ды застанецца пра былое.

Ні на пяску, ні на каменні

ушчэнт не выпетрае зерне:

узыдзе, ўсходы будуць з плёнам,

з адзінак вырастуць мільёны...

1929

-FRANCÊS-

La vérité ne succombe jamais

La vie a une loi inchangée :

La vérité ne succombe jamais.

Un grain du passé, même un seul,

y restera, survivra dans le sol.

Il ne perdra ses forces ineffables

ni sur les roches, ni sur les sables :

il va germer, pousser, fructifier,

et désormais il y en aura des milliers...

Traduction: Yana Hultsiayeva

# data[].attributes.body
Katsiaryna Andréyeva (Bakhválava) nasceu em 2 de novembro de 1993 em Minsk. Ela se formou no ginásio de língua belarussa e, ainda na escola, mostrou habilidade para aprender línguas estrangeiras. Já por seu primeiro artigo jornalístico, Katsiryna foi laureada com o prêmio "Repórter do Povo". Ela cooperou com veículos de mídia "Narodnaya Volya", "Nasha Niva", Radio Svaboda, e mais tarde juntou-se à TV Belsat", onde conduziu transmissões ao vivo e foi repetidamente detida por isso. Em 2020, juntamente com seu marido Íhar Illiásh, Katsiaryna publicou o livro "Donbas belarusso" sobre os belarussos que participaram na guerra russo-ucraniana.

No final de 2020, Katsiaryna e sua colega Darya Tchultsova foram detidas durante uma transmissão do protesto  na Praça das Mudanças. Ambas os jornalistas foram condenadas a 2 anos de prisão acusadas de “organizar" o protesto. Mais tarde, Katsiaryna foi acusada de "traição do Estado" e condenada a mais 8 anos de prisão.

# data[].attributes.headline
1 Sobre o campo esbranquiçado - BEL POR ENG ESP DEU

# data[].attributes.subject
1 Sobre o campo esbranquiçado - BEL POR ENG ESP DEU

# data[].attributes.body
-BELARUSSO-

Над белым полем —
Зімовым морам
У цішыні
І сярод турбот
Над маім шчасцем
І маім болем
Каторы месяц,
Які ўжо год
Ляціць, трымціць,
Невымоўна ззяе
На чорнай коўдры
Родных нябёс
Мая самотная
І нямая
Мая адзіная
Зорка-лёс.
Я ёй малюся,
Яе баюся
Яе спрабую
Не заўважаць.
А прыйдзе час —
Назаўжды спынюся
Пад зорным позіркам
Спачываць.
Пакуль блукаю
Глухою сцежкай
Дзе звер пакінуў
Свае сляды
Ужо не страшна,
Ужо не смешна
Ужо ніякай
Няма бяды
У тым што сціхлі
Навокал песні
А замест песняў —
Хрусцяць хрыбты.
У любым краі,
Дзе на прадвесні
У вакно астрогу
Мне ззяеш Ты.

-PORTUGUÊS-

Sobre o campo esbranquiçado,

O mar frio de inverno gelado,

Pela calada

E por entre a minha preocupação acumulada,

Sobre o meu contentamento

E o meu sofrimento

Os meses passam

E os anos esvoaçam

Voa, e flutua irreverente

E brilha indescritivelmente

No céu preto imenso

Desde o meu nascimento –

A minha solitária, preciosa

Companhia silenciosa,

O meu tudo, uno

A minha estrela do destino.

Rezo por ela,

Temo-la.

Evito-a.

Completamente.

A hora chegará, eu sei,

Em que eu pararei.

Sob o seu estrelado olhar

Decidirei eternamente descansar.

E sempre que eu deambulo perdida

Em becos sem saída

Onde os monstros deixaram de leve

Pegadas na neve

Já não tenho mais medo,

Nem me divirto tão cedo–

Sem mais problemas

Sem mais dilemas.

As músicas circulam por nós

Perderam o som, a voz

E em vez de canção:

Espinhos em trituração.

No meu país amado.

Antes da primavera chegar a este lado,

Pelas grades da minha prisão, sim,

Brilhas ainda para mim.

Tradução: Lia Gajdušek para #FreeAllWords

-ESPANHOL-

El campo blanco
Cual mar de invierno
Con su silencio
Y su ansiedad,
Toda mi dicha,
mi sufrimiento,
Ya cuántos meses
O un año ya
Los sobrevuela
Centelleando
En la negra manta
Del cielo mío
La solitaria,
Tan muda y fría
Única estrella
De mi destino.
Le rezo y ruego,
También la temo,
La trato siempre
Yo de ignorar.
Por siempre un día
Bajo sus ojos
De estrella habré yo
De descansar.
Por un camino
Oscuro vago,
Lleno de huellas
De un animal.
No me da miedo,
No me da risa,
No tengo nada
Que lamentar
Aunque los cantos
Ya no resuenan,
Crujen los huesos
En su quietud.
Mi tierra aguarda
Su primavera,
Entre reja y reja
Me brillas Tú.

Traducción: Ángela Espinosa Ruiz  para #FreeAllWords

-INGLÊS-

Over the white lea,
The winter’s chill sea,
In silence
And amid my cares,
Over my happiness
And my pain, yes,
As the months pass
And the years,
It flies, it quivers
And, ineffable, shimmers,
Shining black in the sky
Of my nativity –
My single, solitary,
Soundless company,
My one and only
Star of destiny.
I pray to it,
I’m scared of it.
I try to avoid it
Altogether.
The time will come when
I will stop and then
Under its starry gaze

Sleep forever.
And whenever I stray
On paths faraway
Where beasts left
Tracks in the snow
I am scared no longer,
Amused no longer –
No more trouble
No more woe.
The songs around
Have lost their sound
And instead of songs:
The crunch of spines.
In my beloved country
Before spring comes finally,
Through my prison bars
You still shine.

Translation: John Farndon and Hanna Komar for  #FreeAllWords

-ALEMÃO-

Über dem weißen Feld
dem Wintermeer
in der Stille
inmitten der Sorgen
um mein Glück
und meinen Schmerz
fliegt, zittert,
strahlt ganz unbeschreiblich
auf dem schwarzen Laken
des ach so vertrauten Himmels
manchen Monat schon
manches Jahr
mein einsamer
stummer
mein einziger
Schicksalsstern.
Ich bete zu ihm, ich
fürchte ihn
versuche ihn
nicht zu sehen.
Ist dann die Zeit heran
halte ich inne, für immer
um unter dem Blick dieses Sterns
meine Ruhe zu finden.
Noch aber irre ich
auf gottverlassenen Pfaden,
auf den Fußspuren
wilder Tiere.
Es schreckt mich nicht mehr,
es ist nicht mehr komisch
es ist schon gar nicht
mehr schlimm,
dass ringsumher
die Lieder verstummt sind
dass statt der Lieder
Rückgrate krachen.
In dem geliebten Land
wo du mich
schon ehe der Frühling beginnt
durch das Gitterfenster
anstrahlst.

Übersetzung: Christine Hengevoss für #FreeAllWords

# data[].attributes.body
Antol Khinévitch nasceu em Barysau em 1993. Na sua cidade ele é conhecido como compositor e cantor das próprias músicas (voz e violão).
Em 24 de Dezembro de 2020, Anatol Khinévitch foi condenado a 2 anos e 6 meses de prisão por resistir aos militares durante o protesto pacífico em Minsk em Setembro de 2020, acusado de ter “desferido golpes da posição deitada” nos soldados das forças especiais.
Anatol Khinevich cumpriu integralmente a pena de prisão lhe arbitrariamente imposta e foi libertado em 15 de fevereiro de 2023.

# data[].attributes.body
-BELARUSSO-

Маё каханьне, вечнае, да скону
Глядзі, ужо загойваюцца раны
Мой ціхі, лёсам мне падараваны
Нашу пярсьцёнак твой нібы карону

Мяне жыцьцё і песьціла, і біла
Паліла сонцам, кідала на нары
Але глядзі – зацягваюцца шнары
І боль сыходзіць паступова, мілы

Растуць муры, так цесна сярод іх
Ня бачна, як займаецца сьвітаньне
Але не бойся, нашае каханьне
Перажыве і час, і нас саміх

Трымай мяне ўпэўненай рукой
Вядзі скрозь лябірынты й сутарэньні
Ты мне – адзіны лек і суцяшэньне
Мой сьвет, мой дом і мой спакой.

-PORTUGUÊS-

Meu amor, eterno, até à hora final

Repara nas minhas feridas a cicatrizar

Minha quietude, que o destino me decidiu dar

Uso o nosso anel como coroa real.

A vida primeiro encheu-me de carícias e logo de dor

Quis banhar-me em sol, para depois me enclausurar

Consegues ver estas cicatrizes a sarar

A dor vai diminuindo, amor

As paredes engrossam; vou-me sentindo apertado por cá.

Não consigo ver os raios da manhã

Mas não temas – o nosso amor hoje, sempre e amanhã

Ao tempo e a nós próprios sobreviverá

Segura apenas firmemente a minha mão

Através dos labirintos do aprisionamento

És o meu único consolo, o meu único medicamento,

O meu mundo, a minha casa, a minha paz até mais não.

Tradução: Lia Gajdušek para #FreeAllWords

-INGLÊS-

My love, eternal, until the end

Look: my wounds are healing already

My quiet one, who fate gifted to me

I’m wearing your ring like a diadem.

Life caressed me, then it beat me

Bathed me in sun, then threw me behind bars

And you can see these fading scars

The pain lessens, dear, gradually.

The walls grow thick; they’re pressing on me.

I cannot see the dawn’s new glow

But don’t be afraid – our love will, I know,

Survive the time and ourselves surely.

Just hold my hand firmly palm to palm

Through the labyrinths of incarceration

My only medicine, my sole consolation

My world, my home, my lasting calm.

Translation: John Farndon and Hanna Komar for  #FreeAllWords

# data[].attributes.body
-BELARUSSO-

Колькі будзе

Яна марыла пра свабоду
Удыхнуць яе поўнай груддзю
і лічыла: у дзень асалоды
пераможам, а колькі нам будзе?

Мо праз дзень, месяц ці дзевяць
перамогуць сумленныя людзі
ці праз год толькі іх дзеці
перамогуць, а колькі ім будзе?

ці праз шмат гадоў, пакаленняў
не такія як мы выйдуць супраць
каб падняцца павольна з каленяў
за свабоду, а колькі іх будзе?

-ESPANHOL-

Cuántos

Soñaba ella con la libertad,
respirar con el pecho lleno.
Y contaba: el día de la verdad,
venceremos, y, ¿cuántos tendremos?

En un día, en un mes, bien en cinco
vencerá el pueblo honesto y veraz.
O bien dentro de mucho, sus hijos
vencerán, pero, ¿cuántos tendrán?

Pasarán generaciones, siglos,
se pondrá en pie de nuevo y saldrá
otro pueblo, más fuerte y distinto
por la libertad. ¿Cuántos serán?

Traducción: Ángela Espinosa Ruiz para #FreeAllWords

-INGLÊS-

How will it be?
She dreamed a dream of liberty;

she dreamed she would one day breathe free.

And she believed that on that joyful day

we will win. How old will we be?

In a day, in a month or in nine months,

good honest people will win, maybe.

Or perhaps in years their children will

Finally win. How old will they be?

Or in many many years, a new generation

Unlike us will take to the streets

to slowly rise from their knees to claim

freedom. How many will there be?

Translated by John Farndon and Hanna Komar for #FreeAllWords

-ALEMÃO-

Wie viele

Sie träumte vom Glück der Freiheit,
wollte durchatmen tief, ohne Pein,
und dachte: am Tag der Glückseligkeit
– wie alt werden wir dann sein?

Die Redlichen werden gewinnen!
Schon morgen, einen Monat noch, neun?
Oder siegen dereinst ihre Kinder
– und wie alt werden die dann sein?

Oder werden, wenn wir nicht mehr leben,
sich irgendwann andre befrei’n,
werden, anders als wir, sich erheben
– und wie viele werden es sein?

Übersetzung: Christine Hengevoss für #FreeAllWords

# data[].attributes.headline
3 Bebi o teu leite envenenado como quem beija - RUS POR ESP ENG

# data[].attributes.subject
3 Bebi o teu leite envenenado como quem beija - RUS POR ESP ENG

# data[].attributes.body
-RUSSO-

Я пил твое отравленное молоко,

Заедал землёй, вперемешку с которой — прах,

Говорил “Спасибо”, и как бы ни был далеко —

Возвращался обратно — на риск и страх.

Страх подъезда с мигающей лампочкой, стука в дверь,

Полуночных гостей, вороха их бумаг,

Мягких лап на паркете — это крадётся зверь,

Это в комнату вместе с ним заползает мрак.

А во мраке колючие звёзды, в строю по пять.

Средь высоких снегов кружат и кружат, скользя.

Их нельзя ни остановить, ни обнять —

Впрочем, оно и к лучшему, что нельзя.

Может, к лучшему, что я прошёл насквозь

Свое время и место, фото в профиль-анфас.

Хорошо, что недолго мне освещать пришлось

Твою тёмную ночь блеском зеленых глаз.

А теперь расстаемся, любимая, наверняка.

Да клубится вовеки пыль за худой спиной!

Да лежит мой путь не к тебе, а от тебя, пока

Есть я и есть пространство передо мной.

-PORTUGUÊS-

Bebi o teu leite envenenado como quem beija

Acompanhado de terra, e cinza envolvida.

Eu disse „obrigada“ e embora do teu tipo eu não seja,

Voltei por minha conta e risco, destemida.

Arrisquei percorrer o corredor com luz a piscar em pulsação,

As badaladas da meia-noite e formulários em pilhas,

As patas suaves de um gato no parquet a pedir atenção,

O poder das trevas que numa sala se estendem às milhas.

E na escuridão, estrelas a cintilar,

Giram por entre as neves de grande altitude,

Não podem ser paradas nem apanhadas no ar,

E como tal são ainda hoje um guia, em plenitude.

Talvez não tenha sido mau, ter visto por completo

A minha hora e o meu lugar, de frente e de lado,

E não tenha tido muito tempo para explorar a escuridão em concreto,

Avistar a noite negra com estes olhos verdes e de brilho alado.

Mas, meu amor, está na hora de nos separarmos aqui,

Enquanto nuvens de pó se espalham atrás de mim!

O meu caminho leva-me para longe de ti,

Enquanto tenho vida e vejo à minha frente espaço, sem fim.

Tradução: Lia Gajdušek para #FreeAllWords

-ESPANHOL-

Yo me bebía tu leche y tu veneno,
Comiendo tierra y polvo entremezclados,
Daba las gracias y, aunque estuviera lejos,
Por mi cuenta y riesgo volvía a tu lado.

Miedo al portal, la luz parpadeante
A toques de medianoche a la puerta,
A oír las patas de una fiera inquieta
Por el parqué cuando la oscuridad entra.

Estrellas en fila, punzantes en la oscuridad.
Las altas nieves las arrastran, giran, se las llevan.
Y no se pueden ni detener, ni abrazar;
En realidad, es mejor que no se pueda.

Quizás sea mejor que yo haya pasado por alto
Mi lugar y mi hora, una foto de perfil y frente.
Quizá sea mejor que tu noche no haya iluminado
Mucho tiempo con el brillo de unos ojos verdes.

Y ahora nos separamos, amada, con seguridad.
¡Se arremolina el polvo eterno tras mi fina espalda!
Mi camino no va hacia ti: se aleja, y es más,
Existo yo y el espacio ante mi mirada.

Traducción: Ángela Espinosa Ruiz para #FreeAllWords

-INGLÊS-

I drank your toxic mother’s milk,

Accompanied by earth admixed with ash.

‘Thank you,’ I said and, though not really of your ilk,

Came back at my own risk, however rash.

To risk the hallway with its winking light,

The knock at midnight and the piles of forms,

Soft paws on parquet of a stalking cat,

The power of darkness entering a room.

And in the darkness, tingling stars in ranks of five,

Whirl amid high snows and slip and slide,

And can be neither stopped nor caught alive,

And so today remain a valid guide.

Perhaps it was not bad I fully saw

My time and place in profile and full-face,

and had not long its darkness to explore,

Black night with green and gleaming eyes to trace.

But let us part, my love, this time for good

As clouds of billowing dust behind me spread!

My path leads me away from you and should,

While I have life and see free space ahead.

Translation: Arch Tait for  #FreeAllWords

# data[].attributes.body
-BELARUSSO-

[Марыі Мартысевіч]:

Не скончыўся шлях, але скончыўся дзень:
дні йдуць у расход, шлях адвечны.
Мы перазімуем - і сокала цень
накрые надзейныя плечы.

А мора сармата ліецца праз край,
і хвалі яго залатыя.
Мы шмат праспявалі пра пекла і рай -
я ведаю, хто мы такія.

Снежань 2021

-PORTUGUÊS-

[a Maryja Martyssévitch]:

Não do caminho, mas do dia é o final:
os dias correm, é eterno, o caminho.
Passando o inverno, a sombra do falcão
cobrirá os ombros genuínos.

O mar do sármata superabunda,
são douradas, as suas ondas.
Do paraíso e inferno, cantamos muito
Eu sei o quê mesmo nós somos.

dezembro de 2021

Tradução: Volha Yermalayeva Franco