# data[].attributes.body
Betaalbaar wonen is belangrijk en willen we allemaal, maar de mensen die al hun spaargeld met stevige lening erbovenop in een woning hebben gestoken maakt het ook zenuwachtig.

Als overheid heb je een doel om betaalbare woningen aan te bieden (in elke campagnefolder een belangrijk item), maar als je daarmee de waarde van de bestaande woningen reduceert, zal je op veel weerstand stuiten van de mensen die aan de huidige astronomische prijzen hebben gekocht. Aangezien in de meeste steden en gemeenten de huizen bewoond zijn door de eigenaars is het moeilijk om grote stappen naar betaalbaarheid te zetten zonder minstens een deel van dat doelpubliek te schaden.

We moeten deze evolutie stoppen met constant stijgende prijzen, maar deze breuk zal een generatie geld kosten, het is gewoon af te wachten dewelke het gaat worden.

Voor mij zou een huis/appartement niet als investering aanzien mogen worden, maar door de enorme kosten met vaak 30% of zelfs meer van het inkomen kunnen vele mensen deze hoge kosten enkel plaatsen als ze hun huis gaan zien als een investering. Eens je in het systeem gezogen bent geraak je er dus moeilijk uit.

# data[].attributes.body
Vraag; " Hoe stoppen we de stijgende woningprijzen ? " Stijgende woningprijzen kan je niet tegenhouden omdat het eindproduct wonen/ woning het resultaat is van economische bestanddelen en componenten die allen samen de waarde van het eindproduct bepalen. De woningproductie gebeurt in een ondernemingsklimaat of anders gezegd via een bedrijf/vennootschap. De elementen die de waarde van het eindproduct bepalen zijn; de bouwkost (studie + materialen), de lonen, de financieringskost, de kosten van het bedrijf zelf (kantoren/ atelier / voertuigen / machines / enzovoort) + overheidskosten ( registratierechten, btw, aktekosten, taksen....), en dan heb je ook nog de winstverwachting. Al die componenten hebben een invloed op het eindproduct. Als de loonkost stijgt, dan wordt dat verrekend in het eindproduct, als de bouwmaterialen stijgen, dan wordt dat verrekend in het eindproduct. Met gevolg dat woningprijzen ( of het nu verkoop of verhuur is ) stijgen naar die evenredigheid. Er zijn 2 mogelijkheden om invloed op die prijsstijging te kunnen tegenhouden. a) u zorgt dat het eindproduct niet afhankelijk is van de zaken die noodzakelijk zijn om dat eindproduct te kunnen bekomen. Wil zeggen, er moet een ander verdienmodel zijn, die de kosten van het bouwen kan opvangen. En dat is in de praktijk "een fonds". Met de gerealiseerde meerwaarde van het fonds, bekostig je alle elementen die het eindproduct/woning bepalen, zodat het niet moet verrekend worden in het eindproduct/woning die gecreëerd wordt. En dit kan voor zowel als 'kopen/huren'. Dan is nu het vervolg belangrijk; 'hoe creër je een fonds' ? Dat is veel makkelijker dan mensen denken en wil ik gerust ook wel uitleggen maar dat zal ik in een ander topic doen, want dan beantwoordt het ook iemand anders in dit debat zijn vraag.

# data[].attributes.body
Betaalbaar wonen is een heel complexe omschrijving en niet zomaar makkelijk te bepalen wat 'betaalbaar ' is. Meerdere 'wetenschappelijke' definities worden ervoor gehanteerd. Ieder met zijn eigen insteek en kijk. Woningprijzen , of algemeen gezegd , de vastgoedmarkt is een zeer contradictorisch gegeven. Een product (woning) stijgt jaar na jaar in waarde, terwijl de kwaliteit van het product (woning) jaar na jaar daalt. De woningprijzen stijgen, door meerdere factoren. De grootste factor is, ondanks alle doemverhalen dat mensen/ jongeren , starters, alleenstaanden, enzovoort, de kopers het tot op de dag van vandaag nog steeds kunnen betalen. De woningen die steeds gebouwd worden, die gaan nog steeds vlotjes over de toonbank en worden nog steeds dagelijks met honderden gebouwd,verkocht/gekocht, gerenoveerd verkocht/ gekocht. Er zijn meerdere factoren die een woningprijs bepalen en daarvan wordt één factor nooit vermeld als men verwijst naar de bouwpromoteren en dat is het risicofactor en de tijdsfactor. Om het heel direkt te zeggen; Op 6 maanden tijd kan éénder welke woning en een éénder welk appartementsgebouw gezet/ gebouwd worden. Maar zonder problemen of uitzondering te zijn, kan het gerust minimum 6 jaar duren vooraleer de bouwvergunning er is. Ook die periode, die nooit in eender welk debat over betaalbaar wonen wordt vermeld, is wel één van de grootste factoren ivm de kostprijs van een woning, omdat die ook door de bouwpromoter moet betaald worden. Zij die in de vastgoedmarkt zitten hebben daarvoor de gekenden DCF formule. Moet ik hier vernoemen hoeveel personeel gedurende die 6 jaar ook moet blijven betaald worden ?

Als ik een groepsdebat voer of een bespreking houd over betaalbaar wonen, zijn er steeds 2 vragen die ik de groep laat beantwoorden. De eerste vraag; "wie van jullie heeft een eigen woning ? " Dan heb je steeds een groot aantal mensen die hun hand opsteken omdat ze idd eigenaar zijn van hun woning. En dan komt mijn tweede vraag aan die mensen die eigenaar zijn. Aan hoeveel zou jij je woning verhuren ? Toch raar dat de antwoorden van éénder welke groep steeds de huidige marktconforme huurprijs is. En dat is tussen de 700 en de 800 €/maand tot zelfs 1.000 €. En dan ga ik met de groep in debat om dan de waarde van de woning te gaan bepalen. Raar toch dat we dan steeds eindigen in buurt van de huidige marktprijzen..... Doe maar gerust eens de test bij uzelf en bvb uw eigen vriendenkring/ familiekring / werkkring.... En probeer dan maar eens de definitie van 'betaalbaar' in te vullen ....

# data[].attributes.body
Naast regularisatie van de bestaande koop- en huurmarkt, ook een haalbaar wettelijk kader voor alternatieve woonvormen. Wie een huis wilt delen zonder hierop fiscaal op afgestraft te worden moet door allerhande hoepels springen en hopen op veel goodwill, maar een promotor die een appartementsgebouw zet kan daar gemakkelijk de nodige aparte domicilieadressen per appartement op krijgen. Waarom is een pandjeshuis voor mensen met elk hun eigen (in geval van studio's vaak erg miniem) keukentje en badkamertje voor de overheid geen probleem, maar is het o zo moeilijk om met een paar aparte eenheden een fatsoenlijke keuken en badkamer te delen zonder als samenwonenden met elkaar te worden aanzien? Legitimering van alternatieve woonvormen zou zorgen voor concurrentie en dus prijsdrukking op de klassieke woningmarkt (huur/koop).

# data[].attributes.body
De vrije markt is niet vrij als de immo-wereld onder één hoedje speelt en de prijzen waar ze zelf hun percent op verdienen bepalen.

Zoals vroeger met brood en andere producten moet er misschien een regularisatie komen op woningen, met objectieve maatstaven waarin de waarde van een woning bepaald wordt op basis van de grootte, staat, comfort, ligging... en deze waarde ook niet harder kan stijgen dan de inflatie.

Er bestaat al een systeem van boetes voor kopers die een huis onder de prijs kopen (tot zo ver de 'vrije markt'), dat moet misschien uitgebreid worden met boetes voor verkopers die boven de prijs verkopen.

Idem trouwens met huur: objectieve prijsbepaling, gelinkt aan de inflatie, en voor de verhuurders faire maar voldoende belasting op het inkomen dat ze eruit putten net zoals iemand die gaat werken of iemand die goederen/diensten verkoopt.

# data[].attributes.body
Deze reactie hebben we ontvangen per mail:

"We beleven het einde van een tijdperk waarin we overschakelen van het paradigma van de vrijemarkteconomie naar dat van het RUIMTESCHIP AARDE.

Zo kunnen we heel de wereld zien als een ruimteschip dat ons door de Heer werd ter beschikking gesteld waar we samen onder weg zijn voor een eeuwige reis door het heelal en de mensen thuis zijn gekomen aan boord van dit ruimteschip sedert we daar van aan boord zijn gegaan met de COVID19 pandemie en ons daar enkel nog bewust van moeten worden om het vuur van de oorlog te kunnen doven als we mensen willen zijn en geen dominante mannetjes die het enkel voor het zeggen willen hebben met chimpansee politiek die we ons niet meer kunnen permitteren nu we bezig zijn te beseffen dat geld slechts een illusie van rijkdom geeft en met de revolutie van LIEFDE die begonnen is en waar onze paus Franciscus voor bidt we veel meer de nadruk moeten leggen op LIEFDE, SCHOONHEID en CONTEMPLATIE  als we een toekomst in deze wereld willen hebben zoals we lezen in "THE ENTCHANTMENTS OF MAMMON".

Zo worden we allemaal lid van de bemanning van dit ruimteschip wat neerkomt op de realisatie van de droom van de mensheid en we moeten vermijden af te glijden in een dictatuur van het geld waar we niet willen beseffen dat betalen slechts een ritueel van het kapitalisme kan zijn dat we via de administratie regelen waar we een idee krijgen van de complexiteit van deze administratie waarvan de regels allemaal moeten vervangen worden door een verfijning van de SHARIA die het ROMEINSE RECHT dient te vervangen voor de 21e eeuw en ik graag STAR SHIP LAW noem waar we bemanningsleden worden van ons STAR SHIP EARTH ook in formele zin dank zij de NAVO en de globalisatie waar we in BELGIË pioniers zijn geworden van de bemande ruimtevaart voor iedereen dank zij onze sociale zekerheid en de toepassing van het INTERNET waar we creatiever moeten leren mee omgaan."

# data[].attributes.body
Op zich mogen de uren die je erin investeerde wel vergoed worden, maar hoe hou je de balans in die meerwaarde?

Het verhaal illustreert perfect de perceptie die menig Vlaming heeft: het is een goede investering. Helaas schakel je hiermee alle toekomstige generaties uit. Lijkt me niet het beste plan ...

# data[].attributes.body
Door samen onze grond en woningen te bouwen en te beheren via een coöperatieve vennootschap. Zo wordt de missie niet om geld te verdienen via woningen, maar om via woningen een duurzamere en socialere maatschappij te creëren.

# data[].attributes.body
Ik stel me de vraag waarom iedereen perse een eigen woning wilt. En dan ook nog eens eentje die in orde staat. Wat is er fout met huren of met zelf verbouwen en de handen uit de mouwen steken. Start met een klein appartement dat gerenoveerd moet worden, verbouw dat langzaam, verkoop na 5 jaar met winst en zoek iets groters. Ik heb gehuurd en gespaard tot ik 29 jaar was, een klein arbeidershuisje gekocht, grotendeels zelf verbouwd en verkocht met winst. Dat nog eens gedaan met een groter huis. Ja, alle weekends en bijna alle vrije dagen zaten erin, ik heb leren plamuren, vloeren leggen, tegelen, zelfs

metselen (enorm veel respect voor metsers sindsdien). Je moet er natuurlijk wel wat voor over hebben.

# data[].attributes.body
Ik ben niet zozeer bezorgd over mijn eigen (klein)kinderen, wel over de mensen voor wie wonen nu al onbetaalbaar is. Er is een gigantische nood aan kwalitatieve betaalbare woningen en door het tijdelijk maken van sociale huisvesting gaat die nood alleen maar nog sneller veel groter worden.

Een betere regulatie van de woonmarkt, ook de private, lijkt me de enige manier om op korte termijn een verschil te kunnen maken. Coöperatieve en zogenaamde 'alternatieve' woonvormen faciliteren, huurprijzen plafonneren op wijkniveau en inkomensafhankelijk maken (eventueel met bijpas tot een 'billijke' huur door de overheid voor de verhuurder), sociale huisvesting uitbreiden, ... Er moeten dringend meer doortastende maatregelen genomen worden.

# data[].attributes.body
De stijgende woningprijzen zijn niet te stoppen. Dit is eigen aan ons huidig geldsysteem, dat op schuld gebaseerd is. De collectieve schuld moet blijven stijgen om de historische af te betalen, dit tot het niet meer gaat. Wanneer men schuld aangaat bij een financiële instelling, wordt er nieuw geld ex nihillo gecreëerd. (Google search geldschepping voor meer context). Huizenprijzen, goederen en diensten stijgen an sich niet in waarde, maar de eenheid waarin hun waarde wordt uitgedrukt, daalt in waarde doordat deze eenheid minder schaars wordt. Dit was ooit anders: Onder de goudstandaard (tot 1971) hadden we een geldsysteem gebaseerd op een zeer schaars goed en waren huizenprijzen relatief (cyclisch) stabiel voor meer dan 300 jaar. Als men bvb de historische huizenprijzen bekijkt (1600-nu), ziet men duidelijk wanneer we van een deflatoir systeem overgegaan zijn op een inflatoir systeem. Want doordat ons geld- nu inflatoir is, kunnen we er niet in sparen voor de lange termijn en steken we het liever in schaarsere zaken zoals vastgoed, goud en aandelen, waardoor deze in waarde stijgen. Huizen worden momenteel dus gebruikt als spaarinstrument, in plaats van louter hun technische functie als onderdak. Om op de stelling te antwoorden: We kunnen de stijgende woningprijzen stoppen door weer over te schakelen naar een geldsysteem gebaseerd op schaars geld, in plaats van geld dat slechts waarde heeft doordat een overheid zegt dat het waarde heeft (fiat geld). Change the money, change the world.

# data[].attributes.body
Als ik zie welke schandalig hoge prijzen de generatie van (groot)ouders durven vragen voor hun verouderde en afgeleefde woning met nog veel kosten voor de boeg, dan moeten ze ook niet komen klagen dat hun (klein)kinderen nooit een eigen woning zullen kunnen betalen. De jonge generaties zijn aldus slachtoffer van de egoïstische en hebzuchtige mentaliteit van hun eigen voorouders, wellicht een zeer storende waarheid voor deze laatsten.

# data[].attributes.body
Ten eerste zullen de absolute woningprijzen hopelijk altijd stijgen. Want er zal hopelijk steeds een lichte inflatie zijn die iedereen aanmoedigt om te blijven investeren en innoveren, en dus de economie te doen groeien.

Ten tweede is het natuurlijk belangrijk dat die woningprijzen wel in de perken blijven of anders gezegd: dat de relatieve woningprijzen dalen. Dat het percentage van het inkomen dat naar wonen gaat, lager kan.

Ik zie enkele manieren om die relatieve woningprijzen te laten dalen:

(1) Meer samen bouwen, minder elk op zijn eigen eiland. Dit zorgt voor schaalvoordelen, en ook gewoon efficiëntere steden. Samen kan via de overheid, een coöperatie of ook gewoon vastgoedontwikkelaars. Natuurlijk ben ik grotere fan van coöperaties die het vastgoed democratisch beheren. In het buitenland zie je dan ook dat de woonkost bij coöperaties beduidend lager is.

(2) Niet bang zijn van hoog bouwen. We willen allemaal ons huisje en ons tuintje, maar dat is verschrikkelijk in-efficient. Tevens is er ook een grote meerkost voor de maatschappij: straten, elektriciteit, gas, water, riolering,...daarvan moet er allemaal meer gebouwd en onderhouden worden. En wie betaald dat? Jazeker, wij allemaal.

# data[].attributes.body
Vraag is wat bedoeld wordt met een 'eigen woning'? Als dat klassiek wordt opgevat als huisje met grond en tuintje, dan ben ik van mening dat de stelling zelfs MOET kloppen. We kunnen het principe niet meer aanhouden om te blijven morsen met ruimte en de schaarse grond. Als de toekomstige generaties bereid zijn om de ruimte te delen, al dan niet onder 'dwang' van de lokale overheid, dan denk ik dat we onze kinderen nog veel kunnen bieden...

# data[].attributes.body
Ik woon in een van de duurste steden waar ik geen woning kan kopen vanwege de vastgoedbedrijven. Daardoor is België, en vooral de stad Leuven, materialistisch en onbetaalbaar geworden.

België moet dit probleem oplossen, anders blijven er nieuwe huizen zonder bewoners omdat mensen het geld niet hebben om erin te wonen.

# data[].attributes.body
Als je een eigen woning/grond bezit en wilt verkopen, dan willen eigenaars daar het meest profijt uit halen. De trend is zelfs dat geïnteresseerde kopers al meteen boven de vraagprijs (en vaak tegen mekaar op) beginnen bieden. Ik wil maar zeggen, als we willen dat onze kleinkinderen ooit een woning kunnen betalen, dan zullen we in eigen boezem moeten kijken. Concreet voorbeeld: je stelt een verkoopsprijs in, die volgens jou een eerlijke prijs is voor je woning, waarom dan een hoger bod aannemen? 'Ja ja, maar das het systeem van de vrije markt, je zou naïef zijn om het niet aan te nemen' hoor je dan vaak. Wel laat ons daar eens bij stil staan. Want op deze manier houden we het systeem zelf mee in stand.

# data[].attributes.body
Wonen doen we helaas (of gelukkig) tijdelijk, dus waarom hoor je die woning te bezitten? Trouwens, woningbezit is niet zaligmakend, zeker gezien de staat van die woningen. Recente cijfers maken gewag van minstens de helft van de woningen die niet conform zijn aan de normen van 2030. Bovendien maakt het mensen honkvast, terwijl we altijd in beweging zijn. En wat met een wooncarrière? Het idee om een woning te moeten hebben, is zeer irrationeel, in bijzonder in een tijd waarin we evolueren naar gebruik boven bezit. Onze verhouding tot wonen is op zijn minst schizofreen: vol sentiment en toch hopen aan de kassa te passeren (omdat het zogezegd een goede investering is).

# data[].attributes.body
Misschien is een ‘eigen’ woning passé. Wonen is een recht. Daarom zou het goed zijn dat de steden en gemeenten investeren in woningen. Zo dat iedereen een gepaste woning huurt van de gemeente

# data[].attributes.body
Voor meer info over deze campagne en meer stellingen, ga naar https://grondstoftotnadenken.be