# data[].attributes.headline
วิวัฒนาการของดนตรีไทย

# data[].attributes.subject
วิวัฒนาการของดนตรีไทย

# data[].attributes.body
สมัยอยุธยาดนตรีมีการพัฒนาในหลายๆด้าน ทั้งนี้ เพราะเยุธยาเป็นราชธานียาวนานถึง 417 ปี จึงมีการติดต่อสัมพันธ์กับชาติต่างๆ หลายชาติ
โดยผ่านทางการเมือง การค้า และการแลกเปลี่ยนทางวัฒนธรรม เชื่อกันว่าในสมัยอยุธยา ดนตรีไทยน่าจะมีความเจริญมาก ทำให้ประชาชนนิยมเล่นดนตรีกันมากมาย แม้แต่ในเขตพระราชฐาน จนกระทั่งในสมัยสมเด็จพระบรมไตรโลกนาถ (พ.ศ.1991-2031) ต้องมีกฎมณเฑียรบาล กำหนดว่า “ห้ามร้องเพลงเรือ เป่าขลุ่ย เป่าปี่ สีซอ ดีดกระจับปี่ ดีดจระเข้ ตีโทน ทับ ในเขตพระราชฐาน”
เครื่องดนตรีสมัยอยุธยาบางชนิดรับช่วงมาจากสมัยสุโขทัย แต่ได้มีการพัฒนาในการคิดสร้างเครื่องดนตรีขึ้นมาอีกหลายชิ้นจนทำให้เครื่องดนตรีในสมัยนี้มีครบเกือบทุกประเภท เช่น กระจับปี่ จระเข้(พัฒนามาจากเครื่องดนตรีของมอญ) พิณน้ำตา ซอสามสาย ซออู้ ซอด้วง ขลุ่ย กรับคู่ กรับเสภา ระนาดเอก ฆ้องวงใหญ่ ฆ้องชัย ฆ้องโหม่ง ฉิ่ง ฉาบ ตะโพน โทน รำมะนา กลองทัด กลองตุ๊ก ปี่ใน ปี่กลาง แตรงอน แตรสังข์ เป็นต้น

# data[].attributes.headline
คีตกวีที่สำคัญ

# data[].attributes.subject
คีตกวีที่สำคัญ

# data[].attributes.headline
บทเพลงที่สำคัญ

# data[].attributes.subject
บทเพลงที่สำคัญ

# data[].attributes.body
1.เพลงมโหรี
2.เพลงปี่พาทย์
3.เพลงภาษา

# data[].attributes.attachment_link.title
บรรเลงเพลงไทยเดิม ปี่พาทย์วงใหญ่

# data[].attributes.headline
วิวัฒนาการของดนตรีไทย

# data[].attributes.subject
วิวัฒนาการของดนตรีไทย

# data[].attributes.body
สมัยสุโขทัยนับเป็นสมัยเริ่มต้นที่คนไทยรวมตัวกันอย่างสมบูรณ์ แทนที่จะเป็นเพียงอาณาจักรที่มีเขตอิทธิพลอย่างจำกัดดังแต่ก่อน เรื่องราวสมัยสุโขทัยมีความชัดเจนมากยิ่งขึ้น เมื่อพ่อขุนรามรำแหงได้ประดิษฐ์อักษรไทยและจารึกเรื่องราวต่างๆ ลงในหลักศิลาจารึกและจากศิลาจารึกนี้เอทำให้คนรุ่นหลังทราบว่าสมัยสุโขทัยเป็นยุคสมัยหนึ่งที่มีความเจริญก้าวหน้าทางสังคม เศรษฐกิจ การเมือง การทหาร ภาษา และศิลปวัฒนธรรม ชาวเมืองมีเครื่องเล่นสร้างความบันเทิง และมีอีสระเสรีที่จะแสดงออกในเรื่องราวของบทเพลงและดนตรี เพลงและเรื่องราวของดนตรีบางส่วนจึงปรากฏอยู่บนหลักศิลาจารึก เข่น ข้อความที่ว่า “เสียงพาทย์ เสียงพิณ เสียงเลื่อน เสียงขับ” แสดงให้เห็นว่าในสมัยสุโขทัยม่การนำดนตรีมาใช้ในกิจกรรมต่างๆ ทั้งในราชสำนักและประเภณีของราษฎร

เครื่องดนตรีที่ปรากฏหลักฐานว่ามีการใช้กันในสมัยสุโขทัย เช่น บัณเฑาะห์ สังข์ แตรงอน(กาหล) แตรเขาควาย(พิสเนญชัย) พิณเพี๊ยะ หรือเบี๊ยะพวง กรับคู่ มโหระทึก ฆ้อง กลอง กังสดาล ฉิ่ง ฉาบ เป็นต้น เพลงไทยที่ปรากฏขึ้นในสมัยนี้ได้แก่ เพลงเทพทอง หรือเรียกอีกอย่างหนึ่งว่า “เพลงสุโขทัย”

# data[].attributes.headline
คีตกวีที่สำคัญ

# data[].attributes.subject
คีตกวีที่สำคัญ

# data[].attributes.headline
บทเพลงที่สำคัญ

# data[].attributes.subject
บทเพลงที่สำคัญ

# data[].attributes.body
เพลงเทพทองหรือเพลงสุโขทัย

# data[].attributes.headline
วิวัฒนาการของดนตรีไทย

# data[].attributes.subject
วิวัฒนาการของดนตรีไทย

# data[].attributes.body
มีวงดนตรี 3 ประเภท เช่นเดียวกับสมัยอยุธยา คือ วงปี่พาทย์ วงมโหรี และวงเครื่องสาย แต่มีเครื่องดนตรรของชาติต่างๆ เข้ามาในประเทศไทยหลสยชนิด ดังปรากฎในหมายกำหนดการของพระมหากษัตริย์ในสมัยนั้นว่า “ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้พิณพาทย์ไทย พิณพาทย์รามัญ มโหรีไทย ฝรั่ง มโหรีญวณ เขมร ผลัดเปลี่ยนกันสมโภส 2 เดือนกับ 12 วัน” ในงานสมโภชพระแก้วมรกตเป็นต้น

เนื่องจากในสมัยนี้เป็นช่วงระยะเวลาอันสั้นเพียงแค่15ปี และประกอบกันเป็นสมัยแห่งการก่อร่างสร้างเมือง และการป้องกันประเทศเสียโดยมาก วงดนตรีไทยในสมัยนี้จึงไม่ปรากฏหลักฐานไว้ว่า ได้มีการพัฒนาเปลี่ยนแปลงขึ้น สันนิษฐานว่ายังคงเป็นสัญลักษณ์และรูปแบบของ ดนตรีไทย ในสมัยกรุงศรีอยุธยานั่นเอง

# data[].attributes.headline
คีตกวีที่สำคัญ

# data[].attributes.subject
คีตกวีที่สำคัญ

# data[].attributes.headline
บทเพลงที่สำคัญ

# data[].attributes.subject
บทเพลงที่สำคัญ

# data[].attributes.attachment_link.title
ดนตรีไทยสมัยกรุงธนบุรี

# data[].attributes.headline
บทเพลงที่สำคัญ

# data[].attributes.subject
บทเพลงที่สำคัญ

# data[].attributes.attachment_link.title
ดนตรีไทยสมัยกรุงธนบุรี

# data[].attributes.headline
วิวัฒนาการของดนตรีไทย

# data[].attributes.subject
วิวัฒนาการของดนตรีไทย

# data[].attributes.body
ในสมัยนี้ เมื่อบ้านเมืองได้พ้นจากภาวะศึกสงครามและได้มีการก่อสร้างเมือง ให้มั่นคงเป็นปึกแผ่น เกิดความสงบร่มเย็น โดยทั่วไปแล้ว ศิลปวัฒนธรรมของชาติ ก็ได้รับการฟื้นฟูทะนุบำรุง และส่งเสริมให้เจริญรุ่งเรืองขึ้น โดยเฉพาะทางดเานดนตรีไทย ในสมัยนี้พัฒนาเปลี่ยนแปลงเจริญขึ้นไปตามลำดับ ดังต่อไปนี้ คือ
สมัยรัชกาลที่ 1 ดนตรีไทยในสมัยนี้ส่วนใหญ่ ยังคงมีลักษณะและรูปแบบตามที่มี มาตั้งแต่สมัยกรุงศรีอยุธยาที่พัฒนาขึ้นบ้างในสมัยนี้ก็คือ การเพิ่มกลองทัดขึ้นอีก 1 ลูก ในวงปี่พาทย์ ซึ่งแต่เดิมมา มีแค่ 1 ลูก พอมาถึงร.1 วงปี่พาทย์ มีกลองทัด 2 ลูก เสียงสูง(ตัวผู้) ลูกหนึ่ง และการใช้กลองทัด (ตัวเมีย) ลูกหนึ่งและการใช้กลองทัด 2 ลูก ในวงปี่พาทย์ก็เป็นนิยมกันมา จนกระทั่งปัจจุบันนี้
สมัยรัชกาลที่ 2 อาจกล่าวว่าในสมัยนี้ เป็นยุคทองของดนตรีไทยยุคหนึ่งทั้งนี้เพราะ องค์พระมหากษัตริย์ ทรงสนพระทัยดนตรีเป็นอย่างยิ่ง พระองค์ทรงปรีชาสามารถในทางดนตรีไทย ถึงขนาดที่ทรงดนตรีไทย คือ ซอสามสาย ได้ มีซอคู่พระหัตถ์ชื่อว่า “ซอสายฟ้าฟาด” ทั้งพระองค์ได้พระราชนิพนธ์เพลงไทยขึ้นเพลงหนึ่งเป็นเพลงที่ไพเราะ และอมตะ มาจนบัดนี้นั่นคือเพลง “บุหลันลอยเลื่อน”
การพัฒนาเปลี่ยนแปลงของดนตรีไทยในสมัยนี้ก็คือได้มีการนำวงปี่พาทย์มาบรรเลงประกอบการขับเสภาเป็นครั้งแรก นอกจากนี้ ยังมีกลองชนิดหนึ่งเกิดขึ้นโดยดัดแปลงมาจาก “เปิงมาง” ของมอญ ต่อมาเรียกกลองชนิดนี้ว่า “สองหน้า” ใช้ตีกำกับจังหวะแทนเสียงตะโพนในวงปี่พาทย์ ประกอบการขับเสภา เนื่องจากเห็นว่าตะโพนดังเกินไป จนกระทั่งกลบเสียงขับ กลองสองหน้านี้ปัจจุบันนิยมใช้ตีกำกับจังหวะหน้าทับ ในวงปี่พาทย์ไม้แข็ง

# data[].attributes.headline
คีตกวีที่สำคัญ

# data[].attributes.subject
คีตกวีที่สำคัญ

# data[].attributes.body
พระประดิษฐ์ไพเราะ (ครูมีแขก)
หลวงประดิษฐ์ไพเราะ (ศร ศิลปบรรเลง)

# data[].attributes.headline
บทเพลงที่สำคัญ

# data[].attributes.subject
บทเพลงที่สำคัญ

# data[].attributes.body
1.เพลงเถา
2.เดลงลาวดวงเดือน
3.เพลงบุหลันลอยเลื่อน 2 ชั้น

# data[].attributes.attachment_link.title
ลาวดวงเดือน - ร้อง