# data[].attributes.body
- Sự thành lập Vương Triều Mô-gôn

+  Thế kỉ XV, Vương triều Hồi giáo Đê-li bắt đầu suy yếu, một số bộ phận dân Trung Á cũng theo Hồi giáo nhưng tự nhận là dòng dõi Mông Cổ, tấn công Ấn Độ, lập ra Vương triều Mô-gôn

+ Vương triều Mô-gôn là thời kỳ cuối cùng của chế độ phong kiến Ấn Độ nhưng các vị vua thời kỳ đầu đã ra sức củng cố vương triều theo hướng “Ấn Độ hóa” và xây dựng đất nước. Đến thời vua A-cơ-ba đã đạt được bước phát triển mới.

+ Vua A-cơ-ba (1556-1707) tài giỏi đã xây dựng một chính quyền mạnh mẽ, xây dựng khối hòa hợp dân tộc, khôi phục kinh tế, phát triển văn hóa Ấn Độ.

Akbar Đại Đế

- Những chính sách tích cực của vua A-cơ-ba:

+ Xây dựng một chính quyền mạnh mẽ, dựa trên sự liên kết tầng lớp quý tộc, không phân biệt nguồn gốc

+ Xây dựng khối hòa hợp dân tộc trên cơ sở hạn chế sự phân biệt sắc tộc và tôn giáo.

+ Tiến hành đo đạc lại ruộng đất và định ra mức thuế mới hợp lý.

+ Khuyến khích và hỗ trợ các hoạt động sáng tạo văn hóa, nghệ thuật.

=> Kết quả: xã hội Ấn Độ ổn định, kinh tế phát triển, văn hoá có nhiều thành tựu mới, đất nước thịnh vượng

- Sự suy thoái của Vương triều Mô-gôn

+ Tuy nhiên đến thời con cháu của ông là Gia-han-ghi-a và Sa Gia-han đã lạm dụng quyền lực, công quỹ và sức lao động của người dân làm cho sự đối kháng của nhân dân gia tăng. Tình trạng chia rẽ và khủng hoảng xuất hiện trở lại.

+ Ao-reng-dép là ông vua cuối cùng của Vương triều Mô-gôn và phải đối diện với sự xâm lược của thực dân Anh.

- Vị trí của Vương triều Mô-gôn trong lịch sử Ấn Độ:

+ Vương triều Mô-gôn (1526 - 1707) là thời kỳ cuối cùng của chế độ phong kiến Ấn Độ.

+ Vương triều Mô-gôn cũng có vị trí nhất định trong lịch sử Ấn Độ, nhất là giai đoạn của vua A-cơ-ba trị vì. Ông đã thi hành một số chính sách tích cực làm cho xã hội Ấn Độ ổn định, kinh tế phát triển, văn hoá có nhiều thành tựu mới.

+ Nhiều công trình kiến trúc đã trở thành di sản văn hoá của nhân loại như lăng Ta-giơ Ma-han, lâu đài Thành đỏ.

# data[].attributes.body
Nội dung của Rig Veda: là một tập hợp của các bài thơ thánh ca Ấn Độ cổ đại tiếng Phạn. Nó là một trong bốn bản kinh thánh kinh điển của Ấn Độ giáo được biết đến với tên kinh Veda. Rigveda là một tập hợp 1.028 bài thánh ca và 10.600 câu thơ, đóng thành mười cuốn sách (Mandalas).  Các bài thánh ca này tôn vinh các vị thần Rigvedic. (Indra, Agni, Soma,..)

# data[].attributes.body
Là sự kết hợp giữa phong cách Hồi giáo, Ba Tư và Ấn Độ

Các hình ảnh thường thấy là những đám mây cuồn cuộc, thiên thần có cánh, cảnh chiến đấu, cây cối, chim chóc, động vật

# data[].attributes.body
Thế kỉ IV TCN, Kautalya biên soạn Arthasastra (Triết lý chính trị). Đây có lẽ cũng là lúc các Purana (thoại), Sastra (luận), Sutra (quy tắc) xuất hiện. Arthashastra gồm có 15 phần, hay là quyển, tất cả cộng lại là 150 chương đề cập tới 180 vấn đề.

Quyển 1 nói về việc giáo dục Hoàng Tử.

Quyển 2 nói đến các vị thanh tra Adhyaksa của quốc vương và chức vụ của họ.

Quyển 3 đề cập đến dân luật Dharmasthiya, gồm có những mục như là cheo cưới, quyền nối ngôi,việc mua bán ,bồi thường nợ nần,tồn kho tư sản và những vấn đề liên quan đến các nô lệ.

Quyển 4 có nhan đề là Kantakasodhana (loại trừ gai góc), nói về những cách thức canh chừng những phần tử nguy hại cho quốc gia.

Quyển 5 có tựa đề là Yoga, nói về những thủ đoạn nhà vua phải dùng hoặc để bí mật thủ tiêu các kẻ phản quốc hay những thù địch, hoặc để tăng thâu cho ngân quỹ quốc gia trong thời khủng hoảng, vấn đề luơng bổng công chức Quyển 6 là quyển bàn về chính trị theo nghĩa hẹp

Quyển 7 tiếp nối quyển 6,bàn về 6 phương pháp chính trị

Quyển 8 nói về các tính xấu của nhà vua và các tệ đoan có thể tai hại cho quốc gia.

Quyển 9 bàn về việc chuẩn bị một chiến dịch quân sự.

Quyển 10 nói về việc thi hành chiến dịch nói trên.

Quyển 11 nói về thái độ với các phe nhóm

Quyển 12 (abaliyasa) nói về cách thức giúp cho một ông vua yếu thế có thể thắng được đối thủ nhờ phương pháp gián điệp hoặc những thủ đoạn khác

Quyển 13 cũng giống như quyển 12 ,nói về những phương pháp để đạt được sức mạnh (Durgalambha)

Quyển 14 nói về những độc dược cũng như những phương pháp ma thuật, mà các gián điệp phải dùng để tiêu diệt hoặc làm cho thù địch trở thành bất lực

Quyển 15 là một thứ mục lục

# data[].attributes.body
Những vật thu nhỏ được vẽ tay một cách thủ công đẹp mắt với kích thước nhỏ xíu.

Chúng được thể hiện trên các chất liệu dễ hư hỏng như giấy, vải…

# data[].attributes.body
1.Nguyễn Hoàng Minh Thư
2.Nguyễn Ngọc Tuyết Trinh
3.Nguyễn Cao Thông
4.Trần Gia Hân
5.Trần Hồng Quân
6.Triệu Nguyễn Bảo Kim

# data[].attributes.attachment_caption
Lược đồ các quốc gia đầu tiên Ấn Độ thời cổ đại

# data[].attributes.body
Vua Gúp-ta lập vương quốc với vai trò: tổ chức chống xâm lược từ Trung Á, thống nhất Bắc Ấn, chiếm cao ng Đê-can → chiếm Trung Ấn
Vương triều gồm 9 đời vua (hơn 150 năm: 319-467)
Sự định hình và PT văn hoá Ấn Độ

Phật giáo

Bắc Ấn: (tp Ka-pi-la-va-xtu ) nhà hiền triết Sít-đắc-ta → Thích Ca Mâu Ni (Sa-ky-a Mu-ni)

làm chùa hang (đục đẽo hang đá thành chùa) + tượng Phật

Hindu giáo

bắt nguồn từ tín ngưỡng cổ xưa của ng Ấn, thờ nhiều thần : bộ ba Brama -thần sáng tạo thế giới; siva- thần huỷ diệt; visnu- thần bảo hộ; indra- thần sấm sét

xây đền đá hình chóp núi nơi ngự của thần thánh + tạc tượng, đúc đồng tượng

Từ TK 7, tách thành 6 nước (nổi bật là Pa-la ở Đông bắc và Pa-la-va ở Nam)

→ VH truyền thống PT trên toàn lãnh thổ và truyền ra ngoài

# data[].attributes.body
Ban đầu, phụ nữ vẽ những bức tranh trên tường ngôi nhà của mình, minh họa cho các suy nghĩ, ước mơ, mong muốn và hy vọng của họ. Dần dần, những bức họa đã trở thành một phần của các lễ hội và sự kiện đặc biệt như hôn nhân, lễ đặt tên.

Được thể hiện qua các dạng thức hình học

# data[].attributes.body
Những văn liệu được ghi chép sớm nhất là Rig Veda, gồm 108 bài tụng, khoảng thế kỉ 7 TCN, đến các bộ Veda khác (Samaveda, Yajurveda, Arthasaveda).

1. Rig Veda: thi tụng cái biết, bao gồm gần mười quyển, với 1028 tụng ca mà bài cổ nhất có từ thế kỷ 15 trước Công nguyên và những bài gần nhất cũng khoảng thế kỷ thứ 10 trước Công nguyên. Những vị thần được ca tụng nhiều nhất là Indra, Varuna và Agni.

2. Sama Veda: ca vịnh thần chú, gồm 585 khổ thơ, tương ứng với các giai điệu được dùng trong những tụng ca hiến tế.

3. Yayur Veda: là một chuỗi các công thức hàm chứa những nghi lễ khác nhau (nghi lễ dâng trăng tròn, trăng mới, nghi lễ dâng các vong nhân, dâng thần lửa, dâng bốn mùa..)

4. Atharva Veda: triển khai ý nghĩa ba bộ kinh kia - gồm các bài thuyết giáo, có nội dung thiết thực và triết học. Các bài thuyết giáo chứa đựng thông điệp tâm linh căn bản của Ấn Độ giáo. Atharva Véda được lấy tên từ các vị tư tế xưa chuyên lo việc cúng thần lửa, gọi là các Atharvan, gồm những câu phù chú ma thuật và những phù chú trừ ma yểm quỷ.

# data[].attributes.attachment_caption
Thành Đỏ, hay Pháo đài Đỏ (The Red Fort hay Lal Quila) tại thủ đô New Delhi là biểu tượng của quyền lực tối cao của Ấn Độ, nơi nguyên thủ quốc gia đọc diễn văn,

# data[].attributes.body
Vương triều Gúp-ta sau

# data[].attributes.headline
3.Giai đoạn thứ nhất các vương quốc cổ ở Đông Nam Á + Giai đoạn thứ hai các quốc gia phong kiến Đông Nam Á

# data[].attributes.subject
3.Giai đoạn thứ nhất các vương quốc cổ ở Đông Nam Á + Giai đoạn thứ hai các quốc gia phong kiến Đông Nam Á

# data[].attributes.body
Giai đoạn I:

Các vương quốc cổ ở ĐNÁ

+ Điều kiện hình thành : sự xuất hiện kĩ thuật luyện kim ; sự phát triển của nông nghiệp trồng lúa nước ; ảnh hưởng của văn hoá Ấn Độ và Trung Hoa.

Tam-bra-lin-ga

Tambralinga là một vương quốc Ấn Độ hóa nằm trên bán đảo Mã Lai, tồn tại ít nhất từ ​​thế kỷ 10 đến thế kỷ 13. Nó nằm dưới ảnh hưởng của Srivijaya một thời gian, nhưng sau đó trở nên độc lập khỏi nó. Tên này đã bị lãng quên cho đến khi các học giả công nhận Tambralinga là Nakhon Si Thammarat (Nagara Sri Dharmaraja). Trong tiếng Phạn và tiếng Prakrit, tām ra có nghĩa là "đồng", "màu đồng" hoặc "màu đỏ" và linga có nghĩa là "biểu tượng" hoặc "sự sáng tạo", thường đại diện cho năng lượng thần thánh của Shiva.  Vào thời đỉnh cao vào giữa thế kỷ 13, dưới thời vua Chandrabhanu, Tambralinga đã độc lập, tập hợp lại và củng cố quyền lực của mình và thậm chí xâm lược Sri Lanka. Đến cuối thế kỷ 13, Tambralinga được ghi trong lịch sử Xiêm với tên gọi Nakhon Si Thammarat, dưới quyền thống trị của Vương quốc Tai Sukhothai.

# data[].attributes.body
Vị trí vương triều Delhi

# data[].attributes.body
Giai đoạn II

- Sự hình thành :

+ Khái niệm "quốc gia phong kiến dân tộc" : lấy một bộ tộc đông và phát triển nhất làm nòng cốt.

+ Thời gian hình thành : thế kỉ VII đến thế kỉ X.

+ 1 số quốc gia tiêu biểu:
Cam-pu-chia của người Khơ-me (802-1431):

Diện tích: 1 triệu km vuông

Các tôn giáo chính thức của đế chế này là: Ấn Độ giáo, Phật giáo Đại thừa cho đến khi Phật giáo Nam truyền chiếm ưu thế sau khi được du nhập từ Sri Lanka vào thế kỷ 13.

Thủ đô: Angkor

+ Ăng co
+ Vương quốc Campuchia
+ Vương quốc Lào

# data[].attributes.body
1. Vương triều hồi giáo Đê-li

1055: người Thổ đánh chiếm Bát-đa và lập 1 vương quốc hồi giáo ở tây bắc Ấn + ng Trung Á chiếm tiểu Ấn và lập vương quốc Hồi giáo ấn độ (Đê-li)

1206-1526 : ưu tiên ruộng đất, địa vị, phật giáo + thuế ngoại đạo- jaziah

phân biệt sắc tộc và tôn giáo gay gắt

VH hồi giáo: "sự phát hiện nhau giữa 2 nền văn minh Ấn Độ Hindu giáo và Ả-rập Hồi giáo" → tăng giao lưu VH đông tây

# data[].attributes.headline
Sử thi Ma-ha-bha-ra-ta và sử thi Ra-ma-ya-na

# data[].attributes.subject
Sử thi Ma-ha-bha-ra-ta và sử thi Ra-ma-ya-na

# data[].attributes.body
Taj Mahal là một lăng mộ tại Agra, Ấn Độ do vua Mogul Shah Jahan xây cho hoàng hậu Mumtaz Mahal khi bà qua đời. Nó được UNESCO liệt vào Địa điểm di sản thế giới 1983.

Lăng nằm giữa một bức bình phong lớn hình vuông và có bốn mặt tiền gần như giống nhau, mỗi mặt có một ô cửa lớn hình vòm cung. Nó được đặt trên cùng bởi một mái vòm kép lớn và một hình chóp, kết hợp cả mô-típ Hồi giáo truyền thống về mặt trăng lưỡi liềm và biểu tượng cây đinh ba của đạo Hindu, gắn liền với thần Shiva. Mái vòm trung tâm được trang trí với thiết kế hoa sen và được bao quanh bởi bốn chhatris nhỏ hơn, mỗi chhatris cũng có cùng một họa tiết hoa sen. Bốn ngọn tháp cao kéo dài từ các góc của cột.

Các trang trí bên ngoài của Taj Mahal bao gồm thư pháp, các hình thức trừu tượng, các câu từ kinh Koran và các họa tiết thực vật, được thực hiện bằng sơn, vữa, chạm khắc và tác phẩm pietra dura. Các đồ trang trí nội thất cũng có tác phẩm khảm đá quý và đá quý bán quý. (Truyền thống Hồi giáo cấm trang trí các ngôi mộ cầu kỳ, và thi thể của Shah Jahan và Mumtaz Mahal được chôn trong một hầm mộ đơn sơ bên dưới lăng mộ. Tuy nhiên, ngôi mộ bên trong có hai ngôi mộ hay còn gọi là mộ giả, được trang trí lộng lẫy bằng đá bán quý tạo thành dây leo và hoa và được bao quanh bởi các bức bình phong bằng chữ Jali, hoặc các bức bình phong có hoa văn trang trí được xây dựng thông qua việc sử dụng thư pháp và hình học.)