# data[].attributes.attachment_link.description
Find and create gamified quizzes, lessons, presentations, and flashcards for students, employees, and everyone else. Get started for free!

# data[].attributes.headline
Spróbuj przetłumaczyć z pomocą słownika! :)

# data[].attributes.subject
Spróbuj przetłumaczyć z pomocą słownika! :)

# data[].attributes.body
W antryju na byfyju stoi szolka tyju!

# data[].attributes.body
Muzeum Śląskie to ważne miejsce na mapie Katowic. Ciekawym rozwiązaniem było wybudowanie budynku na terenie związanym z górnictwem. Aby obejrzeć wystawy dotyczące Śląska, Polski i nie tylko, musimy dosłownie zejść do podziemi.
"Byłą kopalnię węgla zamieniliśmy w unikatową kopalnię kultury, udostępniając bogate i różnorodne kolekcje na głębokości 14 metrów pod powierzchnią terenu".

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Muzeum Śląskie jest muzeum regionalnym, instytucją kultury współprowadzoną przez Urząd Marszałkowski Województwa Śląskiego i Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego.
MISJA MUZEUM ŚLĄSKIEGO
Zobowiązane dziedzictwem regionu, dynamiką jego dziejów, wielokulturowością i wiodącą rolą przemysłu, przy jednoczesnym uznaniu jego dorobku intelektualnego i artystycznego, Muzeum Śląskie podejmuje się misji kreowania przestrzeni dla dialogu z przeszłością i dokonaniami współczesności w celu głębszego poznawania Śląska, Polski i Europy.
ZACHWYCI WAS DZIEDZICTWO ŚLĄSKA
Inspiruje nas dziedzictwo Śląska: jego intelektualny i artystyczny dorobek oraz bogata tradycja wielokulturowości. Usytuowanie muzeum na terenie związanym niegdyś z górnictwem przypomina nam także o znaczącej w regionie roli przemysłu. Byłą kopalnię węgla zamieniliśmy w unikatową kopalnię kultury, udostępniając bogate i różnorodne kolekcje na głębokości 14 metrów pod powierzchnią terenu. W głębi ziemi otwarliśmy Galerię sztuki polskiej 1800-1945, Galerię sztuki polskiej po 1945, Galerię śląskiej sztuki sakralnej oraz Galerię plastyki nieprofesjonalnej. Ogromne emocje i zainteresowanie wzbudza niezwykle ciekawa wystawa „Światło historii. Górny Śląsk na przestrzeni dziejów". Wyjątkową w skali kraju kolekcję scenografii teatralnej i filmowej prezentuje Centrum Scenografii Polskiej na wystawie „Laboratorium przestrzeni teatralnych. Przeszłość w teraźniejszości".
NIE TYLKO WYSTAWY
Pod ziemią ulokowaliśmy także sale edukacyjne, bibliotekę z czytelnią, audytorium na ponad 320 miejsc, kącik edukacyjny dla dzieci oraz przeznaczoną na wystawy czasowe wyjątkową przestrzeń o wysokości 12,5 m.

Po eksplorowaniu bogactwa głębi Muzeum Śląskiego zachęcamy do spojrzenia na Katowice z innej perspektywy - z tarasu wieży widokowej o wysokości 40 metrów. Z dawnego szybu wyciągowego „Warszawa II" można podziwiać Strefę Kultury oraz panoramę miasta.

Po intensywnym zwiedzaniu zapraszamy do jednego z trzech punktów gastronomicznych, znajdujących się na terenie muzeum.
DLA POSZUKUJĄCYCH WYJĄTKOWEGO MIEJSCA
Siedziba Muzeum Śląskiego przy ul. T. Dobrowolskiego 1 w katowickiej Strefie Kultury wraz z otaczającym go parkiem stanowi doskonałą przestrzeń do debat o regionie, działań edukacyjnych, ale również pokazów filmowych, festiwali muzycznych, turniejów sportowych czy rodzinnych spacerów. Oddajemy w ręce mieszkańców współczesną agorę, gdzie możliwe jest każde spotkanie.
NAPRAWDĘ WARTO!
Wnikliwie obserwujemy otaczającą rzeczywistość, jesteśmy wrażliwi na potrzeby mieszkańców regionu i wyzwania współczesności, kreując wydarzenia mające realny wpływ na rozwój miasta i regionu.

Zrodzone z potrzeby mieszkańców i odważnych decyzji Muzeum Śląskie stało się najważniejszym ośrodkiem kultury w regionie, niezwykle istotnym miejscem życia społecznego na Śląsku oraz znaczącym głosem na mapie kulturalnej Polski.

# data[].attributes.attachment_link.description
Muzeum Śląskie jest muzeum regionalnym, instytucją kultury współprowadzoną przez Urząd Marszałkowski Województwa Śląskiego i Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego. MISJA MUZEUM ŚLĄSKIEGO Zobowiązane dziedzictwem regionu, dynamiką jego dziejów, wielokulturowością i wiodącą rolą przemysłu, przy jednoczesnym uznaniu jego dorobku intelektualnego i artystycznego, Muzeum Śląskie podejmuje się misji kreowania przestrzeni dla dialogu z przeszłością i dokonaniami współczesności w celu głębszego poznawania Śląska, Polski i Europy.

# data[].attributes.attachment_link.title
Legendy Śląskie - Opolskie, Bytomskie, Górnego Śląska

# data[].attributes.attachment_link.description
Legendy Śląskie, to kategoria w której znajdziecie legendy z Górnego Śląska i Śląska Opolskiego. Legendy przedstawione w tej kategorii, odwołują się do polskiego dziedzictwa Śląska, choć znajdą się również legendy ponad narodowe, pochodzące z czasów, kiedy Śląsk znajdował się poza terytorium Polski.

# data[].attributes.headline
Śląskie stroje ludowe - projekt edukacyjny

# data[].attributes.subject
Śląskie stroje ludowe - projekt edukacyjny

# data[].attributes.body
Poznacie tutaj nazewnictwo konkretnych części ubioru oraz różnice między nimi czy ich wyglądem w zależności od regionu :)

# data[].attributes.attachment_link.title
Śląskie stroje ludowe - strój bytomski, strój żywiecki, strój cieszyński

# data[].attributes.attachment_link.description
Śląsk bez wątpienia jest najbardziej urodzajnym regionem, jeżeli chodzi o folklor ludowy a w szczególności stroje ludowe. Praktycznie każda większa i mniejsza miejscowość Śląska i Opolszczyzny posiadała swój własny strój ludowy.

# data[].attributes.body
"Szlak Zabytków Techniki jest tematycznym, samochodowym szlakiem turystyczno-kulturowym, łączącym obiekty związane z kulturą dziedzictwa przemysłowego województwa śląskiego. (...) Obiekty znajdujące się na Szlaku związane są z tradycją górniczą, hutniczą, energetyką, kolejnictwem, łącznością, włókiennictwem, produkcją wody oraz przemysłem spożywczym."
Możecie sprawdzić różne miejsca :)

# data[].attributes.body
Industriada to święto szlaku zabytków techniki. Festiwal odbywa się co roku we wrześniu. Podczas Industriady, osoby poruszające się szlakiem zabytków techniki mają zagwarantowane darmowe dojazdy komunikacją publiczną. Na szlaku znajdują się obiekty z różnych miast i to w ich pobliżu odbywają się koncerty i rozmaite atrakcje. Organizatorzy piszą na swojej stronie: "Przemysłowe serce Polski bije w województwie śląskim. Tu każdego roku odbywa się INDUSTRIADA – święto Szlaku Zabytków Techniki i największy festiwal dziedzictwa przemysłowego w naszej części Europy".
Gdybyście kiedyś w okolicach września znaleźli się gdzieś na Śląsku, gorąco zachęcam do wzięcia udziału w Industriadzie :)

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Przemysłowe serce Polski bije w województwie śląskim. Tu każdego roku odbywa się INDUSTRIADA - święto Szlaku Zabytków Techniki i największy festiwal dziedzictwa przemysłowego w naszej części Europy. Jedenasta edycja już 26 września!

Natura w przemyśle - motyw przewodni

Związek pomiędzy tymi dwoma światami sięga początków przemysłowej działalności człowieka. Natura i industrialny charakter Śląska są nierozłączne. Wszystkie cztery żywioły odgrywały przecież kluczową rolę w pracy i codziennym życiu górników, hutników oraz robotników. Era przemysłowej rewolucji to dla człowieka koniec pewnej epoki, kiedy życie toczyło się zgodnie z rytmem pór roku. Jednak w halach fabryk oraz w podziemnych korytarzach relacja natury z przemysłem była bardzo bliska - oba te światy jednocześnie uzupełniały się i rywalizowały ze sobą. A w centrum tego wszystkiego był nie kto inny, jak człowiek!

Zobacz, gdzie świętowaliśmy podczas INDUSTRIADY 2020

Święto Szlaku Zabytków Techniki od jedenastu lat łączy przeszłość i teraźniejszość, czego efektem są na nowo odkrywane historie o naszym regionie. Podczas tegorocznej edycji przewodnicy wprowadzili uczestników w świat NATURY I PRZEMYSŁU. Wspólnie odkrywaliśmy, że te dwa światy tylko na pozór się wykluczają. Spotkajmy się na Szlaku!

Dowiedz się więcej o tegorocznej INDUSTRIADZIE!

Huk, para i ... kolorowy dym na START

Z hukiem, parą i w kolorze pomarańczowym rozpocznie się XI święto Szlaku Zabytków Techniki! W Sztolni Królowa Luiza w Zabrzu, zostanie uruchomiona zabytkowa parowa maszyna wyciągowa, która symbolicznie wprawi w ruch całą INDUSTRIADĘ.
ZOBACZ START INDUSTRIADY

Muzyczno-multimedialne zakończenie

A na koniec INDUSTRIADY też będzie muzycznie i ekscytująco. Mocne, elektroniczne rytmy z pewnością porwą wszystkich do tańca. Niezapomniane wrażenia z przygotowanego specjalnie na tegoroczne święto multimedialnego pokazu gwarantowane.
ZOBACZ ZAKOŃCZENIE INDUSTRIADY

Strona internetowa

Pełny program święta Szlaku Zabytków Techniki znajdziesz na naszej stronie internetowej. A jeśli nie chcesz niczego przegapić, koniecznie śledź nas również w social mediach!
ZOBACZ PROGRAM

Wyjątkowa edycja

W związku z obecną sytuacją epidemiologiczną wszystkie obiekty Szlaku Zabytków Techniki, biorące udział w tegorocznej INDUSTRIADZIE, zastosują się do wszelkich obostrzeń, które aktualnie będą obowiązywały w rejonie organizacji wydarzenia.

Moja INDUSTRIADA

Na stronie internetowej warto skorzystać z narzędzia Moja INDUSTRIADA. Dzięki niemu szybko znajdziecie wydarzenia, które Was najbardziej zainteresują i zaplanujecie idealną dla Was wersję święta Szlaku Zabytków Techniki. Wystarczy kliknąć w serce przy dowolnym wydarzeniu, by później wyselekcjonować najciekawsze Waszym zdaniem punkty programu festiwalu.

Telefoniczna infolinia

Dalej nie wiesz od czego zacząć? Chcesz dopytać o szczegóły, masz wątpliwości gdzie się wybrać, chcesz sprawdzić transport do konkretnego zabytku - zadzwoń do nas, pod numer 728  406  107. Infolinia będzie aktywna w dniach 25-26 września w godzinach 9:00-21:00. Ważna informacja: przez infolinię nie można ani dokonywać rezerwacji miejsc, ani zakupić biletów wstępu.

Przydatne informacje

Większość wydarzeń INDUSTRIADY jest bezpłatna. Niewielka część jest płatna, a część dostępna wyłącznie po wcześniejszej rezerwacji miejsc. Informacje o cenach biletów i sposobach rezerwacji znajdziesz przy opisie interesującego Was wydarzenia. Rezerwacji należy dokonywać w wybranym obiekcie, którego dane kontaktowe znajdziecie przy poszczególnych wydarzeniach.

Za organizację i przebieg wydarzeń w poszczególnych obiektach odpowiadają ich właściciele lub prawni zarządcy.

Wydarzenia podczas festiwalu będą fotografowane i filmowane przez podmioty zlecone przez Ars Cameralis Silesiae Superioris - Górnośląski Festiwal Sztuki Kameralnej w Katowicach. Udział w INDUSTRIADZIE jest równoznaczny z wyrażeniem przez Uczestnika zgody na utrwalanie, nieodpłatne wykorzystywanie i rozpowszechnianie bez żadnych ograniczeń terytorialnych i czasowych przez Koordynatora INDUSTRIADY wizerunku Uczestnika dla potrzeb związanych z działalnością Koordynatora, zgodnie z przepisami art. 81 ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych.

Wizerunek uczestnika jako zwykła dana osobowa jest chroniony zgodnie z przepisami ogólnego rozporządzenia o ochronie danych osobowych nr 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. (RODO). Poniżej znajdziecie najważniejsze informacje w tym temacie.
Kto będzie przetwarzał wizerunek uczestników INDUSTRIADY utrwalony na zlecenie Koordynatora festiwalu?
Administratorem danych osobowych uczestnika festiwalu INDUSTRIADA jest Muzeum Górnictwa Węglowego w Zabrzu, z siedzibą przy ul. G. Agricoli 2 w Zabrzu; kontakt: biuro@muzeumgornictwa.pl. Została wyznaczona osoba do kontaktu w sprawie przetwarzania danych osobowych - inspektor ochrony danych. Adres e-mail: iod@muzeumgornictwa.pl.
Jakie dane będą przetwarzane?
Administrator będzie przetwarzał wizerunek uczestnika INDUSTRIADY utrwalony na zdjęciu lub filmie. Utrwalanie wizerunku będzie realizowane przez podmioty, którym Administrator powierzył wykonanie zadania związanego z opracowaniem relacji fotograficznej i filmowej ze święta Szlaku Zabytków Techniki - INDUSTRIADY 2020 w dniach 26 września 2020 r.
W jakim celu będą dane przetwarzane?
Celem przetwarzania danych osobowych jest promocja i popularyzacja dziedzictwa kultury przemysłowej województwa śląskiego.
Na jakiej podstawie dane osobowe są przetwarzane?
Przetwarzanie danych osobowych jest realizowane zgodnie z art. 6 ust. 1 lit. e ogólnego rozporządzenia o ochronie danych osobowych nr 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. (RODO).
Komu dane osobowe mogą być przekazywane?
Dane osobowe mogą być udostępnianie przez Administratora wyłącznie odbiorcom działającym na rzecz upowszechniania kultury: wojewódzkim samorządowym instytucjom kultury, innym podmiotom publicznym i podmiotom prywatnym realizującym zadania na zlecenie Administratora, organizacjom pozarządowym i osobom prywatnym działającymi na rzecz popularyzacji dziedzictwa kultury przemysłowej oraz obiektom Szlaku Zabytków Techniki i INDUSTRIADY.
Jaki długo będą przetwarzane dane osobowe?
Dane osobowe będą przetwarzane do momentu zakończenia realizacji przez Administratora współpracy z Województwem Śląskim w zakresie promocji i popularyzacji dziedzictwa kultury przemysłowej województwa śląskiego. Po tym okresie dane osobowe będą przechowywane wyłącznie w celach archiwalnych w interesie publicznym przez okres wynikający z przepisów prawa dot. archiwizacji.
Co należy jeszcze wiedzieć?
Osobie, której wizerunek został utrwalony przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych osobowych oraz prawo ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania, prawo do przenoszenia danych. Uczestnik INDUSTRIADY ma prawo do wniesienia skargi do organu nadzorczego Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych. Dane osobowe nie będą wykorzystywane do zautomatyzowanego podejmowania decyzji ani profilowania, o którym mowa w art. 22 RODO.

Udział w wydarzeniach jest równoznaczny z akceptacją przez Uczestnika zapisów regulaminów porządkowych w obiektach INDUSTRIADY.

Organizatorzy zastrzegają sobie możliwość dokonania zmian w programie lub odwołania niektórych punktów programu.

Treści zawarte na stronie mają charakter informacyjny i nie stanowią oferty w rozumieniu art. 66 § 1 kodeksu cywilnego oraz innych właściwych przepisów prawnych.

Koordynatorem INDUSTRIADY jest Muzeum Górnictwa Węglowego w Zabrzu - zarządca Szlaku Zabytków Techniki. Muzeum Górnictwa Węglowego w Zabrzu, 41-800 Zabrze, ul. G. Agricoli 2, industriada@muzeumgornictwa.pl, muzeumgornictwa.pl.

Podczas święta Szlaku Zabytków Techniki industrialne obiekty łączy sieć bezpłatnego transportu. Jego organizatorami są Koleje Śląskie, Zarząd Transportu Metropolitalnego oraz Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia.

Oficjalni organizatorzy publicznego transportu zbiorowego (Partnerzy INDUSTRIADY) zapewniają uczestnikom święta bezpłatne przejazdy kolejami, autobusami, tramwajami i trolejbusami.

Bezpłatny przejazd możliwy będzie w dniu INDUSTRIADY, 26 września br.
Dowiedz się więcej

Ze względu na czas pandemii

Uczestnik zobowiązany jest do przestrzegania procedur ustalonych w obiektach INDUSTRIADY, w celu ograniczenia rozprzestrzeniania się zakażenia SARS-CoV-2.

Pamiętajmy o konieczności utrzymania bezpiecznej odległości pomiędzy uczestnikami wydarzeń, przynajmniej 1,5 metra.

Stosujmy się do obowiązku noszenia przez uczestników Imprezy środków ochrony służących do zasłaniania nosa i ust (maseczki lub przyłbice).

Jak najczęściej myjmy i dezynfekujmy ręce - punkty do dezynfekcji zostały wyznaczone przez organizatorów imprez.

Organizator imprezy może czasowo odizolować osobę w przypadku stwierdzenia objawów chorobowych, wskazujących na zakażenie SARS-CoV-2, w specjalnie przygotowanych do tego celu punktach.

INDUSTRIADA 2020 w liczbach!

Muzeum Górnictwa Węglowego w Zabrzu

Muzeum Górnictwa Węglowego w Zabrzu
ul. G. Agricoli 2, 41-800 Zabrze

Ta strona wykorzystuje pliki cookie

Używamy informacji zapisanych za pomocą plików cookies w celu zapewnienia maksymalnej wygody w korzystaniu z naszego serwisu. Jeżeli wyrażasz zgodę na zapisywanie informacji zawartej w cookies kliknij "Akceptuję". Jeśli nie wyrażasz zgody, ustawienia dotyczące plików cookies możesz zmienić w swojej przeglądarce.

# data[].attributes.attachment_link.description
Przemysłowe serce Polski bije w województwie śląskim. Tu każdego roku odbywa się INDUSTRIADA - święto Szlaku Zabytków Techniki i największy festiwal dziedzictwa przemysłowego w naszej części Europy. Jedenasta edycja już 26 września! Związek pomiędzy tymi dwoma światami sięga początków przemysłowej działalności człowieka. Natura i industrialny charakter Śląska są nierozłączne.

# data[].attributes.body
Znajdziecie tu opis, zdjęcia oraz filmiki przedstawiające Nikiszowiec.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Nikiszowiec leży nieco na północ od Giszowca, we wschodniej części Katowic, przy granicy z Mysłowicami. Nazwę swą osiedle zawdzięcza zbudowanemu tutaj na początku XX wieku szybowi kopalnianemu „Nickischschacht" (dziś „Poniatowski"), który zaś otrzymał swoje miano na cześć barona Nickisch von Rosenegk, będącego członkiem rady nadzorczej ówczesnego właściciela tych terenów spółki „Spadkobiercy Jerzego Giesche" (niem. „Georg von Giesche's Erben"). Nikiszowiec powstawał w latach 1908-1919, kiedy brakowało już miejsca dla robotników w Giszowcu. Projektantami kolonii byli Emil i Georg Zillmannowie.

fot.Opengroup.com.pl

W przeciwieństwie do luźnej, jednopiętrowej zabudowy Giszowca, w Nikiszowcu zaproponowali trzykondygnacyjne ceglane bloki, tworzące czworoboki z wewnętrznymi dziedzińcami, na których mieszkańcy mieli do dyspozycji chlewiki, komórki i piece do wypieku chleba. W efekcie powstało dziewięć takich budynków, połączonych przewiązkami.

fot.Opengroup.com.pl

Uwagę zwracają - również zaprojektowane przez Zillmannów - urozmaicone detale architektoniczne, zdobiące wszystkie gmachy. Oczywiście, poza mieszkaniami, na osiedlu powstały także m.in. sklepy, szkoły, pralnia i suszarnia.

W 1927 roku ukończono budowę najefektowniejszego budynku, kościoła św. Anny.

Centrum osiedla stanowi rynek, przy którym stoi m.in. gmach dawnej gospody z charakterystyczną mozaiką przedstawiającą róże na fasadzie. W zabytkowym budynku przy ul. Rymarskiej 4 ulokował się Dział Etnologii Miasta Muzeum Historii Katowic. Nikiszowiec był tłem filmów znanych reżyserów, np. Kazimierza Kutza, Lecha Majewskiego czy Janusza Kidawy Błońskiego. Osiedle Nikiszowiec znajduje się na Szlaku Zabytków Techniki Województwa Śląskiego.

fot.Opengroup.com.pl

fot.Opengroup.com.pl

Oddział Muzeum Historii Katowic - Dział Etnologii Miasta

Siedziba muzeum znajduje się w samym sercu dzielnicy, w budynku dawnej pralni i magla. Odnowiona ekspozycja obejmuje trzy wystawy stałe:

Wokół mistrzów Grupy Janowskiej prezentująca prace malarzy amatorów - pracowników kopalni „Wieczorek" - m.in. Teofila Ociepki, Pawła Wróbla, Erwina Sówki, Ewalda Gawlika, Gerarda Urbanka, Bolesława Skulika, Pawła Stolorza, Leopolda Wróbla;

Woda i mydło najlepsze bielidło. W pralni i maglu na Nikiszowcu poświęcona historii budynku. Przedstawia cały cykl pracy, jaką musiały wykonać kobiety, rozpoczynając od przyniesienia ciężkiego kosza do pralni, poprzez pranie na tarach, suszenie, maglowanie i kończąc na misternym ułożeniu pachnących, wygładzonych tkanin - owiniętych w czysty maglownik - w wiklinowym koszu,

U nos w doma na Nikiszu prezentująca wystrój wnętrza typowego, dawnego nikiszowieckiego mieszkania złożonego z kuchni i dwóch pokoi.

Muzeum prowadzi także sklep z pamiątkami oraz sprzedaż wydawnictw Muzeum Historii Katowic, ponadto w budynku znajduje się Punkt Informacji Turystycznej.

FILM Z AUDIODESKRYPCJĄ:

Punkt Informacji Turystycznej
ul. Rymarska 4, Katowice 40-425

tel: 32 255-14-80 mail:nikiszowiec@silesia.travel

Godziny otwarcia:
poniedziałek - niedziela - nieczynny
wtorek - piątek 10.00 - 17.30
sobota 11.00 - 14.30

Punkt IT nieczynny:
1 I, 6 I, w Wielki Piątek, w Wielką Sobotę, w święto Wielkiejnocy,
w Boże Ciało, 15 VIII, 1 XI, 25 i 26 XII, 31 XII

USŁUGI DODATKOWE:
Audioprzewodniki po osiedlu Nikiszowiec są dostępne nieodpłatnie w Punkcie Informacji Turystycznej w Katowicach-Nikiszowcu, ul. Rymarska 4. Wypożyczenie odbywa się na podstawie zwrotnej kaucji 50 zł/szt i ważnego dowodu osobistego. Urządzenia można wypożyczać (rozpoczęcie zwiedzania) od wtorku do piątku w godzinach 10.00 - 16.30 oraz w sobotę w godzinach 11.00 - 13.30. Audioprzewodnik pozwala na samodzielne zwiedzenie osiedla, a 45-minutowe nagranie przybliży historię, obiekty i ciekawostki Nikiszowca. Punkt Informacji Turystycznej w Katowicach-Nikiszowcu pośredniczy także w wynajmie licencjonowanych przewodników turystycznych po osiedlu, Katowicach, woj. śląskim.
AUDIOPRZEWODNIK / PRZEWODNIK
GASTRONOMIA
Na terenie osiedla funcjonuje kilka kawiarni oraz 2 restauracje.
W ZWIĄZKU Z ZAGROŻENIEM EPIDEMIOLOGICZNYM, PUNKT INFORMACJI tURYSTYCZNEJ W NIKISZOWCU NIE WYPOŻYCZA AUDIOPRZEWODNIKÓW
PARKING
Parking dla samochodów osobowych oraz parking dla autokarów znajduje się poza osiedlem (~ul. Szopienicka 65) w odległości ok. 300 m od centrum nikiszowieckiego rynku.
Osiedle Nikiszowiec jest wpisane na Listę Pomników Historii

# data[].attributes.attachment_link.title
Osiedle Nikiszowiec - Szlak Zabytków Techniki

# data[].attributes.attachment_link.description
Nikiszowiec leży nieco na północ od Giszowca, we wschodniej części Katowic, przy granicy z Mysłowicami. Nazwę swą osiedle zawdzięcza zbudowanemu tutaj na początku XX wieku szybowi kopalnianemu „Nickischschacht" (dziś „Poniatowski"), który zaś otrzymał swoje miano na cześć barona Nickisch von Rosenegk, będącego członkiem rady nadzorczej ówczesnego właściciela tych terenów spółki „Spadkobiercy Jerzego Giesche" (niem.

# data[].attributes.body
O inspiracjach i kontekstach w sztuce Grupy Janowskiej (są również zdjęcia niektórych dzieł!).

# data[].attributes.attachment_link.title
Pod powierzchnią, czyli okultystyczne inspiracje górniczej Grupy Janowskiej

# data[].attributes.attachment_link.description
W czasach, gdy sztuka miała służyć promocji ideologii komunistycznej, grupa górników zdołała uzyskać znaczne wsparcie władz dla swojej działalności artystycznej. Co ciekawe, w swoich pracach malarze-amatorzy Grupy Janowskiej promowali okultystyczne i nieortodoksyjne wierzenia spirytualistyczne.

# data[].attributes.body
Oficjalna strona, historia, członkowie, wydarzenia.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Witamy na oficjalnej stronie Grupy Janowskiej, która jako zespół malarzy nieprofesjonalnych powstała w 1946 r. w Nikiszowcu przy kopalni Wieczorek. Obecnie grupa liczy 14 członków i dwóch członków honorowych. Siedzibą Grupy Janowskiej jest MDK Szopienice-Giszowiec w Katowicach gdzie znajduje nasza pracownia malarska.
Od września 2019r. prowadzenie Grupy Janowskiej objął
ANTONI DŁUGI

Witamy na stronie Grupy Janowskiej -AKTUALNOŚCI

Opublikowano 15.11.2020r.

Opublikowano 23.10.2019r.

Opublikowano 2.09.2020r.

Opublikowano 22.12.2019r.

Opublikowano 6.03.2019r.

Opublikowano 7.01.2019r.

Opublikowano 02.01.2019r.

Opublikowano 22.12.2018r.

Opublikowano 28.03.2018r.

Opublikowano 18.03.2018r.

© 2017. Grupa Janowska. Wszystkie prawa zastrzeżone.

# data[].attributes.attachment_link.description
Witamy na oficjalnej stronie Grupy Janowskiej, która jako zespół malarzy nieprofesjonalnych powstała w 1946 r. w Nikiszowcu przy kopalni Wieczorek. Obecnie grupa liczy 14 członków i dwóch członków honorowych. Siedzibą Grupy Janowskiej jest MDK Szopienice-Giszowiec w Katowicach gdzie znajduje nasza pracownia malarska.Od września 2019r.

# data[].attributes.body
Od lat toczą się dyskusje, czy śląski etnolekt jest językiem. W skrócie czym jest i jaką ma historię możecie przeczytać w poniższym artykule.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Ślązacy jako mniejszość

Wedle spisów powszechnych przeprowadzonych w latach 2002 i 2011 to właśnie Ślęzacy stanowią największą pod względem liczebności mniejszość w Polsce. W roku 2002 przynależność do niej zadeklarowało ok. 173 tys. osób, natomiast w roku 2011- ponad 800 tys. Badania wskazują także, że jest to najszersza grupa etniczna posługująca się na co dzień etnolektem, bowiem w 2011 roku używanie go zadeklarowało ponad pół miliona Ślązaków.

Jak wspomnieliśmy we wstępie, termin etnolekt okazuje się szczególnie pomocny w sytuacjach spornych dotyczących zdefiniowania danego systemu jako osobnego języka. Nie inaczej jest w przypadku ślónskij godki. Mniejszość śląska w walce o upodmiotowienie prawne swojej grupy szczególny nacisk kładzie na działania, które mają na celu uznanie śląskiego etnolektu za język regionalny.

Gwara śląska i jej dzieje

Historia Śląska w znacznym stopniu uwarunkowana jest jego położeniem i zasobnością w bogactwa naturalne. Region ten co kilkaset lat zmieniał przynależność administracyjną. Niewątpliwie wpłynęło to na rozwój języka rdzennych mieszkańców Śląska. Największą rolę w jego kształtowaniu odegrały języki: polski, niemiecki, słowacki i morawski. Etnolektem śląskim posługiwała się wówczas niewielka grupa osób, co wpłynęło na to, że nie obejmował on wszystkich aspektów życia. Używano go zwykle jedynie w domu. Gwara śląska nie wychodziła poza rodzinno-domową przestrzeń.

Ślązacy oczami Prusów

W XVIII-wiecznych Prusach etnolekt śląski określano mianem Wasserpolnish z uwagi na fakt, że ogromna część ówczesnych Ślązaków trudniła się flisactwem (rzecznym spławem towarów). Nieprzypadkowo o tym wspominamy, ponieważ właśnie termin Wasserpolnish, potwierdzający pewną autonomiczność Ślązaków, w XIX wieku stał się podstawą do (bezskutecznego wówczas) ubiegania się przez mniejszość o szkolne nauczanie w etnolekcie śląskim.

Etnolekt śląski a Polska Rzeczpospolita Ludowa

Po II wojnie światowej w wyniku ustaleń pomiędzy Kremlem a aliantami Polska zyskała prawie całe terytorium Śląska. Proces polonizacji przejętych ziem sprawił, że Ślązakom, którzy znaleźli się na terytorium Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, surowo zabraniano mówić w języku niemieckim. Dotychczasowi jego użytkownicy zaczęli posługiwać się śląskim etnolektem, co jednak dozwolone było jedynie w przestrzeni domowej, a samą gwarę uważano za język nizin społecznych. Zmianę przyniósł przełom XX i XXI wieku.

Popularyzacja ślónskij godki

Wspomniany na początku artykułu spis powszechny przeprowadzony przez Główny Urząd Statystyczny w 2002 roku sprawił, że o etnolekcie śląskim zaczęto intensywniej myśleć. Wyniki ówczesnych badań (mówiące o ponad 56 600 osobach posługujących się gwarą śląską) otworzyły oczy działaczom społecznym, kulturalnym i śląskim elitom. W 2008 roku zarejestrowano Towarzystwo Kultywowania i Promowania Śląskiej Mowy - Pro Loquela Silesiana oraz Tôwarzistwo Piastowaniô Ślónskij Môwy „Danga".

? Zainteresuje Cię również:

# data[].attributes.attachment_link.description
Wedle spisów powszechnych przeprowadzonych w latach 2002 i 2011 to właśnie Ślęzacy stanowią największą pod względem liczebności mniejszość w Polsce. W roku 2002 przynależność do niej zadeklarowało ok. 173 tys. osób, natomiast w roku 2011- ponad 800 tys.

# data[].attributes.body
Załącznik odniesie Was do zdjęć różnych dzieł Grupy Janowskiej. Możecie również wirtualnie zwiedzić wystawę "Nie tylko węgiel... O katowickich wyrobach" czy dział muzeum znajdujący się na Nikiszowcu:
https://muzeum3d.mhk.katowice.pl/nie-tylko-wegiel-o-katowickich-wyrobach/
https://my.matterport.com/show/?m=ajVSj7qNQqe

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Dział Etnologii Miasta. Nikiszowiec
Adres.Godziny otwarcia
Osiedle Nikiszowiec było budowane od roku 1908 do lat 20. XX wieku dla pracowników kopalni „Giesche". W 1924 roku tereny te wraz z pobliskim Giszowcem zostały przyłączone do gminy Janów. Po II wojnie światowej kopalnia „Giesche" zmieniła nazwę na „Wieczorek", a w 1960 roku Nikiszowec został przyłączony do Katowic. W 1946 roku przy kopalni „Wieczorek" powstała świetlica, którą z czasem przekształcono w klub. Postarał się o to popularny w środowisku górniczym działacz kulturalny i społeczny z Janowa - Otton Klimczok. Sam wyszukał uzdolnionych plastycznie robotników i utworzył z nimi zespół plastyków amatorów. W pierwszym okresie istnienia, do 1956 roku członkowie musieli malować zgodnie z zasadami realnego socjalizmu. Po 1956 roku artyści mieli już większą swobodę i mogli indywidualnie rozwijać talenty, a Klimczok sprowadził do grupy nauczyciela malarstwa Zygmunta Lisa. Instruktor nie narzucał podopiecznym swoich upodobań artystycznych. Otton Klimczok przez lata starał się u władz kopalni o wybudowanie na Nikiszowcu większego ośrodka skupiającego życie kulturalne.
Dzięki jego staraniom w pobliżu głównego budynku kopalni powstał Zakładowy Dom Kultury. Po śmierci Klimczoka w 1971 roku z pracy zrezygnował Zygmunt Lis. Grupa plastyczna działała nadal. Przez koło plastyczne przewijało się wiele malujących osób, nikt już jednak nie dorównał sławą artystom z początku działalności grupy. Specyfikę zespołu dostrzegł Seweryn A. Wisłocki - antropolog kultury, publicysta, krytyk sztuki i wieloletni przyjaciel malarzy z Zespołu Plastyków Amatorów przy KWK „Wieczorek". Aby podkreślić wyjątkowość tych ludzi i odróżnić ich od innych zespołów amatorskich, wymyślił dla nich nazwę: Grupa Janowska.

Artystów połączyła wspólnota kulturowa, miejsce zamieszkania w osiedlach robotniczych Janowa, praca w kopalni „Wieczorek" lub pobliskich zakładach przemysłowych, pochodzenie z górniczych rodzin, podobne losy wojenne i tradycja mikroregionu. Obrazy artystów znajdują się w zbiorach prywatnych oraz kolekcjach muzeów w Polsce i za granicą.
Pierwszymi członkami Grupy Janowskiej byli m.in.: Teofil Ociepka, Ewald Gawlik, Paweł Wróbel, Erwin Sówka, Leopold Wróbel, Eugeniusz Bąk, Paweł Stolorz, Antoni Jaromin, Bolesław Skulik, Gerard Urbanek.

Grupa Janowska nadal istnieje.Współcześnie tworzy ją 16 osób: Sabina Pasoń, Stefania Krawiec ,Sylwia Gromacka-Staśko, Jan Czylok, Antoni Długi, Janusz Gawlik, Andrzej Górnik, Grzegorz Haiski, Jan Jagoda, Czesław Jurkiewicz, Paweł Kurzeja, Andrzej Lubowiecki, Zdzisław Majerczyk, Dieter Nowak, Piotr Porada i Artur Śmieja.
Artyści spotykają się w Filii MDK „Szopienice - Giszowiec" w Katowicach. Grupa Janowska uznawana jest za fenomen w skali europejskiej i światowej.

Justyna Jarosz

# data[].attributes.attachment_link.description
Dział Etnologii Miasta. Nikiszowiec Adres.Godziny otwarcia Osiedle Nikiszowiec było budowane od roku 1908 do lat 20. XX wieku dla pracowników kopalni „Giesche". W 1924 roku tereny te wraz z pobliskim Giszowcem zostały przyłączone do gminy Janów. Po II wojnie światowej kopalnia „Giesche" zmieniła nazwę na „Wieczorek", a w 1960 roku Nikiszowec został przyłączony do Katowic.

# data[].attributes.body
Podróże po Śląsku - zdjęcia, ciekawostki, itp. W załączeniu jeszcze trochę o Nikiszowcu ale możecie zajrzeć do innych lokacji które Was zaciekawią!

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Gdyby Śląsk miał wybrać teraz swoją stolicę, ale nie taką urzędową, a bardziej romantyczną i bliższą ludziom, gdzie naszą ojczyznę można najlepiej zrozumieć, gdzie śląskość można zobaczyć i wyczuć ją w powietrzu, to musiałoby to być to miejsce. Katowicki Nikiszowiec. Bo to właśnie tutaj bije serce Śląska. Zapraszamy więc na wspólne zwiedzanie.

Nikiszowiec to kolejny punkt na Szlaku Zabytków Techniki, który odwiedziliśmy w ostatnich tygodniach. Zerknijcie też na kilka innych miejsc na tej ścieżce, które już opisaliśmy na blogu: Tyskie Browary Książęce, Familoki w Czerwionce i Zabytkową Stację Kolejki Wąskotorowej w Rudach.

To słynne osiedle robotnicze wybudowane zostało dla górników kopalni „Giesche" w 1911 roku w wyniku tego, że na pobliskim Giszowcu zaczęło brakować już miejsca. Tak więc górnicy z rodzinami powoli przeprowadzali się na Nikiszowiec. Później, wśród tych wszystkich czerwonych cegieł i wokół wspomnianej kopalni, toczyło się całe ich życie. Na Nikiszu się pracowało, świętowało i odpoczywało.

Po dziś dzień osiedle robotnicze Nikiszowiec w Katowicach zamieszkują całe rodziny. W końcu te rozłożyste, pierścieniowe bloki, choć tak wyjątkowe, od najdawniejszych czasów są po prostu familokami, a więc budynkami dla ojców i matek oraz ich pociech. Lecz obecnie na Nikiszu nie mieszkają już jedynie górnicy. Spotkać można tu i informatyków, i malarzy, i przedsiębiorców. I bezrobotnych. I tych z pomysłami, i tych z pretensjami. Rankiem otwierają oni wszyscy swoje okna, coraz częściej już jednak nie drewniane, a plastikowe. Gdy mają trochę wolnego czasu, to rzadko już grają w skata z sąsiadami, a częściej w pokera ze znajomymi z internetu. Ale wbrew tym wszystkim zmianom, śląski duch na katowickim Nikiszowcu pozostał. I wypełnia szczelnie każdy fragment tego miejsca.

Za to, jak wygląda Nikiszowiec, wdzięczni jesteśmy dwóm braciom - architektom Emilowi i Georgowi Zillmannom, którzy takie właśnie osiedle sobie wymyślili, a następnie pilnowali, aby powstało ono dokładnie wedle ich planu. To z ich powodu pojawiło się tutaj około 1000 mieszkań, a wokół dodatkowo park, budynek administracyjny, łaźnia z kotłownią i okazały kościół, które teraz mamy okazję zobaczyć zwiedzając Nikiszowiec. I to wszystko na 200 tysiącach metrów kwadratowych osiedla. Później powstawały jeszcze budynki policji, sklepy, pralnia oraz szkoła. A więc generalnie wszystko to, co było potrzebne do codziennego życia ponad 8 tysiącom ludzi.

O katowickim osiedlu można powiedzieć, że jest sercem Śląska również ze względu na historię. To właśnie na Nikiszowcu ludzie przeżywali przez długie lata te same rozterki, jakie w dzisiejszych czasach ma wielu Ślązaków. Naturalnie kiedyś nie można było sobie pozwolić na to wszystko, na co my możemy obecnie i oczywiście czasy były kiedyś o wiele bardziej niebezpieczne, ale pytania, które zadajemy sobie dzisiaj, są takie same: Kim jesteśmy? Ślązakami? Ślązakami polskimi czy niemieckimi? A może Polakami jesteśmy albo jednak Niemcami? Albo polskimi Niemcami? Niemieckimi Polakami? I tak jak 100 lat temu, tak dziś również próbujemy na te pytania odpowiedzieć, bo ktoś tam z góry głośno się od nas tych oświadczeń domaga. A my wciąż obcemu odpowiedzieć wystarczająco dobrze nie umiemy, choć każdy z nas już dawno swoje osobiste odpowiedzi na te wszystkie pytania poznał.

Ludzie Nikisza nigdy nie mieli łatwo, bo ich osiedle to ciągle mocno zróżnicowana mieszanka. Tak jak dziś miksują się tam , tak 100 lat temu było podobnie. W takim roku 1921 na przykład, w wielkim plebiscycie dotyczącym włączenia Śląska do Polski, na Nikiszowcu w Katowicach zagłosowało ponoć 2618 osób. 672 chciały pozostania naszej ojczyzny w granicach Niemiec, z kolei za dołączeniem do Polski opowiedziało się 1946 głosujących. Jak można zauważyć po samych liczbach - to osiedle nigdy nie było jednorodne. Dokładnie tak, jak i cały Śląsk obecnie i w przeszłości.

Więcej o bardzo bogatej ale i skomplikowanej historii osiedla robotniczego posłuchacie podczas spaceru po Nikiszowcu ze... słuchawkami na uszach! Śląska Organizacja Turystyczna slaskie.travel przygotowała dla turystów możliwość zwiedzania osiedla Nikiszowiec z audioprzewodnikiem. Bierzecie do rąk takie czarne urządzenie, zakładacie słuchawki na uszy, powoli sobie spacerujecie i uczycie się nowych rzeczy. Świetne, prawda? Audioprzewodniki są darmowe, trzeba tylko zostawić 50zł kaucji i pokazać ważny dokument tożsamości w Punkcie Informacji Turystycznej przy ul. Rymarskiej 4. Te „jakby-komórki" można wypożyczyć od wtorku do piątku między 10.00 a 16.30 oraz w soboty od 11.00 do 13.30. Zarezerwujcie sobie na podróż około 45-60 minut.

Na Nikiszowcu poza czerwono-pomarańczowymi domami zobaczycie również piękny neobarokowy kościół św. Anny z cudownymi witrażami Georga Schneidera z Ratyzbony i zabytkowymi organami braci Rieger z Krnowa (śląska wieś, obecnie na terenie Czech). Sporą atrakcją Nikiszowca jest również zakład fotograficzny „Niesporek", który funkcjonuje tam już od 1919 roku. Dookoła znajdziecie kilka knajpek, sklepów spożywczych, no i kopalnię „Wieczorek", która kiedyś nazywała się „Giesche", a dziś nosi nazwę po komunistycznym działaczu Józefie Wieczorku. We wspomnianym Punkcie Informacji Turystycznej znajduje się również Oddział Muzeum Historii Katowic - Dział Etnologii Miasta.

Aby lepiej zrozumieć historię osiedla Nikiszowiec w Katowicach, poszukajcie filmów autorstwa wybitnego Ślązaka Kazimierza Kutza, które były na Nikiszowcu kręcone: Sól ziemi czarnej i Perła w koronie. Na sam koniec zajrzyjcie na strony zabytkitechniki.pl i katowice.eu gdzie znajdziecie jeszcze więcej wiadomości o Nikiszowcu oraz na facebookowy profil Nikiszowiec - magiczne miejsce z aktualnymi informacjami o osiedlowych wydarzeniach.

Współczesny Nikiszowiec to skomplikowana dzielnica, która stale się rozwija. Różnorodne akcje jak np. „Jarmark Na Nikiszu" mają na celu uformowanie na osiedlu zwartej społeczności, zapoznanie mieszkańców ze sobą i zainteresowanie ich tematami kulturalnymi. Ważne jest, aby każdy mieszkaniec zrozumiał, że Nikiszowiec w Katowicach to nie tylko ładne budowle, ale przede wszystkim ludzie, którzy codziennie wstają w tych budynkach z łóżka i zasiadają do śniadań. Wydaje się, że powoli te założenia się realizują i że przy odpowiednim wsparciu Nikisz będzie z każdym kolejnym rokiem coraz bardziej atrakcyjny, modny i popularny, a obcokrajowcy jeszcze chętniej będą odwiedzać to wspaniałe śląskie miejsce. Nie przegapcie okazji, odwiedźcie i Wy!

Podobało Wam się wspólne zwiedzanie Nikiszowca w Katowicach?
🧱Czekamy na Wasze komentarze na Facebooku! 🧱

# data[].attributes.attachment_link.title
W sercu Śląska - zwiedzamy Nikiszowiec | bele kaj

# data[].attributes.attachment_link.description
Gdyby Śląsk miał wybrać teraz swoją stolicę, ale nie taką urzędową, a bardziej romantyczną i bliższą ludziom, gdzie naszą ojczyznę można najlepiej zrozumieć, gdzie śląskość można zobaczyć i wyczuć ją w powietrzu, to musiałoby to być to miejsce. Katowicki Nikiszowiec. Bo to właśnie tutaj bije serce Śląska. Zapraszamy więc na wspólne zwiedzanie.

# data[].attributes.body
Znajdziecie tutaj słownik, przykłady użycia różnych słów, memy oraz ciekawostki związane z historią Śląska czy obyczajami :)

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Magiczny Górny Śląsk

"Antryj" to przewodnik dedykowanym osobom, które Górny Śląsk dopiero chcą poznać. Portal prowadzi Czytelnika od gwary poprzez historię, kulturę we wszystkich jej współczesnych przejawach, historycznie ukształtowaną obyczajowość aż po pełen sarkazmu i autoironii humor typowy dla tego regionu. Śląsk to ziemia pograniczna pełna kontrastów, zaskakujących połączeń i nagłych zwrotów akcji. Weźmy gwarę: z jednej strony słownik śląski jest przechowalnią wielu słów staropolszczyzny, które w literackim języku polskim już nie funkcjonują. Z drugiej - pełno w niej germanizmów: zwłaszcza tych związanych z językiem technologicznym. Są jeszcze bohemizmy obecne zwłaszcza w południowej części Górnego Śląska. Ale śląska godka w wielu przypadkach ma odniesienia do języka francuskiego, rumuńskiego lub rosyjskiego; a jest jeszcze mocno obecne dziedzictwo językowe antyku w postaci łaciny i greki.

# data[].attributes.attachment_link.title
po śląsku - słownik śląski - gwara, kultura, historia Górnego Śląska

# data[].attributes.attachment_link.description
"Antryj" to przewodnik dedykowanym osobom, które Górny Śląsk dopiero chcą poznać. Portal prowadzi Czytelnika od gwary poprzez historię, kulturę we wszystkich jej współczesnych przejawach, historycznie ukształtowaną obyczajowość aż po pełen sarkazmu i autoironii humor typowy dla tego regionu. Śląsk to ziemia pograniczna pełna kontrastów, zaskakujących połączeń i nagłych zwrotów akcji.

# data[].attributes.body
Historia, wydarzenia, zdjęcia, itp. Możliwość zwiedzenia wirtualnie niektórych miejsc za pomocą aplikacji!

# data[].attributes.attachment_link.description
Od tamtego czasu - chociaż Nikiszowiec nie omijały burzliwe wydarzenia XX wieku - osiedle ocalało w prawie niezmienionej formie. A wielu jego mieszkańców to ludzie żyjący tu od pokoleń. Dlatego historia Nikiszowca to także historia ludzi - niezwykłych osobowości, które miały wpływ na los osiedla, oraz zwykłych mieszkańców.

# data[].attributes.body
Biografia reżysera w skrócie. Zachęcam do wyszukania nazwiska reżysera w filmowych bazach takich jak www.filmweb.pl czy www.imdb.com :)

# data[].attributes.attachment_link.title
Lech J. Majewski | Życie i twórczość | Artysta | Culture.pl

# data[].attributes.attachment_link.description
Reżyser, scenarzysta i producent filmowy, poeta, prozaik i malarz, a także reżyser teatralny i operowy. Urodził się w 1953 w Katowicach.

# data[].attributes.body
Ciekawy, krótki artykuł na temat filmu i kontekstów z nim związanych

# data[].attributes.attachment_link.description
Film fabularny w reżyserii Lecha J. Majewskiego z 2001 roku.

# data[].attributes.headline
Wywiad z Lechem Majewskim na temat "Angelusa"

# data[].attributes.subject
Wywiad z Lechem Majewskim na temat "Angelusa"

# data[].attributes.body
Na ten moment "Angelus" dostępny jest na Youtubie z możliwością włączenia napisów w języku rosyjskim.

# data[].attributes.body
Na platformie Youtube na kanale Gryfnie możecie znaleźć filmiki uczące właśnie śląskiej godki. Gorąco zachęcam zajrzeć tam nawet z ciekawości :)

# data[].attributes.attachment_link.description
Share your videos with friends, family, and the world