# data[].attributes.headline
ΣΥΜΕΩΝΙΔΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ

# data[].attributes.subject
ΣΥΜΕΩΝΙΔΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ

# data[].attributes.body
Γυναίκες στην τέχνη

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Δημιουργοί, καλλιτέχνιδες, μοντέλα, μούσες... Γυναίκες που λαμβάνουν πολλούς και διαφορετικούς ρόλους. Γυναίκες που στάθηκαν κολώνες πολιτισμού ανά τον κόσμο. Γυναίκες που έφεραν την ανατροπή, επαναστάτριες. Γυναίκες που, στην εποχή της η καθεμία, δημιούργησαν κινήματα και έπαιξαν ενεργό ρόλο στην διαμόρφωση της τέχνης όπως την ξέρουμε σήμερα. Η γυναίκα στην τέχνη... άλλωστε η Τέχνη, ειναι γένους θηλυκού.

# data[].attributes.attachment_link.title
Η Γυναίκα στην Τέχνη

# data[].attributes.attachment_link.description
Δημιουργοί, καλλιτέχνιδες, μοντέλα, μούσες... Γυναίκες που λαμβάνουν πολλούς και διαφορετικούς ρόλους. Γυναίκες που στάθηκαν κολώνες πολιτισμού ανά τον κόσμο. Γυναίκες που έφεραν την ανατροπή, επαναστάτριες. Γυναίκες που, στην εποχή της η καθεμία, δημιούργησαν κινήματα και έπαιξαν ενεργό ρόλο στην διαμόρφωση της τέχνης όπως την ξέρουμε σήμερα. Η γυναίκα στην τέχνη...

# data[].attributes.headline
Δεν μπορεί να υπάρχε

# data[].attributes.body
Δεν μπορεί να υπάρχει διάκριση ανάμεσα στα δύο φύλλα.

# data[].attributes.attachment_link.provider_name
Δημοκρατική της Ρόδου

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
"... Αν είσαι πολύ μικρή, έχεις πολύ λίγη εμπειρία, αν είσαι μεγάλη, έχεις εμπειρία, αλλά σκέφτεσαι να κάνεις και οικογένεια. Αν πάλι το έχεις περάσει κι αυτό το στάδιο, θα έχεις θέματα επειδή έχεις οικογένεια. Δηλαδή δεν μπορείς να τους βρεις πουθενά".

Με τα λόγια αυτά περιέγραψε στους ερευνητές τις έμφυλες διακρίσεις που εξακολουθούν να υφίστανται οι γυναίκες στην ελληνική αγορά εργασίας, μία από τις ερωτηθείσες στην έρευνα που διεξήχθη την περίοδο Μαΐου - Σεπτεμβρίου 2019, από το Alba Graduate Business School, The American College of Greece, και τον Οργανισμό για την Επαγγελματική Ενδυνάμωση των Γυναικών Women on Top, με την υποστήριξη της Vodafone, η οποία και ανακοίνωσε τα αποτελέσματά της.

Η έρευνα με τίτλο "Breaking the Glass Ceiling" μελετά τη θέση των γυναικών στις επιχειρήσεις, στο πλαίσιο της δέσμευσής της για τη δημιουργία μιας κοινωνίας ίσων ευκαιριών και την ενδυνάμωση των γυναικών. Οπως προκύπτει για ακόμα μία φορά από τα δεδομένα της έρευνας, η πλειονότητα των γυναικών (67%) έχει βιώσει διακρίσεις λόγω φύλου στον εργασιακό της χώρο.

Το αποτέλεσμα περιγράφεται στην απάντηση μίας άλλης εργαζόμενης, η οποία συμμετείχε στην έρευνα: "αν δεν έκανα διπλοδουλειά που λέω εγώ, δεν ήμουν overperformer, θα ήμουν σίγουρα δεύτερη ταχύτητα"... Η χώρα μας κατατάσσεται τα τελευταία χρόνια, σταθερά στην τελευταία θέση του Ευρωπαϊκού Δείκτη για την Ισότητα των Φύλων, με μέσο όρο βαθμολογίας 51,2/100, σε αντιδιαστολή προς τον ευρωπαϊκό μέσο όρο του 67,4/100.

Σύμφωνα με τα δεδομένα της έρευνας που παρουσίασε η Vodafone, 4 στις 10 γυναίκες απάντησαν πως έχουν κληθεί συχνά, κατά τη διάρκεια συνέντευξης, να απαντήσουν σε ερώτηση για την οικογενειακή τους κατάσταση, ενώ 7 στις 10 έχουν βρεθεί σε αυτή τη θέση τουλάχιστον κάποιες φορές. Επίσης 5 στους 10 συμμετέχοντες - εκπροσώπους επιχειρήσεων θεωρούν ότι ο αντίκτυπος δεν είναι ούτε θετικός ούτε αρνητικός, το φύλο δηλαδή δεν έχει επίπτωση στη θέση μιας γυναίκας στο εργασιακό περιβάλλον.

Σε επίπεδο θέσεων ευθύνης, τα στοιχεία είναι αποκαλυπτικά. Σύμφωνα με την ετήσια έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την ισότητα των φύλων, ο μέσος όρος των γυναικών στο Δ.Σ. των μεγαλύτερων εισηγμένων εταιρειών στην Ευρώπη των 28 ήταν για το 2018 μόλις 23,9%. Τα υψηλότερα ποσοστά καταγράφονται στη Γαλλία με 41,2%, τη Σουηδία με 36,9% και την Ιταλία με 32,3%, ενώ την "πρωτιά" από το τέλος καταλαμβάνουν η Μάλτα με 4,5%, η Εσθονία με 8,8% και η Ελλάδα με 9,1%. Τα στοιχεία του Ευρωπαϊκού Ινστιτούτου για την Ισότητα των Φύλων για το 1ο εξάμηνο του 2019 καταγράφουν αύξηση για την Ελλάδα, με το ποσοστό να ανέρχεται στο 10,2%.

Την ίδια στιγμή η ηχηρή απουσία γυναικών από θέσεις ευθύνης συνυπάρχει και με το μισθολογικό χάσμα που χωρίζει άντρες και γυναίκες εργαζόμενους. Με βάση τα στοιχεία της Eurostat για το 2014, στην Ελλάδα, το μισθολογικό χάσμα βρίσκεται στο 12,5%, τη στιγμή που ο ευρωπαϊκός μέσος όρος βρίσκεται στο 16,2%. Ωστόσο η συγκριτικά "καλή" επίδοση της χώρας μας στον δείκτη αυτόν, πιθανότατα οφείλεται και στη γενικότερη πτώση των αμοιβών κατά την τελευταία δεκαετία, καθώς οι διαφορές στη μέση ακαθάριστη ωριαία αμοιβή ανδρών και γυναικών τείνουν να εντείνονται στα υψηλότερα μισθολογικά κλιμάκια των διαφορετικών επαγγελματικών πεδίων.

Αλλωστε και οι γυναίκες που ερωτήθηκαν αξιολογούν στη συγκεκριμένη έρευνα σε ποσοστό που αγγίζει το 80% λένε ότι υπάρχει ανισότητα αμοιβών μεταξύ γυναικών και ανδρών με τα αντίστοιχα προσόντα. Η ανισότητα αυτή αφορά κυρίως στη βασική αμοιβή για την εργασία, καθώς θεωρείται ότι οι διακρίσεις αμβλύνονται σε θέματα αυξήσεων και bonus.

Εάν η συζήτηση κινηθεί σε τομείς που στερεοτυπικά θεωρούνται ανδρικοί τόσο σε επίπεδο εκπαίδευσης όσο και απασχόλησης, τα πράγματα είναι χειρότερα καθώς, σύμφωνα με τον πίνακα αποτελεσμάτων "Γυναίκες στην Ψηφιακή Εποχή" (Women in Digital Scoreboard 2018), στην Ελλάδα οι γυναίκες αποτελούν μόνο το 12,7% των ειδικών του τομέα Τεχνολογίας Πληροφορίας Επικοινωνιών (ΤΠΕ), έναντι μέσου όρου 16,7% στην Ε.Ε, ενώ κερδίζουν κατά μέσο όρο 22% λιγότερα σε σχέση με τους άνδρες (έναντι 19% στην Ε.Ε). Στο σύνολο της απασχόλησης στην Ελλάδα το 2017, οι γυναίκες ειδικοί σε ΤΠΕ αποτελούσαν το 0,4%, έναντι 2,5% των ανδρών.

Αλλά και στις γενικές ψηφιακές δεξιότητες, το χάσμα είναι απόλυτα εμφανές, αφού α ποσοστά των γυναικών είναι χαμηλότερα σε όλους τους δείκτες που αφορούν στη χρήση του διαδικτύου. Ενδεικτικά το ποσοστό των γυναικών που χρησιμοποιεί το διαδίκτυο στη χώρα μας συστηματικά (regular use of internet) είναι 65% (έναντι 79% των ανδρών).

Ωστόσο, σύμφωνα με την έρευνα που παρουσιάστηκε σήμερα, 9 στις 10 γυναίκες δήλωσαν ότι διαφωνούν απόλυτα με τη δήλωση πως δεν έχουν τις τεχνολογικές/ψηφιακές δεξιότητες που απαιτούνται για την ανάληψη θέσεων ευθύνης ή ανταγωνιστικών θέσεων. Επιπλέον, στον κόσμο των επιχειρήσεων, είναι θετικά τα ευρήματα που σχετίζονται με την ετοιμότητα και ικανότητα των γυναικών για απασχόληση σε ρόλους που απαιτούν τεχνολογικές/ψηφιακές δεξιότητες ή σε επαγγέλματα STEM. Αναγνωρίζεται ωστόσο πως οι γυναίκες αποθαρρύνονται να ακολουθήσουν αυτές τις κατευθύνσεις.

Ομως 8 στις 10 γυναίκες θεωρούν πως οι εργοδότες τους δεν καλύπτουν επαρκώς τις εκπαιδευτικές τους ανάγκες, ενώ μόλις το 18% των συμμετεχουσών γυναικών έχουν πρόσβαση σε προγράμματα καθοδήγησης εντός της επιχείρησης (mentoring).

Μέσα σε όλα αυτά οι γυναίκες έρχονται συχνά αντιμέτωπες με περιστατικά βίας και παρενόχλησης στην εργασία. Αν και από τα ευρήματα της έρευνας προκύπτει ότι υπάρχει ασάφεια σε σχέση με το τι ορίζεται ως σεξουαλική παρενόχληση, οι γυναίκες γίνονται αποδέκτριες συμπεριφορών και χειρονομιών που δεν νιώθουν πάντα ότι μπορούν να αξιολογήσουν, πολύ περισσότερο να εκφράσουν τη δυσαρέσκειά τους γι' αυτές. Παράλληλα μόλις 3 στις 10 επιχειρήσεις εφαρμόζουν προγράμματα εκπαίδευσης των εργαζομένων για την πρόληψη της βίας και της σεξουαλικής παρενόχλησης.

Κι αυτό την ώρα που σε πρόσφατη έρευνα της διαΝΕΟσις αναφερόταν ότι το 40% των Eλληνίδων έχουν πέσει θύματα σεξουαλικής παρενόχλησης, ενώ στο 63% των περιπτώσεων η παρενόχληση έχει λάβει χώρα αποκλειστικά ή/και στο χώρο εργασίας τους.

Βάσει ερευνητικών δεδομένων, η σεξουαλική παρενόχληση είναι πιο διαδεδομένη στις γυναίκες πανεπιστημιακής μόρφωσης και στις γυναίκες που ανήκουν στις ανώτερες επαγγελματικές ομάδες: 75% των γυναικών στην κατηγορία των διευθυντικών στελεχών και 74% των γυναικών στην κατηγορία των ειδικευμένων επαγγελματιών έχουν πέσει θύματα σεξουαλικής παρενόχλησης, σε σύγκριση με το 44% των γυναικών στην επαγγελματική κατηγορία "εξειδικευμένη εργάτρια σε χειρωνακτική εργασία" και το 41% των γυναικών που δηλώνουν ότι δεν έχουν απασχοληθεί ποτέ σε αμειβόμενη εργασία, ενώ μία στις τέσσερεις έχει βιώσει σεξουαλική παρενόχληση κατά τους 12 μήνες που προηγήθηκαν της έρευνας. Η διαφορά που προκύπτει (30%) μπορεί να οφείλεται σε παράγοντες, όπως η καλύτερη ενημέρωση των γυναικών επαγγελματιών σχετικά με το τι συνιστά σεξουαλική παρενόχληση, καθώς και η έκθεση των επαγγελματιών γυναικών σε εργασιακά περιβάλλοντα και καταστάσεις όπου διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο κακοποίησης. Ο κίνδυνος απόλυσης ίσως αποτελεί μια ακόμη αιτία για τη μη αναφορά περιστατικών σεξουαλικής παρενόχλησης, ιδιαίτερα για τις γυναίκες σε χαμηλόβαθμες θέσεις.

Πολιτική

Αλλά και στην πολιτική τα πράγματα δεν είναι καλύτερα ακόμα και μετά την εφαρμογή της υποχρεωτικής ποσόστωσης. Μετά τις εκλογές του Ιουλίου 2019, στο Εθνικό Κοινοβούλιο εξελέγησαν 65 γυναίκες, ενώ στην κυβέρνηση που προέκυψε απ΄αυτές σε σύνολο 51 μελών του Υπουργικού Συμβουλίου, υπήρχαν συνολικά μόλις δύο γυναίκες υπουργοί (4%) και τρεις γυναίκες υφυπουργοί (5%).

Σε επίπεδο Τοπικής Αυτοδιοίκησης παρά το γεγονός ότι ο αριθμός των γυναικών που δραστηριοποιούνται σ΄αυτήν παρουσιάζεται αυξημένος σε σχέση με τα ποσοστά ενεργοποίησής τους στην κεντρική πολιτική σκηνή, και πάλι, στις θέσεις ευθύνης του πεδίου αυτού η εκπροσώπησή τους εμφανίζεται περιορισμένη. Συγκεκριμένα, στις Δημοτικές & Περιφερειακές εκλογές του 2019, σε σύνολο 332 Δήμων και 13 Περιφερειών εξελέγησαν 19 γυναίκες δήμαρχοι και μόλις μία γυναίκα Περιφερειάρχης.

Προτάσεις δράσεων για τις εταιρείες και την Πολιτεία

Από την πλευρά των εταιρειών, με βάση τα ευρήματα της έρευνας, η υιοθέτηση πρακτικών για την αντιμετώπιση των έμφυλων διακρίσεων βασίζεται στην καλλιέργεια ενδοεταιρικής κουλτούρας που ενθαρρύνει τη διαφορετικότητα και την ενδυνάμωση των εργαζομένων, καθώς και τη διαφάνεια και στοχοθέτηση ως προς την αντιπροσώπευση των γυναικών σε ένα οργανισμό. Ακόμη, σημαντικές για κάθε επιχειρήσεις είναι πολιτικές και προγράμματα που εξασφαλίζουν τη συμφιλίωση επαγγελματικής και προσωπικής ζωής, την καταγραφή εκπαιδευτικών αναγκών, τη διευκόλυνση ευέλικτων μορφών εργασίας, την πρόσβαση των γυναικών στην τεχνολογία, αλλά και την ενδυνάμωση τους μέσω συνεχούς εκπαίδευσης και μέσω της ανάδειξης γυναικείων προτύπων.

Από την πλευρά της η Πολιτεία χρειάζεται να προχωρήσει στη θεσμοθέτηση αδειών γονεϊκότητας αλλά και κινήτρων για τις επιχειρήσεις που εφαρμόζουν αποτελεσματικές πολιτικές ισότητας, στη συστηματική ενσωμάτωση των πεδίων STEM σε όλες τις βαθμίδες της εκπαίδευσης, καθώς και στην υλοποίηση δράσεων που στοχεύουν στην ενίσχυση της ενασχόλησης των κοριτσιών με STEM αντικείμενα.

Μαρία Λιλιοπούλου

# data[].attributes.attachment_link.title
Το 67% των γυναικών έχει βιώσει διακρίσεις λόγω φύλου στον εργασιακό χώρο - Δημοκρατική της Ρόδου

# data[].attributes.attachment_link.description
"... Αν είσαι πολύ μικρή, έχεις πολύ λίγη εμπειρία, αν είσαι μεγάλη, έχεις εμπειρία, αλλά σκέφτεσαι να κάνεις και οικογένεια. Αν πάλι το έχεις περάσει κι αυτό το στάδιο, θα έχεις θέματα επειδή έχεις οικογένεια. Δηλαδή δεν μπορείς να τους βρεις πουθενά".

# data[].attributes.headline
Ντούρμα Παναγιώτα 

# data[].attributes.subject
Ντούρμα Παναγιώτα 

# data[].attributes.body
Η καθημερινή ζωή μια εργαζόμενης μητέρας και ο τρόπος που βλέπει τα πράγματα

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
Ελληνικό Τραγούδι

# data[].attributes.attachment_link.title
Αφροδίτη Μάνου - Μία μέρα μιας Μαίρης - Official Audio Release

# data[].attributes.attachment_caption
Διαφήμιση κατά των έμφυλων διακρίσεων

# data[].attributes.headline
Δέσποινα Τσούμαρη

# data[].attributes.subject
Δέσποινα Τσούμαρη

# data[].attributes.attachment_link.title
ΜΙΑ ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ ΣΠΑΖΕΙ ΤΑ ΣΤΕΡΕΟΤΥΠΑ ΓΙΑ ΤΑ ΔΥΟ ΦΥΛΑ

# data[].attributes.headline
Έμφυλες διακρίσεις | ΚΑΤΣΟΜΠΕΝΑΚΗ ΕΥΔΟΞΙΑ

# data[].attributes.subject
Έμφυλες διακρίσεις | ΚΑΤΣΟΜΠΕΝΑΚΗ ΕΥΔΟΞΙΑ

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Οι έμφυλες διακρίσεις δεν είναι κάτι ξένο για τις ελληνικές διαφημίσεις. Σε τέτοιο βαθμό μάλιστα, που αρκετές φορές τις παραβλέπουμε ή τις προσπερνάμε, χωρίς καν να τις αναγνωρίσουμε.

Πρόσφατα, η (facebook) σελίδα "Μη γεννήσεις κοριτσάκι" σχολίασε το πρόσφατο -τηλεοπτικό- διαφημιστικό που κυκλοφόρησε για τα ζελεδάκια Mollers.

Σ΄αυτό, βλέπουμε κάποια αγοράκια να παίζουν ποδόσφαιρο χτυπώντας δυνατά την μπάλα, ενώ κάποια στιγμή ένα κοριτσάκι ζητά να ρίξει ένα σουτ. Το ίδιο φαίνεται να βαρά την μπάλα αδύναμα (σ.σ το γνωστό στερεότυπο χτυπά σαν κορίτσι), με το αγοράκι που κάθεται στο τέρμα να το του λέει ειρωνικά "έλα Ρονάλντο".

Κοινοποιώντας το, η σελίδα ήθελε να σχολιάσει τον σεξισμό που κρύβεται σ΄αυτή τη διαφήμιση. "Δε νιώθεις αρκετά σεξιστής; Φάε ζελεδάκια Mollers και θα δεις. Θα δεις πόσο αστείο είναι να παίζουν οι γυναίκες πoδόσφαιρο. Θυμίζουμε: Διαφήμιση του 2020", έγραψε χαρακτηριστικά.

Μάλιστα όταν μια γυναίκα τους έστειλε μήνυμα στο facebook, για να επισημάνει τον σεξισμό αυτόν, η εταιρεία απάντησε με τον τρόπο που θα διαβάσετε παρακάτω.

Μετά τις αντιδράσεις και τα σχόλια που δέχθηκε (αρκετά απ' τα οποία έχουν σβηστεί), η εταιρεία έγραψε στο Facebook:
"Το διαφημιστικό σποτάκι με τα παιδιά στο γήπεδο άρεσε πολύ σε μικρούς και μεγάλους. Εν τούτοις, υπήρξε μια μικρή ομάδα γυναικών που θεώρησε την αδύναμη κλωτσιά της μικρής και τον αστεϊσμό του τερματοφύλακα, ως σοβαρή προσβολή και διάκριση κατά των γυναικών, μισογυνισμό κλπ συνοδεύοντας την άποψή τους με καταιγισμό ύβρεων. Εμάς, από στενά εμπορικής απόψεως, θα μας συνέφερε να μπουν στην ιστοσελίδα μας χιλιάδες άνθρωποι και να αλληλοϋβρίζονται, επειδή είναι βέβαιο ότι στις ύβρεις θα απαντούσαν άλλοι με ανάλογο τρόπο. Εν τούτοις, μια τέτοια κατάσταση προσκρούει στη φιλοσοφία και την αισθητική μας. Φυσικά, οτιδήποτε υπονοεί κοινωνικό ρατσισμό, καταπάτηση γυναικείων δικαιωμάτων, μισογυνισμό κλπ είναι ξένο προς την εταιρεία μας. Άλλωστε - για να μιλήσουμε και με γεγονότα - τα στελέχη και η διοίκηση της εταιρείας μας αποτελούνται κατά πλειοψηφία από γυναίκες".
Εμείς απλά να αναφέρουμε ότι η Μέγκαν Ραπίνο βραβεύτηκε ως η κορυφαία ποδοσφαιρίστρια για το 2019.

Από μικρός ήθελα να γίνω αστροναύτης. Εξάλλου, πάντα θυμάμαι να μου λένε ότι "πετάω στα αστέρια". Λόγω όμως σχετικής υψοφοβίας αποφάσισα να αλλάξω επαγγελματικό προσανατολισμό και να γίνω δημοσιογράφος (απ' το κακό στο χειρότερο), Μπήκα στο Πάντειο (Τμήμα Επικοινωνίας, Μέσων & Πολιτισμού) και λίγους καφέδες αργότερα πήρα το πτυχίο μου. Έκτοτε το επαγγελματικό μου μετερίζι με έχει οδηγήσει στην πόρτα ανθρωπιστικών οργανισμών (Διεθνή Αμνηστία, Έλιξ) αλλά και πολλών έντυπων και διαδικτυακών μέσων (Esquire, Nitro, Protagon, κλπ). Η σχέση μου με το Antivirus ξεκίνησε τυχαία τον Μάρτιο του 2013. Έκτοτε έγινε λατρεία... Είτε εδώ είτε στο περιοδικό, όλο και κάπου θα με πετύχετε. Αν τώρα θέλετε να κάνετε και κάποιο σχόλιο... θα με βρείτε στο vth@avmag.gr. Cu!

# data[].attributes.attachment_link.title
Τα ζελεδάκια που υποστηρίζουν ότι οι άνδρες είναι καλύτεροι στο ποδόσφαιρο απ΄τις γυναίκες

# data[].attributes.attachment_link.description
Οι έμφυλες διακρίσεις δεν είναι κάτι ξένο για τις ελληνικές διαφημίσεις. Σε τέτοιο βαθμό μάλιστα, που αρκετές φορές τις παραβλέπουμε ή τις προσπερνάμε, χωρίς καν να τις αναγνωρίσουμε. Πρόσφατα, η (facebook) σελίδα "Μη γεννήσεις κοριτσάκι" σχολίασε το πρόσφατο -τηλεοπτικό- διαφημιστικό που κυκλοφόρησε για τα ζελεδάκια Mollers.

# data[].attributes.headline
κείμενο για την βία στα ΜΜΕ  l    Τουλούμης Θοδωρής

# data[].attributes.subject
κείμενο για την βία στα ΜΜΕ  l    Τουλούμης Θοδωρής

# data[].attributes.headline
κείμενο για τις έμφυλες διακρίσεις  l   Τουλούμης Θοδωρής

# data[].attributes.subject
κείμενο για τις έμφυλες διακρίσεις  l   Τουλούμης Θοδωρής

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Τόσο οι άνδρες όσο και οι γυναίκες διαφέρουν σημαντικά μεταξύ τους. Ο διαφορετικός τρόπος σκέψης και αντίδρασης που έχουν τα δύο φύλα οφείλεται, κατά κύριο λόγο, στις βιολογικές τους διαφορές. Πληθώρα ερευνών που σχετίζονται με την προσωπικότητα έχουν καταδείξει τους άντρες ως το πιο διεκδικητικό, δραστήριο, ενεργητικό και επιθετικό φύλο, εν αντιθέσει με τις γυναίκες, οι οποίες παρουσιάζονται ως το πιο αγχώδες, συναισθηματικό, ευαίσθητο, συγκαταβατικό και εξαρτημένο φύλο· η επιθετικότητα εκδηλώνεται ως επί το πλείστον μέσα στις σχέσεις.

Ο όρος "φύλο" (gender) σχετίζεται αρχικά με τη συμπεριφορά και τα χαρακτηριστικά, που έχουν διαμορφωθεί από την εκάστοτε πολιτισμική κουλτούρα και θεωρούνται ότι είναι κατάλληλα για τους άντρες και τις γυναίκες αντίστοιχα. Επιπλέον, υπάρχει και ο όρος φύλο (sex), που αναφέρεται κυρίως στις βιολογικές διαφορές μεταξύ των δύο φύλων.

Οι περισσότεροι άνθρωποι αντιλαμβάνονται τον εαυτό και την προσωπικότητα τους σε συνάρτηση με το φύλο τους. Η παραπάνω αντίληψη ονομάζεται ταυτότητα φύλου και αναφέρεται στις πεποιθήσεις που έχει κάθε άτομο για τα χαρακτηριστικά του σε σύγκριση με το άλλο φύλο.

Πως διαμορφώνεται η ταυτότητα φύλου;

Ενδεχομένως η ταυτότητα φύλου επηρεάζεται από βιολογικούς παράγοντες. Οι ορμόνες επιδρούν σημαντικά στον τρόπο δραστηριοποίησης και επιθετικότητας των ατόμων, έτσι εξακριβώνεται το γεγονός πως τα αγόρια ήδη από πολύ μικρή ηλικία συνηθίζουν να επιλέγουν πιο άγρια, θορυβώδη και δραστήρια παιχνίδια.

Η συνεχής αλληλεπίδραση των παιδιών με τους γονείς, τους δασκάλους και τους συνομηλίκους τους, τα βοηθά στο να αποκτήσουν και να διαμορφώσουν σταδιακά τις απόψεις τους γενικότερα για τα οργανωμένα σχήματα των φύλων. Επιπλέον, τα σχήματα αυτά είναι καίριας σημασίας για τα παιδιά αφού ακόμη τα βοηθά αναμφίβολα στο να κατανοήσουν τον κόσμο γύρω τους, καθοδηγώντας, παράλληλα, τη συμπεριφορά και τη στάση τους και μετέπειτα ως ενήλικες. Έτσι, παραδείγματος χάριν, ένα νεαρό αγόρι που έχει δομήσει το σχήμα που αφορά τα αγόρια, βάσει του οποίου "τα αγόρια πρέπει να παίζουν με μηχανές και αυτοκίνητα, όχι με κούκλες", αυτόματα θα εντείνει την προσοχή του σε μηχανές και αμάξια, όχι όμως σε κούκλες.

Σχηματισμός έμφυλων στερεοτύπων στην νηπιακή-προσχολική ηλικία

Η διαφορετική στάση των γονέων απέναντι στα δύο φύλα ξεκινά ήδη από την παιδική ηλικία. Ερευνητικά δεδομένα έχουν αποδείξει πως οι γονείς εμπιστεύονται περισσότερο τα αγόρια σε ότι έχει να κάνει με πιο "επικίνδυνες" δραστηριότητες". Επιπλέον, φαίνεται πως είναι πιο ενθαρρυντικοί στα αγόρια, δίνοντας τους περισσότερη αυτονομία από ότι στα κορίτσια. Ήδη από την νηπιακή ηλικία (4-5 ετών) τα μικρά παιδιά έχουν καταγράψει ένα σύστημα, που σχετίζεται με το ποια παιχνίδια, ρούχα, χαρακτηριστικά, επαγγέλματα και συμπεριφορές "ταιριάζουν" καλύτερα στα αγόρια και στα κορίτσια. Με αυτόν τον τρόπο, θα λέγαμε πως διαμορφώνονται, εν ολίγοις, συνειδητά και ασυνείδητα τα στερεότυπα όπως και οι προκαταλήψεις μεταξύ των φύλων στα παιδιά.

Εκπαίδευση & διαιώνιση των έμφυλων προκαταλήψεων

Το σχολείο ως θεσμός διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση των έμφυλων ταυτοτήτων διαμέσου συγκεκριμένων εκπαιδευτικών ενεργειών και πρακτικών. Η εκπαίδευση ωστόσο δεν αποτελεί τον μοναδικό παράγοντα διαμόρφωσης τέτοιων αντιλήψεων. Άλλες σημαντικές επιρροές σχηματοποίησης έμφυλων στερεοτύπων και προκαταλήψεων είναι αποτέλεσμα τόσο της πολιτικής και των Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης, όσο και της ευρύτερης εθνικής, πολιτισμικής κουλτούρας του κάθε λαού. Γίνεται κατανοητό επομένως πως οι έμφυλες ταυτότητες δεν έχουν στατικό χαρακτήρα καθώς επιδέχονται αλλεπάλληλες αλλαγές από πολλαπλούς παράγοντες μέσα στο χρόνο.

Όσον αφορά ειδικότερα στην εκπαίδευση, μετά την προσχολική ηλικία, τα παιδιά στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση εξακολουθούν να έρχονται σε συνεχή επαφή με το τι είναι άντρας και τι είναι γυναίκα μέσα από το Αναλυτικό Πρόγραμμα και τα εκάστοτε διδακτικά εγχειρίδια, τα οποία με την σειρά τους καλλιεργούν μεροληπτικές απόψεις τασσόμενα υπέρ του ενός ή του άλλου φύλου, ιδίως έναντι του γυναικείου.

Ήδη από τα πρώτα σχολικά εγχειρίδια που κυκλοφόρησαν από το 1970 και μετά, τα δύο φύλα παρουσιάζονταν με στερεοτυπικό τρόπο. Συγκεκριμένα, περιλαμβάνονταν σε αριθμό περισσότερες ιστορίες για τους άντρες, έχοντας πάντα πιο πρωταγωνιστικούς και ηγετικούς ρόλους, εν αντιθέσει με τις γυναίκες που περιγράφονταν συνήθως στα πλαίσια του οικιακού περιβάλλοντος, κατέχοντας μια πιο παθητική, φοβισμένη στάση. Αργότερα, αφού παρατηρήθηκαν αυτά τα προβλήματα οι διδακτικές ιστορίες έγιναν ίσες στον αριθμό τόσο για τα πρότυπα των γυναικών όσο και των αντρών. Ωστόσο όμως δεν εξαλείφθηκαν παντελώς τα έμμεσα και τα προκατειλημμένα μηνύματα που περνούσαν όσον αφορά στους ρόλους των φύλων. Οι γυναίκες εξακολουθούσαν να έχουν έναν πιο τρυφερό εκφραστικό χαρακτήρα, χωρίς να εκδηλώνουν ιδιαίτερες αντιρρήσεις ή αντιδράσεις, ενώ οι άντρες συνέχιζαν να περιγράφονται ως πιο κεντρικοί, επιθετικοί και αποφασιστικοί χαρακτήρες, χωρίς να προβάλλονται σε καμία περίπτωση με οποιαδήποτε " θηλυκό " χαρακτηριστικό.

Ακόμη, οι διακρίσεις μεταξύ των δύο φύλων αποκτούν υπόσταση και κατά την εκπαιδευτική διαδικασία. Το γεγονός αυτό αποδεικνύεται μέσα από ερευνητικά αποτελέσματα της τελευταίας 25ετίας, τα οποία φανέρωσαν την αυξημένη αλληλεπίδραση που έχουν οι εκπαιδευτικοί κατά την διάρκεια του μαθήματος με τα αγόρια σε σχέση με τα κορίτσια, με το να θέτουν στα αγόρια περισσότερες ερωτήσεις, προκειμένου να εκφράσουν την γνώμη τους και να αυτενεργήσουν, δίνοντας τους, παράλληλα, και περισσότερες ανατροφοδοτήσεις, με εποικοδομητικά σχόλια και διορθώσεις, εν αντιθέσει, με τα κορίτσια.

Πως μπορεί να αποφευχθεί η αναπαραγωγή έμφυλων διακρίσεων μέσα στην τάξη;

Αξιοποίηση του υπάρχοντος διδακτικού υλικού με ειλικρινή τρόπο, σε συνδυασμό με άλλες διαφημίσεις ή περιοδικά προκειμένου οι μαθητές να εκφράσουν τις απόψεις τους για το πώς παρουσιάζονται οι θέσεις που έχουν τόσο οι γυναίκες όσο και οι άνδρες αλλά και για να εντοπίσουν εκ των υστέρων τις προκατειλημμένες σχέσεις που έχουν μεταξύ τους.

Αποφυγή της συνεχούς ταξινόμησης των μαθητών σε ομάδες ανάλογα με το φύλο τους για την διεκπεραίωση ομαδικών δραστηριοτήτων.

Σε δραστηριότητες εργαστηριακής φύσεως, καλό είναι να δημιουργούνται μεικτές ομάδες μαθητών, με τακτικές εναλλαγές ρόλων, δηλαδή τα κορίτσια να μην έχουν ρόλους μόνο "γραμματειακού" τύπου και τα αγόρια μόνο πιο "τεχνικού" τύπου.

Ενίσχυση των αθλητικών προγραμμάτων τόσο για τα κορίτσια όσο και για τα αγόρια.

Παροχή ουσιαστικών προτύπων και ρόλων στα παιδιά, με να γίνονται λόγου χάριν αναφορές και σε γυναίκες επιστήμονες μέσα από έγκριτα επιστημονικά περιοδικά.

Σύμφωνα με τα παραπάνω, αυτό που πρέπει να γίνει κατανοητό είναι πως το φύλο δεν αποτελεί το μοναδικό στοιχείο που συγκροτεί την προσωπικότητα των ανθρώπων. Ο καθορισμός της ταυτότητας του καθενός εξαρτάται από τη θρησκεία, τη φυλή, την κοινωνική προέλευση-τάξη και το σεξουαλικό προσανατολισμό, όχι μόνο από την βιολογική και μυϊκή του υπόσταση. Συσχετίζοντας όλες τις παραπάνω διαστάσεις μπορεί να γίνει πιο σαφής η ενεργητική δράση των ατόμων. Μόνο με μια πιο "ολιστική" προσέγγιση μπορεί να εξαλειφθεί κατά κάποιο τρόπο η επέκταση των προκατειλημμένων αντιλήψεων απέναντι στα δύο φύλα μέσα στην κοινωνία. Η εκπαίδευση μπορεί να αποτελέσει τον ουσιαστικότερο αρωγό σε αυτήν την περίπτωση, δημιουργώντας όχι μόνο ακαδημαϊκά μορφωμένους ανθρώπους, αλλά και ισάξιους ηθικά και πνευματικά πολίτες, που δε θα διαπνέονται από έμφυλα στερεότυπα.

Woolfok, A. (2007). ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ. (1η Ελληνική Έκδοση. Επιμ. Μακρή-Μπότσαρη, Ε.) Αθήνα: Εκδόσεις έλλην. (Πρωτότυπη Έκδοση, 2005

Πηγή: e-psychology.gr

# data[].attributes.attachment_link.title
Οι έμφυλες διακρίσεις στην Οικογένεια & στην Εκπαίδευση | Virus.com.gr

# data[].attributes.attachment_link.description
Της Βασιλικής Νίνου, Απόφοιτης του Παιδαγωγικού Τμήματος Δημοτικής Εκπαίδευσης του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας με παράλληλη εξειδίκευση στην Ειδική Αγωγή. Τόσο οι άνδρες όσο και οι γυναίκες διαφέρουν σημαντικά μεταξύ τους. Ο διαφορετικός τρόπος σκέψης και αντίδρασης που έχουν τα δύο φύλα οφείλεται, κατά κύριο λόγο, στις βιολογικές τους διαφορές.

# data[].attributes.headline
Διαφημίσεις που θεωρήθηκαν επικύνδινα σεξιστικές.

# data[].attributes.subject
Διαφημίσεις που θεωρήθηκαν επικύνδινα σεξιστικές.

# data[].attributes.body
https://www.lifo.gr/culture/design/15-prosfates-diafimiseis-poy-theorithikan-epikindyna-sexistikes

# data[].attributes.attachment_link.title
15 πρόσφατες διαφημίσεις που θεωρήθηκαν επικίνδυνα σεξιστικές | LiFO

# data[].attributes.attachment_link.description
Κάποιοι διαφημιστές πολλές φορές προβάλλουν τη βία κατά των γυναικών. Τη μεταμφιέζουν σε υπονοούμενο, χιούμορ είτε σε καλλιτεχνική έκφραση και ελπίζουν ότι θα σοκάρουν αρκετά τον καταναλωτή για να προωθήσουν το προϊόν τους.

# data[].attributes.headline
Θανάσης Σκούρας

# data[].attributes.subject
Θανάσης Σκούρας

# data[].attributes.body
Βίντεο για τις έμφυλες διακρίσεις: Η χρονιά που οι γυναίκες αντιστάθηκαν

# data[].attributes.attachment_link.title
2018: The year women fought back | The best feminist speeches of the year

# data[].attributes.headline
Σαμπάνη Βασιλική 

# data[].attributes.subject
Σαμπάνη Βασιλική 

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
Αρτοβιομηχανία Καραμολέγκος

# data[].attributes.attachment_link.title
«Μα τί κάνουν όλες και είναι Αξιαγάπιτες;» από τον Καραμολέγκο

# data[].attributes.body
"Αγγελία εργασίας" για πωλήτρια.

# data[].attributes.headline
Έμφυλες Διακρίσεις 

# data[].attributes.subject
Έμφυλες Διακρίσεις 

# data[].attributes.body
https://images.app.goo.gl/o73KV1ZNvKK3vSoY8

# data[].attributes.headline
Μάριος Σταμάτιου

# data[].attributes.subject
Μάριος Σταμάτιου

# data[].attributes.body
Η βία των ΜΜΕ και οι ψυχολογικές επιπτώσεις σε παιδιά και ενήλικες

# data[].attributes.attachment_link.provider_name
Ψυχοθεραπεία | Ευεξία |Εναλλακτικές Διακοπές

# data[].attributes.attachment_link.title
Η βία των ΜΜΕ και οι ψυχολογικές επιπτώσεις σε παιδιά και ενήλικες

# data[].attributes.attachment_link.description
Πως η Βία στα ΜΜΕ και στα βιντεοπαιχνίδια μας επηρεάζει;​Ποιες ακριβώς είναι οι επιπτώσεις της βίας στα ΜΜΕ στους ανθρώπους; Έντεχνη Δράση

# data[].attributes.headline
Επικράτηση-απουσία έμφυλων ρόλων.

# data[].attributes.subject
Επικράτηση-απουσία έμφυλων ρόλων.

# data[].attributes.body
Επικράτηση έμφυλων ρόλων | Απουσία έμφυλων ρόλων.
Οικιακές δουλειές | Είναι προαπαιτούμενο οι γυναίκες να κάνουν όλες τις δουλειές του νοικοκυριού και η συμμετοχή των ανδρών δεν κρίνεται αναγκαία | Όλες οι δουλειές του νοικοκυριού μοιράζονται εξίσου / η ευθύνη μεταφέρεται σε κάποιον τρίτο π.χ. οικιακή βοηθός
Λήψη αποφάσεων | Η γυναίκα έχει περιορισμένη δικαιοδοσία στη λήψη αποφάσεων ή/και ο άνδρας έχει τον τελευταίο λόγο | Κανένας από τους δύο δεν κυριαρχεί και οι αποφάσεις βγαίνουν μετά από συζήτηση
Ανατροφή των παιδιών | Η ευθύνη επιρρίπτεται αποκλειστικά στη γυναίκα | Και οι δύο ασχολούνται εξίσου με το θέμα / η ευθύνη μεταφέρεται σε κάποιον τρίτο π.χ. οικιακή βοηθός
Επιλογή επαγγέλματος | Η γυναίκα μπορεί να επιλέξει μόνο μη χειρωνακτικά, μερικής απασχολήσεως, με μικρές απαιτήσεις επαγγέλματα ενώ ο άνδρας έχει πλήρη ελευθερία επιλογής | Η γυναίκα και ο άνδρας έχουν ίση πρόσβαση σε κάθε είδους επάγγελμα
Συμπεριφορά | Η γυναίκα πρέπει να είναι τρυφερή, υπομονετική, αγαθή και λιγομίλητη. Ο άνδρας πρέπει να είναι γενναίος, στωικός και ισχυρογνώμων | Η γυναίκα και ο άνδρας έχουν δικαίωμα να συμπεριφέρονται όπως επιλέγουν οι ίδιοι, χωρίς να κρίνονται από το κοινωνικό σύνολο
Σεξ και αντικειμενοποίηση | Ο άνδρας έχει κάθε δικαίωμα πάνω στη γυναίκα η οποία δε χρειάζεται να δίνει η συναίνεσή της για τίποτε· είναι σύνηθες οι γυναίκες να γίνονται σκεύη ηδονής, π.χ. σε διαφημίσεις | Το σεξ γίνεται με αμοιβαία συναίνεση και κατανόηση και η φύση της γυναίκας γίνεται σεβαστή και δεν εκχυδαΐζεται.   Νικολέτα Σταμελάκου.

# data[].attributes.headline
Μάριος Σταματίου

# data[].attributes.subject
Μάριος Σταματίου

# data[].attributes.body
Οι ρόλοι των φύλων ή έμφυλοι ρόλοι
(Από τη Βικιπαίδεια)

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Οι ρόλοι των φύλων ή έμφυλοι ρόλοι είναι ευρέως αποδεκτές νόρμες που υπαγορεύουν και καθορίζουν τη συμπεριφορά και τη λειτουργία των φύλων στα πλαίσια της κοινωνίας, της εργασίας, της εκπαίδευσης, της θρησκείας, στις διαπροσωπικές ή ερωτικές σχέσεις κ.τ.λ. Αποτελούν ουσιαστικά τις "οδηγίες" για το πώς αρμόζει να συμπεριφέρεται ένας άνδρας και πώς μία γυναίκα.

Τις τελευταίες δεκαετίες, χάρη στο κίνημα του φεμινισμού και τη χειραφέτηση της γυναίκας αλλά και την πίεση που ασκείται από το ομοφυλοφιλικό κίνημα για "ανυπακοή" και μη προσαρμογή στα έμφυλα καλούπια, οι ρόλοι αυτοί αμφισβητούνται ενώ υπάρχει επίσης έντονος διάλογος για το αν οι διαφορές που παρατηρούνται ανάμεσα στα δύο φύλα οφείλονται σε έμφυτα χαρακτηριστικά της προσωπικότητας του ατόμου ή εάν αποκτήθηκαν λόγω της άκριτης επιβολής τους από την κοινωνία.

Αν και οι περισσότεροι πολιτισμοί θεωρούν ότι το φάσμα της ταυτότητας φύλου αποτελείται από δύο μόνο φύλα, το ανδρικό και το γυναικείο, αρκετοί, ιδίως Ασιατικοί, αναγνωρίζουν είτε το τρίτο φύλο ή αναφέρουν ότι υπάρχουν μέχρι και πέντε φύλα. Επιπλέον, από τις σύγχρονες μελέτες πάνω στον, μέχρι πρότινος, άγνωστο κι ανεξερεύνητο τομέα της ταυτότητας φύλου προκύπτει ότι υπάρχει διαχωρισμός ανάμεσα στο βιολογικό και το κοινωνικό φύλο· ως βιολογικό φύλο (sex) ορίζεται το φύλο με το οποίο γεννήθηκε κάποιο άτομο και τα ανατομικά χαρακτηριστικά του (δηλ. πέος για τους άνδρες, αιδοίο για τις γυναίκες). Αντιθέτως, ως κοινωνικό φύλο (gender) ορίζονται τα λοιπά χαρακτηριστικά που το συνοδεύουν όπως αντιλήψεις για το ποια είναι η αναμενόμενη και "σωστή" συμπεριφορά για το καθένα (π.χ. στα αγόρια πρέπει να αρέσει το μπλε χρώμα, να ασχολούνται με όπλα και αθλήματα και στα κορίτσια πρέπει να αρέσει το ροζ χρώμα, να είναι γλυκά και τρυφερά, να παίζουν με κούκλες, να προορίζονται για καλές μητέρες), ενώ στην έννοια αυτή εντάσσεται και ο τρόπος που θα συμπεριφέρεται έτσι και αλλιώς, ανεξαρτήτως από την επιβολή των προαναφερθέντων ρόλων, το άτομο στα πλαίσια της κοινωνίας και με ποιανού από των δύο βιολογικών φύλων τα χαρακτηριστικά θα ταυτιστεί, ή αν δεν ταυτιστεί με κανένα από αυτά ή με κάποια από το ένα και κάποια από το άλλο - στην περίπτωση που κάποιο άτομο δεν ταυτίζεται με το βιολογικό του φύλο, θεωρείται διαφυλικό (transgender).

Η θέση των αντιτιθέμενων στους έμφυλους ρόλους είναι ότι με την επιβολή τους, καταπατάται και παρεμποδίζεται η φυσιολογική εκδήλωση του κοινωνικού φύλου και περιορίζεται αδίκως και εσφαλμένως ένα άτομο από την έκφραση της αληθινής του ταυτότητας φύλου. Επίσης, ότι με αυτούς επιβάλλεται ο διαχωρισμός και η άνιση διάκριση ανάμεσα στα δύο φύλα με την καταπιεστική κατηγοριοποίησή τους. Αυτή δηλαδή η τάση για υπαγόρευση έμφυλων ρόλων καταγγέλλεται από πολλούς σήμερα ως παράλογη αφού το βιολογικό φύλο κάποιου δε χρειάζεται απαραίτητα να ταυτίζεται με "ιδανικό" κοινωνικό του.

Η ύπαρξη των έμφυλων ρόλων είναι εμφανής σε όλες σχεδόν τις κοινωνίες, ωστόσο είναι επίσης εμφανές το ότι ποικίλλουν και μεταβάλλονται ανάλογα με τη χρονική περίοδο.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αμφισβήτησης έμφυλου ρόλου είναι το ζήτημα του εάν ήταν πρέπον να φοριέται το παντελόνι από τις γυναίκες. Επί χρόνια, θεωρούταν αυστηρά ανδρικό ένδυμα και το ορθό ήταν οι γυναίκες να φορούν φορέματα και φούστες, ωστόσο υπό την επιρροή του φεμινιστικού κινήματος, έγινε πλήρως αποδεκτό μέσα σε λίγες δεκαετίες και καθιερώθηκε ως ρούχο κατάλληλο και για τα δύο φύλα. Συνεπώς, ο έμφυλος ρόλος που επέβαλε το διαχωρισμό του ποιος μπορεί να το φορά απορρίφθηκε. Επίσης, μερικούς αιώνες πριν, το ροζ χρώμα θεωρείτο καταλληλότερο για τα αγόρια γιατί υποδήλωνε δύναμη και επιβλητικότητα ενώ το μπλε θεωρείτο αρμόζον για τα κορίτσια που έπρεπε να είναι πιο ήρεμα και ντελικάτα.

Στον πίνακα παρατίθεται ένα μοντέλο που περιλαμβάνει αφενός παραδείγματα μιας κοινωνίας όπου επικρατεί απόλυτη τήρηση των έμφυλων ρόλων και αφετέρου μίας όπου υπάρχει παντελής έλλειψη αυτών:

Επικράτηση έμφυλων ρόλων
Απουσία έμφυλων ρόλων

Εκπαίδευση
Ξεχωριστή παροχή παιδείας και μόρφωσης ανά φύλο· η ανώτατη εκπαίδευση θεωρείται προνόμιο/υποχρέωση μόνο των ανδρών

Μεικτά σχολεία με κοινή ύλη για τα αγόρια και τα κορίτσια

Επάγγελμα
Ο χώρος εργασίας δεν είναι η κύρια θέση των γυναικών· η απόκτηση καριέρας και η επαγγελματική άνοδος δε θεωρείται σημαντική

Η απόκτηση καριέρας είναι εξίσου σημαντική για τις γυναίκες όσο και για τους άνδρες και υπάρχουν ίσες ευκαιρίες για τους δύο

Οικιακές δουλειές
Είναι προαπαιτούμενο οι γυναίκες να κάνουν όλες τις δουλειές του νοικοκυριού και η συμμετοχή των ανδρών δεν κρίνεται αναγκαία

Όλες οι δουλειές του νοικοκυριού μοιράζονται εξίσου / η ευθύνη μεταφέρεται σε κάποιον τρίτο π.χ. οικιακή βοηθός

Λήψη αποφάσεων
Η γυναίκα έχει περιορισμένη δικαιοδοσία στη λήψη αποφάσεων ή/και ο άνδρας έχει τον τελευταίο λόγο

Κανένας από τους δύο δεν κυριαρχεί και οι αποφάσεις βγαίνουν μετά από συζήτηση

Ανατροφή των παιδιών
Η ευθύνη επιρρίπτεται αποκλειστικά στη γυναίκα

Και οι δύο ασχολούνται εξίσου με το θέμα / η ευθύνη μεταφέρεται σε κάποιον τρίτο π.χ. οικιακή βοηθός

Επιλογή επαγγέλματος
Η γυναίκα μπορεί να επιλέξει μόνο μη χειρωνακτικά, μερικής απασχολήσεως, με μικρές απαιτήσεις επαγγέλματα ενώ ο άνδρας έχει πλήρη ελευθερία επιλογής

Η γυναίκα και ο άνδρας έχουν ίση πρόσβαση σε κάθε είδους επάγγελμα

Συμπεριφορά
Η γυναίκα πρέπει να είναι τρυφερή, υπομονετική, αγαθή και λιγομίλητη. Ο άνδρας πρέπει να είναι γενναίος, στωικός και ισχυρογνώμων

Η γυναίκα και ο άνδρας έχουν δικαίωμα να συμπεριφέρονται όπως επιλέγουν οι ίδιοι, χωρίς να κρίνονται από το κοινωνικό σύνολο

Σεξ και αντικειμενοποίηση
Ο άνδρας έχει κάθε δικαίωμα πάνω στη γυναίκα η οποία δε χρειάζεται να δίνει η συναίνεσή της για τίποτε· είναι σύνηθες οι γυναίκες να γίνονται σκεύη ηδονής, π.χ. σε διαφημίσεις

Το σεξ γίνεται με αμοιβαία συναίνεση και κατανόηση και η φύση της γυναίκας γίνεται σεβαστή και δεν εκχυδαΐζεται

Η κοινωνικοποίηση αναφέρεται στη διαδικασία υιοθέτησης και ενστερνισμού από το άτομο ιδεών σχετικά με κοινωνικούς ρόλους από άλλα μέλη της κοινωνίας του. Μερικές θεωρίες κοινωνικοποίησης επισημαίνουν πως η κοινωνία τιμωρεί ό,τι θεωρείται "απρεπής" συμπεριφορά για το φύλο κάποιου, ενώ άλλες θεωρίες τονίζουν ότι η ταύτιση με το κοινωνικό φύλο και η γενικότερη συμπεριφορά μαθαίνεται από ένα παιδί μέσω του επαίνου για την προσαρμογή στο "σωστό" καλούπι για το βιολογικό του φύλο. Με άλλα λόγια, το κοινωνικό φύλο αντί να αφήνεται ελεύθερο ώστε να αναπτυχθεί και να εκδηλωθεί όπως είναι βιολογικά προγραμματισμένο, διδάσκεται από την κοινωνία και αποκτάται. Τα παιδιά κοινωνικοποιούνται από πολλές μεριές κι όχι μόνο από την οικογένεια. Επιπλέον, τα υλικά αγαθά ενός παιδιού, (δηλαδή παιχνίδια, κάρτες, κόμικς, ρούχα κτλ.) ενισχύουν το πώς θα μεταβληθεί και προβληθεί το "ορθό" κοινωνικό φύλο, αυτό δηλαδή που συμφωνεί με το βιολογικό τους. Σημαντική συμβολή σε αυτό παίζουν και οι ταινίες και τα βιβλία που διαβάζουν τα παιδιά.

Έχουν προταθεί ως εξήγηση της προέλευσης των έμφυλων ρόλων οι βιολογικές διαφορές ανάμεσα στα δύο φύλα καθώς επίσης και το γεγονός ότι στις παλαιολιθικές κοινωνίες, οι γυναίκες είχαν την αποκλειστική ευθύνη της ανατροφής των παιδιών τους, κάτι που περιόριζε τον ελεύθερό τους χρόνο και συνεπώς τις απέκλειε από τη διαδικασία του κυνηγιού αλλά και από την ανάληψη εξουσίας. Η πραγματικότητα αυτή διαιωνίστηκε, μ' αποτέλεσμα να καθιερωθεί ως το φυσιολογικό.

Μεταξύ άλλων, οι πρώτοι που μίλησαν για τους έμφυλους ρόλους ήταν η Σιμόν ντε Μποβουάρ στα φεμινιστικά της έργα αλλά και ο Μισέλ Φουκώ στους συλλογισμούς του πάνω στη σεξουαλικότητα. Χάρη στην επίδρασή τους, η αντίληψη ότι το κοινωνικό φύλο δεν έχει καμία σχέση με το βιολογικό έγινε δημοφιλής, ιδιαίτερα στην κοινωνιολογία και στην πολιτισμική ανθρωπολογία. Η ιδέα δηλαδή αυτή υποστηρίζει ότι ένα άτομο μπορεί να γεννηθεί με βιολογικό φύλο άνδρα αλλά να ταυτίζει το κοινωνικό του με γυναίκας.

Η δόκτορας Σάντρα Λίπσιτζ Μπεμ είναι ψυχολόγος η οποία ανέπτυξε τη θεωρία που υποστηρίζει ότι οι άνθρωποι καταλήγουν να χρησιμοποιούν το κοινωνικό φύλο ως τρόπο οργάνωσης σε πολλές πτυχές της ζωής τους. Η δημιουργία από αυτήν του συστήματος Απογραφής των Σεξουαλικών Ρόλων Μπεμ που είχε σκοπό να μετρήσει πόσο καλά κάποιο άτομο ταίριαζε σε έναν παραδοσιακό έμφυλο ρόλο ανάλογα με το χαρακτηρισμό ως ανδροπρεπές, θηλυπρεπές, ανδρόγυνο ή αδιαφοροποίητο απέδειξε ότι όλοι τείνουν να χωρίζουν αυθορμήτως τα στοιχεία της συμπεριφοράς τους σε ανδροπρεπείς ή θηλυπρεπείς κατηγορίες κι επομένως ότι η επεξεργασία πληροφοριών και η ρύθμιση των συμπεριφορών βασίζεται στους ορισμούς της θηλυπρέπειας και του ανδρισμού που παρέχονται από την κοινωνία.

Στις σημερινές Δυτικές κοινωνίες, επικρατεί η τάση να μοιράζονται τα δύο φύλα τις ίδιες ασχολίες, υποχρεώσεις και εργασίες, κάτι που αποδεικνύει ότι το φύλο με το οποίο γεννιέται κάποιος δεν καθορίζει τις δυνατότητες κάποιου αφού, παρόλο που υπάρχουν ορισμένες διαφορές ανάμεσα στα δύο (π.χ. καλύτερη ισορροπία και αντοχή στις γυναίκες και μεγαλύτερη μυϊκή δύναμη στους άντρες), οι δυνατότητές τους είναι όμοιες όσον αφορά την επιτέλεση των ίδιων αντικειμένων.

Ερευνητές από το νορβηγικό πανεπιστήμιο Επιστήμης και Τεχνολογίας, αλλά και μελέτες από άλλα πανεπιστήμια διαπίστωσαν, ότι οι άνδρες έχουν καλύτερη χωρική κατατόπιση και είναι πιο αποτελεσματικοί στην επινόηση στρατηγικών για την ταχύτερη άφιξη σε κάποιον προορισμό. Οι ερευνητές λένε ότι αυτό μπορεί να οφείλεται -εν μέρει- στα υψηλότερα επίπεδα τεστοστερόνης , που έχουν με φυσικό τρόπο οι άντρες στον οργανισμό τους.

Παραδοσιακά, η θέση των γυναικών στις περισσότερες θρησκείες ήταν κατώτερη από αυτή του άνδρα ενώ οι ρόλοι που αναλάμβανε ήταν περισσότερο υποτακτικοί.

Χριστιανισμός

Στο Χριστιανισμό για παράδειγμα, ο οποίος θεωρείται κατεξοχήν ανδροκεντρικός και πατριαρχικός, τα κείμενα, οι ηγέτες και οι τελετές αφορούν τους άνδρες ενώ οι γυναίκες χρησιμοποιούνται ως παραδείγματα προς αποφυγή ή για να προβάλουν παραβατικές και παρεκκλίνουσες συμπεριφορές (π.χ. η Μαρία Μαγδαληνή ως πόρνη). Επιπρόσθετα, οι γυναίκες θεωρούνται, αντίθετα από τους άνδρες, δουλοπρεπείς, παθητικές και αδύναμες, άρα ακατάλληλες για υψηλόβαθμα αξιώματα της θρησκείας ενώ αναφέρεται επίσης συνοπτικά σε ένα εδάφιο στην προς Κορινθίους επιστολή ότι οι γυναίκες πρέπει να καλύπτουν το κεφάλι τους και να μην έχουν κοντά μαλλιά. Οι γυναίκες όμως δεν είναι κατώτερες του ανδρός. Η χριστιανική πίστη θα λέγαμε πως υποστηρίζει την ισότητα τον φύλλων από την αρχή της δημιουργίας,από τους πρωτόπλαστους, που η Εύα πλάστηκε από το πλευρό του Αδάμ , ούτε απο τα πόδια του αλλά ούτε από το κεφάλι του. Ο θεός τους έπλασε ίσους.

Ισλάμ

Στο Ισλάμ, οι γυναίκες θεωρούνται κατώτερες από τον άνδρα και επιβάλλεται να συμπεριφέρονται πιο σεμνότυφα και συγκρατημένα από αυτόν, ιδιαίτερα σ' ό,τι αφορά την ένδυση. Στο μόνο τομέα που εξισώνονται με αυτόν είναι στην προσευχή, αφού έχουν τα ίδια θρησκευτικά καθήκοντα, ωστόσο οφείλουν να προσεύχονται σε διαφορετικά σημεία από αυτόν.

Πέραν αυτού, πολλές σύγχρονες ισλαμικές χώρες περιορίζουν τις μορφωτικές δυνατότητες για τα κορίτσια και τις γυναίκες· χαρακτηριστικό είναι ότι σε 17 ισλαμικές χώρες, το ποσοστό αναλφαβητισμού των γυναικών αγγίζει το 60%. Συγχρόνως, επιφυλάσσονται καλύτερες προοπτικές για τους άνδρες οι οποίοι θεωρείται σχεδόν απαραίτητο να αναλαμβάνουν αξιώματα και να συντηρούν τις οικογένειές τους, ενώ για τις γυναίκες είναι προαπαιτούμενο να αναλάβουν τον παραδοσιακό ρόλο της μητέρας και της συζύγου που δεν έχει δικαιώματα στο πλαίσιο του γάμου.

Ινδουισμός

Αν και οι περισσότερες θεότητες του Ινδουισμού είναι αμφιβόλου φύλου, συχνά οι θεότητές τους προβάλλονται με αλληλοσυγκρουόμενους τρόπους: αφενός τιμάται και επαινείται η γυναικεία γονιμότητα και αφετέρου η γυναικεία σεξουαλικότητα αποδίδεται ως επικίνδυνη και ενδεχομένως επικίνδυνη.

Σύμφωνα με μελέτες, τα έμφυλα στερεότυπα, παγιωμένες δηλαδή αντιλήψεις για τα δύο φύλα, αποκτώνται σε πολύ νεαρή ηλικία ενώ οι κοινωνικές συναναστροφές παίζουν μεγάλο ρόλο στο τι συσχετίζεται με το κάθε φύλο. Παρακάτω ακολουθούν μερικά παραδείγματα έμφυλων στερεοτύπων.

Οι γυναίκες είναι πιο εκδηλωτικές.

Οι γυναίκες είναι συμπονετικές.

Οι γυναίκες κατέχουν μεγαλύτερη ευαισθησία στα συναισθήματα άλλων.

Οι γυναίκες έχουν έμμονη ιδέα την απόκτηση παιδιών.

Οι γυναίκες δίνουν περισσότερη σημασία στη γλώσσα του σώματος.

Οι γυναίκες μπορούν και κρίνουν τα συναισθήματα του άλλου από τη μη λεκτική επικοινωνία καλύτερα από τους άνδρες.

Οι γυναίκες εκφράζουν περισσότερο το συναίσθημα της αγάπης, του φόβου και της θλίψης.

Οι γυναίκες γελούν και χαμογελούν περισσότερο.

Οι άντρες κυριεύονται από συνεχή επιθυμία για σεξ.

Οι άντρες κατακλύζονται από τις εκφράσεις συναισθήματος των γυναικών.

Οι άντρες εκφράζουν περισσότερο θυμό.

Οι άντρες είναι πιο στωικοί.

Οι άντρες είναι πιο βίαιοι.

Ταυτότητα Φύλου και κοινωνικά φύλα στο σχολείο.

Πολύ συχνά το σχολείο λειτουργεί με βάση τις ανδρικές -ηγεμονικές αξίες και τα έμφυλα στερεότυπα. Για να μην υπάρχουν όμως ρατσιστικά φαινόμενα και προκαταλήψεις από οποιοδήποτε φύλο είναι απαραίτητο να κάνουμε ένα διαχωρισμό ανάμεσα στο κοινωνικό και το βιολογικό φύλο. Το πρώτο αποτελεί κατασκευή της κοινωνίας ,δίνοντας ρόλο σε κάθε φύλο. Ωστόσο, διαφοροποιείται στο χώρο, το χρόνο και το πολιτισμικό πλαίσιο. Το βιολογικό φύλο ,από την άλλη, σχετίζεται με τις βιολογικές διαφορές ανάμεσα στη γυναίκα και τον άνδρα.Η Παιδεία είναι πολύ σημαντική στη διαμόρφωση της προσωπικότητας του ανθρώπου και βασικός της στόχος πρέπει να είναι η εξάλειψη των φαινομένων βίας απ' όπου κι αν προέρχονται καθώς και των φυλετικών διακρίσεων.

Στις ομοφυλοφιλικές ή γενικότερα στις μη-ετεροφυλοφιλικές σχέσεις, οι παραδοσιακοί ρόλοι των φύλων δεν μπορούν να εφαρμοστούν λόγω της έλλειψης του κλασικού μοντέλου του ενός άνδρα και μιας γυναίκας. Ως αποτέλεσμα, στις σχέσεις αυτές, προβάλλεται άλλη μια ένσταση στους ρόλους των φύλων αλλά και παρουσιάζεται μια λειτουργική αδυναμία της εφαρμογής τους όπως αυτή υπαγορεύεται από την κοινωνία. Η αμφισβήτηση της ετεροκανονικότητας, δηλαδή το να εκλαμβάνει κανείς τον κόσμο υπό το ετεροφυλοφιλικό πρίσμα μόνο, αποτελεί κι άλλη μια εγκατάλειψη των ρόλων των φύλων.

Σε μια προσπάθεια συμφιλίωσης των συνηθισμένων έμφυλων ρόλων με τη δομή των μη ετεροφυλοφιλικών σχέσεων, θεωρείται ότι το ένα μέλος μιας μη-ετεροφυλοφιλικής σχέσης αναλαμβάνει έναν "ανδροπρεπή" ρόλο ενώ το άλλο έναν "Θηλυπρεπή". Σε μια ανδρική ομοφυλοφιλική σχέση για παράδειγμα, αυτό θα σήμαινε αντιστοίχως ότι το ένα μέλος αναλαμβάνει τη συντήρηση της οικογένειας, τις σκληρότερες και απαιτητικότερες εργασίες αλλά και το ρόλο του ενεργητικού στο σεξ ενώ το άλλο τη φροντίδα των παιδιών, τις δουλειές του σπιτιού και το ρόλο του παθητικού. Στην πραγματικότητα, όμως, αυτό δεν ισχύει καθώς στις σχέσεις αυτές αποδεικνύεται πως υπάρχει πιο ίση κατανομή των ρόλων σε σύγκριση με τις ετεροφυλοφιλικές σχέσεις.

1. "Φύλο και κοινωνιολογία". Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 27 Φεβρουαρίου 2017.

2. "Αρχειοθετημένο αντίγραφο". Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 1 Απριλίου 2014.

3. Roscoe, Will (2000). Changing Ones: Third and Fourth Genders in Native North America. Palgrave Macmillan (June 17, 2000) ISBN 0-312-22479-6
See also: Trumbach, Randolph (1994).London's Sapphists: From Three Sexes to Four Genders in the Making of Modern Culture. In Third Sex, Third Gender: Beyond Sexual Dimorphism in Culture and History, edited by Gilbert Herdt, 111-36. New York: Zone (MIT). ISBN 978-0-942299-82-3

4. Spade, J.Z. & Valentine, C.G. (2011) The kaleidoscope of gender: Prisms, patterns, and possibilities. Los Angeles, CA: Sage. p 161

5. Connell, Robert William: Gender and Power, Cambridge: University Press 1987.

6. Bem, Sandra L. (July 1981). . "Gender schema theory: A cognitive account of sex typing." (PDF). Psychological Review 88 (4): 354-364. doi:10.1037/0033-295X.88.4.354 http://www.psych.cornell.edu/sec/pubPeople/slb6/Gender%20Schema%20Theory.pdf.

7. . "Changes in spatial cognition and brain activity after a single dose of testosterone in healthy women" (στα αγγλικά). Behavioural Brain Research 298: 78-90. 2016-02-01. doi:10.1016/j.bbr.2015.10.056. ISSN 0166-4328 https://ac.els-cdn.com/S0166432815302680/1-s2.0-S0166432815302680-main.pdf?_tid=345cd367-904b-435a-a27d-eadb2377175d&acdnat=1526121977_fc5be928d7700bb9636c9be380f1c150.

8. . "Why women see differently from the way men see? A review of sex differences in cognition and sports" (στα αγγλικά). Journal of Sport and Health Science 3 (3): 155-162. 2014-09-01. doi:10.1016/j.jshs.2014.03.012. ISSN 2095-2546 https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2095254614000398.

9. http://www.babylonmedia.gr/el/news/topika-nea/llgbtqi/fylo-emfyles-sxeseis/eterokanonikotita-omokanonikotita-opseis-tou-idou-nomismatos.html

# data[].attributes.attachment_link.title
Ρόλος φύλου - Βικιπαίδεια

# data[].attributes.attachment_link.description
Οι ρόλοι των φύλων ή έμφυλοι ρόλοι είναι ευρέως αποδεκτές νόρμες που υπαγορεύουν και καθορίζουν τη συμπεριφορά και τη λειτουργία των φύλων στα πλαίσια της κοινωνίας, της εργασίας, της εκπαίδευσης, της θρησκείας, στις διαπροσωπικές ή ερωτικές σχέσεις κ.τ.λ. Αποτελούν ουσιαστικά τις "οδηγίες" για το πώς αρμόζει να συμπεριφέρεται ένας άνδρας και πώς μία γυναίκα.

# data[].attributes.attachment_caption
Ισότητα των δυο φύλλων 

# data[].attributes.headline
Έμφυλες διακρίσεις 

# data[].attributes.subject
Έμφυλες διακρίσεις 

# data[].attributes.body
Εφόσον όλοι μοιραζόμαστε τον ίδιο αέρα, την χώρα, τον πλανήτη, τη θάλασσα, τα αστέρια, την πόλη που ζούμε, όλα αυτά είναι κοινά και δεν στερούνται από κανένα ανάλογα το φύλλο του. Άρα γιατί πρέπει να υπάρχουν αυτές οι διακρίσεις ανάμεσα στον άντρα και τη γυναίκα;;;
Αριστέα Τζαϊλεά