# data[].attributes.headline
6501576 ภัคพงษ์ อมรรัตนชัยกุล บทความที่ 4 โรคร้ายที่เป็นภัยเสี่ยงตาย ของคนไทยในยุคปัจจุบัน

# data[].attributes.subject
6501576 ภัคพงษ์ อมรรัตนชัยกุล บทความที่ 4 โรคร้ายที่เป็นภัยเสี่ยงตาย ของคนไทยในยุคปัจจุบัน

# data[].attributes.body
1. มะเร็ง ครองอันดับ 1 ไม่ว่าจะเป็นมะเร็งชนิดใดก็แล้วแต่
2. โรคหลอดเลือหัวใจ
3. โรคเบาหวาน
4. โรคความดันโลหิตสูง
5. วัณโรคที่มากับอากาศ เช่น โรคปอดอักเสบ
6. โรคปอดเรื้อรัง
7. โรคภูมิแพ้
8. โรคระบบประสาทจิตเวช เพราะชีวิตที่ต้องดิ้นรนทำงานทำให้มีความเครียดสูง
9. โรคระบบกล้ามเนื้อ เส้นเอ็นอักเสบ
10. โรคอ้วน และน้ำหนักตัวเกิน

# data[].attributes.headline
6500846 อรปภา จันทร์น้อย บทความที่9 เชื้อดื้อยา”จากฟาร์มสัตว์สู่คน : กินหรือไม่กินเนื้อสัตว์ ก็เสี่ยง

# data[].attributes.subject
6500846 อรปภา จันทร์น้อย บทความที่9 เชื้อดื้อยา”จากฟาร์มสัตว์สู่คน : กินหรือไม่กินเนื้อสัตว์ ก็เสี่ยง

# data[].attributes.body
เชื้อดื้อยาหรือซูเปอร์บั๊ก

ซูเปอร์บั๊ก หรือ”เชื้อดื้อยา” ในฟาร์มสัตว์ เกิดจากการเลี้ยงดูอย่างแออัด ไม่ถูกสุขลักษณะ ทำให้สัตว์เครียด อ่อนแอ และเจ็บป่วยได้ง่าย เมื่อกลัวว่าสัตว์จะไม่สบาย คนเลี้ยงก็จะให้กินยาปฏิชีวนะ เพื่อกันไว้ก่อน

คนเลี้ยงจำนวนมากยังเข้าใจว่ายาปฏิชีวนะเป็นวิตามินบำรุง กินแล้วจะทำให้หมูไก่โตไว ได้น้ำหนัก จึงให้แบบรวมหมู่ ด้วยการผสมยาในน้ำหรืออาหารกินกันทั้งฟาร์ม

เมื่อสัตว์เหล่านี้กินยาปฏิชีวนะในปริมาณต่ำ ต่อเนื่องเป็นเวลานาน เชื้อแบคทีเรียในตัวสัตว์ก็จะพัฒนาตัวเองให้คงทนต่อยา

พอถึงเวลาที่เจ็บป่วยขึ้นมาจริง ยาที่เคยใช้รักษาไม่ได้ คนเลี้ยงก็ต้องเปลี่ยนยา หายาแรงขึ้น ให้กินยาเยอะขึ้น เชื้อโรคก็จะยิ่งพัฒนาตัวหนียา จนกลายเป็นซูเปอร์บั๊ก ที่ยาไหน ๆ ก็เอาไม่อยู่

ประเด็นสำคัญคือ ยาปฏิชีวนะที่สัตว์กินหลายชนิดเป็นยาเดียวกับที่เราใช้กัน ดังนั้น ถ้าเรารับเชื้อมา ยาชนิดนั้นก็จะใช้รักษาไม่ได้ ทำให้อาการป่วยเล็กน้อยกลายเป็นป่วยหนัก และอาจลุกลามจนถึงขั้นเสียชีวิต

“เชื้อดื้อยา” จากฟาร์มสัตว์สู่คน

ถ้าเชื้อดื้อยาเหล่านี้แพร่จากฟาร์มสัตว์สู่คนได้อย่างไร...

มีคำตอบ ดังนี้

1. คนเลี้ยงรับเชื้อโดยตรงจากสัตว์ในฟาร์ม แล้วนำไปแพร่กระจายต่อให้คนอื่น

2. เชื้อดื้อยา เล็ดลอดจากฟาร์มพร้อมกับน้ำเสีย ปนเปื้อนในแหล่งน้ำ และในดิน รวมถึงอยู่ในรูปของมูลสัตว์ที่ถูกนำไปใช้ต่อในภาคเกษตรกรรม

3. ผู้บริโภค เมื่อไปซื้อเนื้อสัตว์ไปก็จะมีการสัมผัสขณะปรุงอาหาร และการกิน

ในแต่ละปี คนไทยติดเชื้อดื้อยาประมาณปีละ 88,000 ครั้ง ในจำนวนนี้กว่า 38,000 คนเสียชีวิต สร้างความสูญเสียไม่ต่ำกว่า 40,000 ล้านบาท หรือราวร้อยละ 0.6 ของผลิตภัณฑ์มวลรวมในประเทศ (จีดีพี)

ความเสี่ยงในการรับเชื้อดื้อยา

ในสถานการณ์เช่นนี้ ไม่ว่ากลุ่มบริโภคหรืองดบริโภคเนื้อสัตว์ ก็มีความเสี่ยงต่อการรับเชื้อดื้อยาไม่แตกต่างกัน การดูแลความปลอดภัยสำหรับทุกคน จึงเป็นภารกิจสำคัญของหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง

ปี 2558 เวทีสมัชชาอนามัยโลกมีมติขอให้ประเทศสมาชิกจัดทำแผนระดับประเทศ ไทยซึ่งเป็นหนึ่งในสมาชิกจึงจัดทำแผนยุทธศาสตร์การจัดการการดื้อยาต้านจุลชีพประเทศไทย พ.ศ. 2560-2564 โดยหนึ่งในเป้าหมายสำคัญ คือลดการใช้ยาต้านจุลชีพในสัตว์ ร้อยละ 30 ซึ่งเป็นภาระหน้าที่ของกรมปศุสัตว์

และถูกตั้งข้อสังเกตว่าขาดมิติด้านสวัสดิภาพสัตว์ ซึ่งจะช่วยสกัดการใช้ยาปฏิชีวนะอย่างได้ผล ส่วนการดูแลเพื่อให้มีการผลิตและจำหน่ายเนื้อสัตว์ปลอดภัย ก็เป็นการ “ให้รางวัล” คนทำดี แทนที่จะกำหนดเป็นมาตรการบังคับ

นับเป็นเรื่องน่ายินดี ที่ในปีนี้ซึ่งเป็นปีสุดท้ายของแผนแม่บทต้านเชื้อดื้อยา กรมปศุสัตว์ได้ออกมาระบุถึงความก้าวหน้าในแง่มุมด้านสวัสดิภาพสัตว์ว่า จะมีการยกร่างมาตรฐานสินค้าเกษตร เรื่อง หลักการด้านสวัสดิภาพสัตว์ : ระบบการผลิตสุกร โดยจะนำต้นแบบจากมาตรฐานสากลมาปรับปรุงให้เหมาะสมกับประเทศไทย

และจะใช้เป็นแนวทางประกอบการตรวจประเมินมาตรฐานการปฏิบัติทางการเกษตรที่ดีสำหรับฟาร์มสุกร หรือ GAP เพื่อให้เป็นมาตรฐานบังคับ

จากเดิมที่เป็นเพียงภาคสมัครใจ กระนั้นยังจำกัดว่าเป็นการบังคับสำหรับเฉพาะฟาร์มที่มีประชากรหมูเกินกว่า 500 ตัวขึ้นไป หรือมีแม่พันธุ์สุกรตั้งแต่ 95 ตัวขึ้นไปเท่านั้น

โชคดี สมิทธิ์กิตติผล ผู้จัดการแคมเปญระบบอาหาร องค์กรพิทักษ์สัตว์แห่งโลก กล่าวว่า ประเทศไทยมีความก้าวหน้าและจริงจังในการแก้ไขปัญหาวิกฤติเชื้อดื้อยามาก แต่นั่นยังไม่เพียงพอ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในภาคปศุสัตว์

“เราเสนอให้รัฐออกกฎหมายห้ามใช้ยาปฏิชีวนะในการป้องกันโรคในสัตว์แบบรวมกลุ่ม ซึ่งหลายประเทศเริ่มประกาศใช้แล้ว ตลอดจนยกระดับมาตรฐานสวัสดิภาพสัตว์ให้สูงขึ้น ซึ่งจะช่วยลดความจำเป็นในการใช้ยาปฏิชีวนะในสัตว์ฟาร์มได้อย่างยั่งยืน”

ถือเป็นวาระสำคัญที่ทุกคนต้องร่วมกันเรียกร้องให้เกิดสวัสดิภาพสัตว์ ไม่ใช่แค่เพื่อประโยชน์ต่อสัตว์ แต่ยังรวมถึงความปลอดภัยของทุกคน โดยการติดตามและผลักดันมาตรฐานการดูแลสวัสดิภาพสัตว์ให้สอดคล้องตามมาตรฐาน FARMS (Farm Animals Responsible Minimum Standard) ที่ทั่วโลกยอมรับ

รวมทั้งเรียกร้องการกำหนดนโยบายห้ามใช้ยาปฏิชีวนะเพื่อป้องกันโรคในสัตว์ฟาร์มให้ชัดเจนไว้ในแผนยุทธศาสตร์ชาติ ซึ่งอยู่ในขั้นตอนการพัฒนาแผนฉบับถัดไป จะเป็นการแก้ไขปัญหาอย่างครอบคลุมและยั่งยืนสำหรับทุกคน ไม่ว่าจะชาววีแกน มังสวิรัติ กลุ่มกินเจ หรือคนรักเมนูเนื้อสัตว์

# data[].attributes.headline
6500729 ชานนท์ ฐานวุฑโฒ บทความที่6 เชื้อแบคทีเรียดื้อยาปฏิชีวนะ มหันตภัยเงียบใกล้ตัวเรา

# data[].attributes.subject
6500729 ชานนท์ ฐานวุฑโฒ บทความที่6 เชื้อแบคทีเรียดื้อยาปฏิชีวนะ มหันตภัยเงียบใกล้ตัวเรา

# data[].attributes.body
สาเหตุและปัจจัยที่ทำให้เกิดการติดเชื้อแบคทีเรียดื้อยา

1.  การสั่งใช้ยาปฏิชีวนะเกินความจำเป็นและการใช้ยาที่ไม่ถูกต้อง กรณีนี้พบบ่อยมากทั้งในสถานพยาบาลของรัฐและเอกชน และรวมถึงร้านขายยาทั่วไป เนื่องจากยาปฏิชีวนะนั้นไม่ได้ถูกกำหนดข้อจำกัดในการใช้ยาที่ชัดเจน และยาเองก็เข้าถึงได้ง่ายทำให้มีการใช้ยาเกินความจำเป็น

โดยตัวเลขจากองค์การอนามัยโลกพบว่า มีมากถึงครึ่งหนึ่งจากผู้ป่วยที่ใช้ยาทั้งหมดเลยทีเดียว นอกจากนี้ผู้ป่วยที่ควรได้รับยาปฏิชีวนะจริงๆ ก็มีการใช้ยาอย่างไม่ถูกหลักการ โดยส่วนใหญ่นั้นมักจะหยุดยาทันทีเมื่อรู้สึกดีขึ้น รับประทานยาไม่ครบตามกำหนด ทำให้การรักษาการติดเชื้อนั้นยังไม่หายสนิทและอาจต้องย้อนกลับมารับประทานยาใหม่เมื่ออาการกำเริบอีกครั้ง จึงนับเป็นปัจจัยกระตุ้นให้เชื้อเกิดการพัฒนาตัวเองให้ดื้อยาที่สำคัญมากในปัจจุบัน

2.  การสั่งใช้ยาปฏิชีวนะเกินความจำเป็นในฟาร์มปศุสัตว์ ปัญหาเชื้อดื้อยาส่วนหนึ่งมีสาเหตุมาจากการใช้ยาปฏิชีวนะในฟาร์มปศุสัตว์ โดยเฉพาะอย่างยิ่งการใช้ยาปฏิชีวนะเพื่อเป็นสารเร่งการเจริญเติบโตและเพื่อเพิ่มน้ำหนักของสัตว์เลี้ยง ซึ่งถือว่าเป็นการใช้ยาปฏิชีวนะอย่างไม่สมเหตุผลอย่างยิ่ง เลยเป็นสาเหตุที่ทำให้เกิดการตกค้างของเชื้อดื้อยาสู่มนุษย์ได้

ในสหภาพยุโรปได้ให้ความสำคัญเกี่ยวกับปัญหาเชื้อดื้อยาที่อาจติดต่อจากสัตว์สู่คนได้ จึงไม่อนุญาตให้จำหน่ายและใช้ยาปฏิชีวนะเป็นสารเร่งการเจริญเติบโตในฟาร์มปศุสัตว์มากกว่า 10 ปี ส่วนประเทศไทยยังรอกันต่อไป

3.  ขาดการผลิตยาปฏิชีวนะกลุ่มใหม่ นับตั้งแต่ เซอร์ อเล็กซานเดอร์ เฟลมมิง ค้นพบยาเพนนิซิลินและผลิตออกใช้จริงในปี ค.ศ. 1940 เราก็มีการคิดค้นยาปฏิชีวนะกลุ่มใหม่ๆ เรื่อยมา และเชื้อแบคทีเรียเองก็ทยอยดื้อยาทุกตัวด้วยเช่นกัน แต่ในที่สุดแล้ว นับตั้งแต่ปี ค.ศ. 1985 เป็นต้นมา เราก็ยังไม่สามารถคิดค้นยากลุ่มใหม่ๆ ได้อีก นับจนถึงตอนนี้ก็เป็นเวลากว่าสามสิบปีแล้วที่เราไม่มียาปฏิชีวนะกลุ่มใหม่ใช้ ซึ่งหมายถึงถ้ามีการติดเชื้อดื้อยา ก็เท่ากับเราอยู่ในยุคที่ไม่ต่างจากยุคที่ปราศจากยาปฏิชีวนะก็ว่าได้

4.  การขาดสุขอนามัยที่ถูกต้องของประชาชน โดยเฉพาะอย่างยิ่งคือการล้างมือที่ถูกต้อง จากผลสำรวจพฤติกรรมการล้างมือในปี พ.ศ. 2557 พบว่า คนไทยยังไม่ล้างมือหลังขับถ่ายสูงถึงร้อยละ 88 โดยที่ในจำนวนคนที่ล้างมือนั้นร้อยละ 41 ล้างมือไม่ถูกวิธี และมีเพียงร้อยละ 8 เท่านั้นที่ล้างมือด้วยน้ำและสบู่ นับว่าเป็นตัวเลขที่น่าตกใจไม่น้อยเลยทีเดียว เพราะจริงๆ แล้วการล้างมือนั้นเป็นเรื่องง่ายและมีประสิทธิภาพในการลดการแพร่กระจายการติดเชื้อได้ดีเยี่ยม

การป้องกันและลดการเกิดเชื้อแบคทีเรียดื้อยาปฏิชีวนะ

อ่านถึงตอนนี้ผู้อ่านทุกท่านคงเริ่มวิตกกังวลถึงสถานการณ์ของมหันตภัยเงียบนี้แล้ว แต่ถึงอย่างไรก็ตามเรายังพอมีเวลา แต่ต้องช่วยกันวันนี้และตอนนี้เลย เรารอไม่ได้อีกแล้ว องค์การอนามัยโลกให้คำแนะนำต่อประชาชนทั่วไปในการช่วยลดการเกิดเชื้อดื้อยาไว้ดังนี้

1.  ควรใช้ยาปฏิชีวนะเท่าที่จำเป็นและควรรับกับผู้ที่มีความเชี่ยวชาญด้านการรักษาโรค ไม่ควรไปซื้อหายามารับประทานเอง เพราะบ่อยครั้งที่โรคติดเชื้อที่เกิดขึ้นนั้นไม่จำเป็นต้องใช้ยาปฏิชีวนะ ยกตัวอย่างเช่น อาการไอ มีน้ำมูก เจ็บคอนั้น พบว่าร้อยละ 80 นั้นเกิดจากเชื้อไวรัสซึ่งไม่ต้องใช้ยาปฏิชีวนะ

2.  เมื่อจำเป็นต้องใช้ยาปฏิชีวนะ ก็ควรใช้ให้ถูกขนาดยา ตรงตามมื้อและครบตามจำนวนที่ได้รับมา ดังนั้น แม้ว่าอาการจะค่อยๆ ดีขึ้นแล้วก็ควรรับประทานยาให้ครบตามจำนวนที่ได้รับมาจนหายขาด

3.  อย่านำยาปฏิชีวนะที่เหลือค้างหรือรับมาจากผู้อื่นมารับประทาน เพราะนอกจากการส่งเสริมให้เกิดการดื้อยาแล้ว ยังอาจทำให้อาการเจ็บป่วยที่เป็นอยู่ไม่ดีขึ้นหรือเกิดอาการแพ้ยาได้

4.  พยายามป้องกันการติดเชื้อดื้อยาด้วยการล้างมือให้ถูกต้องอยู่เสมอ ฉีดวัคซีนป้องกันโรคตามข้อบ่งชี้ และพยายามหลีกเลี่ยงการสัมผัสโดยตรงกับผู้ป่วยที่มีการติดเชื้อดื้อยาอยู่

จะเห็นว่าวิธีการต่างๆ ข้างต้นนั้นไม่ยากเลย เราควรตระหนักกันว่ายาปฏิชีวนะนั้นเป็นทรัพยากรจากภูมิปัญญาที่มีค่ายิ่งของมนุษย์ เพราะช่วยรักษาชีวิตของเราและคนที่เรารักไว้จากเชื้อโรคร้าย แต่อย่าลืมว่าทรัพยากรทุกอย่างย่อมมีวันหมดไป ขอให้เราหวงแหนและใช้ยาปฏิชีวนะเมื่อจำเป็นเท่านั้น แล้วปัญหาเชื้อดื้อยาที่น่ากลัวนี้จึงจะค่อยๆ ดีขึ้นจนอยู่ในระดับที่ปลอดภัยได้ในที่สุด

# data[].attributes.headline
6501194จิณณพัต กิตติบันเทิงกุล บทความที่ 3 การกินยาแบบผิดๆ

# data[].attributes.subject
6501194จิณณพัต กิตติบันเทิงกุล บทความที่ 3 การกินยาแบบผิดๆ

# data[].attributes.body
10 พฤติกรรมการใช้ยาแบบผิดๆ
1. การปรับการกินยาด้วยตัวเองโดยไม่ปรึกษาแพทย์อาจทำให้เชื้อโรคในร่างกายไม่ถูกจัดการอย่างสมบูรณ์อาจดื้อยาได้
2. การนำยาของผู้อื่นมาใช้
3. ผู้ป่วยไม่ยอมรับฟังคำอธิบายจากเภสัช อาจทำให้ได้รับยาผิดตัวหรือไม่ได้รับการรักษาที่มีประสิทธิภาพ
4. การเก็บยาในสภาวะที่ไม่เหมาะสม เช่นเก็บไว้ในที่ๆ อากาศร้อนเกินไปอาจทำให้ยาเสียได้
5. การไม่ตรวจวันหมดอายุของยา
6. การลืมรับประทานยาก็ส่งผลให้ไม่ได้รับความต่อเนื่องในการรักษา
7. การใช้ยาไม่ถูกต้อง ผู้ป่วยต้องเข้าใจวิธีการใช้ยาอย่างถูกต้องเพื่อได้รับยาได้อย่างถูกต้อง
8. การไม่นำยาที่ใช้อย่างเป็นประจำมาเพื่อตรวจสอบในระหว่างเข้ารับการรักษามนสถานพยาบาล
9. ผู้ป่วยได้รับการรักษาจากหลายสถานพยาบาล อาจจะทำให้เกิดการซับซ้อนและได้รับยาหลายชนิด
10. ผู้ป่วยเชื่อว่าการใช้ยามีประสิทธิภาพมากกว่าการป้องกันการเกิดโรค

# data[].attributes.headline
บทความ6 โรคกลุ่มNCDs / 6502436 พิศุทณี พัวเวส

# data[].attributes.subject
บทความ6 โรคกลุ่มNCDs / 6502436 พิศุทณี พัวเวส

# data[].attributes.body
NCDs ย่อมาจาก Non-communicable diseases คือโรคกลุ่มที่ไม่ติดต่อ เป็นโรคที่ไม่ได้เกิดจากเชื้อโรค ไม่ติดต่อแม้มีการสัมผัส คลุกคลี หรือมีการสัมผัสกับสารคัดหลั่งต่างๆ

โรคกลุ่ม NCDs เป็นโรคที่เกี่ยวกับนิสัยหรือพฤติกรรมการดำเนินชีวิต ซึ่งโรคกลุ่มนี้จะค่อยๆสะสมอาการ ค่อยเกิด ค่อยทวีความรุนแรง และเมื่อมีอาการของโรคแล้วจะเกิดการเรื้อรังของโรคตามมาด้วย ถ้าไม่ได้รับการรักษาที่ถูกต้องและทันเวลา จะส่งผลกระทบอย่างมากต่อการดำเนินชีวิตของผู้ป่วยและคนรอบข้าง และพบว่าผู้ป่วยจำนวนมากเสียชีวิตด้วยโรคกลุ่มนี้

โรคกลุ่ม NCDs มีโรคอะไรบ้าง

อย่างที่ได้กล่าวไปแล้วข้างต้นว่าโรคในกลุ่ม NCDs เป็นโรคที่เกิดจากนิสัยหรือพฤติกรรมการดำเนินชีวิต การกิน การนอน การพักผ่อน การออกกำลังกาย และการทำงานต่างๆ ดังนั้นโรคในกลุ่มนี้จึงได้แก่ โรคเบาหวาน โรคความดันโลหิตสูง โรคหลอดเลือดหัวใจ โรคหลอดเลือดสมอง โรคไตเรื้อรัง โรคไขมันในเลือดสูง โรคมะเร็ง โรคทางพันธุกรรม โรคตับแข็ง และโรคสมองเสื่อม (อัลไซเมอร์) เป็นต้น

โรคกลุ่ม NCDs บางครั้งเรียกว่า โรคที่เราสร้างขึ้นมาเอง เนื่องจากโรคในกลุ่มนี้เกิดจากการใช้ชีวิตที่ไม่ถูกต้อง เช่น การไม่ออกกำลังกาย การรับประทานอาหารรสจัดเกินไป เช่น เค็มจัด หวานจัด มันจัด เป็นต้น รับประทานอาหารไขมันสูง การสะสมความเครียด การรับสารพิษอย่างสม่ำเสมอ เช่นการดื่มสุราและการสูบบุหรี่ กินอาหารปิ้งย่างบ่อยเกินไป เป็นต้นสำหรับ 6 โรคในกลุ่มโรค NCDs ที่มีอัตราผู้เสียชีวิตสูงสุด คือ โรคเบาหวาน โรคหลอดเลือดสมองและหัวใจ โรคถุงลมโป่งพอง โรคมะเร็ง โรคความดันโลหิตสูง และโรคอ้วนลงพุง เกิดจาก 6 ปัจจัยเสี่ยง คือ เหล้า บุหรี่ อาหาร (หวาน-มัน-เค็มจัด) การออกกำลังกายไม่เพียงพอ ความเครียด และกรรมพันธุ์

การป้องกันตัวเองจากโรคกลุ่ม NCDs

โรคกลุ่ม NCDs สามารถป้องกันได้โดยปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการดำเนินชีวิตเสียใหม่ เช่น การออกกำลังกายอย่างน้อย 30 นาที/ครั้ง 5ครั้ง/สัปดาห์ งดดื่มเหล้า ไม่สูบบุหรี่ หลีกเลี่ยงอาหารรสหวาน มัน และเค็มจัด หลีกเลี่ยงอาหารปิ้งย่าง ไม่รับประทานอาหารหรือเนื้อสัตว์แบบสุกๆดิบๆ รับประทานผักและผลไม้มากๆ พักผ่อนให้เพียงพอ ไม่นอนดึกเกินไป ไม่เครียด ไม่ซื้อยากินเองโดยไม่ปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกร เป็นต้น

# data[].attributes.headline
6501176 กฤตพร ทองชัยประสิทธิ์ / บทความที่ 2 — พฤติกรรมเสี่ยงดื้อยา

# data[].attributes.subject
6501176 กฤตพร ทองชัยประสิทธิ์ / บทความที่ 2 — พฤติกรรมเสี่ยงดื้อยา

# data[].attributes.body
10 พฤติกรรมเสี่ยงดื้อยา

1.กินยาปฏิชีวนะบ่อยครั้ง

2.กินยาปฏิชีวนะโดยไม่แยกแยะ ว่าเป็นโรคจากไวรัสหรือแบคทีเรีย

3.กินยาปฏิชีวนะที่ออกฤทธิ์กว้างเกินความจำเป็น

4.เมื่อติดเชื้อแบคทีเรีย กินยาปฏิชีวนะไม่ครบตามระยะเวลา

5.เคยกินยาปฏิชีวนะด้วยความคิดว่า กินกันไว้ก่อน

6.เคยใช้ยาอมผสมยาปฏิชีวนะ

7.เคยขอยาปฏิชีวนะจากผู้อื่น หรือแบ่งยาให้ผู้อื่นกิน

8.เคยทำตัวเป็นหมอ ด้วยการแนะนำยาปฏิชีวนะให้ผู้อื่น

9.เคยซื้อยาปฏิชีวนะกินเอง เมื่อไม่หายจึงไปพบแพทย์

10.เคยขอยาปฏิชีวนะจากแพทย์ และไม่พอใจเมื่อแพทย์ อธิบายว่าไม่จำเป็นต้องใช้

# data[].attributes.headline
(ตัวอย่าง) ปัญหามลพิษทางน้ำจาก สารเคมียา 

# data[].attributes.subject
(ตัวอย่าง) ปัญหามลพิษทางน้ำจาก สารเคมียา 

# data[].attributes.body
จัดหาภาพประกอบที่เกี่ยวข้องกับ ปัญหาสิ่งแวดล้อม ที่นักศึกษานำเสนอ (สามารถใช้ภาพจาก info ใน Data

# data[].attributes.body
1️⃣ ศึ่กษาข้อมูลปัญหาสิ่งแวดล้อมจาก Data ปัญหาสิ่งแวดล้อมจากการใช้ การจัดเก้บ และการทิ้ง ขยะยา  ปัญหาจากขยะบรรจุภัณฑ์ใส่ยา)
2️⃣กำหนดให้
กลุ่ม 1,2,3 ใช้ข้อมูลจากบทความ 1-10
กลุ่ม 4,5,6 ใช้ข้อมูลจากบทความ 11-20
3️⃣ สมาชิกกลุ่มแต่ละคน รับผิดชอบทำ  1 บทความ) โดยทำการสรุปปัญหาสิ่แวดล้อมที่เกิดจากการใช้ การจัดเก้บ การทิ้งและจัดการขยะยา
4️⃣ทำเป็น mind map  / 📌📌ใส่รหัส ชื่อ สกุล  ของเจ้าของผลงานไว้ในกล่องข้อความด้วยค่ะ

# data[].attributes.headline
Data ปัญหาสิ่งแวดล้อมจาก การใช้ การจัดเก็บ การทิ้งและจัดการขยะยา

# data[].attributes.subject
Data ปัญหาสิ่งแวดล้อมจาก การใช้ การจัดเก็บ การทิ้งและจัดการขยะยา

# data[].attributes.headline
สมาชิกกลุ่ม คาบ 6

# data[].attributes.subject
สมาชิกกลุ่ม คาบ 6

# data[].attributes.body
รายชื่อนักศึกษาที่เข้าร่วมกิจกรรมในคาบเรียน (รหัส /ชื่อ)
1. 6500729 ชานนท์ ฐานวุฑโฒ
2. 6502436 พิศุทณี พัวเวส
3. 6501176 กฤตพร ทองชัยประสิทธิ์
4 6500846 อรปภา จันทร์น้อย
5. 6501576 ภัคพงษ์ อมรรัตนชัยกุล
6. 6501194 จิณณพัต กิตติบันเทิงกุล
7.
8.
9.
10

# data[].attributes.headline
ปัญหาสิ่งแวดล้อมจากการใช้ยา เก็บยา ทิ้งยา และจัดการขยะยา

# data[].attributes.subject
ปัญหาสิ่งแวดล้อมจากการใช้ยา เก็บยา ทิ้งยา และจัดการขยะยา