# data[].attributes.headline
Jak w ogóle wygląda egzamin ósmoklasity? 

# data[].attributes.subject
Jak w ogóle wygląda egzamin ósmoklasity? 

# data[].attributes.attachment_link.description
Want to create interactive content? It’s easy in Genially!

# data[].attributes.headline
INFORMATOR DO EGZAMINU Z JĘZYKA POLSKIEGO- CKE.GOV.PL

# data[].attributes.subject
INFORMATOR DO EGZAMINU Z JĘZYKA POLSKIEGO- CKE.GOV.PL

# data[].attributes.attachment_link.description
Zestawy zadań powtórkowych Próbny egzamin ósmoklasisty 2020 Przykładowe arkusze egzaminacyjne - egzamin ósmoklasisty Arkusze próbne 2018 - egzamin ósmoklasisty + pliki do analizy wyników próbnego E8 Egzamin ósmoklasisty. Informacje ogólne Egzamin ósmoklasisty z języka polskiego (film 1.) Egzamin ósmoklasisty z języka polskiego (film 2.) Egzamin ósmoklasisty z matematyki Egzamin ósmoklasisty z języka obcego Egzamin ósmoklasisty.

# data[].attributes.attachment_link.description
Chcesz wiedzieć, jakie zadania mogą pojawić się na egzaminie? Na stronie arkusze.pl zamieszczono zestawy egzaminacyjne z poprzednich lat. Znajdziesz tam wiele przykładów zadań, które pomogą Ci lepi…

# data[].attributes.attachment_link.title
Interpunkcja na egzaminie ósmoklasisty - teoria w pigułce

# data[].attributes.attachment_link.title
Top 8 motywów literackich, na egzamin ósmoklasisty, cz.  I

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
W języku polskim wyróżniamy 10 części mowy (5 odmiennych oraz 5 nieodmiennych).
Odmienne części mowy (takie, które podlegają zmianie formy gramatycznej) to:

Jest to część mowy, od której zazwyczaj rozpoczyna się ich omawianie, więc i my nie będziemy tutaj odstawać. Na pewno nie uszło Waszej uwagi, że w słowie „rzeczownik" ukryte jest słowo „rzecz" i to już jest niejako małą wskazówką do tego, czym rzeczownik jest. Nazywa on bowiem: rzeczy ( piłka, zupa, rower), osoby ( ojciec, Zośka, pirat), miejsca ( góry, niziny, Tatry), zjawiska ( grad, huragan, mżawka), pojęcia abstrakcyjne ( świadomość, myśl, poczucie), cechy ( hojność, przebiegłość, chytrość), uczucia i właściwości ( radość, uroda, czerń), czynności ( pisanie, bieganie, rozmawianie - tzw. gerundia, czyli rzeczowniki odczasownikowe, o których więcej poczytacie tutaj: Gerundia - rzeczowniki odczasownikowe. Przykłady i wyjaśnienia). Istnieją też rzeczowniki odliczebnikowe ( dwójka, trójka, setka).

Każdy z rzeczowników ma rodzaj gramatyczny. W liczbie pojedynczej są to: męski, żeński i nijaki, a w liczbie mnogiej: męskoosobowy (np. podróżnicy, artyści, pasjonaci) i niemęskoosobowy ( zadania, pasje, prace).

Oprócz tego rzeczowniki w języku polskim dzielą się na własne (imiona własne, nazwiska, nazwy geograficzne, nazwy państw, miast, urzędów itd.), zapisywane dużą literą i pospolite (reszta, nazwy ogólne), zapisywane literą małą oraz na abstrakcyjne, takie jak: gniew, oszustwo, nadzieja, cierpliwość i konkretne, wśród których wyróżniamy rzeczowniki żywotne - nazywające istoty żyjące, czyli ludzi i zwierzęta, a także uosobione pojęcia i wyobrażenia ( krasnoludek, anioł, diabeł) oraz rzeczowniki nieżywotne - nazywające przedmioty, czynności, stany, zjawiska i... rośliny (co wszystkim miłośnikom roślinności na pewno wyda się bardzo niesprawiedliwe, ale tak to już niestety jest).

Czasownik nazywa czynności wykonywane przez osoby, rzeczy, miejsca, zjawiska oraz pojęcia abstrakcyjne (a więc przez rzeczowniki). W zdaniu tworzy orzeczenie (Podmiot i orzeczenie w pigułce).

Czasownik, jako odmienna część mowy, odmienia się przez liczby (pojedynczą: jestem, idziesz, śpiewa i mnogą: oddychamy, przyjeżdżacie, oglądają) oraz czasy (przeszły, teraźniejszy i przyszły - pojechali, zerkam, pójdziesz). Każdy czasownik posiada rodzaj gramatyczny (wygląda to dokładnie tak jak w przypadku rzeczownika).

Czasowniki dzielą się na dokonane (czynność została wykonana, czyli wydarzyła się w przeszłości, np. Posprzątałam wreszcie swój pokój! lub na pewno zostanie wykonana, wydarzy się w przyszłości: The Cure zagrają w Wiedniu w październiku!) i niedokonane (czynność nie została wykonana, proces trwa. Te czasowniki występują we wszystkich trzech czasach, np. Rozmawiała z nim wczoraj. Stoję pod klatką. Jutro będę pisała artykuł dla polszczyzny).

Czasowniki mają także tryby, które dzielimy na:

1. oznajmujący (stwierdza jakiś stan rzeczy): wróciliście, odpowiedział, czytamy,

2. rozkazujący (polecenie, nakaz zrobienia czegoś; uwaga! ‒ trybu rozkazującego dla
1. os. l. poj. w zasadzie się nie tworzy): zrób to w końcu, poczekajcie tutaj, niech ta pandemia się już wreszcie skończy,

3. przypuszczający (wyraża przypuszczenie, wątpliwość): poszlibyśmy już, powiedziałby mu, nosiłabym to z dumą.

Prócz trybów czasowniki posiadają także strony:

1. Czynną: Karolina sprząta w garażu.

2. Bierną: Mój samochód jest naprawiany przez mechanika.

3. Zwrotną: Agnieszka przygotowuje się teraz do egzaminów na studia.

1. Główne - wskazujące liczbę: jeden, sto, pięćset.

2. Porządkowe - wskazujące kolejność: pierwszy, setny, pięćsetny. Po liczebnikach porządkowych zapisanych liczbami na ogół stawiamy kropkę. Był 1. na mecie, Jestem 3. w kolejce. Kropki nie stawiamy jednak: jeśli z kontekstu wynika, że dany liczebnik jest porządkowy (Moja córka chodzi do 2 klasy); po numerach stron i rozdziałów, tomów, woluminów (W rozdziale 6 napisano..., W tabeli 10 zawarto dane...); po cyfrze oznaczającej datę, jeśli nazwa miesiąca została zapisana słownie (1 kwietnia, 14 lipca)

3. Zbiorowe - służące do określania mniejszych lub większych grup: dwoje, czworo, trzydzieścioro sześcioro, ale także oboje czy obydwoje - o nich informacje znajdziecie tutaj: Oboje czy obydwoje? Która forma jest poprawna?.

4. Ułamkowe - wyrażające części: jedna druga, trzy czwarte, półtora, półtorej (warto odświeżyć sobie informacje dotyczące różnicy w ich używaniu, ponieważ jest to dość często występujący dzisiaj błąd: Oboje czy obydwoje? Która forma jest poprawna?).

5. Nieokreślone - podające mniej precyzyjnie określoną liczbę lub ilość osób, przedmiotów itp.: kilku, parę, trochę, mało, wiele, dużo, mnóstwo, miliony.

6. Mnożne - oznaczające wielokrotność lub liczbę identycznych części, z których składa się dana rzecz: pojedynczy, dwukrotny, dziesięciokrotny.

7. Wielorakie (używane stosunkowo rzadko) - wskazujące na liczbę części składowych, gatunków czy odmian jakiejś rzeczy: dwojaki, trojaki, dziesięcioraki.

Partykułę 'nie' z liczebnikami zapisujemy rozłącznie. Wyjątki stanowią: niejeden (chyba że występuje w konstrukcjach wyrażających przeciwstawienie - nie jeden, nie dwa) oraz niedużo, niemało, niewiele (są to zaprzeczenia liczebników nieokreślonych).

Przyimek jest nieodmienną częścią mowy, która łączy się z innymi wyrazami, takimi jak rzeczownik, przymiotnik, liczebnik, zaimek i przysłówek, z którymi tworzy tzw. wyrażenia przyimkowe, zapisywane, co ważne, rozłącznie. Jak się więc pewnie domyślacie, przyimki nie występują samodzielnie.

Przyimki dzielą się na 2 grupy:

1. Proste: na, za, o, w, pod, bez, przed, nad, między, przez, po, dla itp.

2. Złożone (jest to związek dwóch przyimków prostych): poprzez, pomiędzy, ponad, wśród, obok, około, oprócz, pomimo, zza, spomiędzy, sprzed i spod.

Ważną informacją jest, że przyimki takie jak przed, pod, za, nad, między łączą się z rzeczownikiem w narzędniku ( przed garażem, pod czapką, za ogrodem, nad rzeką, między drzwiami), w, na, przy, po - z rzeczownikiem w miejscowniku ( w sklepie, na podłodze, przy samochodzie, po burzy), zaś do, dla, bez - z rzeczownikiem w dopełniaczu ( do dentysty, dla ciebie, bez powodu).

O przysłówku, spójniku, partykule i wykrzykniku pisaliśmy w poniższych artykułach:

Części mowy odmienne i nieodmienne - podsumowanie

Mamy nadzieję, że wszelkie niejasności co do odmiennych i nieodmiennych części mowy zostały Wam wyjaśnione. Odpowiedzieliśmy między innymi na takie kwestie, jak: na jakie pytania odpowiada przymiotnik, rzeczownik, czasownik czy przysłówek; jakie są odmienne i nieodmienne części mowy, jaka to część mowy. Jeśli zdarza się zapominać o tym, jakie wyróżniamy części mowy, warto regularnie zaglądać na naszą stronę. Wielu użytkowników internetu wpisuje w wyszukiwarkę Google frazy: "części mowy", "czesci mowy", "czesc mowy", "częsci mowy", "czewsci mowy", "jakie czesci mowy", "nieodmienne części mowy", "odmienne części mowy", "zaimek przykłady", "części mowy odmienne", "części mowy nieodmienne", "rzeczownik czasownik przymiotnik", "na jakie pytania odpowiada przysłówek", "na jakie pytania odpowiada czasownik", "na jakie pytania odpowiada przymiotnik", "na jakie pytania odpowiada rzeczownik", "czescmowy". Wpisywanie tego typu fraz pozwoli na wyszukanie naszej strony, która pomoże odpowiedzieć na tego typu pytania.

Oprócz tego często zdarza się, że nie jesteśmy pewni, jak napisać naprawdę, bądź popełniamy błędy, pisząc np. spowrotem, poprostu bądź też odrazu czy na codzień. Na naszej stronie można znaleźć również program, który pozwala na sprawdzanie pisowni . Można także znaleźć u nas informacje dotyczące poszczególnych zagadnień, takich jak zaimek, przydawka czy też samogłoski, dlatego zachęcamy do zapoznania się z treścią poszczególnych wpisów.

Borykasz się z kłopotliwą pisownią w języku polskim? Być może poprawne formy zapisów takich wyrazów jak w ogóle czy na razie sprawiają Ci problemy. Nasze artykuły na pewno odpowiedzą na Twoje pytania, wystarczy, że będziesz tu wracał zawsze wtedy, gdy tego potrzebujesz. A jeśli chodzi o sprawdzanie pisowni, przetestuj koniecznie nasze narzędzie online, które z łatwością wykryje i poprawi błędy, stając się nieocenioną pomocą w dążeniu do perfekcyjnej polszczyzny. Od teraz sprawdzanie gramatyki i ortografii nie będzie stanowiło żadnego problemu!

# data[].attributes.attachment_link.title
Części mowy - wszystko, co warto o nich wiedzieć!

# data[].attributes.attachment_link.description
Wielka powtórka z części mowy! Przyda się przed każdym sprawdzianem, przed maturą, ale także po latach - sprawdźcie, czy pamiętacie, czym jest przyimek i jaką częścią mowy jest partykuła. To i wiele, wiele innych ciekawostek znajdziecie w naszym najnowszym artykule.

# data[].attributes.attachment_link.title
Interpunkcja na egzaminie ósmoklasisty - zadania

# data[].attributes.attachment_link.title
Lektury na egzamin ósmoklasisty z polskiego 2025

# data[].attributes.headline
ZASADY OCENIANIA EGZAMINU Z JĘZYKA POLSKIEGO, W TYM - WYPRACOWANIA

# data[].attributes.subject
ZASADY OCENIANIA EGZAMINU Z JĘZYKA POLSKIEGO, W TYM - WYPRACOWANIA

# data[].attributes.attachment_link.title
Zasady oceniania EGZAMINU Z JĘZYKA POLSKIEGO

# data[].attributes.attachment_link.title
Imiesłowy - jak rozwiązywać zadania egzaminacyjne?

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
Czarno na Białym - Egzamin Ósmoklasisty 2025

# data[].attributes.attachment_link.title
JAK NAPISAĆ ROZPRAWKĘ ✍️ Schemat za 20 punktów! ✅️ | Egzamin Ósmoklasisty 2025

# data[].attributes.attachment_link.title
Jak pisać? Opowiadanie twórcze - krok po kroku

# data[].attributes.headline
JAK NAPISAĆ ZAPROSZENIE ?   Egzaminacyjne ocenianie zaproszenia

# data[].attributes.subject
JAK NAPISAĆ ZAPROSZENIE ?   Egzaminacyjne ocenianie zaproszenia

# data[].attributes.attachment_link.title
Jak napisać ZAPROSZENIE? - Baba od polskiego

# data[].attributes.attachment_link.description
Jak napisać zaproszenie na egzaminie ósmoklaisty?

# data[].attributes.attachment_link.title
✨Imiesłowy✨ Powtórka z polskiego do egzaminu ósmoklasisty!

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
RZECZOWNIK ->
kto? co?
liczba: mnogą i pojedynczą*
rodzaje: męski, żeński, nijaki (l.poj)
męskoosobowy, niemęskoosobowy (l.mn)
deklinacja:
mam - mianownik - kto? co?
dom - dopełniacz - kogo? czego?
cały - celownik - komu? czemu?
biały - biernik - kogo? co?
nad - narzędnik - z kim? z czym?
morzem - miejscownik - o kim? o czym
wspaniałym - wołacz - o!
Pluralia Tantum (mają postać liczby mnogiej)
np. drzwi, spodnie, skrzypce, nożyce
Singularia Tantum (mają tylko postać liczby pojedynczej)
np. Monako
zakończone na - um np. muzeum, liceum, gimnazjum, akwarium - pochodzą z języka łacińskiego i nie odmieniają się przez przypadki w liczbie pojedynczej.

PODMIOT
gramatyczny: kto? co? (pytania mianownika)
logiczny: kogo? czego? (pytania dopełniacza)
szeregowy/towarzyszący: X z Y, X i Y
zbiorowy: uczniowie, nauczyciele
domyślny: domyślasz się, jaki ma osoba po czasowniku
np. Pomalował płot (on?)

CZASOWNIK ->
co robi? co się z nim dzieje?
koniugacja (odmiana czasownika):
liczba: mnoga, pojedyncza
rodzaje:
męski, żeński, nijaki (l.poj)
męskoosobowy, niemęskoosobowy (l.mn)
osoby:
ja, ty, on/ona/ono - w l. poj
my, wy, oni/one - w l.mn.
czas: przeszły, teraźniejszy, przyszły
tryb: oznajmujący, przypuszczający, rozkazujący
aspekt: dokonany, niedokonany
strona: czynna, bierna, zwrotna
są też formy nieosobowe: bezokoliczniki - ć, np. malować
formy zakończone na ‑no, ‑to np. warto, myto
formy: warto, trzeba, należy, można
imiesłowy (opisałam je na końcu)

ORZECZENIE
czasownikowe: zwykły czasowniki odpowiadający na pytanie, co robi? co się z nim dzieje? jeden wyraz
imienne (z dwóch wyrazów): łącznik (być, stać się, zostać - we wszystkich odmianach) + orzecznik (może to być rzeczownik lub przymiotnik) np. jest aktorem; została królową; staje się żołnierzem

PRZYMIOTNIK ->
jaki? jakie? jakie? czyj? czyja? czyje? który? która? które?
liczba: mnogą i pojedynczą
rodzaje: męski, żeński, nijaki (l.poj)męskoosobowy, niemęskoosobowy (l.mn)
deklinacja:
mam - mianownik - kto? co?
dom - dopełniacz - kogo? czego?
cały - celownik - komu? czemu?
biały - biernik - kogo? co?
nad - narzędnik - z kim? z czym?
morzem - miejscownik - o kim? o czym
wspaniałym - wołacz - o!
stopniuje się: równy, wyższy, najwyższy np. ładny, ładniejszy, najładniejszy

PRZYDAWKA PRZYMIOTNA
jaki? jakie? jakie? czyj? czyja? czyje? który? która? które?

LICZEBNIK ->
ile? ilu? który z kolei?
główne: jeden, dwa
porządkowe: pierwszy, drugi
zbiorowe: pięcioro, dziesięcioro* (tylko jeżeli mowa o grupie, gdzie są osoby różnej płci np. pięcioro uczniów; jeżeli mówimy o istotach niedorosłych: pięcioro szczeniąt, kurcząt, przedszkolaków)
ułamkowe: pół

PRZYDAWKA LICZEBNA (określa rzeczownik)ile? ilu? który z kolei?

PRZYSŁÓWEK ->
jak? gdzie? kiedy? skąd? dokąd?
stopniuje się: równy, wyższy, najwyższy np. jak? ładnie, ładniej, najładniej

OKOLICZNIK
miejsca: gdzie? skąd? dokąd?
czasu: kiedy? odkąd?
stopnia i miary: ile cm? ile kg?
celu: po co? w jakim celu?
przyczyny: dlaczego? z jakiej przyczyny?
sposobu: jak? w jaki sposób?
warunku: pod jakim warunkiem? w jakim wypadku?
przyzwolenia: mimo co? mimo czego?

x

DOPEŁNIENIE
pytania przypadków od dopełniacza do miejscownika:
kogo? czego? komu? czemu? kogo? co? z kim? z czym? o kim? o czym?

ZAIMEK
rzeczowny: kto? co?
przymiotny: jaki? jaka? jakie?
osobowy: ja, ty, on, ona...
zwrotny: się
dzierżawczy: mój, twój, nasz, wasz
wskazujący: ten, tamten, ów
przeczący: nic, nikt
(zaimek - czyli zamiast rzeczownika/imienia)

X

SPÓJNIK
i, lub, albo, jak, ponieważ, bo, że, żeby, toteż, więc, lecz

X

PRZYIMEK
nad, w, obok, naprzeciwko, za, przed, spoza (relacja z rzeczownikiem tworzą wyrażenia przyimkowe)

X

PARTYKUŁA
li, czy, no, że, niech, by, nie (wszelkie wzmacniacze wypowiedzi)

X

IMIESŁÓW
(hybryda czasownika z przymiotnikiem lub przysłówkiem)
przymiotnikowy: (jaki?)
czynny - ący np. malujący
bierny - ny np. malowany
przysłówkowy: (jak?)
współczesny - ąc np. malując
uprzedn i - wszy np. malowawszy

X

części mowy i odpowiadające im części zdania ->

<- części zdania powstałe z części mowy

PS To nie są wszystkie podziały, ale znajomość tych wystarczy Ci nawet na studiach filologicznych.

Jeżeli chcesz mnie wesprzeć w popularyzacji wiedzy o języku i literaturze polskiej - możesz zostać moim patronem/moją patronką: https://patronite.pl/babaodpolskiego/ - grosik daj babie, sakiewką potrząśnij. ;)

# data[].attributes.attachment_link.description
Jeżeli chcesz mnie wesprzeć w popularyzacji wiedzy o języku i literaturze polskiej - możesz zostać moim patronem/moją patronką: https://patronite.pl/babaodpolskiego/ - grosik daj babie, sakiewką potrząśnij. ;)

# data[].attributes.headline
JAKIE BYŁY LEKTURY NA EGZAMINIE W LATACH UBIEGŁYCH?

# data[].attributes.subject
JAKIE BYŁY LEKTURY NA EGZAMINIE W LATACH UBIEGŁYCH?

# data[].attributes.attachment_link.description
Cel: Odróżniam zdania współrzędnie złożone od podrzędnie złożonych.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Jeżeli chcesz coś ogłosić, musisz się zastanowić, jak sprawić, by twój tekst został zauważony i by naprawdę ktoś chciał na niego zareagować. Wyróżnij się kreatywnością!

Poprawne ogłoszenie musi zawierać wszystkie informacje, które chcesz komuś przekazać, zachęcić go do reakcji lub przyjścia. Powinno zawierać tytuł, informacje o tym, komu i co ogłaszasz, a jeśli jest to informacja o wydarzeniu, to kiedy ono się odbędzie: tu ważna jest zarówno data, godzina, jak i miejsce. Pamiętaj o podaniu konkretnego budynku, np. „Spotkanie odbędzie się w Domu Kultury przy ulicy Kowalczyka 6".

Mile widziane akapity!

Staraj się nie używać zwrotów: zapraszamy, zachęcamy, będzie nam bardzo miło - zarezerwuj je dla zaproszeń w emocjonalnym tonie.

Warto powiedzieć ewentualnym zainteresowanym, z jakiej okazji dzieje się wydarzenie, na którą zapraszasz. Ogłoszenia pisane na potrzeby egzaminu ósmoklasisty muszą także zawierać dwa argumenty - i tutaj postaraj się o niebanalną treść i nie pisz, że gdy ktoś przyjdzie, to dostanie poczęstunek oraz zwolnienie z lekcji - wierz mi, tak piszą wszyscy. W tekście warto zawrzeć także dodatkowe informacje, np. czego się oczekuje od przybyłych, jakiej reakcji oczekujesz. Nie zapomnij o podpisie! Na potrzeby egzaminu wystarczą trzy ostatnie litery alfabetu: XYZ, ale nie stawiaj po nim znaków interpunkcyjnych.
Przykładowe argumenty:

poczęstunek po wydarzeniu

możliwość rozmowy z gościem

loteria

zbiórka pieniędzy na...

upominki

możliwość kupienia książki

możliwość zrobienia sobie zdjęcia, zdobycia autografu

dodatkowa ocena z zajęć, z zachowania

zwolnienie z zajęć matematyki (to żart, ale naprawdę kiedyś ktoś tak napisał i akurat tę pracę zapamiętałam)

możliwość spróbowania/wykonania czegoś pod okiem specjalisty/ki

powtórzenie do egzaminu

możliwość poznania nowych osób

szansa na świetne spędzenie wolnego czasu

Tytuł

kogo?

na co?

kiedy i gdzie?

dlaczego? dwa argumenty zachęcające do wzięcia udziału

dodatkowe informacje np. o tym, że trzeba coś zapłacić, albo specjalnie się ubrać

kto informuje?

podpis

Zadanie:
Zredaguj ogłoszenie do gazetki szkolnej, w którym zachęcisz uczniów twojej szkoły do obejrzenia spektaklu „Balladyna" w wykonaniu Szkolnego Koła Teatralnego. Użyj dwóch argumentów.
OGŁOSZENIE
Plan:
kogo? - uczniów i ich rodziców
kiedy? - na rozpoczęcie wakacji 23.06.2020, 20:00
na co? - spektakl SKT "Balladyna"
gdzie? - sala gimnastyczna SP nr 2 im. Mikołaja Kopernika w Zielonce
cena? - wstęp bezpłatny, ale przy wejściu na salę będą stały puszki ze zbiórką środków na karmę dla zwierząt w Schronisku w Korabiewicach
zachęta: 2 argumenty
nasza interpretacja „Balladyny" Juliusza Słowackiego uwypukli groteskowość romantycznego dramatu
przez uwspółcześnioną scenografię oraz kostiumy aktorów dramat będzie łatwiejszy w odbiorze dla młodego widza, a znajomość tej tragedii jest niezbędną do zdania egzaminu ósmoklasisty
kim jesteś? - przewodnicząca SKT „Maliny"

Kochani Uczniowie i Rodzice!

Świętujmy razem rozpoczęcie wakacji! Już 23 czerwca br. o godz. 20:00 w Szkole Podstawowej nr 2 im. Mikołaja Kopernika w Zielonce; na sali gimnastycznej, odbędzie się spektakl Szkolnego Koła Teatralnego „Maliny", aktory odegra sztukę Juliusza Słowackiego pt.: „Balladyna".

Nasza interpretacja „Balladyny" uwypukli groteskowość tej romantycznej sztuki. Przez uwspółcześnioną scenografię oraz kostiumy aktorów dramat będzie łatwiejszy w odbiorze dla młodego widza, a znajomość tej tragedii jest przecież niezbędna do zdania egzaminu ósmoklasisty.

Wstęp - bezpłatny, ale przy wejściu na salę będą stały puszki ze zbiórką środków na karmę dla zwierząt w Schronisku w Korabiewicach.

Do zobaczenia na malinobraniu!

Przewodnicząca Szkolnego Koła Teatralnego "Maliny"

Szanowni artyści!

W dniu 13 maja 2022 r. o godz. 19:00 w Muzeum Sztuki Współczesnej w Warszawie będzie można przeżyć niezapomnianą przygodę podczas pleneru malarskiego. Na uczestników będą czekać rozłożone na świeżym powietrzu stanowiska z przygotowanymi farby, pędzlami oraz płótnami w różnym formacie. Każdy będzie mógł pokazać swoją kreatywność. Prace będą poddane ocenie ekspertów, a dla zwycięzcy będzie przyznana niesamowita nagroda w postaci tygodniowego wyjazdu do londyńskich muzeów! Wieczór umili koncert zespołu „Malarze".

Nie może Was zabraknąć!

Dyrektorka Muzeum Sztuki Współczesnej w Warszawie

# data[].attributes.attachment_link.description
Jeże­li chcesz coś ogło­sić, musisz się zasta­no­wić, jak spra­wić, by twój tekst został zauwa­żo­ny i by napraw­dę ktoś chciał na nie­go zare­ago­wać. Wyróż­nij się kreatywnością! Popraw­ne ogło­sze­nie musi zawie­rać wszyst­kie infor­ma­cje, któ­re chcesz komuś prze­ka­zać, zachę­cić go do reak­cji lub przyj­ścia.

# data[].attributes.attachment_link.title
PEŁNE OPRACOWANIE 2024 - Adam Mickiewicz - PAN TADEUSZ

# data[].attributes.attachment_link.description
Cykl lekcji języka polskiego dla klasy VIII SP

# data[].attributes.headline
FISZKA GRAFICZNA DO ZDAŃ ZŁOŻONYCH PODRZĘDNIE

# data[].attributes.subject
FISZKA GRAFICZNA DO ZDAŃ ZŁOŻONYCH PODRZĘDNIE

# data[].attributes.headline
ZDANIA WIELOKROTNIE ZŁOŻONE - PREZENTACJA

# data[].attributes.subject
ZDANIA WIELOKROTNIE ZŁOŻONE - PREZENTACJA

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
START

HENRYK SIENKIEWICZ

Quo vadis

10. Podsumowanie

09. gra

06. Chilon

05. Petroniusz

07. chrześcijanie i Poganie

08. Powieść historyczna

04. Neron - szaleniec u władzy

03. historia miłości Ligii i Winicjusza

02. Na ulicach i w zaułkach starożytnego Rzymu.

01. Rzym pierwszych wieków

Index

Cel:- poznam genezę powstania powieści,- podzielę się wrażeniami,- przypomnę sobie dwa nurty starożytnej filozofii: stoicyzm i epikureizm

Temat: Między sacrum i profanum. Rzym pierwszych wieków w powieści Henryka Sienkiewicza.

W powieści zaskoczyło mnie...

Najmocniej utkwiła mi w pamięci scena, w której...

W czasie lektury najtrudniejsze było dla mnie...

Porozmawiajmy o książce

[Sienkiewicz w liście do paryskiego krytyka i powieściopisarza, J.A. Boyera d'Agen]

[odpowiedź dziennikarzowi pisma „Le Galois" wydrukowana w 1901 r.]

Geneza "Quo vadis"

utwory powstałe w czasach Sienkiewicza dotyczące tej tematyki,

zamiłowanie do starożytnego świata

pożar Pułtuska w 1875 r.

inspiracjaautora

kapliczka Domine quo vadis?

J.I. Kraszewski Rzym za Nerona

dzieła malarskie H. Siemiradzkiego

lektura Roczników Tacyta po łacinie

spacery po Rzymie

dokładne studia historyczne

Powieść Quo vadis powstawała w odcinkach, drukowano ją w „Gazecie Polskiej" w latach 1895-1896 (później także w krakowskim „Czasie" i „Dzienniku Poznańskim") I wydanie książkowe - 1896 r.

Wyjaśnij związek poniższych grafik z powieścią H. Sienkiewicza

pochodzenie grafik:https://thenounproject.com/

Epikur

kierunek filozoficzny:epikureizm

Zenon z Kition

kierunek filozoficzny:stoicyzm

główne nurty filozofii antycznej

działalność apostolska uczniów Jezusa

prześladowaniechrześcijan

313r. n.e.

ogłoszenie chrześcijaństwa religią oficjalną

68r.n.e.

śmierć Nerona

64r. n.e.

pożar Rzymu

54r.n.e.

objęcie władzy przez Nerona

30-33r. n.e.

śmierć Jezusa

narodzinyJezusa

8-4r. p.n.e.

753p.n.e.

założenie Rzymu

czas akcji

śmierć Nerona

68r. n.e.

66r. n.e.

śmierć Petroniusza

pożar Rzymu i prześladowanie chrześcijan

64r. n.e.

63r. n.e.

przybycie Marka Winicjusza do Rzymu po zwycięskiej wojnie z Partami

czas akcji"Quo vadis"

zderzenie dwóch światów

przemija potęga pogańskiego Rzymu

rozwija się chrześcijaństwo

PROfanum

SACRUM

Powieść ukazuje czasy przełomu

poganie

chrześcijanie

postacie fikcyjne

postacie historyczne

drugoplanowi

epizodyczni

pierwszoplanowi

Bohaterowie "Quo vadis"

niewolnicy i wyzwoleńcy

Akte, Germanin Gulo, Ursus

Chilon Chilonides

plebejusze

Placjusz, Marek WinicjuszPomponia Grecyna, Ligia

patrycjusze

NeronPoppeaTygellinPetroniusz

cesarz i jego augustianie

struktura społeczeństwa Rzymu

przenośne

dosłowne

Quo vadisznaczenie

Przeczytaj fragment[H. Sienkiewicz Quo vadis Rdz. LXX]

Znaczenie tytułu utworu

Cel:- poznasz miejsce akcji i życie codzienne mieszkańców starożytnego Rzymu

Temat: Na ulicach i w zaułkach starożytnego Rzymu.

Obejrzyj film

wykonaj zadania

Cel:- przypomnisz sobie pojęcia:, wątek, akcja, fabuła,- usystematyzujesz główny wątek - miłość Ligii i Marka,

Temat: „Miłość wszystko przetrzyma... ", czyli historia miłości Ligii i Winicjusza.

układ zdarzeń, które składają się na koleje życiowe postaci, są to wszystkie wspomniane wydarzenia

ciąg wydarzeń w układzie przyczynowo-skutkowym, rozwijających się chronologicznie i zmierzających do określonego celu

fabuła

Przypomnij, co to jest:

akcja

+ info

losy Petroniusza

wątki poboczne

panowanie i upadek Nerona

przemiana Chilona Chilonidesa

początki chrześcijaństwa

miłość Ligii i Marka Winicjusza

wątek główny

ocena postaci

ocena postaci

cechy charakteru

cechy charakteru

wygląd

wygląd

pochodzenie, status społeczny

pochodzenie, status społeczny

Zbierz materiał potrzebny do charakterystyki Ligii i Marka Winicjusza.Przywołaj zdarzenia z powieści na uzasadnienie wypowiedzi. Uzupełnijkartę pracy zamieszczoną na nastepnej stronie.

Marek Winicjusz

Ligia

ZADANIE

Wyobraź sobie, że losy Marka Winicjusza i Ligii potoczyły się inaczej. Napisz opowiadanie, w którym zmienisz historię ich życia. W opowiadaniu wykaż, że dobrze znasz treść lektury. Twoja praca powinna liczyć co najmniej 200 słów.

Cel:- umiem scharakteryzować Nerona,

Temat: Szaleniec u władzy.

Neron to postać historyczna

Popea2. żona Nerona, zmarła będąc w ciąży

Neron syn Agrypiny, która umożliwiła mu objęcie władzy w wieku 17 lat (zabiła Klaudiusza)

Brytannikpierworodny syn Klaudiusza; zmarł w niejasnych okolicznościach

Klaudiuszcesarz, adoptował Nerona; zabity przez Agrypinę

Agrypinażona cesarza Klaudiusza, matka Nerona ; zabita na polecenie syna

Cel:- umiem scharakteryzować Petroniusza,- umiem wskazać cechy Petroniusza jako stoika i epikurejczyka

Temat: ARBITER ELEGANTIARUM - PETRONIUSZ

PETRONIUSZ

obdarzony dobrym gustem

koneser sztuki

esteta, wyznaczający kanony

ARBITER ELEGANTIARUM

tunika

toga

Moda czasów rzymskich

Jak mówi Petroniusz?

- Czy to jest owa zakładniczka, w której się kocha Winicjusz? - To ona - rzekł Petroniusz. - Jak się nazywa jej naród? - Ligowie. - Winicjusz uważa ją za piękną? - Przybierz w niewieście peplum spróchniały pień oliwny, a Winicjusz uzna go za piękny. Ale na twoim obliczu, o znawco niezrównany, czytam już wyrok na nią! Nie potrzebujesz go ogłaszać! Tak jest! Za sucha! Chuderlawa, istna makówka na cienkiej łodydze, a ty, boski esteto, cenisz w kobiecie łodygę, i po trzykroć, po czterykroć masz słuszność! Sama twarz nic nie znaczy. Jam dużo skorzystał przy tobie, ale tak pewnego rzutu oka nie mam jeszcze... I gotówem oto się założyć z Tuliuszem Senecjonem o jego kochankę, że jakkolwiek przy uczcie, gdy wszyscy leżą, trudno o całej postaci wyrokować, ty jużeś sobie powiedział: „Za wąska w biodrach". - Za wąska w biodrach - odrzekł przymykając oczy Nero.

WYpowiedzi Petroniusza

pochwały mają charakter krytyki - ironia

elementy żartobliwe

długie zdania, skomplikowana składnia

hiperbola

nawiązują do mitologii

kunsztowny styl

Jak mówi Petroniusz?

Która postawa jest Ci bliższa? Określ swoje stanowisko i uzasadnij je dwoma zdaniami.

epikurejczyk

stoik

Petroniusz jako:

Cel:- umiem scharakteryzować Chilona,- rozumiem, co to znaczy bohater dynamiczny,- wiem, że Chilon jest bohaterem dynamicznym.

Temat: Chilon Chilonides - dramatyczna przemiana.

Pojęcie tragizm jest wieloznaczne. Które z poniższych znaczeń można odnieść do sytuacji Chilona? Uzasadnij swoje stanowisko.

wpływ sił wyższych, np. fatum, przeznaczenia na postępowanie bohatera

dysproporcje między winą a karą

starcie równorzędnych racji moralnych, które przynosi nieuchronną klęskę

splot nieszczęśliwych okoliczności prowadzących do sytuacji bez wyjścia

III

IV

II

Przemiana Chilona (podobnie jak nawrócenie Marka Winicjusza): - jest obrazem zwycięstwa nauki Chrystusa i jego wyznawców; - pokazuje moc nowej wiary, zdolnej przemienić świat i ludzi; - staje się zapowiedzią upadku Rzymu i triumfu nowej cywilizacji.

Jaką wymowę dla idei utworu miała przemiana Marka Winicjusza i Chilona?

Cel:- umiem nazwać wartości ważne dla pierwszych chrześcijan,- umiem porównać pogan i chrześcijan,-

Temat: Pierwsi chrześcijanie na kartach powieści Henryka Sienkiewicza.

ryba - w języku starogreckim ICHTHYS (akrostych = słowo utworzone od pierwszych liter greckich wyrazów: JEZUS CHRYSTUS BOGA SYN ZBAWICIEL) oznaczało wprost Jezusa Chrystusa, był to znak rozpoznawczy pierwszych chrześcijan; znak ten był używany znacznie wcześniej niż krzyż (ten dopiero od. IV w.)ΙΗΣΟΥΣ (Iesoûs) - Jezus ΧΡΙΣΤΟΣ (Christós) - Chrystus ΘΕΟΥ (Theoû) - Boga ΥΙΟΣ (Hyiós) - Syn ΣΩΤΗΡ (Sotér) - Zbawiciel

Chrześcijanie w Rzymie

+ info

Inne symbole

św. Piotr - Szymon Piotr, apostoł, uważany za pierwszego papieża, rybak znad jeziora Genezaret, uczeń Jezusa, pierwszy spośród apostołów, za panowania Nerona przebywał w Rzymie, gdzie poniósł męczeńską śmierć, autor dwóch listów włączonych do Nowego Testamentu

Co wiemy o świętym Piotrze?

Tak samo odmienia się rzeczownik: chrześcijanin, Amerykanin

M. poganieD. poganC. poganomB. poganN. poganamiMs. poganachW. poganie

M. poganinD. poganinaC. poganinowiB. poganinaN. z poganinemMs. o poganinieW. poganinie

Winicjusza porwało w postawie chrześcijan to, że:

czuł, że te słowa go odmieniają

Myśli i przeżycia Winicjusza słuchającego nauk św. Piotra

otworzyła się przed nim niespodziewanie nowa rzeczywistość

rozmyślał nad wielkością Jedynego Boga

był zdziwiony prostotą przekazu i reakcją odbiorców

słuchając Piotra początkowo czuł się dotknięty i rozgniewany nie zrozumiał jego nauki

III

IV

II

Henryk Siemiradzki Pochodnie Nerona

Ukrzyżowanie św. Piotra Michał Anioł

W godzinie śmierci

stanowisko wobec życia wiecznego

wiara

uznawane wartości

traktowanie bliźnich

styl życia

chrześcijanie

Porównanie dwóch światów

poganie

Cel:- wiem, że H. Sienkiewicz jest Laureatem Nagrody Nobla,- znam cechy powieści historycznej.

Temat: "Quo vadis" Henryka Sienkiewicza - powieść historyczna na miarę Nobla.

Epika

Dramat

Liryka

Jaki rodzaj literacki, reprezentuje "Quo vadis"?

4) narrację wzbogacają listy np. listy Petroniusza i Marka Winicjusza, list Petroniusza do Nerona, listy Winicjusza i Ligii

3) nieobiektywny

2) wszechwiedzący

1) trzecioosobowy

Narrator i narracja:

- obszerny utwór epicki, - napisany prozą, - podzielony na rozdziały, - wielowątkowy, - oprócz narracji występują w nim dialogi, opisy, - ma wiele odmian gatunkowych

powieść

Kto ma rację?

"Quo vadis" przypomina romans, gdyż jej głównym wątkiem są dzieje miłościWinicjusza i Ligii.

Quo vadis to powieść historyczna, bo opowiada o wydarzeniach z przeszłości.

Określ cechy powieści historycznej na przykładzie "Quo vadis"

zwróćcie uwagę na język, w jaki sposób pisarz nawiązał do antyku

powiedzcie, w jaki sposób pisarz oddał „ducha czasów", o których pisał

wymieńcie wydarzenia i postaci historyczne oraz fikcyjne

porównajcie czas życia autora i czas akcji powieści

III

IV

II

- przedstawia dzieje odległe; - jest oparta na faktach historycznych; - pojawiają się w niej postacie i wydarzenia historyczne obok fikcyjnych ; - odtworzona jest w niej struktura społeczeństwa, oddany koloryt epoki

powieśćhistoryczna

Gramy, powtarzamy

2. Wyjaśnij tytuł powieści - opowiedz krótko o biblijnej scenie opowiedzianej w powieści Quo vadis, która wyjaśnia jej tytuł. Następnie zastanów się nad symbolicznym znaczeniem tytułu.

1. Wskaż czas i miejsce wydarzeń przedstawionych w tekście. Na podstawie czego udało Ci się wskazać te elementy świata przedstawionego?

PODSUMOWANIEprzed egzaminem

3. Wybierz 2 elementy z poniższego plakatu i wyjaśnij ich związek z treścią utworu.

Wyjaśnij związek poniższych grafik z powieścią H. Sienkiewicza

pochodzenie grafik:https://thenounproject.com/

4. Porozmawiajmy o bohaterach - zredaguj 3 zdania na temat każdej z postaci. Zastanów się, w jaki sposób można by podzielić bohaterów.

4. Porozmawiajmy o bohaterach - zredaguj 3 zdania na temat każdej z postaci. Zastanów się, w jaki sposób można by podzielić bohaterów.

6. Wymień 2 bohaterów innej lektury obowiązkowej, którzy przechodzą wewnętrzną przemianę. Podaj tytuł utworu i nazwisko autora. Wyjaśnij, na czym polegała przemiana i co było jej przyczyną. Bohater: Tytuł: Autor: Przemiana: Przyczyna przemiany:

5.Wskaż 2 bohaterów z powyższych fotografii, kórzy przechodzą wewnętrzną przemianę. Opisz przy każdym z nich, na czym polegała przemiana: -podaj cechy bohatera przed przemianą -wskaż okoliczności przemiany (kiedy, z jakiego powodu - pod wpływem jakich wydarzeń) -podaj dowody przemiany

W prezentacji wykorzystałam materiały WSiP autorstwa: Ewy Horwath, Grażyny Kiełbkarty pracy Pani Moniki Iwanowskiej, gry Pani oprac. Elizy Paternowskiej, Pani Agnieszki Ptasiewicz

Dziękuję

# data[].attributes.attachment_link.title
Quo Vadis = Marek Winicjusz /// Prezentacja

# data[].attributes.attachment_link.description
Quo Vadis . Głowne podpunkty Dodatk. podpunkty Dodatkowe Marek Winicjusz Roadmap Charakterystyka / Opis Postaci Michał Czapka, Szymon Koziński UWAGA !!! DUŻO TEKSTU !!! Michał “Swerek” Czapka Productions jeżeli widzicie ten tekst, to znaczy ze wkońcu są prezentowane prezentacje

# data[].attributes.attachment_link.description
TEMAT: Kogut na drodze do sławy - Sławomir Mrożek ,,Artysta″.

# data[].attributes.headline
ELEGIA O CHŁOPCU POLSKIM - K.K. BACZYŃSKI

# data[].attributes.subject
ELEGIA O CHŁOPCU POLSKIM - K.K. BACZYŃSKI

# data[].attributes.attachment_link.description
Elegia o...(chłopcu polskim) jako metafora losu pokolenia doświadczonego przez wojnę.

# data[].attributes.attachment_link.title
checklista egzamin ósmoklasisty z języka polskiego 2024 2025 wersja 2

# data[].attributes.attachment_link.title
Tematy wypracowań – egzamin ósmoklasisty

# data[].attributes.attachment_link.description
Tematy wypracowań – egzamin ósmoklasisty. Zebrałam w jednym miejscu wszystkie archiwalne tematy opowiadania, rozprawki i przemówienia!

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Autor

Stefan Żeromski (pod pseudonim Maurycy Zych) (1864-1925)

Tytuł

Tytuł nawiązuje do mitologii greckiej i pochodzącego z niej związku frazeologicznego: syzyfowe prace to trud bezsensowny, bez skutku, tak jak wysiłek mitologicznego Syzyfa. Taka jest rusyfikacja (w zaborze rosyjskim w XIX wieku zabraniano używać języka polskiego i rozpowszechniać kulturę polską), ale tytuł oznacza, że nie da się wykorzenić polskiej kultury - więc tym Syzyfem jest Rosja, rosyjscy nauczyciele i urzędnicy, próbujący zrusyfikować polską młodzież.

Rodzaj literacki

epika

Gatunek literacki

powieść

Data wydania

„Syzyfowe prace. Powieść współczesna" Stefana Żeromskiego po raz pierwszy opublikowano w krakowskim dzienniku „Nowa Reforma" w 1897 r. pod pseudonimem Maurycy Zych. Pierwsze wydanie książkowe ukazało się we Lwowie (zabór austriacki) w 1897 z datą 1898 r. W zaborze rosyjskim ocenzurowaną powieść wydano w 1909 r. jako Andrzej Radek, czyli Syzyfowe prace .

Epoka literacka

Młoda Polska (modernizm)

Miejsce wydania

Lwów (wydanie książkowe)

Czas akcji

11 lat życia Marcina Borowicza;

1874 r. - bohater rozpoczyna naukę w klasie wstępnej;

fabuła powieści to lata 1872 - 1883

Miejsce akcji

Królestwo Polskie, ziemia świętokrzyska (zabór rosyjski); autor używa nazw fikcyjnych, ale czytelnik mógł się domyśleć aluzji do rzeczywistych miejscowości (np. Kleryków = Kielce)

Gawronki (naprawdę: Ciekoty) - Marcin Borowicz się tam urodził i wychował, to majątek jego rodziców

Owczary (naprawdę: Psary) - mieści się tam szkoła elementarna, przez trzy lata uczy się w niej Borowicz (trafia, gdy ma 8 lat)

Pajęczyn Dolny- Andrzej Radek pochodzi z tej wsi, jego ojciec był tam fornalem

Pyrzogłowy (naprawdę: Pińczów) - mieści się tam wstępne gimnazjum Andrzeja Radka

Kleryków (naprawdę: Kielce) - prowincjonalne miasto, w którym bohaterowie powieści uczęszczają do gimnazjum

Geneza

Początek pracy nad powieścią „Syzyfowe prace" nie jest dokładnie znany, ale wiemy, że w 1893 roku, kiedy Żeromski był w Paryżu, czytał rozprawę Romana Dmowskiego o rosyjskich gimnazjach w Polsce. To mogło być związane z jego przygotowaniami do napisania książki. Pierwotnie utwór miał być zatytułowany „Wybawiciel".

„Syzyfowe prace" to utwór opowiadający o Kielcach i okolicach, które były bliskie autorowi. Miejsca takie jak Gawronki i Owczary to literackie odpowiedniki miejscowości Ciekoty i Psary, gdzie Żeromski chodził do gimnazjum. W książce znajdziemy dużo wątków zaczerpniętych z prawdziwego życia Żeromskiego, w tym jego obserwacje na temat biedy, życia na wsi i w mieście oraz problemów z rusyfikacją.

Bohaterowie książki są wzorowani na prawdziwych ludziach. Marcin Borowicz przypomina samego Żeromskiego, dyrektor gimnazjum Kriestoobriadnikow to literacki odpowiednik dyrektora gimnazjum w Kielcach, do którego uczęszczał Żeromski - S. J. Woronkowa. Postać Andrzeja Radka łączy w sobie cechy Żeromskiego i jego przyjaciela Jana Wacława Machajskiego. Nazwisko Borowicza pojawiło się już w „Dziennikach" Żeromskiego w 1887 roku. Podobnie jak autor, Marcin Borowicz miał trudności w szkole i przeżywał podobne problemy. Można powiedzieć, że powieść powstała na podstawie wielu osobistych doświadczeń i obserwacji Żeromskiego, związanych z rusyfikacją szkolnictwa.

Problematyka

Powieść Stefana Żeromskiego „Syzyfowe prace" przedstawia trudne zmagania polskiej młodzieży pod zaborem rosyjskim, która musiała stawiać czoła rusyfikacji. Książka opisuje, jak główni bohaterowie, a zwłaszcza Marcin Borowicz, dojrzewają zarówno intelektualnie, jak i narodowo (Wacław Borowy określa „Syzyfowe prace" jako powieść o dorastaniu). Pisarz ukazuje walkę o zachowanie polskiej tożsamości w trudnych warunkach, kiedy zaborcy próbują zniszczyć wszystko, co polskie. Na przykładzie Borowicza i jego kolegów autor przedstawia presję rusyfikacyjną oraz łamanie charakterów młodzieży. Jednocześnie przedstawia, jak w ogniu prób młodzi ludzie nabywają doświadczenia, uczą się polskości i dojrzewają w walce o swoje ideały. Życie Borowicza od samego początku pozostaje pod wpływem trzech wielkich sił: środowiska rodzinnego, tradycji narodowych oraz urzędowej szkoły. Jego losy ukazują nieustanną kolizję tych sił. Oczywiście nie tylko Borowicz przeżywa trudny okres. Młodzież jest osamotniona, podatna na wpływy urzędowej szkoły carskiej, a dom nie ma wielkiego wpływu, ponieważ dzieci wychowywane na stancjach nie mają dobrej opieki. Pisarz ukazuje, że nie ma dalszego dorastania młodzieży i społeczeństwa bez udziału w walce o wolność ówczesnego chłopstwa - takiego, które reprezentuje Radek, ożywionego myślą społeczną, chęcią walki o wolność. Tytuł powieści nawiązuje do mitu o Syzyfie, symbolizując bezowocność wysiłków rusyfikatorów, którym nie udało się wykorzenić polskości z serc młodzieży. Pisarz w tym utworze wyraża wiarę w dorastanie narodowe, społeczne i moralne pokoleń popowstaniowych.

Typ narracji

narrator trzecioosobowy, wszechwiedzący (zna myśli, uczucia, plany i przeszłość bohaterów)

Język

W utworze mamy do czynienia z różnorodnością stylów językowych, które oddają charakter i osobowość postaci oraz ich środowisko. Stylizacja językowa w tekście jest bardzo wyrazista i zróżnicowana, co sprawia, że postacie wydają się bardziej autentyczne i realne. Na przykład, w opisach profesorów używane są żargonowe określenia, takie jak „profesorzyna", co pokazuje dystans uczniów wobec nauczycieli i ich specyficzny sposób postrzegania szkolnej rzeczywistości.

W dialogach rodziców z ośmioletnim Marcinkiem można zauważyć stylizację mowy dziecięcej, co dodaje scenom rodzinnego ciepła i ukazuje bliskość między bohaterami. Wypowiedzi mieszkańców wsi, takich jak strzelec Szymon Noga, są przepełnione elementami gwary, które podkreślają ich wiejskie pochodzenie i przynależność do lokalnej społeczności.

Język potoczny w dialogach jest precyzyjnie dostosowany do realiów środowiskowych i emocji postaci. Na przykład, można zauważyć, że w scenach, gdzie postacie są poddane presji lub przeżywają silne emocje, ich język staje się bardziej chaotyczny, pełen niedopowiedzeń czy powtórzeń. W dialogach pojawiają się też rusycyzmy, które odzwierciedlają wpływ rosyjskiego zaboru na codzienną mowę i mentalność bohaterów. Postać szkolnego pedela (woźnego) Pazura używa mieszanki rusycyzmów i polskiej gwary, co czyni jego mowę wyjątkową i pełną kolorytu.

Co więcej, w tekście spotykamy łacińskie wyrazy, takie jak „locum", „pensum", „extemporale," które dodają powagi i uczoności, zwłaszcza w kontekście szkolnym (łacina była jednym z przedmiotów wykładanych w szkole). Cały rozdział XIII jest napisany w stylu popularnonaukowego wykładu, co nadaje mu formalnego, akademickiego tonu i pozwala czytelnikowi zagłębić się w temat z większą uwagą i zrozumieniem.

Bohaterowie

Marcin Borowicz - to chłopiec pochodzący ze zubożałej rodziny szlacheckiej, mieszkającej we wsi Gawronki. Jego rodzice robią wszystko, aby mógł się uczyć. Na początku Marcin mieszka u Wiechowskiego w Owczarach, gdzie rozpoczyna naukę w szkole elementarnej. Potem dostaje się do gimnazjum w Klerykowie i zamieszkuje na stancji u pani Przepiórkowskiej. W szkole czuje się nieswojo, często się boi i tęskni za domem w Gawronkach. Kiedy umiera jego matka, Marcin dostaje się do pierwszej klasy gimnazjum i zaczyna poznawać nowych nauczycieli. W trzeciej klasie, podczas zabawy ze swoim kolegą Szwarcem, zostają przyłapani przez żandarma na strzelaniu. Obaj trafiają do dyrektora i dostają karę - muszą spędzić całą noc w szkolnej izbie. Marcin boi się, że zostanie wyrzucony ze szkoły, ale wierzy, że to matka z nieba mu pomogła, więc postanawia się pilnie uczyć. Przed rozpoczęciem piątej klasy Marcin wraca na wakacje do Gawronek, gdzie odkrywa nową pasję - myślistwo. Buduje sobie szałas, w którym trzyma zakazane pisma. Zauważa też, jak bardzo biedna jest wieś, co go przygnębia, bo nie chce żyć w takich warunkach. Po wakacjach Marcin wraca do szkoły, gdzie następują zmiany - nowi nauczyciele wprowadzają surowe zasady, a szkoła zaczyna przypominać policyjny reżim. Uczniowie są często przeszukiwani, mogą być przesłuchiwani o każdej porze, a nauczyciele namawiają ich do donoszenia na kolegów. Gdy do miasta przyjeżdża rosyjski teatr, Marcin jest pod wrażeniem i postanawia uczyć się rosyjskiego, mimo że jego koledzy sprzeciwiają się rusyfikacji. Chce zdobyć przychylność nauczycieli, szczególnie Zabielskiego, co oznacza, że zaczyna ulegać rusyfikacji. Marcin pomaga Andrzejowi Radkowi, prosząc nauczycieli o wybaczenie mu i pozwolenie na powrót do szkoły. W miarę upływu czasu Marcin staje się jednym z najlepszych uczniów, intensywnie ucząc się rosyjskiego i zaczynając wierzyć, że Polska jest zacofana. Pewnego dnia chłopcy znajdują książkę o historii filozofii, co inspiruje Marcina do tworzenia własnych teorii o świecie. Wkrótce przeprowadza się na inną stancję. W siódmej klasie Marcin rywalizuje w nauce z kolegą o pseudonimie Figa. Gdy jeden z uczniów, Walecki, buntuje się przeciwko nauczycielowi historii , Marcin nie staje w jego obronie. W ósmej klasie Marcin i jego koledzy spotykają się na górce w Starym Browarze, gdzie uczą się razem, dyskutują i czytają zakazane książki. Największy wpływ wywierają na niego „Dziady" - dopiero wtedy zaczyna rozumieć, czym jest polskość, czuje się oszukany przez nauczycieli i buntuje się przeciwko rusyfikacji. Nawet obrzuca błotem nauczyciela Majewskiego, który ich szpieguje. Marcin sam przygotowuje się do matury, często ucząc się w parku, gdzie spotyka Annę Stogowską i zakochuje się w niej. Myśli o niej cały czas, nawet wyrywa kartkę z jej podpisem z pamiętnika kogoś innego. Po ukończeniu gimnazjum Marcin planuje iść na studia. Chce o tym powiedzieć Annie, ale gdy odwiedza jej dom, dowiaduje się, że Anna i jej rodzina zostali zesłani w głąb Rosji.

Andrzej Radek - nazywany Jędrkiem, urodził się w ubogiej chłopskiej rodzinie w Pajęczynie Dolnym. W młodości razem z innymi wiejskimi chłopakami wyśmiewał nauczyciela Paluszkiewicza. Z czasem jednak zmienił o nim zdanie i zaczął uczyć się u niego czytać i pisać po rosyjsku. Dzięki nauce dostał się do progimnazjum w Pyrzygłowach, gdzie spędził trzy lata. Po zakończeniu nauki wrócił do swojej rodzinnej miejscowości, ale życie na wsi go nie zadowalało. Wstydził się swojego chłopskiego pochodzenia i dzieciństwa, dlatego postanowił zmienić swoje życie. Pożegnał się z rodzicami i wyruszył pieszo do Klerykowa, gdzie zapisał się do piątej klasy gimnazjum. W Klerykowie Andrzej miał wiele przygód, a jednym z jego głównych zajęć było udzielanie korepetycji małemu Władziowi Płoniewiczowi. Pracował z nim od rana do nocy, aby zarobić na swoje utrzymanie. Niestety, koledzy z gimnazjum często się śmiali z Andrzeja, bo był biedny, a jego skromne ubranie jeszcze bardziej to podkreślało. W końcu bohater nie wytrzymał i pobił jednego z chłopaków, który go dręczył. Za to został wyrzucony ze szkoły. Zrozpaczony Andrzej płakał, kiedy zauważył go Marcin Borowicz. Marcin postanowił mu pomóc i uprosił inspektora Zabielskiego, aby darował Radkowi winy. Dzięki temu Andrzej mógł wrócić do szkoły i kontynuować naukę.

Bernard Zygier - nowy uczeń, który pojawia się w siódmej klasie, przybywa z Warszawy. Od samego początku jest pod specjalnym nadzorem i ma zakaz spotykania się z innymi chłopakami. Większość uczniów odnosi się do niego z niechęcią, ale Bernard jest bardzo dobrym uczniem. Na lekcji języka polskiego okazuje się, że otrzymał patriotyczne wychowanie. Recytuje po polsku „Redutę Ordona" Adama Mickiewicza, co robi ogromne wrażenie na całej klasie, a nauczyciel nie kryje wzruszenia. Dzięki Bernardowi reszta uczniów zaczyna interesować się zakazanymi książkami.

Wilczek - kolega Marcina Borowicza z ławki w Klerykowie. Chodzą razem na wagary, a Wilczek jest znany jako szkolny łobuz.

Tomasz Walecki - zwany Figą, jest drugim najlepszym uczniem w klasie, a o jego wychowanie i edukację dba matka katoliczka. Na jednej z lekcji historii u profesora Kostriulewa, kiedy nauczyciel mówi o rzekomych trumienkach z noworodkami w zakonie, Tomasz protestuje, że nie chce uczyć się takich kłamstw. W efekcie inni uczniowie są przepytywani, a Tomasz otrzymuje karę - musi spędzić noc w szkolnej izbie i dostaje rózgi.

Anna Stogowska - nazywana Birutą, spotyka Marcina w parku, gdzie często uczy się sama. Jej ojciec jest lekarzem i alkoholikiem, a matka, która była Rosjanką, wcześnie zmarła, choć kochała Polskę i Polaków. Po maturze Marcin odwiedza jej dom, ale dowiaduje się, że Anna i jej rodzina zostali zesłani w głąb Rosji.

Antoni Paluszkiewicz - znany jako Kawka, jest nauczycielem w Pajęczynie Dolnym. Wszyscy go wyśmiewają, a Andrzej Radek naśladuje jego kaszel i sposób chodzenia. Pewnego razu nauczyciel złapał Radka i pokazał mu atlas zwierząt, a także poczęstował ciastkami. Od tego momentu Andrzej zmienił swoje nastawienie do niego, a Paluszkiewicz zaczął uczyć go pisać po polsku i rosyjsku, a potem pomógł mu dostać się do progimnazjum w Pyrzygłowach. Niestety, w powieści nauczyciel umiera.

Piotr Michcik - kolega Marcina Borowicza z pierwszej szkoły w Owczarach, pomaga mu w nauce rosyjskiego.

Bracia Daleszowscy - mieszkają na stancji u Przepiórkowskiej i ciągle dokuczają Marcinowi.

Romek Gumowicz - zwany Czarnym, syn biednej akuszerki, jest obiektem drwin w Klerykowie. Nauka nie idzie mu dobrze. Wszyscy z niego szydzą, a Marcinowi jest go żal.

Szwarc - zwany Bułą, jest kolegą Marcina Borowicza. Razem strzelają i często wdają się w bójki. Szwarc powtarza klasę.

Władzio Płoniewicz - Andrzej Radek udziela mu korepetycji, ale Władzio nie jest zbyt zdolnym uczniem.

Walenty i Helena Borowiczowie - rodzice Marcina, są pochodzenia szlacheckiego. Nie są zamożni, muszą pożyczać pieniądze na jego naukę, ale bardzo chcą, aby ich syn się wykształcił. Pan Walenty brał udział w powstaniu styczniowym.

Rudolf Leim - nauczyciel łaciny w Klerykowie, dawniej był patriotą. Ma żonę Polkę i w domu mówi po polsku, a także posiada zakazane książki. W klasie sieje strach i wymusza na uczniach mówienie po rosyjsku. Gdy ktoś napisał na tablicy „Borowicz ciągle mówi po polsku", Leim karze go dwiema godzinami w kozie.

Iłarion Stiepanycz Ozierskij - nauczyciel rosyjskiego, zwany Kałmukiem. Nie potrafi utrzymać dyscypliny w klasie, często pyta uczniów o drogę do swojego domu, a oni robią mu różne psikusy.

Pan Majewski - nauczyciel w Klerykowie, który silnie wspiera rusyfikację uczniów. Matka Marcina Borowicza płaciła mu z góry za lekcje, co w rzeczywistości było łapówką, która pomogła Marcinowi dostać się do szkoły.

Sztetter - nauczyciel języka polskiego, którego przedmiot jest nieobowiązkowy. Kiedyś był tłumaczem poezji, ale nie potrafi dobrze uczyć.

Nogacki - surowy nauczyciel matematyki, który zmusza uczniów do liczenia i myślenia po rosyjsku.

Ferdynand Wiechowski - nauczyciel w wiejskiej szkole w Owczarach, wita Marcina po jego przyjeździe do szkoły. Rodzice Marcina płacą za naukę u Wiechowskiego plonami.

Pani Przepiórkowska - nazywana Starą Przepiórzycą, właścicielka stancji, gdzie mieszkał Marcin Borowicz podczas nauki w Klerykowie.

Kriestoobradnikow - dyrektor gimnazjum w Klerykowie.

Jaczmieniew - dyrektor szkoły w Owczarach, który pilnuje rusyfikacji uczniów.

Zabielski - nauczyciel rosyjskiego i inspektor szkolny, który wywarł wielki wpływ na Marcina Borowicza.

Kostriulew - nauczyciel historii, podczas jego lekcji Tomasz Walecki buntuje się, gdy nauczyciel opowiada nieprawdę.

Józia - mieszka u Wiechowskich, siostrzenica księdza proboszcza, razem z Marcinem muszą się ukrywać, gdy dyrektor szkoły przyjeżdża na wizytację.

Wiktor Alfons Pigwański - korepetytor na stancji u Przepiórkowskiej, zamiast uczyć, woli pisać swoje wiersze.

Style/ kierunki
Więcej w płatnej wersji pliku.
Symbolika
Więcej w płatnej wersji pliku.
Motywy literackie
Więcej w płatnej wersji pliku.
Konteksty
Więcej w płatnej wersji pliku.
Co jeszcze się omawia przy tej lekturze?
Więcej w płatnej wersji pliku.
Streszczenie i opracowanie
Więcej w płatnej wersji pliku.

# data[].attributes.headline
JAK OCENIA SIĘ ZAPROSZENIE  I OGŁOSZENIE?

# data[].attributes.subject
JAK OCENIA SIĘ ZAPROSZENIE  I OGŁOSZENIE?

# data[].attributes.attachment_link.title
ZASADY OCENIANIA ZAPROSZENIA I OGŁOSZENIA

# data[].attributes.headline
MAŁY KSIĄŻĘ - GRA SPRAWDZAJĄCA WIEDZĘ Z LEKTURY

# data[].attributes.subject
MAŁY KSIĄŻĘ - GRA SPRAWDZAJĄCA WIEDZĘ Z LEKTURY

# data[].attributes.attachment_link.description
Zestawy zadań powtórkowych Próbny egzamin ósmoklasisty 2020 Przykładowe arkusze egzaminacyjne - egzamin ósmoklasisty Arkusze próbne 2018 - egzamin ósmoklasisty + pliki do analizy wyników próbnego E8 Egzamin ósmoklasisty. Informacje ogólne Egzamin ósmoklasisty z języka polskiego (film 1.) Egzamin ósmoklasisty z języka polskiego (film 2.) Egzamin ósmoklasisty z matematyki Egzamin ósmoklasisty z języka obcego Egzamin ósmoklasisty.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
https://babaodpolskiego.pl/category/egzamin-osmoklasisty/lektury/ Charles Dickens, „Opowieść wigilijna"; -> Charlesa Dickensa (Ebenezer Scrooge [skródż] - Ebenezera Scrooge'a ) Aleksander Fredro, „Zemsta";
Jan Kochanowski, fraszki np. „Na lipę"
Aleksander Kamiński, „Kamienie na szaniec"; Adam Mickiewicz, „Reduta Ordona", Adam Mickiewicz, „Śmierć pułkownika", Adam Mickiewicz, „Świtezianka", Adam Mickiewicz, „Pan Tadeusz" Antoine de Saint-Exupéry, „Mały Książę"; [Ątłan dy Sę Egziuperi] - Antoine'a de Saint-Exupéry'ego Henryk Sienkiewicz, "Quo vadis", Henryk Sienkiewicz, „Latarnik;
KOMPILACJA najważniejszych informacji z lektur: https://babaodpolskiego.pl/lektury-osmoklasisty-kompilacja/

GRA - rozpoznaj lekturę po fragmencie: https://babaodpolskiego.pl/egzamin-osmoklasisty-rozpoznawanie-tekstu-po-fragmencie/
https://wordwall.net/resource/31547618
Uzupełnij wg wzoru:

LEKTURY: „Balladyna" (maliny - owoc miłości, konkurs; drzewa - Goplana zamienia Grabca w wierzbę, piorun - zabija Balladynę, wymierza sprawiedliwość); "Świtezianka" (strzelec zostaje zatopiony w jeziorze, bo złamał przysięgę, wymierza sprawiedliwość); „Mały Książę" (planety - podróże; Róża - miłość, lis - przyjaciel, żmija - śmierć); „Pan Tadeusz" (opiekunka ludzi, topole chronią Soplicowo przed wiatrem; związek ludzi z przyrodą np. Zosia ma swój ogródek i karmi kury; przyroda pokazuje, jaka piękna jest Litwa - w inwokacji mamy zachwyty nad naturą, polami, roślinami, drzewami, mieszkańcy zbierają grzyby, chodzą na polowania); „Latarnik (Skawiński rozmawia z mewami, towarzyszka samotności); „Na lipę" (jest opiekunką, daje pożywienie, wytchnienie).

MOTYW: nieodpowiedzialność

# data[].attributes.attachment_link.description
https://babaodpolskiego.pl/category/egzamin-osmoklasisty/lektury/ Charles Dickens, „Opowieść wigilijna"; -> Charlesa Dickensa (Ebenezer Scrooge [skródż] - Ebenezera Scrooge'a ) Aleksander Fredro, „Zemsta"; Jan Kochanowski, fraszki np.

# data[].attributes.headline
SUPER MATERIAŁY POWTÓRKOWE DO EGZAMINU 2025

# data[].attributes.subject
SUPER MATERIAŁY POWTÓRKOWE DO EGZAMINU 2025

# data[].attributes.attachment_link.title
Darmowe notatki do egzaminu ósmoklasisty

# data[].attributes.attachment_link.description
Darmowe notatki do egzaminu ósmoklasisty 2025 przygotowane przez egzaminatora. Notatki z lektur. Darmowe PDF.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Pisownia spółgłosek dźwięcznych i bezdźwięcznych (różnica w wymowie i piśmie)

- Spółgłoska dźwięczna, która znajduje się w sąsiedztwie spółgłoski bezdźwięcznej lub występuje na końcu wyrazu, traci swoją dźwięczność, np. słodki, trawka, pokrzywa, twardy, prośba, chleb, łeb, śnieg.

- Warto uwzględnić zasady dot. pisowni przedrostków roz‑, bez‑, wz‑, wez‑, ws‑, wes- oraz zakończeń -ski, ‑cki, ‑dzki, ‑stwo, ‑ctwo, ‑dztwo, ‑śba,- źba.

Pisownia wyrazów z ó:

b) niewymiennym, np. chór, róża, wróbel, jaskółka, góra, wzgórze, córka

Zapamiętaj, zawsze tu

pisz otwarte, zwykłe „u"

w słowach: „skuwka" i „zasuwka",

Gdyż wyjątkiem są te słówka.

Pisownia wyrazów z u:

b) na początku i na końcu wielu wyrazów, np. upał, na dachu.

Warto zapamiętać pisownię wyrazów: zasuwka, wsuwka, skuwka.

Pisownia wyrazów z rz:

b) niewymiennym, np. kołnierz, korzeń, rzadki , rzut, jarzębina;

Warto zapamiętać pisownię wyrazów: pszenica, pszczoła, kształt, wszystko, wszędzie, obszar

(i wyrazy pokrewne)

Warto zapamiętać pisownię zapożyczonych rzeczowników rodz. męskiego zakończonych na -aż , np. witraż, garaż, montaż, bagaż, wiraż, reportaż, bandaż, masaż, kolportaż, łupież, pejzaż, papież.

Pisownia wyrazów z ż:

Warto zapamiętać pisownię wyrazów: twarz, potwarz, macierz.

Pisownia wyrazów z ch:

a) wymiennym (na sz), np. mucha - muszka; micha - miska

b) niewymiennym, np. chmura, choroba, chuligan, pechowiec, kucharz;

d) po spółgłoskach, np. schować, wschód, wchodzić, tchórz.

Pisownia wyrazów z h:

b) niewymiennym, np. hak, haft, herbata, hałas, hamulec, handel; hodowla

Pisownia wyrazów z ą, ę:

a) w wyrazach rodzimych, np. pociąg, związek, jęczy lub w wyrazach całkowicie spolszczonych, np. ksiądz, kolęda

b) ę w M., B., W. lp. niektórych rzeczowników rodzaju nijakiego, np. cielę, imię.

c) ę w B. lp. i ą w N. lp. w zakończeniach rzeczowników i przymiotników np. B. matkę, kolegę; tę N. dobrą matką, z kolegą, z tą

B - tę książkę

N - tą książką

3 os. l.poj - w czasie przeszłym np. zdj ął. (on)

Pisownia wyrazów z om, on, em, en:

a) w wyrazach obcego pochodzenia, np. centrum, benzyna, kontynent, kompas (w zakresie czynnego słownictwa uczniów)

b) w zakończeniach rzeczowników w C. lm. -om , np. drzewom, psom oraz -em w N. lp ., np. przyjacielem, psem

Pisownia wyrazów wielką literą:

zaimki w listach(!) - Cię, Ciebie, Twoje

nazwy i imiona własne (ludzi i zwierząt)

nazwiska, przezwiska, nazwy rodów i rodzin

nazwy części świata, krajów, regionów i ich mieszkańców, przedstawicieli ras ludzkich i plemion

Uwaga! Małą literą piszemy nazwy mieszkańców miast, wsi, osiedli, dzielnic miast, np. łodzianin - mieszkaniec Łodzi, Łodzianin - mieszkaniec regionu Łódzkiego

nazwy geograficzne Uwaga! - Jeśli drugi człon nazwy jest rzeczownikiem w mianowniku, to pierwszy będący rzeczownikiem pospolitym piszemy małą literą, np. jezioro Wigry morze Bałtyk (ale: Morze Bałtyckie)

przymiotniki utworzone od nazw geograficznych piszemy małą literą, np. polski, europejski

pierwsze wyrazy w tytułach utworów literackich, a także wyrazy, które z zasady piszemy wielką literą, jak imiona czy nazwy geograficzne np. „Ania z Zielonego Wzgórza", „Mały Książę", „W pustyni i w puszczy", „Opowieść wigilijna", „Syzyfowe prace", „Kamienie na szaniec", „Pan Tadeusz",

nazwy ulic, parków, dzielnic i osiedli oraz zabytków, budowli i pomników piszemy wielką literą,

Uwaga! Wyrazy: ulica, aleja, dzielnica, osiedle, pomnik są rzeczownikami pospolitymi i jeśli nie wchodzą w skład nazwy własnej, zapisujemy je małą literą np. aleja Kopernika, pomnik Mickiewicza. - ul. Kępna; pomnik na Kępnej

wszystkie wyrazy w nazwach świąt religijnych, państwowych oraz dni świątecznych piszemy wielką literą - Święta Bożego Narodzenia

Uwaga! Małą literą piszemy nazwy obrzędów zwyczajów, zabaw i uroczystości, np. topienie marzanny, andrzejki, karnawał.

Pisownia „nie":

A. Łącznie piszemy nie z:

rzeczownikami, np. nieszczęście, nieprawda, niezgoda;

przymiotnikami w stopniu równym, np. niedobry, nieładny, niekorzystny;

przysłówkami w stopniu równym utworzonymi od przymiotników, np. niedobrze, nieładnie.

B. Rozdzielnie piszemy nie z:

czasownikami (w formie osobowej i bezokoliczniku), np. nie zrobię, nie zrobić; Uczniowie powinni znać pisownię wyjątków: niepokoić, niedomagać, niedowidzieć, nienawidzić, niecierpliwić się, niewolić, nieruchomieć

przymiotnikami (w stopniu wyższym i najwyższym), np. nie lepszy, nie najlepszy;

przysłówkami (w stopniu wyższym i najwyższym), np. nie lepiej, nie najlepiej;

wyrazy do zapamiętania przez uczniów: n ie warto, nie można, nie trzeba, nie należy, nie wolno, nie brak, nie potrzeba.

Pisownia wyrazów z cząstką by:

A. Łącznie piszemy by z:

osobowymi formami czasowników, np. pisałbym;

ze spójnikami, które trzeba zapamiętać: gdyby, jeśliby, jeżeliby, żeby, aby;

B. Rozdzielnie piszemy by z:

bezokolicznikami, np. robić by, pisać by;

wyrazami o funkcji czasownika

Uwaga! Zakończenia form trybu przypuszczającego: -bym, ‑byś, ‑by - są ruchome; można je przenieść przed czasownik i wtedy piszemy rozdzielnie, np. czytałbym albo bym czytał, pisać by albo by pisać.

Pisownia wyrażeń przyimkowych:

b) łącznie piszemy kilkadziesiąt wyrażeń przyimkowych, których pisownia została ustalona dłuższą tradycją, np. dlaczego, powoli, potem, wskutek, naprawdę, naraz, nareszcie, znienacka, nadal, nadzwyczaj.

c) piszemy razem przyimki złożone: np. ponad, poprzez, spod, sprzed, znad, zza, spoza. - razem

# data[].attributes.attachment_link.description
Pisow­nia spół­gło­sek dźwięcz­nych i bez­dź­więcz­nych (róż­ni­ca w wymo­wie i piśmie) - Spół­gło­ska dźwięcz­na, któ­ra znaj­du­je się w sąsiedz­twie spół­gło­ski bez­dź­więcz­nej lub wystę­pu­je na koń­cu wyra­zu, tra­ci swo­ją dźwięcz­ność, np. słod­ki, traw­ka, pokrzy­wa, twar­dy, proś­ba, chleb, łeb, śnieg. - War­to uwzględ­nić zasa­dy dot.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Monika Szkliniarz

Porozmawiajmy o...ORTOGRAFII

Temat: Powtórzenie poznanych zasad ortograficznych.

ZAPRASZAMYNA GRUNTOWNĄ POWTÓRKĘ ZASAD ORTOGRAFICZNYCH PRZED EGZAMINEM

ZASADY

"Ó" PISZEMY:

"Ó" PISZEMY:

a) gdy wymienia się na: o, a, e (np. móc - mogę, wrócić - wracać, siódemka - siedem);b) w zakończeniach rzeczowników -ów, -ówka, -ówna (np. Kraków, temperówka, baronówna) [wyjątki: wsuwka, skuwka, zasuwka];c) w wyrazach, których pisownię należy zapamiętać, np. róża, król, córka, król, królowa, żółty, półka, krótki, góra, ołówek, ogórek, rózga, ogół, kłótnia, który, mózg, póty, póki, późno, próba, równy, róża, skóra, tchórz, wróbel, wróżba, źródło.

"U" PISZEMY:

"U" PISZEMY:

a) w rzeczownikach kończących się na -unek, -us, -usz, -ula, -ulec (np. rysunek, tusz, matula);b) w czasownikach zakończonych na -uj, -uje, -uję, -ują (np. rysuj, buduje, maluję);c) na początku i na końcu wyrazu (np. uśmiech, ubiór, ulewa) [wyjątki: ósmy, ówczesny, ów, ówdzie];d) w zdrabniających, spieszczających lub zgrubiających zakończeniach wyrazów: -uchny, -uni, -usi, -utki, -unio, -unia, -uszek, -uszka, -uszko, -ulek, -ulka, -uś, -usia (np. tatuś, mamusia, babuszka, malutki, brzuszek).

"RZ" PISZEMY:

"RZ" PISZEMY:

a) gdy wymienia się na r (np. morze - morski, górze - górski, dworzec - dworca); b) po spółgłoskach p, b, d, t, g, k, ch, j, w (np. przeprosić, brzoza, drzewo, trzeba, pogrzeb, krzak, chrzan, przejrzeć, wrzesień) [wyjątki: kształt, bukszpan, pszenica, pszczoła, Pszczyna, wszyscy, gżegżółka, obszar, piegża]; c) zazwyczaj w zakończeniach -arz, -erz rzeczowników rodzaju męskiego (np. lekarz, piekarz);d) w zakończeniach -mierz i -mistrz rzeczowników rodzaju męskiego (np. kątomierz, zegarmistrz); e) w wyrazach, których pisownię należy zapamiętać (np. rządzić, rząd, rzadki, rzeka, orzech, rzepa, jarzębina).

"Ż" PISZEMY:

a) gdy wymienia się na: g, ź, z, s, dz, d, h (np. mażę - mazać, pobłażać - błahy, dróżka - drodze, wożę - wozić, dróżka - droga);b) w zakończeniach -aż rzeczowników rodzaju męskiego w wyrazach pochodzących z języków obcych (np. tatuaż, bandaż, instruktaż, masaż); c) w zakończeniach -eż i -aż niektórych rzeczowników rodzaju żeńskiego (np. kradzież, straż, sprzedaż); d) po literach l, ł, r, n (np. lżej, małżeństwo, małżowina, rżeć) [wyjątki: wyrazy z cząstką -pół, -współ na początku wyrazu, np. współrządzić); e) w wyrazach, których pisownię należy zapamiętać, np. mżawka, żal, żyto, ożenić się, życzenie, reżyser, żniwo, żółty, żart, ciężar, pasażer, odważny.

"CH" PISZEMY:

a) gdy wymienia się na sz (np. mucha - muszka, ucho - uszy, macocha - macosze, cicho - ciszej); b) po literze s (np. scharakteryzować, schab, schody, wschód, schludnie, schemat); c) na końcu wyrazów (np. dach, piach, brzuch, drogach, orzech, dwóch) [wyjątek: druh];d) w wyrazach, których pisownię należy zapamiętać, np.: chmura, chaber, chwalipięta, chrypka, chustka, chwila, chytry, chrzan, chrupki, chemia, orchidea, ochota, chleb, bochenek, chałka, choinka, chór, kochać, chaos.

"H" PISZEMY:

a) gdy wymienia się na: g, dz, ż, z (np. wahać się - waga, wataha - watadze druh - drużyna, błahy - błazen); b) po literze z (np. zharmonizować, zhańbić, rozhuśtać, zheblować); c) w wyrazach, które zaczynają się od cząstek: hipo-, hydro-, hiper-, hekto-, hetero-, helio-, homo-, homeo- (np. hipopotam, hydrofor, hiperbola); d) w wyrazach, które należy zapamiętać, np. bohater, haft, hak, hala, hałas, hamak, hamulec, harmonia, hasło, harmider, hełm, herbata, hiacynt, hiena, hola, honorarium, hop, horyzont, hotel, hrabia, huk, hulajnoga, humor, huragan, hurtownia, alkohol, wehikuł, filharmonia, ohydny, czyhał.

Dziękuję za udział w lekcji.

# data[].attributes.attachment_link.provider_name
Arkusze CKE, Operon, Nowa Era - matura, egzamin ósmoklasisty, egzamin zawodowy

# data[].attributes.attachment_link.title
Język polski - egzamin ósmoklasisty - Arkusze CKE, Operon, Nowa Era - matura, egzamin ósmoklasisty, egzamin zawodowy

# data[].attributes.attachment_link.description
Tak, na Szalonych Liczbach mogę udostępniać arkusz z matematyki wraz ze swoim rozwiązaniem 🙂 Stąd też widzę cień szansy na to, że kiedyś uda się porozumieć z Nową Erą w sprawie publikacji wszystkich arkuszy (zwłaszcza, że kiedyś taka zgoda była). Cenię prawa autorskie, więc ich decyzję muszę uszanować.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Utrwalamy poznane zasady ortograficzne

Cele lekcji:

Lekcja języka polskiego

Nasze działania:

Czyli to,

co dzisiaj utrwalisz

04. Dobierzesz przysłowia z wyrazami z trudnością ortograficzną

03. Napiszesz nietypowe dyktando

02. Wykonasz ćwiczenia interaktywne

01.Utrwalisz zasady pisowni z ó, u rz, ż oraz ch i h.

Przypomnij sobie zasady

ch

Przypomnij sobie zasady

Przypomnij sobie zasady

Przypomnij sobie zasady

Przypominij sobie zasady

Przypominj sobie zasady

rz

Krótka powtórka zasad:

Obejrzyj film o zasadach ó i u

Ćwiczenie 2.

01

Połącz w pary

3.

Coś w tym dyktandzie jest nie tak . Odgadnij jego treść.

Ćwiczenie 3.

gratulacje!

# data[].attributes.attachment_link.title
Zasady pisowni z ó, u ch, h, rz, ż - powtórzenie

# data[].attributes.attachment_link.description
Zasady pisowni z ó, u ch, h, rz, ż - powtórzenie

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Masz 0% prawidłowych odpowiedzi.

Wskazałeś mniej niż połowę poprawnych odpowiedzi. Niestety dyktando nie będzie zaliczone. Powinieneś obowiązkowo powtórzyć zasady ortograficzne, których dotyczy powyższy tekst, a następnie spróbować jeszcze raz uzupełnić dyktando. Nieco pracy przed Tobą, ale na pewno się opłaci.

Wskazałeś mniej niż 60% procent poprawnych odpowiedzi. Ten wynik nie pozwala na zaliczenie dyktanda. Polecamy powtórzyć zasady ortograficzne, których dotyczy powyższy tekst, a następnie spróbować jeszcze raz uzupełnić dyktando. Wysiłek z pewnością zaprocentuje.

Wynik, który uzyskałeś pozwala na zaliczenie dyktanda, ale nadal nie jest to satysfakcjonujący rezultat. Sugerujemy wrócić do zasad ortograficznych, których dotyczy powyższy tekst, a następnie spróbować zmierzyć się z dyktandem po raz drugi.

Całkiem nieźle Ci poszło. Jeśli chcesz, by liczba poprawnych odpowiedzi była jeszcze większa, wróć do zasad ortograficznych, których dotyczy powyższy tekst i spróbuj jeszcze raz uzupełnić dyktando.

Ponad 80% poprawnych odpowiedzi to naprawdę satysfakcjonujący rezultat. Jeśli jednak nie chcesz spocząć na laurach, powtórz zasady ortograficzne, których dotyczy powyższy tekst i popraw swój wynik.

Gratulujemy! Dyktando uzupełniłeś bezbłędnie. Wygląda na to, że zasady ortograficzne, których dotyczy powyższy tekst, masz w małym palcu. Jeśli jednak Ci mało, możesz spróbować swoich sił z innymi dyktandami dostępnymi na stronie.

# data[].attributes.attachment_link.title
Dyktando - klasa VIII - wszystkie zasady

# data[].attributes.attachment_link.description
Masz 0% prawidłowych odpowiedzi. Wskazałeś mniej niż połowę poprawnych odpowiedzi. Niestety dyktando nie będzie zaliczone. Powinieneś obowiązkowo powtórzyć zasady ortograficzne, których dotyczy powyższy tekst, a następnie spróbować jeszcze raz uzupełnić dyktando. Nieco pracy przed Tobą, ale na pewno się opłaci. Wskazałeś mniej niż 60% procent poprawnych odpowiedzi.