# data[].attributes.body
Mình cảm thấy chưa đủ chuyên sâu về liệu pháp nào đủ để cảm thấy có thể dùng để giải quyết trường hợp này.

Mình sẽ dùng cảm nhận - tư duy cá nhân trên cơ sở những gì đã kinh nghiệm và học tập về tâm lý - trị liệu từ trước đến nay để đưa ra góc nhìn đối với ca này.

1. Những yếu tố mà mình chú ý:

Suy nghĩ nhiều, trằn trọc suy nghĩ mất ngủ

-> thể chất: thiếu ngủ

Nội dung suy nghĩ:

- Tiếc nuối thời gian

- Lo lắng về tương lai

- Giấu đi cảm xúc thật để giao tiếp xã hội -> cảm thấy không cho phép mình được là mình

- Có áp lực con trưởng: thấy em gái ít áp lực hơn, mình thì bj kỳ vọng cao.

- Yếu tố văn hoá: con gái nên lập gia đình sớm -> áp lực từ gia đình - xã hội.

- Công việc không hạnh phúc: có mang lại sự hào nhoáng, nhưng có vẻ công việc hàng ngày khiến TC kiệt sức. Nhưng TC vẫn không cảm thấy mình đủ tốt. TC không thực sự tập trung được vào công việc và không cảm thấy thoả mãn bởi những việc mình làm (những việc TC làm không mang lại cho TC cảm nhận về sự “phát triển cá nhân”)

- TC chưa chấp nhận được sự chia tay trong tình cảm, có nhận thức chưa thích nghi về cách các mối quan hệ vận hành. TC có biểu hiện tự ti về bản thân trong mqh (đổ lỗi cho bản thân về sự “không sẵn sàng” của mình khi kết thúc mối quan hệ)

- Tránh né vấn đề cá nhân khi cố gắng hoạt động để lờ đi vấn đề chính trong lòng.

- Tc không muốn phải “giả vờ vui vẻ”, là yếu tố tích cực thể hiện TC đang có những cố gắng để được thoải mái là chính mình.

- Tc đã mất kết nối với thói quen giúp TC được là chính mình, tc đang kiệt sức.

- ĐIều TC mong muốn: được sống là chính mình, không muốn “giả vờ” nữa.

Những yếu tố trên là quan trọng vì: TC đã chọn để đưa ra những chi tiết trên để mô tả những khó khăn của TC trong cuộc sống hiện tại.

2. Nguồn gốc khó khăn:

TC thiếu tự tin vào bản thân.

Bị tác động bởi niềm tin văn hoá, cộng đồng. TC có vẻ đã sử dụng những quy ước chung của xã hội để làm chỉ hướng và đánh giá cho các lựa chọn cuộc đời của mình. Vì xa rời các giá trị của riêng mình, TC không thấy/không đánh giá cao những đóng góp của mình cho công việc, cho những gì mình đã đạt được. Dẫn đến cảm nhận “không xứng đáng đối với vị trí công việc”, “không xứng đáng để được đợi chờ” trong tình yêu.

TC mất năng lượng cho những hoạt động “được là mình”:

- Vì có thể những hoạt động loại này không giúp một cách rõ ràng cho việc TC tiến gần hơn tới những kỳ vọng xã hội/bên ngoài mà TC đang áp cho cuộc đời mình.

- Hoặc những khó khăn hiện tại của TC đang overload, TC không còn “mental capacity” cho những việc này.

Nhìn chung là TC mất kết nối với bên trong, mất kết nối với “nội lực”. Những gì diễn ra đang như một “đám mây mù mịt” che lấp sự “quan sát” nội tâm của TC (vì các tiêu chuẩn cuộc sống mà TC chọn sống theo đang khiến TC chưa thấy “nội tâm” của mình đủ quan trọng bằng). Nhưng “nội tâm” của TC đang thể hiện sự quan trọng của nó trong việc dẫn dắt well-being cho sinh thể của mình (cơ thể thân chủ), nó đang lên tiếng và chỉ ngay cho TC thấy “con đường trực tiếp” để thoát khỏi “hiện tại” này, do TC tự mô tả dưới ngôn ngữ khái niệm của mình: “em chỉ muốn được học cách sống thật với chính mình”.

3. Đề xuất kỹ thuật:

Về phần này, một mặt mình thấy chưa đủ kiến thức, kỹ năng và yếu tố quan trọng nhất là thời gian suy nghĩ để đưa ra lựa chọn chi tiết. Một mặt mình cho rằng phần nguyên nhân được đưa ra ở trên đã chỉ ra “trọng tâm” những việc mình sẽ làm:

Giúp cho những “chỉ hướng” từ nội tâm kia của TC được tập trung “năng lượng”, được mở ra và quan tâm, được coi trọng và lắng nghe. Để “nó” dần phát triển nên cách thức cho TC tìm ra con đường “trung” thoả mãn cá nhân và xã hội (thực ra những mong muốn của xã hội này cũng tiềm ẩn chính mong muốn cá nhân của TC).

Nhưng biểu hiện cần tập trung hỗ trợ trước là điều hoà giấc ngủ cho TC, vì sự tương hỗ giữa sk thể chất và sk tinh thần, hay đặc biệt là giấc ngủ - nghỉ ngơi, là pha quan trọng “nhất” điều hoà sức khoẻ toàn diện của 1 sinh vật - con người. Đây coi như là việc xây dựng “nội lực” để TC đương đầu với khó khăn.

# data[].attributes.body
Từ các thông tin của Mai, mình nghĩ Mai đang đối diện với các vấn đề như sau:

Mất ngủ, rối loạn giấc ngủ, hay có ác mộng

Luôn cảm thấy không có năng lượng, kiệt sức

Áp lực lập gia đình theo mong đợi của bố mẹ

Áp lực thể hiện với vai trò làm chị, làm con, làm cháu, làm người của dòng họ,

Lo sợ về tương lai

Luôn cảm thấy không có năng lượng, kiệt sức

Sợ thể hiện mình trước đám đông, sợ phát biểu, sợ hội họp

Không mạnh mẽ tự quyết định các vấn đề cá nhân, và ngại đặt cược vào các mối quan hệ, vào các sự thay đổi

Có suy nghĩ hoài tưởng nhớ nhung thời điểm bản thân được thoải mái thể hiện mình với sở thích viết blog…

Các yêu tố cần chú ý: Yếu tố gia đình, kỳ vọng của bố mẹ, tính chất của các mối quan hệ trong gia đình Mai là những thứ cần quan tâm.

Mình nghĩ đến Adller khi đọc case này

# data[].attributes.body
1. Với trường hợp của Mai thì mình muốn tích hợp giữa Liệu pháp Nhận thức-Hành vi (CBT) và Liệu pháp Hiện sinh để có cái nhìn toàn diện hơn. Từ góc độ của CBT thì mình sẽ chú ý đến những suy nghĩ tiêu cực lặp đi lặp lại trong đầu Mai, như cảm giác mình không đủ tốt, nỗi sợ bị đánh giá, hay niềm tin rằng nếu mình sống thật thì mọi người sẽ thất vọng. Những suy nghĩ này ảnh hưởng trực tiếp đến cảm xúc và hành vi hàng ngày của cô ấy—dẫn đến mất ngủ, lo âu, và kiệt sức. Còn theo Liệu pháp Hiện sinh thì mình sẽ chú ý đến sự lạc lõng và cảm giác mất kết nối của Mai—mất kết nối với bản thân, với những sở thích từng mang lại niềm vui như viết blog, với gia đình, và với cả những người bạn thân. Mai còn băn khoăn về ý nghĩa cuộc sống của mình, không biết mình thực sự muốn gì hay "chính mình" là ai.

2. Mình nghĩ nguồn gốc khó khăn của Mai đến từ những suy nghĩ méo mó và niềm tin tiêu cực đã hình thành từ lâu. Sự kỳ vọng quá lớn từ gia đình, áp lực phải làm gương cho em gái, và những câu hỏi lặp đi lặp lại như “Bao giờ lấy chồng?” đã bồi đắp dần dần những niềm tin này. Những thất bại trong tình yêu hay công việc càng củng cố suy nghĩ rằng cô ấy không đủ giỏi, không đủ tốt, và không xứng đáng được hạnh phúc. Nhưng mình cũng thấy vấn đề của Mai không chỉ là những suy nghĩ tiêu cực, mà còn là cảm giác mất kết nối với ý nghĩa cuộc sống. Cô ấy không biết mình muốn gì và cũng không biết mình là ai. Sự mơ hồ này khiến Mai mắc kẹt trong những suy nghĩ tiêu cực cụ thể lẫn sự lạc lõng mang tính hiện sinh.

3. Với hướng tiếp cận kết hợp CBT và Liệu pháp Hiện sinh thì mình sẽ áp dụng hai kỹ thuật sau. Thứ nhất là mình sẽ sử dụng kỹ thuật Tái cấu trúc nhận thức của CBT để giúp Mai nhận diện và thách thức những suy nghĩ tiêu cực, chẳng hạn như khi cô ấy nghĩ: "Nếu mình thay đổi, mọi người sẽ thất vọng về mình." Mai có thể question suy nghĩ này và nhận ra rằng nó có thể không đúng sự thật. Thứ hai là mình sẽ mong là Mai có thể làm các bài tập tìm kiếm ý nghĩa cá nhân (theo Hiện sinh) thông qua những hoạt động từng khiến cô ấy thấy kết nối và ý nghĩa, như viết blog hoặc trò chuyện cùng những người bạn cũ.

# data[].attributes.body
1. Những yếu tố chú ý trong câu chuyện của Mai và lý do

Trong góc nhìn của CBT, những yếu tố sau sẽ được chú ý:

Suy nghĩ tiêu cực và niềm tin cốt lõi của Mai:

"Em không đủ giỏi, không xứng đáng với vị trí hiện tại."

"Mọi người sẽ thất vọng nếu em thay đổi."

Những cơn ác mộng về tương lai cô đơn và hối tiếc.

Cảm giác tội lỗi và tự vấn về việc chia tay bạn trai.

→ Đây là các suy nghĩ tự động tiêu cực, đóng vai trò quan trọng trong việc tạo ra và duy trì trạng thái cảm xúc tiêu cực.

Hành vi né tránh và bù trừ:

Né tránh giao tiếp với bạn bè.

Làm việc quá mức để che giấu cảm xúc.

Từ chối lời rủ đi chơi để tránh đối diện với bản thân.

→ Những hành vi này là cách Mai đối phó với căng thẳng và bất an nhưng lại củng cố các suy nghĩ tiêu cực.

Triệu chứng thể chất:

Mất ngủ, kiệt sức, tim đập nhanh, và ra mồ hôi.

→ Đây là dấu hiệu của căng thẳng và lo âu, liên quan chặt chẽ đến mô hình suy nghĩ tiêu cực.

Những yếu tố trên được chú trọng vì trong CBT, suy nghĩ, cảm xúc, hành vi và triệu chứng cơ thể đều liên kết với nhau. Việc điều chỉnh một yếu tố có thể tác động tích cực đến các yếu tố khác.

2. Nguồn gốc của những khó khăn mà Mai gặp phải

Theo CBT, những khó khăn của Mai bắt nguồn từ:

Niềm tin cốt lõi tiêu cực:
Mai đã hình thành niềm tin "Mình không đủ tốt", "Mình phải hoàn hảo để được chấp nhận" từ áp lực gia đình và sự so sánh trong quá khứ. Những niềm tin này khiến cô dễ dàng tự phê phán và sợ thất bại.

Suy nghĩ tự động tiêu cực:
Những suy nghĩ như "Mình không xứng đáng" và "Người khác sẽ thất vọng nếu mình thay đổi" lặp đi lặp lại, gây lo âu và hạ thấp lòng tự trọng.

Hành vi né tránh:
Thay vì đối diện với cảm xúc và vấn đề, Mai chọn cách né tránh thông qua làm việc nhiều hơn hoặc từ chối giao tiếp. Điều này làm tăng sự cô lập và cảm giác bế tắc.

Quá trình củng cố vòng luẩn quẩn:
Áp lực xã hội và gia đình tiếp tục củng cố những niềm tin tiêu cực của Mai, khiến cô không thể thoát khỏi vòng xoáy cảm xúc tiêu cực.

3. Can thiệp đề xuất và lý do lựa chọn

Kỹ thuật 1: Xác định và tái cấu trúc nhận thức (Cognitive Restructuring)

Cách thực hiện:

Nhà trị liệu giúp Mai nhận diện các suy nghĩ tự động tiêu cực, như "Mình không đủ giỏi."

Phân tích tính hợp lý của những suy nghĩ này thông qua câu hỏi như: "Bằng chứng nào ủng hộ suy nghĩ này?", "Có cách nhìn khác không?"

Thay thế các suy nghĩ tiêu cực bằng suy nghĩ thực tế và tích cực hơn, như: "Mình đã nhận được lời khen từ sếp, điều đó chứng tỏ mình có năng lực."

Lý do lựa chọn:
Kỹ thuật này giúp Mai điều chỉnh các suy nghĩ sai lệch, từ đó giảm bớt cảm xúc lo âu và tự phê phán.

Kỹ thuật 2: Luyện tập đối phó hành vi (Behavioral Activation)

Cách thực hiện:

Lập kế hoạch cho Mai tham gia lại các hoạt động mà cô từng yêu thích, như vẽ và viết blog, để tăng cảm giác thỏa mãn và kết nối với chính mình.

Khuyến khích Mai tham gia các hoạt động xã hội nhỏ như gặp gỡ nhóm bạn thân hoặc tham gia câu lạc bộ để giảm cảm giác cô đơn.

Lý do lựa chọn:
Kỹ thuật này giúp Mai phá vỡ vòng luẩn quẩn của hành vi né tránh và cô lập, khôi phục năng lượng tích cực và cảm giác tự tin.

Mình lựa chọn trường phái này, và thấy nó phù hợp hơn so với các trường phái khác, là vì:

1. CBT tập trung vào các suy nghĩ và hành vi hiện tại

Mai đang đối mặt với các triệu chứng như mất ngủ, lo âu, tự ti, và cảm giác không xứng đáng. Những triệu chứng này có liên quan trực tiếp đến cách Mai suy nghĩ (ví dụ: "Tôi không đủ giỏi", "Mọi người sẽ thất vọng nếu tôi thay đổi"). CBT nhấn mạnh vào việc xác định và thay đổi những suy nghĩ tiêu cực này để giảm bớt cảm xúc tiêu cực và cải thiện hành vi.

2. CBT là phương pháp dựa trên bằng chứng

CBT đã được chứng minh hiệu quả trong việc điều trị rối loạn lo âu, trầm cảm, và các vấn đề liên quan đến stress – tất cả đều xuất hiện trong câu chuyện của Mai. Do đó, trường phái này cung cấp một lộ trình can thiệp rõ ràng và cụ thể.

3. CBT giúp xây dựng kỹ năng đối phó

Mai đang sử dụng các cơ chế đối phó không lành mạnh như làm việc quá sức, tự cô lập, và lướt mạng xã hội để tránh suy nghĩ tiêu cực. CBT có thể dạy Mai những kỹ năng đối phó lành mạnh hơn, như tái cấu trúc nhận thức, thiết lập mục tiêu, và giải quyết vấn đề.

Các trường phái khác có thể tiếp cận case study này như thế nào?

1. Tâm động học

Tập trung vào xung đột vô thức và các trải nghiệm thời thơ ấu.

Phù hợp để khám phá mối quan hệ giữa áp lực gia đình, sự kỳ vọng từ nhỏ, và cảm giác thiếu giá trị hiện tại.

Tuy nhiên, phương pháp này có thể mất nhiều thời gian hơn để đạt được thay đổi cụ thể.

2. Adler (Tâm lý cá nhân)

Tập trung vào cảm giác thuộc về và vai trò của Mai trong gia đình.

Phù hợp để khám phá cách thứ bậc gia đình và so sánh với em gái ảnh hưởng đến sự tự tin và lựa chọn cuộc sống của Mai.

3. Hiện sinh

Tập trung vào những câu hỏi ý nghĩa, sự tự do, và trách nhiệm cá nhân.

Phù hợp để giúp Mai định hình lại quan niệm về bản thân và đối mặt với nỗi sợ thay đổi.

4. Nhân vị trọng tâm (Carl Rogers)

Tập trung vào việc tạo không gian chấp nhận vô điều kiện để Mai khám phá "con người thật".

Phù hợp để giải quyết nỗi sợ bị người khác không chấp nhận.

5. Gestalt

Tập trung vào trải nghiệm hiện tại và nhận thức bản thân.

Phù hợp nếu Mai cần khám phá cảm giác cô lập, chiếc mặt nạ xã hội, và kết nối cảm xúc.

6. Hành vi

Tập trung vào việc thay đổi các hành vi như làm việc quá sức hoặc tự cô lập.

Hiệu quả trong việc thiết lập thói quen lành mạnh, nhưng không giải quyết nguyên nhân nhận thức sâu xa.

7. Thực tế

Tập trung vào các lựa chọn hiện tại của Mai để đạt được mục tiêu.

Phù hợp nếu Mai cần định hướng rõ ràng và có mục tiêu cụ thể.

8. Nữ quyền

Tập trung vào các yếu tố xã hội và văn hóa gây áp lực lên Mai (ví dụ: kỳ vọng kết hôn).

Phù hợp nếu muốn khai thác cách Mai có thể vượt qua các chuẩn mực áp đặt.

9. Trần thuật (Narrative)

Tập trung vào cách Mai kể câu chuyện về cuộc đời mình và tái định hình câu chuyện đó.

Hiệu quả trong việc thay đổi cách nhìn nhận bản thân, nhưng cần sự sẵn lòng thay đổi từ phía Mai.

10. Hệ thống gia đình

Tập trung vào cách mối quan hệ trong gia đình Mai tạo ra căng thẳng.

Phù hợp để giải quyết xung đột liên thế hệ và cảm giác bị so sánh trong gia đình.

CBT được chọn vì khả năng mang lại hiệu quả nhanh chóng và thực tế cho các vấn đề của Mai. Tuy nhiên, các trường phái khác cũng cung cấp những cách nhìn sâu sắc hơn vào bản chất của vấn đề và có thể được kết hợp để tạo ra một lộ trình trị liệu toàn diện hơn

# data[].attributes.body
Về trường hợp củ Mai, thì em thấy theo hướng hiện sinh thì ổn á.

(1) Lo âu: già đi, cô đơn, né tránh hiện tại bằng cách làm việc nhiều

Như Yalom đưa 4 vấn đề hiện sinh cơ bản: tự do và trách nhiệm, sự cô độc hiện sinh, sự vô nghĩa, cái chết.

Mai có thể sẽ cần hỗ trợ, để nhận ra 4 vấn đề cơ bản trên và chấp nhận nó như một phần của cuộc sống. Từ đó, cuộc sống của Mai có thể sẽ được cải thiện.

(2) Bị áp lực bởi khuôn định kiến từ xung quanh, kỳ vọng

Bản sắc và giá trị của Mai, có thể đang bị ảnh hưởng bởi đánh giá của người khác, chứ không phải là bản thân Mai.

Bản thân Mai còn chưa chấp nhận bản thân mình, thì liệu người khác có chấp nhận được hay không?

(3) Sợ đối diện với chính mình nhưng cũng Muốn được là chính mình

Vừa giữ được bản sắc cá nhân và kết nối với người khác. Muốn sống thật và người khác chấp nhận con người thật.

Giải pháp kỹ thuật đề xuất là: Viết nhật ký và Đọc sách.

(1) Viết nhật ký và lưu lại nội dung. 1 ngày sau đọc lại, 21 ngày sau đọc lại. Có thể Mai sẽ nhận ra một điều gì đó.

(2) Đọc sách cũng là 1 giải pháp giúp tĩnh tâm và dễ mang lại cảm giác thành tựu á. Hormone hạnh phúc sẽ tuôn trào ít nhiều. Tâm trạng của Mai có thể sẽ khá hơn nhiều.

Đương nhiên, liện pháp trường phái nào cũng có cái được, cái chưa được. Có thể một liệu pháp hiện sinh là chưa đủ. Cần lắm sự kết hợp với liệu pháp khác.

# data[].attributes.body
Điều kiến mình chú ý đến Mai là việc ngay từ ban đầu bạn đã nhấn mạnh việc “sợ đối diện với chính mình” và liên tục kể những sự kiện thể hiện cảm giác tội lỗi hiện sinh của bạn - mà nói đơn giản dễ hiểu là “khủng hoảng hiện sinh”, không rõ bản thân là ai, nên làm gì, nên đi về đâu, nên hy vọng cho điều gì. Hoàn toàn vô nghĩa, cô lập và cảm giác sẽ bị mọi người xa lánh nếu “là mình”.

Một chi tiết nữa mình để ý, là ác mộng về tương lai của Mai - già đi, cô đơn, đầy hối tiếc - một suy nghĩ khá phổ biến trong những case thân chủ không dám đối diện với tính hữu hạn của đời người. Ở đây hình ảnh cái chết với Mai đại diện cho:

+ Một cuộc đời thiếu tính kết nối quan hệ:

không thể giao tiếp với gia đình; đã chia tay bạn trai; từ chối những cuộc gặp gỡ đồng nghiệp; trả lời quoa loa với bạn thân

+ Một cuộc đời vô nghĩa:

mâu thuẫn giữa cái bản thân muốn làm (vẽ, viết blog) với kỳ vọng và sự nội tâm hoá từ cha mẹ, ông bà nội

+ Một cuộc đời bị lãng quên:

bản thân không làm được gì, sống một cuộc sống tầm thường, trống rỗng, hư vô,…

Tóm gọn lại, như Mai tự mô tả khá đúng về tình trạng tâm lý của bạn, bạn đang chưa sống thật với bản thân (đeo mặt nạ) và cũng không nhận thức được việc bạn có quyền lựa chọn để trở thành con người tiềm năng bạn mong muốn.

Từ đó hoàn toàn uỷ thác giá trị sống của bạn lên người khác (chuẩn mực từ ông ngoại, bố mẹ), né tránh trách nhiệm của Mai với chính cuộc đời của bạn.

Có một khía cạnh nữa mình cũng khá chú ý, nó không hoàn toàn theo trường phái hiện sinh nhưng nếu bản thân mình ở vị trí tham vấn, mình sẽ muốn thảo luận sâu hơn cùng Mai về hai điều:

+ Một là mâu thuẫn bạn mẹ Mai và bà nội.
Mâu thuẫn ở đây là gì? Điều gì khiến họ giữ hoà khí? Mức độ giữ hoà khí này như thế nào?

Đây có phải là một trong những lý do khiến Mai chọn sống “giữ mình” kể cả khi gặp vấn đề trong cuộc sống hay không? (khuôn mẫu người phụ nữ né tránh thay vì hành động)

+ Hai là những buổi họp đánh giá của gia đình Mai mỗi tuần

Mình nghĩ đây là một trong những sự kiện quan trọng đã tác động lên niềm tin về “tự do lựa chọn” của Mai.

Mình sẽ muốn được nghe Mai kể lại những gì gia đình trao đổi trong buổi họp này. Họ có lắng nghe mong muốn của nhau không? Hay nó diễn ra như một buổi báo cáo định kì mà ở đó bố mẹ sẽ là người cuối cùng đưa ra chỉ thị con cái phải làm gì tiếp theo?

Vì rõ ràng ở hiện tại, Mai đang có dấu hiệu vô cùng căng thẳng, không thể phát biểu, không dám nhìn ánh mắt của người khác khi bước vào những buổi họp cùng mức độ nghi ngờ cao tại nơi làm việc, kể cả khi được sếp khen ngợi - là một ảnh hưởng, mình tin, trực tiếp liên đới từ những buổi họp đánh giá gia đình.

—

Về can thiệp điều trị, đối với hiện sinh không có một kỹ thuật rõ ràng nào nên mình sẽ chọn kỹ thuật phù hợp với background hiện tại:

1. Đọc sách hoặc nghe video từ những case tương tự

Từ chia sẻ của Mai về cảm giác kiệt sức, mệt mỏi, không còn thời gian hay tâm trí để nghĩ đến sở thích cá nhân; cũng như sợ hãi thay đổi sẽ khiến mọi người thất vọng và Mai ít giao tiếp với mối quan hệ bên ngoài.

Mình nghĩ đọc sách về những trường hợp cá nhân đã trải qua khủng hoảng hiện sinh tương tự sẽ cho Mai một góc nhìn khác về những khó khăn bạn đang trải qua. Cũng có thể chính mình chia sẻ blog của mình chẳng hạn, để Mai đọc và gia tăng tính liên kết động lực giữa cả hai.

Mục đích của điều này, bên cạnh sự đồng cảm thì cũng là tiền đề hỗ trợ Mai nhận diện và làm rõ được những giả định, định nghĩa của Mai về thế giới. Đồng thời hỗ trợ Mai xem xét lại vai trò của bản thân trong những khó khăn Mai đang gặp phải.

Cuốn sách & video mình recommend sẽ bao gồm:

Creature of life của Yalom

Trưởng thành sau ngàn lần tranh đấu của Rando Kim

Video All in the mind - https://www.youtube.com/watch?v=9M74RcOW7Fo&t=30s

Video Am I Worthy - https://www.youtube.com/watch?v=22lv-Ki9iVA

Video Wanting to live - https://www.youtube.com/watch?v=5oZevEAijhA

Video Running from pain - https://www.youtube.com/watch?v=JgKo4p5IV-k&t=334s

2. Vẽ tranh & viết

Mình sẽ cần hỏi thêm lý do Mai chọn ngành marketing và đam mê vẽ của Mai như thế nào. Nếu được thì hy vọng Mai có thể show những tác phẩm bạn đã vẽ, đã viết để đánh giá được hình ảnh của Mai trong quá khứ.

Liệu pháp này khi áp dụng, mình nghĩ sẽ khá khó khăn trong giai đoạn đầu vì nội dung mình muốn Mai vẽ và viết là “Hãy vẽ ác mộng tồi tệ nhất bạn từng có và mô tả lại nỗi sợ to lớn nhất của bạn!”

Hai nội dung này là cách đào sâu hơn về nguồn gốc và tác nhân đang chi phối hệ thống xây dựng bản sắc cá nhân của Mai ở thời điểm hiện tại.

Qua đó, hy vọng chúng ta có thể khám phá sâu hơn về bản chất của Mai dựa trên những hiểu biết của mình về nghệ thuật (background mình học về art & design, cũng như là writer freelance).

Từ đó, mình muốn Mai tái cấu trúc giá trị, đầu tiên thông qua những hình ảnh và con chữ Mai hình dung về chính mình. Về những gì bạn có thể lựa chọn ở thời điểm hiện tại.

Kỹ thuật này nếu đi sâu hơn hoặc khi đã có sự liên kết vững mạnh hơn với Mai, mình muốn Mai có thể đọc những gì bạn đã viết và chia sẻ nó đến với một ai đó bạn tin tưởng hoặc môi trường public hơn. Nhưng nó sẽ là last step khi mình cảm nhận được dấu hiệu chuyển hoá từ Mai.

Nếu không, việc bạn tự đọc những dòng chữ bạn viết với mình - nhà tham vấn cũng đã là bước khởi đầu tốt để mình bắt đầu hỗ trợ bạn tái xây dựng sự tự nhận thức và kiến tạo bản sắc cá nhân, cũng như đối diện với lo âu, cái chết, sự cô độc.

# data[].attributes.body
NTL sẽ chú ý đến những mong muốn thật sự của Mai. Mai muốn được là chính mình, sống cuộc đời của chính mình.

NTL hướng dẫn Mai thực hiện hệ thống WDEP để Mai có thể tự tìm ra cách để tự giúp bản thân mình.

Wants (Mong muốn): Giúp Mai nhìn rõ mong muốn thật sự của bản thân, Mai mong sau phiên trị liệu bản thân sẽ đạt được điều gì.

Direction/Doing (Phương hướng/Hành động): Xem xét lại những điều Mai đã làm để đạt được cái Wants đó.

Evaluation (Đánh giá): Để Mai tự đánh giá lại những điều mình đã làm.

Planning (Lập kế hoạch): Cùng Mai lập kế hoạch để đạt được điều Mai mong muốn.

# data[].attributes.body
TV174 Tung

# data[].attributes.body
Tự ti về bản thân, không dám sống thật với cảm xúc, mong muốn, lí tưởng của chính mình.

Mai như một cô gái trung lưu, mọi thứ trong cuộc sống dường như ở mức vừa phải, không đến nỗi vượt khó cũng không đến nỗi vượt sướng. Tuy nhiên cô cũng gặp một số vấn đề về lòng tự tin, không tin rằng mình xứng đáng với những gì đang có, trong trạng thái thấp thỏm âu lo, thiếu an toàn.

Trong cuộc sống, cô luôn cảm thấy bản thân chưa đủ tốt ở vị thế hiện có, luôn phải cố gắng vì kỳ vọng của gia đình. Trong công việc, cô không tìm được niềm hăng say, cảm thấy bản thân chưa đủ tốt, chưa nỗ lực mặc dù sếp đã công nhận.

Mai thiếu đi niềm tin vào năng lực bản thân, cô che giấu cảm xúc vì sợ không nhận được sự đồng cảm, hoặc không ai có thể thấu hiểu mình. Mai cảm thấy mình không xứng đáng để người yêu chờ đợi hoặc là cùng người yêu phát triển ở đất nước khác.

=> Niềm tin vào năng lực bản thân, lòng tự tin, tự trọng cá nhân gặp vấn đề, có thể xuất phát từ việc thường xuyên không được công nhận nỗ lực trong quá khứ. Do đó khi đạt thành tựu gì cũng khiêm tốn thái quá, cảm thấy chỉ là ăn may, còn khi gặp vấn đề luôn tự dằn vặt, nhận phần lỗi do mình.

Dùng cách tiếp cận nhân vị trọng tâm giúp Mai tin tưởng vào khả năng của chính mình, từ đó làm chủ suy nghĩ, hành động, tự tin thể hiện chính mình và từ đó mạnh dạn, quyết liệt với những lựa chọn bản thân đưa ra trong cuộc sống, trong mqh, trong công việc.

# data[].attributes.body
Áp dụng liệu pháp chiết trung (Eclectic Therapy) cho trường hợp của Mai bao gồm 5 giai đoạn, mỗi giai đoạn chọn liệu pháp phù hợp. Trong đó, giai đoạn 2 là giai đoạn áp dụng CBT kết hợp Phân tâm học. cụ thể, về lý thuyết: Liệu pháp nhận thức-hành vi (CBT) kết hợp phân tâm học; về mục tiêu: Giúp Mai nhận thức rõ nguyên nhân gây ra lo âu và mâu thuẫn nội tại.
Kỹ thuật:

Phân tích ABC của CBT: Xác định sự kiện (A), niềm tin (B), và hậu quả cảm xúc (C).

A: Bị so sánh với em gái.

B: "Mình phải giỏi hơn để không làm gia đình thất vọng."

C: Cảm giác áp lực, kiệt sức.

Timeline quá khứ: Yêu cầu Mai vẽ timeline các sự kiện quan trọng trong cuộc đời để tìm hiểu ảnh hưởng từ kỳ vọng gia đình và mối quan hệ cũ đến hiện tại.

# data[].attributes.body
(1) Cần chú ý đến: Áp lực giới, kỳ vọng xã hội về hôn nhân

(2) Nguồn gốc: Bất bình đẳng giới trong xã hội

(3) Hướng can thiệp: Nâng cao nhận thức giới, trao quyền

# data[].attributes.body
Cô gái này đang gặp khủng hoảng về ý nghĩa của cuộc sống này. Cô cảm thấy cô đơn, cảm thấy mình giả tạo, sống không chân thực.

Nguyên nhân của những vấn đề này là do cô không có sự tự do chọn lựa và sống không chân thực.

NTV cần cùng cô khám phá ý nghĩa của đời sống cá nhân cô, đối diện với nỗi lo âu hiện sinh

# data[].attributes.body
Mai có những mặc cảm tự ti từ thời thơ ấu. Cảm giác thua kém là động lực để bạn vươn lên. Hiện bạn đang thiếu mục đích sống có ý nghĩa.

Hướng can thiệp: tái định hướng mục tiêu cuộc sống, khuyến khích đóng góp cho xã hội

# data[].attributes.body
Những khía cạnh cần tập trung:

Thông tin về Trường (Field): hay góc nhìn toàn cảnh về các khía cạnh cũng như môi trường mà Mai đang thuộc về. Cụ thể hơn chính là các khía cạnh gia đình, tình yêu, công việc, cách thức đối phó căng thẳng, sở thích, ... mà nhà tham vấn có thể thu thập trong quá trình kết nối với Mai từ đó có được góc nhìn toàn diện về cá nhân Mai và các vấn đề cô đang gặp phải. Tất nhiên những khía cạnh này được thu thập dựa trên góc nhìn cá nhân của Mai (hiện tượng học), nhà tham vấn không đánh giá hay phán xét các nhận thức này mà chỉ đơn thuần bước vào với sự tò mò và khám phá.

Hình ảnh-nền (figure-ground): những điều quan trọng, hoặc đang được chú trọng của Mai tại thời điểm hiện tại và những khía cạnh Mai đang bỏ sót hoặc không chú tâm đến. Nhà tham vấn từ đó giúp Mai điều chình tầm nhìn ra xa hoặc lại gần bức tranh toàn cảnh về cuộc sống cá nhân

Những ngôn ngữ cơ thể của Mai thể hiện trong phiên trị liệu: ví như những sự cẳng thẳng ở các bộ phận nhất định, né tránh tiếp xúc ánh mắt hoặc biến đổi trong giọng nói,... có thể bộc lộ những sự tắc nghẽn năng lượng (energy) mà Mai đang gặp phải ngăn cản cô đạt được sự tiếp xúc (contact) một cách lành mạnh

Dưới góc nhìn của liệu pháp Gestalt vấn đề của Mai gặp phải bao gồm :

Mất ngủ , lo âu kéo dài

Cảm giác không sống đúng với bản thân

Mong muốn được chấp nhận

Không tạo ra được các kết nối bền vững với người khác

Sợ hãi sự đánh giá từ người khác

Lòng tự tôn thấp

Nguyên nhân của các vấn đề này tới từ các lí do sau:

Từ chối chấp nhận những khía cạnh của bản thân (những khía cạnh dễ tổn thương, lo âu, sợ hãi, sở thích từng theo đuổi...)

Không có khả năng tiếp xúc một cách lành mạnh với môi trường (cụ thể là các mối quan hệ tôi/người).

Rối loạn ranh giới tiếp xúc : Nội tâm hóa những giá trị của môi trường (cha mẹ, xã hội,..)

Mục tiêu của liệu pháp là giúp Mai:

Chấp nhận những cảm xúc, giá trị đang bị phủ nhận của bản thân

Có khả năng tiếp xúc lành mạnh với môi trường (cụ thể là các mối quan hệ)

Cởi mở với những trải nghiệm mới

Có khả năng tự đưa ra các hành vi mới thích nghi hơn

Kỹ thuật sử dụng: Bên cạnh những kĩ thuật cơ bản như lắng nghe chủ động , phản hồi , thấu cảm nhằm kết nối và kiến tạo môi trường trị liệu an toàn và tôn trọng đối với Mai. Nhà tham vấn có thể cân nhắc sử dụng các kỹ thuật chính sau:

Kỹ thuật ở lại với cảm xúc: điều này giúp Mai có thể kết nối và trải nghiệm những cảm xúc khó chịu và nhận thức những thông điệp mà cảm xúc này mang lại từ đó học cách chấp nhận những điều này

Độc thoại nội tâm hoặc chiếc ghế trống: Nhà tham vấn sau cần cân nhắc và chuẩn bị kĩ càng cho Mai trước khi thực hiện kỹ thuật này. Cần sự tin tưởng cũng như đồng thuận và làm rõ với Mai về quy trình và cách thức với Mai trước khi bắt đầu. Nhà tham vấn để Mai trò chuyện với những những phần bị đè nén và chối bỏ của mình (kẻ bị trị) và cả những phần đang thống trị để có thể giúp Mai đạt được sự nhận thức và chấp nhận.

Kỹ thuật bổ sung, bài tập cân nhắc:

Các kỹ thuật nhập vai: sử dụng nhằm 2 mục địch

Diễn tập các tình huống tiếp xúc với người khác để Mai có thể học được cách tiếp xúc lành mạnh cũng như thử nghiệm các hành vi, cách ứng xử khác đi.

Đôi khi có những vấn đề chưa được giải quyết trong quá khứ nổi lên trong quá trình trị liệu. Nhà tham vấn có thể giúp Mai giải quyết các vấn đề này ngay tại thời điểm đó, khẳng định sức mạnh thay đổi trong hiện tại của Mai (the now) thông qua những thử nghiệm nhập vai trực tiếp tình huống vừa được gơi lên.

Làm việc với giấc mơ: Nhà tham vấn có thể làm việc với giấc mơ của Mai (cô hay gặp các cơn ác mộng), có thể đề xuất Mai trở thành những phần trong giấc mơ đó để cô khám phá các khía cạnh khác của bản thân

Viết và vẽ có thể cân nhắc như những thử nghiệm hoặc bài tập trong tiến trình trị liệu nhằm giúp Mai kết nối lại với các cảm xúc và giá trị bỏ quên của mình

Trị liệu Gestalt nhấn mạnh vào trải nghiệm và khoảnh khắc ngay lúc này, bởi vậy nhà tham vấn cần tập trung vào mọi điều Mai mang tới mỗi phiên trị liệu, kiến tạo những trải nghiệm để thân chủ có thể học tập, khám phá và thử nghiệm từ đó đạt được mục tiêu của mình. Nhà tham vấn hoàn toàn có thể mở rộng cách tiếp cận này thông qua việc giúp thân chủ lên kế hoạch và mở rộng ứng dụng những điều thân chủ học được vào cuộc sống ( Cách tiếp cận hành vi, hậu hiện đại)