# data[].attributes.body
Dit is het vak op katholieke en christelijke scholen voor levensbeschouwelijke en godsdienstige vorming van kinderen.

Methodes

Daarvoor zijn verschillende methodes.

Op de internetsites zie je hoe de methodes zich presenteren.

Hemel en aarde

Houvast op school

Trefwoord

Wat een verhaal

Krachtbronnen

Kleur op school

Op weg met verhalen

Methode kiezen

Om een keuze te maken uit deze methodes vind je hierbij een powerpoint met de methodes in een overzicht.

2024 Methodes Gods/Lev naast elkaar

Daarbij ook een powerpoint over hoe de relatie tussen levensbeschouwing en wereldoriëntatie te leggen is.

2024 Wereldoriëntatie en Gods/Lev

# data[].attributes.body
In de modules voor de Akte Godsdienst/ Levensbeschouwing zijn readers aangereikt. Daaruit de volgende artikelen met betrekking tot het vak godsdienst/ levensbeschouwing.

2025 Levensvragen

2025 Kennisbasis gods/lev

# data[].attributes.body
In 2025 is een artikel verschenen met de voorgeschiedenis van het vak GodsLev onder de titel

"Gelegenheid voor zelfverwerkelijking.

De katholieke schoolcatechese in de context van de kerkelijke ontwikkelingen, 1945–1985"

(klik op de link)

# data[].attributes.body
De andere padlet 'Feesten om te vieren' is te bereiken door op de link te klikken (zie ook kolom Colofon).

Daar vind je een hele verzameling ideeën voor vieringen bij de grote feesten uit de katholieke gemeenschap.

# data[].attributes.headline
Kennisbasis Godsdienst /  Levensbeschouwing

# data[].attributes.subject
Kennisbasis Godsdienst /  Levensbeschouwing

# data[].attributes.body
'Kennisbasis voor het vak godsdienst/ levensbeschouwing' (2014).

Een overzicht van de kennis die bij leerkrachten in het katholiek basisonderwijs verwacht wordt en aangeboden wordt op een Pabo die opleidt voor de Akte Godsdienst/Levenbeschouwing.

Klik op de titel hierboven om deze Kennisbasis te downloaden

of op de titel hieronder voor een samenvatting.

2025 Kennisbasis gods/lev

# data[].attributes.body
Hieronder vind je lesbrieven bij verschillende thema's die te gebruiken zijn naast deze methodes.

De kolommen hiernaast gaan dieper in op aspecten van de doelen van godsdienst/ levensbeschouwing.

# data[].attributes.body
2025 Godsdiensten op internet

In dit document zijn internetlinks bij elkaar geplaatst naar sites met informatie over de verschillende godsdiensten en hun boeken, gebouwen, feesten, rituelen, etc.,

grotendeels ook te bereiken via links hieronder.

SchoolTV Katholiek - Katholicisme

SchoolTV Protestant

- Protestantisme

SchoolTV Jodendom

SchoolTV Islam

SchoolTV Hindoeïsme

SchoolTV Boeddhisme

SchoolTV Humanisme

WeetWat Wereldreligies

WeetWat Wereldreligies (lkr.)

WeetWat 4 religies-Feesten

WeetWat 4 religies-Feesten (lkr.)

WeetWat Feestenkalender

Canon Geloof

# data[].attributes.body
'Kind in de knel' staat voor situaties waarin kinderen in de war raken, in de knel komen of stil in een hoekje zitten door een sterfgeval, armoede thuis, een echtscheiding of pesten.

Op school zie je dat zo'n kind niet lekker in z'n vel zit. Ook al weten we dat vaak de situatie door het kind of gezin stil gehouden wordt. De vraag is wat je als school daarin wilt en kunt betekenen.

Bij deze onderwerpen enkele ideeën uit onze begeleiding.

Een algemeen artikel als eerste

2025 Kind in de knel - Een christelijke visie

# data[].attributes.body
Algemeen Reglement Katholiek Onderwijs (ARKO)

Dit reglement is te downloaden via deze link

Addendum bij het ARKO uit 2021

RK Kerk over katholiek onderwijs

Internetsite van de katholieke kerk over katholiek onderwijs

www.rkkerk.nl/wat-doen-wij/onderwijs/

Bisschoppelijk gedelegeerden voor katholiek onderwijs

Elk bisdom heeft een bisschoppelijk gedelegeerde voor het katholiek onderwijs. In deze lijst vind je namen en adressen.

# data[].attributes.attachment_link.title
Onderwijs - Rooms-Katholieke Kerk Nederland

# data[].attributes.attachment_link.description
Officiële website van de Rooms-Katholieke Kerk in Nederland

# data[].attributes.body
Bij de grote feesten zijn lesbrieven geschreven... bij Advent/Kerstmis, Carnaval, Pasen, Hemelvaart, Pinksteren, Allerzielen en de heiligenfeesten.

Deze lesbrieven staan bij elkaar in de andere padlet 'Feesten om te vieren'.

# data[].attributes.body
De Inspiratietuin is ontwikkeld om het gesprek over de identiteit en de inspiratie van een school, een leerkracht of een bestuur te voeren.

Je bewandelt de paden in de tuin, die jou inspiratie geven.

2018 Inspiratietuin

# data[].attributes.body
Kunst en verbeelding sluiten nauw aan bij doelen voor godsdienst/ levensbeschouwing.

In de volgende lesbrieven is dat uitgewerkt.

Enkele daarvan zijn geschreven bij een toen actuele expositie, maar de inhoud is ook los van deze expositie te gebruiken.

2016 Jeroen Bosch-lesbrief

2017 Rodin-lesbrief

2021 Guernica-lesbrief

2023 Uit de kunst - Pinksteren

# data[].attributes.body
In de modules voor de Akte Godsdienst/ Levensbeschouwing zijn readers aangereikt. Daaruit de volgende artikelen met betrekking tot katholiek onderwijs en hoe de identiteit zichtbaar te maken.

2025 Geschiedenis katholiek onderwijs

2025 Identiteit zichtbaar maken

In de scholing maakten we gebruik van tv-beelden uit de serie "Katholieken in de 20e eeuw" de aflevering 'Katholiek onderwijs in de 20e eeuw'. Deze beelden zijn te bekijken door op de link te klikken.

Voor een recent artikel over de geschiedenis van katholiek onderwijs: zie kolom hiernaast 'Vroeger... Katholieke schoolcatechese' of klik op de link.

# data[].attributes.body
Al een hele tijd schrijven we een lesbrief bij het thema van de Kinderboekenweek met een levensbeschouwelijke blik op het thema.

Ook al zijn die Kinderboeken-weken al voorbij, ook later kunnen de ideeën uit een lesbrief gebruikt worden bij soortgelijke thema's in je school. Denk breed en creatief.

Zie hieronder bij de Kinderboeken-weekthema's de titels van de lesbrief. (sommigen met Sway)

Via de link in de titel van de lesbrief is deze op te roepen.

2019 thema 'Reis mee'

'Reis mee'

2020 thema 'En toen?'

'En zo... werd het nu'

2021 thema 'Worden wat je wil'

'Laat ons dat maar doen!'

2022 thema 'Gi-ga-groen!'

'Groener' (met Sway)

2023 thema 'Bij mij thuis'

'Bij ons thuis'

2024 thema 'Lekker eigenwijs!'

Eigen wijs (met Sway)

# data[].attributes.body
Voor een ontdekkingstocht door gebedshuizen van bekende religies zijn verschillende materialen beschikbaar.

Via onderstaande links bij elk van de godsdiensten vind je ze.

Grootste museum van Nederland

Op de site www.grootstemuseum.nl vind je een overzicht van meer dan 24 gebedshuizen overal in Nederland. Kijk maar wat er bij jullie in de buurt te zien is.

# data[].attributes.attachment_link.description
De mooiste gebedshuizen van Nederland, samen één museum. Bij jou om de hoek.

# data[].attributes.body
Gedurende de modules voor de Akte Godsdienst/ Levensbeschouwing haalde de groep telkens een voorwerp of symbool uit de 'schatkist'. De schatkist bevatte een verzameling kostbaarheden uit de katholieke traditie passend bij de thema's van de modules.

De cursisten werden uitgedaagd om hun eigen kostbaarheden uit de katholieke traditie en/of hun eigen traditie te verzamelen.

Deze uitdaging kan een school ook aangaan om te vertellen welke kostbaarheden zij presenteren in hun onderwijs.

# data[].attributes.body
SchoolTV Katholiek - Katholicisme

WeetWat Christelijke feestdagen

Feestenalmanak Katholieke kerk

Katholieke kerk

2023 Kijk die kerk nou toch

RKKerk Ruimte voor God

BijbelsOpv Bouwplaat kerk

GronKerken Puzzelkerk bouwplaat

en Lesbrieven daarbij

of zoek zelf op 'Bouwplaat kerk'

SchoolTV De katholieke kerk

SchoolTV Katholieken in de kerk

SchoolTV Doopvont

SchoolTV Misdienaar in Bosnië

Canon De eerste kerken

Canon Friesland kloosterland

Canon Kerken in Groningen

Canon Klooster Ter Apel

Canon Drenthe en de kerk

Canon Oudste kerk van Drenthe

Canon Nonnen in Assen

Canon Kerk en geloof (Norg e.o.)

Canon De Peperbus (Zwolle)

Canon De Plaskerk (Raalte)

Canon Het klooster (Dalfsen)

Canon Stephanuskerk (Hasselt)

Canon H. Geestgasthuis (Hasselt)

Protestantse kerk

SchoolTV Protestant - Protestantisme

Feestenalmanak Protestantse kerk

SchoolTV Protestanten in de kerk

BijbelsOpv Bouwplaat kerk

Pixit Bouwplaat Witte Kerk

GronKerken Bouwplaat kerk Eenrum

of zoek zelf op 'Bouwplaat kerk'

SamSam Wat doen christenen in de kerk?

SamSam Livia gaat naar de kerk

Canon De opstand

Canon Strijd om ware geloof

Canon Scheiding in de kerk

Canon Geloven

Canon Een ander geloof

Canon Preken en breken (Steenwijk)

Canon Reformatie (Westerwolde)

Canon Herv. kerk (Hoogeveen)

Canon Geref. Kerk (Hoogeveen)

Canon Grote Kerk (Blokzijl)

# data[].attributes.body
In de modules voor de Akte Godsdienst/ Levensbeschouwing zijn readers aangereikt. Daaruit de volgende artikelen met betrekking tot aandacht voor het katholieke kerkgebouw en ook voor heiligen en Maria op school.

2025 Kerk, heiligen en Maria

2025 Sacramenten i.s.m. Rituelen/Symbolen

# data[].attributes.body
Van 2023 tot 2026 zijn er vijf brieven over katholiek onderwijs geschreven door de bisschoppelijk gedelegeerden van de zeven bisdommen namens hun bisschoppen, uitgave van NKSR.

www.nksr.nl

Het zijn inspirerende brieven waarin steeds een aspect van katholieke school zijn wordt opgelicht.

Bij de alinea's staan gespreksvragen om het gesprek over dit aspect in eigen team of groep te voeren.

# data[].attributes.body
2013 ABC Joodse wereld PPT

SchoolTV Jodendom

WeetWat Joodse feestdagen

Feestenalmanak Jodendom

Clipphanger Wat is Chanoeka? in 1-2 min.

Synagoge

Joodse gemeenten Nederland

Synagoge Groningen

Synagoge Bourtange

Synagoge Coevorden

Synagoge Emmen

Synagoge Zwolle

SchoolTV Synagoge

SchoolTV Joden in de synagoge

SamSam Noam in de synagoge

Canon Synagoge van Zwolle

Canon Synagoge van Kampen

Canon Synagoge van Dalfsen

Canon Joodse begraafplaats Ommen

Canon Joodse gemeenschap Harderwijk

# data[].attributes.body
2020 Islam en Christendom PPT

2023 Namen Bijbel-Koran - Uitleg

2023 Namen Bijbel-Koran -Kaarten

2025 Dialoogspel Interreligieus

SchoolTV Islam

WeetWat Islamitische feestdagen

Feestenalmanak Islam

Clipphanger Wat is het Offerfeest?

Clipphanger Wat is de Ramadan?

in 1-2 min.

Moskee

Moskee in de buurt?

SchoolTV Moslims in de moskee

SamSam Zedine naar de moskee

Canon De eerste moskee

Canon Moskee in Zwolle

Canon Moskee in Deventer

Arkade Lesbrief 'Ramadan is begonnen'

ThomasSite Ramadan

# data[].attributes.attachment_link.description
Het gebedshuis van moslims is een moskee. Ze komen er op vrijdagmiddag samen om te bidden en te luisteren naar de preek van de imam.

# data[].attributes.body
Vanuit een overzicht van kinderbijbels kun je een keuze maken voor een kinderbijbel in je klas.

2026 Kinderbijbeloverzicht

Bij de meeste kinderbijbels is een zg. Leesrooster gemaakt in lijn met de feesten als Kerstmis, Pasen en Pinksteren. Om steeds een actueel bijbelverhaal te vertellen.

2023 Leesrooster bij kinderbijbels

# data[].attributes.body
Deze padlet wil materialen delen die door de jaren heen ontwikkeld zijn vanuit Onderwijsbureau Meppel door de identiteitsbegeleiders.

Daarnaast wordt er verwezen naar materialen van andere organisaties die wij waardevol vinden voor de scholen.

'Onze' materialen zijn waar mogelijk aangeduid met een jaartal in de titel.

'Andere' materialen zijn aangeduid met een afkorting van betreffende organisatie.

Het geheel van de padlet is ontworpen door en daarmee 'eigendom' van Onderwijsbureau Meppel, maar je kunt vrij beschikken over de downloads.

# data[].attributes.body
SchoolTV Hindoeïsme

WeetWat Hindoeïstische feesten

Feestenalmanak Hindoeïsme

Clipphanger Wat is Holi? 1-2 min.

Hindoeïstische tempel of mandir

Mandirs in Nederland

Hindoetempel in Kornhorn

SchoolTV Hindoes in de tempel

SamSam Wat doen hindoes in hun tempel?

SamSam Shiven in de hindoetempel

# data[].attributes.attachment_link.description
De eredienst bestaat uit de puja en de preek. De puja is het offerritueel. Tijdens de preek vertelt de pandit uit de veda’s (het heilige boek).

# data[].attributes.body
In de modules voor de Akte Godsdienst/ Levensbeschouwing zijn readers aangereikt. Daaruit de volgende artikelen met betrekking tot bijbelverhalen in de school.

2025 Bijbelverhalen in de school

2025 Jezus ter sprake brengen

# data[].attributes.body
Methodes voor godsdienst/ levensbeschouwing werken veelal met bijbelverhalen.

In onderstaande powerpoint krijg je daarvan een overzicht hoe Trefwoord, Hemel en Aarde, Houvast op school of Kleur op school met bijbelverhalen werken.

Hiermee kun je met je team een afweging maken welke methode bij jullie inzet van bijbelverhalen past.

2025 Bijbelverhalen in methoden

# data[].attributes.body
SchoolTV Boeddhisme

WeetWat Boeddhistische feesten

Feestenalmanak Boeddhisme

Boeddhistische tempel

Boeddhistische tempels Nederland

Tibetaans boeddhistisch klooster in Friesland

Boeddhistische tempel in Friesland

Boeddhistische tempel in Musselkanaal

SamSam Waar bidden boeddhisten?

SamSam Bezoek aan boeddhistische tempel

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Het boeddhisme begon met prins Siddharta. Maar hoe ging het ook alweer verder? Wat is mediteren? En waarom offeren boeddhisten bloemen, wierook, kaarsen en ook voedsel? Wanuja (10) vraagt het Bodhi Siri, een boeddhistische monnik.

Abonneer je op ons YouTube kanaal

# data[].attributes.attachment_link.description
Het boeddhisme begon met prins Siddharta. Maar hoe ging het ook alweer verder? Wat is mediteren? Wanuja (10) vraagt het monnik Bodhi Siri.

# data[].attributes.body
Naast het voorlezen van het bijbelverhaal is het zaak de inhoud te verbinden met de belevingswereld en ervaringen van de kinderen. Daarvoor willen we enkele werkvormen aanreiken.

2025 Werkvormen bijbelverhalen

2025 Drama-werkvormen

2025 Bijbelse Zevensprong

2025 Wonderverhalen vertellen

# data[].attributes.body
SchoolTV heeft meer afleveringen over religies met specials over gebedshuizen, maar ook over rituelen als bidden.

Om zelf te vinden wat je zoekt.

Het tijdschrift KLAP geeft een mooie afbeelding van een stad waar kerken, moskeeën en synagoges bij elkaar staan.

Een zoekplaat om met kinderen naar te kijken.

'Expeditie Heilige Huisjes' is een erfgoedproject voor groep 7-8 met

Docentenhandleiding

Leerlingenboekje

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Aangetrokken door hun buitenkant, bezoeken we de gebedshuizen van hindoes, joden, christenen en moslims. We zijn benieuwd naar wat deze huizen zeggen over de mensen die er komen en wat zij belangrijk vinden in...

# data[].attributes.attachment_link.description
Aangetrokken door hun buitenkant, bezoeken we de gebedshuizen van hindoes, joden, christenen en moslims. We zijn benieuwd naar wat deze huizen zeggen over de mensen die er komen en wat zij belangrijk vinden in hun leven.

# data[].attributes.headline
Gevoelens en ervaringen in bijbelverhalen

# data[].attributes.subject
Gevoelens en ervaringen in bijbelverhalen

# data[].attributes.body
Soms doet er zich iets voor in de groep of in het leven van kinderen, waar je ook met een bijbelverhaal bij stil kunt staan.

Vanuit onderstaand overzicht kun je een bijbelverhaal vinden bij zo'n gevoel of ervaring van een kind.

2025 Leefthema's in bijbelverhalen

# data[].attributes.body
'Leren over levensvragen' biedt levensthema's voor alle kinderen, vanuit de levensvisies.

Om meer te weten over dit project... Klik op de afbeelding hierboven of direct op www.lerenoverlevensvragen.nl

Deze werkwijze is voortgekomen uit het project 'Lessen Leren Leven' van Aves, i.s.m. Jacqueline Huizinga, Onderwijsbureau Meppel en Centrum voor Vormingsonderwijs.

2025 Levensvragen

# data[].attributes.attachment_link.title
Leren over Levensvragen - Bouwstenen voor thematisch levensbeschouwelijk leren

# data[].attributes.attachment_link.description
“Het zijn rijke thema’s die alle kinderen aangaan. Ze leren dat je veel samen hebt, terwijl je dingen verschillend kunt zien.”

# data[].attributes.body
Ideeën om stil te staan bij de herdenking van 4-5 mei of bij oorlog en vrede

Lesbrieven van ons

2022 Guernica-Alle kleur verdwijnt

2022 Oorlog in Oekraïne

2023 Kinderrechten BB (Oorlog)

2023 Dankbaar voor onze vrijheid

2025 80 jaar bevrijd

VKO Vrijheid vieren

Kwint Deel je zorgen - Deel je hoop

SchoolTV Twee minuten stilte (lied)

SchoolTV Vrijheid (lied)

SchoolTV Anne Frank

SchoolTV Hannie Schaft

In rechterkolom op deze sites

staan meer interessante links

Canon - Eerste Wereldoorlog

Canon - Tweede Wereldoorlog

Canon - Anne Frank

Canon - Indonesië

Canon - Srebrenica

Canon - Europa

# data[].attributes.body
Ideeën om moeder en Maria in de spotlights te zetten...

2022 Moeder - Maria - Meimaand

2025 Maria - Een bijbelse schoolnaam (PPT)

SchoolTV Maria - in levende lijve in de klas

# data[].attributes.body
Lesbrief, geschreven bij het overlijden van paus Franciscus met aandacht voor de pauskeuze van de nieuwe paus in het conclaaf. Aan de kinderen de vraag waar die nieuwe paus zich voor mag inzetten.

2025 Een oude en nieuwe paus

Aanvullingen na afsluiting lesbrief

Jeugdj Van overlijden tot pauskeuze

NOS Nieuwe paus gekozen Leo XIV

DvhN Conclaaf in beeld

YouTube Een nieuwe paus! Deze kinderen waren erbij

Betrek hierbij ook wat de 'oude paus' Franciscus geschreven heeft, bv. 'Laudato Si' over de aarde en het klimaat. Zie...

'De wereld als ons huis' (kolom 'Bezield burgerschap' hiernaast)

2020 Lesbrief 'Laudato Si' voor Vastentijd

2022 Lesbrief 'Groener' (bij Kinderboekenweek)

ThomasSite Witte rook

# data[].attributes.body
Lesbrief bij de Dag van de Rechten van het Kind - 20 nov.

2023 Kinderrechten

SchoolTV Kinderrechten Onderwijs

SchoolTV Mensjesrechten

SchoolTV Welke kinderrechten?

SchoolTV Kinderogen (lied)

In rechterkolom op deze sites

staan meer interessante links

Canon Kinderwetje Van Houten

# data[].attributes.body
Namen in Bijbel en Koran

In de bijbel komen zoveel mensen voor... zoveel namen.

Hieronder een spel om die namen te leren kennen en te ontdekken dat 'dezelfde' namen ook in de Koran te vinden zijn.

2023 Namen Bijbel - Koran - Uitleg

2023 Namen Bijbel - Koran - Spelkaarten

De namen krijgen natuurlijk nog meer betekenis als je de verhalen erbij vertelt... zie Kinderbijbels en Leesroosters.

Dialoogspel Interreligieus leren

Idee voor een memoryspel om overeenkomsten tussen Christendom en Islam te ontdekken.

2025 Dialoogspel Interreligieus leren

# data[].attributes.body
In de bijbel komen zoveel mensen voor... zoveel namen.

Hieronder een spel om die namen te leren kennen en te ontdekken dat 'dezelfde' namen ook in de Koran te vinden zijn.

2023 Namen Bijbel - Koran - Uitleg

2023 Namen Bijbel - Koran - Spelkaarten

De namen krijgen natuurlijk nog meer betekenis als je de verhalen erbij vertelt... zie Kinderbijbels en Leesroosters (hierboven)

# data[].attributes.body
Alle religies en tradities hebben feesten met eigen symbolen en rituelen. Om kinderen daar kennis mee te laten maken...

Kalender voor bijzondere dagen

Uitgeverij Kwintessens heeft een Kalender voor bijzondere dagen ontwikkeld. Daarop wordt per maand informatie gegeven over de feesten uit verschillende religies en culturen.

Bij sommige feesten is ook lesmateriaal beschikbaar.

Kalender voor bijzondere dagen

# data[].attributes.body
In een 'Feestkalender' worden de grote feesten uit alle godsdiensten in Nederland beschreven.

Bij enkele van die feesten is er lesmateriaal te downloaden.

WeetWat Algemene feestdagen

Op twaalf locaties is een expositie te bezoeken over feesten:

in ons gebied Schoolkerk in Garmerwolde (bij Groningen) en Princessehof in Leeuwarden

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Vind een locatie bij jou in de buurt

Er zijn tien verschillende tentoonstellingen en programma's over de feestdagen in Nederland en één in Suriname. Zo is er altijd wel eentje bij jou in de buurt.

Bekijk alle locaties

# data[].attributes.attachment_link.title
De tentoonstelling waar je alles ontdekt over de feestdagen - Feest - Weet wat je viert

# data[].attributes.attachment_link.description
Er zijn tien verschillende tentoonstellingen en programma's over de feestdagen in Nederland en één in Suriname. Zo is er altijd wel eentje bij jou in de buurt. Bekijk alle locaties

# data[].attributes.body
SchoolKerk is te vinden in Garmerwolde bij Groningen:

voor kinderen over feesten uit Christendom, Jodendom en Islam.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Boek nu Feest! In Oost en West voor groep 6/7/8. Een interactieve tentoonstelling in de toren van de Schoolkerk in Garmerwolde. Leerlingen maken er kennis met wereldse feesten, in het bijzonder van het christendom en de islam, en gaan daarover in dialoog.

# data[].attributes.attachment_link.description
De Schoolkerk is een educatieve plek die mensen en gedachten in beweging brengt. Ontdek in Garmerwolde de spectaculaire tentoonstelling Feest! In Oost en...

# data[].attributes.body
Bijbelverhalen op een vrolijke manier verteld aan de hand van belevenissen van Kleine Uil, Joes en Mara

Kleine Uil wordt wijs

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Kleine Uil wordt wijs, naar een idee van Roderick Vonhögen en Marjet de Jong. Teksten, poppen en tekeningen: Marjet de Jong Taal & tekenen, Amersfoort ● Redactieadvies en webmaster: Edith Vos, Amersfoort ● Poppenspel: Mariska Litjes Verhalen beleven, Apeldoorn en Marjet ● Opname en editing: Mannes van der Burg, Mannes Beeldkracht, Hilversum ● Vertelstem: Tom Dirks, Redactiewerk, Hooglanderveen ● Muziek: Esther Ocheng, Amersfoort ● Kleine Uil wordt wijs wordt mede mogelijk gemaakt door de StBKBO te Nieuw-Vennep en ISI Media, Den Haag ● Faciliterend uitgever: Adveniat, Baarn ● Website Eric van den Berg ● Youtubekanaal ● Facebookpagina Kleine Uil wordt wijs

# data[].attributes.attachment_link.description
Kleine Uil wordt wijs, naar een idee van Roderick Vonhögen en Marjet de Jong.

# data[].attributes.body
Speelse informatie over andere religies en verre landen, spannende verhalen, bijzondere mensen met een virtuele wandeling door hun gebedshuizen.

Ga naar www.missiokids.nl

# data[].attributes.body
Bij elk van de godsdiensten lees je informatie over hun rituelen en gebruiken en is er een filmpje over hun gebedshuis.

(tegenwoordig https://www.kidsweek.nl/samsam)

# data[].attributes.attachment_link.description
Een van de bouwstenen voor burgerschapsonderwijs is Identiteit. Hieronder valt ook religie. Leerlingen leren nadenken over elkaars geloof.

# data[].attributes.body
Samen de dag beginnen... in de kring... in stilte... met een mooi gedicht, gebaar, lied of...

Ideeën genoeg om met een betekenisvol moment de dag te beginnen.

# data[].attributes.body
Op 31 maart 2025 verscheen het magazine Levendige Stilte - Beademend stil, een uitgave van het Bisdom Groningen/ Leeuwarden bij een studiedag in maart 2025; samenstelling door identiteitsbegeleiders ObM.

Klik op de titel om het te downloaden

2025 'Levendige stilte - Beademend stil'

Dit magazine is in print verstuurd naar alle scholen en besturen met identiteitsbegeleiding vanuit Onderwijsbureau Meppel,

met daarbij gesprekssuggesties (zie hierna).

Gesprek over stilte

Voor een gesprek in het team over stilte vind je via onderstaande link werkvormen bij de artikelen uit het Magazine.

2025 'Levendige stilte in het team bespreken'

# data[].attributes.body
In de modules voor de Akte Godsdienst/ Levensbeschouwing zijn readers aangereikt. Daaruit de volgende artikelen met betrekking tot bidden en stil worden, waarbij bv. kunst of muziek gebruikt kunnen worden.

2025 Bidden, muziek, kunst, stilte

# data[].attributes.body
Bidden op school...

Dat vraagt om een gesprek over het waarom van bidden en wat daarvan in de school past.

Kaartjes voor een goed gesprek in het team hierover

2025 Kaartjes over bidden-Waarom

Bidden verandert de wereld niet

Bidden verandert de mensen

en mensen veranderen de wereld

Albert Schweitzer

# data[].attributes.body
Rijksoverheid Omgaan met armoede op scholen

of via deze link.

Deze handreiking vertelt hoe je armoede op school kunt herkennen en geeft tips wat je als school kunt betekenen. Klik op de titel.

Daarbij hoort de brochure 'Omgaan met armoede op scholen: De keten doorbreken'

2014 Franciscus en armoede

Deze lesbrief geeft ideeën voor gesprek en actie rond armoede door naar Franciscus van Assisi te kijken.

Schoolontbijt voor kinderen

De Sterre-der-Zeeschool in Delfzijl zorgt voor een ontbijt op school. Lees het bericht uit Dagblad van het Noorden hoe dat gaat.

DvhN - Ontbijt op school

# data[].attributes.body
Elke school kan de inzet voor burgerschap verbinden met de eigen identiteit... We spreken over 'Bezield' Burgerschap.

Hieronder onze gedachten hierover in enkele teksten en instrumenten om het gesprek te voeren en de werkwijze te bepalen.

2022 Bezield Burgerschap

2024 Doelen Levensbeschouwing en Burgerschap

2025 Wereldburgerschap op onze school?

Met deze powerpoint kun je in gesprek over wereldwijde solidariteit en duurzaamheid op jullie school.

# data[].attributes.body
Het Onze Vader is het gebed van de christenen, door Jezus ons aangereikt.

Elke regel van het gebed vertelt iets over God, onze Vader.

Voor kinderen vind je hier een eigen versie, met de melodie erbij. De toelichtingen gaan dieper in op elke regel van het gebed.

Onze Vader in de hemel

Onze Vader in de hemel - Melodie

Prentenboek bij het Onze Vader

OnzeVaderBoekje

Voor een goed teamgesprek over het Onze Vader in de groep (gebruik optie beeld, notities voor gespreksvragen)

2023 PPT Onze Vader bidden in groep

# data[].attributes.body
Een aantal gebeden om te gebruiken op bijzondere feestdagen of op bijzondere momenten die je er in gebed uit wilt lichten.

2025 Gebeden bij bijzondere momenten

# data[].attributes.body
In de stilte kom je op andere gedachten... dieper bij jezelf...

In school zijn stiltemomenten heel waardevol voor kinderen.

Over de waarde van stilte op school is veel te lezen op de Belgische Thomas-site

Beademend stil - De weg van de stilte leren

Begin zelf...

Steek een kaars aan... Roep de stilte op...

bv. met dit gedichtje

Een eigen taal

Luister eens goed

wat je hoort om je heen.

Hoor je de wind

of de vogels misschien?

Hoor je je adem,

hoor je je hart?

Als het zo stil wordt,

waar denk je dan aan?

Nee, nog even wachten

nog niet verder gaan.

De stilte brengt

je dicht bij jezelf.

De stilte stijgt uit

boven al het lawaai.

De stilte spreekt

een eigen taal.

# data[].attributes.body
'Zingen is twee keer bidden' ... Een oude wijsheid van Augustinus of van Maarten Luther.

Daniël Lohues zingt erover.

Zo'n ervaring gunnen we kinderen toch ook?

Met een lied kom je op andere gedachten.

# data[].attributes.body
In maart 2024 zijn de Nieuwe Kerndoelen in concept uitgebracht. Klik hier voor de brochure van SLO met het overzicht van deze burgerschapsdoelen.

Kerndoelen Burgerschap 2025 - definitief

In 2025 zijn de Nieuwe Kerndoelen definitief gemaakt met een kleine wijziging t.o.v. de conceptdoelen van 2024: 5 doelen i.p.v. 6 doelen.

Klik hier voor de brochure van SLO met de burgerschapsdoelen en doelen digitale geletterdheid.

Klik hier voor een paper met de burgerschapsdoelen PO 2025 bij elkaar op 2 A4-tjes.

Klik hier voor een vergelijking tussen de burgerschapsdoelen PO 2024 en 2025.

'Verder met schoolontwikkeling: IJkpunten voor goed burgerschapsonderwijs 2`

Publicatie uit 2026

# data[].attributes.headline
Hoofd, hart en handen geven aan kerndoelen

# data[].attributes.subject
Hoofd, hart en handen geven aan kerndoelen

# data[].attributes.body
De kerndoelen voor burgerschap krijgen een vorm op jullie school. Om het gesprek hierover te voeren hieronder een werkvorm met de symboliek 'Hoofd, hart, handen en voeten'

2024 Hoofd, hart, handen

# data[].attributes.body
"School in het dorp - Dorp in de school": dit artikel geeft ideeën om het gesprek te beginnen over de rol van de (kleine) school in het dorp of de wijk en de verbinding tussen dorp/wijk en school.

2016 Dorp in de school

# data[].attributes.body
NKSR - Hoopvol, solidair en vreedzaam

# data[].attributes.attachment_link.title
Brief 1 Hoopvol, solidair en vreedzaam - Titel

# data[].attributes.body
De titels van enkele Brieven over katholiek onderwijs (zie kolom 'Katholieke school...' hiernaast) vertellen alleen al dat de doelen van katholiek onderwijs direct te verbinden zijn met burgerschapsdoelen.

Als katholieke school kun je deze gedachten meenemen in de visie en werkwijze van de school.

1. NKSR - Hoopvol, solidair en vreedzaam

2. NKSR - Waardevol en sociaal

3. NKSR - Katholiek onderwijs in een pluriforme samenleving

5. NKSR - Onrecht, draagkracht en bevrijding

# data[].attributes.body
Solidair Groningen-Drenthe

Deze organisatie verzorgt scholingen hoe als school (of andere organisatie) om te gaan met armoede, bv. deze cursussen.

Solidair Friesland

Ook deze Friese organisatie verzorgt trainingen rond armoede. Lees hier hoe zij zich presenteren.

# data[].attributes.body
NKSR - Waardevol en sociaal

# data[].attributes.body
NKSR - Katholiek onderwijs in een pluriforme samenleving

# data[].attributes.attachment_link.title
Brief 3 Katholiek onderwijs in een pluriforme samenleving - Titel

# data[].attributes.body
NKSR - Verwondering en ontvankelijkheid

# data[].attributes.attachment_link.title
Brief 4 Verwondering en ontvankelijkheid

# data[].attributes.body
NKSR - Onrecht, draagkracht en bevrijding

# data[].attributes.attachment_link.title
Brief 5 Onrecht draagkracht en bevrijding

# data[].attributes.body
Paus Leo heeft al snel na zijn aantreden als paus een brief over katholiek onderwijs geschreven met de titel "Nieuwe kaarten van hoop tekenen".

Voorlopige Nederlandse vertaling te downloaden via deze link.

# data[].attributes.attachment_link.title
Paus: Vernieuw katholiek onderwijs in de moderne samenleving

# data[].attributes.attachment_link.description
28 oktober 2025 – Paus Leo XIV ondertekent zijn apostolische brief over katholiek onderwijs, “Nieuwe kaarten van hoop tekenen,” aan het einde van een mis voor universiteitsstudenten in Rome in de Sint…

# data[].attributes.body
Twee richtinggevende visieteksten over katholiek onderwijs.

God is thuis op school

Brief over katholiek onderwijs van de bisschop van Groningen/Leeuwarden (2012)

(klik op deze link)

Bezield en zelfbewust

Beleidsnota over katholiek onderwijs, van de zeven bisdommen (2002)

(klik op deze link)

# data[].attributes.body
'Kennisbasis voor het vak godsdienst/ levensbeschouwing' (2014).

Een overzicht van de kennis die bij leerkrachten in het katholiek basisonderwijs verwacht wordt en aangeboden wordt op een Pabo die opleidt voor de Akte Godsdienst/Levenbeschouwing.

Klik op de titel hierboven om deze Kennisbasis te downloaden.

# data[].attributes.body
Op een studiemiddag van Primenius is gesproken over 'Moreel leiderschap' aan de hand van het boek 'Vertrouw op je gevoel' van Nicolas Sintobin.

De opzet van deze middag en de gespreksvragen zijn terug te lezen in het boekje bij de studiemiddag via de link

2021 Moreel leiderschap

De volgende PPT sluit hierbij aan wat het onderwerp betreft, en is breder dan alleen het denken van Nicolas Sintobin.

2020 Leiderschap en moraal PPT

# data[].attributes.body
Twee identiteitsbegeleiders hebben deelgenomen aan een landelijke ontwikkelgroep die gedurende twee jaar een werkwijze en taakomschrijving voor een moreel beraad ontwikkelde.

De werkwijze is ook door andere begeleiders toe te passen bij morele vragen die zich voordoen.

2014 Moreel beraad

# data[].attributes.body
Voor een goed gesprek over de identiteit van een school kan het goed zijn om samen op pad te gaan... een wandeling, een pelgrimstocht... met onderweg een aantal gespreksvragen over die identiteit.

Hieronder staan enkele plaatsen waar we eerder zulke pelgrimstochten uitgezet hebben en met welke thema's.

2008 Raerd-Jorw - Ganzenbord

2009 Elburg - Gemeenschap zijn

2010 Hasselt-Zw - Gemeenschap

2015 De Wijk - De Boom - WWW

2018 Schokland - Stiltetocht

2020 Paterswolde-Waarden, Inzet

2020 Schiermonnikoog

2023 Wijhe - Aan de oever

2024 Groningen Garmerwolde - Interreligieus

2025 Zwolle - Eigentijds en toegewijd

Informeer bij ons waar nog meer pelgrimstochten uitgezet zijn of bij welke thema's.

# data[].attributes.body
Met deze PPT kun je het bijzondere van je school, je identiteit, benoemen en in een rugzak plaatsen. Wat neem je mee?

Om zo bepakt en geworteld de toekomst in te gaan.

2020 Rugzak vol identiteit

# data[].attributes.body
Hoe je katholieke school bent kun je zelf invullen. Het wordt sterker als je je werk en inzet weet te verbinden met de pedagogische visie.

Inspiratie voor de pedagogische visie en je katholieke identiteit is te halen uit ideeën van eerdere katholieke organisaties, zoals uit de benedictijnse kloosterorde.

Met deze PPT kun je jullie visie spiegelen en verrijken.

2014 Pedagogiek van de aandacht

# data[].attributes.headline
Samenwerkingsschool... School in het dorp...

# data[].attributes.subject
Samenwerkingsschool... School in het dorp...

# data[].attributes.body
"School in het dorp - Dorp in de school": dit artikel geeft ideeën om het gesprek te voeren over de rol van een samenwerkingsschool (RK en Openbaar) in het dorp of de wijk en de verbinding tussen dorp/wijk en school.

2016 Dorp in de school

# data[].attributes.body
Dit boek geeft een duidelijke uitleg over wat in de katholieke gemeenschap centraal staat als het om feesten, sacramenten, heiligen en nog veel meer gaat.

Een naslagwerk voor als je wilt weten waar je over spreekt in katholiek onderwijs.

Het boek is niet meer te koop. Een digitale versie is op internet te vinden en ook via deze link naar 'Mijn school is katholiek'

Met de Handreiking bij 'Mijn school is katholiek' krijg je ideeën om delen van het boek samen te bespreken.

# data[].attributes.body
Katholiek Vormings Onderwijs

Op openbare scholen kunnen ouders voor hun kinderen vragen om katholiek vormings onderwijs.

De landelijke organisatie die daarvoor zorgt is

Katholiek Vormings Onderwijs

(klik op de link)

# data[].attributes.attachment_link.description
Wat maakt mij uniek? Wat is liefde? Waarom is iemand je vriend? Wie heeft de wereld gemaakt en waarom? Wat is goed om te doen? Waarom leven we eigenlijk? Kinderen zitten vol vragen.

# data[].attributes.body
In Friesland, Groningen, Drenthe, Flevoland, Gelderland en het Noorden van Overijssel zijn de volgende besturen voor katholiek onderwijs, verbonden met Onderwijsbureau Meppel

(klik op de link voor startpagina van de stichting en lees daar over hun identiteitsvisie).

Bisschop Möller Stichting

(Friesland)

Primenius

(Groningen, Drenthe)

KOC-Groningen

(Groningen, stad)

Nicolaas-stichting

(Haren)

Aves (RK, PC en Openb.)

(Noord-Oostpolder, Overijssel)

SKO

(Flevoland, Gelderland)

Catent (RK en PC)

(Overijssel, Gelderland, Drenthe)

Mijnplein

(Overijssel)

Stichting R.K. scholen Schalkhaar

(Nicolaasschool, Schalkhaar)

# data[].attributes.body
Zorg voor de aarde - Duurzaamheid

Dit een thema van burgerschap. Op scholen kan dat op verschillende manieren uitgewerkt worden.

Laudato Si en Fratelli Tutti

De katholieke kerk heeft twee brieven uitgebracht die direct raken aan burgerschap. Burgerschap zit in het katholiek denken.

- Laudato Si (2015)

- Fratelli Tutti (2020)

In de eerste brief 'Laudato Si' wordt de gedachte van zorg voor de aarde gepresenteerd als 'De wereld als ons thuis'.

Daarbij is volgende lesbrief geschreven

2020 Laudato Si - voor vastentijd

De tweede brief 'Fratelli Tutti' gaat dieper in op 'Zorg voor elkaar'.

De gedachten hieruit zijn verweven in de Nederlandse Brieven over katholiek onderwijs (zie 1e kolom hiernaast).

De Nederlandse organisatie om deze gedachten te laten leven is te vinden op www.laudato-si.nl

Als katholieke school kun je een link leggen met gedachten uit deze brieven.

Kinderen kunnen met deze gedachten kennis maken bv. Filmpje over Laudato Si .

Laudato Si - lesmateriaal

Laudato Si - Thomassite

Laudato Si - lesmateriaal bij film

Laudato Si-tuin

Laudato Si Schools - Schotland

Filmpje over Fratelli Tutti (eng.)

Wereldwijde solidariteit

Een school kan werken aan goede doelen en zo solidariteit vormgeven.

Er zijn verschillende organisaties, resp. goede doelen, die voor scholen interessant zijn. Voor katholieke scholen noemen we hier m.n.

www.vastenactie.nl/scholen

Elke school kan natuurlijk zelf een goed doel kiezen, al dan niet in samenwerking met de parochie.

# data[].attributes.body
Hier tref je documenten aan over kinderen in de knel bij rouw en verlies.

2023 Rouwprotocol - voorbeeld

2023 Rouwprotocol - in Word

Download het Rouwprotocol (in Word) om daarin jullie werkwijze en stappen in te vullen.

2023 Prentenboeken Dood en leven

GelovenThuis Prentenboeken

GelovenThuis Koesterdoos

GelovenThuis Bidden bij verlies

ALLERZIELEN

Zie ook info over Allerzielen uit de padlet 'Feesten om te vieren'. Zie daar hoe een school in de stad Groningen Allerzielen jaarlijks viert.

# data[].attributes.body
In de andere padlet 'Feesten om te vieren' vind je een hele verzameling ideeën voor lessen en vieringen bij de grote feesten Kerstmis, Pasen en Pinksteren, zo ook bij Allerzielen en Hemelvaart. Deze zijn door de jaren heen geschreven door de 'inspirators voor betekenisvol onderwijs'

Door te klikken op bovenstaande afbeelding of op deze link kom je in die andere padlet waar per feest ideeën bij elkaar staan.

Al onze ideeën zijn hier vrij beschikbaar, net als de ideeën en materialen bij andere thema's hiernaast.

# data[].attributes.body
Verus heeft als besturen-organisatie voor christelijk en katholiek onderwijs (PO en VO) een uitgave verzorgd.

Verus 'Levensbeschouwelijk burgerschap'.

Ook voor hen is het doel om de identiteit te laten spreken bij burgerschap in de school.

# data[].attributes.body
Hier vind je enkele internetsites die interessante gedachten geven over ontmoeting tussen religies.

www.invrijheidverbonden.nl

www.geloveninsamenleven.nl

www.symbolischschikken.nl/interreligie/

VKO Nieuwjaar vieren

# data[].attributes.body
Speciaal voor abonnees op Trefwoord en Hemel en Aarde ontwikkelde uitgeverij Kwintessens "Bijbelverhalen op school": een serie beeldverhalen voor de onderbouw.

Bij 30 verhalen uit Oude en Nieuwe Testament is er een beeldverhaal (filmpje, digitaal prentenboek) beschikbaar waarin het verhaal verteld wordt.

De illustraties zijn ook apart op het digibord te tonen om er zelf het verhaal bij te vertellen.

In een handleiding vind je de tekst en werkvormen.

Bekijk het en vraag een inlog aan.

# data[].attributes.body
Kinderen smullen van verhalen.

Verhalen hebben zo een heel bijzondere waarde.

In de methodes godsdienst/ levensbeschouwing hebben verhalen een grote plaats.

In deze artikelen wordt de waarde van verhalen toegelicht.

2025 Verhalen verbinden

2025 Verhalen verwerken

2026 Zinnige verhalen Verzameling verhalen

Deze lesbrief bij het prentenboek 'De man in de wolken' geeft aan hoe je met kinderen dieper in kunt gaan op zo'n verhaal.

2025 Lesbrief 'De man in de wolken'

Kijk ook bij 'Werkvormen bij bijbelverhalen' in de kolom 'Kinderbijbels' hiernaast

# data[].attributes.body
'Geloven thuis' geeft enkele leuke gedichtjes

'Verder met/zonder jou'

# data[].attributes.body
Het Expertisepunt Burgerschap is de plek voor meest recente en praktische informatie over burgerschap, met een aparte pagina voor Primair Onderwijs.

Regelmatig verschijnt een magazine met artikelen hoe andere scholen vorm geven aan burgerschap. Voor nieuwe ideeën...

Magazine 'Burgerschap op school'

# data[].attributes.body
Kinderen raken al gauw in de knel als hun ouders gaan scheiden.

In principe is het een zaak van de ouders, maar hun situatie komt vaak direct de school in, in het oudercontact of door de verhalen van het kind.

Hieronder enkele gedachten en gespreksmogelijkheden om dit op school bespreekbaar te maken.

2025 School en team bij echtscheiding (PPT)

2022 Echtscheiding en school - werkblad

2022 Echtscheiding en religie

# data[].attributes.body
"Verhalen uit de schatkist" is een serie bijbelverhalen voor kinderen van de EO, nu op SchoolTV, bv.

SchoolTV De schepping

SchoolTV De oneerlijke Zacheüs

Voor totaaloverzicht: klik op link in titel of op de afbeelding.

# data[].attributes.attachment_link.description
'Verhalen uit de Schatkist' brengt bekende Bijbelverhalen tot leven. Verteller Kimberley leest voor aan jonge kinderen, geïllustreerd door animaties op de achtergrond.

# data[].attributes.body
SchoolTV heeft heel veel filmpjes bij thema's van burgerschap. Klik op afbeelding hierboven.

We noemen er hier enkele

Wat zijn rechten en plichten?

Wat weet je over de grondwet?

De 4 vrijheden: Geloof

Wat betekent identiteit?

Wat is diversiteit?

Wat is democratie?

Wat doen de provincies allemaal?

In rechterkolom op deze sites

staan meer interessante links

# data[].attributes.attachment_link.description
Aan de slag met burgerschap? Gebruik de video’s van Schooltv.

# data[].attributes.body
Lesbrief bij de Dag van de Rechten van het Kind - 20 nov.

2023 Kinderrechten

SchoolTV Kinderrechten Onderwijs

SchoolTV Mensjesrechten

SchoolTV Welke kinderrechten?

SchoolTV Kinderogen (lied)

In rechterkolom op deze sites

staan meer interessante links

Canon Kinderwetje Van Houten

# data[].attributes.body
In samenhang met de doelen voor burgerschap is aandacht voor seksuele vorming een taak voor een school.

Om het gesprek hierover te starten en visie en werkwijze van de school te ontwikkelen hieronder enkele ideeën.

2024 Seksuele vorming

2024 Kerndoel 38 Seksuele vorming

Seksuele vorming en burgerschap

Zorg voor seksualiteit

# data[].attributes.attachment_link.title
Burgerschap op school: waarom is het belangrijk en wat heeft seksuele vorming hiermee te maken? - Zorg voor Seksualiteit

# data[].attributes.attachment_link.description
Na het lezen van dit blog weet je waarom het nodig is om aandacht te geven aan burgerschap in het onderwijs, wat er met burgerschap bedoeld wordt en hoe dat samenhangt met seksuele vorming. De oorspronkelijke wet, waarin scholen verplicht worden om 'iets' aan burgerschap te doen, dateert al uit 2006.

# data[].attributes.body
Over de geschiedenis van katholiek onderwijs in Nederland is meer te lezen in

Lucepedia (klik op de link)

Tilburg University geeft in volgende brochure een schets van geschiedenis en inzet van katholiek onderwijs

Katholiek onderwijs: uitgedaagd tot bezieling en verbondenheid (klik op de link)

iPabo (Amsterdam) geeft ook een mooi overzicht (klik op de link)

Ontwikkeling van katholiek onderwijs

# data[].attributes.attachment_link.title
Lucepedia - Digitale theologische encyclopedie

# data[].attributes.body
Burgerschapsthema's hebben een verbinding met de Canon van de Nederlandse geschiedenis.

Canon De Grondwet

Canon Kinderwetje Van Houten

Canon Aletta Jacobs

Canon Veelkleurig Nederland

Canon Molukkers in Marum

Canon De gastarbeiders

Canon Nieuwe Zwollenaren

Canon Naoorlogse migranten

Canon Migranten in Overijssel

Canon Migranten Vollenhove

Canon Migranten Staphorst

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Ontdek hier de Canon van Nederland in één minuut.

Sluiten

Actueel

Museum Rotterdam sluit aan bij het netwerk van de Canon van Nederland

Museum Rotterdam treedt op 10 mei 2024 toe tot het netwerk van de Canon van Nederland. In dit netwerk werken musea en erfgoedinstellingen samen om de...

Canondagen 25 en 26 mei: activiteiten door heel Nederland

Tijdens het weekend van 25 en 26 mei organiseren musea en andere instellingen die verbonden zijn aan de Canon van Nederland meer dan negentig...

Nederlands Stoommachinemuseum aangesloten bij Canonnetwerk

Het Nederlands Stoommachinemuseum in Medemblik is op zaterdag 17 februari 2024 toegetreden tot het netwerk van de Canon van Nederland. In dit netwerk...

# data[].attributes.attachment_link.description
Canonvannederland.nl is bedoeld voor alle geïnteresseerden in de Nederlandse cultuur en geschiedenis, en in het bijzonder voor leerlingen en docenten in bovenbouw basisonderwijs en onderbouw voortgezet onderwijs.

# data[].attributes.body
Zoek op bv 'godsdiensten' of een aspect van een godsdienst.

Kijk verder in deze padlet bij de links met 'Canon -'

Kijk ook bij de 'Regio-Canons' van onze provincies Friesland, Groningen, Drenthe, Overijssel, Gelderland en Flevoland.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Ontdek hier de Canon van Nederland in één minuut.

Sluiten

Actueel

Museum Rotterdam sluit aan bij het netwerk van de Canon van Nederland

Museum Rotterdam treedt op 10 mei 2024 toe tot het netwerk van de Canon van Nederland. In dit netwerk werken musea en erfgoedinstellingen samen om de...

Canondagen 25 en 26 mei: activiteiten door heel Nederland

Tijdens het weekend van 25 en 26 mei organiseren musea en andere instellingen die verbonden zijn aan de Canon van Nederland meer dan negentig...

Nederlands Stoommachinemuseum aangesloten bij Canonnetwerk

Het Nederlands Stoommachinemuseum in Medemblik is op zaterdag 17 februari 2024 toegetreden tot het netwerk van de Canon van Nederland. In dit netwerk...

# data[].attributes.attachment_link.description
Canonvannederland.nl is bedoeld voor alle geïnteresseerden in de Nederlandse cultuur en geschiedenis, en in het bijzonder voor leerlingen en docenten in bovenbouw basisonderwijs en onderbouw voortgezet onderwijs.

# data[].attributes.body
Canon Statenbijbel

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Ontdek hier de Canon van Nederland in één minuut.

Sluiten

Actueel

Museum Rotterdam sluit aan bij het netwerk van de Canon van Nederland

Museum Rotterdam treedt op 10 mei 2024 toe tot het netwerk van de Canon van Nederland. In dit netwerk werken musea en erfgoedinstellingen samen om de...

Canondagen 25 en 26 mei: activiteiten door heel Nederland

Tijdens het weekend van 25 en 26 mei organiseren musea en andere instellingen die verbonden zijn aan de Canon van Nederland meer dan negentig...

Nederlands Stoommachinemuseum aangesloten bij Canonnetwerk

Het Nederlands Stoommachinemuseum in Medemblik is op zaterdag 17 februari 2024 toegetreden tot het netwerk van de Canon van Nederland. In dit netwerk...

# data[].attributes.attachment_link.description
Canonvannederland.nl is bedoeld voor alle geïnteresseerden in de Nederlandse cultuur en geschiedenis, en in het bijzonder voor leerlingen en docenten in bovenbouw basisonderwijs en onderbouw voortgezet onderwijs.

# data[].attributes.body
Over de ontwikkeling van (katholiek) onderwijs, veelal regionaal

Canon - Ontwikkeling onderwijs

Canon - Onderwijs Westerwolde

Canon - Schoolstrijd

Canon - Ootmarsumse schoolstrijd

Canon - Start bijzonder onderwijs

Canon - Op de hoogte van Thij - Steenwijkerwold

Canon - Scholen - Meppel

Canon - Nonnen in Turfgat - Slagh.

Canon - Lierderholthuis

Canon - Zusters v. Liefde - Raalte

Canon - Meistershuus Heino

Canon - Het klooster - Dalfsen

Canon - Combischool Staphorst

Canon - Fraterhuis - Harderwijk

Canon - Onderwijs Putten

# data[].attributes.attachment_link.description
De Canon van Nederland is in de eerste plaats bedoeld voor het onderwijs. Hier vind je alles wat je daarvoor nodig hebt.

# data[].attributes.body
Pesten is een heel ander voorbeeld van 'Kinderen in de knel': een kind wordt kwaad gedaan, door andere kinderen veelal.

Scholen hebben een taak daarin, om bv. een pestprotocol te maken of preventief te werken via een methode sociaal-emotionele ontwikkeling.

Rijksoverheid Pesten op school

Om het gesprek daarover te voeren is indertijd deze werkwijze gebruikt en zijn de volgende materialen ontwikkeld.

2016 Pesten op school

2017 Pesten en sociale media

2017 Kinderboeken over pesten

Andere materialen en links over pesten

School en veiligheid over pesten

Aandacht voor pesten

Week tegen pesten

Stop pesten nu

Meth KiVa en pesten

Meth Kwink en pesten

Meth Leefstijl en pesten

Meth Vreedzame School: pesten

Jenaplan Jenaplan over pesten

SchoolTV Wat is pesten?

SchoolTV Wat weet jij over pesten?

SchoolTV Als je wordt gepest

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Het recept voor een positieve groepssfeer

Het recept voor een positieve groepssfeer... is er niet. Tips hoe pesten tegen te gaan en wanneer je welke interventies kunt gebruiken voor een positieve groepssfeer, zijn er meer dan genoeg. Als die altijd en in alle situaties zouden werken, zouden we vandaag niet meer over pesten hoeven te praten. Maar helaas is dat niet zo.

# data[].attributes.attachment_link.title
Week Tegen Pesten - 23 t/m 27 september 2024

# data[].attributes.attachment_link.description
De Week Tegen Pesten 2024 is van 23 t/m 27 september. Een nationale campagne gericht op het onderwijs, waar we samen pesten geen kans geven.

# data[].attributes.body
NKSR - Onrecht, draagkracht en bevrijding

Inspiratie en gespreksvragen hoe op school stil te staan bij pesten, ziekte of lijden van mensen.

(zie kolom 'Katholiek onderwijs - Bijzonder onderwijs')

# data[].attributes.body
'Geloven thuis' geeft enkele passende gedichtjes en gebedjes bij verdriet

'In de knoop'

# data[].attributes.body
Deze site geeft je lesimpulsen op allerlei terreinen van het vak godsdienst/levensbeschouwing.

De site wordt ook wel Thomas-site genoemd en wordt beheerd door de KU in Leuven.

# data[].attributes.body
In deze lesbrief over 'Tradities' (bij gelegenheid van het Jaar van de tradities 2009) vind je leuke werkvormen om hier met kinderen mee bezig te gaan.

zie ook:

Leraar24 Culturele tradities verbinden

# data[].attributes.attachment_link.description
Erfgoedwijzer met de klas biedt de leerkracht lesmateriaal voor het basisonderwijs (po).