# data[].attributes.headline
"Kocha mnie!... O, jakiejże przez to sam dla siebie nabrałem wartości... o jakże sam siebie ubóstwiam, od chwili, kiedy ona mnie kocha?"

# data[].attributes.subject
"Kocha mnie!... O, jakiejże przez to sam dla siebie nabrałem wartości... o jakże sam siebie ubóstwiam, od chwili, kiedy ona mnie kocha?"

# data[].attributes.body
Uczucie do Lotty sprawiło, że Werter pogrążył się w szczęściu, dzięki któremu podniosła mu się samoocena, zachwyca się sobą z powodu tego uczucia.

# data[].attributes.headline
"Samotność jest dla serca mego rozkosznym balsamem w tej rajskiej okolicy, a młoda pora roku ogrzewa w całej pełni moje odrętwiałe serce."

# data[].attributes.subject
"Samotność jest dla serca mego rozkosznym balsamem w tej rajskiej okolicy, a młoda pora roku ogrzewa w całej pełni moje odrętwiałe serce."

# data[].attributes.body
Ola K

# data[].attributes.headline
"Samotność jest dla serca mego rozkosznym balsamem w tej rajskiej okolicy, a młoda pora roku ogrzewa w całej pełni moje odrętwiałe serce."

# data[].attributes.subject
"Samotność jest dla serca mego rozkosznym balsamem w tej rajskiej okolicy, a młoda pora roku ogrzewa w całej pełni moje odrętwiałe serce."

# data[].attributes.body
"Wilhelmie, czym jest dla naszego serca świat bez miłości! Czym jest latarnia magiczna bez światła!"

Werter pyta, czym byłby świat bez miłości, nadziei i marzeń, jeśli będziemy mieli w życiu miłość to będziemy widzieli wszystko, co najlepsze i będziemy weseli.

# data[].attributes.headline
"Jest to pewnikiem, że tylko miłość czyni człowieka potrzebnym na świecie. Czuję, że Lotta nie chciałaby mnie utracić, a ǳieci nie mają innej myśli ponad tę, że będę przychoǳił coǳiennie"

# data[].attributes.subject
"Jest to pewnikiem, że tylko miłość czyni człowieka potrzebnym na świecie. Czuję, że Lotta nie chciałaby mnie utracić, a ǳieci nie mają innej myśli ponad tę, że będę przychoǳił coǳiennie"

# data[].attributes.body
Werter uważa, że bycie kochanym jest wyznacznikiem wartości człowieka, ponieważ człowiek staje się ważny dla ludzi, którzy go kochają

# data[].attributes.headline
Werter o naturze: ona jedna jest nieskończenie bogata i ona jedna tworzy wielkiego artystę.MN

# data[].attributes.subject
Werter o naturze: ona jedna jest nieskończenie bogata i ona jedna tworzy wielkiego artystę.MN

# data[].attributes.headline
"Jeszcze się nie skończył taniec, gdy wzmogły się błyskawice, od dawna rozdzierające firmament, a przeze mnie tłumaczone jako przebłyski zorzy północnej, a grzmoty rozgłośne przygłuszały muzykę"

# data[].attributes.subject
"Jeszcze się nie skończył taniec, gdy wzmogły się błyskawice, od dawna rozdzierające firmament, a przeze mnie tłumaczone jako przebłyski zorzy północnej, a grzmoty rozgłośne przygłuszały muzykę"

# data[].attributes.headline
"To utwierdziło mnie w przekonaniu, by na przyszłość trzymać się tylko natury. "

# data[].attributes.subject
"To utwierdziło mnie w przekonaniu, by na przyszłość trzymać się tylko natury. "

# data[].attributes.body
"Podoba! Słowa tego nienawidzę śmiertelnie! Co to musi być za nędznik, któremu się Lota podoba! Któremu nie przepełnia wszystkich zmysłów, wszystkich uczuć!"

Werter przez to wyraża jak bardzo kocha Lottę i nie rozumie jak można się tylko w niej zauroczyć.

# data[].attributes.headline
"Samotność jest dla serca mego rozkosznym balsamem w tej rajskiej okolicy, a młoda pora roku ogrzewa w całej pełni moje odrętwiałe serce."

# data[].attributes.subject
"Samotność jest dla serca mego rozkosznym balsamem w tej rajskiej okolicy, a młoda pora roku ogrzewa w całej pełni moje odrętwiałe serce."

# data[].attributes.body
"Co mnie najbardziej drażni, to fatalne stosunki mieszczańskie. Wprawdzie wiem równie dobrze jak inni, jak potrzebna jest różnica stanów, ile korzyści mnie samemu ona przynosi; jednak niech mi nie staje ona w drodze właśnie tam, gdzie mogę jeszcze zażyć trochę radości, złowić jeden choćby promień szczęścia na tej ziemi! Wszyscy ludzie łudzą się w swych nadziejach, zawodzą w oczekiwaniach."

# data[].attributes.body
"byłoby mniej cierpień wśród ludzi, gdyby oni - Bóg wie, dlaczego tak są stworzeni - z mniejszą skrzętnością wyobraźni zajmowali się wywoływaniem wspomnień przeszłego zła, a raczej znosili obojętną teraźniejszość." - Werter  uważa, że ludzie za często narzekają

# data[].attributes.headline
człowiek, powodujący się jej [natury] zasadami, nie wytworzy nigdy czegoś wstrętnego i złego

# data[].attributes.subject
człowiek, powodujący się jej [natury] zasadami, nie wytworzy nigdy czegoś wstrętnego i złego

# data[].attributes.headline
„Nic nie przepełnia mnie tak cichym, przedziwnym uczuciem, jak patriarchalne szczegóły życia, które, dzięki Bogu, mogę wpleść w tryb mojego życia, unikając jakiejkolwiek maniery” Werter tak komentuję teksty Homera, którę dają mu pewne ukojenie. 

# data[].attributes.subject
„Nic nie przepełnia mnie tak cichym, przedziwnym uczuciem, jak patriarchalne szczegóły życia, które, dzięki Bogu, mogę wpleść w tryb mojego życia, unikając jakiejkolwiek maniery” Werter tak komentuję teksty Homera, którę dają mu pewne ukojenie. 

# data[].attributes.headline
„Rozdziera mi serce trawiąca moc ukryta we wszechświecie natury, moc, która nic nie stworzyła, co by nie niweczyło samego siebie lub sąsiada"

# data[].attributes.subject
„Rozdziera mi serce trawiąca moc ukryta we wszechświecie natury, moc, która nic nie stworzyła, co by nie niweczyło samego siebie lub sąsiada"

# data[].attributes.body
Werter opisuje naturę, jako moc, która nie stworzyła niczego, co niszczy siebie samą, lub "sąsiada".
Igor

# data[].attributes.headline
"Jestem samotny i cieszę się z mego życia w tej okolicy stworzonej dla dusz takich jak moja. O ile tylko nie przyjdzie mi na myśl, że jeszcze tyle innych sił we mnie spoczywa, które pleśnieją bez użytku i które muszę starannie ukrywać. Ach, to tak uciska serce! A jednak być niezrozumianym to los takich jak my!"

# data[].attributes.subject
"Jestem samotny i cieszę się z mego życia w tej okolicy stworzonej dla dusz takich jak moja. O ile tylko nie przyjdzie mi na myśl, że jeszcze tyle innych sił we mnie spoczywa, które pleśnieją bez użytku i które muszę starannie ukrywać. Ach, to tak uciska serce! A jednak być niezrozumianym to los takich jak my!"

# data[].attributes.body
Werter jest samotny, nie jest on rozumiany przez swoje otoczenie, "uciska" to jego serce, jednak może mu to też sprawiać przyjemność

# data[].attributes.headline
Werter porównuje  wiosne w swoim sercu do wiosny w przyrodzie MN

# data[].attributes.subject
Werter porównuje  wiosne w swoim sercu do wiosny w przyrodzie MN

# data[].attributes.headline
czytanie Homera oddziaływuje na Wertera kojąco

# data[].attributes.subject
czytanie Homera oddziaływuje na Wertera kojąco

# data[].attributes.body
„[...]: potrzeba mi kołysanki, a tę w pełni znalazłem w Homerze. Jakże często utulam nim do snu swą buntowniczą krew [...]”

# data[].attributes.body
„[…] najszczęśliwsi są ci, którzy, podobnie dzieciom, żyją z dnia na dzień, włóczą za sobą lalkę, rozbierają i ubierają ją i z wielkim szacunkiem, skradają się do szuflady, w której mama zamknęła łakocie, a gdy wreszcie dostaną, czego pragną, zjadają to pełnymi usty i wołają: Jeszcze! To są szczęśliwe istoty!"

# data[].attributes.headline
„O, Wilhelmie, samotne mieszkanie w celi, włosiennica i pas kolczasty byłyby rozkoszą, której łaknie ma dusza. […] Nie widzę cierpieniu temu kresu prócz grobu”.

# data[].attributes.subject
„O, Wilhelmie, samotne mieszkanie w celi, włosiennica i pas kolczasty byłyby rozkoszą, której łaknie ma dusza. […] Nie widzę cierpieniu temu kresu prócz grobu”.

# data[].attributes.body
Ula G.

# data[].attributes.headline
"Nie możesz niczym barǳiej przysłużyć się swym przyjaciołom, jak tym, że nie popsujesz im ich radości, owszem, powiększysz ją, biorąc w niej uǳiał."

# data[].attributes.subject
"Nie możesz niczym barǳiej przysłużyć się swym przyjaciołom, jak tym, że nie popsujesz im ich radości, owszem, powiększysz ją, biorąc w niej uǳiał."

# data[].attributes.body
Warto wspierać swoich przyjaciół, być przy nich.

# data[].attributes.body
„Gorące umiłowanie żywej przyrody, wypełniające po brzegi serce moje, przenikające mnie taką rozkoszą, że świat otaczający wydawał się rajem”

# data[].attributes.headline
"Daremnie wyciągam ku niej ramiona rankiem, kiedy budzę się z gnębiących, przykrych marzeń, daremnie nocą szukam jej w łóżku swoim."

# data[].attributes.subject
"Daremnie wyciągam ku niej ramiona rankiem, kiedy budzę się z gnębiących, przykrych marzeń, daremnie nocą szukam jej w łóżku swoim."

# data[].attributes.body
Ola K

# data[].attributes.headline
„Zabrakło drożdży, które poruszały me życie; znikł czar, który podtrzymywał mnie podczas głębokich nocy i rano budził mnie ze snu”. Werter opisuje swoje poczucie samotności oraz braku celu w życiu.

# data[].attributes.subject
„Zabrakło drożdży, które poruszały me życie; znikł czar, który podtrzymywał mnie podczas głębokich nocy i rano budził mnie ze snu”. Werter opisuje swoje poczucie samotności oraz braku celu w życiu.

# data[].attributes.body
Ula G.

# data[].attributes.body
"Ludzie - powiedział- mają upodobanie w utrudnianiu sobie samym i innym wszystkiego"

# data[].attributes.body
"Natura ludzka ma swe granice, może znosić radość, cierpienia, ból aż do pewnego stopnia i ginie, gdy tylko ten stopień przekroczy. Nie chodzi tu więc o to, czy ktoś jest słaby, czy silny, tylko - czy może przetrwać miarę swego cierpienia, moralnego czy fizycznego, i uważam za rzecz równie dziwną mówić, że tchórzem jest człowiek, który sobie odbiera życie, jak byłoby niewłaściwe nazwać tchórzem tego, który umiera na złośliwą febrę."

# data[].attributes.headline
"Osjan wyparł z mego serca Homera. Co za świat, w który prowadzi mnie ten wspaniały poeta!"

# data[].attributes.subject
"Osjan wyparł z mego serca Homera. Co za świat, w który prowadzi mnie ten wspaniały poeta!"

# data[].attributes.body
Przez życie prowadzi go poeta, a nie drugi człowiek

# data[].attributes.headline
,,Osjan wyrugował z mego serca Homera. Jakiż niewysłowiony jest ten świat, w który wprowadza nas niezrównany poeta".

# data[].attributes.subject
,,Osjan wyrugował z mego serca Homera. Jakiż niewysłowiony jest ten świat, w który wprowadza nas niezrównany poeta".

# data[].attributes.body
„ Drzewa, żywopłoty, To jakby ogromne kwitnienia kiście, tak, że zbiera się ochota zmienić w chrząszczyka i nurzać się w tej wonnej toni i żywic wyłącznie zapachem”

# data[].attributes.body
"Naiwni to ludzie, nie zdają sobie bowiem sprawy, że w istocie rzeczy pierwsze miejsce nie ma żadnego znaczenia, gdyż ten, kto je zajmuje, rzadko odgrywa główną rolę"

# data[].attributes.headline
"'Jakże trudno na tym świecie człowiekowi zrozumieć drugiego człowieka"

# data[].attributes.subject
"'Jakże trudno na tym świecie człowiekowi zrozumieć drugiego człowieka"

# data[].attributes.headline
„Cierpię wiele, bo straciłem to, co było życia mego jedyną rozkoszą, świętą, ożywczą siłą, którą zawsze tworzyłem wkoło siebie. Znikła!”

# data[].attributes.subject
„Cierpię wiele, bo straciłem to, co było życia mego jedyną rozkoszą, świętą, ożywczą siłą, którą zawsze tworzyłem wkoło siebie. Znikła!”

# data[].attributes.body
Werter po utracie dliskiej mu osoby czuje, że stracił wszystko, jest samotny i pusty.

# data[].attributes.headline
"Przedziwna pogoda ogarnęła mą duszę, podobna tym słodkim rankom wiosennym, których używam całym sercem. Jestem samotny i cieszę się z mego życia w tej okolicy stworzonej dla dusz takich jak moja."

# data[].attributes.subject
"Przedziwna pogoda ogarnęła mą duszę, podobna tym słodkim rankom wiosennym, których używam całym sercem. Jestem samotny i cieszę się z mego życia w tej okolicy stworzonej dla dusz takich jak moja."

# data[].attributes.body
[...], położyła rękę na mojej i rzekła: - „Klopstock”- przypomniałem sobie natychmiast wspaniałą odę, która utkwiła jej w myśli, i utonąłem w strumieniu wrażeń wywołanych tym hałasem”

# data[].attributes.body
"Wiem, że nie jesteśmy równi i równymi być nie możemy, ale wedle mego zapatrywania, ten, który odsuwa się od tak zwanego motłochu, by zachować swe dostojeństwo, jest równie godny nagany jak tchórz, unikający przeciwnika z obawy porażki. " - wyśmiewa ludzi z wyższych sfer, którzy traktują ludzi z niższych sfer za gorszych od siebie

# data[].attributes.headline
"Porobiłem rozmaite znajomości, towarzystwa jednak nie znalazłem do tej pory."

# data[].attributes.subject
"Porobiłem rozmaite znajomości, towarzystwa jednak nie znalazłem do tej pory."

# data[].attributes.body
Trudność w "znalezieniu sobie miejsca" i towarzystwa

# data[].attributes.headline
wraz z upływem czasu Werter przestaje odnajdywać ukojenie w naturze, mniej się nią zachwyca

# data[].attributes.subject
wraz z upływem czasu Werter przestaje odnajdywać ukojenie w naturze, mniej się nią zachwyca

# data[].attributes.headline
"Kiedy wonczas, na poły jeszcze rozespaniem ogarnięty, szukam jej omackiem i wracam do jawy, z oczu tryskają mi łzy, w sercu czuje bolesny ucisk i płaczę, i żalę się beznadziejnej przyszłości mojej."

# data[].attributes.subject
"Kiedy wonczas, na poły jeszcze rozespaniem ogarnięty, szukam jej omackiem i wracam do jawy, z oczu tryskają mi łzy, w sercu czuje bolesny ucisk i płaczę, i żalę się beznadziejnej przyszłości mojej."

# data[].attributes.body
Ola K

# data[].attributes.body
"Rodzaj ludzki, to rzecz nad wyraz jednostajna! Większość spędza na pracy przeważną część życia, by żyć, a owa znikoma cząstka wolności, jaka im pozostaje, napawa ich taką obawą, iż czynią, co mogą, by jej się wyzbyć co prędzej. O, jakimże jest przeznaczenie ludzi?" - uważa, że ludzie przepracowują się, by spróbować nadać życiu sens i boją się stracić to zajęcie, gdyż nie wiedzieliby wtedy co zrobić dalej

# data[].attributes.body
"Wszyscy przemądrzali pedagogowie i ochmistrzowie godzą się na to, że dzieci nie wiedzą czego chcą, natomiast nikt uwierzyć nie chce, mimo naocznej oczywistości tego faktu, że także dorośli wałęsają się po tej ziemi podobni dzieciom, równie jak one nie wiedząc wcale, skąd się wzięli i dokąd zmierzają i że tak samo nie kierują swych czynów ku prawdziwym celom i tak samo podlegają rządom łakoci i łozowej rózgi"- według Wertera, ludzie tylko udają, że są stabilni, że wiedzą co chcą i że nie ulegają pokusom. Robią tak ponieważ przyjęło się, że jest to dojrzała postawa, a te wady są utożsamiane z dziećmi i infantylnością.

# data[].attributes.body
"[...] ludzie pewnej klasy będą się zawsze trzymać w zimnym oddaleniu od prostego ludu, jakby sądzili, że stracą skutkiem zbliżenia"

# data[].attributes.headline
"Daremnie wyciągam ku niej ramiona rankiem, kiedy budzę się z gnębiących, przykrych marzeń, daremnie nocą szukam jej w łóżku swoim"

# data[].attributes.subject
"Daremnie wyciągam ku niej ramiona rankiem, kiedy budzę się z gnębiących, przykrych marzeń, daremnie nocą szukam jej w łóżku swoim"

# data[].attributes.body
Werter miał marzenia na temat ukochanej, o zabarwieniu zapewne erotycznym, mówi później o całowaniu jej.

# data[].attributes.body
"Jakże trudno na tym świecie człowiekowi zrozumieć drugiego człowieka."

# data[].attributes.headline
Werter pod koniec swojego życia w listach nawiązuje do Ewangelii oraz wielu tekstów religijnych.

# data[].attributes.subject
Werter pod koniec swojego życia w listach nawiązuje do Ewangelii oraz wielu tekstów religijnych.

# data[].attributes.body
"Tam, gdzie inni, mając odrobinę zaledwo siły i zdolności, puszą się niby pawie i zażywają błogiego samozachwytu, tam ja powątpiewam w mój talent i umiejętność."

# data[].attributes.body
"Niestety, ludzie wierzą w Boga, a nie słuchają jego słów..."

# data[].attributes.body
"Można oszaleć, Wilhelmie, uświadomiwszy sobie, że są ludzie pozbawieni zupełnie poczucia tych niewielu rzeczy na ziemi, które mają jeszcze jakąś wartość."

# data[].attributes.body
Swoje przeżycia porównuje do przeżyć, czynności, które wykonywali bohaterowie w tekstach Homera

# data[].attributes.body
„Przeżywam dni tak szczęśliwe, jakie Bóg chowa dla swych świętych; niech się ze mną stanie, co chce, nie będzie mi wolno powiedzieć, że nie zaznałem radości, najczęstszych radości życia.„

# data[].attributes.headline
"Mój Boże, czyż była choć jedna siła mojej duszy nie wyzyskana? Czyż nie mogłem przed nią rozwinąć całego przedziwnego uczucia, którym serce me obejmuje naturę?"

# data[].attributes.subject
"Mój Boże, czyż była choć jedna siła mojej duszy nie wyzyskana? Czyż nie mogłem przed nią rozwinąć całego przedziwnego uczucia, którym serce me obejmuje naturę?"

# data[].attributes.body
Werter, mówi że kocha naturę prawdziwym uczuciem.
Igor

# data[].attributes.body
"Czyż możesz mi pan wymienić bodaj jednego człowieka, który by miał na tyle męstwa, by ukryć własny zły humor i cierpiąc sam, nie niweczył pogody innych? Jest to raczej wewnętrzne odczucie własnej niegodności, niechęć do siebie samego i obrzydzenie, zawsze połączone z zazdrością i podbechtane pychą! Widzimy wokół ludzi szczęśliwych, którym nie my daliśmy owo szczęście i to nas gnębi niezmiernie!" - ukrywamy swoje własne nieszczęścia, ponadto chcemy być źródłem radości dla innych, gdyż wtedy czujemy się potrzebni

# data[].attributes.body
„zdaje mi się, jakbym patrzył we własne serce” to właśnie ten fragment utworu Osjana czyta wspólnie z Lottą podczas ich ostatniego spotkania.

# data[].attributes.headline
"Trzeba być cierpliwym, a wszystko się zmieni na lepsze. Masz słuszność, przyznaję ci, mój drogi. Czuję się nierównie lepiej, odkąd żyję pośród tłumu i patrzę na to, co luǳie robią i jak sobie raǳą."

# data[].attributes.subject
"Trzeba być cierpliwym, a wszystko się zmieni na lepsze. Masz słuszność, przyznaję ci, mój drogi. Czuję się nierównie lepiej, odkąd żyję pośród tłumu i patrzę na to, co luǳie robią i jak sobie raǳą."

# data[].attributes.headline
"Nieraz postanawiałem już nie widywać jej tak często. Ale jakże trudno dotrzymać? Codziennie ulegam pokusie i codziennie przyrzekam święcie, że jutro się nie pokażę. Kiedy zaś nadejdzie owo jutro, jawi się nagle nieodzowna konieczność i nim się spostrzegę, jestem znów u niej. Zdarza się, że ona powiada wieczorem: — Wszakże się zobaczymy jutro! — I jakże mogę nie iść?"

# data[].attributes.subject
"Nieraz postanawiałem już nie widywać jej tak często. Ale jakże trudno dotrzymać? Codziennie ulegam pokusie i codziennie przyrzekam święcie, że jutro się nie pokażę. Kiedy zaś nadejdzie owo jutro, jawi się nagle nieodzowna konieczność i nim się spostrzegę, jestem znów u niej. Zdarza się, że ona powiada wieczorem: — Wszakże się zobaczymy jutro! — I jakże mogę nie iść?"

# data[].attributes.headline
"Zobaczę ją! — Na cały ǳień nie mam pragnień innych. Wszystko, wszystko skupia się w tej naǳiei"

# data[].attributes.subject
"Zobaczę ją! — Na cały ǳień nie mam pragnień innych. Wszystko, wszystko skupia się w tej naǳiei"

# data[].attributes.body
Werter jest bardzo podekscytowany spotkaniem z Lottą. Nie może się doczekać, aż zobaczy ukochaną, jest szczęśliwy

# data[].attributes.body
"Czymże jesteś dla nich? Na ogól przyjaciele lubią cię i cenią, raduje ich czasem twoja obecność i serce twe łudzi się, że bez ciebie obejść by się nie mogli. Gdybyś jednak oddalił się, gdybyś ich opuścił, czyżby odczuli brak i czyżby go czuli długo? Czy strata ta zaważyłaby na ich losie? Tak znikomym jest człowiek, że nawet tu, gdzie posiada zupełną pewność swego istnienia, nawet tu, gdzie obecność jego oddziałuje niezaprzeczalnie na drugich, nawet w pamięci, w duszy swych bliskich, nawet tutaj, trwać może jeno bardzo, bardzo krótko i bardzo, bardzo rychło musi się zamglić i rozpaść w nicość."

# data[].attributes.headline
Jakże trudno na tym świecie człowiekowi zrozumieć drugiego człowieka

# data[].attributes.subject
Jakże trudno na tym świecie człowiekowi zrozumieć drugiego człowieka

# data[].attributes.headline
"Tak, jestem tylko wędrowcem, pielgrzymem na ziemi. A wy – czyż jesteście czymś więcej?"

# data[].attributes.subject
"Tak, jestem tylko wędrowcem, pielgrzymem na ziemi. A wy – czyż jesteście czymś więcej?"

# data[].attributes.body
"O, jakimże dzieckiem jest człowiek? Jakże łaknie jednego bodaj spojrzenia! Jakież z nas dzieci!"

# data[].attributes.headline
" Leży już w naturze luǳkiej, że porównywamy wszystko ze sobą, siebie z wszystkim, przeto poczucie szczęścia i niedoli zawisło od tych rzeczy, z którymi się zestawiamy, a samotność jest wobec tego największym niebezpieczeństwem."

# data[].attributes.subject
" Leży już w naturze luǳkiej, że porównywamy wszystko ze sobą, siebie z wszystkim, przeto poczucie szczęścia i niedoli zawisło od tych rzeczy, z którymi się zestawiamy, a samotność jest wobec tego największym niebezpieczeństwem."

# data[].attributes.body
Mnie kocha! Jakże wartościowy staję się sam dla siebie. Jak – tobie chyba śmiem to powiedzieć, rozumiesz to – jak sam siebie uwielbiam, odkąd ona mnie kocha!

Welter czułby się lepiej sam ze sobą gdyby był  kochany

# data[].attributes.body
"Czasami nie rozumiem wprost, jak może i śmie kochać ją inny, gdy to ja przecież kocham ją tak wyłącznie, szczerze i bezwzględnie, że nic innego nie znam, nie wiem i nie mam poza nią jedyną."

Werter nie rozumie, jak ktoś może kochać Lottę bardziej niż on, bo kocha ją najbardziej i Lotta jest dla niego "jedyną" kobietą w życiu.

# data[].attributes.body
Werter porównuje się do bohaterów z Homera (lara)

# data[].attributes.body
"- Dziwne to - zawołałem - że wy, ludzie, rozważając coś, zaraz macie na pogotowiu słowa: to jest głupie... to mądre... to dobre... a to złe! Cóż to wszystko razem znaczy? Czyż zbadaliście wewnętrzne pobudki czynu? Czyż z całą pewnością wyjaśnić możecie przyczyny, dla których coś się stało, i udowodnić, że się stać musiało? Gdybyście to uczynili, nie bylibyście tak pochopni w ferowaniu wyroków."

# data[].attributes.body
"O, czemuż tak się dziać musi, że to, co stanowi szczęście człowieka, przemienia się w krynicę jego niedoli?"

# data[].attributes.headline
"Nie ma chyba większej, istotniejszej radości, jak gdy otwiera się przed nami prawǳiwie wielka dusza."

# data[].attributes.subject
"Nie ma chyba większej, istotniejszej radości, jak gdy otwiera się przed nami prawǳiwie wielka dusza."

# data[].attributes.headline
przyrodę ogarnia jesień i jesiennie robi się we mnie i wokół mnie.

# data[].attributes.subject
przyrodę ogarnia jesień i jesiennie robi się we mnie i wokół mnie.

# data[].attributes.body
Werter porównuje stan natury do stanu własnego ducha

# data[].attributes.body
"Ludzie utrudniają życie sobie i innym."

# data[].attributes.body
Mężczyźnie wydaje się,że cały świat sprzysiągł się przeciwko niemu. (Lara)

# data[].attributes.body
Werter zawsze pragnął mieć wydanie kieszonkowe Homera (chciał mieć je zawsze przy sobie), dlatego bardzo się ucieszył, gdy otrzymał je w prezencie od Lotty na swoje urodziny.

# data[].attributes.headline
"Przekonywam się, mój drogi, z dniem każdym dowodniej, że nie należy sąǳić innych podług siebie, ale ponieważ mam tak dużo do czynienia z sobą samym i własnym, nieokiełzanym sercem, przeto najchętniej pozwalam każdemu kroczyć własną ścieżką, byleby mi inni nie przeszkaǳali czynić, co mi się podoba."

# data[].attributes.subject
"Przekonywam się, mój drogi, z dniem każdym dowodniej, że nie należy sąǳić innych podług siebie, ale ponieważ mam tak dużo do czynienia z sobą samym i własnym, nieokiełzanym sercem, przeto najchętniej pozwalam każdemu kroczyć własną ścieżką, byleby mi inni nie przeszkaǳali czynić, co mi się podoba."

# data[].attributes.headline
Więc takim jest los człowieka, że czuje się szczęśliwym, póki nie dojdzie do rozumu, a potem musi go stracić, by na nowo pozyskać szczęście. Biedaku, jakże zazdroszczę ci twego obłędu i nieświadomości, w której żyjesz.

# data[].attributes.subject
Więc takim jest los człowieka, że czuje się szczęśliwym, póki nie dojdzie do rozumu, a potem musi go stracić, by na nowo pozyskać szczęście. Biedaku, jakże zazdroszczę ci twego obłędu i nieświadomości, w której żyjesz.

# data[].attributes.body
Dobór literatury jest odzwierciedleniem jego nastroju. Werter podczas dobrego humoru czyta dzieła Homera,które wprowadzaja go w świat mitów, lecz gdy nastrój bohatera spada ,sięga po pieśni Osjana,które są pełne grozy.(lara)

# data[].attributes.body
Werter porusza tematy nierówności pomiędzy stanami społecznymi - dotykają go bolesne upokorzenia ze strony wyższych sfer (on sam wywodzi się z mieszczaństwa). Agata

# data[].attributes.body
"(...) śmieje się sam z własnego serca, ale mu ulegam."

Werter sam widzi, co się z nim dzieje, lecz nie walczy ze swoimi uczuciami.

# data[].attributes.body
„Jej obecność, jej los, jej współczucie z moim losem wyciskają jeszcze ostatnie łzy z mego przepalonego mózgu.„

# data[].attributes.body
„najbardziej drażnią mnie fatalne zapatrywania na mieszczaństwo i różnice stanowe”. Agata

# data[].attributes.headline
„wiem, że nie jesteśmy równi, i równymi być nie możemy”

# data[].attributes.subject
„wiem, że nie jesteśmy równi, i równymi być nie możemy”

# data[].attributes.body
Agata

# data[].attributes.body
"Leży już w naturze ludzkiej, że porównywamy wszystko ze sobą, a siebie z wszystkim, przeto poczucie szczęścia i niedoli zawisło od tych rzeczy, z którymi się zestawiamy, a samotność jest wobec tego największym niebezpieczeństwem. Nasza wyobraźnia posiada skłonność do wzlatywania wysoko, a czerpiąc pokarm z fantastycznych miraży poezji, stwarza mnóstwo istot fikcyjnych, w porównaniu z którymi jesteśmy nieskończenie mali, wszystko poza nami wydaje nam się wznioślejsze, a każdy doskonalszym od nas. I to dzieje się zupełnie naturalnie. Odczuwamy bardzo często swe braki, a to, czego nam brak, posiada często, jak nam się wydaje, ktoś drugi. Przyznając mu tę wyższość, wyposażamy go także i naszymi, własnymi zaletami, odczuwając w tym nawet pewne idealne zadowolenie. W ten sposób powstaje ów szczytny ideał, będący naszym własnym wytworem. Pracując natomiast mozolnie i używając jeno własnych niewielkich sił, spostrzegamy częstokroć, że przy całej powolności i ucieraniu się z przeszkodami, doprowadzamy do czegoś więcej, niż inni, płynący pełnymi żaglami i dzierżący silnie ster, a wówczas, widząc, że dorównaliśmy innym, lub, żeśmy ich nawet wyprzedzili, osiągamy poczucie własnej wartości. "- Werter mówi o tym, że porównujemy się do innych i to od ego uzależniamy to jak się czujemy. Zauważamy często cechy, które chcemy mieć u innych, przez co tworzymy swój własny wyimaginowany ideał. Uważa, że to "mozolna praca" sprawi, że ludzi spełniają swoje ambicje w stosunku do swojego ideału i tak podwyższają swoje poczucie wartości

# data[].attributes.body
"Nic mnie bardziej nie martwi, jak widok ludzi dręczących się wzajem, nie mogę zwłaszcza znieść, gdy ludzie młodzi w rozkwicie samym życia będący, najwrażliwsi na wszelkie radości, psują sobie te kilka dni wesela, jakie mają przed sobą, grymasami, a dopiero, gdy minie to, czego nie sposób powetować, przekonują się, że byli marnotrawcami."

# data[].attributes.body
"Nie znam już innej modlitwy jak do niej."

Lotta w oczach Wertera jest "święta".

# data[].attributes.headline
okryjże się żałobą, przyrodo, syn twój, przyjaciel, kochanek wstępuje w grób

# data[].attributes.subject
okryjże się żałobą, przyrodo, syn twój, przyjaciel, kochanek wstępuje w grób

# data[].attributes.body
Werter uznawał naturę za na tyle ważny element jego życia, by żegnać się z nim przed śmiercią

# data[].attributes.headline
Werter stara się znaleźć dzieła, z którymi może się utożsamiać

# data[].attributes.subject
Werter stara się znaleźć dzieła, z którymi może się utożsamiać

# data[].attributes.body
"Ponieważ jednak rzadko mi się zdarza zdobyć książkę, tedy musi ona odpowiadać w zupełności moim upodobaniom. Najmilszym jest mi autor, w którym odnajduję własny świat, który kreśli stosunki podobne tym, pośród jakich żyję, którego opowieść budzi we mnie takie samo serdeczne zainteresowanie, jakie mi daje własne codzienne życie, nie będące, co prawda, rajem, które jest jednak dla mnie w gruncie rzeczy źródłem niewysłowionej szczęśliwości."

# data[].attributes.body
"Nieporozumienia i opieszałość wywołują wśród ludzi więcej może jeszcze zamętu, niż złośliwość i podstęp."

# data[].attributes.body
Mam tak wiele, a uczucie do niej pochłania wszystko; mam tak wiele, a bez niej wszystko staje się niczym.

nie widzi świata poza ukochaną

# data[].attributes.headline
"[...] Wówczas, drogi Wilhelmie, nie wiem do prawdy, czy żyję na świecie!"

# data[].attributes.subject
"[...] Wówczas, drogi Wilhelmie, nie wiem do prawdy, czy żyję na świecie!"

# data[].attributes.body
W obecności Lotty wszystko wydaje się Werterowi nierealne

# data[].attributes.body
„Boję się, że tylko niemożność posiadania mnie czyni mnie w twoich oczach pożądaną.„

# data[].attributes.headline
Podobno półbogiem jest człowiek? I cóż stąd, gdy sił mu nie staje w chwili, kiedy potrzebuje ich najbardziej. Cóż mu stąd, jeśli zarówno wśród wzlotu najwyższej radości, jak i wśród pognębienia najsroższego bólu, musi powracać do onej człowieczej normy, do poziomu onej jałowej, tępej i zimnej świadomości i nie może, chociaż pragnie i tęskni, zatonąć w toniach nieskończoności!

# data[].attributes.subject
Podobno półbogiem jest człowiek? I cóż stąd, gdy sił mu nie staje w chwili, kiedy potrzebuje ich najbardziej. Cóż mu stąd, jeśli zarówno wśród wzlotu najwyższej radości, jak i wśród pognębienia najsroższego bólu, musi powracać do onej człowieczej normy, do poziomu onej jałowej, tępej i zimnej świadomości i nie może, chociaż pragnie i tęskni, zatonąć w toniach nieskończoności!

# data[].attributes.body
Werter bardzo często nawiązuje do różnych utworów literackich. Często je cytuje lub odwołuje się do sytuacji, które tam występowały.

# data[].attributes.body
„Nie myślałem i nie śniłem w mym życiu, że spotkam w tak czystej formie tak gwałtowną żądzę i tak gorące i tęskne pożądanie.”

# data[].attributes.headline
"O, jakże straszna jest pustka, którą czuję w piersiach!" 

# data[].attributes.subject
"O, jakże straszna jest pustka, którą czuję w piersiach!" 

# data[].attributes.headline
"Wróciwszy do domu, wziął świecę z rąk służącego, który mu chciał poświecić, udał się do swego pokoju, płakał w głos, mówił sam do siebie wzburzony przez czas długi, przechaǳał się nerwowo po pokoju i rzucił się wreszcie ubrany na łóżko"

# data[].attributes.subject
"Wróciwszy do domu, wziął świecę z rąk służącego, który mu chciał poświecić, udał się do swego pokoju, płakał w głos, mówił sam do siebie wzburzony przez czas długi, przechaǳał się nerwowo po pokoju i rzucił się wreszcie ubrany na łóżko"

# data[].attributes.headline
- Dziwne to - zawołałem - że wy, ludzie, rozważając coś, zaraz macie na pogotowiu słowa: to jest głupie... to mądre... to dobre... a to złe! Cóż to wszystko razem znaczy? Czyż zbadaliście wewnętrzne pobudki czynu? Czyż z całą pewnością wyjaśnić możecie przyczyny, dla których coś się stało, i udowodnić, że się stać musiało? Gdybyście to uczynili, nie bylibyście tak pochopni w ferowaniu wyroków

# data[].attributes.subject
- Dziwne to - zawołałem - że wy, ludzie, rozważając coś, zaraz macie na pogotowiu słowa: to jest głupie... to mądre... to dobre... a to złe! Cóż to wszystko razem znaczy? Czyż zbadaliście wewnętrzne pobudki czynu? Czyż z całą pewnością wyjaśnić możecie przyczyny, dla których coś się stało, i udowodnić, że się stać musiało? Gdybyście to uczynili, nie bylibyście tak pochopni w ferowaniu wyroków

# data[].attributes.body
„Jest to pewnikiem, że tylko miłość czyni człowieka potrzebnym na świecie.„

# data[].attributes.headline
"Tak znikomym jest człowiek, że nawet tu, gǳie posiada zupełną pewność swego istnienia, nawet tu, gǳie obecność jego odǳiaływa niezaprzeczalnie na drugich, nawet w pamięci, w duszy swych bliskich, nawet tutaj, trwać może jeno barǳo, barǳo krótko i barǳo, barǳo rychło musi się zamglić i rozpaść w nicości."

# data[].attributes.subject
"Tak znikomym jest człowiek, że nawet tu, gǳie posiada zupełną pewność swego istnienia, nawet tu, gǳie obecność jego odǳiaływa niezaprzeczalnie na drugich, nawet w pamięci, w duszy swych bliskich, nawet tutaj, trwać może jeno barǳo, barǳo krótko i barǳo, barǳo rychło musi się zamglić i rozpaść w nicości."

# data[].attributes.body
W swoich listach odwołuje się do mitologii

# data[].attributes.body
"Czymże jesteś dla nich? Na ogół przyjaciele lubią cię i cenią, raduje ich czasem twoja obecność i serce twe łudzi się, że bez ciebie obejść by się nie mogli. Gdybyś jednak oddalił się, gdybyś ich opuścił, czyżby odczuli brak i czyżby go czuli długo? Czy strata ta zaważyłaby na ich losie? Tak znikomym jest człowiek, że nawet tu, gdzie posiada zupełną pewność swego istnienia, nawet tu, gdzie obecność jego oddziałuje niezaprzeczalnie na drugich, nawet w pamięci, w duszy swych bliskich, nawet tutaj, trwać może jeno bardzo, bardzo krótko i bardzo, bardzo rychło musi się zamglić i rozpaść w nicość."

# data[].attributes.body
„Uśmiechnął się, poszedł po pieśni; dreszcz go przebiegł, gdy wziął je do ręki; oczy napełniły się łzami, gdy spojrzał na tekst; usiadł i czytał: [...]”

# data[].attributes.body
"Tak w istocie, jestem tylko podróżnym, pielgrzymem na tej ziemi ! - A cóż wy więcej jesteście ?"