# data[].attributes.attachment_link.description
Januari 2016. De wolf. Hij is al meerdere keren gespot in Nederland. In Duitsland laat de wolf zich al wat langer zien. Lucas ging er, samen met wolvenexpert Bram Houben, naartoe om uit te zoeken hoe kinderen het vinden om met zo'n wild dier in de omgeving te leven.

# data[].attributes.attachment_link.description
Dit item heeft EntingFilms in 2009 gemaakt voor de VARA.Toen was de wolf in het nieuws omdat ze in de buurt van de Nederlandse grens waren gesignaleerd. De wolven in deze video zijn in Duitsland gefilmd. Half september 2011 is de wolf voor het eerst weer in Nederland gesignaleerd. De wolf...

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
De wolf is een roofdier uit het geslacht . Hij is waarschijnlijk de rechtstreekse voorouder van de hond.

In het dierenrijk worden alle dieren opgedeeld in bijvoorbeeld afdelingen en klassen. De wolf behoort tot de afdeling van de gewervelden. De gewervelden worden weer opgedeeld in de klassen vissen, reptielen, amfibieën, vogels en zoogdieren. De wolf zit in de klasse van de zoogdieren. Ook behoort de wolf tot de orde van de roofdieren, de familie van de hondachtigen en het geslacht Canis. Uit deze "taxonomische indeling" kan je bijvoorbeeld opmaken dat de wolf bij de vleeseters hoort (carnivora). De wetenschappelijke naam van de wolf is Canis lupu s.

Geschiedenis

Heel lang geleden, in de ijstijd, waren er ook al wolven. Toen waren de wolven nog heel klein, ongeveer zo groot als een kat. De eerste wolven waren de Hesperocyon. Daarna kwamen de Eucyon. Deze leefden in Noord-Amerika. Hierna kwamen de oerwolven en deze waren al veel groter dan de eerste wolven. De oerwolf lijkt ook het meest op de wolf die wij nu kennen. De oerwolven zouden via Alaska naar Siberië zijn getrokken. De meeste wolven hebben deze reis echter niet overleefd, omdat er veel in teerputten zijn gevallen.

Wolven en honden

Wolven en honden lijken veel op elkaar. Het is vrijwel zeker dat de wolf de voorouder is van de hond. De wetenschappelijke naam van de wolf is Canis lupus en de naam van de hond is Canis lupus familiaris. Uit een DNA-test bleek dat ze maar 0,2% van elkaar verschillen. Een husky en een herder hebben bijvoorbeeld veel kenmerken van een wolf.

Soorten wolven

Er zijn ongeveer 42 soorten wolven, waarvan er zo'n 13 zijn uitgestorven. De bekendste wolf is de grijze wolf. Deze soort leeft vooral in Europa en Azië. Een andere soort is de rode wolf. Deze leefde vroeger in het zuidoosten van de Verenigde Staten. In het wild is deze soort bijna uitgestorven. In Zuid-Amerika leeft de manenwolf en in het hoge noorden van Europa, Rusland en Canada leven de toendrawolven, poolwolven, witte wolven en de Alaskawolven. In de winter hebben zij een dikke, witte vacht. Enkele andere soorten zijn de Arabische wolf, Iberische wolf, Mexicaanse wolf, Indische wolf, Europese wolf (die ook in Azië voor komt)en de Amerikaanse wolf. De wolf is niet bedreigd, maar toch zijn er al veel soorten uitgestorven, zoals de Japanse wolf en de Newfoundland wolf.

Een wolf verhaart 1 keer per jaar. Aan het eind van de lente gaat zijn wintervacht er met hele plukken vanaf. Als hij de zomervacht krijgt zijn de haren erg kort maar ze blijven groeien tot ze er weer afvallen, namelijk als de wolf weer zijn wintervacht krijgt. Hij heeft een ronde snuit en sterke voor- en achterpoten. Aan die poten heeft hij scherpe nagels waarmee hij zijn prooi kan open scheuren. In zijn bek heeft hij heel scherpe tanden waarmee hij zijn prooi kan vangen. Hij heeft spitse oren die goed geluid kunnen opvangen. Een staart van ongeveer 68 tot 78 cm lang. Ook heeft hij goudgeel kleurige ogen.

Een wolf eet knaagdieren, hoefdieren, haasachtigen en vogels, maar hij eet ook aas en afval. Dat doet hij omdat het een vleeseter is. Met andere woorden hij eet geen planten. Dat kan je ook zien aan zijn tanden. Een wolf heeft namelijk hele scherpe tanden.

Voortplanting

De wolvin krijgt gemiddeld 6 welpjes per keer. Het minst welpjes dat ze kan hebben, is 3. En het meest is 8. Maar heel soms komen er maar 2 welpjes. Een welp wordt blind geboren, net als heel veel andere dieren. Maar de wolvin kan geen welpjes krijgen als ze niet hebben gepaard. De wolvin gaat op de grond staan, en de wolf gaat op zijn vrouwtje staan. Dan zet de wolf zijn achterpoten op het vrouwtje. Dan kunnen ze welpjes krijgen. Een welp weegt als hij geboren is, meestal 450 gram. Als welpjes 4 maanden oud zijn, mogen ze mee op jacht. De jonge welpen blijven minstens de winter bij hun roedel. Sommige zoeken na de winter een andere roedel op, en andere blijven. De hele roedel past op de welpen, om het te voorkomen dat er een lynx, een poema, of beer op komt duiken. Maar alleen de vader en de moeder (van de welpjes) mogen echt bij de welpen komen. Kleine welpen spelen door te stoeien. Door te stoeien trainen ze ook om later te vechten. Ook spelen ze wel met veren. De ouders van de welpen blijven heel waakzaam tot dat de welpen groot zijn, of tot ze weg gaan.

Samenleving en gedrag

Wolven leven in troepen (familiegroep). Zo'n troep heet ook wel een roedel. Een roedel bestaat uit ongeveer 6-20 wolven. De grootte van de groep hangt af van het aantal prooidieren dat in het territorium leeft, de leeftijden van de wolven, de gezondheid van de dieren en of ze bedreigd worden door de mens. Een wolf en wolvin zijn beide de leiders van de troep. Dat heet het alfapaar. Zij zijn beide verantwoordelijk voor de troep. Ze bepalen waar gejaagd wordt, nemen de leiding bij de jacht, maar ze staan ook in de voorste gevechtslinie als de jongen moeten worden verdedigd. Het alfapaar mag ook altijd als eerste eten, aanvallen en paren. Als een alfawolf gromt en zijn tanden laat zien of als hij een pijnloze beet geeft in het nekvel, wil hij zeggen dat hij het niet eens is met het gedrag van een wolf uit een lagere rang. Het alfapaar kan ook wolven uit de troep wegjagen. Het alfamannetje kan je makkelijk herkennen, omdat hij altijd zijn staart omhoog heeft. De lager geplaatste wolven moeten aan de kant voor hem. Als het paartijd is, neem het alfavrouwtje de leiding over de groep. Alleen het alfavrouwtje mag paren en ze mag ook zelf weten met wie ze paart. Een andere rang is het bètamannetje. Hij is een soort 2e alfamannetje. Als er iets gebeurt met het alfamannetje wordt hij de baas. Na het alfapaar komen de gewone jongeren, volwassen mannetjes en vrouwtjes. De omegawolf heeft de laagste rang. Hij is minder belangrijk dan de rest. Ze mogen ook pas als laatste van de gevangen prooi eten. Ze zijn een soort "zondebok". Je kan echter beter een omegawolf zijn dan een eenzame wolf die voor zichzelf leeft, omdat een omegawolf wel gewoon voedsel en bescherming krijgt. De nakomelingen van de roedel leven meestal 2 jaar in de troep. Daarna gaan ze met andere jonge wolven weg uit de familiegroep en vormen hun eigen roedel.

Territorium

Elke roedel heeft een eigen territorium. Het is belangrijk dat er voldoende voedsel te vinden is. Het gebied wordt afgebakend door geursignalen die het alfapaar achterlaat. Dat doet ze met een klier die onder de staart te vinden is. Vaak vinden er gevechten plaats, maar soms accepteert het alfapaar dat er andere wolven over hun grondgebied trekken. Maar heel vaak wagen wolven zich niet in een territorium van een andere roedel, omdat ze liever geen confrontatie aan gaan. De grootte van een territorium wordt bepaalt door de voedselsituatie. Een territorium zal een oppervlakte hebben van tussen de 200 en 2000 vierkante kilometer. In Alaska vind je hele grote territoria, maar in de Alpen is een gebied gemeten van 350 km².

Communicatie

De wolf is erg intelligent. Ze moeten met elkaar goed communiceren. Wolven hebben heel veel verschillende soorten signalen. Een wolf gromt, keft, kermt en blaft. Huilen is nog wel het bekendste signaal. Wolven gaan huilen om de roedel bij elkaar te houden, vaak na de jacht. Of om ze te waarschuwen, elkaar te vinden als het slecht weer is en om over grote afstanden te communiceren. In goede omstandigheden kan je een wolf horen huilen van 6 tot 10 kilometer afstand. Ook kan er met lichaamstaal een signaal worden overgebracht, bijvoorbeeld met de staart en lichaamshouding.

Leefomgeving

Wolven komen in bijna alle werelddelen voor. De meeste wolven leven in het noorden van Alaska, Canada, Scandinavië en Rusland. Daar vind je grote toendravlakten, bossen en gebergtes. Daar ligt vaak het hele jaar door sneeuw. Het kan daar hard stormen en het kan er extreem koud zijn, maar wolven hebben een dikke vacht en beschermen elkaar. Er leven ook wolven in Spanje, Griekenland, Mexico, de Verenigde Staten en Zuid-Amerika waar het een stuk warmer is. Daar hebben de wolven een minder dikke vacht en leven ze in bossen. De soorten die in de wat warmere gebieden leven zijn echter bijna uitgestorven. Wolven gebruiken een hol in het wild. De wolven graven deze holen zelf. In een hol worden de jongen geboren. Vaak is er vlakbij het hol een riviertje waar de moeder kan drinken.

Verspreiding

Vroeger leefden er op het noordelijk halfrond heel veel wolven. Tegenwoordig zijn dat er veel minder. In veel gebieden zijn de wolven uitgestorven. Daar heeft vooral de mens voor gezorgd. Toch zijn er nog heel veel wolven in Europa, Azië en Noord-Amerika.

In Rusland leven de meeste wolven, tussen de 10.000 en 20.000. In Scandinavië hebben ooit heel veel wolven geleefd, maar in de 19e eeuw heeft de regering opdracht gegeven om alle wolven te doden, omdat de wolvenpest uitbrak. Waarschijnlijk waren er in de jaren 60 geen wolven meer in Noorwegen en Zweden. Inmiddels zijn er weer een aantal roedels wolven in Zweden, die uit Rusland en Finland waren gekomen. Tegenwoordig leven er rond de 200 wolven in Scandinavië.

In de Baltische staten, Wit-Rusland en Oekraïne zijn ook wolven, het aantal is alleen onbekend.

In Polen, Duitsland, Tsjechië en Slowakije leven ongeveer 1000 wolven, in Italië en de Alpen 200 en in de Balkanlanden zoals Roemenië, Griekenland en de landen van het voormalige Joegoslavië leven tussen de 3000 en 3500 wolven.

In West-Europa zijn ook wolven, maar niet heel veel. In Nederland werd de laatste wolf geschoten in 1870. Daarna zijn er meer dan een eeuw lang geen in het wild levende wolven in Nederland geweest, maar intussen zijn ze weer terug. Er worden sinds 2018 steeds meer wolven gesignaleerd in Nederland en bij de grens met Duitsland.

In het noorden van Spanje en Portugal leven wel veel wolven, tussen de 500 en 1000.

Wolven zijn heel goede jagers, vooral omdat ze samenwerken. Wolven jagen op elanden, bizons en muskusossen. Dit zijn hele grote en sterke dieren met scherpe hoeven en ze zijn daarom een gevaar voor de wolven. Wolven moeten daarom goed samenwerken en uitkijken. Als een wolf op een verkeerde plek staat, heb je grote kans dat hij doodgetrapt wordt. Verder heeft de wolf nog als natuurlijke vijand de coyote, ook een dier uit de familie van de hondachtigen en een wasbeerhond. De grootste vijand is misschien nog wel de mens. Wij hebben ruimte nodig en daarom wordt het leefgebied van de wolf steeds kleiner. Bossen worden gekapt en de dieren hebben minder ruimte om te leven. Andere bedreigingen voor de wolven zijn ernstige ziektes zoals hondenziektes, miltvuur en hondsdolheid.

Gevaar voor de mens

Mensen zijn geen vijanden of prooien van de wolf. Wolven zijn juist bang voor mensen en vermijden contact. Voor de 20e eeuw waren aanvallen in Europa niet gewoonlijk, maar het was wel een alledaags risico. In Frankijk werden tussen 1580 en 1830 3272 mensen gedood door wolven. Ongeveer 1200 mensen daarvan werden gedood door wolven die de ziekte hondsdolheid hadden. Veel mensen zijn gedood door wolven die deze ziekte hadden. Hierna zijn ook nog veel mensen gedood, maar het aantal nam sterk af. Vanaf 1998 waren er 23 gevallen bekend dat mensen gedood werden door wolven. De meeste slachtoffers vielen in Rusland. Er viel één dode in Zweden.

Wolven vallen alleen aan als je ze niet met rust laat of ze hebben hondsdolheid. Omdat mensen bang waren voor de wolf, was het een slecht karakter geworden in spelletjes zoals Minecraft.

Prairiewolven

Prairiewolven zijn nachtdieren, ze jagen ook 's nachts. Ze leven en jagen in een troep. Prairiewolven huilen soms om andere prairiewolven te vertellen waar ze zijn. Ze vechten soms met andere prairiewolven. Een troep prairiewolven kan een beer of wolf waarschijnlijk wel met gegrom en geblaf weg jagen. In grote steden vinden prairiewolven een manier om te overleven.

Wist je dat ze 90 cm tot 1,5 m kunnen worden? En dat ze 9 tot 19 kilogram wegen? Wist je dat prairiewolven 6 tot 10 jaar oud worden, in het wild? En dat ze ook hoog kunnen springen om hun prooi te grijpen? En dat ze huilen om de wolven bij elkaar te houden? En dat de wolf in Vlaanderen uitgestorven is? En dat de husky heel sterk op de wolf lijkt? En dat de wolf 1 keer per jaar verhaart ?En dat de wolf een staart van ongeveer 68 tot 78 cm lang heeft ?

In de vikingtijd droegen Berserkers wolvenvellen.

# data[].attributes.attachment_link.description
De wolf is een roofdier uit het geslacht . Hij is waarschijnlijk de rechtstreekse voorouder van de hond. In het dierenrijk worden alle dieren opgedeeld in bijvoorbeeld afdelingen en klassen. De wolf behoort tot de afdeling van de gewervelden. De gewervelden worden weer opgedeeld in de klassen vissen, reptielen, amfibieën, vogels en zoogdieren.

# data[].attributes.attachment_link.description
Helping students find relevant content online at schools, in libraries and at home. Search the web for results matched to reading age level. Over 6 million indexed pages from trusted site sources checked by teachers for relevance to the curriculum.

# data[].attributes.attachment_link.description
Chorus Howling With Koshie And EastLake Wolves

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
1. Wie is de wolf?

2. Hoe herken ik een wolf?

3. Zijn er nu wolven in Nederland?

4. Horen wolven thuis in Nederland?

5. Welke betekenis kan de wolf hebben voor de Nederlandse natuur?

6. Zijn wolven gevaarlijk voor mensen?

7. Mag een wolf gedood worden?

8. Vormen wolven een bedreiging voor schapen en ander vee?

9. Hoe staat het met de populatie wolven in onze buurlanden?

10. Wat is de taak van de overheid?

1. Wie is de wolf?

De wolf behoort tot de hondachtigen en is de voorouder van de honden die we nu thuis hebben. Het is een sociaal dier dat in groepen leeft. De groep bestaat uit een ouderpaar en hun jongen en wordt een roedel genoemd. Vaak bestaat de roedel uit vier tot acht dieren.De wolf is een schuw dier dat jaagt op bijvoorbeeld herten, reeën, of biggen van wilde zwijnen. De prooi moet relatief makkelijk te vangen zijn en veel voedsel bieden. Per dag eet hij zo'n 4 - 5 kg vlees. Om aan voldoende voedsel te komen hebben wolven een territorium van zo'n 250 vierkante kilometer nodig.

Als wolven ongeveer twee jaar oud zijn verlaten ze de familie en gaan ze opzoek naar nieuw leefgebied en een partner. Daarbij kunnen ze flinke omzwervingen maken.

Wolf Allan kreeg in het oosten van Duitsland een zender om en maakte een wandeling van 1500 kilometer. Hij kwam terecht in het grensgebied van Wit-Rusland en Litouwen. Zijn reis laat zien dat rivieren, snelwegen en grenzen met hekwerken geen barrière vormen.
Als Allan naar het westen was gelopen was hij makkelijk in Nederland uitgekomen!

2. Hoe herken ik een wolf?

Wolven zijn erg schuwe dieren en hebben een natuurlijke angst voor mensen. Je zult er dan ook niet snel een zien in het wild. Maar stel dat je er wel een tegenkomt - of sporen vindt - hoe herken je de wolf dan?

Hieronder een aantal punten waaraan je hem kunt herkennen:

Vacht
Beige tot rossig bruin. (A)
Grijze rug met donker zadel. (B)
Wit rondom de mond. (C)

Bouw
Lange stevige poten (D)
Rechte rug (terwijl de rug van bijvoorbeeld een Duitse herder naar achteren afloopt). (E)
Dik behaarde rechte staart. (F)
Spitse oren. (G)

Pootafdrukken
Lijken op die van een grote hond.
Meer ovaal dan rond zoals bij een hond.
Lange sporen in een rechte lijn.
Achterpoot valt in draf vaak precies in spoor van voorpoot waardoor een dubbele rij nagels zichtbaar is.

Keutels
Bevatten veel kalk, botresten en haren van prooien.
Liggen vaak op opvallende plekken zoals midden op wegen en kleine heuveltjes.

Echter, de enige manier om met zekerheid vast te stellen dat het om een wolf gaat en niet om een hond, is door DNA te analyseren. DNA kan bijvoorbeeld gehaald worden uit haren die aan prikkeldraad of takken zijn blijven hangen, maar ook uit keutels.

Toch kunnen alle hierboven beschreven kenmerken een bijdrage leveren aan de kennis over aanwezigheid van wolven in een gebied. Het is dan ook erg belangrijk om foto's te maken als je een mogelijke wolf ziet en deze door te geven via de ledenservice

3. Zijn er nu wolven in Nederland?

Of er momenteel een wolf in Nederland aanwezig is weten we niet zeker. In 2011 waren er meldingen van een mogelijke wolf bij Duiven (met foto's!) en op de Veluwe. Maar zekerheid of het een wolf betrof is er niet. Hiervoor is DNA materiaal nodig en dat is in Nederland nog niet gevonden. Maar dat de wolf naar Nederland komt is zeker. In 2012 zijn er wolvenwelpen geboren op slechts 200 kilometer van de Nederlandse grens. Dit is voor een wolf maar vier nachten lopen.

4. Horen wolven thuis in Nederland?

De wolf is eind 19e eeuw uit Nederland verdwenen als gevolg van jarenlange achtervolging. De laatste waarneming stamt uit 1897 en is afkomstige uit de buurt van het Brabantse Heeze. De wolf heeft tot die tijd altijd in Nederland geleefd. Door de opmars van de wolf in Duitsland en Frankrijk is het ook weer mogelijk dat er wolven naar Nederland komen. Dat is een natuurlijk proces, waarbij de wolf uiteindelijk zelf bepaalt of hij zich weer thuis voelt in Nederland.

De laatste jaren zijn meer diersoorten spontaan teruggekomen in Nederland waarvan het beeld is dat ze alleen in "wilde" natuur voorkomen. Het zijn echter soorten die leefgebieden nodig hebben met rust en voldoende voedsel en dat is ook in Nederland te vinden. Dat blijkt uit de spontane vestiging van de oehoe (jaarlijkse broedvogel in Zuid-Limburg vanaf 1997), de kraanvogel (Fochteloërveen, 2001), de zeearend (2006 Oostvaardersplassen) en de wilde kat (Zuid-Limburg, 2006). De komst van de wolf staat dus niet op zich zelf.

5. Welke betekenis kan de wolf hebben voor de Nederlandse natuur?

Een toppredator als de wolf ontbreekt al ruim een eeuw in ons land. Als de wolf terugkeert laat dat zien dat er in ons drukke land nog plekken zijn waar een toppredator als de wolf zich thuis voelt; grote robuuste natuurgebieden waar ruimte is voor natuurlijke processen.

Na de terugkeer van de wolf zullen grote hoefdieren zoals het wijdverspreide ree, en de lokaal voorkomende edelherten en wilde zwijnen weer rekening moeten gaan houden met de kans gepakt te worden door een predator. Ze zullen hun gedrag aanpassen en plekken waar ze zich onveilig voelen mijden. Op die plekken krijgt de verjonging van het bos weer een kans. De prooiresten die de wolven achterlaten bieden kansen voor soorten die het juist moeten hebben van aas. De raaf is daarvan een bekend voorbeeld, maar ook minder bekende soorten als aaskevers zullen profiteren. Binnen een wolventerritorium zal de vos maar beperkt geaccepteerd worden door de wolven. De predatiedruk van de vos zal dus verminderen. Wellicht dat kleine roofdieren als hermelijn, bunzing en wezel dan juist weer meer kansen krijgen. Dit soort veranderingen kan leiden tot een cascade van verschuivingen. Het gevolg is meer variatie in de natuur en dat is winst voor de Nederlandse natuur.

6. Zijn wolven gevaarlijk voor mensen?

De wolf is een schuw dier: recreanten hoeven zich geen zorgen te maken. Iedereen kan gewoon blijven genieten van onze natuurgebieden. Eeuwenlange bestrijding van de wolf heeft bijgedragen aan die schuwheid. De mens staat in Europa niet op de prooilijst van de wolf en bij een ontmoeting met de mens zal de wolf er zelf voor kiezen een andere weg op te gaan.

Een wandeling door het bos wordt straks wel spannender! Veel mensen willen maar wat graag een wolf zien. We verwachten dan ook dat er meer recreanten zullen komen naar gebieden waar wolven leven. Alleen de wetenschap het dier te kunnen zien maakt het al spannend. Al is die kans uiterst klein. Je kunt wel sporen of uitwerpselen of een karkas van een prooi tegenkomen en zo je toch bewust worden van het feit dat ze er wel ergens zijn.

Gezien de schuwe aard van de wolf hoeven mensen met een aangelijnde hond zich ook geen zorgen te maken. Wolven zien honden als soortgenoten, maar honden gedragen zich anders. Dat kan tot problemen leiden als bijvoorbeeld een niet-aangelijnde hond zelfstandig een wolf heeft opgespoord. De hond is dan voor de wolf een indringer die verjaagt moet worden uit het territorium. Als de hond dan blijft staan is de kans groot dat hij gedood wordt.

Wij pleiten voor een goede voorlichtingscampagne. Sprookjes zijn onjuiste informatiebronnen over de wolf, die leiden tot foute beeldvormingen en onnodige angst. Wij baseren ons op de ervaringen uit de ons omringende landen. Er zijn de afgelopen tientallen jaren zeer weinig meldingen in Europa van wolven die mensen hebben aangevallen. In de zeldzame gevallen dat dit wel is gebeurd, was het meestal te herleiden tot dieren met hondsdolheid en/of dieren die door mensen in het nauw waren gedreven. Hondsdolheid komt momenteel niet meer in West-Europa voor en is bovendien goed te bestrijden.
Meer weten? Lees het " The fear of wolves: a review of wolf attacks on human"

7. Mag een wolf gedood worden?

De wolf is een streng beschermde soort en een wolf die vanuit Duitsland ons land binnenloopt mag dus niet worden gedood.
In het Verdrag van Bern (1979) en de Habitatrichtlijn (1992) staat de wolf op de lijst van strikt beschermde diersoorten. In 2010 heeft minister Verburg in antwoord op vragen van Tweede kamer leden de volgende toelichting gegeven: 'Als de wolf op eigen kracht Nederland bereikt, is de wolf een inheemse soort en geen invasieve exoot', wat betekent dat deze 'strikt' moet worden beschermd.

Meer weten? Lees het artikel uit Milieu en Recht

8. Vormen wolven een bedreiging voor schapen en ander vee?

Wolven jagen in Duitsland vooral op het ree, edelhert en wild zwijn. Slechts incidenteel hebben ze het gemunt op gehouden dieren zoals schapen. In Duitsland heeft onderzoek in de Lausitz aangetoond dat minder dan 1 procent van het wolvendieet uit gehouden dieren bestaat (zie diagram hieronder). In Zuid-Europa ligt het aandeel hoger.

Ervaringen uit het buitenland laten zien dat het goed mogelijk is om vee dat buiten in de wei de nacht doorbrengt, te beschermen tegen aanvallen van wolven. Een goed geplaatst en voldoende hoog schapenraster dat onder stroom staat, eventueel aangevuld met een speciale waakhond en een lappenlint, beschermt schapen en geiten afdoende. Desondanks gaan wij er vanuit dat jaarlijks een beperkt aantal schapen en geiten gedood kan worden door wolven. De kans hierop is vooral aanwezig in gebieden waar de wolf voor het eerst verschijnt.

Om wolven en veehouderij goed samen te laten gaan is voorlichting, preventie en een goede schaderegeling cruciaal. Bij zwervende wolven en in het begin van een vestiging van een territorium dienen boeren en particulieren hun schade volledig vergoed te krijgen. Het is immers niet reëel van hen te vragen hun vee nu al te beschermen, omdat onbekend is wanneer een wolf zal verschijnen.

Meer weten? Lees een artikel van onze oosterburen.

9. Hoe staat het met de populatie wolven in onze buurlanden?

In Duitsland is het aantal wolven aan het groeien. Hier leven momenteel 17 familiegroepen (roedels). In 2012 werden de eerste welpen ten westen van de Elbe geboren op een militair oefenterrein tussen Hannover en Hamburg, zo'n 200 kilometer van de Nederlandse grens.

Het aantal zwervende dieren in het westen van Duitsland neemt toe. Het lijken vooral jonge mannetjes te zijn die aan de wandel gaan om nieuwe leefgebieden te verkennen. Omdat het hier om zowel bevestigde en onbevestigde waarnemingen gaat is het moeilijk een goed overzicht te krijgen. De dichtstbijzijnde bevestigde waarnemingen zijn op iets meer dan 100 kilometer van Nederland gedaan. Ook in het zuiden van Duitsland en Frankrijk neemt de wolf toe.

Niet alleen in Duitsland rukt de wolf op, ook in Frankrijk neemt de wolvenpopulatie in omvang toe. De wolf heeft zich vanuit Italië verspreid over de Franse Alpen, waar nu al 21 roedels leven, en van daaruit zijn er wolven naar de Pyreneeën en de Vogezen getrokken. In 2011 werd er een wolf op film vastgelegd in de Belgische Ardennen.

Bekijk hier het verspreidingsgebied van de wolf in Europa.

10. Wat is de taak van de overheid?

De komst van de wolf in Nederland is reëel en daar moeten we ons op voorbereiden. Wij vragen dan ook aan de overheid om samen met maatschappelijke organisaties, een wolvenplan op te stellen en te starten met voorlichting. In het plan moet concreet staan wie welke verantwoordelijkheden heeft. Wat ons betreft kent het plan drie pijlers:

1. Monitoring en onderzoek.
De komst van de wolf moet goed worden gedocumenteerd. Het is belangrijk dat er afspraken zijn over het beoordelen en vastleggen van waarnemingen van wolven in Nederland. Betrouwbare kennis over de verspreiding is de basis voor de andere twee pijlers. Het is wenselijk zoveel mogelijk aan te sluiten bij de Duitse systematiek omdat er sprake zal zijn van een grensoverschrijdende populatie.

2. Voorlichting
Een onafhankelijke organisatie of platform moet als taak hebben alle feiten over de wolf voor iedereen beschikbaar te maken. Voorlichting gericht op specifieke doelgroepen is belangrijk om mensen te informeren over de wolf. Voor- en tegenstanders van de komst van de wolf moeten ondersteund worden om een open debat met elkaar aan te kunnen gaan.

3. Schadepreventie & - vergoeding
Boeren en particulieren moeten zekerheid hebben dat schade aan dieren vergoed wordt. Een melding binnen 24 uur is hierbij essentieel om met zekerheid te kunnen vaststellen dat het dier door een wolf is gedood. Bij vestiging of langdurig verblijf van een wolf kan het treffen van preventieve maatregelen als voorwaarde gelden om in aanmerking te komen voor een schadevergoeding. Het is wenselijk dat boeren en particulieren financieel en adviserende zin worden ondersteund bij het nemen van preventieve maatregelen.

In Duitsland zijn er voor verschillende deelstaten al managementplannen opgesteld. Deze vormen een goed voorbeeld voor Nederland.

Wil je nog meer weten over de wolf, ga dan naar de www.wolveninnederland.nl

# data[].attributes.attachment_link.description
Wie is de wolf? Hoe herken ik een wolf? Zijn er nu wolven in Nederland? Horen wolven thuis in Nederland? Welke betekenis kan de wolf hebben voor de Nederlandse natuur? Zijn wolven gevaarlijk voor mensen? Mag een wolf gedood worden? Vormen wolven een bedreiging voor schapen en ander vee?

# data[].attributes.body
bedreigd

# data[].attributes.body
ze paren in de vroegen lente
na achttien maanden gaan ze weg bij hun ouders

# data[].attributes.body
water

herten
schaap
varken

# data[].attributes.body
samen
roedel

# data[].attributes.attachment_link.description
Wolven komen voor in een groot aantal leefomgevingen: van toendra's in het noorden tot steppen in het oosten, en van gebergtes tot aan het bos- en cultuurlandschap van West-Europa. Ook in door mensen ingerichte en gedomineerde landschappen blijken wolven goed in staat te overleven.