# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Autorem powieści jest Karol Dickens (1812 - 1870). Jej pierwsze wydanie miało miejsce w 1843 r.
Rozdział 1 Duch Marleya
Ebenezer Scrooge był bogatym i chciwym starcem. Był tak chciwy, że mimo mroźnej zimy nie dokładał do pieca w swym kantorze. Nie uznawał on świąt, więc gdy jego siostrzeniec zaprosił go na obiad w Wigilię świąt Bożego Narodzenia, Ebenezer odmówił. Tego samego dnia do jego kantoru weszli ludzie zbierający datki na biednych. Scrooge oznajmił im:

" Jeżeli wolą raczej śmierć (...) niechże umrą czym prędzej i w ten sposób zmniejszą nadmiar ludzkości na świecie. Zresztą proszę mi wybaczyć, ale sprawy te są mi najzupełniej obce. "

Gdy nastał zmrok Scrooge oznajmił swojemu pracownikowi, że w związku z tym, że nazajutrz będzie święto Bożego Narodzenia, ten może sobie wziąć wolne, mimo iż sam nie pochwala tego, że ludzie mają wtedy wolne. Scrooge następnie zjadł obiad i udał się do domu.

Mieszkał on w mieszkaniu które odziedziczył po swym zmarłym przed siedmiu laty wspólniku, Marley'u. Gdy dotarł do drzwi i spojrzał na kołatkę, zamiast niej zobaczył twarz Marleya, która już po chwili znikła. Scrooge nie przestraszył się jednak i wszedł spokojnie do środka. Sprawdził jednak na wszelki wypadek wszystkie pokoje, aby się upewnić, czy jest sam w mieszkaniu. Następnie przebrał się w szlafmycę, przygotował owsiankę i usiadł przed kominkiem. Przyglądał się kafelkom, którymi był wyłożony kominek. Każdy z nich przedstawiał jakąś scenę z Biblii, lecz tym razem ku zaskoczeniu starca, wszędzie widział on twarz Marleya. Serce zaczęło mu walić, lecz wmawiał sobie, że coś mu się przywidziało.

Nagle w całym mieszkaniu zaczęły dzwonić wszystkie dzwonki. Po około minucie ucichły, lecz z pod podłogi dobiegł dźwięk ciężkich łańcuchów. Scrooge usłyszał trzask otwierających się drzwi od piwnicy i zbliżający się po schodach brzęk łańcuchów. Po chwili, mimo zamkniętych drzwi, w pokoju pojawiła się zjawa Marleya. Cały był opasany łańcuchami wykonanymi:

" z odrobionych w żelazie kasetek na pieniądze, kluczy, kłódek, ksiąg rachunków, aktów kupna i sprzedaży oraz wypchanych sakiewek "

Scrooge był przerażony. Zapytał jednak co go sprowadza. Duch ściągnął chustkę okalającą twarz, przez co dolna szczęka opadła mu na pierś. Następnie odparł, że obowiązkiem każdego człowieka na ziemi jest bratanie się z ludźmi. Jeśli tego nie robi, musi go wypełnić po śmierci - jest więc skazany na wieczną wędrówkę, ciągnąc ukuty swymi czynami łańcuch. Marley wyjaśnił, że jego pokutą jest ciągła wędrówka. Nie mógł nigdzie zatrzymać się na dłużej. Wyjawił, że dręczą go wyrzuty sumienia, gdyż był złym człowiekiem. Miał możliwość pomagania innym, a swoje życie w całości poświęcił robieniu interesów.

Na koniec duch ostrzegł przyjaciela, że jego łańcuch jest jeszcze dłuższy. Następnie wstał i wychodząc dodał:

" Przybyłem tu dzisiejszego wieczora, aby cię powiadomić, że nie przepadła jeszcze dla ciebie wszystka nadzieja, że możesz jeszcze uniknąć mego losu. Sposobność po temu mnie będziesz zawdzięczał, Ebenezerze."

Poinformował też, że nawiedzą go jeszcze trzy inne duchy, gdyż bez spotkania z nimi nie będzie mógł odmienić swego losu. Otworzyło się okno, przez które duch wyfrunął. Scrooge wyjrzał przez okno i zobaczył mnóstwo zjaw z łańcuchami, które w końcu zniknęły we mgle.

Scrooge wykończony niezwykłymi przeżyciami, rzucił się na łóżko i zasnął.
Rozdział 2 Odwiedziny Pierwszego Ducha
Scrooge przebudził się o północy i myślał, że po prostu miał zły sen. Mimo to bał się zbliżającej się godziny pierwszej w nocy, o której to miał przybyć pierwszy duch, o którym wspomniał Marley.

W końcu wybiła pierwsza w nocy. Pokój rozświetlił jakiś blask a Ebenezer ujrzał dziecko o wyglądzie starca. Duch trzymał w ręce gałązkę ostrokrzewu, a pod pachą ogromny Błażek czyli przyrząd do gaszenia świec.

Zjawa przedstawiła się jako Duch Wigilijny Przeszłości i że chce pomóc Ebenezerowi. Następnie pochwycił leżącego w łóżku starca i razem z nim przeszedł przez ścianę domu. Znaleźli się na jakiejś wiejskiej drodze, a ich oczom ukazało się miasteczko, w którym Scrooge spędził dzieciństwo. Minęła ich banda dzieciaków szczęśliwych, że jadą do domów na święta Bożego Narodzenia.

Duch oznajmił, że w szkole pozostał jeden chłopiec. Udali się więc do niego. W brudnym, starym budynku w pokoju z rzędem ławek i pulpitów, siedział samotny chłopiec czytający książkę.

Widząc go, Scrooge zapłakał, gdyż rozpoznał w nim siebie. Następnie duch wskazał mu Ali Babę stojącego za oknem. Starzec przypomniał sobie, że gdy był dzieckiem wyobrażał sobie różne postaci z książek, gdy spędzał samotnie święta. Tak też zobaczyli Robinsona Crusoe z Piętaszkiem a także Walentego i Orsona.

Scrooge wyznał duchowi, że wczorajszego dnia jakiś chłopiec śpiewał pod jego drzwiami kolędę, lecz ten mu nie otworzył. Teraz żałował, że nie dał chłopcu pieniędzy.

Następnie duch pokazał Sroogowi, jak wyglądały jego święta, gdy był nieco starszy. I faktycznie chłopcu w pokoju przybyło parę lat, sala zbrzydła jeszcze bardziej. Tym razem młody Ebenezer nie poświęcał się lekturze, lecz przechadzał po pokoju. Nagle wbiegła jego młodsza siostra, Fan, która oznajmiła z radością, że zabiera go do domu na święta. Dziewczyna powiedziała, że ojciec zgodził się na powrót syna do domu i to na zawsze, że ojciec zmienił swoje zachowanie i jest już innym człowiekiem, że teraz w domu jest jak w raju. Dzieci spakowały się do dyliżansu i wyruszyły do domu.

Zjawa powiedziała starcowi, że jego siostra miała „złote serce". Niestety zmarła szybko po ślubie, osierociwszy syna - tego samego, którego Scrooge nawet nie odwiedza. Skąpca zawstydziła ta uwaga.

Następnie duch i starzec przenieśli się do miasta i wylądowali przed składem, w którym niegdyś Scrooge odbywał praktykę. Weszli do środka, gdzie przy pulpicie siedział stary pan Fezwig, który wezwał swych pracowników i kazał im przygotować pomieszczenie na przywitanie gości. Była Wigilia. Zeszło się bardzo wielu gości, było radośnie i wesoło. W tle przygrywał skrzypek. Wszyscy pracownicy pana Fezwiga zostali doskonale ugoszczeni. Scroogowi zrobiło się wstyd, gdyż pomyślał o tym jak fatalnie traktuje swojego kancelistę, któremu nawet nie pozwala dołożyć do pieca, mimo iż ten marznie.

Następnie duch i starzec przenieśli się do innej sceny z przeszłości, w trakcie której Scrooge już był owładnięty żądzą zysku. Siedział z piękną dziewczyną, która płakała i mówiła, że niegdyś obiecali sobie, że jak poprawi się ich sytuacja materialna, będą razem. Dziewczyna wyznała, że niestety nadal nie ma posagu i że zapewne nie będzie on chciał się z nią ożenić. Scrooge zapewniał ją o głębokim uczuciu, lecz dziewczyna odeszła, gdyż wiedziała, że dla niego liczą się już tylko pieniądze.

Następnie zjawa pokazała mu ostatni obraz z przeszłości. Wylądowali w przytulnym mieszkaniu, gdzie wspaniała i wesoła rodzina spędzała radośnie święta. Wśród nich była ta młoda dziewczyna, z którą niegdyś spotykał się Scrooge. Otworzyły się drzwi i wszedł mężczyzna z dużą ilością prezentów. Oznajmił on, iż widział przez okno kantoru jej dawnego przyjaciela, Ebenezera.

Scrooge poprosił zjawę, aby go stąd natychmiast zabrał. Ten oznajmił, że nie uda mu się uciec od swojej przeszłości. Starzec zaczął szamotać się z duchem. Pochwycił jego Błażek i wcisnął go na głowę zjawy, która zniknęła. Scrooge znalazł się w swej sypialni. Położył się i zasnął.
Rozdział 3 Odwiedziny Drugiego Ducha
Scrooge obudził się i wyczekiwał nadejścia drugiego ducha. Ten pojawił się w drugim pokoju. Był to olbrzym trzymający płonącą pochodnię i nazywał się Duchem Tegorocznego Bożego Narodzenia. Obaj udali się w podróż. Wszystko zniknęło, a oni stali się niewidzialni. Był poranek pierwszego dnia Bożego Narodzenia. W pootwieranych jeszcze sklepach ludzie robili ostatnie zakupy gwiazdkowe. Z zaułków wyłonili się nędzarze, którzy starym obyczajem zanosili swoje obiady do piekarni, gdzie z okazji świąt pozwalano im je gotować. Duch posypywał jedzenie ubogich proszkiem ze swej pochodni aby polepszyć smak ich potraw.

Następnie wędrowcy znaleźli się w mieszkaniu Boba Grathita, kancelisty Scrooga. Mieszkanie znajdowało się w dzielnicy biedoty miejskiej. W środku była jego żona oraz liczne dzieci. Rodzina spędzała święta skromnie, ale szczęśliwie. Bob martwił się tylko zdrowiem malutkiego Tima, który nosił buty ortopedyczne i chodził o kulach. Ebenezerowi zrobiło się żal na widok chorego chłopczyka i spytał ducha czy dziecko przeżyje. Zjawa odparła, że jeśli sytuacja tej rodziny nie ulegnie zmianie, to dziecko umrze.

Duch wypomniał Scroogowi jego słowa wypowiedziane dwóm jegomościom zbierającym datki na ubogich, kiedy to stwierdził, że ich życie jest nic nie warte. Duch wytłumaczył mu, że każde życie jest bezcenne. Starzec zawstydził się swojej wcześniejszej postawy.

Wędrowcy ponownie zaczęli przysłuchiwać się rozmowie przy stole i usłyszeli, jak żona Boba oznajmiła mężowi, że jego szef - pan Scrooge - jest bez serca. Bob odparł, że nie ma racji i że należy być mu wdzięcznym, gdyż dzięki niemu ma pracę i pieniądze na świąteczny posiłek. Następnie dodał, że jak tylko ich syn, Piotr, znajdzie pracę, ich sytuacja się poprawi.

Duch i starzec opuścili mieszkanie i udali się na tereny bagienne, gdzie w domach z kamienia i gliny mieszkali górnicy. Kolejnym przystankiem był latarnia morska oraz pokład okrętu. We wszystkich tych miejscach ludzie wspólnie świętowali i byli dla siebie uprzejmi.

Następnie udali się do mieszkania siostrzeńca Scrooga. Było tam jasno i ciepło, a w mieszkaniu znajdowało się około dwudziestu gości. Siostrzeniec opowiadał zebranym, że jego wuj to stary dziwak, który nie wiedzieć czemu, wmówił sobie, że nikt go nie lubi i dla tego nie przyjął zaproszenia na święta. Mimo to zapewnił, że będzie go zapraszał co roku. Sympatii dla chciwego starca nie podzielała żona młodzieńca. Następnie wszyscy zebrani goście wymyślali różnego rodzaju zabawy. Scrooge, mimo iż nie brał bezpośredniego udziału w grach, również dobrze się bawił i był radosny.

W dalszej podróży odwiedzili jeszcze szpitale, przytułki i więzienia. Duch chciał, aby starzec nabrał współczucia wobec cierpiących. Na koniec, tuż przed odejściem zjawy, Scrooge zobaczył wychudłego chłopca i dziewczynkę. Chłopiec symbolizował ciemnotę a dziewczynka nędzę. Duch oznajmił:

Strzeż się tych dwojga i wszystkich ich pobratymców, ale najbardziej strzeż się chłopca, gdyż na jego czole widzę wypisaną zapowiedź zguby.

Starzec spytał, czy znajdą one ratunek. Duch odpowiedział jego słowami:

„A czy nie ma więzień? (...) czy nie ma domów poprawy? ".

Następnie zniknął.
Rozdział 4 Odwiedziny trzeciego ducha
W końcu nadszedł czas odwiedzin Ducha Przyszłych Wigilii, którego Scrooge obawiał się najbardziej, gdyż miał on mu pokazać przyszłość. Razem znaleźli się w centrum londyńskiej giełdy, gdzie grupa ludzi rozmawiała o śmierci pewnego samotnego mężczyzny i że nikt nie wybiera się na jego pogrzeb, gdyż był odludkiem. Na koniec rozmowy wszyscy zaczęli się śmiać. Ebenezer nie domyślił się, że mężczyźni rozmawiali o nim.

Następnie wraz z duchem opuścili budynek giełdy. Na ulicy usłyszeli rozmowę dwóch wpływowych kupców, których szacunek Scrooge próbował sobie zaskarbić. Mówili oni, że w końcu „licho zabrało starego chciwca". Następnie zegar wybił godzinę dwunastą. Scrooge zawsze punktualnie o tej godzinie przychodził na giełdę. Tym razem rozglądał się dokładnie, ale nie widział siebie w tłumie przez co był bardzo zdziwiony.

Następnie udali się do jakiejś rudery, gdzie siedemdziesięcio letni starzec, imieniem Joe skupywał żelastwo, stare przedmioty a nawet odpadki mięsa. Przyszły do niego dwie kobiety i mężczyzna z przedmiotami, jakie zrabowali z domu pewnego starca, który umarł w samotności. Mówili o zmarłym, że był złym i skąpym człowiekiem. Z nieukrywaną radością rozmawiali o śmierci tego człowieka. Za zrabowane przedmioty otrzymali zapłatę i odeszli.

Widząc tę scenę Scrooge pomyślał:
przypadek tego nieszczęśliwego człowieka mógłby być moim przypadkiem. Do takiego końca musi prowadzić życie, jakie obecnie wiodę
Następnie podróżnicy przenieśli się w inne miejsce. Było tam ciemno i ponuro. W łóżku pod prześcieradłem leżały zwłoki przy których nikt nie czuwał ani nikt ich nie opłakiwał. Scrooge zrozumiał, że chciwość i pragnienie zysku doprowadzą go do takiej śmierci. Podziękował duchowi za cenną lekcję.

Następnie podróżnicy przenieśli się w inne miejsce. Starzec rozpoznał, że już tam był z innym duchem. Było to mieszkanie kancelisty, Boba. Tym razem nie było tam radości lecz smutek. Nagle do mieszkania wszedł Bob i powiedział, że był na cmentarzu i widział miejsce dla ich zmarłego synka. Następnie podszedł on do łóżeczka i ucałował ciało nieżywego dziecka. Bob wybuchł płaczem.

Scrooge wiedział o zbliżającym się końcu wypraw z duchem, więc spytał go o to, kim był zmarły człowiek, którego wcześniej widzieli. Ten nie odpowiedział, ale zabrał go do jego miejsca pracy. Kantor wyglądał inaczej i urzędował w nim jakiś obcy mężczyzna.

Następnie wędrowcy przenieśli się na cmentarz, gdzie duch pokazał opuszczony grobowiec. Starzec zobaczył na nim swoje nazwisko i zrozumiał, że to on był tą zmarłą osobą, o której wszyscy mówili. Upadł przed duchem na kolana i błagał o ratunek dla siebie. Obiecywał poprawę i że całkowicie odmieni swoje postępowanie. Pochwycił ducha za rękę i spytał, czy może wymazać jego nazwisko z nagrobka. Duch jednak zniknął.
Rozdział 5 Koniec opowieści
Scrooge leżał w swoim łóżku i dziękował za łaskę jaką otrzymał. Dzięki lekcjom danym mu przez duchy mógł odmienić swoje życie i przyszły los. Na zmianę płakał i cieszył się. W końcu założył ubrania i zaczął zastanawiać się jaki był dzień. Wyszedł na zewnątrz i zapytał o to małego chłopca, który odparł, iż jest Boże Narodzenie.

Scrooga bardzo ucieszyła ta wiadomość, gdyż dzięki temu nie zmarnuje kolejnych w życiu świąt. Następnie poprosił chłopca, aby pobiegł do sklepu i kupił mu ogromnego indyka. Obiecał, że chłopiec otrzyma za to zapłatę. Następnie starzec wrócił do mieszkania, gdzie po chwili subiekt przyniósł mu indyka. Ebenezer poprosił go, aby zawiózł tego indyka do swojego kancelisty, Boba. Następnie ubrał najlepsze ubrania jakie miał i opuścił mieszanie. Na ulicy spotkał mężczyznę, którego niegdyś odprawił z kwitkiem, gdy ten zbierał datki dla ubogich. Scrooge przeprosił go za swoje zachowanie i obiecał pomoc - zastrzegł jednak, że chce być anonimowym ofiarodawcą.

Odwiedził w końcu dom swego siostrzeńca, Freda. Gdy go zobaczył spytał, czy zaproszenie na obiad jest aktualne. Gospodarze byli szczęśliwi z jego odwiedzin. Mieszkanie było już pełne gości, których Scrooge widział podczas wędrówki z duchem Tegorocznego Bożego Narodzenia. Spotkanie było bardzo udane. Wszyscy zjedli wyśmienity obiad po czym oddali się zabawie. Rankiem następnego dnia Scrooge udał się do pracy. Tam złożył życzenia swojemu kanceliście i poinformował go o podwyżce.

Dzięki poprawie sytuacji finansowej malutki syn kancelisty, Tim, nie umarł, tak jak przewidywał to duch Przyszłych Świąt Bożego Narodzenia. Scrooge był dla dziecka jak drugi ojciec. Życie starca uległo całkowitej zmianie. Stał się dobrym człowiekiem, a w jego sercu gościła pogoda.

# data[].attributes.attachment_link.title
📕 Opowieść wigilijna - streszczenie | lekturek.pl

# data[].attributes.attachment_link.description
Autorem powieści jest Karol Dickens (1812 - 1870). Jej pierwsze wydanie miało miejsce w 1843 r. Rozdział 1 Duch Marleya Ebenezer Scrooge był bogatym i chciwym starcem. Był tak chciwy, że mimo mroźnej zimy nie dokładał do pieca w swym kantorze.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Streszczenie

Autorem utworu jest francuski pilot, Antoine de Saint-Exupéry. Po raz pierwszy wydano go w 1943 r. Rok później autor zginął w pojedynku lotniczym.

Książka została zadedykowana najlepszemu przyjacielowi, Leonowi Werth'owi.
Rozdział 1
Narrator zaczął od wspomnień z dzieciństwa, gdy jako sześciolatek zobaczył w książce "Historie prawdziwe", obrazek węża boa połykającego jakieś zwierzę. Zainspirowany postanowił narysować słonia połkniętego przez węża a następnie pokazał go dorosłym i spytał, czy wzbudza w nich strach. Ci jednak odpowiadali, że na rysunku widzą kapelusz. Dlatego chłopiec zrobił kolejny rysunek, w którym widać było słonia wewnątrz węża. Dorośli doradzili mu, aby przestał interesować się wężami a skupił się na nauce. Zniechęcili go oni do rozwijania talentu malarskiego, przez co po latach został pilotem i wiele podróżował po świecie.

W życiu narrator spotykał wielu ludzi, którym pokazywał ów rysunek węża. Ci jednak zawsze odpowiadali, że widzą kapelusz. Wtedy narrator nie próbował nawet z nimi rozmawiać o interesujących go rzeczach. Zamiast tego dyskusja toczyła się wokół polityki, golfa i brydża, przez co rozmówcy byli zadowoleni.
Rozdział 2
Narrator prowadził samotne życie, gdyż nie znalazł nikogo z kim mógłby szczerze porozmawiać. Wszystko zmieniło się, gdy przed sześciu laty musiał awaryjnie lądować na Saharze. Jego zapas wody wystarczyłby tylko na tydzień, więc pilot postanowił sam naprawić maszynę. Rankiem obudził go cieniutki głos proszący, aby narysował on baranka. Pilot zerwał się i był zaskoczony obecnością małego chłopca na środku pustyni. Spytał go co tu robi, lecz ten znowu poprosił o narysowanie baranka.

Pilot odparł, że nie potrafi narysować baranka, ale za to narysował boa ze słoniem. Chłopiec odparł, że nie prosił o słonia w wężu. W końcu pilot narysował baranka, lecz chłopiec odparł, że wygląda on na chorego. Narysował więc drugiego a malec skwitował, że przecież to baran a nie baranek. Przy trzeciej próbie chłopiec powiedział, że baranek jest za stary. W końcu pilot narysował skrzynię i oznajmił, że w środku jest baranek o jakim marzy. Malec ucieszył się i zaakceptował ten rysunek. Tak oto pilot poznał Małego Księcia.
Rozdział 3
Chłopiec zalewał pilota pytaniami a sam nie odpowiadał na żadne pytanie pilota. Ten domyślił się jednak, że malec pochodzi z innej planety. Pilot zaproponował, że podaruje mu palik i sznurek, lecz ten odparł, że jego planeta jest tak malutka, że baranka nie trzeba przywiązywać, bo i tak nie ma szans się zgubić.
Rozdział 4
Narrator przypuszczał, że Mały Książę pochodził z malutkiej planety oznaczonej numerem B-612. Została ona odkryta przez tureckiego astronoma w 1909 r. Nikt wówczas mu nie uwierzył, gdyż był on dziwnie ubrany. Gdy w 1920 r. ponownie przedstawił swoje odkrycie, tym razem mu uwierzono, gdyż miał na sobie elegancki frak. Tak właśnie rozumują dorośli. Narrator wyznał, że podaje informacje o tej planecie ze względu na dorosłych, gdyż przywiązują oni ogromną wagę do liczb i innych nieistotnych rzeczy. Dorosłym nie wystarcza fakt, iż był sobie chłopiec, który pragnął mieć baranka.
Rozdział 5
Przez kolejne dni pilot poznawał coraz więcej szczegółów z życia chłopca. Raz Mały Książę spytał czy baranki jedzą baobaby. Okazało się, że te ogromne drzewa rosną na jego planecie i zagrażają jej istnieniu, gdyż jeśliby urosły za duże to ich korzenie rozsadziłyby planetę. Dlatego codziennie rano Mały Książę przeprowadza, jak sam to nazywa - "toaletę planety" i wyrywa wszystkie małe baobaby.
Rozdział 6
Czwartego dnia pilot zrozumiał, jak samotny był Mały Książę. Jedyną jego rozrywką na planecie B-612 było oglądanie zachodów słońca. Mógł robić to często, gdyż wystarczyło tylko przestawić krzesełko o parę kroków. Pewnego dnia chłopiec obejrzał zachód słońca 43 razy.
Rozdział 7
Kolejnego dnia malec spytał, czy baranki zjadają kwiaty. Następnie zaczął wypytywać dlaczego róże mają kolce. Pilot był jednak bardzo zajęty naprawą samolotu i nie miał ochoty na dyskusję. Odparł mimochodem, że kolce u róży to efekt jej złośliwości. Mały Książę nie zgodził się z nim i stwierdził, że róże są delikatne i słabe a kolce mają za zadanie sprawić wrażenie, że są silne i groźne. Lotnik nadal był pochłonięty naprawą i zbywał malca, co bardzo go rozgniewało. Pilot zachowywał się jak wszyscy dorośli. Książę opowiedział mu wtedy, że na jednej z planet mieszka pewien pan, który jest purpurowy ze złości. On nigdy nikogo nie kochał, nie wąchał kwiatów i nie podziwiał piękna gwiazd. Uważał się za człowieka poważnego i był z siebie dumny. Chłopiec podsumował, że dla niego to nie człowiek a grzyb.

Następnie wrócił do tematu kolców i zastanawiał się po co kwiaty wkładają tyle wysiłku w ich wytworzenie skoro baranki pomimo kolców je zjadają. Następnie dodał, że zna kwiat, który rośnie tylko na jego planecie i boi się, że baranek mógłby go zniszczyć. Wyznał, że kocha ten kwiat i mógłby cały czas spędzać na podziwianiu jego piękna. Wtedy rozpłakał się. Pilot, widząc to przestał pracować i próbował pocieszyć chłopca. Przytulił go i zapewnił, że jego kwiat będzie bezpieczny, gdyż narysuje dla baranka kaganiec a dla kwiatu zbroję.
Rozdział 8
Pewnego dnia na planecie Małego Księcia pojawił się zalążek nowej rośliny. Chłopiec przyglądał się mu w obawie czy to nie baobab. Gdy roślina podrosła okazało się że to róża. Była piękna i chłopiec miał do niej słabość. Okazało się jednak, że była ona próżna i zarozumiała. Zaczęła uprzykrzać życie malcowi. Gdy był przeciąg prosiła o parawan. W nocy prosiła, aby przykrywać ją pod kloszem. Uciekając się do kłamstw stawiała coraz to nowe żądania. W końcu Mały Książę przestał jej wierzyć i był nieszczęśliwy. Nie potrafił już jej kochać i postanowił uciec ze swej planety. Stwierdził, że źle zrobił, że w ogóle wchodził z nią w dyskusje. Powinien był jedynie podziwiać jej wygląd i zapach.
Rozdział 9
Przed ucieczką malec wyplenił zalążki baobabów, wyczyścił trzy wulkany: dwa czynne i jeden wygasły. Następnie pożegnał się z różą, która przeprosiła go. Wyznała mu też miłość i kazała szybko odlatywać, gdyż nie chciała aby zobaczył, że płacze. Chłopiec odleciał wraz z wędrownymi ptakami.
Rozdział 10
Na pobliskiej planecie spotkał Króla odzianego w purpurę i gronostaje. Był władcą absolutnym mimo, iż jego planeta była całkowicie pusta. Dlatego ucieszył się na widok Małego Księcia, któremu mógł wydawać rozkazy. Gdy chłopiec ziewnął, Król zakazał mu ziewania. Później zmienił zdanie i rozkazał chłopcu ziewnąć, lecz temu już się nie chciało. Następnie gdy Książę chciał usiąść, Król rozkazał mu to. Gdy chciał zadać pytanie, Król rozkazał mu je zadać. Król stwierdził bowiem, że należy wymagać tego co można otrzymać. Znudzony Mały Książę postanowił lecieć dalej. Król kusił go stanowiskiem ministra sprawiedliwości a potem ambasadora, lecz nic to nie pomogło.
Rozdział 11
Książę dotarł do kolejnej planety, zamieszkanej przez Próżnego. On tak jak Król był zadowolony z przybycia nieznajomego, gdyż będzie miał kto go podziwiać. Miał na sobie śmieszny kapelusz. Poprosił, aby malec przyklasnął. Gdy ten posłuchał, Próżny zaczął kłaniać się, uchylając kapelusza. Po 5 minutach zabawa ta znudziła Księcia. Spytał więc, co musiałoby się stać, aby kapelusz spadł na ziemię. Próżny nie usłyszał pytania, gdyż próżni słyszą tylko pochwały. Próżny za wszelką cenę chciał być uwielbiany, mimo iż na jego planecie nie było nikogo poza nim.
Rozdział 12
Kolejnym przystankiem Małego Księcia była planeta, na której spotkał pijaka, który wyjaśniał, że pije aby zapomnieć, że się wstydzi. A wstydził się dlatego, że pił.
Rozdział 13
Na kolejnej planecie bohater spotkał Bankiera, który zajęty był ciągłym liczeniem. Stwierdził on, że jest właścicielem wszystkich gwiazd, gdyż jako pierwszy pomyślał o tym, żeby je zagarnąć. Książę przyznał mu rację i spytał co z nimi robi. Bankier odparł, że zarządza nimi i je przelicza. Na kartce zapisywał ich ilość a następnie chował tę kartkę w szufladzie i zamykał na klucz. Mały Książę spytał co mu po gwiazdach? On miał swoją różę, którą się opiekował, wulkany które czyścił. A co bankier miał po gwiazdach?
"Bankier otworzył usta, lecz nie znalazł odpowiedzi, więc Mały Książę ruszył w dalszą drogę." Rozdział 14
Na piątej, najmniejszej planecie, którą odwiedził, spotkał latarnię i Latarnika.

Na jego widok, Mały Książę pomyślał:
"Gdy zapala lampę, to tak jakby stwarzał jeszcze jedną nową gwiazdę lub kwiat. Gdy gasi lampę, to tak jakby usypiał gwiazdę lub kwiat. To bardzo ładne zajęcie. To rzeczywiście jest pożyteczne, ponieważ jest ładne."
Okazało się jednak, że Latarnik zapalał i gasił lampę co minutę, gdyż jego planeta tak szybko się obracała. Niegdyś zapalał ją wieczorem a gasił rano i miał dużo czasu na odpoczynek. Teraz było to niemożliwe. Mały Książę doradził mu, że jeśli chce odpocząć wystarczy, żeby szedł i bez przerwy pozostawał w świetle słońca, lecz Latarnik odparł, że lubi spać a nie chodzić.

Opuszczając tę planetę Mały Książę pomyślał:
"Tym człowiekiem pogardzaliby wszyscy: Król, Próżny, Pijak, i Bankier. Mimo to on jeden nie wydaje mi się śmieszny. A to prawdopodobnie dlatego, że nie zajmuje się tylko sobą." "Tylko ten człowiek mógłby być moim przyjacielem. Lecz jego planeta jest rzeczywiście za mała. Nie ma miejsca dla dwóch..."
Ale przede wszystkim chłopcu podobało się to, że w ciągu doby było tam 1440 zachodów słońca.
Rozdział 15
Szósta planeta, którą odwiedził chłopiec była dziesięciokrotnie większa od poprzednich. Mieszkał tam Starszy Pan, który był naukowcem. Mimo, iż w ogóle nie opuszczał swojego biura, nazywał się geografem. Nie wiedział nawet, czy na jego planecie są góry i oceany. Z zaciekawieniem wypytywał Małego Księcia o jego planetę. W rozmowie wyszło na jaw, że nie lubił on kwiatów. Uważał, że są one zagrożone bliskim unicestwieniem i dlatego nie zajmował się nimi. Chłopcu było żal słysząc te słowa. Starszy Pan polecił mu, aby odwiedził Ziemię.
Rozdział 16
W tej części narrator opisuje Ziemię w liczbach. Była ona zamieszkana przez 111 królów, 7 tysięcy geografów, niezliczoną ilość bankierów, pijaków, próżnych i latarników. Ziemię zamieszkiwało 2 miliardy ludzi, co jest prawdą. W latach 40. XX wieku, gdy powstawała ta książka, Ziemię zamieszkiwało 2,3 mld osób.
Rozdział 17
Liczba mieszkańców Ziemi mogłaby wydawać się ogromna, ale w rzeczywistości ich wszystkich możnaby było pomieścić na jednej z wysepek Oceanu Spokojnego. Gdy Mały Książę przybył na Ziemię spotkał żmiję. Przywitał się z nią i uzyskał od niej informację, że znajduje się na afrykańskiej pustyni. Wąż spytał chłopca, po co przybył na Ziemię. Ten odparł, że ma problemy z różą i spytał gdzie są wszyscy ludzie. Czuł się samotny i szukał towarzystwa. Żmija odparła, że wśród ludzi też czuje się samotnie. Ponadto wspomniała o swej potędze i zagadkowo powiedziała, że może odsyłać każdego tam, skąd przybył. Na koniec dodała:
"Wzbudzasz we mnie litość, taki słaby na granitowej Ziemi... Mogę ci w przyszłości pomóc, gdy bardzo zatęsknisz za twą planetą. Mogę..." Rozdział 18
Przemierzając pustynię, Mały Książę napotkał mały kwiat i spytał go o ludzi. Ten odpowiedział, że niegdyś widział ludzi w przechodzącej obok karawanie. Zauważył, że nie mogą mieć oni korzeni, gdyż strasznie miotał nimi wiatr.
Rozdział 19
Aby wyraźniej obejrzeć planetę, Mały Książę wspiął się na górę. Gdy na szczycie powiedział: "dzień dobry", odpowiedziało mu echo. Wtedy stwierdził, że ludzie nie mają wyobraźni, gdyż odpowiadają tym co się do nich mówi. Na jego planecie róża zawsze mówiła pierwsza.
Rozdział 20
Nastała długa wędrówka, podczas trafił do ogrodu pełnego róż. Zdziwiło go to i zasmuciło, gdyż jego róża zapewniała go, że jest jedyna na świecie. Tymczasem przed jego oczyma było 5 tysięcy takich samych róż.
Rozdział 21
W dalszej podróży spotkał lisa. Zaproponował mu zabawę, gdyż był bardzo smutny. Lis powiedział, że nie może się z nim bawić, gdyż nie jest oswojony. Dodał też, że "oswoić" znaczy "stworzyć więzy". Chłopiec był dla niego tylko jednym z setek tysięcy innych chłopców. Ale gdyby ten go oswoił, stałby się jedyny na świecie. I dlatego poprosił Małego Księcia, aby spróbował go oswoić. Przez to lis też stałby się dla niego wyjątkowym i jedynym w swoim rodzaju lisem.
"-Zaczynam rozumieć - powiedział Mały Książę. - Jest jedna róża... zdaje mi się, że ona mnie oswoiła..."
Lis cieszył się, że na planecie Małego Księcia nie ma myśliwych. Nie było tam też kur, co lis skwitował, że nie ma rzeczy doskonałych, po czym wrócił do poprzedniej myśli i zaczął prosić chłopca, aby go oswoił.
"Lecz jeślibyś mnie oswoił, moje życie nabrałoby blasku. Z daleka będę rozpoznawał twoje kroki - tak różne od innych. Na dźwięk cudzych kroków chowam się pod ziemię. Twoje kroki wywabią mnie z jamy jak dźwięki muzyki."
Mały Książę zgodził się go oswoić, lecz zaznaczył że nie ma za dużo czasu, gdyż chciał jeszcze znaleźć przyjaciół i nauczyć się wielu rzeczy.

Lis odparł, że ludzie nie mają na nic czasu i m.in. dlatego nie mają przyjaciół. Dodał, że jeśli chce mieć przyjaciela, powinien go oswoić.

Mały Książę kierując się wskazówkami lisa zdołał go oswoić. Gdy nadszedł czas rozstania, lis zapłakał, co chłopiec skwitował, że nie opłaciło mu się oswojenie. Lis nie zgodził się z nim i odparł, że odtąd falujące zboże będzie mu go przypominało ze względu na jego kolor włosów. Następnie Mały Książę ponownie udał się zobaczyć róże i zrozumiał, że są mu one obojętne. Liczyła się dla niego tylko jedna róża, którą się opiekował i którą pielęgnował. Następnie powrócił do lisa a ten dał mu radę:
"A oto mój sekret. Jest bardzo prosty: dobrze widzi się tylko sercem. Najważniejsze jest niewidoczne dla oczu." "Twoja róża ma dla ciebie tak wielkie znaczenie, ponieważ poświęciłeś jej wiele czasu."Rozdział 22
Rozdział 23
W dalszej podróży Mały Książę spotkał pana Zwrotniczego, który sortował ludzi na paczki po tysiąc osób i rozdzielał ich do pociągów, które ich rozwoziły. Wszędzie był gwar i huk. Pociągi ciągle przyjeżdżały i odjeżdżały. Ludziom zawsze wydaje się, że w nowym miejscu będzie im lepiej. Chłopiec stwierdził, że jedynie dzieci wiedzą czego szukają.
"Gdybym miał pięćdziesiąt trzy minuty czasu - powiedział sobie Mały Książę - poszedłbym powolutku w kierunku studni..." Rozdział 24
Następnie spotkał Kupca, który sprzedawał pigułki zaspokajające pragnienie. Ich zażywanie oszczędzało 53 minuty tygodniowo.
"To, co mnie wzrusza najmocniej w tym małym śpiącym królewiczu, to jego wierność dla kwiatu, to obraz róży, który świeci w nim jak płomień lampy nawet podczas snu".
Od zepsucia się samolotu minęło już 8 dni. Pilot słuchając opowieści o Kupcu, stwierdził, że Mały Książę nie odczuwa głodu ani pragnienia. Jako, że kończyły się zapasy wody, obaj wyruszyli na poszukiwanie studni. W trakcie podróży podziwiali piękno pustyni. Gdy Mały Książę zrobił się senny, pilot wziął go na ręce.
Rozdział 25
Nad ranem odnalazł studnię.
"A tymczasem to, czego szukają, może być ukryte w jednej róży lub w odrobinie wody.." "(...) oczy są ślepe. Szukać należy sercem. (...)"
Studnia nie przypominała prawdziwych saharyjskich studni, lecz zwykłą wiejską studnię z tą różnicą, że nigdzie w koło nie było wioski. Pilot wyciągnął wiadro wody. Chłopiec uznał wodę za podarek sprawiający sercu radość. Następnie stwierdził, że ludzie na ziemi hodują tysiące róż w jednym ogrodzie i nie znajdują w nich tego, czego szukają.
Rozdział 26
Następnie na prośbę chłopca, pilot narysował kaganiec dla baranka. Mały Książę potrzebował go, gdyż czuł się odpowiedzialny za różę. Zbliżał się dzień przybycia Księcia na Ziemię. Nastała dziwnie smutna atmosfera. Obaj ruszyli do miejsca jego przybycia na Ziemię. Książę poprosił, aby pilot powrócił do niego nazajutrz.
Rozdział 27
Gdy Pilot przyszedł następnego dnia zobaczył jak Mały Książę rozmawiał ze żmiją. Pilot natychmiast ruszył chłopcu na ratunek. Wąż jednak uciekł a Pilot ściągnął chłopca z muru a ten rzekł, że cieszy się, że udało mu się naprawić samolot, mimo iż Pilot jeszcze mu o tym nie powiedział. Nadszedł czas rozstania. Książę nie chciał, aby Pilot widział jak odchodzi, więc wymknął się wieczorem. Pilot dostrzegł to i dogonił chłopca. Ten jednak został ukąszony przez żmiję i osunął się na ziemię.

Od spotkania z Małym Księciem minęło 6 lat. W tym czasie zastanawiał się jak sobie radzi na swojej planecie. Co słychać u róży i baranka. W końcu zapomniał narysować rzemyka do kagańca.
"Nie zostawiajcie mnie wtedy w moim smutku: bądźcie tak mili i napiszcie mi szybko, że wrócił..."
Na koniec narrator narysował pustynię i poprosił czytelników by przemierzając pustynię zawsze zatrzymali się pod gwiazdą i sprawdzili czy nie ma na niej jasnowłosego chłopczyka.

# data[].attributes.attachment_link.description
Streszczenie Autorem utworu jest francuski pilot, Antoine de Saint-Exupéry. Po raz pierwszy wydano go w 1943 r. Rok później autor zginął w pojedynku lotniczym. Książka została zadedykowana najlepszemu przyjacielowi, Leonowi Werth'owi. Rozdział 1 Narrator zaczął od wspomnień z dzieciństwa, gdy jako sześciolatek zobaczył w książce "Historie prawdziwe", obrazek węża boa połykającego jakieś zwierzę.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Streszczenie

Autorem noweli jest Henryk Sienkiewicz. Po raz pierwszy ukazała się ona na łamach Niwy w 1881 r.

Treść utworu została oparta na prawdziwych wydarzeniach. Akcja rozgrywa się w latach 70. XIX wieku.

Akcja rozgrywa się w miejscowości Aspinwall w Panamie. Obecnie nazywa się ona Colon.

Pewnego dnia miejscowy latarnik zaginął bez śladu. Miejscowi twierdzili, że pewnie zabrała go fala, gdy stał na skałach. Tak czy owak powstał duży problem, gdyż bez latarnika latarnia nie mogła funkcjonować a była ona konieczna ze względów bezpieczeństwa. Bez niej statki mogły się rozbić o skały.

Trzeba dodać, że Aspinwall znajdowało się przy Kanale Panamskim i panował tam bardzo duży ruch. Zadanie znalezienia nowego latarnika spadło na amerykańskiego konsula w Panamie, pana Izaaka Falconbridge'a. Wtedy to właśnie Amerykanie zarządzali Kanałem Panamskim. Konsul miał tylko 12h na znalezienie następcy. Dodatkowym utrudnieniem było to, że praca latarnika nie należała do najłatwiejszych. Latarnik musiał być skrupulatny i odpowiedzialny. Nie mógł opuszczać stanowiska pracy. Jedzenie było mu dowożone. Jedynie w niedzielę mógł on opuszczać latarnię. Była więc to praca niemal niewolnicza.

To wszystko sprawiło, że szanse na szybkie znalezienie następcy spadły niemal do zera, gdy nagle u konsula pojawił się Polak o nazwisku Skawiński. Do końca noweli nie poznamy jego imienia. Miał on 70 lat, postawę żołnierza i zgłosił swoją kandydaturę na stanowisko latarnika.

Konsul rozmawiając z nim dowiedział się, że spędził on większość życia na tułaczce. Uczestniczył w wielu konfliktach zbrojnych. Amerykanin odparł, że ktoś kto pracuje w latarni powinien lubić siedzieć na miejscu. Skawiński wyjaśnił, że po prostu szuka już odpoczynku. Okazało się też, że przez 3 lata służył na wielorybniku; miał więc jako takie pojęcie o żegludze morskiej oraz roli i funkcjonowaniu latarni. Na pytanie czy ma doświadczenie w jakiejś służbie rządowej, Skawiński wyjął stary, wypłowiały zawiniątek.
- Oto są świadectwa. Ten krzyż dostałem w roku trzydziestym. Ten drugi jest hiszpański z wojny karlistowskiej; trzeci to legia francuska; czwarty otrzymałem na Węgrzech. Potem biłem się w Stanach przeciw południowcom, ale tam nie dają krzyżów - więc oto papier.
Konsul miał jednak pewne wątpliwości co do Skawińskiego. Zastanawiał się czy w jego wieku poradzi sobie z wychodzeniem na szczyt latarni po tak wielu schodach. Jednak za namową Skawińskiego przyjął go do pracy, którą musiał zacząć tego samego dnia. Amerykanin ostrzegł Polaka, że za jakiekolwiek uchybienie w obowiązkach zostanie zdymisjonowany.

Wieczorem latarnia ponownie rozświetliła niebo. Tym razem z innym latarnikiem. Skawiński stojąc na szczycie wieży rozmyślał.
"Czuł on coś takiego, co czuje szczuty zwierz, gdy wreszcie schroni się przed pogonią na jakiejś niedostępnej skale lub w pieczarze. Nadszedł nareszcie dla niego czas spokoju. Poczucie bezpieczeństwa napełniło jakąś niewysłowioną rozkoszą jego duszę. Oto mógł na tej skale po prostu urągać dawnemu tułactwu, dawnym nieszczęściom i niepowodzeniom. Był on naprawdę jak okręt, któremu burza łamała maszty, rwała liny, żagle, którym rzucała od chmur na dno morza, w który biła falą, pluła pianą - a który jednak zawinął do portu. Obrazy tej burzy przesuwały się teraz szybko w jego myśli w przeciwstawieniu do cichej przyszłości, jaka miała się rozpocząć."
Skawiński nie kłamał mówiąc, że jest tułaczem. Imał się prawie wszystkich zawodów.
"Pracowity i uczciwy, nieraz dorabiał się grosza i zawsze tracił go wbrew wszelkim przewidywaniom i największej ostrożności. Był kopaczem złota w Australii, poszukiwaczem diamentów w Afryce, strzelcem rządowym w Indiach Wschodnich. Gdy w swoim czasie założył w Kalifornii farmę, zgubiła go susza; próbował handlu z dzikimi plemionami zamieszkującymi wnętrze Brazylii: tratwa jego rozbiła się na Amazonce, on sam zaś bezbronny i prawie nagi tułał się w lasach przez kilka tygodni, żywiąc się dzikim owocem, narażony co chwila na śmierć w paszczy drapieżnych zwierząt. Założył warsztat kowalski w Helenie, w Arkansas, i - spalił się w wielkim pożarze całego miasta.
N astępnie w Górach Skalistych dostał się w ręce Indian i cudem tylko został wybawiony przez kanadyjskich strzelców. Służył jako majtek na statku kursującym między Bahią i Bordeaux, potem jako harpunnik na wielorybniku: oba statki rozbiły się. Miał fabrykę cygar w Hawanie - został okradziony przez wspólnika w chwili, gdy sam leżał chory na „vomito". Wreszcie przybył do Aspinwall - i tu miał być kres jego niepowodzeń. Cóż go bowiem mogło doścignąć jeszcze na tej skalistej wysepce? Ani woda, ani ogień, ani ludzie. Zresztą od ludzi Skawiński niewiele doznał złego. Częściej spotykał dobrych niż złych."

Teraz, będąc na wysepce, miał nadzieję, że nastaną spokojne lata a ciążące nad nim fatum odejdzie. Wierzył bowiem, że prześladuje go pech, jakaś nieczysta siła. Pytany o źródło niepowodzeń, wskazywał na Gwiazdę Polarną i mówił, że nieszczęście idzie stamtąd. Skawiński podnosił się po każdej porażce. Mimo licznych niepowodzeń, zachował dobre serce. Na Kubie podczas epidemii, rozdawał chorym chininę, nie zostawiając nic dla siebie, przez co sam zachorował. Przez lata swojego życia miał nadzieję, że karta w końcu się odwróci.

Tak dożył starości a nieszczęścia ciągle na niego spadały, przez co stał się zrezygnowany i skłonny do nostalgii: gdy słyszał śpiew ptaków zaczynał rozmyślać o młodości. Jedyne o czym marzył na starość to spokój i zakończenie tułaczki. Stojąc w nocy na szczycie rozświetlonej wierzy w końcu czuł że osiągnął upragniony cel i jego marzenie się spełniło. Tej nocy jeszcze długo spoglądał w morze.

Kolejne dni upływały Skawińskiemu spokojnie a przez to szczęśliwie. Skrupulatnie wykonywał swoje obowiązki, czyścił soczewki, zapalał latarnię. W wolnych chwilach kontemplował i oglądał przepływające statki. Jednostajne i monotonne życie latarnika dawało mu dużo radości. Zaprzyjaźnił się z mewami, które często dokarmiał resztkami jedzenia.

Jedynym dniem, który różnił się od pozostałych, była niedziela, gdyż wtedy z rana opuszczał wysepkę. Zakładał granatową strażniczą kapotę do której przyczepiał wszystkie swoje medale i tak odświętnie wystrojony udawał się do kościoła. Wychodząc po mszy słyszał jak miejscowi mówili do siebie: „Porządnego mamy latarnika". - „I nie heretyk, chociaż Yankee!"

Po powrocie do szukał informacji z Europy w gazecie pożyczonej lub kupionej od Falconbridge'a. W tygodniu Skawiński nie opuszczał latarni. Jedzenie dowoził mu codziennie strażnik Johns. Gdy przyjeżdżał, latarnik schodził z wieży, aby z nim pogawędzić. Później jednak zdziczał i przestał się pojawiać. O tym, że żyje świadczyło światło latarni i znikające sprzed niej jedzenie. Skawiński zapadł w letarg, półsen. Całkowicie zobojętniał na wszystko w około. Pogodził się z faktem, że resztę dni swojego życia spędzi w tym miejscu. Przestał nawet tęsknić za ojczyzną. Stał się zobojętniały.

Pewnego dnia Skawiński jak zwykle zszedł na dół po jedzenie. Ku jego zaskoczeniu, oprócz jedzenia, była tam jeszcze jedna paczka na której widniały znaczki z USA. Po rozpakowaniu okazało się, że były w niej książki. Ku jego jeszcze większemu zdziwieniu, były to książki w języku polskim.

Wtedy Skawiński przypomniał sobie, że niegdyś czytając Heralda, dowiedział się o powstaniu polskiego towarzystwa w Nowym Jorku, któremu przesłał pół swojej pensji. Teraz towarzystwo odwdzięczyło mu się przesyłając te oto książki. Było to dla niego wielkie przeżycie, gdyż od lat nie czytał nic po polsku ani nie rozmawiał z żadnym rodakiem.

Skawiński podniósł jedną z książek, otworzył ją i zaczął głośno czytać: "Litwo, ojczyzno moja, ty jesteś jak zdrowie"

Jego głos zaczął się łamać a oczy zaszły mgłą ze wzruszenia. Padł na kolana i zaczął płakać. Od 40 lat nie był o ojczyźnie i nawet nie słyszał rodzimego języka. Teraz będąc na tej wysepce miał wrażenie, że jego ukochany język polski sam go odnalazł.

Staruszek całkowicie oddał się czytaniu. Po jakimś czasie nadleciały mewy, które zwykle o tej porze dostawały od niego pokarm. Tym razem Skawiński oddał im całe swoje jedzenie i natychmiast wrócił do czytania. Słońce zaczęło już zachodzić a litery stawały się nieczytelne dla jego starych oczu. Skawiński oparł głowę o skałę i we śnie przeniósł się do swej ukochanej ojczyzny, "do tych pagórków leśnych, do tych łąk zielonych".

Zbudził go dopiero strażnik Johns, który spytał czy ten jest chory. Skawiński odparł, że nie.
"- Nie zapaliliście latarni. Pójdziecie precz ze służby. Łódź z San-Geromo rozbiła się na mieliźnie, szczęściem, nikt nie utonął; inaczej poszlibyście pod sąd. Siadajcie ze mną, resztę usłyszycie w konsulacie. Stary pobladł: istotnie nie zapalił tej nocy latarni." "W kilka dni później widziano Skawińskiego na pokładzie statku idącego z Aspinwall do New Yorku. Biedak stracił posadę. Otwierały się przed nim nowe drogi tułactwa; wiatr porywał znowu ten liść, by nim rzucać po lądach i morzach, by się nad nim znęcać do woli. Toteż stary przez te kilka dni posunął się bardzo i pochylił; oczy miał tylko błyszczące. Na nowe zaś drogi życia miał także na piersiach swoją książkę, którą od czasu do czasu przyciskał ręką, jakby w obawie, by mu i ona nie zginęła..."

# data[].attributes.attachment_link.description
Streszczenie Autorem noweli jest Henryk Sienkiewicz. Po raz pierwszy ukazała się ona na łamach Niwy w 1881 r. Treść utworu została oparta na prawdziwych wydarzeniach. Akcja rozgrywa się w latach 70. XIX wieku. Akcja rozgrywa się w miejscowości Aspinwall w Panamie. Obecnie nazywa się ona Colon. Pewnego dnia miejscowy latarnik zaginął bez śladu.

# data[].attributes.attachment_link.title
55. "Opowieść wigilijna" - jej ponadczasowe przesłanie.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Lektura w epoce

Stop! Jesteś w XX wieku!
W momencie bardzo trudnym - boMały Książę powstał w roku 1943, a zatem w czasach II wojny światowej - 1939-1945.

Mały Książę. Pisarz tak nazwał głównego bohatera swojej książki i jego imię umieścił w tytule.
Zwróć uwagę, że oba wyrazy pisze się w tym wypadku - jako nazwę własną - wielką literą.

Antoine de Saint-Exupéry. Trudne, francuskie nazwisko. Ważny pisarz XX wieku, ciekawy, bo pisarz - pilot, należał do pionierów lotnictwa, oblatywał pierwsze, często jeszcze niedoskonałe samoloty. Pisarz zmierzył się z żywiołem przestrzeni powietrznej i pustyni,co znalazło odzwierciedlenie w jego książkach. Spędził wiele godzin w kabinie samolotów, patrząc na ziemie z lotu ptaka i snując refleksje. Wszystkie jego książki związane są z doświadczeniami pilota. Zginął Saint-Exupéry podczas lotu zwiadowczego nad Morzem Śródziemnym, podczas II wojny światowej w roku 1944.

Można nazwać ją mini powieścią filozoficzną, paraboliczną spotkasz też termin baśń poetycka albo powiastka fantastyczna. Ważne jest to, że Saint-Exupéry napisał książkę dla dzieci i z myślą o dzieciach, a wyszła mu niewielka objętościowo, ale wielka jeśli chodzi o przesłanie filozoficzne,powieść, którą czytają dorośli i dzieci na całym świecie.

Pierwszoosobowy, najczęściej mówiący w czasie przeszłym - opowiada zdarzenia, w których uczestniczył. Narratorem jest pilot, który po sześciu latach od spotkania z Małym Księciem opowiada o tym. Narracji relacjonującej zdarzenia na Saharze, wspomnieniom narratora z dzieciństwa i odautorskim komentarzom towarzyszy narracja przekazująca opowieści zasłyszane od Małego Księcia.

Bohaterowie

Pierwszoplanowi: Mały Książę (postać baśniowa) i pilot.
Drugoplanowi: wszystkie postacie, które Mały Książę spotyka podczas swojej wędrówki w kosmosie i na Ziemi.

W powieści przeplatają się trzy wątki

Wątek realistyczny
(pilot, awaria samolotu, przymusowe lądowanie i naprawianie).

Wątek baśniowy
(związany z Małym Księciem i jego fantastyczną podróżą po planetach).

Wątek psychologiczny
(wewnętrzna przemiana Małego Księcia podczas podróży).

Czas wydarzeń

Akcja trwa osiem dni - to czas przymusowego pobytu pilota na Saharze.
Fabuła obejmuje jednak rok pobytu Małego Księcia na Ziemi.

Miejsce akcji

Pustynia Sahara, gdzie Mały Książę poznaje pilota. W opowiadaniach Małego Księcia pojawiają się też inne miejsca - jego rodzinna planeta B-612 oraz planety, które odwiedził podczas swej podróży: Króla, Próżnego, Pijaka, Bankiera, Latarnika, Starszego Pana - geografa.

Symboliczna wieloznaczność

Kolejne obrazy, które pojawiają się w tej książce, możemy albo pozostawić samym sobie w ich najprostszym znaczeniu (wtedy będziemy mieli do czynienia ze zwykłą opowieścią), albo możemy podjąć się ich przeanalizowania i zinterpretowania (a wtedy okaże się, że mamy do czynienia z symbolami). Baobab może być tylko baobabem, ale może być też czymś więcej.

Obrazy w Małym Księciu są obrazami jak ze snu (dominuje w nich element fantazji) - jeżeli rozłożymy je na części, istnieje niebezpieczeństwo, że coś z nich stracimy i nie będziemy mogli, jak radzi Mały Książę, patrzeć sercem.

Spróbujmy zastanowić się nad poszczególnymi symbolami pojawiającymi się na kartach książki. Można je rozumieć, na przykład tak:

Baobaby - swą wielkością rozsadzają planetę Małego Księcia; ale poczucie zagrożenia ze strony baobabów uczy Małego Księcia odpowiedzialności - pamiętacie, jak opowiada o regularnym wyrywaniu dopiero wyrastających baobabów, aby nie zniszczyły jego malutkiej planety?

Róża - to najbardziej tajemniczy i głęboki symbol w tej opowieści. Jest piękna, ale kapryśna, dokucza Księciu, choć potrafi też być bardzo miła. Na początku Mały Książę kocha ją za to, że jest jedyna, potem za to, że jest jego. Uczucie do róży zmienia się w trakcie wędrówki tak, jak zmienia się miłość.

Pustynia - to przede wszystkim symbol pustki w kontaktach między ludźmi; nie trzeba więc jej rozumieć w sensie dosłownym, lecz przenośnym - jako pustynię duchową.

Żmija - jest symbolem śmierci, ale zwróćcie uwagę, że nie jest przedstawiona źle; Mały Książę godzi się na jej przyjście, ponieważ pomaga mu ona powrócić do domu.

Wielka podróż Małego Księcia

Mały Książę mieszka na planecie B-612. Ma tam swoją różę, baobaby, trzy wulkany, w tym jeden nieczynny i czterdzieści trzy zachody słońca. Pewnego dnia jednak decyduje się opuścić swoją malutką planetę. Wyrusza w międzyplanetarną podróż.

Odwiedza planety zamieszkałe przez Króla, Próżnego, Pijaka, Bankiera, Latarnika i Geografa. Są to postacie symboliczne, będące uosobieniem pewnych wad ludzi dorosłych.

Kolejnym etapem jego podróży jest Ziemia. Tu Mały Książę spotyka lisa, odwiedza ogród pełen róż, a w końcu ukąszony przez żmiję - powraca na swoją planetę B-612. W sensie dosłownym Mały Książę umiera, ale my wiemy, że powrócił on na swoją planetę, a tu na ziemi pozostał we wspomnieniach narratora.

Dziecko - dorosły

„Dorośli sami nie potrafią nigdy zrozumieć. A dzieci bardzo męczy konieczność stałego objaśniania..."

Przy malowaniu węża boa dziecko traci zaufanie do świata dorosłych: nie udaje mu się bowiem uzyskać ich zaufania, by uwierzyli, że rysunek przedstawia węża, który połknął słonia. Dorośli uśmiechają się, ale nie są w stanie widzieć sercem i wyobraźnią. Dla nich jest to po prostu nieudolnie narysowany kapelusz.

Jacy są dorośli?

są egoistami, czyli ludźmi skupionymi wyłącznie na sobie,

uganiają się za szczęściem, ale potrafią się tylko unieszczęśliwiać,

nie potrafią słuchać innych,

każdą rzecz, którą poznają, starają się od razu nazwać i przydzielić do jakiejś kategorii,

ważne jest dla nich to, jaki dom ktoś zbudował, jakim jeździ samochodem i czy wie, w jakiej kolejności należy przedstawiać nowych znajomych.

Mieszkańcy planet odwiedzanych przez Małego Księcia reprezentują postawy typowe dla świata ludzi dorosłych, są pewnymi typami ludzkimi, które możemy spotkać wokół siebie.

Król wszystkich ludzi traktuje jak swoich poddanych. Wmawia sobie, że wydając rozkazy panuje nad wszystkim, co się wokół dzieje.

Sensem jego życia jest rządzenie innymi, nie zauważa, że między ludźmi mogą być także inne relacje, np. przyjaźń, partnerstwo, miłość.

Dorośli bardzo często uważają, że są najważniejsi na świecie i wszystkimi mogą kierować. Ale tacy ludzie są bardzo samotni i z pewnością brakuje im prawdziwej miłości drugiego człowieka, która byłaby w stanie uwolnić ich od manii panowania.

Próżny jest egoistą, od ludzi oczekuje jedynie uznania i podziwu. Nie otrzymuje tych pochwał spontanicznie, więc jest bardzo sfrustrowany. Ale im bardziej jest sfrustrowany, tym bardziej i z większą nachalnością żebrze o pochwałę u innych.

Jego samochwalstwo jest płytkie, a kontaktu z ludźmi nie szuka po to, by nawiązać z nimi prawdziwą przyjaźń, lecz by usłyszeć kolejne pochwały.

Wydaje mu się, że już samo jego istnienie wyróżnia go spośród innych i czyni doskonałym. Ale to nie jest takie proste. Próżny chwali się tak bardzo, ponieważ prawdopodobnie wątpi w swoją wartość. Nie chce zaakceptować samego siebie, boi się lekceważenia. Jego również mogłaby uratować miłość i bliskość drugiego człowieka.

Pijak pije, by zapomnieć, że się wstydzi, a wstydzi się, że pije. Nie znosi już swego widoku, ale zamiast pracować nad sobą i zastanowić się nad przyczyną, nienawidzi samego siebie i woli zapomnieć, pijąc dalej. Tworzy błędne koło, z którego nie potrafi wyjść i tkwi w nim, pogrążając się coraz bardziej.

Reprezentuje pewien typ ludzi, którzy chcą zapomnieć o swojej słabości, ale pogrążają się w niej coraz bardziej.

To, co ma nam pomóc w przezwyciężeniu naszych problemów, staje się stopniowo ich główną przyczyną. Z dorosłymi tak to już bywa, że utrudniają sobie życie, nie potrafią znaleźć wyjścia z sytuacji i cierpią.

Bankier nieustannie liczy swoje pieniądze, gromadzi je jednak nie po to, by możliwie jak najwięcej za nie kupić, lecz by mieć świadomość, że może kupić.

Pieniądz przestaje oznaczać jedynie środek wymiany dóbr między ludźmi, opanowuje całe działanie ludzkie. Bankier rezygnuje z używania pieniędzy, by robić jeszcze większe pieniądze, pomnażając je. Wydaje mu się także, iż dzięki pieniądzom może mieć wszystko - nawet góry, wyspy i gwiazdy. Każdy z Was może bez trudu wskazać dorosłych, dla których pieniądze są sensem życia i nic poza nimi nie widzą. Nie zauważają, że prawdziwej miłości czy przyjaźni nie można kupić.

O nim Mały Książę mówi, że jest mniej niedorzeczny niż Król, Próżny i Bankier, ponieważ jego praca jest przynajmniej pożyteczna. Zadaniem Latarnika jest zapalanie i gaszenie lampy na planecie. Kiedyś miało to sens, ponieważ Latarnik zapalał lampę wieczorem, a gasił rano, jednak mała planeta obraca się coraz szybciej, a czas między zapalaniem i gaszeniem jest dużo krótszy. Mały Książę proponuje mu, by szedł powoli w stronę słońca i w ten sposób wydłużał przerwy między zapalaniem i gaszeniem lampy, jednak Latarnik jest służbistą i wykonuje przepisy bez zastanowienia, nawet jeśli sprawia mu to trudność. To także pewnie świetnie znacie - dorośli, dla których ważniejsze są przepisy i zasady niż prawdziwe życie.

Latarnik to typ człowieka, który boi się zmienić swoje przyzwyczajenia, nawet jeżeli w nowej sytuacji dotychczasowe obowiązki tracą sens.

Człowiek czasami może stać się niewolnikiem swojej pracy, która staje się jego jedynym celem. Tacy „latarnicy" chcieliby czasami spokoju, ale nigdy go nie znajdą, bo nie mają czasu zastanowić się nad tym, jak ten spokój znaleźć.

Geograf jest książkowym uczonym, teoretykiem, który nie ma pojęcia o praktycznej stronie swoich badań. Uważa, że ważniejsza jest wiedza niż bezpośrednie doświadczenie. Woli więc czytać o górach, rzekach i gwiazdach niż zobaczyć je osobiście. Nie obcuje ze światem, tylko czyta o nim. Odtwarza czyjąś wiedzę, natomiast sam nie wnosi nic nowego. Takich dorosłych też jest wielu wokół nas - dużo mówią o uczuciach, ale sami boją się zaangażować. Geograf zamiast fascynacji wyłącznie wiedzą, która nie ma praktycznego zastosowania, powinien nauczyć się żyć naprawdę, odczuwać, obserwować i współuczestniczyć w otaczającym świecie. Na lekcjach języka polskiego nie zamieniajcie się więc w takich „geografów", którzy korzystają tylko z cudzych doświadczeń i przemyśleń, a nie próbują sami badać i poszukiwać...

Kierunek - Ziemia

Kolejnym etapem podróży Małego Księcia jest Ziemia. Przybysz z planety B-612 ląduje na pustyni, która symbolizuje pustkę - również w kontaktach między ludźmi. Na naszej planecie spotyka dorosłego - narratora, lisa, żmiję i róże.

Dorosły - jest to jedyny dorosły, z którym Małemu Księciu udaje się nawiązać bliższą znajomość. Ten dorosły pamięta jeszcze, jak sam był dzieckiem i dlatego traktuje małego przybysza poważnie, dzięki czemu może się od niego wiele nauczyć.

Lis - wprowadza chłopca w świat miłości i przyjaźni. Pozwala się oswoić, by Mały Książę zrozumiał, czym jest odpowiedzialność za bliską osobę, by poznał przyjaźń i nauczył się kochać. Dzięki niemu mały przybysz poznał swoje uczucia.

Róże - Mały Książę zobaczył na Ziemi ogród pełen róż. Początkowo czuł się rozczarowany, ponieważ do tej pory uważał, że jego róża jest jedyna i niepowtarzalna. Jednak potem zrozumiał, że to, co kochamy, jest dla nas zawsze jedyne i najwspanialsze właśnie dlatego, że obdarzamy je miłością.

Żmija - pomogła Małemu Księciu powrócić na B-612. Chłopiec musiał umrzeć na Ziemi, by powrócić na swoją planetę. Chociaż śmierć jest zawsze bardzo smutna, wcale nie musi oznaczać ostatecznego rozstania. Pozostaje przecież miłość i pamięć.

W Małym Księciu wyraźny jest motyw wędrówki (podzielonej na dwa etapy: podróż międzyplanetarna, odwiedziny na Ziemi). Służy ona ukazaniu wad ludzkich, ale także uświadomieniu, że istnieją wartości, które mogą ludzi ocalić. Tymi wartościami są miłość i przyjaźń.

W baśniowej fabule Małego Księcia znajdziemy uniwersalne prawdy:

ludzkich wadach i pragnieniach,

miłości i przyjaźni,

o świecie dorosłych,

o dziecięcej wyobraźni.

Mały Książę - najważniejsze pytania

Jakie ważne, ponadczasowe tematy porusza pisarz w Małym Księciu?

Największą wartością tej książki jest fakt, że jej czytelnik przez chwilę odrywa się od codzienności i zastanawia się co naprawdę jest ważne w życiu? Otóż nie to za czym goni codzienność, lecz „to co niewidoczne dla oczu" .

Czyli co?
Dobre uczucia międzyludzkie - przyjaźń, miłość, odpowiedzialność za bliską sobie istotę, własne miejsce w kosmosie. Zanurzeni w swoich problemach dorośli nie widzą tego - dlatego to dzieci potrafią dostrzec prawdę, baranka w pudełku albo węża boa, który pożarł baranka, a dla dorosłych jest tylko konturem kapelusza.

Kim właściwie jest Mały Książę?

Wyjątkowy chłopiec, postać bardzo szlachetna, władca planety B-612, opiekun Róży, przyjaciel Lisa, wędrowiec. Tak - to prawdziwe odpowiedzi na pytanie, kim jest Mały Książę. Ale tak naprawdę Mały Książę jest człowiekiem, który poszukuje prawdy o tym, co jest najważniejsze w życiu - i znajduje ją. Tym samym Mały Książę to trochę każdy z nas - jego podróż to dojrzewanie do zrozumienia prawdziwych wartości.

Dzięki czemu Róża z planety Małego Księcia była wyjątkowa?

To uczucie, jakim darzył ją Mały Książę, sprawiło, że róża, choć nie była jedynym takim kwiatem, dla chłopca była kimś szczególnym. Ona oswoiła jego, on ją i od tej pory stali się sobie potrzebni. Chciał się nią opiekować, potrafił dla niej wiele poświęcić i wiele jej wybaczał, wreszcie - czuł się za nią odpowiedzialny. To dla Róży wrócił do domu.

Jakie doświadczenia życiowe ułatwiły Małemu Księciu zrozumienie Róży?

Mały Książę nie od razu zrozumiał swoją Różę. Musiało też upłynąć sporo czasu, zanim pojął, co do niej czuje. To Lis nauczył go, jakie znaczenie ma w życiu miłość. To więzy przyjaźni, które stworzyli, pokazały Małemu Księciu, co to znaczy prawdziwie kochać, bezinteresownie z siebie dawać, nie oczekując niczego w zamian.
Przemiany, jakie dokonały się w sercu chłopca, widać najwyraźniej, gdy trafia do ogrodu pełnego pięknych róż i wreszcie rozumie, że jego kwiat jest wyjątkowy - bo go kocha ze wzajemnością.
Podczas podróży po różnych planetach i pobycie na Ziemi Mały Książę wydoroślał - dojrzał do miłości, nauczył się jej.

Dlaczego jest to książka o miłości i przyjaźni?

Bo te dwa uczucia znalazł i zrozumiał Mały Książę, gdy poznawał kosmos, gdy szukał tego, co najważniejsze.Zaprzyjaźnił się z Lisem i z Pilotem, a lis powiedział mu najpiękniejszą definicję przyjaźni,jaką można spotkać w literaturze - jest to przede wszystkim odpowiedzialność za „oswojoną" istotę, niesie ryzyko łez, ale chroni przed samotnością.

A miłość?
Jej symbolem jest Róża - trochę nieznośna, ale jedyna na świecie - mimo że świat pełen jest różanych ogrodów. Mały Książę musiał to zobaczyć, żeby zrozumieć, że kocha tylko swoją Różę.

Sposób na zapamiętanie treści Małego Księcia

Ujmij wszystko w serię pytań:

Kto opowiada o przygodach Małego Księcia?

Pilot - drugi obok tytułowego bardzo ważny bohater utworu. Pilot jest samotnikiem, nie lubi świata dorosłych. Pewnego razu wylądował przymusowo na Saharze z powodu awarii samolotu. Reperował go osiem dni, w tym czasie poznał małego chłopca, rozmawiał z nim o bardzo ważnych sprawach - o czym opowiada w książce.

„Nie znajdując ludzi podobnych sobie, wiodłem życie samotnika aż do momentu, kiedy sześć lat temu niespodziewanie wylądowałem na Saharze".

Skąd pochodził Mały Książę?

Z planety B-16. Tak niedużej, że można na niej na okrągło oglądać zachody słońca. Mały Książę miał tam sporo roboty, bo ciągle zwalczał wyrastające z ziemi baobaby, które mogły rozsadzić jego planetę. Nie był na niej sam. Pielęgnował i kochał różę - kwiat o zmiennej, kapryśnej osobowości. Róża mogła być nieznośna, ale też „krucha i łatwowierna. Ma cztery niepozorne kolce do obrony przed całym złem świata" - tak ją widział bohater. Zmęczony jej ciągłym niezadowoleniem wyruszył w podróż. Zwiedził siedem planet zanim wylądował na ósmej - Ziemi.

Jak wyglądała trasa podróży Małego Księcia:

START: z rodzinnej planety B-612.

Planeta Króla bez podwładnych. Król widzi w Małym Księciu poddanego...

Planeta Próżnego bez wielbicieli. Próżny widzi w Małym Księciu wielbiciela.

Planeta Pijaka, który wstydzi się, że pije, ale właśnie z tego powodu pije.

Planeta Bankiera chciwego, wciąż obliczającego gwiazdy jak monety.

Planeta Latarnika, pracusia, który co minutę zapala i gasi latarnię.

Planeta Geografa - teoretyka, który nie opuszcza gabinetu, więc nie zna ziemi, którą bada.

Planeta Ziemia - tu Mały Książę spotyka Pilota.

Co się zdarzyło na Ziemi?

Mały Książę spotkał Pilota, opowiedział mu o swoich przygodach i wymienił się z nim swoimi przemyśleniami.

Mały Książę zaprzyjaźnił się z Lisem.

Mały Książę ujrzał ogród pełen róż - zrozumiał, że jego Róża wcale nie była jedyna.

Mały Książę zrozumiał, że dla niego Róża była jedyna i postanowił do niej wrócić.

Mały Książę prosi żmiję o ukąszenie. Żmija zgadza się.

Mały Książę... umiera albo wraca na B-612. Jak uważasz?

Jak długo trwała podróż Małego Księcia?

Wędrówka Małego Księcia trwała rok - wiele się podczas niej nauczył. Tę właśnie mądrość życiową zawarł w swojej książce Antoine de Saint-Exupéry.

Dzięki czemu Róża z planety Małego Księcia była wyjątkowa?

To uczucie, jakim darzył ją Mały Książę, sprawiło, że róża, choć nie była jedynym takim kwiatem, dla chłopca była kimś szczególnym. Ona oswoiła jego, on ją i od tej pory stali się sobie potrzebni. Chciał się nią opiekować, potrafił dla niej wiele poświęcić i wiele jej wybaczał, wreszcie - czuł się za nią odpowiedzialny. To dla Róży wrócił do domu.

Jakie doświadczenia życiowe ułatwiły Małemu Księciu zrozumienie Róży?

Mały Książę nie od razu zrozumiał swoją Różę. Musiało też upłynąć sporo czasu, zanim pojął, co do niej czuje. To Lis nauczył go, jakie znaczenie ma w życiu miłość. To więzy przyjaźni, które stworzyli, pokazały Małemu Księciu, co to znaczy prawdziwie kochać, bezinteresownie z siebie dawać, nie oczekując niczego w zamian.

Przemiany, jakie dokonały się w sercu chłopca, widać najwyraźniej, gdy trafia do ogrodu pełnego pięknych róż i wreszcie rozumie, że jego kwiat jest wyjątkowy - bo go kocha ze wzajemnością.

Podczas podróży po różnych planetach i pobycie na Ziemi Mały Książę wydoroślał - dojrzał do miłości, nauczył się jej.

Planeta Małego Księcia - co oznacza?

B - 612 to nie jakaś tam zagubiona w kosmosie planeta, którą możesz przemierzyć wzdłuż i wszerz w ciągu dnia. To symbol domu, ojczyzny, własnego miejsca w kosmosie. Uporczywa i systematyczna walka Małego Księcia z baobabami, pielęgnowanie Róży - to sens jego istnienia. Baobaby są groźne - zmaganie się z nimi bohatera to walka ze złem.Mały Książę musi opuścić swoją planetę, by nauczyć się życia, ale też kiedy zrozumie, o co w nim naprawdę chodzi - powróci do niej, bo tam jest jego miejsce. To wielka wartość w życiu mieć swoje miejsce - tak brzmi jedno z przesłań tej książki.

Dlaczego pisarz stwarza opozycje dzieci - dorośli?

W Małym Księciu obserwujemy całą paradę osób dorosłych, których nie można nazwać dorosłymi, jeśli rozumiemy przez to odpowiedzialność, wiedzę o tym, jak żyć i co w życiu jest najistotniejsze. Pijak, Bankier, Król? Nawet Pilot jest samotny i zagubiony. Coś się dzieje podczas dorastania i funkcjonowania w dorosłym życiu, że liczby, bieg czasu i obowiązki powodują, że dorośli gubią marzenia z dzieciństwa, widzą inaczej. Dzieci patrzą na świat oczyma swojej wyobraźni, są szczere, ich myśli nie biegną utartymi schematami. Czy możemy na zawsze zostać dziećmi? Tak jak na przykład słynny Piotruś Pan ze znanej baśni? Nie. Ale możemy zachować w sobie coś z wrażliwości dziecka, posłuchać prośby mądrego autora Małego Księcia, który kończy opowieść tak: „Nie spieszcie się, błagam was, zatrzymajcie się na chwilę pod gwiazdą". To ważne przesłanie dla dorosłych i dla tych, którzy za chwilę dorosłymi będą.

Jak rozumieć wizyty Małego Księcia na kolejnych planetach?

Wizyta na planecie Króla pokazuje jak absurdalna jest ludzka żądza władzy. Coś co ludzkość uważa za wartość tak pożądaną, że toczy o nią wojny, zdolna jest do zdrady, morderstwa, podstępów - to głupota, którą uosabia śmieszna, marionetkowa postać Króla, który nie może żyć bez poddanych i budzi politowanie w oczach Małego Księcia.

Wizyta u Próżnego uczy, że uroda i zapatrzenie w siebie, potrzeba pochwał
i uwielbienia - tak częste wśród dorosłych - też są wartościami żałosnymi.
Król chciał władzy, Próżny chce sławy i uwielbienia. I też jest politowania godną marionetką.

Spotkanie z Pijakiem poucza, jak smutny jest obraz zmarnowanego życia bez sensu. Pijak mówi, że wstydzi się swojego pijaństwa i dlatego pije. Paradoks, według którego żyje wielu dorosłych - po prostu w oczach dzieci jest jawna bzdurą. I jest!

Wizyta u Bankiera pokazuje następną zgubną namiętność psującą ludziom życie. Była już władza, sława, nałóg -czas na pieniądze. Bankier jest opętany przez chciwość, pragnienie posiadania. Liczy gwiazdy, przelicza, sumuje.

Portret Latarnika to przykład bezsensownego sposobu na życie wybranego przez wielu ludzi. Dziś nazwalibyśmy ich pracoholikami. Pracować, pracować, zapalać latarnie co chwila - bez ustanku, bez chwili przerwy na to, by zastanowić się, po co i jaki to ma sens? Latarnik to sympatyczny wariat, nie jest szkodliwy dla otoczenia, ale i on nie jest bratnią duszą Małego Księcia, którego coraz bardziej przeraża absurdalność świata dorosłych.

Wizyta u Geografa to spotkanie z namiętnością do liczb. Symbol człowieka dorosłego - umie ująć wszystko w liczby, jego świat jest policzony i ujęty w tabelkach. Mamy ileś tam lat, kilogramów wagi, centymetrów wzrostu, ileś tam nominałów comiesięcznej pensji. Oto definicja człowieka. Brrr. Na szczęście Mały Książę znajdzie coś co nijak się ma do liczb.

Wizyta na Ziemi - co znalazł bohater na planecie ludzi?

Wizyta na Ziemi okazała się dla Małego Księcia najbardziej pouczająca - podczas poprzednich wizyt odkrywał wzorce, które odrzucał, teraz trafi na to, czego szukał. Ląduje na pustyni - miejscu dla człowiek groźnym, pustynia to żywioł, z którym trzeba się zmierzyć, symbol samotności, złowrogiej natury.

Znajduje tu...

Po pierwsze przyjaźń. Mały Książę oswoił Lisa a Lis pozwoli mu się oswoić. Oswoić, to znaczy stworzyć więzy, to znaczy być za kogoś odpowiedzialnym, to znaczy przygotować się na łzy. Takie są nauki Lisa, ale nie są tak smutne, jakie się w pierwszej chwili wydają, bo to oznacza też nigdy nie być samotnym, mieć kogoś, na kogo można liczyć. „Będziesz dla mnie jedyny na świecie" - mówi lis. „I ja będę dla ciebie jedyny na świecie". To wielka wartość.

Po drugie miłość. Historia Małego Księcia uczy, że trzeba dojrzeć do miłości. Mały Książę musiał opuścić Różę, żeby zrozumieć, jak bardzo ją kocha, aby zrozumieć musiał też zobaczyć mnóstwo innych róż, piękniejszych od jego Róży, ale obcych. Miłość nie jest więc uczuciem za coś... jest wyborem i przynależnością do siebie bez względu na wady czy cały świat.

Po trzecie śmierć. Mały Książę miał tylko jedną drogę, by powrócić do swojej Róży. Nie mógł zabrać ciała, jak twierdził było za ciężkie. Znika za sprawą ukąszenia żmii. Pilot ma nadzieję, że w ten sposób Mały Książę powrócił na B-612, ale nie wie tego na pewno. Można scenę odejścia Małego Księcia z Ziemi odczytać jako alegorię śmieci. Staje się ona wtedy wyzwoleniem od trosk ziemskich i powrotem do domu, do tego, co ukochane.

Mały Książę - bohater literacki

Mały Książę - idealista

Pochodzenie: to baśniowa postać zamieszkująca planetę B-612.

Przyjaciele: Róża, pilot, Lis.

Zajęcie: opieka nad Różą, czyszczenie wulkanów, podróżowanie.

Cechy Małego Księcia jako idealisty

Ufność.

Ciągłe dziwienie się otaczającemu światu, spotykanym postaciom.

Bezinteresowność.

Wrażliwość na piękno.

Nieprzywiązywanie wagi do wartości materialnych.

Patrzenie na ludzi sercem, osądzanie ich sercem - widzenie świata i ludzi takimi, jakimi są.

Wrażliwość - łatwe przywiązywanie się do miejsc i ludzi.

Chęć nawiązywania przyjaźni.

Zdolność do wielkich uczuć i poświęceń.

Kierowanie się w życiu wzniosłymi zasadami, szlachetnymi celami.

Naiwność - w jego myślach, wyobrażeniach świat wygląda o wiele lepiej niż to bywa w rzeczywistości.

Przecenianie - mówiąc o otaczającym go świecie, o ludziach, wydarzeniach, przedstawia je zawsze w bardziej pozytywnym świetle niż na to zasługują.

Bezkrytyczność w stosunku do ukochanej.

W jakich motywach może pojawić się ta postać?

Dzieci - dorośli
Bohater jest dzieckiem, naiwnym blondaskiem. Jest ciekawy wszystkiego, spontaniczny, nie umie kłamać, łatwo nawiązuje nowe znajomości. Ma dobre serduszko i „dobrze nim widzi", jest bezinteresowny, ufny, szczerze i mocno przywiązuje się do osób i miejsc. To wielkie zalety, których dorośli już nie mają. Świat dorosłych jest podczas wędrówki Małego Księcia przeciwstawiony dziecięcym zaletom. Dorośli to zło - próżność, chciwość, sztuczność, egoizm, żądza władzy i pieniędzy, brak wyobraźni.

Przyjaźń
Spotkanie z Lisem uczy Małego Księcia wiele o przyjaźni. M.in. tego, że za przyjaciela jest się odpowiedzialnym. Dla dobra przyjaźni - tak jak dla miłości - trzeba często wiele poświęcić. Przyjaźń daje wiele radości, a rozstanie z przyjacielem sprawia ból. Przyjaciółmi Małego Księcia są Róża, Lis i Pilot.

Wędrówka
Wędrówka Małego Księcia po planetach trwa rok. Wyrusza w nią w poszukiwaniu nowych doświadczeń. Chce dowiedzieć się, czy właściwie traktuje ukochaną Różę. W trakcie wędrówki odwiedza siedem planet. Tylko Ziemia nieco wyróżnia się spośród nich. To małe planety zamieszkałe tylko przez jedną osobę. Każda reprezentuje cechę świata ludzi dorosłych - chęć władzy, próżność, pociąg do alkoholu, chciwość, pracoholizm, samotność.

Miłość
Mały Książę bardzo kochał swoją Różę. Dbał o nią, pielęgnował, chronił, zabawiał rozmową. Jednakże nigdy nie usłyszał od Róży, że jest jej potrzebny, że ona też go kocha. Róża - zbyt dumna i nieśmiała- nie potrafiła się do tego przyznać. Kochała Małego Księcia i dlatego go nie zatrzymywała, gdy postanowił wyruszyć na inne planety. Chciała, by był szczęśliwy, robił to, czego pragnie. A on chciał tylko zdobyć doświadczenie, dowiedzieć się, czy właściwie traktuje Różę. Przekonał się, że choć Róża z jego planety nie jest jedyna na świecie, jest wyjątkowa, bo należy do niego, to ją kocha.

Cierpienie
Mały Książę cierpi z powodu swojej miłości. Kocha Różę, ale nie wie, czy ona odwzajemnia jego uczucia. Nie jest też pewien, czy dobrze traktuje Różę. Męczy go ta niepewność. Miłość zmusza go więc do opuszczenia domu - chce zdobyć w podróży doświadczenie, które rozwieje jego wątpliwości.

Śmierć
Kiedy Mały Książę postanawia wrócić do domu, musi poczuć smak śmierci. Na Ziemi pozostawia ziemską powłokę, ciało, które jest za ciężkie, by je zabrać w tę daleką powrotną podróż do domu. Śmierć jest dla Małego Księcia smutkiem, rozstaniem z przyjaciółmi, ale i radością z powodu powrotu do domu.

Mały Książę Antoine'a Saint-Exupéry'ego na lekcji

Mały Książę na egzaminie

Mały Książę - pytania i odpowiedzi

Świat wartości i typy bohaterów w epice XX wieku na przykładzie twórczości Antoine'a de Saint-Exupéry'ego i Ernesta Hemingwaya.

Świat wartości i typy bohaterów w epice XX wieku na przykładzie twórczości Antoine'a de Saint-Exupéry'ego i Ernesta Hemingwaya.

Mały Książę - praca domowa

Wyjaśnij znaczenie symboli występujących w utworze Antoine'a Saint-Exupéry'ego pt. Mały Książę.

Kto wyjaśnił Małemu Księciu (Antoine Saint-Exupéry, Mały Książę), czym jest miłość?

Mały Książę - lektura dla dzieci czy dorosłych?

# data[].attributes.attachment_link.title
Mały Książę - Antoine de Saint-Exupéry - AleKlasa

# data[].attributes.attachment_link.description
Lektura w epoce Stop! Jesteś w XX wieku! W momencie bardzo trudnym - boMały Książę powstał w roku 1943, a zatem w czasach II wojny światowej - 1939-1945. Mały Książę . Pisarz tak nazwał głównego bohatera swojej książki i jego imię umieścił w tytule.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Lektura w epoce

W tej epoce cenimy pracę, nie walkę zbrojną, ziemię i naukę, nie fantastyczne światy i baśnie... A przy tym miłość ojczyzny i tęsknota za nią pozostaje ta sama...

Henryk Sienkiewicz jest czołowym pisarzem polskiego pozytywizmu, najbardziej znane są jego powieści historyczne - ale pisał też powieści, nowele i opowiadania osadzone w swojej współczesności. Latarnik do nich należy.

W utworze kluczową rolę odgrywa Pan Tadeusz - wielka romantyczna lektura.

Także temat jest rodem z romantyzmu - tęsknota za ojczyzną, los emigranta. Niemniej utwór powstał już w epoce następnej.

Jest utworem prozatorskim - w tej epoce dominuje proza.

Jest nowelą, a pozytywizm to złoty wiek noweli polskiej.

Jest dowodem na to, że żyje pamięć narodu i ojczyzny - nawet w polskich tułaczach rozrzuconych po świecie.

Pojawia się w utworze zagadnienie pracy, jej utraty na skutek poddania się emocjom.

Henryk Sienkiewicz. Polski pisarz XIX wieku, autor powieści historycznych (, Trylogia, ) powieści dla młodzieży - W pustyni i w puszczy, także opowiadań i listów. Ceniony w kraju, sporo podróżował, poznał nie tylko Europę, ale i Stany Zjednoczone oraz Afrykę.

Pamiętaj, że był pierwszym polskim noblistą w dziedzinie literatury!

Latarnik. Noweliści lubili zamieszczać w tytule charakterystyczny element, rekwizyt, który odgrywał dużą rolę w akcji - albo imię bohatera. Sienkiewicz uwypuklił w tytule funkcję, której podjął się bohater.

Nowela. Świadczą o tym następujące elementy:

Wyraźne części noweli!
Ekspozycja - zarysowanie sytuacji i przedstawienie wcześniejszych losów Skawińskiego; zawiązanie akcji - objęcie posady latarnika przez Skawińskiego, rozwinięcie akcji - życie Skawińskiego na wyspie, punkt kulminacyjny - lekturaPana Tadeusza, rozwiązanie akcji - zwolnienie Skawińskiego z funkcji latarnika.

Narracja i narrator

Narrator jest 3-osobowy, wszechwiedzący.

W opisach bohatera stosuje zarówno charakterystykę bezpośrednią (mówi wprost o cechach Skawińskiego), jak i pośrednią (jego uczuć i cech czytelnik domyśla się po opisie zachowań).

Wcześniejsze zdarzenia, epizody z życia Skawińskiego przedstawia za pomocą retrospekcji.

Narrator stosuje stylizację językową - w rozmowie kwalifikacyjnej, którą przeprowadza ze Skawińskim konsul Izaak Falconbridge, stosowane są wyrażenia pochodzące z języka angielskiego.

Narrator ma dużą wiedzę geograficzną i biologiczną - zna topografię opisywanych miejsc, występujące tam gatunki roślin i zwierząt. W paru kwestiach się myli (np. marabuty umieszcza w amerykańskim lesie tropikalnym, choć są to ptaki żyjące w Afryce).

Bohaterowie - jeden czy wielu?

Jest nim tytułowy latarnik, ale tak naprawdę ta jedna postać skupia w sobie losy wielu ludzi.

Po pierwsze losy wielu polskich emigrantów tułających się po całym świecie.

Po drugie - w znaczeniu ogólniejszym - losy potomków mitologicznego Odyseusza, czyli bohaterów pokonujących przeciwieństwa losu.

Józef Skawiński - siedemdziesięcioletni polski emigrant. Miał niezwykły życiorys. Brał udział w wielu wojnach, w czasie których zyskał sobie opinię wzorowego i bardzo odważnego żołnierza. W czasie walk dawał dowody swego męstwa, radził sobie w najtrudniejszych chwilach. Ale w czasach pokoju wiodło mu się znacznie gorzej. Nie mógł zbudować niczego trwałego, nieustannie ponosił porażki. Mówiono nawet, że ciąży na nim jakieś fatum, przekleństwo, które nie pozwala mu zaznać spokoju. Nic dziwnego, że mając 70 lat, Skawiński pragnął tylko odpoczynku. Chciał mieć wreszcie bezpieczny dom. Latarnia w Aspinwall wydawała mu się miejscem wręcz doskonałym.

Izaak Falconbridge - konsul Stanów Zjednoczonych w Panamie. Zatrudnił Skawińskiego, gdyż Polak od razu wzbudził jego zaufanie. Wiedział, że zmęczony ciągłą tułaczką żołnierz będzie sumiennym latarnikiem. Medale zdobyte przez Skawińskiego w czasie wojen potraktował jak najlepsze listy polecające - były bowiem dowodem wierności i odwagi.

Johns - strażnik portowy, który dostarczał Skawińskiemu wodę oraz żywność. Jedyny partner rozmów latarnika. To on musiał zakomunikować latarnikowi niemiłą wiadomość o zwolnieniu z pracy.

Czas i miejsce wydarzeń

Czas:
Prawdopodobnie lata siedemdziesiąte XIX wieku.

Miejsce:
Mała wysepka z latarnią morską położona obok miejscowości Aspinwall, w pobliżu budowanego Kanału Panamskiego (Ameryka Środkowa).

Plan zdarzeń

Zamyka się zaledwie w kilku punktach:

1. Zwolnienie się posady latarnika na wyspie niedaleko Aspinwall.

2. Objęcie posady latarnika przez Polaka - Skawińskiego.

3. Codzienne życie latarnika.

4. Niespodziewana przesyłka.

5. Pogrążenie się Skawińskiego w lekturze Pana Tadeusza.

6. Zwolnienie Skawińskiego z pracy w latarni.

Doświadczenie zawodowe Skawińskiego

Bardzo bogate. Skawiński był:

kopaczem złota w Australii,

poszukiwaczem diamentów w Afryce,

strzelcem rządowym w Indiach Wschodnich,

farmerem w Kalifornii,

handlarzem z plemionami brazylijskimi,

kowalem w Helenie, w Arkansas,

majtkiem na statku kursującym między Bahią a Bordeaux,

harpunnikiem na wielorybniku,

właścicielem fabryki cygar w Hawanie.

Gdziekolwiek się ruszył i jakąkolwiek podjął pracę, zawsze spotykały go nieszczęścia. Często były to klęski żywiołowe (susza zniszczyła mu farmę, pożar - warsztat kowalski). W okresie handlowania z mieszkańcami buszu brazylijskiego nie udało mu się prze-prawić przez Amazonkę i musiał walczyć o przetrwanie w niebezpiecznym, podzwrotnikowym lesie. Przeżył niewolę w plemieniu Indian, kilka katastrof na statkach, zdradę przyjaciela - wspólnika w interesach, ciężką chorobę (malarię). Mimo przeciwności losu zawsze postępował uczciwie i szlachetnie. Gdy w czasie choroby na malarię groziła mu śmierć, nie myślał o sobie, lecz o innych chorych - uratował im życie, rezygnując ze swoich porcji chininy.

Doświadczenia wojenne Skawińskiego

powstanie listopadowe w latach 1830-1831,

wojna domowa w Hiszpanii w latach 1833-1840 o następstwo tronu,

służba w Legii Francuskiej (walka Francji o kolonię algierską),

udział w walkach o odzyskanie niepodległości przez Węgrów (Wiosna Ludów - lata 1848-1849),

wojna secesyjna (po stronie Północy przeciw południo-wcom - lata 1861-1862).

Skawińskiego do pracy przyjmuje konsul Stanów Zjednoczonych. Mimo iż Polak nie jest młody, przemawia za nim ogromne doświadczenie i chęć do pracy. Ostrzeżono go jednak - jakiekolwiek uchybienie od regulaminu oznacza zwolnienie z posady. Tego samego dnia Skawiński rozpoczął pracę latarnika. Mijały podobne do siebie, monotonne tygodnie. Dla Skawińskiego - szczęśliwe. Na ląd płynął jedynie w niedzielę do kościoła. Rozmawiał ze strażnikiem Johnsem. Karmił ptaki, zbierał muszle, obserwował morze i ląd. Stopniowo jednak coraz bardziej dziwaczał - przestał odwiedzać ląd i rozmawiać z marynarzami. Unikał ludzi.

Niespodziewanie otrzymał paczkę z książkami (wiele tygodni wcześniej wysłał część swojej pensji dla Towarzystwa Polskiego w Nowym Jorku). Teraz przysłano mu książki. Wśród nich Pana Tadeusza. Skawiński zaczyna czytać, ogarnia go wzruszenie. Płacząc, wspomina kraj, lata młodości. Tej nocy nie zapalił latarni. Przez to stracił pracę.

I co dalej?
Nie wiadomo. Podobno widziano Skawińskiego na statku płynącym do Nowego Jorku. Później słuch o nim zaginął...

O wpływie literatury
Skawiński był idealnym odbiorcąPana Tadeusza. Starzec, który przez wiele lat nie widział rodzinnych stron, potrafi najlepiej zrozumieć tęsknotę poety opisującego litewskie krajobrazy. Latarnik utracił już wiarę w możliwość powrotu do kraju, można powiedzieć, że pogodził się z losem. I oto w jego wreszcie spokojne życie wkracza dzieło literackie i powoduje prawdziwą rewolucję! Spokój został zburzony, bezpieczna posada stracona. A wszystko z powodu jednej książki.

Sposób na zapamiętanie treści

Nie potrzeba tu specjalnych sposobów.

Plan teraźniejszy
To co zdarzyło się w Aspinwall, to dosłownie kilka faktów: Polak Skawiński, który skrupulatnie wykonuje obowiązki latarnika, otrzymał paczkę od Towarzystwa Polaków, a w niej książki. Między innymi -Pana Tadeusza Mickiewicza. Gdy zaczął czytać, tak pochłonęła go lektura, tęsknota za krajem, rozpacz, że zapomniał o zapaleniu latarni. Stracił posadę i wyruszył na dalszą tułaczkę.

Plan przeszłości
Skawiński w chwili wydarzeń ma już 70 lat. Za sobą przeszłość bojownika o wolność ojczyzny; był uczestnikiem powstania listopadowego, walczył w Wiośnie Ludów, walczył też o wolność na obcej ziemi - w Hiszpanii, w Stanach Zjednoczonych podczas wojny secesyjnej. Poza tym podejmował się różnych prac: był poszukiwaczem złota, farmerem w Kalifornii, marynarzem, kowalem, fabrykantem. Nie powodziło mu się - nie udało mu się osiąść nigdzie na stałe...

Trzy najważniejsze pytania

1. Dlaczego Sienkiewicz zmienił lekturę, która stała się przyczyną kłopotów latarnika?

Bo pisarzowi nie chodziło o sam fakt niedopełnienia obowiązków latarnika. Chciał zwrócić uwagę odbiorców na tęsknotę emigranta za krajem, na jego patriotyzm. Lektura romansu (zobacz dopisek „Geneza" na marginesie) niezbyt pasuje do takiego przesłania a lektura Pana Tadeusza, swoistej biblii narodowej - tak. Dlatego Skawiński zaczytuje się w Panu Tadeuszu i daje się ponieść nie tyle ciekawości co uczuciom żalu, goryczy i tęsknoty. W ten sposób problematyka noweli zyskuje zupełnie inny wymiar, a pisarz pokazuje jak wielką rolę w życiu narodu odgrywa literatura.

2. Czego symbolem stała się postać Skawińskiego?

Losu i uczuć polskich emigrantów. Biografia bohatera - smutna, nieudana - obrazuje los Polaków pozbawionych ojczyzny, wygnańców z własnego kraju. Ich niedola i stan uczuć ważniejsze są od samego wypadku niezgaszenia latarni.

3. Czym jest retrospekcja i jaką rolę spełnia w noweli?

Retrospekcja to zabieg„cofnięcia w czasie" fabuły - po to, by pokazać wypadki minione. Takiego zabiegu używa też Sienkiewicz, aby zaprezentować przeszłość Skawińskiego.

Latarnik - serwis pytań

Dlaczego właśnie Pan Tadeusz jest „bohaterem" noweli?

Ponieważ od chwili wydania zyskał miano najważniejszego polskiego utworu literackiego.

Wyrażał wszystko to, co istotne dla emigrantów: wspomnienia młodości, ojczyste krajobrazy, spokojną atmosferę rodzinnego domu (tak różną od niepokoju wygnańców) i przede wszystkim wiarę w odzyskanie niepodległości.

Kim był Skawiński jako typ postaci:

polski patriota - żołnierz wałczący o „wolność waszą i naszą" (przeszłość),

tułacz, emigrant poszukujący zarobku (przeszłość),

samotnik na bezludnej wyspie (teraźniejszość),

bohater- „ofiara" literatury (teraźniejszość).

Jakie były losy Skawińskiego przed objęciem posady latarnika?

Józef Skawiński - siedemdziesięcioletni, zmęczony życiem człowiek - ma za sobą wiele lat tułaczki i bagaż przeróżnych życiowych doświadczeń. Pierwszego wieczoru po przyjęciu pracy latarnika starzec rozpamiętuje minione lata.

Aby zapoznać czytelnika z losami Skawińskiego przed objęciem posady latarnika, Sienkiewicz zastosował zabieg retrospekcji. Zatem:

retrospekcja - to wprowadzenie wydarzeń wcześniejszych, swoiste „cofnięcie w czasie", wspomnienie z przeszłości.

Biografia Skawińskiego to typowe losy emigranta-tułacza, żołnierza powstania listopadowego, romantyka walczącego o wolność innych. Po upadku powstania, zmuszony opuścić ojczyznę, tułał się po świecie, będąc zawsze tam, gdzie toczyła się walka o wyzwolenie narodowe i społeczne: brał udział w wojnie domowej w Hiszpanii, w wojnie z Algierem, w węgierskim powstaniu narodowym przeciw Austrii w okresie Wiosny Ludów, w wojnie secesyjnej w Stanach Zjednoczonych o wyzwolenie Murzynów.

Wszędzie spotykały go niepowodzenia, choć pracował w wielu różnych zawodach: jako poszukiwacz złota i diamentów, strzelec rządowy w Indiach Wschodnich, prowadził farmę w Kalifornii, warsztat kowalski w Arkansas, służył jako majtek na statku, był współzałożycielem fabryki cygar w Hawanie. Nie potrafił nigdzie osiąść na stałe: ilekroć rozbił gdzie namiot i rozniecił ognisko, by się osiedlić, stale jakiś wiatr wyrywał kołki z namiotu, rozwiewał ognisko, a jego samego niósł na stracenie. Zawsze jednak z godnością podejmował trud i znosił porażki.

Dlaczego Skawiński zatrudnił się jako latarnik?

Po tak burzliwym życiu czuł się ogromnie znużony i przygnębiony. Miał dość tułactwa, marzył więc o odpoczynku i spokoju. Liczył na to, że na bezludnej wyspie, w otoczeniu przepięknej, egzotycznej przyrody, w ciszy i spokoju ukoi swój ból i zapomni o cierpieniu spowodowanym rozłąką z krajem ojczystym. Z pełną odpowiedzialnością wypełniał więc powinności latarnika. Coraz rzadziej jednak spotykał się z ludźmi, z czasem zaniechał wszelkich kontaktów. Jego wieczna nostalgia przemieniła się w rezygnację, ogarnęła go apatia, zapadł jakby w półsen, tracąc poczucie czasu. Zatarły się jego wspomnienia i prawie zapomniał, że jest Polakiem.

W jaki sposób Skawiński dostał pracę latarnika i co wydarzyło się na wyspie?

Skawińskiego do pracy przyjął konsul Stanów Zjednoczonych. Mimo iż Polak nie był zbyt młody, przemawiało za nim ogromne doświadczenie i chęć do pracy. Został jednak ostrzeżony - jakiekolwiek uchybienie regulaminowi oznaczać miało zwolnienie z posady. Tego samego dnia Skawiński rozpoczął pracę latarnika. Mijały tygodnie - podobne do siebie, monotonne. Dla Skawińskiego były one jednak szczęśliwe, ponieważ po wielu latach tułaczki osiągnął wreszcie spokój. Na ląd płynął jedynie w niedzielę na mszę do kościoła. Rozmawiał ze strażnikiem Johnsem. Karmił ptaki, zbierał muszle, obserwował morze i ląd. Stopniowo jednak coraz bardziej dziwaczał - przestał odwiedzać ląd i rozmawiać z marynarzami. Unikał ludzi. Pewnego dnia otrzymał paczkę z książkami (wiele tygodni wcześniej wysłał część swojej pensji dla Towarzystwa Polskiego w Nowym Jorku). Wśród książek był Pan Tadeusz. Skawiński zaczął czytać, ogarnęło go wzruszenie. Płacząc, wspominał kraj, lata młodości. Tej nocy nie zapalił latarni. Zgodnie z umową stracił pracę. Nie wiadomo, co się wydarzyło później. Podobno widziano Skawińskiego na statku płynącym do Nowego Jorku. Później słuch o nim zaginął...

Co wywołało wstrząs psychiczny latarnika?

Skawiński rutynowo wykonywał swoje obowiązki. Któregoś dnia odebrał paczkę z polskimi książkami. Jedną z nich był Pan Tadeusz Adama Mickiewicza. Słysząc bicie własnego serca, otworzył ją i drżącym głosem zaczął czytać Inwokację. Czytał i płakał. I nagle zrozumiał, kim jest. Uświadomił sobie, że od czterdziestu lat nie widział rodzinnego kraju, nie słyszał polskiej mowy, a tu tymczasem ta mowa przyszła sama do niego - przepłynęła ocean i znalazła go, samotnika, na drugiej półkuli, taka kochana, taka droga, taka śliczna! Począł więc przepraszać swoją ojczyznę za te lata rozłąki. Zaczytawszy się, rozmyślał o kraju, wspominał polskie krajobrazy, oderwał się od rzeczywistości, aż wreszcie, ogromnie wzruszony, zmęczony własnym płaczem, zasnął. Tak silne było to przeżycie poezji Mickiewicza, tak mocno poruszyła ona bohatera, że nie dopełnił on swego obowiązku - nie zapalił latarni, co spowodowało rozbicie się statku na mieliźnie. Chwile upojenia Panem Tadeuszem przypłacił utratą posady.

Dzieło Mickiewicza w rękach tułacza to największy symbol patriotyzmu i czci złożonej największemu poecie polskiemu. Przywołując je w swojej noweli, złożył Sienkiewicz hołd twórczości Mickiewicza. Może trudno Wam to zrozumieć, ale nawet dziś epopeja wieszcza jest dla naszych rodaków przebywających na emigracji niemal jak Biblia. Na zagranicznych premierach kinowej adaptacji Pana Tadeusza polscy emigranci wzruszali się do łez. Chociaż na chwilę mieli okazję przenieść się do wspaniałej krainy, w której się wychowali, pozostawili rodziny i do której prawdopodobnie już nie wrócą.

Na czym polegała przemiana wewnętrzna bohatera noweli?

Skawiński po lekturze narodowej epopei odrodził się na nowo. Wywołała ona u niego silny wstrząs psychiczny, dzięki któremu obudził się z letargu. Odżyła w nim tęsknota i miłość do ojczyzny, powróciły siły, chęć do życia i wiara w jego sens. Chociaż po utracie wymarzonej posady latarnika stał się znowu tułaczem, liściem rzucanym na wiatr, to nie czuł się bezsilny - przyciskał do serca książkę, która dodawała mu energii i stanowiła cząstkę umiłowanej ojczyzny. Lektura Pana Tadeusza zadecydowała o dalszym losie emigranta-tułacza.

Dlaczego lektura Pana Tadeusza wzbudziła w Skawińskim tak silne emocje?

Bohater całe życie spędził na tułaczce, a jego część poświęcił na walkę o wolność. Uświadomił sobie nagle, że nie widział ojczyzny kilkadziesiąt lat, że zapewne nigdy tam nie powróci. Czytał Pana Tadeusza - wyraz tęsknoty i miłości do kraju innego emigranta-poety. Mickiewicz przywołuje polskie krajobrazy, polską przeszłość, wartości ważne dla Polaków, w Inwokacji kieruje swoje słowa do Matki Boskiej. Dla polskiego patrioty to nie była zwykła książka - to strofy, które ujmowały sens i klęskę jego życia. Dlatego zadziałały tak silnie.

Czy dobrze się stało, że Skawiński dostał Pana Tadeusza?

W pierwszej chwili można by powiedzieć, że nie - bo przecież stracił pracę, spokojne miejsce zamieszkania i życia... Ale scena, w której Skawiński wyrusza na dalszą tułaczkę, przyciskając Pana Tadeusza do piersi, sugeruje, że nie.Tak jakby bohater przytulał do siebie kawałek ojczyzny - odzyskał po części utraconą wartość. Przypomniał sobie swoją tożsamość i swój kraj - to większa wartość niż samotne życie latarnika na bezludnej wyspie...

Wymień dwa najważniejsze tematy, jakie podejmuje Sienkiewicz w Latarniku?

Temat losu i uczuć polskich emigrantów.

Temat wpływu literatury na dzieje narodu i jednostki.

Na czym polegała praca Skawińskiego?

Skawiński był przyjmowany do pracy przez konsula Stanów Zjednoczonych, chociaż miał nadzorować odcinek wybrzeża Panamy. Ale twórcą i właścicielem Kanału Panamskiego (ponad 80-kilometrowa droga wodna łącząca Ocean Spokojny z Atlantykiem) były Stany Zjednoczone. Ostatecznie budowa została ukończona w 1914 roku. A Panama jest właścicielem tego kanału dopiero od roku 2000 (prawo własności USA obowiązywało aż do końca roku 1999).

W jakich innych dziełach literackich pojawił się motyw wpływu literatury na życie bohaterów?

W Syzyfowych pracach Stefana Żeromskiego
Uczniowie klerykowskiego gimnazjum nie mogą poznawać literatury polskiej. Nie pozwalają na to rosyjskie władze. Za to przychylnym okiem patrzą na uczniów, którzy z własnej inicjatywy zgłębiają literaturę rosyjską. Coraz starsi i bardziej dojrzali gimnazjaliści dostrzegają zakłamanie rusyfikatorów i na przekór im poszukują nielegalnych źródeł wiedzy ( Historia cywilizacji Anglii Buckle'a) oraz zakazana literatura polska. Pamiętna lekcja polskiego i recytacja Reduty Ordona Adama Mickiewicza to symboliczny moment przełomu w świadomości chłopców.

Don Kichot pod wpływem rycerskich romansów traci rozum, postanawia wyruszyć w świat i walczyć z napotkanym złem. Ostatecznie jednak tylko ośmiesza się i zyskuje opinię nie bohatera, ale wariata.

W opowiadaniu Ikar Jarosława Iwaszkiewicza.
Zaczytany chłopiec nie zauważył samochodu gestapo, a w czasie wojny za taką nieuwagę płaciło się życiem.

W Kamieniach na szaniec Aleksandra Kamińskiego
W czasie II wojny światowej harcerze Szarych Szeregów walczyli w myśl słów wielkiego romantyka Juliusza Słowackiego pochodzących z wiersza Testament mój. Fragment wiersza stał się tytułem powieści o losach Alka, Rudego i Zośki.

Czy Skawiński żył naprawdę?

Pierwowzorem Skawińskiego był polski emigrant Sielawa. O jego historii Sienkiewicz usłyszał podczas pobytu w Kalifornii. Sielawa otrzymał stanowisko latarnika w Aspinwall. Pewnego dnia zaczytał się w Murdelionie Zygmunta Kaczkowskiego. Zapomniał o zapaleniu światła, stracił posadę i niedługo później z biedy popełnił samobójstwo. Murdelion to opowieść o szlachcie polskiej w czasach konfederacji barskiej.

Czy dobrze się stało, że Skawiński otrzymał i przeczytał Pana Tadeusza?

nadał sens jego dalszemu życiu;

pozwolił mu na nowo poczuć więź z narodem;

sprawił, że to, co robił przez całe życie (tułał się po wielu krajach, walczył na różnych frontach), nabrało wartości, bo było czynione w imię patriotyzmu;

dzięki lekturze Pana Tadeusza mógł powrócić wspomnieniami do kraju dzieciństwa, poczuć się jak młody żołnierz pełen wiary w odzyskanie niepodległości.

Nie, ponieważ:

lektura książki obudziła wspomnienie ojczyzny - niezbyt miłe, bo pełne żalu z powodu utraconej niepodległości;

efektem przeczytania Pana Tadeusza było zaniedbanie obowiązków w pracy, a co za tym idzie jej utrata i skazanie na dalszą tułaczkę, szczególnie uciążliwą z powodu jego wieku i braku sił;

lektura Pana Tadeusza zburzyła to, na co Skawiński od dawna zasługiwał - spokój;

obrazy rodzimej przyrody opisane w Panu Tadeuszu bardzo różniły się od panamskich krajobrazów - te były jedynie namiastką, której nigdy w pełni nie pokochał.

założenie fabryki cygar w Hawanie (został okradziony przez wspólnika).

Dwa ważne pojęcia z filozofii związane z lekturą

Mistycyzm - to przekonanie, że człowiek może bezpośrednio kontaktować się z bóstwem, przeżywać nierealne wizje. Mistyk na ogół odcina się od rzeczywistego świata, jest samotnikiem.

Gdzie szukać mistycyzmu w Latarniku? We fragmencie, w którym nostalgia Skawińskiego i jego ogromna tęsknota za krajem stopniowo zamieniają się w wielkie uspokojenie, a Polska i Europa stają się czymś nierealnym, jakby z innego świata. Skawiński często wówczas popada w stany tak głębokiej zadumy, że potrafi godzinami wpatrywać się w jeden punkt.

Panteizm - to pogląd, w którym utożsamia się Boga z przyrodą, dostrzega się elementy boskości w otaczającej przyrodzie.

U Skawińskiego wyraźnie widać skłonności do panteizmu, gdy zamknięty na wysepce wielokrotnie przyznaje, że czuje się częścią otaczającego go żywiołu. Wydaje mu się, że morze, niebo, skały i ptaki to jedna wielka tajemnica, do której i on został dopuszczony.

Skawiński - bohater Latarnika Henryka Sienkiewicza

Jaką problematykę poruszali pozytywiści w nowelach?

Bohaterowie nowel pozytywistycznych

Mistrzowie nowelistyki - referat

Rola literatury w życiu człowieka na przykładzie losów Skawińskiego

Zgromadź argumenty do dyskusji, czy dobrze się stało, że Skawiński, bohater Latarnika Henryka Sienkiewicza, otrzymał i przeczytał Pana Tadeusza.

Opisz zmieniające się nastroje Skawińskiego - bohatera noweli Henryka Sienkiewicza.

# data[].attributes.attachment_link.title
Latarnik - Henryk Sienkiewicz - AleKlasa

# data[].attributes.attachment_link.description
W tej epoce cenimy pracę, nie walkę zbrojną, ziemię i naukę, nie fantastyczne światy i baśnie... A przy tym miłość ojczyzny i tęsknota za nią pozostaje ta sama... Henryk Sienkiewicz jest czołowym pisarzem polskiego pozytywizmu, najbardziej znane są jego powieści historyczne - ale pisał też powieści, nowele i opowiadania osadzone w swojej współczesności.

# data[].attributes.body
Klikając tutaj, przejdziecie do padletu dotyczącego ,,Zemsty''

# data[].attributes.headline
Rodzaj literacki - liryka, gatunek -tren

# data[].attributes.subject
Rodzaj literacki - liryka, gatunek -tren

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Streszczenie

Autorem utworu jest Adam Mickiewicz. Jego pierwsza publikacja miała miejsce w 1823 r.

Utwór zaczyna się mottem z Szekspira:
"Są dziwy w niebie i na ziemi, o których
ani śniło się waszym filozofom."
Późnym wieczorem w przycmentarnej kaplicy spotykają się mieszkańcy wsi w celu świętowania tzw. dziadów ku czci osób zmarłych. Prowadzącym obrzędy jest Guślarz, który karze zgromadzonym zgasić lampy i zasłonić okna, aby nie widać było poświaty księżyca. Wszyscy ustawiają się wokół trumny, po czym Guślarz zaczyna przywoływać dusze z czyśćca.
"Oto obchodzimy Dziady!
Zstępujcie w święty przybytek;
Jest jałmużna, są pacierze,
I jedzenie, i napitek."
Owo jedzenie i picie było przygotowane dla zmarłych w celu przyniesienia ulgi duszom czyśćcowym. Chór złożony z wieśniaczek i wieśniaków woła:
"Ciemno wszędzie, głucho wszędzie,
Co to będzie, co to będzie?"
Guślarz zaczyna przywoływać duchy lekkie. Bierze garść kądzieli, czyli pęk włókien do przędzenia i zapala go. Kądziel zabłysnęła i po krótkiej chwili spłonęła, tak jak owe lekkie duchy, którym nie dane było długo żyć na ziemi. Po chwili zebrani w kaplicy dostrzegają dwa małe aniołki - duchy Józia i Róży. Dzieci żalą się, że mimo iż mają wszystkiego pod dostatkiem to dręczy je nuda i trwoga. Guślarz pyta ich czego potrzebują, aby się dostać do nieba i oferuje im przygotowane słodkości i owoce. Aniołek odpowiada:
"Nic nam, nic nam nie potrzeba.
Zbytkiem słodyczy na ziemi
Jesteśmy nieszczęśliwemi.
Ach, ja w mojem życiu całem
Nic gorzkiego nie doznałem.
Pieszczoty, łakotki, swawole,
A co zrobię, wszystko caca.
Śpiewać, skakać, wybiec w pole,
Urwać kwiatków dla Rozalki,
Oto była moja praca,
A jej praca stroić lalki.
Przylatujemy na Dziady
Nie dla modłów i biesiady,
Niepotrzebna msza ofiarna;
Nie o pączki, mleczka, chrusty -
Prosim gorczycy dwa ziarna;
A ta usługa tak marna
Stanie za wszystkie odpusty.
Bo słuchajcie i zważcie u siebie,
Że według bożego rozkazu:
Kto nie doznał goryczy ni razu,
Ten nie dozna słodyczy w niebie."
Guślarz wykonuje prośbę duchów i wręcza im dwa ziarna gorczycy, po czym odwołuje widma.

Nadchodzi północ, a więc czas wezwania najcięższych duchów. Guślarz rozkazuje zamknąć drzwi na kłódki oraz ustawić na środku kocioł z wódką. Starzec stojący na czele chóru wykonuje polecenia. Na znak Guślarza podpala kocioł z wódką, który szybko się wypala i gaśnie. Chór powtarza:
"Ciemno wszędzie, głucho wszędzie,
Co to będzie, co to będzie?"
Z zewnątrz kaplicy dobiega głos zjawy. W końcu pojawia się w oknie przerażająca postać o świecących oczach i iskrach trzaskających wokół głowy. Zjawa mówi kim jest:
"Ja nieboszczyk pan wasz, dzieci!
Wszak to moja była wioska.
Dziś ledwo rok mija trzeci,
Jak mnie złożyliście w grobie.
Ach, zbyt ciężka ręka boska!
Jestem w złego ducha mocy,
Okropne cierpię męczarnie."
Dalej widmo skarży się, że błąka się po ziemi, cierpi głód oraz że "szarpie go żarłoczne ptactwo". Guślarz oferuje mu przygotowane jedzenie oraz pyta czego mu potrzeba, aby dostać się do nieba. Duch odpowiada, że nie chce iść do nieba. Chce jedynie, aby dusza potępiona (jak jego) mogła jak najszybciej opuścić ciało i iść do piekła. Woli być w piekle i cierpieć męczarnie niż tułać się po ziemi z innymi nieczystymi duszami, kiedy każdego dnia widzi jak niegdyś żył w przepychu, a teraz jest głodny i spragniony. Mówi, że dopóki ktoś go nie nakarmi i nie napoi nie będzie mógł opuścić ziemi. Duch byłego właściciela wsi prosi o wodę i dwa ziarna pszenicy.

Wtem odzywa się chór ptaków nocnych, które są jego dawnymi sługami, a on sprawił, że umarli z głodu. Kruk, który był niegdyś biedakiem i gdy był bardzo głodny zerwał kilka jabłek z pańskiego sadu. Gdy pan się o tym dowiedział ukarał go chłostą, której biedak nie przeżył. Następnie do głosu dochodzi Sowa, która niegdyś była wdową z małym dzieckiem. W mroźny dzień przyszła prosić pana o zapomogę, a ten odgonił ją od bramy. Kobieta wraz z dzieckiem zamarzła na drodze. Zjawa pana wie, że nic mu nie pomoże i mówi:
"Sprawiedliwe zrządzenia boże!
Bo kto nie był ni razu człowiekiem,
Temu człowiek nic nie pomoże."
Człowiek ten miał na sumieniu zbyt ciężkie winy, aby mógł mu pomóc obrzęd Dziadów. W związku z tym Guślarz odgania zjawę.

Następnie przechodzi do wzywania dusz pośrednich - bierze wianek i zapala święcone zioła. Pojawia się postać dziewczyny w białej szacie i wiankiem na głowie.
"Na głowie ma kraśny wianek,
W ręku zielony badylek,
A przed nią bieży baranek,
A nad nią leci motylek."
Zjawa dziewczyny próbuje pochwycić motylka, lecz ten za każdym razem jej umyka. Opowiada, że ma na imię Zosia i zmarła gdy miała dziewiętnaście lat. Była najpiękniejszą dziewczyną we wsi, lecz drwiła ze wszystkich adoratorów i z nikim się nie związała. Chłopiec imieniem Oleś chciał ją pocałować za parę gołąbków, lecz Zosia go wyśmiała. Odrzuciła również Józia, który chciał ofiarować jej wstążkę oraz Antosia ofiarującego miłość. Zosia wyznaje:
"Umarłam nie znając troski
Ani prawdziwego szczęścia"
Po śmierci nie może dostać się do nieba, ale jednocześnie nie może dotknąć nogami ziemi - cały czas unosi się w powietrzu. Czuje, że płonie w niej ogień i jest samotna. Jest zawieszona między niebem a ziemią. Zosia poucza zebranych:
"Bo słuchajcie i zważcie u siebie,
Że według Bożego rozkazu:
Kto nie dotknął ziemi ni razu,
Ten nigdy nie może być w niebie."
Na pytanie Guślarza, czego potrzebuje, odpowiada, że nie chce jedzenia, lecz żeby młodzieńcy ją pochwycili i przyciągnęli do ziemi. Guślarz oznajmia wieśniakom, że jej prośba jest niewykonalna, gdyż nie da się pochwycić ducha. Ponadto dodaje on, że dziewczyna będzie musiała jeszcze przez dwa lata cierpieć samotność, po czym wejdzie do nieba. Potem zjawa znika.

Guślarz oznajmia koniec dziadów. Rzuca w każdy kąt kaplicy garście maku i soczewicy, aby zabłąkane dusze się posiliły. Rozkazuje otworzyć drzwi kaplicy i zapalić świece. Północ już dawno minęła. Słychać pianie koguta. Lecz nagle, ku zaskoczeniu zebranych, ukazuje się kolejna mara. Guślarz zwraca się do pasterki będącej w żałobie i pyta czy przypadkiem nie siedzi na grobie. Zapada się podłoga spod której powstaje blade widmo. Zjawa patrzy na pasterkę, z której serca, jak wstęga, wypływa krew. Guślarz pyta młodego ducha czego potrzebuje. Ten jednak nie odpowiada. Guślarz próbuje odpędzić zjawę:
"Gdy gardzisz mszą i pierogiem,
Idźże sobie z Panem Bogiem"
Duch stoi w miejscu. Guślarz próbuje użyć kropidła, lecz i to nie pomaga. Pyta więc wieśniaczkę, po kim jest ona w żałobie - przecież jej rodzina i mąż są zdrowi. Kobieta milczy i uśmiecha się. Guślarz zapala gromnicę, lecz duch nie odchodzi. Rozkazuje więc wziąć pasterkę pod ręce i wyprowadzić z kaplicy. Wszyscy opuszczają kaplicę, lecz duch podąża za nimi. Chór kończy słowami:
"Gdzie my z nią, on za nią wszędzie.
Co to będzie, co to będzie?"

# data[].attributes.attachment_link.description
Streszczenie Autorem utworu jest Adam Mickiewicz. Jego pierwsza publikacja miała miejsce w 1823 r. Utwór zaczyna się mottem z Szekspira: "Są dziwy w niebie i na ziemi, o którychani śniło się waszym filozofom." Późnym wieczorem w przycmentarnej kaplicy spotykają się mieszkańcy wsi w celu świętowania tzw. dziadów ku czci osób zmarłych.

# data[].attributes.attachment_link.title
14. "Dziady" cz. II Adama Mickiewicza - omówienie lektury

# data[].attributes.body
Ballada ,,Świtezianka''

# data[].attributes.attachment_link.title
13. "Świtezianka" ballada Adama Mickiewicza. Język polski egzamin ósma klasa

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Streszczenie

Autorem powieści jest Henryk Sienkiewicz. W formie książkowej ukazała się w 1896 r.

Quo vadis znaczy "dokąd idziesz".

Akcja utworu rozgrywa się od 63. do 66. roku naszej ery. Akcja epilogu przypada na 68 rok naszej ery, a więc rok śmierci cezara Nerona.

Akcja utworu rozpoczyna się gdy Petroniusza odwiedził Marek Winicjusz. Petroniusz był wysokim urzędnikiem i doradcą cezara Nerona a zarazem znawcą sztuki i poetą. Marek Winicjusz był jego siostrzeńcem. Był też wojskowym i dopiero co wrócił z wyprawy do Azji Mniejszej. Postanowił więc odwiedzić wuja. W trakcie rozmowy wyznał, iż zakochał się w pewnej dziewczynie, którą poznał w domu Aulusa Plaucjusza. Winicjusz wspomniał jak będąc pod miastem wybił rękę. Widział to Aulus i zabrał go do siebie, gdzie przez kilkanaście dni opiekował się nim lekarz-niewolnik, imieniem Merion.

Tam też poznał dziewczynę, na którą w domu wołano Ligia, gdyż pochodziła z narodu Ligów. Jednak, jej barbarzyńskie imię, jak stwierdził Marek, brzmiało: Kallina. Aulus Plaucjusz wraz z żoną nie traktowali dziewczyny jak niewolnicy, lecz jak własną córkę.

Kallina trafiła do Rzymu w następujący sposób. Gdy była jeszcze dzieckiem, przy granicy Cesarstwa Rzymskiego wybuchła wojna między ludami barbarzyńskimi. Cezara Klaudiusza nie bardzo ta wojna interesowała, chciał jedynie, aby barbarzyńcy nie przekraczali granicy jego państwa. Poinformował o tym Histera - dowódcę legii naddunajskiej.
"Hister zażądał wówczas od Ligów, by przyrzekli, iż nie przekroczą granicy, na co nie tylko zgoǳili się, ale dali zakładników, mięǳy którymi znajdowała się żona i córka ich woǳa... Wiadomo ci, że barbarzyńcy wyciągają na wojny z żonami i ǳiećmi... Otóż moja Ligia jest córką owego woǳa."
Ligowie istotnie nie przekroczyli granicy, ale w wojnie zginął ich wódz. Po zakładników nikt się nie zgłosił. Matka Kalliny zmarła, więc dziewczynkę wysłano do Rzymu, gdzie trafiła do domu Aulusa Plaucjusza i jego żony Pomponii Grecyny. Formalnie więc, dziewczyna nie była niewolnicą, lecz zakładniczką i należała do cezara Nerona.

Petroniusz obiecał Winicjuszowi, że spróbuje wpłynąć na Aulusa, aby ten wydał mu Ligię. Jakiś czas później wsiadł na lektykę niesioną przez ogromnych Murzynów i wraz z Markiem udał się do Plaucjusza. Na miejscu gospodarz był zaskoczony ich wizytą. Petroniusz udawał, że celem wizyty jest podziękowanie za opiekę nad Winicjuszem, gdy ten był w potrzebie.

Udali się do ogrodowego tricinium, gdzie była żona gospodarza, Pomponia. W oddali słychać było odgłosy bawiącego się małego Aulusa i Ligii. Marek udał się więc w ich stronę i wraz z Ligią usiadł na ławce. Gdy chłopiec pobiegł pobawić się nad stawem, Marek wykorzystał chwilę osobności i zaczął pięknymi słowami czarować Ligię. Zmieszana dziewczyna nie rozumiała jeszcze, że Winicjusz się w niej zakochał. Tymczasem w tricinium Petroniusz z Pomponią podziwiali zachód słońca. Poeta zachwycił panujący u nich spokój i powiedział:
„Rozważam w duszy, jak odmienny jest wasz świat od tego świata, którym włada nasz Nero"
Pomponia odparła jednak, że światem nie rządzi Nero, lecz jeden sprawiedliwy i wszechmocny Bóg. W drodze powrotnej Petroniusz rozmawiał z Markiem o wrażeniach z wizyty i wyjaśnił, że nie wspomniał o prawdziwym jej celu, gdyż tamta rodzina jest zbyt cnotliwa i nie oddaliby Ligii. Obiecał krewnemu, że znajdzie inny sposób. Ponadto wuj odżegnywał Marka od pomysłu poślubienia Ligii.

Następnego dnia Petroniusz odbył poufną rozmowę z Neronem. Trzy dni później, ku zaskoczeniu Aulusa do jego domu przyszli żołnierze z rozkazem doprowadzenia Ligii do cezara. Pomponia i Aulus byli poruszeni, lecz nie mieli innego wyjścia jak wydać Ligię. Domyślali się, że stoi za tym Petroniusz, który zapewne chciał aby Ligia stała się jego, bądź Winicjusza, nałożnicą. Ligia wraz ze służbą udała się więc do cezara. Towarzyszył jej też niewolnik Ursus, który od zawsze jej służył, a wcześniej nawet jej matce, gdy jeszcze żyła.

Załamany Plaucjusz udał się do Nerona, prosić go o łaskę, lecz ten go nie przyjął. Następnie udał się do Seneki, lecz ten oznajmił, że nie ma już posłuchu u Nerona i nie mógł nic załatwić. Udał się też do Winicjusza, lecz gdy go spotkał zauważył, że Marek o niczym nie wiedział i był szczerze zdziwiony zaistniałą sytuacją. Mało tego, gdy usłyszał, że za wszystkim stoi Petroniusz, młody żołnierz wściekł się i pobiegł szukać wuja.

Gdy go znalazł, Petroniuszowi z trudem udało się go uspokoić i wytłumaczyć, że taki był jego plan. W końcu Ligia i tak trafi do Winicjusza, lecz dla zachowania pozorów najpierw musi trochę pobyć na dworze cezara, gdzie była pod opieką Akte. Jako że cezar mógł z dziewczyną zrobić co zechce, Petroniusz wpoił mu wcześniej, że nie jest to dziewczyna godna cezara.

Następnego dnia na dworze cezara odbyła się uczta. Skromna chrześcijanka nigdy nie widziała takiego przepychu. Obok niej usiadł Winicjusz, który w trakcie imprezy wyznał jej miłość. Młodym z oddali przyglądał się Neron. Petroniusz widząc to, podszedł do cezara i szepnął: "za wąska w biodrach", na co Neron przytaknął. Następnie władca, na prośbę zebranych, zaśpiewał pieśń. Z czasem uczta przerodziła się w pijacką orgię.

Pijany Neron miewał wizje, w których ukazywała mu się własna matka, którą skazał niegdyś na śmierć. Pijany Winicjusz zaczął obejmować i całować Ligię. Dziewczyna nie mogła się wyrwać z jego objęć. Na pomoc przyszła Akte, lecz również nie miała siły. Dopiero potężny Ursus zdołał uratować dziewczynę. Marek, kompletnie pijany, padł na podłogę i zasnął.

Ursus odniósł Ligię do komnaty Akte. Już wiedzieli, że następnego dnia zostanie ona oddana do domu Winicjusza, więc zaczęli obmyślać plan ucieczki. Ligia chciała wrócić do przybranych rodziców, lecz Akte odradziła jej, gdyż to oznaczałoby dla nich wyrok śmierci. Stanęło na tym, że Ursus odbije ją, gdy ta będzie prowadzona do domu Marka. Następnie siłacz udał się do biskupa.

Następnego dnia Winicjusz wraz Petroniuszem i gośćmi czekali z uroczystą ucztą na nadejście Ligii. Ursus wraz z innymi chrześcijanami, napadł na niosących Ligię niewolników i zabił ich dowódcę a resztę przegonił. Niewolnik, który przyniósł Winicjuszowi złe wieści został uderzony przez niego świecznikiem w głowę. Marek był wściekły i myślał, że to cezar nakazał ją porwać dla siebie.

Udał się więc do Nerona, lecz ten nikogo nie przyjmował, gdyż wraz z żoną Poppeą czuwał nad łóżkiem chorej córki. Następnie udał się do Akte, która przyznała, że Ligia na własne życzenie uciekła do chrześcijan. Dodała, że dziewczyna kocha go, lecz nie chciała zostać nałożnicą. Oznajmiła też, żeby nie prosił o pomoc Nerona, gdyż w pałacu sądzili, że to Ligia rzuciła urok na córkę cezara i jeśli ta nie wyzdrowieje, Ligię czeka kara śmierci.

Petroniusz widząc smutek siostrzeńca podsuwał mu różne kobiety, ale młodzieniec ich nie chciał - myślał tylko o Ligii. Urzędnik dowiedział się, że jego niewolnica, Eunice, zna kogoś kto może coś wiedzieć o ukrywającej się Ligii. Kazał więc go sprowadzić.

Przybył on następnego dnia. Nazywał się Chilon Chilonides i obiecał, że za pewną opłatą odszuka Ligię. W kolejnych dniach nadeszła wieść o śmierci córki Nerona, Augusty. Gniew władcy mógł z łatwością dosięgnąć Ligię i Aulusów, lecz Petroniusz znając go dobrze, sprytnie wpłynął na cezara i ukierunkował jego stan duszy w kierunku sztuki. Neron za radą Petroniusza udał się do miejsca narodzin Augusty, gdzie miał napisać hymn.

W dalszej części powieści Neron wraz ze świtą udał się w podróż do Grecji. Towarzyszył mu Petroniusz, który wymieniał listy z Winicjuszem, aby wiedzieć jak przebiegają sprawy.

Chilonowi udało się wejść w szeregi chrześcijan. Aby uzyskać ich zaufanie wspierał ich finansowo. Pieniądze brał od Winicjusza. W Rzymie pojawił się Glaukus - chrześcijanin, którego żonę i dzieci Chilon sprzedał niegdyś handlarzom niewolników. Na samego Glaukusa nasłał zbójców, którzy ranili go i zostawili na pewną śmierć, lecz ten cudem przeżył. Teraz Chilon obawiał się, że Glaukus go rozpozna i wyda. Opowiedział więc o tym Winicjuszowi, który dał mu pieniądze na wynajęcie zabójcy.

Ten jednak udał się do Ursusa i okłamał go mówiąc, że Glaukus jest w rzeczywistości synem Judasza i że planuje wydać całą gminę chrześcijańską. Ursus obiecał, że go zabije w czasie spotkania z Piotrem apostołem, który miał wkrótce pojawić się w wiecznym mieście. Winicjusz również planował udać się na to spotkanie i odnaleźć tam Ligię. W obawie przed Ursusem planował wziąć ze sobą najsilniejszego gladiatora, Krotona.

W końcu Marek, Kroton i Chilon udali się na tajne spotkanie chrześcijan. Słowa Piotra apostoła o tym, że należy być miłosiernym i cierpliwie znosić krzywdę, zaskoczyły młodego Winicjusza. Nie rozumiał on jak można wybaczać wrogom. W tłumie dostrzegli Ligię. Po nabożeństwie śledzili ją i Ursusa do miejsca, gdzie mieszkali. Kroton i Marek weszli do środka, aby porwać dziewczynę. Kroton jednak nie dał rady Ursusowi, który go zabił. Gdy już miał to samo zrobić z Winicjuszem, Ligia krzyknęła, aby nie robił mu krzywdy.

Rannym Winicjuszem zaopiekowała się Ligia. Wezwała do niego Glaukusa, który był lekarzem. Oznajmił on, że rana nie jest śmiertelna. Ursus wyznał lekarzowi, że jeszcze wczoraj był gotów go zabić. Następnie Marek poprosił Ursusa, aby odnalazł i sprowadził do niego Chilona. Tak też się stało. Marek powiedział Chilonowi, że gdy weszli do środka, Kroton zaatakował go i ranił dlatego Marek musiał go zabić. Ligia i Ursus zaś opatrzyli mu rany i opiekują się nim. W ten sposób Winicjusz chciał ochronić chrześcijan od kary za zabicie Krotona. Wtem do pokoju wszedł Glaukus, który rozpoznał swego dawnego oprawcę, Chilona. Po chrześcijańsku wybaczył mu winy. Widząc to Winicjusz dostrzegł ogromną siłę nowej religii i bardzo się nią zainteresował.

Z czasem uczucie między Markiem a Ligią rozkwitło. Dziewczyna widząc przemianę Winicjusza zakochała się w nim. Pewnego dnia w domu, w którym przebywali pojawili się Piotr i Paweł z Tarsu, którzy dyskutowali na temat religii. W rozmowie tej uczestniczył również Winicjusz.

W końcu Marek wrócił do swego domu i zastał niewolników ucztujących w jego pokoju. Wściekły wołał o rózgi, lecz zreflektował się i zamknął się w bibliotece, gdzie przebywał trzy dni. Niewolnicy bali się, że obmyśla on dla nich karę. Ten jednak oznajmił:
„Przebaczam wam, wy zaś dobrą służbą starajcie się naprawić winy"
Winicjusz przeżył przemianę i zaczął niewolników traktować jak ludzi. Od czasu do czasu w jego domu pojawiał się Glaukus, który przynosił wieści od Ligii, która musiała się ukrywać. Pewnego razu spytał go o przyjęcie chrztu, lecz Glaukus odparł, że chrzest nie zagwarantuje mu miłości Ligii. Winicjusz miał wiele oporów przed przyjęciem nowej religii. Nie pasowała ona do jego charakteru.

Gdy Glaukus przestał do niego przychodzić, w jego myśli wkradły się wątpliwości. W końcu nie wytrzymał i postanowił zapomnieć o dziewczynie. Rzucił się w wir rozpusty, co chwilę miał inną kochankę. Nowe romanse nie pozwalały mu jednak zapomnieć o Ligii.

Tymczasem Petroniusz i Neron wrócili do Rzymu. W trakcie rozmowy Petroniusz wyznał iż zakochał się w swej niewolnicy Eunice do tego stopnia, że darował jej wolność i bez jej wiedzy przepisał na nią cały swój majątek. Poradził też Winicjuszowi, aby koniecznie spotkał się z cezarem, gdyż ten gniewał się na niego, że nie towarzyszył im w podróży do Grecji.

Pewien zausznik Nerona a jednocześnie przeciwnik Petroniusza, imieniem Tigellin postanowił zorganizować dla cezara ucztę nie z tej ziemi. Chciał w ten sposób podlizać się władcy. Uczta była ogromna i bardzo droga. Specjalnie z tej okazji z całego świata sprowadzono różne zwierzęta, które miały zadziwić Nerona. Zbudowano też ogromną tratwę z pozłacanych bali na środku której ustawiono namiot z syryjskiej purpury, w którym odbyła się uczta. Gości obsługiwały nagie kobiety i mężczyźni. Przygrywano na harfach i cytrach.

W trakcie rozpustnej zabawy do pijanego Winicjusza podeszła kobieta z zawoalowaną twarzą i próbowała go uwieść. Marek odparł:
„Ktokolwiek jesteś, kocham inną i nie chce cię"
Kobieta odkryła woal i okazało się, że była to Poppea, żona cezara. W tym momencie wszedł Petroniusz. Kobieta najwyraźniej chciała się zemścić na Neronie, który spędził noc z Rubrią, jedną z westalek ze świątyni Westy. W tym momencie w Winicjuszu coś pękło. Wykrzyczał, że ma dość Rzymu, uczt i rozpusty, oraz że kocha tylko jedną, po czym wyszedł.

Petroniusz, dobrze wiedział do czego zdolna jest Poppea, więc zaczął się obawiać, czy przypadkiem nie będzie chciała się zemścić na Winicjuszu a może nawet i na nim samym. Myślał jakby tu wysłać Marka w jakąś podróż, aby na pewien czas opuścił Rzym. Przeszło mu przez myśl podsunięcie Neronowi pomysłu wypędzenia chrześcijan z Rzymu, tak aby Marek podążył za Ligią.

Poppea wpłynęła na cezara, aby zaprosił Winicjusza. W rzeczywistości był to rozkaz a jego niepojawienie się równałoby się ze śmiercią. Tymczasem u Marka zjawił się wynędzniały Chilon, który chciał ponownie zarobić i powiedział, że wie gdzie ukrywa się Ligia, że dzięki jego pomocy będzie mógł ją porwać. Słowa te nie spodobały się Winicjuszowi, który rozkazał go wychłostać. Skatowany Chilon stracił przytomność. Po wszystkim Marek ocucił go, nakarmił i rozkazał zaprowadzić do domu Ligii. Gdy ten wykonał rozkaz usłyszał, że ma zapomnieć o chrześcijanach a także o tym, że z nim współpracował. Marek dał mu złotą monetę, lecz Chilon i tak w duszy poprzysiągł mu zemstę.

W domu Marek spotkał Glaukusa, Piotra i Pawła z Tarsu, którym opowiedział o swej miłości do Ligii oraz, że chce poznać naukę Chrystusa. Piotr ucieszony wyznaniem Marka, wezwał Ligię. Gdy przybyła, spytał ją czy kocha Winicjusza. Odpowiedziała, że tak, po czym młodzi uklękli przed Piotrem, który pobłogosławił ich miłość. Ligia zgodziła się zostać żoną Marka.

Następnie Winicjusz udał się do siebie, zaprosił wuja i oznajmił mu, że jest narzeczonym Ligii. Z radości dał wolność niewolnikom, którzy odsłużyli u niego 20 lat, a pozostałym wręczył po 3 złote monety.

Mijał czas a cezar wraz ze świtą udał się do Ancjum. Petroniusz swymi pochlebstwami tak go zmanipulował, że Neron w obecności żony Poppei, rozkazał Winicjuszowi poślubić Ligię. Dało mu to gwarancję bezpieczeństwa - Poppea nie mogła już zemścić się na młodzieńcu. Podczas jednej z uczt w Ancjum Neron mówił, że chciałby widzieć jak Rzym płonie, gdyż to pozwoliłoby ukończyć wiersz o pożarze Troi. A że nigdy nie widział płonącego miasta, nie potrafił ubrać tego w słowa.

Jakiś czas później nadjechał posłaniec z informacją, że stolica płonie. Cezar był zadowolony. Winicjusz wsiadł na konia i pognał ratować Ligię. Gdy dotarł na miejsce ujrzał w popłochu uciekających ludzi przed zniszczeniem. Dom Ligii był już pusty. Marek spotkał Chilona a Marek obiecał, że da mu dom z winnicą jeśli zaprowadzi go do ukochanej. Ten powiódł go do Piotra apostoła. Marek przyjął u niego chrzest.

Nocą Neron wrócił do miasta, aby podziwiać niszczycielską potęgę ognia. Szybko rozeszły się plotki, że to on stoi za podpaleniem Wiecznego Miasta. Tłum był rozwścieczony, więc władca musiał znaleźć winnych zagłady Rzymu. Chciał wrobić Tigellina, lecz ten oświadczył, że spalił miasto z jego rozkazu i zagroził buntem pretoriańskim. Podpowiedział, że lepiej zwalić winę na chrześcijan. Tak też się stało. Tygelin sprowadził Chilona jako świadka. Poświadczył on fałszywie, że chrześcijanie podpalili miasto. Cezar nagrodził go i uczynił go augustianinem.

Petroniusz oznajmił Winicjuszowi, że wraz z Ligią powinni uciec z miasta, gdyż chrześcijanom grozi niebezpieczeństwo. W całym Rzymie zaczęto budować areny, na których będą mordowani chrześcijanie. Marek jednak nie zdążył ostrzec ukochanej, która została uwięziona. Winicjusz próbował przekupić strażników, ale bezskutecznie.

W międzyczasie szalony Neron kazał zabić Rifiusa, syna Poppei a swojego pasierba, za to, że ten zasnął podczas czytania jego wierszy.

Rozpoczęły się krwawe igrzyska, na których mordowano chrześcijan. Bezbronni ginęli z rąk gladiatorów i dzikich zwierząt. Chrześcijanie na arenie modlili się i chwalili Boga, co dziwiło oglądających to Rzymian.

Neron wpadł też na pomysł, aby część chrześcijan przybić do krzyży i podpalić. Tak też uczyniono.

Tymczasem Winicjusz wpadł na pomysł uratowania ukochanej. Zatrudnił się w więzieniu przy wynoszeniu ciał umarłych, przekupił innych strażników i już miał ewakuować Ligię, lecz ta została przeniesiona do innego więzienia. Winicjusz stracił już ostatnią nadzieję i błagał Piotra apostoła o ratunek, lecz ten kazał mu jedynie wierzyć, bo Ligii nic się nie stanie.

Neron z radością oglądał krwawe sceny. Pewnego razu oglądając z bliska płonących chrześcijan towarzyszył mu Chilon, który był przerażony tym co widzi. Dostrzegł on na krzyżu Glauka, który niegdyś przebaczył mu winy. Chilon ponownie poprosił go o przebaczenie i je dostał. Coś w nim wtedy pękło. Zrozumiał jak wielkie krzywdy wyrządził niewinnym ludziom i zaczął krzyczeć, że to Neron podpalił miasto. Kazał zaprzestać palenia chrześcijan. Zrobiło się zamieszanie a publiczność zaczęła krzyczeć na Nerona. Chilon zdołał uciec i udał się do Pawła, który udzielił mu chrztu.

Tigellin odnalazł go jednak i sprowadził do pałacu gdzie został poddany torturom. Mimo to nie odwołał on swoich słów. W końcu wyrwano mu język i wpuszczono na arenę, gdzie miał go rozszarpać niedźwiedź. Zwierzę jednak go nie zaatakowała i Chilon skonał w spokoju.

Tymczasem Petroniusz próbował wpłynąć na Nerona, aby uwolnił Ligię, lecz ten odparł jedynie, że może to uczyni. Nadszedł dzień, w którym na arenie stanął Ursus. Winicjusz był na widowni. Nagle wbiegł germański byk, do którego przywiązana była naga Ligia.

Ursus pochwycił zwierzę za rogi i zaczął się z nim mocować. Nogi ugrzęzły mu w piachu areny, z nadludzkiego wysiłku na ciele pojawiły się żyły, a on zrobił się cały czerwony. W końcu zwierzę uległo a Ursus skręcił mu kark. Na widowni zawrzało z radości a Ursus stał się ich bohaterem i dlatego oczekiwano dla niego łaski. Neron nie miał wyjścia i musiał ich ułaskawić.

Winicjusz wskoczył na arenę i okrył tuniką ciało ukochanej, którą zabrał do siebie.Tam pod jego opieką, dziewczyna powróciła do zdrowia. Oboje planowali wyjechać na Sycylię.

Piotr apostoł w obawie przed prześladowaniami uciekł z Rzymu. Idąc drogą objawił mu się Chrystus. Piotr spytał:
"Quo vadis, Domine?" (Dokąd idziesz panie?)
Ten odrzekł:
" - Gdy ty opuszczasz lud mój, do Rzymu idę, by mnie ukrzyżowano raz wtóry."
Piotr postanowił powrócić do Rzymu. Tam wraz z Pawłem został pojmany i uwięziony. Gdy szli na śmierć towarzyszyły im tłumy wiernych.

Tymczasem Neron szalał ze wściekłości, gdyż Pizon knuł spisek przeciw niemu. Petroniusz wiedział, że traci poparcie Nerona i czuł nadchodzącą śmierć. Dostał też list od Marka, w którym informował, że wraz z Ligią żyją spokojnie na Sycylii. Petroniusza bardzo ucieszyła ta wiadomość.

Petroniusz postanowił sam zdecydować kiedy odejdzie z tego świata. Wiedział, że Neron wydał już na niego wyrok. Zorganizował więc przyjęcie, na którym odczytał swój list do Nerona, w którym wyśmiewał jego talenty artystyczne, jego brak pojęcia o poezji, śpiewie i graniu na cytrze. Zebrani goście byli przerażeni. Wtem podszedł do niego lekarz i otworzył mu żyły. Ten sam los spotkał Eunice.

Z epilogu dowiadujemy się, że gdy Neron przebywał w Grecji, w Rzymie wybuchł bunt. Gdy powrócił, nowym cezarem okrzyknięto Galbę, więc Neron musiał uciekać za miasto, gdzie schronił się w willi przyjaciela. Tam dotarłą do niego wieść, iż senat wydał na niego wyrok śmierci. Neron postanowił się zabić, lecz w kluczowym momencie nie miał odwagi i pomógł mu Epafrodyt popychając rękę z nożem, który wbił się głęboko w szyję.

Nagle wbiegł centurion, który krzyknął do cezara:
"- Przynoszę ci życie!"
Lecz było już za późno. Ciało Nerona nazajutrz zostało spalone na stosie.

# data[].attributes.attachment_link.description
Streszczenie Autorem powieści jest Henryk Sienkiewicz. W formie książkowej ukazała się w 1896 r. Quo vadis znaczy "dokąd idziesz". Akcja utworu rozgrywa się od 63. do 66. roku naszej ery. Akcja epilogu przypada na 68 rok naszej ery, a więc rok śmierci cezara Nerona. Akcja utworu rozpoczyna się gdy Petroniusza odwiedził Marek Winicjusz.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Ligia to córka króla i wodza Ligów, ukochana Marka Winicjusza. Przed laty, w czasie wojny, zwabieni obietnicą ogromnych łupów do Rzymu przybyli Ligowie. Cezar Klaudiusz zaczął obawiać się o bezpieczeństwo państwa. Ligowie obiecali, że nie przekroczą granicy i dali zakładników, między którymi znajdowały się żona i córka ich wodza. Po jakimś czasie wycofali się, lecz zakładniczki zostały w rękach Histera. Matka Ligii zmarła, a dziewczynkę Hister odesłał do Pomponiusza. Po zakończonej wojnie Ligia szła za wozem zwycięzcy, a potem Pomponiusz oddał ją siostrze, Pomponii Grecynie.

Właściwie miała na imię Kallina, lecz z czasem zmieniono jej „barbarzyńskie" imię na Ligia. Z pochodzenia była Słowianką - źródła historyczne wskazują, że Ligowie to plemię zamieszkujące tereny między Odrą i Wisłą w I w. n.e.

Była śliczną, młodą dziewczyną, „zaledwie dzieckiem": „[...] na pierwszy rzut oka nie uczyniła wielkiego na Petroniuszu wrażenia. Wydała mu się nazbyt szczupła. Lecz od chwili gdy w triclinium spojrzał na nią bliżej, pomyślał sobie, że tak jednak mogłaby wyglądać jutrzenka - i jako znawca zrozumiał, że jest w niej coś niezwykłego. Wszystko zauważył i wszystko ocenił: więc i twarz różową i przezroczą, i świeże usta, jakby do pocałunku złożone, i niebieskie jak lazur mórz oczy, i alabastrową białość czoła, i bujność ciemnych włosów przeświecających na skrętach odblaskiem bursztynu albo korynckiej miedzi, i lekką szyję, i „boską" spadzistość ramion, i całą postać giętką, smukłą, młodą młodością maju i świeżo rozkwitłych kwiatów."

Po prześladowaniach chrześcijan zmieniła się zewnętrznie: „Jakoś więzienie i choroba zgasiły w części jej urodę. [...] teraz twarz jej stała się niemal przezroczysta, ręce wychudły, ciało wyszczuplało przez chorobę, usta pobladły i oczy nawet zdawały się być mniej błękitne niż przedtem."

Ligia była dziewczyną wykształconą, o czym świadczyła jej odpowiedź na powitanie Petroniusza, któremu odparła fragmentem z dzieła o Odyseuszu. Wychowana została w wierze chrześcijańskiej przez Pomponię Grecynę, którą pojmowała dosłownie, z dziecięcą szczerością i naiwnością: „mając jednak duszę młodą, nieobytą z zepsuciem, i wyznając wysoką naukę wszczepioną jej przez przybraną matkę, przyrzekła bronić się od owej zguby: matce, sobie i zarazem temu Boskiemu nauczycielowi, w którego nie tylko wierzyła, ale którego pokochała swym wpółdziecinnym sercem za słodycz nauki, za gorycz śmierci i za chwałę zmartwychwstania.". To właśnie nauka Chrystusa kierowała wszelkimi jej działaniami. Niewinna i cnotliwa, uległa urokowi Marka Winicjusza, którego uważała za „przepysznego i pięknego jak pogańskiego boga". Jednak natarczywość młodzieńca i strach przed zostaniem jego nałożnicą zmusiły ją do ucieczki i schronienia się między chrześcijanami. Ten krok świadczył o dojrzałości i odwadze dziewczyny, która wolała wybrać nędzę niż zostać kochanką i złamać przez to zasady wyznawane przez chrześcijan. Kiedy zrozumiała, że zaczęła odwzajemniać miłość patrycjusza, zdecydowała się ponownie ukryć, wyrzekając się grzesznych według niej uczuć.

Ligia była osobą niezwykle oddaną wierze chrześcijańskiej. Nie czuła do nikogo nienawiści, była troskliwa i litościwa nawet dla Marka, który chciał uczynić ją swoją kochanką. W jej sercu nie było miejsca na niegodne i niemoralne uczucia.

Szybki test:

Zobacz inne artykuły:

Partner serwisu:

kontakt |polityka cookies

# data[].attributes.attachment_link.description
Ligia to córka króla i wodza Ligów, ukochana Marka Winicjusza. Przed laty, w czasie wojny, zwabieni obietnicą ogromnych łupów do Rzymu przybyli Ligowie. Cezar Klaudiusz zaczął obawiać się o bezpieczeństwo państwa. Ligowie obiecali, że nie przekroczą granicy i dali zakładników, między którymi znajdowały się żona i córka ich wodza.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Petroniusz to krewny Marka Winicjusza, bogaty patrycjusz, esteta, znawca piękna, artysta i pisarz, autor Satyriconu i Uczty Trymalchiona. Przed laty prężnie i sprawiedliwie zarządzał Bitynią. Starszy od Winicjusza i mniej atletyczny, był od niego znacznie przystojniejszy. Miał nieco wychudłą, lecz pogodną twarz, orzechowe oczy „błyszczące dowcipem i wesołością", ciało gładkie i zadbane. Powszechnie miał opinię człowieka zniewieściałego, ceniącego nade wszystko rozkosz i dobrobyt. Była to jedynie postawa, wynikająca z jego wrodzonego lenistwa. W chwilach zagrożenia potrafił jednak wykazać się odwagą i prawdziwym męstwem. Od wielu lat związany był z Chrizotemis, która z czasem znudziła go. Prawdziwą miłość znalazł u boku niewolnicy, Eunice.

Petroniusz był podziwiany za dar wymowy i wyrafinowany smak, dzięki czemu zyskał miano arbitra elegancji. Jego popularność wzrosła od chwili, kiedy przemawiał przed Neronem w obronie Pedaniusza Sekunda. Był postacią znaną w mieście i lubianą za hojność, lecz nie zabiegał o miłość tłumu, którym gardził podwójnie: jako esteta i arystokrata. Swoich niewolników traktował z leniwą pobłażliwością, ponieważ był „zbyt wykwintnym, by być dla nich okrutnym".

Zazwyczaj sceptyczny, był jednak przesądny. Nie wierzył w opiekę rzymskich bogów, którym składał ofiary.

Błyskotliwy, dowcipny, bystry, często okazywał się „jedynym człowiekiem, który w ciężkich chwilach potrafił wszystko i wszystkich ocalić". Przez długi czas był ulubieńcem Nerona, ironicznie dostrzegając, że potrafił jeszcze „odróżniać to, co piękne, od tego, co szpetne", co obce było władcy. Odznaczał się wyjątkową pamięcią, darem przekonywania i przebiegłością. Miał ogromny wpływ na cezara, którym w rzeczywistości gardził, lecz nie krytykował go wprost, wykorzystując swoją pozycję na dworze. Dla Miedzianobrodego, który zawsze oczekiwał jego pochwał i rad, był swoistą wyrocznią w dziedzinie poezji i sztuki. Potrafił być wrażliwym na ludzką krzywdę i jako jedyny w obliczu męczeństwa chrześcijan powiedział głośno: „dość przelanej krwi!". Kierował się ściśle określonymi wartościami, których przestrzegał, zyskując opinię człowieka „ludzkiego".

Szczególną sympatią i pewną słabością darzył Winicjusza. Traktował młodzieńca jak przyjaciela, jednak z czasem przestał go rozumieć. Za wszelką cenę postanowił pomóc Markowi w odzyskaniu Ligii. Nie rozumiał i odrzucał naukę chrześcijan, uważając, że lepiej „nie wiedzieć o niczym, co mogłoby popsuć życie i zniweczyć jego piękność. Mniejsza, czy nasi bogowie są prawdziwi, ale są piękni, jest nam przy nich wesoło i możemy żyć bez troski.". Kiedy poznał lepiej wiarę wyznawców Chrystusa, nie potrafił jej przyjąć, ponieważ zanadto kochał przyjemności i rozkosze życia: „Ja jej nie przyjmę, choćby w niej tkwiła prawda i mądrość zarówno ludzka, jak boska... to wymagałoby trudu, a ja się nie lubię trudzić. To wymagałoby zrzeczeń się, a ja się nie lubię niczego w życiu zrzekać... [...] Ja mam swoje gemmy, swoje kamee, swoje wazy i swoją Eunice. W Olimp nie wierzę, ale go sobie urządzam na ziemi i będę kwitnął, póki mnie nie przeszyją strzały boskiego łucznika lub póki mi cezar nie każe otworzyć sobie żył. Ja nadto lubię woń fiołków i wygodne triclinium. Lubię nawet naszych bogów... jako figury retoryczne".

Przez długi czas rywalizował o względy cezara z Tygellinem, którego zawsze pokonywał inteligencją i dowcipem. Wielokrotnie stawiał na szali swoje życie, ponieważ „ta niepewność stanowiła dla niego ponętę życia". Świadomy, że pewnego dnia Tygellinus zyska nad nim przewagę, a Neron, który zawsze mu zazdrościł zebranych dzieł sztuki i miana arbitra elegantiarum, wyda na niego wyrok śmierci, nie bał się przeznaczenia: „Gdyby na ciebie śmierć przyszła, przy całej twej odwadze i wszystkich smutkach umarłbyś ze zdziwienia, że trzeba już świat opuścić, ja zaś przyjąłbym ją jako konieczność z tym przeświadczeniem, że nie ma na świecie takich jagód, jakich bym nie spróbował. Nie spieszę się, ale nie będę się też ociągał, postaram się tylko, aby mi było do ostatka wesoło". Jego ostatecznym zwycięstwem nad cezarem jest uprzedzenie wyroku śmierci. Popełnił samobójstwo, a razem z nim zginęło to, „co jedynie pozostało ich światu, to jest jego poezja i piękno".

strona: 1 2

Szybki test:

Tygellin był:
a) przyjacielem Petroniusza
b) przełożonym Petroniusza
c) sługą petroniusza
d) wrogiem Petroniusza
Rozwiązanie

Petroniusza lud:
a) lubił za hojność
b) ignorował
c) nienawidził za skąpstwo
d) cenił za układność
Rozwiązanie

Zobacz inne artykuły:

Partner serwisu:

kontakt |polityka cookies

# data[].attributes.attachment_link.description
Petroniusz to krewny Marka Winicjusza, bogaty patrycjusz, esteta, znawca piękna, artysta i pisarz, autor Satyriconu i Uczty Trymalchiona. Przed laty prężnie i sprawiedliwie zarządzał Bitynią. Starszy od Winicjusza i mniej atletyczny, był od niego znacznie przystojniejszy. Miał nieco wychudłą, lecz pogodną twarz, orzechowe oczy „błyszczące dowcipem i wesołością", ciało gładkie i zadbane.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Neron to władca Imperium Rzymskiego, wychowanek filozofa Seneki, mąż Poppei. Miał: „[...] wielką, osadzoną na grubym karku głowę, straszną wprawdzie, ale niemal śmieszną, albowiem podobną z daleka do głowy dziecka. Tunika ametystowej barwy, zabronionej zwykłym śmiertelnikom, rzucała sinawy odblask na jego szeroką krótką twarz. Włosy miał ciemne, utrefione modą zaprowadzoną przez Othona, w cztery rzędy pukli. Brody nie nosił, gdyż przed niedawnym czasem poświęcił ją Jowiszowi, za co cały Rzym składał mu dziękczynienie, jakkolwiek po cichu szeptano sobie, iż poświęcił ją dlatego, że jak wszyscy z jego rodziny zarastał na czerwono. W jego silnie występującym nad brwiami czole było jednak coś olimpijskiego. W ściągniętych brwiach znać było świadomość wszechmocy; lecz pod tym czołem półboga mieściła się twarz małpy, pijaka i komedianta, próżna, pełna zmiennych żądz, zalana mimo młodego wieku tłuszczem, a jednak chorobliwa i plugawa. [...]Od czasu wyjazdu do Neapolis utył znacznie. Twarz mu się rozlała; pod dolną szczęką zwieszał mu się podwójny podbródek, przez co usta jego, zawsze zbyt blisko nosa położone, teraz zdawały się być wycięte tuż pod nozdrzami. Grubą szyję osłaniał, jak zwykle, chustką jedwabną, którą poprawiał co chwila ręką białą i tłustą, porośniętą na przegubie rudawym włosem tworzącym jakby krwawe plamy, którego nie pozwolił wyrywać sobie epilatorom, gdyż mu powiedziano, że sprowadza to drżenie palców i przeszkadza w grze na lutni. Bezdenna próżność malowała się, jak zawsze, na jego twarzy, w połączeniu ze zmęczeniem i nudą. W ogóle była to twarz zarazem straszna i błazeńska." Był krótkowidzem i najczęściej obserwował wszystko przez wypolerowany szmaragd.

W chwili rozpoczęcia akcji powieści miał około dwudziestu sześciu lat. Jego rządy opierały się przed wszystkim na zdradzie, podłości i śmierci. Przed laty zamordował brata, matkę i żonę Oktawię. Nadal odczuwał wyrzuty sumienia, kierowany obłędnym strachem. Choć posiadał nieograniczoną władzę, zawsze starał się usprawiedliwiać swoje postępki i zachować pozory. Za życia uznany został bogiem, wznoszono na jego cześć świątynie i posągi. Uważany był za „rozdawcę wszelkich łask, bogactw i dobra, którego jedno widzimisię mogło wprawdzie poniżyć, ale mogło i wynieść bez miary". Otaczał się odpowiednimi ludźmi, którzy zawsze go podziwiali i bez sprzeciwu spełniali jego najbardziej niegodziwe rozkazy. Nie interesował się losami imperium, a władzę oddawał w ręce zaufanych dowódców. Bez skrupułów mordował nieprzychylnych mu ludzi oraz potencjalnych następców tronu. Swój czas poświęcał przede wszystkim helleńskiemu życiu, marzył o sławie i występach publicznych. Rozmiłowany w kulturze greckiej, gardził Rzymem, wyczuwając nienawiść poddanych, lecz zawsze starał się pozyskać ich przychylność. Jego wręcz „potworna miłość własna nie znosiła najmniejszych przygan ni docinków". Neron był człowiekiem próżnym, podstępnym i zachłannym, rozmiłowanym w rozpuście i rozkoszach. Przekonany o swoim talencie uważał się za wielkiego artystę, znawcę piękna, wspaniałego recytatora i śpiewaka: [...] jest dwóch Neronów: jeden taki, jakim go ludzie znają, drugi artysta, który, jeśli zabija jak śmierć lub szaleje jak Bachus, to właśnie dlatego, że go dławi płaskość i lichota zwykłego życia i chciałby je wyplenić, choćby przyszło użyć ognia lub żelaza... O, jaki ten świat będzie płaski, gdy mnie nie stanie!... Nikt się jeszcze nie domyśla jakim ja jestem artystą. Ale właśnie dlatego cierpię [...] Ciężko człowiekowi dźwigać na raz brzemię najwyższej władzy i największego talentu...". Grał również na lirze, tańczył i sam układał poematy. Swoim śpiewem pragnął uświetniać każde najważniejsze święto, czerpiąc przyjemność z oklasków i wiwatów. Każde zdarzenie stawało się dla niego natchnieniem. Śmierć jedynego dziecka była okazją do teatralnego pozowania i przyjmowania słów pociechy. Zaślepiony miłością własną, szczególnie dbał o głos, którym obdarzył go Apollo. Pragnął stworzyć dzieło większe niż Homer i nieustannie szukał odpowiedniej inspiracji, żałując, że nie widział płonącego miasta. To z jego rozkazu podpalono Rzym. Nawet w obliczu zniszczenia miasta przyjął wyuczoną pozę i odśpiewał swoją Troikę.

strona: 1 2

Zobacz inne artykuły:

Partner serwisu:

kontakt |polityka cookies

# data[].attributes.attachment_link.description
Neron to władca Imperium Rzymskiego, wychowanek filozofa Seneki, mąż Poppei. Miał: „[...] wielką, osadzoną na grubym karku głowę, straszną wprawdzie, ale niemal śmieszną, albowiem podobną z daleka do głowy dziecka. Tunika ametystowej barwy, zabronionej zwykłym śmiertelnikom, rzucała sinawy odblask na jego szeroką krótką twarz. Włosy miał ciemne, utrefione modą zaprowadzoną przez Othona, w cztery rzędy pukli.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Chilon Chilonides to filozof, mędrzec i oszust, prawdopodobnie pochodził z Mezembrii. Postać o tajemniczej i niechlubnej przeszłości, nie wzbudzająca zaufania: „W tej dziwnej figurze było coś i plugawego, i śmiesznego. Nie był stary: w jego niechlujnej brodzie i kręconej czuprynie ledwie gdzieniegdzie przeświecał włos siwy. Brzuch miał zapadły, plecy zgarbione tak, że na pierwszy rzut oka wydawał się być garbatym, nad owym garbem zaś wznosiła się głowa wielka, o twarzy małpiej i zarazem lisiej, i przenikliwym wejrzeniu. Żółtawa jego cera popstrzona była pryszczami, a pokryty nimi całkowicie nos mógł wskazywać zbytnie zamiłowanie do butelki. Zaniedbany ubiór, składający się z ciemnej tuniki utkanej z koziej wełny i takiegoż dziurawego płaszcza, dowodził prawdziwej lub udanej nędzy."

Swoją filozofię życiową tłumaczył w następujący sposób: „Jestem cynikiem, bo mam dziurawy płaszcz; jestem stoikiem, bo biedę znoszę cierpliwie, a jestem perypatetykiem, bo nie posiadając lektyki chodzę piechotą od winiarza do winiarza i po drodze nauczam tych, którzy obiecują za dzban zapłacić".

Chilon był człowiekiem podstępnym, podejrzliwym, zachłannym i zakłamanym. Inteligentny i przebiegły z łatwością pozyskiwał zaufanie innych ludzi. Przestawiał się jako mędrzec, lekarz i wróżbita, przepowiadający przyszłość. W rzeczywistości był oszustem, który szukał łatwych sposobów na zarobek i podejmował się każdej pracy. Wyzyskiwał Winicjusza, zdając sobie sprawę z tego, że zależy mu na odnalezieniu dziewczyny. Był jednocześnie tchórzem, choć wzbraniał się przed krwawymi sposobami rozwiązania problemów i traktował je jako ostateczność.

Udało mu się szybko pozyskać zaufanie chrześcijan, lecz nie starał się zrozumieć ich nauki. Nie rozumiał również, dlaczego Glaukus, którego pozbawił majątku i rodziny, wybaczył mu doznane krzywdy. Okazał się również człowiekiem mściwym. W niewyjaśnionych okolicznościach udało mu się przeniknąć do gminy żydowskiej. Wydał także Neronowi chrześcijan. Oskarżając Ligię o czary, zemścił się jednocześnie na Marku Winicjuszu za chłostę. Pod opieką Tygellina stał się osobą bogatą i wpływową, lecz w obliczu męczeństwa wyznawców Chrystusa nie wytrzymał psychicznie. Jego załamanie nastąpiło w chwili, kiedy ujrzał płonącego Glaukusa, który ponownie mu przebaczył. Po tych tragicznych przeżyciach, Chilon oskarżył cezara o podpalenie Rzymu, a później przyjął chrzest z rąk Pawła z Tarsu i stał się chrześcijaninem. Nie chciał oczyścić Nerona z oskarżeń i został poddany torturom, podczas których Tygellin kazał mu wyrwać język. Odkupił swoje winy, ginąc na krzyżu, rozszarpany przez niedźwiedzia.

Zobacz inne artykuły:

Partner serwisu:

kontakt |polityka cookies

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
chilon chilonides – charakterystyka postaci

# data[].attributes.attachment_link.title
Chilon Chilonides - charakterystyka postaci

# data[].attributes.attachment_link.description
Chilon Chilonides to filozof, mędrzec i oszust, prawdopodobnie pochodził z Mezembrii. Postać o tajemniczej i niechlubnej przeszłości, nie wzbudzająca zaufania: „W tej dziwnej figurze było coś i plugawego, i śmiesznego. Nie był stary: w jego niechlujnej brodzie i kręconej czuprynie ledwie gdzieniegdzie przeświecał włos siwy.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Postacie drugoplanowe

Ursus
Lig, który jako zakładnik, towarzyszył Ligii i jej matce. Był człowiekiem o „twarzy dobrotliwej i szczerej, o nieco groźnym i smutnym wyrazie" i niebieskich, dziecięcych oczach. Miał „olbrzymi grzbiet podobny do grzbietu cyklopa i potężne jak kolumny uda oraz herkulesowe palce". Przez lata opiekował się Ligią i jako jedyny nazywał ją Kalliną. Kierował się zasadą - „jak królewna każe, tak musi być". Obdarzony ogromną siłą, w rzeczywistości był niezwykle troskliwy i dobroduszny. Podobnie jak Ligia był chrześcijaninem. Wiarę w Boga pojmował naiwnie i prostodusznie. Czasami przeważała w nim chęć walki, ale wówczas zastanawiał się, czy dany postępek „byłby odpowiednim dla wyznawcy Ukrzyżowanego Baranka [...] On by przecie Baranka nie chciał obrazić, tylko, że ręce ma takie ciężkie".

Dla Ligii Ursus był opiekunem i ojcem, któremu ufała bezgranicznie. Winicjusz początkowo traktował go jak barbarzyńcę i prostaka, z czasem zaprzyjaźnił się z nim. Podczas igrzysk uratował Ligię gołymi rękami powalając germańskiego tura.

Poppea Sabina
Żona Nerona, osoba zimna, bezwzględna i znienawidzona przez poddanych, określana przez nich mianem „Flava coma" (ulicznica). To ona doprowadziła do zamordowania Oktawii, pierwszej żony cezara i jego matki. Dla chrześcijan była uosobieniem grzechu i zła. Była „piękna jak bóstwo, przybrana równie jak Nero w ametystowej barwy szatę i w naszyjnik z olbrzymich pereł, złotowłosa, słodka i jakkolwiek po dwóch mężach rozwódka, z twarzą i wejrzeniem dziewicy". Dla zachowania młodości kąpała się w mleku oślic. Miała ogromny wpływ na męża, który był jej posłuszny. Nieustannie żyła w obawie, że w przyszłości jakaś kobieta doprowadzi do usunięcia jej z tronu. Była zwolenniczką Żydów.

Aulus Plaucjusz
Mąż Pomponii Grecyny, opiekun Ligii. Przed laty był dowódcą legii brytańskich. Później wycofał się z życia publicznego, nie mogąc biernie patrzeć na okrutne rządy Nerona. Pogardzał cezarem, lecz okazał się bezsilny wobec jego rozkazu wydania zakładniczki - Ligii. „Był to człowiek zbliżający się do wieczornych dni życia, z głową pobieloną szronem, ale czerstwy, o twarzy energicznej, nieco za krótkiej, ale też nieco podobnej do głowy orła". Na przedzie nie miał dwóch zębów, przez co jego mowa stała się świszcząca. Pozwalał żonie wyznawać naukę Chrystusa, lecz sam nadal składał ofiary bogom rzymskim. Ligię pokochał jak własne dziecko. Pomponia Grecyna
Żona Aulusa Plaucjusza, opiekunka Ligii, chrześcijanka. Była to kobieta, która choć „schodziła z południa życia, zachowała niezwykłą świeżość cery, a że głowę miała małą i twarz drobną, chwilami więc, mimo swej ciemnej sukni, mimo powagi i smutku, czyniła wrażenie kobiety zupełnie młodej". Miała twarz smutną lecz pogodną, szlachetną postawę i ruchy. Przez wiele lat chodziła w żałobnej stule po śmierci Julii. Była podejrzewana o wyznawanie wiary chrześcijan, lecz z braku dowodów została uniewinniona. Żyła w nieustannym smutku, świadoma, że mąż nadal składa ofiary rzymskim bogom i nie pozwala jej wychowywać syna w nowej nauce.

Eunice
Złotowłosa niewolnica Petroniusza, którego kochała początkowo bez wzajemności. Zachwycała swoją urodą i doskonałymi kształtami: „przybrana w przezroczą fioletową szatę, zwaną Coa vestis, przez którą przeglądało jej różane ciało, była istotnie piękna jak bóstwo. Czując się przy tym podziwianą i kochając go całą duszą, zawsze spragniona jego pieszczot, poczęła płonić się z radości, jak gdyby była nie nałożnicą, ale niewinnym dziewczęciem".

Delikatna, łagodna i niezwykle wierna Petroniuszowi, potrafiła zbuntować się w chwili, kiedy chciał ją podarować Markowi. Została przez ukochanego wyzwolona. Jej miłość była tak wielka, że wybrała śmierć i umarła obok eleganta.

strona: 1 2 3

Zobacz inne artykuły:

Partner serwisu:

kontakt |polityka cookies

# data[].attributes.attachment_link.description
Postacie drugoplanowe Ursus Lig, który jako zakładnik, towarzyszył Ligii i jej matce. Był człowiekiem o „twarzy dobrotliwej i szczerej, o nieco groźnym i smutnym wyrazie" i niebieskich, dziecięcych oczach. Miał „olbrzymi grzbiet podobny do grzbietu cyklopa i potężne jak kolumny uda oraz herkulesowe palce". Przez lata opiekował się Ligią i jako jedyny nazywał ją Kalliną.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
I. Do Rzymu wraca Marek Winicjusz. W domu Aulusów poznaje zakładniczkę ligijską, Ligię - Kallinę i zakochuje się w niej. Z prośbą o radę, jak zdobyć dziewczynę zwraca się do Petroniusza. Arbitra elegancji potajemnie kocha niewolnica, Eunice.
Petroniusz obudził tego dnia się w południe. Poprzedni wieczór spędził na uczcie u Nerona, która do późna się przeciągnęła. Od pewnego czasu stan jego zdrowia pogarszał się i dopiero poranna kąpiel oraz masaże przywracały mu siły. Nieoczekiwanie odwiedził go Markus Winicjusz, który niedawno wrócił z Azji Mniejszej. Młodzieniec był synem jego starszej siostry. Petroniusz darzył go ogromną sympatią i przywiązaniem.

Po krótkiej rozmowie o wojnie i życiu na dworze Nerona, Marek wyznał, że zakochał się, a swą wybrankę odnalazł zaledwie kilka kilometrów od miasta. Nie wiedział, jak zdobyć przychylność dziewczyny i oczekiwał rady Petroniusza. Spędził kilkanaście dni w willi Aulusa Plaucjusza, po tym jak wybił sobie pod miastem rękę. Dopiero po jakimś czasie odkrył, że mieszka tam Ligia. Ujrzał ją myjącą się w fontannie pewnego dnia o świcie. Była tak zjawiskowo piękna, że od tamtej pory nie mógł o niej zapomnieć, choć widział ją zaledwie trzy razy. Stracił spokój i zainteresowanie innymi kobietami. Ligia była córką królewską i zakładniczką, która przed laty po zakończonej wojnie, została oddana na wychowanie Pomponii Grecynie. Markus wspomniał o śnie, w którym pojawił się bożek Mopsusa i zapowiedział, że w jego życiu nastąpi wielka przemiana przez miłość. Wiedział, że opiekunowie nie oddadzą mu przybranej córki, gdyż przywiązali się do niej jak do własnego dziecka. Petroniusz miał jednak nadzieję, że uda mu się wyjednać ich przychylność dla siostrzeńca.

Petroniusz, starszy i mniej atletyczny, był przystojniejszy od Winicjusza. Kobiety w Rzymie podziwiały go nie tylko za dar wymowy i wyrafinowany smak, który zyskał mu miano arbitra elegancji, ale również za urodę. Jedna z jego niewolnic, Eunice, skrycie go kochała.

II. Winicjusz i Petroniusz udają się do domu Aulusa Plaucjusza. Marek mówi Ligii o miłości, lecz ona nie rozumie jego wyznania. Opiekun Ligii wyznaje, że ma zamiar z rodziną opuścić Rzym. Młodzieniec obawia się, że utraci w ten sposób ukochaną.
Po posiłku i krótkiej drzemce Winicjusz i Petroniusz wyruszyli w lektyce do domu Aulusa Plaucjusza. Elegant zastanawiał się, czy Ligia mogłaby porzucić opiekunów i zamieszkać u Marka. Postanowił zyskać poparcie Nerona, gdyby takie wyjście okazało się niemożliwe. Młodzieniec był przekonany, że dziewczyna nigdy na coś takiego się nie zgodzi. Na dzień przed opuszczeniem domu Aulusa, spotkał ją w ogrodzie. Rozmawiał z nią przez chwilę, a Ligia nakreśliła na piasku rybę, po czym spłoszona uciekła.

Znaleźli się na gwarnej ulicy i skręcili na Forum Romanum, gdzie gromadziły się tłumy próżniaczej ludności. Petroniusz był znany i lubiany za hojność, lecz nie zabiegał o uznanie. Wstąpił do księgarni i podarował siostrzeńcowi ozdobny rękopis Satyriconu, którego był autorem. Wydał dzieło anonimowo, bowiem od czasu, jak Neron zaczął pisać epos, wiersze całkowicie mu zbrzydły.

Niebawem znaleźli się przed willą Aulusa. Petroniusz wyznał, że dom Plaucjusza był uważany za dziwny. Jakiś czas temu podejrzewano Pomponię Grecynę o wyznawanie wiary w Chrystusa i sądzono ją sądem domowym. Z braku dowodów została jednak uniewinniona. W antrium powitał ich pan domu, wyraźnie zaskoczony nieoczekiwaną wizytą. Elegant, wyczuwając jego niechęć, podziękował za opiekę nad młodzieńcem. W oddali dostrzegli grających w piłkę małego Aulusa i Ligię. Mężczyźni przeszli do ogrodu, gdzie siedziała Pomponia Grecyna. Petroniusz znał kobietę i zawsze podziwiał jej smutną twarz o szlachetnych rysach. Po chwili podbiegł do nich syn Plaucjuszów, a za nim przyszła dziewczyna. Arbiter przyglądał się Ligii, przyznając w myślach, że jej uroda jest niezwykła.

Szybki test:

Na zgliszczach Rzymu Neron chciał wybudować nowe miasto. Jak miało się nazywać?
a) Neronia
b) Neropolia
c) Neoromanus
d) Nerus
Rozwiązanie

Winicjusz po walce z Ursusem:
a) miał wybity bark i ranę na stopie
b) miał złamana rękę i ranę na głowie
c) miał połamane zebra
d) miał złamana noge i rane klatki piersiowej
Rozwiązanie

Zobacz inne artykuły:

Partner serwisu:

kontakt |polityka cookies

# data[].attributes.attachment_link.description
„Quo vadis"- streszczenie szczegółowe ostatnidzwonek.pl, Quo vadis opracowanie, streszczenie

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Henryk Sienkiewicz w powieści Quo vadis zestawił ze sobą dwa kontrastowe światy: pogański i chrześcijański. Wynikało to przede wszystkim z podstawowych założeń autora, które wyznaczył w momencie rozpoczęcia pracy nad dziełem. Chciał on ukazać starożytny Rzym w chwili, gdy nadchodził kres jego potęgi oraz odtworzyć początki chrześcijaństwa, kiedy wyznawcy Chrystusa zbierali się potajemnie na starych cmentarzach, aby wysłuchać nauk głównego apostoła, Piotra.

Na pierwszy plan zdecydowanie wysuwa się obraz antycznego Rzymu. Czasy rządów Nerona to początek upadku potężnego imperium i odejścia w zapomnienie tego, co reprezentowało w poprzednich wiekach. Cesarstwo opiera się już jedynie na sile militarnej, spiskach, intrygach i zbrodniach. Mieszkańcy wiecznego miasta pozbawieni są moralności, żyją wedle zasady „chleba i igrzysk". Bogaci patrycjusze skupiają się wyłącznie na hedonistycznych przyjemnościach, zaspokajając kaprysy cezara. Niewiele pozostało z rzymskiego dorobku kulturowego, bogatej myśli filozoficznej i spuścizny historycznej. Z obrazu ginącego świata wyłania się postać Nerona, wszechwładnego błazna, marzącego o wielkiej sławie i znienawidzonego przez poddanych. Nie interesuje się sprawami państwa, żyje w rozkoszy, skupiając się na własnym talencie. Zaślepiony swoją boskością, usuwa niewygodnych ludzi. Nie powstrzymuje się nawet przed zamordowaniem własnego syna, matki, czy pasierba. Pragnąc ukończyć swoją Troikę, rozkazuje podpalić Rzym, aby w widoku płonącego miasta znaleźć odpowiednie natchnienie. Obok niego na tronie siedzi Poppea, wyrachowana i zdolna do każdej zbrodni kobieta, za namową której cezar kazał zabić swoją matkę i żonę. Nerona otaczają zabiegający o jego względy augustianie, z zachwytem wysłuchujący jego wierszy, w rzeczywistości pogardzający władcą.

Autor z niezwykłą dokładnością odtwarza wnętrza rzymskich domów, pałac Nerona, budowle, pojazdy, ulice, tłumy rozleniwionych Rzymian, zbierających się na Forum Romanum. Uczta na Palatynie zmieniająca się w rozpustną i pijacką orgię, podczas której na biesiadników spadają z sufitu tysiące róż, jest pełna dynamicznych scen. Autor szczegółowo opisuje leniwe życie Petroniusza, otoczonego rzeszą niewolników, którzy wyręczają go w prawie każdej czynności. Bogaty w szczegóły i plastyczny jest obraz biesiady na stawach Agryppy, oddający przepych dworu cezara oraz scena wyjazdu Nerona z miasta. W tych tętniących życiem opisach można dostrzec jeszcze jedną cechę rzymskiego życia. To krwawe i bezduszne czasy, w których nikogo nie dziwią zwłoki wyławiane rankiem z Tybru. Z takiego obrazu pogańskiego Rzymu nie wyłania się żadna wartościowa idea. Sienkiewiczowi wielokrotnie zarzucano, że w „Quo vadis" zanadto skupił się na przedstawieniu świata pogańskiego, przy którym świat pierwszych chrześcijan wypadł bezbarwnie i nieciekawie.

W cieniu wspaniałych pałaców stopniowo zaczyna rozrastać się świat pierwszych chrześcijan, kryjących się w zaułkach Zatybrza i podążających nocami na zgromadzenia w domach modlitw. Wyznawcy Chrystusa, żyjący w biedniejszej części miasta, z dala od przepychu i rozpusty, głoszący życie w cnocie i miłości do bliźniego, poddani zostali przez Sienkiewicza swoistej poetyckiej metaforze. Ich głównym obserwatorem staje się Winicjusz, który w poszukiwaniu Ligii trafia na spotkanie chrześcijan w Ostrianum, gdzie wysłuchuje kazania apostoła Piotra. Chrześcijanie ukazani są jako ludzie opanowani niezwykłym uniesieniem religijnym, skupieni wyłącznie na zawartych w ich wierze prawdach, żyjący skromnie i w pokorze. To właśnie wartości duchowe są bogactwem wyznawców Chrystusa. Ukryci w zakamarkach i katakumbach ludzie kierują się jasnymi i wzniosłymi zasadami. W powieści reprezentują to, co według Sienkiewicza wartościowe - miłość i wiarę.

Te dwa światy zazębiają się w chwili, kiedy Neron nakazuje prześladować chrześcijan, oskarżonych o podpalenie miasta. W opisach igrzysk, pełnych elementów grozy, wyraźnie zarysowuje się kontrast pomiędzy moralnością wyznawców Chrystusa a Rzymianami. Tłumy, żądne krwi i walki, z niepokojem obserwują pełną egzaltacji śmierć ofiar, konających z uśmiechem na ustach, w oczekiwaniu na wieczne szczęście.

strona: 1 2

Zobacz inne artykuły:

Partner serwisu:

kontakt |polityka cookies

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
obraz dwóch światów w „quo vadis” – chrześcijańskiego i rzymskiego

# data[].attributes.attachment_link.title
Obraz dwóch światów w „Quo vadis" - chrześcijańskiego i rzymskiego

# data[].attributes.attachment_link.description
Henryk Sienkiewicz w powieści Quo vadis zestawił ze sobą dwa kontrastowe światy: pogański i chrześcijański. Wynikało to przede wszystkim z podstawowych założeń autora, które wyznaczył w momencie rozpoczęcia pracy nad dziełem. Chciał on ukazać starożytny Rzym w chwili, gdy nadchodził kres jego potęgi oraz odtworzyć początki chrześcijaństwa, kiedy wyznawcy Chrystusa zbierali się potajemnie na starych cmentarzach, aby wysłuchać nauk głównego apostoła, Piotra.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Opozycyjne zestawienie pięknego, rozpustnego, pełnego przepychu świata cezara ze światem bogatych duchowo chrześcijan, przełożyło się również na sens ideowy utworu. Sienkiewicz, ukazując zepsucie pogan, wyraził tak naprawdę swe niezrozumienie dla panującego pod koniec XIX wieku nastroju dekadentyzmu i atmosfery nitscheanizmu. Świat chrześcijan, przedstawiony w atmosferze religijnego uniesienia, to próba zwrócenia uwagi na tradycję i zasady moralne, jakie niosła ze sobą wiara. Zasady te, jak podkreślał Sienkiewicz, obce były ludziom w XIX stuleciu, a mogły przynieść odnowę moralną i społeczną.

Powieść Quo vadis odczytywano jako odpowiedź pisarza na panujący pod koniec wieku nastrój dekadentyzmu, zaś w prześladowaniach chrześcijan dostrzegano analogię do sytuacji Polaków pod zaborami.

W czasach Sienkiewicza, kiedy ukazała się powieść, odczytywano ją także w sensie patriotycznym. Autor zastosował paralelę pomiędzy prześladowaniami i ostatecznym zwycięstwem chrześcijan a losem Polaków, uciemiężonych pod jarzmem zaborców. Polacy mieli ostatecznie pokonać zaborcę tak, jak chrześcijanie zwyciężyli pogański Rzym. Tadeusz Zieliński w rozprawie Idea Polski w dziełach Sienkiewicza, dostrzegł w postaci Ligii, której słowiańskie pochodzenie sugerował Sienkiewicz, alegorię Polski. W takiej interpretacji scena ratowania dziewczyny przez Ursusa na arenie amfiteatru, zyskała głębsze znaczenie. Ligia - Polska, przywiązana do rogów germańskiego tura, zostaje ocalona przez Ursusa, który miał symbolizować siłę polskiego narodu.

Obok wymiaru filozoficznego i patriotycznego Quo vadis traktuje również o podstawowych zasadach etycznych. Autor wyraźnie nakreślił postawy życiowe, wzory zachowań i na nowo wyznaczył, a właściwie przypomniał, kanony tego, co dobre i tego, co złe. Takie postępowanie moralizatorsko - dydaktyczne wynikało nie tylko z założeń pozytywistycznej ideologii, ale również z chęci zwrócenia uwagi czytelnika na stan moralności końca XIX wieku.

Przedstawiając dwa światy w powieści Quo vadis, Sienkiewicz nadał temu opozycyjnemu zestawieniu głęboki sensu filozoficzny, patriotyczny i etyczny. Poruszając tak ważne treści, powieść zyskała nowe, ciekawe i wartościowe znaczenie.

Szybki test:

Ursus miał symbolizować:
a) siłę polskiego narodu
b) przewagę polskiej siły nad intuicją
c) siłę zaborców
d) nieprzemyślane uniesienia Polaków
Rozwiązanie

Zobacz inne artykuły:

Partner serwisu:

kontakt |polityka cookies

# data[].attributes.attachment_link.description
Opozycyjne zestawienie pięknego, rozpustnego, pełnego przepychu świata cezara ze światem bogatych duchowo chrześcijan, przełożyło się również na sens ideowy utworu. Sienkiewicz, ukazując zepsucie pogan, wyraził tak naprawdę swe niezrozumienie dla panującego pod koniec XIX wieku nastroju dekadentyzmu i atmosfery nitscheanizmu.

# data[].attributes.attachment_link.title
06 "Quo vadis" -  omówienie lektury. Egzamin z polskiego w podstawówce.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Quo vadis (Domine)? (łac)
(dokąd idziesz (Panie)? tytuł powieści. Według legendy, pytanie to zadał św. Piotr, uciekając z Rzymu, napotkanemu Chrystusowi )

Życie jest śmiechu warte, wiec się śmieję.
(Kwestia wypowiedziana przez Petroniusza)

Ty będziesz duszą mojej duszy.
tom II, rozdział 17

Każda kropla krwi zadrgała w młodym patrycjuszu na jej widok. Zapomniał o tłumach, o starcu, o własnym zdumieniu wobec tych niepojętych rzeczy, jakie słyszał, i widział przed sobą tylko ją jedną. Oto wreszcie po wielkich wysiłkach, po długich dniach niepokoju, szarpania się, zmartwień odnalazł ją
(Winicjusz na widok Ligii)

„I tak minął Nero, jak mija wicher, burza, pożar, wojna lub mór, a bazylika Piotra panuje dotąd z wyżyn watykańskich miastu i światu.
Wedle zaś dawnej bramy Kapeńskiej wznosi się dzisiaj maleńka kapliczka z zatartym nieco napisem: „Quo vadis, Domine?""
(Epilog)

Zobacz inne artykuły:

Partner serwisu:

kontakt |polityka cookies

# data[].attributes.attachment_link.description
Quo vadis (Domine)? (łac) (dokąd idziesz (Panie)? tytuł powieści. Według legendy, pytanie to zadał św. Piotr, uciekając z Rzymu, napotkanemu Chrystusowi ) Życie jest śmiechu warte, wiec się śmieję. (Kwestia wypowiedziana przez Petroniusza) Ty będziesz duszą mojej duszy. tom II, rozdział 17 Każda kropla krwi zadrgała w młodym patrycjuszu na jej widok.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Historię świętej korony Lecha - założyciela państwa polskiego - poznajemy już w 1 scenie I aktu. Pustelnik (Popiel III) opowiada Kirkorowi legendę o tym, jak jeden z Trzech Króli (Scyta - Słowianin), wracając z Betlejem, zabłądził na terenie dawnego państwa polskiego. Gdy poprosił Boga o pomoc, ten zaprowadził go do chaty Lecha - władcy tych ziem. Lech zaproponował Scycie, aby zamieszkał w jego spokojnej krainie. Ten ochoczo przyjął propozycję i odwdzięczył się swoją koroną - błogosławioną rzekomo przez Jezusa.

" Wszedł do niej Scyta i rzekł: "Królu! bracie!
Idę z Betlejem, a gwiazda błękitna
Twoich bławatków ciągle szła przede mną,
Aż tu zawiodła". - Lech rzekł: "Zostań ze mną!(...)
A pokochawszy mocniej sercem, w darze
Dał mu koronę... stąd nasza korona."

Lech miał przekazać koronę swoim Potomkom. Jednym z nich jest Popiel III. Król wygnany z zamku przez swojego brata Popiela IV zabrał koronę ze sobą i ukrył w lesie. Korona przechodziła z rąk do rąk. Najpierw przypadkiem porzucił ją Pustelnik (Popiel III). Skierka i Chochlik odnaleźli ją i przekazali Goplanie. Ta zakochana w Grabcu mianuje go, na jego życzenie, królem dzwonkowym i oddaje mu ten najważniejszy atrybut władzy. Ostatecznie korona trafia do Balladyny. Główna bohaterka bezwzględnie zabija Grabca i swojego wspólnika - Kostryna i nikt już nie stoi na przeszkodzie jej koronacji. Sytuacja jednak nie trwa długo. Balladyna, jako sprawiedliwa królowa, skazuje siebie na karę śmierci i ginie rażona piorunem.

Korona jest w tym przypadku nie tylko symbolem władzy, ale również oznacza utraconą narodową tożsamość. Jej brak wiąże się z klęskami, a przywrócenie prawowitemu władcy daje nadzieję na spokojne czasy. Niestety w nieodpowiednich rękach staje się tylko zabawką - czapką zakrywającą uszy, co doskonale uwypuklił Grabiec. Ostatecznie staje się marzeniem i przekleństwem głównej bohaterki.

Historia korony Popielów w punktach

1. Scyta (Słowianin, jeden z Trzech Króli), wracając z Betlejem trafia do chaty Lecha.
2. Scyta przyjmuje gościnę i oddaje w zamian świętą koronę, dotkniętą przez Jezusa.
3. Korona zostaje przekazana następcy - Popielowi III.
4. Popiel III (jako Pustelnik) wygnany z zamku ukrywa koronę w lesie.
5. Korona zostaje przypadkowo porzucona przez Pustelnika i odnaleziona przez Skierkę i Chochlika.
6. Skierka i Chochlik oddają skarb Goplanie, a ta przekazuje go Grabcowi (mianując dzwonkowym królem).
7. Grabiec zostaje zabity przez Balladynę i korona zostaje przejęta przez nią i Kostryna.
8. Po śmierci Kostryna następuje koronacja Balladyny.

Autor: Redakcja klp.pl dla: Kulturalna Polska klp.pl

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
historia i znaczenie korony lecha (popielów) w balladynie

# data[].attributes.attachment_link.title
Historia i znaczenie korony Lecha (Popielów) w Balladynie

# data[].attributes.attachment_link.description
Historię świętej korony Lecha - założyciela państwa polskiego - poznajemy już w 1 scenie I aktu. Pustelnik (Popiel III) opowiada Kirkorowi legendę o tym, jak jeden z Trzech Króli (Scyta - Słowianin), wracając z Betlejem, zabłądził na terenie dawnego państwa polskiego. Gdy poprosił Boga o pomoc, ten zaprowadził go do chaty Lecha - władcy tych ziem.

# data[].attributes.attachment_link.description
Geneza utworu Słowacki napisał utwór jesienią 1834 r. W Genewie w Szwajcarii, (w czasie Wielkiej Emigracji po powstaniu listopadowym). Poeta, by pokrzepić roda...

# data[].attributes.attachment_link.title
15. "Balladyna" Juliusz Słowacki - szczegółowe omówienie lektury

# data[].attributes.attachment_link.title
13. "Świtezianka" ballada Adama Mickiewicza. Język polski egzamin ósma klasa

# data[].attributes.attachment_link.title
Kamienie na szaniec - streszczenie lektury

# data[].attributes.attachment_link.title
30. "Kamienie na szaniec" Aleksander Kamiński. Omówienie i streszczenie lektury na egzamin.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Na dom w Czarnolesie to utwór o charakterze religijnym. Tytuł wiersza wskazuje też na jego autobiografizm, pozwala to odczytywać fraszkę jako osobistą modlitwę Kochanowskiego.

Wiersz ma budowę stychiczną (nie występuje podział na strofy), składa się z ośmiu wersów trzynastozgłoskowych, ze średniówką po siódmej sylabie (podział intonacyjny wpływający na regularność i rytmiczność wiersza). Występują najczęstsze u Kochanowskiego rymy parzyste, żeńskie, dokładne.

Utwór ten to doskonały przykład fraszki poważnej, utrzymanej w tonie intymnego wyznania. Na dom w Czarnolasie rozpoczyna się apostrofą do Boga, jako władcy ludzkiego życia:
Panie, to moja praca, a zdarzenie Twoje;
Raczyż błogosławieństwo dać do końca swoje!
Zwrot poety jest pełen pokory, choć dom w Czarnolesie jest efektem jego pracy, to szczęście jakiego tam doznaje zależy od Boga, dlatego podmiot zwraca się do Niego z prośbą o dalsze błogosławieństwo. Poeta przeciwstawia wszelkie bogactwa tego świata, najpiękniejsze, najdostatniejsze domy swojej posiadłości, w której zaznał tyle szczęścia:
Inszy niechaj pałace marmorowe mają
I szczerym złotogłowem ściany obijają,
Ja, Panie, niechaj mieszkam w tym gnieździe ojczystym,
Nie bogactwo okazuje się najważniejsze, ale „gniazdo ojczyste", miejsce związane z tożsamością poety. Dalej wymienia inne podstawowe dary, o które prosi Pana:
A Ty mnie zdrowiem opatrz i sumnieniem czystym,
Pożywieniem uczciwym, ludzką życzliwością,
Obyczajami znośnymi, nieprzykrą starością.
Szczęście w wydaniu Jana z Czarnolasu składa się z bardzo prostych rzeczy: zdrowia, sumienia czystego, życzliwości ludzi, pożywienia, itd. Wszytko to jednak jest rozpatrywane w kategoriach daru boskiego, o który prosi się z pokorą.

Zobacz inne artykuły:

Czego chcesz od nas, Panie (Pieśń XXV) - interpretacja i analiza
Czego chcesz od nas, Panie (Pieśń XXV) - wiadomości wstępne
Chcemy sobie być radzi (Pieśń IX) - analiza
Chcemy sobie być radzi (Pieśń IX) - interpretacja
Tren I (Wszytki płacze, wszytki łzy Heraklitowe...)
Treny - geneza, treść i konstrukcja
Pieśń o spustoszeniu Podola (Pieśń V) - interpretacja i analiza
Pieśń świętojańska o Sobótce - interpretacja i analiza
Pieśń świętojańska o Sobótce - wiadomości wstępne
O doktorze Hiszpanie - interpretacja i analiza
O Miłości - interpretacja i analiza
O kaznodziei - interpretacja i analiza
Raki - interpretacja i analiza
Do fraszek (Fraszki moje) - interpretacja i analiza
Do fraszek (Fraszki moje) - wiadomości wstępne
Na swoje księgi - interpretacja i analiza
Do gór i lasów - interpretacja i analiza
O żywocie ludzkim (Fraszki to wszytko) - interpretacja i analiza
Na dom w Czarnolesie - interpretacja i analiza
Na dom w Czarnolesie - kontekst
Wieczna Myśli (O żywocie ludzkim) - interpretacja i analiza
Na lipę - interpretacja i analiza
Na lipę - kontekst
Jest kto, co by wzgardziwszy... (Pieśń XIX) - interpretacja
Tren XIX (albo Sen)
Jest kto, co by wzgardziwszy... (Pieśń XIX) - analiza
Tren XVIII (My, nieposłuszne, Panie, dzieci Twoje...)
Jest kto, co by wzgardziwszy... (Pieśń XIX) - kontekst
Tren XI (Fraszka cnota! - powiedział Brutus porażony...)
Niezwykłym i nie leda piórem opatrzony... (Pieśń XXIV) - analiza
Tren X (Orszulo moja wdzięczna, gdzieś mi się podziała?...)
Niezwykłym i nie leda piórem opatrzony... (Pieśń XXIV) - interpretacja
Tren IX (Kupić by cię, Mądrości, za drogie pieniądze!...)
Niezwykłym i nie leda piórem opatrzony... (Pieśń XXIV) - kontekst
Tren VIII (Wielkieś mi uczyniła pustki w domu moim...)
Miło szaleć, kiedy czas po temu... (Pieśń XX) - interepretacja i analiza
Tren VII (Nieszczęsne ochędóstwo, żałosne ubiory...)
Tren IV (Zgwałciłaś, niepobożna śmierci, oczy moje...)

Sęp-Szarzyński Mikołaj

Sonet III. O wojnie naszej, którą wiedziemy z szatanem, światem i ciałem - interpretacja i analiza
Sonet I. O krótkości i niepewności na świecie żywota człowieczego - interpretacja i analiza
Sonet V. O nietrwałej miłości rzeczy świata tego - interpretacja i analiza
Epitafium Rzymowi - interpretacja i analiza
Epitafium Rzymowi - kontekst

Partner serwisu:

kontakt |polityka cookies

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
na dom w czarnolesie - interpretacja i analiza

# data[].attributes.attachment_link.title
Na dom w Czarnolesie - interpretacja i analiza

# data[].attributes.attachment_link.description
Na dom w Czarnolesie to utwór o charakterze religijnym. Tytuł wiersza wskazuje też na jego autobiografizm, pozwala to odczytywać fraszkę jako osobistą modlitwę Kochanowskiego. Wiersz ma budowę stychiczną (nie występuje podział na strofy), składa się z ośmiu wersów trzynastozgłoskowych, ze średniówką po siódmej sylabie (podział intonacyjny wpływający na regularność i rytmiczność wiersza).

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Podmiotem lirycznym w zaliczanej do czarnoleskiego cyklu, autobiograficznej fraszce Jana Kochanowskiego „Na lipę" jest właśnie rosnące w pobliżu domu tytułowe drzewo, pod którym długie godziny lubił spędzać renesansowy poeta.

W pierwszych linijkach utworu rozłożysta lipa „zaprasza" przechodzącego obok człowieka (adresatem wiersza jest każdy z czytelników, człowiek zmęczony, potrzebujący wytchnienia), aby usiadł pod jej liśćmi i odpoczął przed słonecznymi promieniami:
„Gościu, siądź pod mym liściem, a odpoczni sobie!
Nie dójdzie cię tu słońce, przyrzekam ja tobie.
Choć się nawysszej wzbije, a proste promienie
Ściągną pod swoje drzewa rozstrzelane cienie".

Oprócz zacienionego schronienia lipa oferuje owianie twarzy wędrowca „chłodnym wiatrem", zawiewającym zawsze w jej stronę z pola.

Poza tym, usiadłszy pod jej koroną, człowiek nie będzie cierpiał z powodu nudnej ciszy czy braku orzeźwiających zapachów:
„Tu słowicy, tu szpacy wdzięcznie narzekają.
Z mego wonnego kwiatu pracowite pszczoły
Biorą miód, który potym szlachci pańskie stoły".

Finalnym popisem lipy jest ciche usypianie zmęczonego człowieka:
„A ja swym cichym szeptem sprawić umiem snadnie,
Że człowiekowi łacno słodki sen przypadnie".

W ostatnich słowach zachęty drzewo cytuje swego „pana", czyli gospodarza:
„Jabłek wprawdzie nie rodzę, lecz mię pan tak kładzie
Jako szczep napłodniejszy w hesperyskim sadzie".

Dwuwiersz jest nawiązaniem do mitologii, według której w hesperyskim sadzie miała rosnąć jabłoń dająca złote owoce. Choć lipa nie daje jabłek, to jest niezwykle cenna ze względu na więzi, jakie łączą ją z człowiekiem.

Fraszka „Na lipę" jest poetyckim, wręcz idyllicznym obrazem przychylnej człowiekowi natury. Jan Kochanowski zawarł w niej swoje epikurejskie przekonania, zwracając uwagę przede wszystkim na korzyści płynące z życia w zgodzie z przyrodą, na skuteczność poszukiwania inspiracji we florze, na swoje zamiłowanie do spokojnego życia na wsi, pośród natury, w poczuciu bezpieczeństwa.„Poeta docenia i broni wartości autentycznych, często występując wbrew obiegowym opiniom. Spośród darów życia najwyżej ceni przyjaźń, miłość (w tym i erotykę), zdrowie, czyste sumienie, patriotyzm, wiarę w Boga, pracowitość, pogodę ducha, tolerancję, sprawiedliwość wobec innych. Są to wartości na tyle uniwersalne, że wyprowadzać je można zarówno z idei „cnoty" tak, jak ją pojmowali starożytni, jak i z ideałów chrześcijańskich" (T. Farent, „Fraszki, pieśni, treny Jana Kochanowskiego", „Biblioteczka opracowań", Lublin 2007).

„Na lipę" stanowi przykład liryki inwokacyjnej. Wiersz składa się z dwunastu wersów pisanych trzynastozgłoskowcem bez podziału na strofy (wiersz ciągły). Kochanowski sięgnął po rymy żeńskie sąsiednie, np.: „sobie" - „tobie", „promienie" - „cienie".

Tytułowa lipa została przez Kochanowskiego poddana personifikacji. Oferując swoją pomoc zmęczonemu człowiekowi, dając schronienie ptakom czy pożywienie zbierającym nektar z jej kwiatów pszczołom, stała się „ludzka", autor przypisał jej cechy charakterystyczne dla ludzi.

Poza tym poeta użył wiele poetyckich epitetów, np.: „wonny kwiat", „rozstrzelone cienie", „słodki sen", „chłodne wiatry", „pracowite pszczoły", apostrofy („Gościu, siądź (...)"), metafor ( „siądź pod mym liściem", „rozstrzelane cienie", „wdzięcznie narzekają", „szlachci pańskie stoły") oraz porównania „jako szczep napłodniejszy w (...)".

strona: 1 2

Zobacz inne artykuły:

Czego chcesz od nas, Panie (Pieśń XXV) - interpretacja i analiza
Czego chcesz od nas, Panie (Pieśń XXV) - wiadomości wstępne
O czym mówią „Treny" Kochanowskiego?
Motywy obecne w „Trenach" Kochanowskiego
Problematyka „Trenów" Kochanowskiego
Podział cyklu „Trenów" Kochanowskiego
Kompozycja i styl „Trenów" Kochanowskiego
Treny jako gatunek
„Treny" Kochanowskiego - geneza
Psalm 91 Kochanowskiego - analiza
Pieśń IX (Ks. 2) „Nie porzucaj nadzieje..." - analiza
Pieśni Kochanowskiego - problematyka
Pieśni Kochanowskiego - tematyka
Pieśni Kochanowskiego - kompozycja i styl
Pieśni - gatunek
Geneza „Pieśni" Kochanowskiego
Psalm 115 Non nobis, Domine, non nobis - analiza
Motywy we fraszkach Kochanowskiego
Problematyka fraszek Kochanowskiego
Tematyka fraszek Kochanowskiego
Fraszka - gatunek
Fraszki Kochanowskiego - geneza
Chcemy sobie być radzi (Pieśń IX) - analiza
Chcemy sobie być radzi (Pieśń IX) - interpretacja
O Miłości - interpretacja i analiza
O kaznodziei - interpretacja i analiza
Raki - interpretacja i analiza
Do fraszek (Fraszki moje) - interpretacja i analiza
Do fraszek (Fraszki moje) - wiadomości wstępne
Na swoje księgi - interpretacja i analiza
Do gór i lasów - interpretacja i analiza
O żywocie ludzkim (Fraszki to wszytko) - interpretacja i analiza
Na zdrowie - analiza i interpretacja
Na dom w Czarnolesie - interpretacja i analiza
Człowiek Boże igrzysko - interpretacja
Na dom w Czarnolesie - kontekst
Wieczna Myśli (O żywocie ludzkim) - interpretacja i analiza
Na lipę - interpretacja i analiza
Na lipę - kontekst
Jest kto, co by wzgardziwszy... (Pieśń XIX) - interpretacja
Jest kto, co by wzgardziwszy... (Pieśń XIX) - analiza
Tren XIX (albo Sen)
Jest kto, co by wzgardziwszy... (Pieśń XIX) - kontekst
Tren XVIII (My, nieposłuszne, Panie, dzieci Twoje...)
Niezwykłym i nie leda piórem opatrzony... (Pieśń XXIV) - analiza
Tren XI (Fraszka cnota! - powiedział Brutus porażony...)
Niezwykłym i nie leda piórem opatrzony... (Pieśń XXIV) - interpretacja
Tren X (Orszulo moja wdzięczna, gdzieś mi się podziała?...)
Niezwykłym i nie leda piórem opatrzony... (Pieśń XXIV) - kontekst
Tren IX (Kupić by cię, Mądrości, za drogie pieniądze!...)
Miło szaleć, kiedy czas po temu... (Pieśń XX) - interepretacja i analiza
Tren VIII (Wielkieś mi uczyniła pustki w domu moim...)
Tren VII (Nieszczęsne ochędóstwo, żałosne ubiory...)
Tren IV (Zgwałciłaś, niepobożna śmierci, oczy moje...)
Tren I (Wszytki płacze, wszytki łzy Heraklitowe...)
Treny - geneza, treść i konstrukcja
Pieśń o spustoszeniu Podola (Pieśń V) - interpretacja i analiza
Pieśń świętojańska o Sobótce - interpretacja i analiza
Pieśń świętojańska o Sobótce - wiadomości wstępne
O doktorze Hiszpanie - interpretacja i analiza

Sęp-Szarzyński Mikołaj

Sonet III. O wojnie naszej, którą wiedziemy z szatanem, światem i ciałem - interpretacja i analiza
Sonet I. O krótkości i niepewności na świecie żywota człowieczego - interpretacja i analiza
Sonet V. O nietrwałej miłości rzeczy świata tego - interpretacja i analiza
Epitafium Rzymowi - interpretacja i analiza
Epitafium Rzymowi - kontekst

Partner serwisu:

kontakt |polityka cookies

# data[].attributes.attachment_link.description
Podmiotem lirycznym w zaliczanej do czarnoleskiego cyklu, autobiograficznej fraszce Jana Kochanowskiego „Na lipę" jest właśnie rosnące w pobliżu domu tytułowe drzewo, pod którym długie godziny lubił spędzać renesansowy poeta. W pierwszych linijkach utworu rozłożysta lipa „zaprasza" przechodzącego obok człowieka (adresatem wiersza jest każdy z czytelników, człowiek zmęczony, potrzebujący wytchnienia), aby usiadł pod jej liśćmi i odpoczął przed słonecznymi promieniami: „Gościu, siądź pod mym liściem, a odpoczni sobie!

# data[].attributes.attachment_link.title
26. "Pan Tadeusz" wprowadzenie do lektury.

# data[].attributes.attachment_link.title
"Pan Tadeusz" Opracowanie lektury z gwiazdką.

# data[].attributes.attachment_link.description
Streszczenie Opracowanie Autorem poematu jest Adam Mickiewicz. Jego pierwsze wydanie ukazało się w Paryżu w 1834 r. Składa się z dwunastu ksiąg pisanych wierszem, trzynastozgłoskowym aleksandrynem polskim. Utwór rozpoczyna się słynną inwokacją: Litwo! Ojczyzno moja! ty jesteś jak zdrowie.Ile cię trzeba cenić, ten tylko się dowie,Kto cię stracił.

# data[].attributes.attachment_link.description
Streszczenie Opracowanie Autorem poematu jest Adam Mickiewicz. Jego pierwsze wydanie ukazało się w Paryżu w 1834 r. Składa się z dwunastu ksiąg pisanych wierszem, trzynastozgłoskowym aleksandrynem polskim. Utwór rozpoczyna się słynną inwokacją: Litwo! Ojczyzno moja! ty jesteś jak zdrowie.Ile cię trzeba cenić, ten tylko się dowie,Kto cię stracił.