# data[].attributes.body
Een koninkrijk is een land waarbij een koning(in) aan het hoofd staat. Maar hebben ze macht? Dat gaan we ontdekken.

# data[].attributes.body
Open het werkblad in de bijlage en maak de opdracht. Ben je klaar? Vraag het nakijkblad aan je docent

# data[].attributes.body
Nederland heeft een koning toch? Willem-Alexander en Maxima; onze koning en koningin! Ze zijn populair onder de mensen, maar ze hebben geen macht. Hoe zit dat toch?
Vroeger hadden de koningen wel macht. We gaan onze eerste koning, Willem I, en de koning van nu met elkaar vergelijken.

# data[].attributes.body
Waarom is Nederland een koninkrijk? Bekijk het filmpje:

# data[].attributes.attachment_link.title
Schooltv: Clipphanger - Waarom is Nederland een koninkrijk?

# data[].attributes.attachment_link.description
Nadat de Fransen verjaagd worden, wordt Prins Willem Frederik in 1815 koning van de Nederlanden. En sindsdien gaat die functie van vader op zoon op zoon op dochter....

# data[].attributes.body
Zo, nu weet je meer over wat onze koning wel of niet mag.
Nu gaan we kijken hoeveel macht zijn over-, over-, over-, overvader opa, Willem I, had.
Willem I was onze eerste koning met alle macht. Hij was koning over Nederland en België.

# data[].attributes.body
Willem I had dus meer macht dan onze koning nu. Hoe dat is gekomen gaan we nu bekijken:

# data[].attributes.attachment_link.title
Schooltv: Clipphanger - Waarom hebben we een grondwet?

# data[].attributes.attachment_link.description
Nederland heeft een grondwet. Daarin staan de grondbeginselen van onze democratie beschreven, zoals het recht op gelijke behandeling, vrijheid van godsdienst en vrijheid van meningsuiting. Die grondwet kwam tot stand in 1848 om het volk en de ministers tevreden te houden.

# data[].attributes.body
Willem I had veel meer macht dan Willem-Alexander. Open het werkblad hieronder en maak de  opcracht.
Ben je klaar? Vraag het antwoordenblad van de docent.

# data[].attributes.body
De Nederlanders vonden dus dat Willem II, de zoon van Willem I, te veel macht had.
Willem II wilde geen opstand en besloot een grondwet te schrijven. In die grondwet staat onder andere ook dat de macht van de koning beperkt is.

Om te checken of je het leerdoel van deze les gehaald hebt krijg je de volgende opdracht mee als huiswerk:

Maak een korte vlog (dit mag alleen, maar ook samen), waarin je de volgende punten uitlegt:
- Wat voor macht had Willem I?
- Wat voor macht heeft Willem-Alexander?
- Hoe komt het dat onze koning minder macht heeft dan Willem I?

Ik kijk uit naar jullie inzendingen!

# data[].attributes.body
Onze koning moet zich houden aan de constitutie, de grondwet. We noemen dit een constitutionele monarchie. Dit is niet altijd zo geweest. Onze eerste koning, Willem I, begon zijn carriere als soeverein vorst en had alle macht.
Vandaag de dag speelt de koning nog maar een bescheiden rol en ligt de macht bij het volk. Dat is een flinke verandering.
Waarom en hoe dit is gebeurd gaan we deze les leren.

# data[].attributes.body
We beginnen met onze eigen Willem-Alexander. Bekijk het filmpje:

# data[].attributes.attachment_link.title
Schooltv: Nederland is een monarchie - Geen president maar een koning

# data[].attributes.attachment_link.description
Nederland is een monarchie. Wij hebben een koning. Toch zouden sommigen mensen liever een president hebben, zoals in de Verenigde Staten. Die kun je tenminste kiezen. En na een paar jaar vervangen...

# data[].attributes.body
Bekijk de onderstaande vensterplaat op de onderstaande link en beantwoord daarbij de vragen. Doe dit in een Word-document:
- Waarom is Willem I terug gevraagd om koning te worden?
- Waarom wordt hij 'Kanalenkoning' genoemd?
- Waarom wordt hij 'Besluitenkoning' genoemd?

# data[].attributes.attachment_link.description
Entoen.nu is bedoeld voor alle geïnteresseerden in de Nederlandse cultuur en geschiedenis, en in het bijzonder voor leerlingen en docenten in bovenbouw basisonderwijs en onderbouw voortgezet onderwijs.

# data[].attributes.body
In 1814 werd Nederland een koninkrijk en kwam Willem I aan de macht. De Nederlanders waren de vorige regeerders (de regenten) goed zat en vroegen of Willem I terug kwam uit Engeland om vorst te worden in zijn eigen land.

# data[].attributes.body
Bespreek de onderstaande stelling met een klasgenoot. Ben je het er mee eens of niet? En waarom wel/niet?

In Nederland zou het koningshuis moeten worden afgeschaft.

# data[].attributes.body
Ga naar www.google.nl en zoek een staatsportret van Willem II en van Willem-Alexander. Bekijk, vergelijk en beantwoord de vragen het Word-document:
- Welke verschillen in kleding kun je ontdekken?
- Wat zou dit zeggen over het verschil in macht van beide koningen?

Ben je klaar? Vraag het antwoordenblad en kijk na.

# data[].attributes.body
Blijkbaar had onze koning in de 19e eeuw meer macht dan nu. Die verandering gaan we nu aan het licht brengen. Bekijk het filmpje:

# data[].attributes.attachment_link.title
Schooltv: De grondwet - Nederland krijgt een grondwet

# data[].attributes.attachment_link.description
Net als zijn vader is koning Willem II van plan om alle macht bij zichzelf te houden. Maar als het volk onrustig wordt ziet hij zich gedwongen om Rudolph Thorbecke een nieuwe grondwet te laten ontwerpen. Met grote gevolgen...

# data[].attributes.body
Op deze manier krijgt Nederland een grondwet, geschreven door de liberaal Thorbecke. Datgene wat Thorbecke toen, in 1848, schreef is heel belangrijk voor jouw leven vandaag de dag.

# data[].attributes.body
Ga naar de App-store en installeer daar de 'Grondwet-app'. Beantwoord de gestelde vragen. Dit dit in het Word-document:

Ga naar H2, Artikel 42.
Hier staat dat de koning aan niemand verantwoording hoeft te leggen voor wat hij doet, hij is onschendbaar.
- Wat houdt dit in de praktijk in?
- Waarom zou dit zijn opgenomen in de grondwet?

Ga naar H1, Artikel 1.
- Wat vind jij van dit artikel en waarom vind je dat?

- Als je zelf een wet mocht bedenken, welke zou dit dan zijn?
- Waarom zou je die wet in willen voeren?

# data[].attributes.body
Om te checken of je het leerdoel van deze les gehaald hebt krijg je de volgende opdracht mee als huiswerk:

Maak een korte vlog (dit mag alleen, maar ook samen), waarin je de volgende punten uitlegt:
- Wat is het machtsverschil tussen Willem I en Willem-Alexander?
- Wat voor invloed heeft Thorbecke gehad op jouw leven in de huidige maatschappij?

Ik kijk uit naar jullie inzendingen!

# data[].attributes.body
Vandaag de dag is Nederland een koninkrijk, maar de koning heeft niet alle macht. Nederland is nu een constitutionele monarchie. We hebben een koning maar deze moet zich houden aan de grondwet. Vroeger hadden we een koning zonder grondwet. Hoe is dit zo gekomen? Dat gaan we deze les ontdekken.

# data[].attributes.body
De macht van onze koning is beperkt. Bekijk het onderstaande filmpje en schrijf minstens vijf zaken die in de grondwet bepaald zijn over de macht van de koning (dus niet wat hij zelf mag invullen). Doe dit in een Word-Document:

Ben je klaar? Laat de docent het goedkeuren.

Is het goed gekeurd? Zoek vervolgens bij de elk van die vijf zaken een afbeelding die uitbeelden wat het inhoudt.

# data[].attributes.attachment_link.title
Hij is koning maar wat voor macht heeft Willem-Alexander eigenlijk?

# data[].attributes.attachment_link.description
Koning Willem-Alexander viert op 27 april zijn 50ste verjaardig. Hij is dan vier jaar het hoofd van het land, maar hoe machtig is hij eigenlijk als koning? Koninklijk Huis-verslaggever Sander Paulus legt uit.

# data[].attributes.body
Je moet voor de volgende les een presentatie maken. De presentatie maak je in tweetallen.

Doel: Aan het einde van jullie presentatie hebben jullie uitgelegd hoe Nederland van een koninkrijk naar democratie is gegaan tussen 1814 en 1848. Daarnaast kunnen jullie aangeven wat voor invloed deze periode heeft op jouw leven vandaag de dag.

Jullie mogen hierbij kiezen uit de volgende werkvormen:
- Powerpoint presentatie
- Prezi
- Informatieve film

In jullie presentatie moeten de volgende vragen beantwoord zijn:
- Waarom werd Willem I koning van Nederland?
- Waarom heerste er onvrede over Willem II?
- Waardoor werd Nederland in 1848 meer een democratie?
- Na welke veranderingen werd Nederland een echte democratie?
- Wat is er in 1848 bepaald wat vandaag de dag voor jou nog steeds geldt? Noem minimaal 3 zaken.
- Wat vinden jullie van de aanwezigheid van ons koningshuis?
- Wat vinden jullie van ons huidig democratisch systeem?

Als de presentatie deze les niet af is wordt  het huiswerk en zorgen jullie ervoor dat het de volgende les af en mee is.

Gebruik hiervoor de onderstaande bronnen:

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
De Grondwet
De Grondwet is de belangrijkste wet van een staat. Deze wet bepaalt welke personen en instellingen de macht in een staat uitoefenen en hoe dat gebeurt. De Nederlandse Grondwet regelt bijvoorbeeld de rol van het staatshoofd en van de ministers, de bevoegdheden van rechters en de taken van de gemeenten en provincies. Bovendien stelt de wet vast welke invloed en macht de Nederlandse burgers hebben. Andere wetten mogen niet in strijd zijn met de Grondwet.

De Grondwet opent met de rechten die burgers hebben in hun verhouding tot de staat: de grondrechten. Het gaat hier niet om rechten die de burgers onderling - ten opzichte van elkaar - hebben, maar om de rechten die burgers de vrijheid geven om hun leven in te richten zonder dat de staat zich met hun opvattingen en levenskeuzes bemoeit. De staat mag vrijheden als de vrijheid van godsdienst en de vrijheid van meningsuiting alleen beperken als het echt nodig is. Die noodzaak kan er bijvoorbeeld zijn als iemand een bedreiging vormt voor anderen. In zo'n geval mag de staat ingrijpen, maar dat moet dan wel volgens de wet gebeuren.

1798
Eeuwenlang is het gebruikelijk dat rechten per gebied verschillen en afhangen van iemands positie in de samenleving. Eind achttiende eeuw groeit het besef dat elke burger dezelfde rechten hoort te hebben en dat iedere instantie die macht uitoefent zich aan de wetten moet houden. In Nederland wordt dit in 1798, ten tijde van de Bataafse Republiek (1795-1806), vastgelegd in de Staatsregeling voor het Bataafsche Volk. Die regeling is in feite de eerste grondwet van Nederland en wordt daarom ook wel de 'oergrondwet' genoemd. In 1815 wordt onder koning Willem I de Grondwet voor het Koninkrijk der Nederlanden opgesteld, die nog steeds geldt. Veel ideeën uit de grondwet van 1798 komen terug in de versie van 1815.

1848
Er zijn verschillende grote Grondwetsherzieningen geweest. In 1848 breken er in verschillende Europese landen revoluties en rellen uit, ook in Nederland. Dit verontrust Koning Willem II. Hij vraagt de liberale staatsman Johan Rudolph Thorbecke de Grondwet zo te wijzigen dat de macht van de koning wordt ingeperkt en de ministers en het parlement meer macht krijgen. Met deze wijziging legt Thorbecke het fundament voor het parlementair stelsel en de verdere bestuurlijke inrichting van het land. De 'Grondwet van 1848' wordt daarom ook wel gezien als het begin van de Nederlandse democratie.

Twintigste eeuw
In 1917 wordt voor alle mannen het kiesrecht ingevoerd. Vrouwen krijgen dan passief kiesrecht: ze mogen zich verkiesbaar stellen. In 1919 verwerven ze ook het actief kiesrecht en in 1922 kunnen vrouwen voor het eerst naar de stembus. Na 1945 is de dekolonisatie reden voor nieuwe herzieningen. In 1983 volgt een algehele herziening en worden sociale grondrechten en een algemene bepaling tegen discriminatie toegevoegd. Artikel 1 luidt vanaf dan: Allen die zich in Nederland bevinden, worden in gelijke gevallen gelijk behandeld. Discriminatie wegens godsdienst, levensovertuiging, politieke gezindheid, ras, geslacht of op welke grond dan ook, is niet toegestaan. Sinds 2010 wordt geprobeerd om ook het verbod op discriminatie wegens 'handicap of seksuele gerichtheid' aan artikel 1 toe te voegen, als vastlegging van waar maatschappelijke overeenstemming over is.

Deze wijziging zou aansluiten bij eerdere besluiten zoals de invoering van het homohuwelijk in 2001. Het voorstel voor deze Grondwetswijziging is in 2020 nog in behandeling. De Grondwet kan minder gemakkelijk worden gewijzigd dan andere wetten, en het proces kost veel tijd.

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
de speelplaatsenpartij (pagina107 t/m 109) in:…

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
koning willem ii(pagina 112 t/m 113) in: lang…

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
grondwet en statuut : de tekst van de grondwet en het statuut voor het koninkrijk der nederlanden voorzien van commentaar

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
schets van een korte grondwet voor het koninkrijkder…

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
overige regelgeving grondwet voor het koninkrijk der nederlanden

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
staatsregeling voor het bataafsche volk 1798 : de eerste grondwet van nederland

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
grondrechten : grondrechten en grondrechtsbescherming in…

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
het haagse grondwetpad : een wandeling door de…

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
rooksignalen : opstellen over politiek en bestuur

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
grondwet en politiek : wat iedere nederlander moet weten over de…

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
man bijt jurist : 18 grondwetsartikelen in de praktijk…

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
de scheppende kracht van de natie : het liberalisme…

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
groeten uit nederland : 8 korte films voor…

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
'een steen door de ruit' pag. 129-132 in: van tijd tot tijd: nederlandse…

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
bataafse terreur : de betekenis van 1798

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
nederland in de zeventiende en achttiende eeuw

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
de ommekeer van koning willem ii (pagina 284t/m 293) in:…

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
thorbecke wil het : biografie van een staatsman

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
democratie in kinderschoenen : twee referenda over de eerste nederlandse grondwet 1797-1798

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
de zweetvoetenman over rechtszaken & regels (en een hoop gedoe)

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
het verhaal van de grondwet : zoeken naar wij

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
1945-1950 : getuigenissen van een oorlog aan de verkeerde kant van de geschiedenis

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
het geheim van paleis kneuterdijk : de wekelijkse gesprekken van koning willem ii met zijn minister j.c. baud over het koloniale beleid en de herziening van de grondwet 1841-1848

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
de scheppende kracht van de natie  het liberalisme volgens j.r. thorbecke

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
afshin ellian en bastiaan rijpkema (redactie)

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
die 50 jaar later een nieuwe grondwet schrijft

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
koning willem de tweede benoemt grondwetscommissie

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
de grondwet van 'van hogendorp' wordt goedgekeurd

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
johannes nathan opgehangen op de markt in maastricht

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
koning willem de tweede bestijgt de troon

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
de grondwet van thorbecke wordt geproclameerd

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
den haag: prodemos. huis voor democratie en
rechtstaat

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
canonclip: de grondwet (voortgezet onderwijs)

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
fokke & sukke vinden dat briljant van die thorbecke

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
schooltv beeldbankclip nederland krijgt een grondwet

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
informatie van de nederlandse overheid: wet- en
regelgeving

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
bureau taal: grondwet-app
in eenvoudig nederlands

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
universiteit leiden: grondwet van nederland

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
rechtspraak en de hoge raad der nederlanden: www.rechtspraak.nl

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
wetenschappelijk commentaar op de nederlandse rechtsstaat: www.

# data[].attributes.attachment_link.description
De Grondwet De Grondwet is de belangrijkste wet van een staat. Deze wet bepaalt welke personen en instellingen de macht in een staat uitoefenen en hoe dat gebeurt. De Nederlandse Grondwet regelt bijvoorbeeld de rol van het staatshoofd en van de ministers, de bevoegdheden van rechters en de taken van de gemeenten en provincies.

# data[].attributes.attachment_link.description
De Republiek was als staatsvorm twee eeuwen lang een uitzondering, in een tijd dat een koninkrijk de regel was. Na een revolutionaire periode vol democratische…

# data[].attributes.body
Download de App voor de Grondwet in eenvoudige taal.

# data[].attributes.attachment_link.description
Voor veel mensen is de juridische taal van de Grondwet moeilijk te begrijpen. Daarom hebben we de Grondwet in eenvoudig Nederlands geschreven en in een app gezet. Zodat iedereen de regels van de Grondwet begrijpt. Ook staat bij ieder artikel een korte toelichting. En natuurlijk bevat de app ook de originele artikelen van de Grondwet.

# data[].attributes.headline
Grondwetsherziening van Thorbecke in 1848

# data[].attributes.subject
Grondwetsherziening van Thorbecke in 1848

# data[].attributes.body
Zie punt 5

# data[].attributes.attachment_link.title
Grondwetsherziening 1848 - Nederlandse grondwet

# data[].attributes.attachment_link.description
De Grondwetsherziening van 1848 legt de basis voor ons huidige stelsel van parlementaire democratie. Niet langer is de koning, maar zijn de ministers verantwoordelijk voor het beleid. De Tweede Kamer krijgt veel meer invloed en wordt bovendien rechtstreeks - weliswaar voorlopig nog door een beperkte groep kiezers - gekozen.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Prinsjesdag zit er weer op voor 2016, en ieder jaar zie je hetzelfde weer terugkomen op social media: mensen die haten op wat lijkt op flink exorbitant gedrag van onze vorsten. Onder elke Facebookpost die over de koning en koningin gaat, staat er wel weer een of andere lijpo die hen, hun gouden koets of wat dan ook helemaal afzeikt.

En dat is prima hoor. Als je het koningshuis niet moet, is dat helemaal goed. Je lijkt toch wel in de minderheid te zijn. Volgens de vorige jaarlijkse Koningsdagenquête is nog steeds 65 procent vóór het koningshuis. Al is dat sinds 2013 aan het dalen. Wel vindt 59 procent van de Nederlanders de jaarlijkse uitkering van onze vorst (866.000 euro) te hoog, tegenover 31 procent die er geen problemen mee heeft.

Toch zijn er dus veel mensen die de monarchie helemaal niks vinden. Dus ik vroeg me af of er eigenlijk ook positieve kanten zitten aan het koningshuis.
Lees ook: Quiz: Hoeveel weet jij eigenlijk over ons koningshuis?
Ik begon mijn zoektocht met waar iedereen begint: Google. Een woord dat ik in veel resultaten tegenkom is continuïteit. Het koningshuis is een van de weinige elementen in het bestuur van ons land met continuïteit, wat kan zorgen voor 'nationale eenheid en sociale cohesie'. Deze historicus schreef een stuk voor de Trouw waarin hij het Koningshuis verdedigt:

Een betrekkelijk sterk koningshuis verbindt, geeft richting, is relevant en hoort thuis in een moderne democratie.

Het lijkt in ieder geval het sterkste argument vóór het koningshuis: het zorgt voor een Oranjegevoel. Het brengt ons samen. Maar ja, daar is natuurlijk wel iets over te zeggen. Het is niet alsof in omringende landen waar geen koning is geen eenheidsgevoel is. Pak een willekeurige feestdag en zie het nationalisme stijgen.

Een ander argument is dat een vorst onvervangbaar is in zaken doen met andere landen. Ze zijn de beste ambassadeurs van ons land. Dat klinkt vrij aannemelijk als je het mij vraagt, maar bekend anti-monarch Arjen Lubach legt uit waarom dat ook niet zo is: "De handelsmissies van Nederland, waarbij een lid van het koningshuis aanwezig is, doen het niet aantoonbaar beter of slechter dan handelsmissies van landen zonder koning, koningin, emir, groothertog of keizer." Want uiteindelijk is business gewoon business.

Eigenlijk lijken alle objectieve argumenten vrij eenvoudig te ontkrachten. Maar waarom zijn dan toch zoveel mensen vóór het koningshuis? Het is natuurlijk gewoon een leuke traditie. Koningsdag is ontzettend gezellig, en het is toch altijd leuk om die blije gezichten van de prinsesjes op televisie te zien. Ik begrijp het wel, maar ik kan natuurlijk ook wel begrijpen dat je het helemaal niks vindt. Het is ook moeilijk om objectief te kijken naar iets wat in essentie een traditie is. Tradities zijn moeilijk te veranderen, denk maar eens aan Zwarte Piet.
Lees ook: Koning Willie draait met Sunnery James in Chicago

# data[].attributes.attachment_link.title
Wat zijn nou eigenlijk de voordelen van het koningshuis? | Ondertussen.nl

# data[].attributes.attachment_link.description
Prinsjesdag zit er weer op voor 2016, en ieder jaar zie je hetzelfde weer terugkomen op social media: mensen die haten op wat lijkt op flink exorbitant gedrag van onze vorsten. Onder elke Facebookpost die over de koning en koningin gaat, staat er wel weer een of andere lijpo die hen, hun gouden koets of wat...