# data[].attributes.body
- Lezen & schrijven
Ze leren spelling en grammatica op school.
- Realiteitsdenken
Realistisch denken is het denken waarbij iemand de zaken ziet zoals ze zijn.
- Logisch denken
Kan zien wat de oorzaak is van iets en wat de gevolgen zijn hiervan.
- Abstract denken
Houdt in los van de concrete werkelijkheid: Denken over hoe je iets gaat aanpakken in een vereenvoudigde manier. Denken in cijfers of over plattegronden zijn voorbeelden hiervan.
- Compensatiegedrag
als een kind iets niet goed kan probeert hij het zo goed mogelijk te maken door zaken waarin hij wel goed in is te gebruiken.

# data[].attributes.body
Op 6-jarige leeftijd zijn kinderen gemiddeld bijna 1,20 meter lang en wegen ruim 20 kilo. Gemiddeld genomen groeit een schoolkind zo een 6 centimeter per jaar. Tot het tiende jaar zijn jongens groter dan meisjes, daarna groeien de meisjes flink.

Voeding heeft ook een invloed op de lichamelijke ontwikkeling. Een goede, gezonde voeding zorgt voor groei, sterke botten en een sterk gebit maar het zorgt ook voor energie en zelfvertrouwen. En hoe ongezonder de voeding is, hoe minder energie en minder zelfvertrouwen. Kinderen die weinig zelfvertrouwen heeft maken eerder ongezonde keuzes.

De fijne motoriek en grove motoriek ontwikkelen zich ook. Qua grove motoriek verbetert vooral de coördinatie. Een schoolkind beheerst steeds meer vaardigheden waarvoor coördinatie nodig is. Denk maar aan: fietsen, touwtjespringen en gymmen. De fijne motoriek ontwikkelt zich door tekenen, kleuren, schrijven, veters strikken en knopen dichtdoen.

# data[].attributes.body
De puber is een kind van 12 tot 16 jaar, het kind zit dan momenteel op de middelbare school en ervaart verschillende emoties tijdens zijn/haar leven. Ook al zien de pubers er vaak uit als volwassenen of gedragen zij zich soms, vanbinnen zitten hun emoties toch wel vaak in de knoop.

Door een grote verandering in de sociaal-emotionele ontwikkeling bij de pubers, ontstaan er vrij grote veranderingen in de relatie met de puber en zijn/haar ouders. De pubers denken na over alle dingen die wel en niet kunnen gebeuren en ze discussiëren veel meer met hun familieleden, vooral hun ouders.

Niet alleen met hun ouders hebben de pubers plotseling veranderingen in relaties maar ook met hun vrienden, doordat de pubers hunzelf zoveel mogelijk proberen te ontdekken en een eigen beeld voor hunzelf proberen te schetsen krijgen ze er vrienden bij en verliezen zij die ook. Dit heeft allemaal te maken met het aanpassen, de puber past zich aan de kinderen (van dezelfde leeftijd/geslacht) die dezelfde kleding dragen, dezelfde muziek beluistert en op deze manier maken zij meer deel uit van een vriendengroep en zo voelen de pubers zich geliefd en dit stimuleert hun emotionele ontwikkelingsgebied.

Er zijn natuurlijk niet altijd kinderen die het makkelijk vinden om een verandering aan te gaan, deze jongeren vinden het bijvoorbeeld moeilijk om een houding aan te nemen of zich emotioneel op te stellen voor anderen. Deze kinderen hebben ook last met het aanpassen, sommige kunnen niet zo snel vrienden vinden of vinden dat zij niet voldoen aan de ‘eisen’ die een vriendengroep voldoet.

# data[].attributes.body
een puber is een kind van 12 tot 16 jaar. Pubers groeien hard, eerst in de lengte en dan in de breedte. En daar moeten ze ook echt aan wennen. In korte tijd worden ze heel snel lang en ze krijgen grotere handen en voeten. Hun geslachtsdelen groeien ook, ze krijgen lichaamshaar en de meisjes ongesteld en de jongens krijgen zaadlozingen. Meisjes krijgen ook grotere borsten en de jongens krijgen bredere schouders.

# data[].attributes.headline
 *Ze zijn erg bezig om directe behoeften te bevredigen. Hebben ze zin in ijs, dan willen ze meteen een ijsje kopen. Met andere woorden, ze hebben hun impulsen nog niet onder controle.                                                                                     *Ze kunnen nog niet goed plannen. Het besef dat ze bijvoorbeeld de leerstof moeten bijhouden en ruim op tijd moeten beginnen met leren voor een proefwerk, is nog niet zo aanwezig.

# data[].attributes.subject
 *Ze zijn erg bezig om directe behoeften te bevredigen. Hebben ze zin in ijs, dan willen ze meteen een ijsje kopen. Met andere woorden, ze hebben hun impulsen nog niet onder controle.                                                                                     *Ze kunnen nog niet goed plannen. Het besef dat ze bijvoorbeeld de leerstof moeten bijhouden en ruim op tijd moeten beginnen met leren voor een proefwerk, is nog niet zo aanwezig.

# data[].attributes.headline
Adolescent Niet alleen psychologische veranderingen vinden plaats wanneer het kind verandert in een adolescent. Ook biologische en fysiologische veranderingen vinden plaats. Er vindt een verhoogde productie van het groeihormoon plaats en de jongere groeit in deze periode sneller dan ooit. Het vervelende is dat niet alle lichaamsdelen even hard groeien, vaak zijn het de benen en de armen die het snelt groeien en slungelig lang worden. De adolescent is de coördinatie tussen zijn lichaam en de wereld kwijt. Vaak struikelt de jonge mens over de raarste dingen en gooit regelmatig objecten om. Soms lijkt het wel of de adolescent zich niet kan herinneren waar zijn ledematen zitten. Beide seksen lijden onder de veranderingen die de huid ondergaat. Doordat de vetafscheiding in de huid toeneemt, krijgen de jonge volwassenen puistjes. Ook worden de poriën grover en de huid ruwer. De lichaamsgeur verandert doordat de samenstelling van het zweet verandert. Door deze processen worden de jongeren vaak onzeker en voelen ze zich lelijk en vies. Lichamelijke ontwikkeling Tijdens de adolescentie wordt het proces van lichamelijk volwassen worden voltooid. Bij de meiden worden de borsten bijvoorbeeld zwaarder en bij jongens kan er sprake zijn van verdergaande haargroei op de rug en borstkas.

# data[].attributes.subject
Adolescent Niet alleen psychologische veranderingen vinden plaats wanneer het kind verandert in een adolescent. Ook biologische en fysiologische veranderingen vinden plaats. Er vindt een verhoogde productie van het groeihormoon plaats en de jongere groeit in deze periode sneller dan ooit. Het vervelende is dat niet alle lichaamsdelen even hard groeien, vaak zijn het de benen en de armen die het snelt groeien en slungelig lang worden. De adolescent is de coördinatie tussen zijn lichaam en de wereld kwijt. Vaak struikelt de jonge mens over de raarste dingen en gooit regelmatig objecten om. Soms lijkt het wel of de adolescent zich niet kan herinneren waar zijn ledematen zitten. Beide seksen lijden onder de veranderingen die de huid ondergaat. Doordat de vetafscheiding in de huid toeneemt, krijgen de jonge volwassenen puistjes. Ook worden de poriën grover en de huid ruwer. De lichaamsgeur verandert doordat de samenstelling van het zweet verandert. Door deze processen worden de jongeren vaak onzeker en voelen ze zich lelijk en vies. Lichamelijke ontwikkeling Tijdens de adolescentie wordt het proces van lichamelijk volwassen worden voltooid. Bij de meiden worden de borsten bijvoorbeeld zwaarder en bij jongens kan er sprake zijn van verdergaande haargroei op de rug en borstkas.

# data[].attributes.body
Volwassenen die de middelbare leeftijd hebben bereikt gaan de beslissingen evalueren die zij in de jonge volwassenheid hebben genomen. Dit kunnen beslissingen zijn die te maken hebben met werk, partner, relaties, kinderen en persoonlijke doelen.

Doordat de adolescenten veel hebben meegemaakt zijn ze steeds zelfbewuster, zijn ze meer bezig met hun eigen identiteit en zijn ze minder gevoelig voor groepsdruk.

Adolescenten zijn op een leeftijd waarbij ze verder vooruit denken, dit komt omdat zij veel meer levenservaring hebben. Zij zijn beter in staat tot kritische zelfreflectie , maar toch vallen adolescenten onverhoeds terug in onvolwassenheid.

# data[].attributes.headline
Schoolkind De seksuele ontwikkeling van kinderen begint al bij de geboorte en gaat het hele leven door. Ieder kind ontwikkelt zich op zijn eigen manier. Tussen de vier en de tien jaar beginnen de meeste kinderen hun seksualiteit te ontdekken. Kinderen zijn heel nieuwsgierig. Ze kunnen hier eindeloos veel vragen over stellen. De seksuele ontwikkeling van kinderen begint al bij de geboorte en gaat het hele leven door. Ieder kind ontwikkelt zich in het eigen tempo. Tussen de vier en de tien jaar beginnen de meeste kinderen hun seksualiteit te ontdekken. Kinderen zijn heel nieuwsgierig. Ze kunnen hier eindeloos veel vragen over stellen. Ontdekken door te spelen Kinderen tussen vier en zes jaar ontdekken seksualiteit vaak door te spelen. Spellen zoals doktertje of vader en moedertje. Eerst ontdekken ze dit in het openbaar. Later vaak in het geheim, omdat ze leren dat sommige dingen vreemd zijn in het openbaar. Naarmate kinderen meer contact krijgen met grote groepen mensen, zoals op school, leren ze steeds beter hoe ze zich moeten gedragen. Ze leren dat ze niet zomaar in het openbaar hun lichaam kunnen laten zien of zichzelf of een ander kunnen betasten. Vanaf het vierde jaar begint een kind met het ontwikkelen van vriendschappen. Een kind is steeds beter in staat zich in te leven in een ander en zich voor te stellen wat de gevolgen van het eigen gedrag voor een ander kunnen zijn. Het zelfbeeld begint zich te ontwikkelen. Kinderen leren dat gevoelens van vriendschap van elkaar kunnen verschillen. Ze experimenteren met die verschillende gevoelens en de verschillende benamingen voor die gevoelens. Zo kan een kind zeggen verliefd te zijn op de juffrouw, de vader, de moeder of het konijn. Het is belangrijk dat een kind serieus genomen wordt in deze gevoelens. Kinderen vanaf vier jaar leren dat op school andere regels gelden dan thuis. Zij hebben de regels geleerd waaronder seksueel gedrag wel of niet wordt toegestaan in huis, op school en elders. Het aanraken van de geslachtsdelen gebeurt daarom bijna niet meer in het bijzijn van anderen. Wel zijn ze nog steeds erg nieuwsgierig naar hun eigen lichaam en seksuele gevoelens. Seksuele spelletjes zoals vadertje/moedertje, doktertje of baby’tje krijgen worden steeds vaker buiten het gezichtsveld van volwassenen gespeeld.                                                                                                                                        Puber De seksuele ontwikkeling begint in de kindertijd en loopt het hele leven door. Ieder kind ontwikkelt zich in het eigen tempo.Seksuele ontwikkeling bij meisjesMeisjes krijgen borsten als ze gemiddeld 10 of 11 jaar zijn, maar soms ook al eerder.Ze krijgen oksel- en schaamhaar als ze gemiddeld 11 jaar zijn.De meeste meisjes worden voor het eerst ongesteld tussen de 10 en 15 jaar.Tussen hun 15e en 18e jaar kunnen hun borsten nog wat groter worden en hun heupen wat breder.Seksuele ontwikkeling bij jongensDe meeste jongens krijgen een eerste zaadlozing tussen hun 11e en 16e jaar.Gemiddeld zijn jongens 14 jaar als de groei van oksel- en schaamhaar begint. Op die leeftijd begint ook de baardgroei.De stem van een jongen wordt meestal lager als hij ongeveer 16 jaar is. Dit heet ‘de baard in de keel krijgen’.OntdekkingstochtTussen 12 en 15 jaar zijn de meeste jongens (87 procent) en meisjes (94 procent) weleens verliefd geweest. Ze doen ervaringen op met zoenen en strelen onder de kleren. Daarnaast ontdekken jongeren op deze leeftijd hun seksuele voorkeur. Soms gebeurt dat later.Tussen 15 en 18 jaar gaan jongeren verder met het experimenteren met relaties en seks. Veel jongeren krijgen voor het eerst een vaste relatie. Anderen houden er losse contacten op na. Jongeren krijgen ook meer seksuele ervaring: ze gaan verder dan alleen zoenen en strelen. De helft van de jongeren van 17 jaar heeft ervaring met geslachtsgemeenschap. Ze weten nu (meestal) beter of ze heteroseksueel, homoseksueel of biseksueel zijn.                                                                                                                Adolescent Deze fase staat sterk in het teken van het ontdekken van verschillende partners en samenlevingsvormen. Over het algemeen gaan relaties langer duren. Maar ze worden ook vaak na kortere of langere tijd beëindigd, waarna weer een nieuwe vaste relatie wordt aangegaan. De meeste jongeren tussen de 19 en 25 jaar zijn seksueel actief. De meeste jongeren tussen de 19 en 25 jaar geven aan dat seks voor hen belangrijk is. Rond het 21e jaar is bijna iedereen weleens seksueel opgewonden geweest. Ook hebben bijna alle jongeren op deze leeftijd weleens zin in seks met een partner. De helft van de jonge mannen en een kwart van de jonge vrouwen zegt dat zeSeksuele oriëntatieJongeren die zich aangetrokken voelen tot personen van hetzelfde geslacht gaan langzamerhand beseffen dat dit homoseksualiteit wordt genoemd. Pas na een tijdje komt de zekerheid over de eigen homoseksuele oriëntatie. Het duurt dan vaak nog 1 of 2 jaar voordat ze dit ook aan anderen vertellen (de coming-out). In deze levensfase voelen veel homojongeren zich niet helemaal geaccepteerd of krijgen zij te maken met een negatieve houding tegenover homoseksualiteit. Dit veroorzaakt stress waardoor zij een kwetsbare groep zijn als het gaat om het psychisch welbevinden. Ze hebben bijvoorbeeld vaker depressieve gevoelens en suïcidale gedachten.

# data[].attributes.subject
Schoolkind De seksuele ontwikkeling van kinderen begint al bij de geboorte en gaat het hele leven door. Ieder kind ontwikkelt zich op zijn eigen manier. Tussen de vier en de tien jaar beginnen de meeste kinderen hun seksualiteit te ontdekken. Kinderen zijn heel nieuwsgierig. Ze kunnen hier eindeloos veel vragen over stellen. De seksuele ontwikkeling van kinderen begint al bij de geboorte en gaat het hele leven door. Ieder kind ontwikkelt zich in het eigen tempo. Tussen de vier en de tien jaar beginnen de meeste kinderen hun seksualiteit te ontdekken. Kinderen zijn heel nieuwsgierig. Ze kunnen hier eindeloos veel vragen over stellen. Ontdekken door te spelen Kinderen tussen vier en zes jaar ontdekken seksualiteit vaak door te spelen. Spellen zoals doktertje of vader en moedertje. Eerst ontdekken ze dit in het openbaar. Later vaak in het geheim, omdat ze leren dat sommige dingen vreemd zijn in het openbaar. Naarmate kinderen meer contact krijgen met grote groepen mensen, zoals op school, leren ze steeds beter hoe ze zich moeten gedragen. Ze leren dat ze niet zomaar in het openbaar hun lichaam kunnen laten zien of zichzelf of een ander kunnen betasten. Vanaf het vierde jaar begint een kind met het ontwikkelen van vriendschappen. Een kind is steeds beter in staat zich in te leven in een ander en zich voor te stellen wat de gevolgen van het eigen gedrag voor een ander kunnen zijn. Het zelfbeeld begint zich te ontwikkelen. Kinderen leren dat gevoelens van vriendschap van elkaar kunnen verschillen. Ze experimenteren met die verschillende gevoelens en de verschillende benamingen voor die gevoelens. Zo kan een kind zeggen verliefd te zijn op de juffrouw, de vader, de moeder of het konijn. Het is belangrijk dat een kind serieus genomen wordt in deze gevoelens. Kinderen vanaf vier jaar leren dat op school andere regels gelden dan thuis. Zij hebben de regels geleerd waaronder seksueel gedrag wel of niet wordt toegestaan in huis, op school en elders. Het aanraken van de geslachtsdelen gebeurt daarom bijna niet meer in het bijzijn van anderen. Wel zijn ze nog steeds erg nieuwsgierig naar hun eigen lichaam en seksuele gevoelens. Seksuele spelletjes zoals vadertje/moedertje, doktertje of baby’tje krijgen worden steeds vaker buiten het gezichtsveld van volwassenen gespeeld.                                                                                                                                        Puber De seksuele ontwikkeling begint in de kindertijd en loopt het hele leven door. Ieder kind ontwikkelt zich in het eigen tempo.Seksuele ontwikkeling bij meisjesMeisjes krijgen borsten als ze gemiddeld 10 of 11 jaar zijn, maar soms ook al eerder.Ze krijgen oksel- en schaamhaar als ze gemiddeld 11 jaar zijn.De meeste meisjes worden voor het eerst ongesteld tussen de 10 en 15 jaar.Tussen hun 15e en 18e jaar kunnen hun borsten nog wat groter worden en hun heupen wat breder.Seksuele ontwikkeling bij jongensDe meeste jongens krijgen een eerste zaadlozing tussen hun 11e en 16e jaar.Gemiddeld zijn jongens 14 jaar als de groei van oksel- en schaamhaar begint. Op die leeftijd begint ook de baardgroei.De stem van een jongen wordt meestal lager als hij ongeveer 16 jaar is. Dit heet ‘de baard in de keel krijgen’.OntdekkingstochtTussen 12 en 15 jaar zijn de meeste jongens (87 procent) en meisjes (94 procent) weleens verliefd geweest. Ze doen ervaringen op met zoenen en strelen onder de kleren. Daarnaast ontdekken jongeren op deze leeftijd hun seksuele voorkeur. Soms gebeurt dat later.Tussen 15 en 18 jaar gaan jongeren verder met het experimenteren met relaties en seks. Veel jongeren krijgen voor het eerst een vaste relatie. Anderen houden er losse contacten op na. Jongeren krijgen ook meer seksuele ervaring: ze gaan verder dan alleen zoenen en strelen. De helft van de jongeren van 17 jaar heeft ervaring met geslachtsgemeenschap. Ze weten nu (meestal) beter of ze heteroseksueel, homoseksueel of biseksueel zijn.                                                                                                                Adolescent Deze fase staat sterk in het teken van het ontdekken van verschillende partners en samenlevingsvormen. Over het algemeen gaan relaties langer duren. Maar ze worden ook vaak na kortere of langere tijd beëindigd, waarna weer een nieuwe vaste relatie wordt aangegaan. De meeste jongeren tussen de 19 en 25 jaar zijn seksueel actief. De meeste jongeren tussen de 19 en 25 jaar geven aan dat seks voor hen belangrijk is. Rond het 21e jaar is bijna iedereen weleens seksueel opgewonden geweest. Ook hebben bijna alle jongeren op deze leeftijd weleens zin in seks met een partner. De helft van de jonge mannen en een kwart van de jonge vrouwen zegt dat zeSeksuele oriëntatieJongeren die zich aangetrokken voelen tot personen van hetzelfde geslacht gaan langzamerhand beseffen dat dit homoseksualiteit wordt genoemd. Pas na een tijdje komt de zekerheid over de eigen homoseksuele oriëntatie. Het duurt dan vaak nog 1 of 2 jaar voordat ze dit ook aan anderen vertellen (de coming-out). In deze levensfase voelen veel homojongeren zich niet helemaal geaccepteerd of krijgen zij te maken met een negatieve houding tegenover homoseksualiteit. Dit veroorzaakt stress waardoor zij een kwetsbare groep zijn als het gaat om het psychisch welbevinden. Ze hebben bijvoorbeeld vaker depressieve gevoelens en suïcidale gedachten.