# data[].attributes.body
1) Tellen en getalbegrip
- zelf tellen tot ten minste 10 aan de hand van een versje/ liedje
- aanwijzend tellen tot ten minste 5
- in betekenisvolle contextsituaties bij aantallen t/m 10 kunnen aangeven wat er gebeurt als er 1 bij komt of 1 af gaat
- volgorde van getal symbolen in de getallenrij tot 6 herkennen en leggen
- hoeveelheden tot 4 overzien zonder te tellen
- hoeveelheden t/m 6 koppelen aan concrete objecten: vingers, streepjes, stippen

2) Meten
- voorwerpen ordenen van lang naar kort
- begrippen mbt lengte, omtrek en oppervlakte herkennen: groot, groter, grootst(e)
klein, kleiner, kleinst(e)
- twee inhouden op het oog of via overgieten vergelijken en weten waar meer of minder in past
- twee voorwerpen op gewicht vergelijken
- het dagritme (ochtend, middag, avond, nacht) herkennen vanuit herkenbare gebeurtenissen
- begrijpen dat er een vaste volgorde is in de dagen van de week
- munten van 1 euro herkennen en weten tijdens het winkeltje spelen dat iets van bijv. 5 euro duurder is dat iets van 4 euro
3) Meetkunde
- meetkundige begrippen herkennen: voor, achter, boven, onder, dichtbij, ver weg
- eenvoudige bouwwerken nabouwen met blokjes
- de figuren cirkel, vierkant, driehoek herkennen
- de basiskleuren benoemen en herkennen: rood, blauw, geel, groen
- construeren door (na)vouwen met vouwblaadjes: schuine vouw, recht kruis, schuin kruis en huis en envelop

# data[].attributes.body
1) Tellen en getalbegrip
- zelf tellen tot ten minste 20 (v)
- aanwijzend tellen tot tenminste 10 (v)
- aanwijzend tellen tot 20
- vanuit verschillende getallen tot 20 verder tellen en en vanuit getallen tot 5 terugtellen
- de volgorde van getalsymbool tot 10 herkennen en leggen (v)
- de volgorde van getalsymbool tot 20 herkennen en leggen
- hoeveelheden tot tenminste 10 representeren met een getalsymbool en omgekeerd (v)
- + en - problemen oplossen tot en met 10
- verkort tellen van hoeveelheden tot en met 12 door gebruik te maken van patronen en structuren
- Hoeveelheden t/m tenminste 10 kunnen representeren met bijv. vingers, streepjes, stippen (v)
- splitsproblemen oplossen onder de 10 (v)

2) Meten
- voorwerpen classificeren op basis van eigenschappen en kunnen uitleggen over welke eigenschappen het gaat
- voorwerpen die verschillen in gewicht vergelijken en ordenen naar gewicht
- hele uren aflezen op een klok
- de volgorde in de dagindeling, de namen van de dagen en seizoenen benoemen
- begrijpen en uitleggen hoe het systeem van kopen en betalen in elkaar zit aan de hand van eenvoudige winkelsituaties (v)

3) Meetkunde
- meetkundige begrippen herkennen: voor, achter, naast, in, op, boven, onder, dichtbij, veraf, het herkennen van de begrippen links, rechts, tegenover en tussen
- de plaats van objecten tov zichzelf beschrijven en omgekeerd mbv meetkundige begrippen (v)
- eenvoudige plattegronden lezen
- moeilijke bouwwerken na bouwen
- de figuren cirkel, vierkant, rechthoek, driehoek en verschillen hier tussen benoemen (v)
- benoemen van de kleuren paars, roze, oranje, bruin en grijs
- voorwerpen sorteren op minimaal 2 kenmerken (logiblocks: zoek alle rode vierkante, alle dikke driehoeken)
- een vouwwerk navouwen dat wordt aangegeven met een vouwreeks van slechts enkele stappen
- meetkundige figuren namaken (v)

# data[].attributes.body
Getalrelaties en getalbegrip
o   Ik kan de waarde van cijfers in getallen bepalen ( 1 bij 15 is 10 )

o   Ik kan getallen ordenen, ook buurgetallen

o   Ik kan aantallen turven

o   Ik ken de vijf- en tienstructuur.

o   Ik kan niet zichtbare hoeveelheden tellen op een plaatje, waar een deel is afgedekt.

o   Ik kan de telrij tot 100 vlot opzeggen.

o   Ik ken de getallen en de telrij t/m 20.

o   Ik kan de getallen plaatsen op de getallenlijn t/m 20.

o   Ik kan vijftallen en tientallen plaatsen op de getallenlijn t/m 100.

o   Ik kan getallen t/m 20 splitsen, verdubbelen en halveren.

o   Ik kan verder en terugtellen met sprongen van 1, 2, 5 en 10.

o   Ik ken de even- en oneven getallen.

o   Ik kan hoeveelheden verdelen in gelijke delen.

Optellen en aftrekken
o   Ik weet wat de tekens +,- en = betekenen.

o   Ik kan getallen t/m 10 splitsen.

o   Ik kan getallen splitsen in tientallen en eenheden.

o   Ik kan splitsingen opschrijven als optelsom

o   Ik kan optellen en aftrekken in het getallengebied t/m 20, met overschrijding van het tiental.

o   Ik kan aanvullen t/m 20.

o   Ik kan herhaald optellen.

o   Ik kan optel- en aftreksommen uit een verhaaltjessom halen.

o   Ik weet wat optellen en aftrekken met elkaar te maken hebben.

o   Ik kan optelsommen, minsommen en splitsingen tot 10 vlot uit mijn hoofd uitrekenen.

Vermenigvuldigen en delen
o   Ik kan tellen met vaste groepjes.

o   Ik kan verdubbelen en tellen met sprongen.

o   Ik kan een hoeveelheid halveren.

o   Ik kan een hoeveelheid splitsen in groepen.

Meetkunde, orienteren
o   Ik ken ruimtelijke begrippen als voor, achter, links en rechts.

o   Ik ken meetkundige vormen zoals driehoek, vierkant, rechthoek, cirkel, balk en kubus.

o   Ik kan uitleggen hoe een voorwerp eruit ziet vanaf een ander standpunt.

o   Ik kan een route volgen aan de hand van een eenvoudige plattegrond.

o   Ik kan een eenvoudige route beschrijven vanuit mijn eigen standpunt.

o   Ik kan een eenvoudige route beschrijven aan de hand van een plattegrond.

o   Ik kan uitleggen wat een kaart en de werkelijke situatie met elkaar te maken hebben.

Meetkunde, construeren
o   Ik kan een blokkenbouwsel nabouwen, beschrijven en omzetten in plattegronden.

o   Ik kan het aantal blokjes van een bouwwerk bepalen.

o   Ik kan het aantal stukjes van een puzzel bepalen die gelegd is.

Lengte, omtrek, oppervlakte
o   Ik kan de lengte van een bouwwerk bepalen als een deel van de lengte gegeven wordt.

o   Ik kan de lengte meten met natuurlijke maten.

o   Ik kan lengtes met elkaar vergelijken.

o   Ik kan de oppervlakte meten met een natuurlijke maat.

Inhoud
o   Ik kan een hoeveelheid gelijk verdelen.

o   Ik ken het begrip “inhoud” en kan uitleggen wat dit betekent.

o   Ik kan uitleggen wanneer er sprake is van inhoud.

Gewicht
o   Ik kan wegen met een balansweegschaal.

o   Ik kan weegresultaten met elkaar vergelijken.

o   Ik begrijp dat het gewicht van een voorwerp niet altijd wat te maken heeft met hoe groot het is.

Tijd
o   Ik weet wat een wijzerklok en wat een digitale klok is.

o   Ik kan klokkijken met hele uren op een analoge en digitale klok.

o   Ik kan klokkijken met halve uren op een analoge en digitale klok.

o   Ik ken de namen van de dagen.

o   Ik weet wat een kalender is.

o   Ik weet wat het dagritme met de kloktijden te maken heeft.

o   Ik weet hoe lang iets duurt. ( tijdsbeleving )

Geld
o   Ik ken de munten van 1 en 2 euro.

o   Ik ken de biljetten 5, 10 en 20 euro.

o   Ik kan optellen met geldbedragen tot 20 euro.

o   Ik kan bedragen t/m 10 euro op verschillende manieren betalen met munten en biljetten.

o   Ik weet wat je met geld kan kopen en hoe je aan geld komt.

Verbanden
o   Ik kan een eenvoudig beelddiagram aflezen.

o   Ik kan een eenvoudig staafdiagram aflezen.

o   Ik kan het patroon in een eenvoudige reeks figuren ontdekken en voortzetten.

# data[].attributes.body
Rekenen groep 4

Getallen en getalrelaties

o   Ik kan de waarde van cijfers in getallen bepalen (4 bij 45 is 40).

o   Ik kan getallen tot ten minste 100 goed schrijven.

o   Ik kan getallen plaatsen op de getallenlijn t/m 100.

o   Ik kan verder en terugtellen met sprongen van 1,2,5,10 en 15.

o   Ik kan uitleggen hoe de structuur van tientallen en eenheden werkt bij getallen.

o   Ik kan structurerend tellen en samenstellen, gebruik maken van bijv. 2,5, 10, 25 of 100.

o   Ik kan hoeveelheden verdelen in delen die al dan niet gelijk zijn (120 betalen met briefjes van 10).

o   Ik kan getallen en hoeveelheden vergelijken en ordenen.

o   Ik weet wat groter dan en kleiner dan betekent en ken de tekens hiervoor.

Optellen en aftrekken

o   Ik begrijp wat optellen, erbij, vermeerderen en samenvoegen betekent.

o   Ik begrijp wat aftrekken, eraf, verminderen en verschilbepalen betekent.

o   Ik kan optellen en aftrekken in het getallengebied tot 100 (ook met overschrijding van het tiental).

o   Ik kan optelsommen, minsommen en splitsingen tot 20 vlot uit mijn hoofd uitrekenen.

o   Ik kan optellen en aftrekken tot ten minste 100 mbv de informatie uit een verhaaltjessom.

Vermenigvuldigen en delen

o   Ik begrijp wat vermenigvuldigen is en kan dit uitleggen aan de hand van concrete situaties.

o   Ik ken de begrippen vermenigvuldigen, keer, maal en ken het teken (x) dat hierbij hoort.

o   Ik ken de begrippen delen, gedeeld door, en het deelteken/ of : .

o   Ik begrijp wat delen is en kan dit uitleggen aan de hand van concrete situaties.

o   Ik kan verdubbelen en begrijp wat dit met vermenigvuldigen te maken heeft.

o   Ik kan halveren en begrijp wat dit met delen te maken heeft.

o   Ik kan hoeveelheden verdelen, met of zonder rest.

o   Ik kan hoeveelheid splitsen in groepen, soms met afronden.

o   Ik kan eenvoudige keersommen maken.

o   Ik kan eenvoudige deelsommen maken.

o   Ik ken de tafel van 2 uit mijn hoofd.

o   Ik ken de tafel van 5 uit mijn hoofd.

o   Ik ken de tafel van 10 uit mijn hoofd.

o   Ik ken de tafel van 3 uit mijn hoofd.

o   Ik ken de tafel van 4 uit mijn hoofd.

o   Ik kan eenvoudige deelsommen en keersommen oplossen waarbij de informatie uit een verhaaltje komt.

Meetkunde, oriënteren

o   Ik kan een eenvoudige route beschrijven aan de hand van een plattegrond.

o   Ik kan uitleggen wat iemand wel en niet ziet vanaf een bepaald standpunt.

o   Ik kan een eenvoudige route beschrijven waarbij ik begrippen als links, rechts, vooruit, rechtdoor gebruik.

o   Ik kan aangeven hoe een getekend gebouw er van bovenaf uitziet.

o   Ik kan aangeven hoe je iets vanaf een bepaalde plaats ziet.

o   Ik kan tegelpatronen maken.

o   Ik kan een bouwplaat herkennen van een kubus, balk en piramide.

Lengte, omtrek, oppervlakte

o   Ik kan het meetresultaat van een meting met een liniaal aflezen.

o   Ik weet van een meter is en kan hiermee meten.

o   Ik weet wat een centimeter is en kan deze meten.

o   Ik weet wat een meter en centimeter met elkaar te maken hebben.

o   Ik kan lengtes schatten en vergelijken.

o   Ik kan meetresultaten afronden.

Inhoud

o   Ik ken het begrip ‘inhoud’ en kan uitleggen wat dit betekent.

o   Ik kan uitleggen wanneer er sprake is van inhoud.

o   Ik weet wat inhoud en gewicht met elkaar te maken hebben.

Gewicht

o   Ik weet wat een kilogram is.

o   Ik kan voorwerpen wegen in kilo’s.

o   Ik kan gewichten schatten.

Tijd

o   Ik kan klokkijken tot op de minuut nauwkeurig (digitaal en analoog).

o   Ik kan eenvoudige tijdsbeperkingen uitvoeren (hoe laat is het over een uur).

o   Ik kan aangeven hoe lang iets duurt (tijdsbeleving).

o   Ik weet wat een maand, week, dag en uur met elkaar te maken hebben.

o   Ik weet hoe de jaarkalender en de maandkalender werken.

Geld

o   Ik kan gepast betalen met munten en biljetten (van 5,10,20,50 en 100).

o   Ik kan aangeven welke munten met terugkrijgt.

o   Ik kan munten en biljetten inwisselen tegen andere munten en biljetten.

o   Ik kan optellen en aftrekken van geldbedragen t/m 100.

Tabellen en grafieken

o   Ik kan een eenvoudige tafel lezen en invullen.

o   Ik kan een staafgrafiek aflezen en maken.

o   Ik kan eenvoudige beeldgrafiek aflezen en uitleggem.

# data[].attributes.body
Getallen en getalrelaties:
- de waarde van een cijfers in driecijferige getallen bepalen. (
- plaatsen van getallen op de getallenlijn tot en met 2000.
getallen tot 1000 splitsen in D, H, T, E
- getallen tot 1000 aanvullen
- getallen tot 1000 uitspreken  en kunnen noteren in cijfers.
- verder- en terugtellen met sprongen van 1,2,5,10,25 en 50
op de getallenlijn tot 1000.
voorbeeld: Bijvoorbeeld

Optellen en aftrekken:
- optellen en aftrekken in het getallengebied tot 1000, met overschrijding van het tiental.
- optellen en aftrekken tot 1000 waarbij de informatie vanuit een verhaalsom komt.
- optellen en aftrekken in diverse contexten toepassen; eraf halen, aanvullen, verschil tussen.
- Schattend optellen en aftrekken tot 1000.
- kolomsgewijs optellen en aftrekken met behulp van DHTE-schema.
- optellen en aftrekken tot 1000 met behulp van een lege getallenlijn.

Vermenigvuldigen en delen:
- tafel van 6,8,9,7 uit het hoofd kennen.
- delen is een omgekeerde vermenigvuldiging
- een vermenigvuldiging om kunnen zetten in een deling
- een keer som  en deelsom kunnen maken in het getal gebied van 1000.
-weten wat rest betekend bij een keer som .
- schattend vermenigvuldigen en delen tot tenminste 1000.
-   vermenigvuldigen en delen met informatie uit een verhaal.
- schattend vermenigvuldigen met eenvoudige komma getallen. 4x24,95 is ongeveer 4x25.

Breuken:
- een strook/cirkel in delen kunnen knippen.
- begrip van de onderlinge relatie bij het verdelen van tweeën, drieën, vieren, vijven en zessen.
- weten wat een kwart is en hiermee rekenen.

Meetkunde en oriënteren:
- met behulp van een plattegrond een route beschrijven.
- uitkunnenleggen wat iemand wel en niet ziet vanuit een bepaald standpunt
- bouwplaat ontwerpen zoals bijv. een doosje.
- weten wat symmetrie is.
- de spiegel as kunnen aangeven.
- de figuren driehoek, vierkant, rechthoek kunnen tekenen.

Lengte, omtrek en oppervlakte:
- meten met een liniaal en liniaal aflezen.
- de volgende maten kennen.

millimeter.

centimeter.

decimeter.

meter.

kilometer.

- cm omzetten in mm.
- km omzetten in cm.
- omtrek en oppervlakte betekenis kunnen geven.
- omtrek kunnen berekenen als lengte maten gegeven zijn.

Inhoud:
- het kennen van de volgende standaardmaten:

milliliter

centiliter

deciliter

liter

- inhoud aflezen van een maatbeker.
- afbeeldingen kunnen koppelen aan standaardmaten.
- verhoudingen onderling kennen.

Gewicht:
de volgende termen kennen.

gram.

hectogram.

kilogram.

pond .

- een kilo = 1000 gram.
- een pond = halve kilo = 500 gram.
- schatten wat iets weegt.
- kunnen wegen in grammen nauwkeurig.

Tijd:

- digitaal en analoog klokkijken tot op de minuut nauwkeurig.
- omrekenen van minuten naar uren en omgekeerd.
- digitale tijdsaanduiding omzetten naar analoog en omgekeerd
- kan de gegevens van een kalender toepassen
- een tijdsduur bepalen

Geld:
- kan gepast betalen
- kan wisselgeld berekenen
- kan munten en biljetten inwisselen tegen andere munten en biljetten
- kan optellen en aftrekken met geldbedragen t/m 100
- weet wat en komma betekend in een geldbedrag
- kan geldbedragen uitspreken
- kan geldbedragen met komma vergelijken en ordenen.

tabellen en grafieken:
- staafgrafiek aflezen en uitleggen
- kan een eenvoudige beeldgrafiek aflezen en uitleggen
- kan zelf een eenvoudige grafiek maken met gegevens uit een tabel.
______________________________________________________________

# data[].attributes.body
Uit het boek leerlijnen:

Getalrelaties en getalbegrip:
Ik ken de plaats van getallen op de getallenrij tot en met 100.000
Ik kan heen- en terugtellen met sprongen van 1,2,5,10,25 of 50 in het getallengebied tot 1000.000
Ik kan getallen aanvullen tot een tiental, honderdtal of (tien) duizendtal
Ik kan getallen tussen twee andere getallen plaatsen op de getallenlijn tot 100.000

Optellen en aftrekken:
Ik kan vlot optellen en aftrekken met ronde hele getallen (340) onder de 10.000
Ik kan optellen en aftrekken in het getallengebied tot 10.000
Ik kan optellen en aftrekken tot 10.000 waarbij de informatie komt uit een verhaalsom.
Ik kan schattend optellen en aftrekken met sommen tot 10.000
Ik kan viercijferige getallen onder elkaar optellen en aftrekken met het DHTE schema.
Ik kan eenvoudige kommagetallen optellen en aftrekken bij geldbedragen met twee cijfers achter de komma.
Ik kan geldbedragen schattend optellen en aftrekken.

Vermenigvuldigen en delen:
Ik ken de tafels tot en met 10 uit mijn hoofd.
Ik kan keersommen maken in het getallengebied tot 1000.
Ik kan deelsommen maken in het getallengebied tot 1000.
Ik kan uitleggen wat rest betekent bij een deling die niet uitkomt op een heel getal.
Ik kan schattend vermenigvuldigen en delen tot ten minste 10.000
Ik kan kommagetallen met twee cijfers achter de komma vermenigvuldigen.
Ik kan kommagetallen schattend vermenigvuldigen.

Hoofdrekenen:
Ik kan optellingen en aftrekkingen onder de 100 uit mijn hoofd uitrekenen.
Ik kan optellen en aftrekken met getallen tot 1000.
Ik kan vermenigvuldigingen van een 1- cijferig getal met een meercijferig getal uit mijn hoofd uitrekenen.
Ik kan grotere delingen uit mijn hoofd uitrekenen. (600:4)

Rekenmachine:
Ik kan eenvoudige contextsommen uitrekenen met de rekenmachine.

Breuken:
Ik weet wat een teller, noemer en breukstreep is.
Ik kan een heel getal verdelen in gelijke stukken en ken de naam van elk stuk.
Ik kan een breuk aanvullen tot een heel getal.
Ik kan breuken berekenen als deel van een aantal of hoeveelheid.
Ik kan het resultaat van een verdeling benoemen met een breuk.
Ik kan rekenen met breuken als een maatgetal.
Ik kan breuken plaatsen op een getallenlijn en op volgorde zetten.
Ik begrijp breuken groter dan een hele en kan die plaatsen op een getallenlijn.
Ik kan vanuit een context eenvoudige berekeningen met breuken uitvoeren.

Meetkunde/oriënteren:
Ik kan op een plattegrond standpunt en richting aangeven.
Ik weet wat de legenda van een kaart is en kan deze gebruiken.
Ik kan routes tekenen op een kaart, rekening houdend met de schaal.
Ik kan een plattergrond of kaart lezen en rekenen met de schaal.
Ik weet wat staat tot betekent (1:00) en kan hier mee rekenen.
Ik ken de aanduidingen op een windroos (N NO O ZO Z ZW W NW).

Meetkunde, opereren met vormen en figuren:
Ik ken verschillende meetkundige vormen.
Ik kan aangeven hoe een vooraanzicht van een figuur er van bovenaf of van de zijkant uitziet.
Ik kan aangeven welk figuur van gegeven stukjes kan worden gemaakt.
Ik kan figuren omvormen en in gedachten bouwplaten reconstrueren.

Lengte/omtrek:
Ik weet hoe ik de lengte van voorwerpen kan schatten en berkenen.
Ik weet wat een hm is en kan deze omzetten naar meters en km.
Ik kan maten zoals km hm dam m dm cm mm naar elkaar omrekenen.
Ik kan lengte en omtrek meten met een liniaal.
Ik kan de omtrek van een vierkant of rechthoekig voorwerp uitrekenen.

Oppervlakte:
Ik weet wat vierkante cm betekent en hoe je dit opschrijft.
Ik weet wat een vierkante m is en hoe je dit opschrijft.
Ik weet wat een vierkante dm is en hoe je dit opschrijft.
Ik weet dat cm2 dm2 en m2 maten zijn om de oppervlakte aan te geven.

Inhoud:
Ik kan de juiste maat kiezen.
Ik ken binnen een context de begrippen M3 dm3 cm3 maat voor inhoud.
Ik kan maten (m3 dm3 en cm3) herleiden.
Ik ken de maten millimeter, centiliter, deciliter, liter.
Ik kan de inhoud aflezen bij een maatbeker.
Ik ken enkele voorbeelden uit de praktijk bij standaardmaten (zoals een melkpak is 1 liter).

Gewicht:
Ik kan wegen met een weegschaal.
Ik weet wat een gram en een kilogram is.
Ik kan kilogrammen omrekenen in gram en omgekeerd.
Ik weet dat een ton = 1000 kg.
Ik kan schatten hoe zwaar voorwerpen ongeveer zijn.

Tijd:
Ik kan klokkijken tot op minuten nauwkeurig (analoog en digitaal).
Ik kan digitale tijdsaanduidingen omzetten naar analoog en omgekeerd.
Ik kan herleidingen uitvoeren met tijdmaten (uur, kwartier, minuut en seconde).
Ik kan de gegevens van een kalender aflezen en gebruiken.
Ik kan tijdstip en tijdsduur bepalen.
Ik kan klokkijken en rekenen met 24 uurstijd.
Ik leer de digitale tijd met seconden lezen, berekenen en opschrijven.

Geld:
Ik kan het totaalbedrag bepalen van een aantal munten of biljetten.
Ik kan gepast betalen met munten en biljetten.
Ik kan aangeven welke munten men terug krijgt.
Ik kan bedragen schatten
Ik ken de regels voor het afronden van geldbedragen op hele euro's.
Ik kan rekenen met kommagetallen in geldnotaties.

Tabellen en grafieken
Ik weet wat een verhoudingstabel is en kan er mee rekenen.
Ik weet wat een lijngrafiek en een staafgrafiek is en kan deze aflezen.
Ik kan een eenvoudige staafdiagram maken op basis van gegevens.
Ik weet wat een cirkeldiagram is en hoe ik deze moet aflezen.
Ik kan informatie uit veel voorkomende tabellen aflezen, zoals een dienstregeling en lesrooster.
Ik kan een eenvoudige legenda gebruiken.
Ik weet wat "staat tot" betekent (1:100) en kan hier mee rekenen.

Betekenis van getallen

-          Tellen tot 10 000 met behulp van een structuur

-          Getallen tot 10 000 tussen duizendtallen en honderdtallen op de getallenlijn plaatsen

-          Getallen tot 10 000 afronden

-          Getallen tot 100 000 ongeveer op de getallenlijn plaatsen

-          De waarde van een cijfer in een getal tot 100 000

-          Getallen tot 10 000 maken en splitsen

Optellen en aftrekken

-          Sommen als 643 + 288 en 643 – 288 uitrekenen op de getallenlijn of in sommentaal

-          Optellen en aftrekken tot 2000

-          Sommen als 7002 – 6998 uitrekenen door aanvullen

-          Sommen als 5645 + 267 en 5645 – 1267 uitrekenen

-          Sommen als 643 + 288 en 643 – 288 uitrekenen op de getallenlijn of in sommentaal

-          Cijferend optellen

-          Cijferend optellen met een 0 in het antwoord

Vermenigvuldigen

-          Een som als 4 x 26 uitrekenen vanuit een context

-          Een som als 15 x 99 of 12 x 45 handig uitrekenen

-          Een som als 6 x 48 splitsend onder elkaar uitrekenen

-          Een som als 6 x 326 splitsend onder elkaar uitrekenen

-          Een som als 5 x 876 uitrekenen

-          Vermenigvuldigen met tientallen

-          Een som als 6 x 32 uitrekenen door te splitsen

-          Een som als 6 x 49 of 6 x 45 handig uitrekenen

-          Vermenigvuldigen met tientallen, honderdtallen en duizendtallen

Geld

-          Grotere bedragen tellen en betalen

-          Bedragen tot 10 euro betalen en uitrekenen hoeveel je terugkrijgt

-          Een groot bedrag betalen en uitrekenen hoeveel je terugkrijgt

Tijd

-          Minuten op een klok met wijzers

-          Minuten op een digitale klok

-          Kloktijden bij elkaar zoeken

-          Kalenders en agenda’s aflezen

-          Uitrekenen hoelang iets precies duurt –   1 minuut

Delen

-          Sommen als 120 : 10 en 150 : 3 in een context uitrekenen

-          Deelsommen als 65 : 5 in een context uitrekenen

-          Deelsommen als 372 : 6 uitrekenen door te splitsen

-          Deelsommen als 744 : 6 onder elkaar uitrekenen

-          Deelsommen met rest, zoals 861 : 6, uitrekenen

-          Deelsommen als 2635 : 31 uitrekenen

-          Deelsommen met rest uitrekenen

-          Grote getallen delen door 10

-          Deelsommen als 52 : 4 uitrekenen, bijvoorbeeld door te splitsen

Lengte en omtrek

-          De betekenis van omtrek

-          Lengtematen omzetten – m, dm, cm en mm

-          Kilometers in meters omzetten en andersom

-          De omtrek van rechthoeken berekenen met een formule

-          Lengtematen omzetten – m, dm, cm en mm

-          Lengtematen met kommagetallen omzetten

Oppervlakte en inhoud

-          Een maatbeker aflezen

-          Alle litermaten in elkaar omzetten

-          Oppervlakte bepalen met een roostervierkantje

-          Alle litermaten in elkaar omzetten

-          De oppervlakte van rechthoeken met de formule berekenen

Verhoudingsproblemen

-          De onderste rij van een verhoudingstabel invullen

-          Een verhoudingstabel afmaken

-          Zelf een verhoudingstabel maken

-          Verhoudingentaal gebruiken

-          Oppervlaktes berekenen met behulp van hokjes

Schattend rekenen

-          Schattend optellen en aftrekken met kommagetallen in een context

-          Schattend vermenigvuldigen

-          Schatten in verschillende situaties

-          Grote getallen schattend optellen of aftrekken

-          Grote deelsommen schattend oplossen

Grafieken, diagrammen, tabellen en patronen

-          Informatie uit een rooster, dienstregeling of tabel aflezen en toepassen

-          Een lijngrafiek aflezen

Betekenis van breuken en procenten

-          Een deel van een geheel bepalen met een strook of cirkel

-          Een totaal berekenen op basis van een deel

Breuken vereenvoudigen en vergelijken

-          Makkelijke breuken vergelijken met behulp van een strook

Gewicht en temperatuur

-          1 kg = 1000 g

Oppervlakte en inhoud

Verhoudingsproblemen

-          De echte lengte van iets berekenen met een schaallijn

Schattend rekenen

-          Schattend optellen en aftrekken tot 1000

-          Schattend vermenigvuldigen met kommagetallen in een context

-          Grote getallen schattend optellen of aftrekken

-          Grote(re) vermenigvuldigingen schattend oplossen

(Rekenen met) kommagetallen

-          Kommagetallen aftrekken in een geldcontext

-          Meerdere kommagetallen optellen

# data[].attributes.body
Uit het boek leerlijnen:
Getalrelaties en getalbegrip
- lk kan getallen in spreektaal omzetten naar getallen met cijfers (ook miljoen)
- lk kan duizendtallen, honderdtallen. tientallen en eenheden onderscheiden in cijfers.

- lk kan hele getallen, kommagetallen en breuken plaatsen op de getallenlijn.
- lk kan verder en terugtellen met eenheden en sprongen van o.a. 10, 100, 250, 0,1 en 0,01.
- lk kan hoeveelheden opnieuw groeperen.
200 = 1 % x 50.

- lk kan hele getallen afronden op ronde getallen.
- lk kan kommagetallen afronden.
- lk weet wat het gemiddelde betekent.
- Ik kan het gemiddelde van een aantal getallen berekenen.

Optellen en aftrekken
- lk kan vlot optellen en aftrekken met ronde hele getallen (44.000-12.0001 onder de 100.000.
- lk kan optellen en aftrekken in het getallengebied tot 100.000.
- Ik kan optellen en aftrekken tot 10.000 waarbij de informatie komt uit een verhaalsom.
- Ik kan schattend optellen en aftrekken bij sommen tot 100.000.

- lk kan eenvoudige kommagetallen uit mijn hoofd optellen, aftrekken en splitsen.
- lk kan kommagetallen, ook met ongelijk aantal decimalen, optellen en aftrekken.
- lk kan kommagetallen schattend optellen en aftrekken.
- lk kan nagaan of de werkelijke uitkomst groter of kleiner is dan een met afgeronde getallen gemaakte schatting.
- lk kan een globale berekening uitvoeren om de orde van grootte van de uitkomst aan te geven.

Vermenigvuldigen en delen
- Ik ken de tafels tot en met 10 uit mijn hoofd.
- lk kan vermenigvuldigen en delen met getallen groter dan tien (13 x 57/ 156l12).
- lk kan keersommen maken in het getallengebied tot ten minste 10.000.
- lk kan deelsommen maken in het getallengebied tot ten minste 10.000.
- lk kan kommagetallen vermenigvuldigen en delen.
- lk kan kommagetallen schattend vermenigvuldigen.
- lk kan schattend vermenigvuldigen en delen tot ten minste 10.000.
- lk kan nagaan of de werkelijke uitkomst groter of kleiner is dan de met de afgeronde getallen gemaakte schatting.
- lk kan een globale berekening uitvoeren om aan te geven wat de uitkomst ongeveer wordt.

- lk kan delen met rest, waarbij ik kan uitleggen wat de rest is.
- Ik kan vermenigvuldigen en delen met hele getallen en met kommagetallen.
- lk kan delingen uit de tafels tot en met 10 uit mijn hoofd uitrekenen.

Hoofdrekenen
- lk kan optellen, aftrekken, vermenigvuldigen en delen met hele getallen en kommagetallen (zonder uitrekenpapier).

Rekenmachine
- lk kan eenvoudige contextsommen uitrekenen met de rekenmachine.
- lk kan antwoorden op de rekenmachine controleren.
- lk weet wanneer ik een rekenmachine moet gebruiken of wanneer ik het zelf kan uitrekenen, ik kan een goede keuze maken.

Breuken
- lk kan breuken vereenvoudigen en gelijknamig maken.
- lk kan breuken vergelijken en koppelen aan hoeveelheden.

- lk kan ongelijknamige breuken optellen en aftrekken.
- lk kan ongelijknamige breuken en gemengde getallen optellen en aftrekken.
- lk kan breuken vermenigvuldigen met een heel getal en omgekeerd.
- lk kan breuken delen door een heel getal en omgekeerd.
- lk kan breuken vermenigvuldigen met breuken.
- lk kan eenvoudige breuken omzetten in kommagetallen (1/2=0,5).
- lk begrijp wat breuken, kommagetallen en procenten met elkaar te maken hebben.

Procenten
- lk kan breuken omzetten in procenten en omgekeerd.

- lk kan procenten omzetten in kommagetallen en omgekeerd.
- lk kan verhoudingen omzetten in breuken en omgekeerd.
- lk weet dat 1 op de 4 hetzelfde is als 25% of als 'een kwart van'.
- lk kan rekenen met eenvoudige percentages zoals 10%, 50%.

- lk kan aangeven in procenten hoe groot een bepaald deel in vergelijk is met het geheel.
- lk kan verhaaltjessommen maken met daarin berekeningen over procenten.
- lk weet wat een percentage boven de 100% betekent en kan hier mee rekenen.
- lk kan eenvoudige verhoudingen met elkaar vergelijken, zoals 1 op de 3, is dat meer of minder dan de helft?

Combinatie van berekeningen
- Ik kan een eenvoudige verhaaltjessom vertalen naar een berekening.
- lk kan een ingewikkelder verhaaltjessom vertalen naar een berekening.

Meetkunde, oriënteren
- lk kan aangeven wat je vanuit een bepaald standpunt ziet.
- Ik kan ruimtelijk redeneren, bijvoorbeeld door op een bouwplaat aan te geven welk cijfer op een bepaalde plaats van de dobbelsteen komt te staan.

- Ik kan aangeven hoe een vooraanzicht er van bovenaf of van de zijkant uitziet
- lk herken symmetrie en spiegelbeeld van een figuur
- lk weet wat een legenda is en kan deze op een goede manier uitleggen.

Meetkunde, construeren
- lk ken verschillende meetkundige vormen, zoals een driehoek, kubus en pyramide.
- Ik weet wat horizontaal, verticaal en diagonaal betekent.

Lengte en omtrek
- lk kan meetinstrumenten zoals een liniaal of meetlint gebruiken en aflezen.
- Ik kan de lengte of omtrek inschatten op basis van referentiematen (vergelijkende maten uit een echte situatie).
- Ik kan de omtrek van rechthoekige figuren berekenen.
- lk kan maten zoals kilometer, hectometer, decameter, meter, decimeter, centimeter en millimeter naar elkaar omrekenen.

Oppervlakte
- lk weet wat een vierkante centimeter, meter en decimeter is en kan hier mee rekenen.
- lk kan de oppervlakte inschatten op basis van vergelijkende maten uit een echte situatie.
- Ik kan de oppervlakte uitrekenen van een rechthoek.
- lk kan precies en schattend de oppervlakte uitrekenen van figuren.
- lk kan maten zoals km 2 , hm ², dam 2 , m2, dm ², cm 2 en mm 2 naar elkaar omrekenen.
- lk weet wat een vierkante kilometer, een are en een hectare is en kan hier mee rekenen.

Inhoud
- lk kan meetinstrumenten gebruiken en aflezen om de inhoud te bepalen
- lk kan de inhoud uitrekenen mbv de formule lengte x breedte x hoogte
- lk weet wat inhoud en liter met elkaar te maken hebben.

- lk kan de maten milliliter, centiliter, deciliter, liter omrekenen.
- lk weet dat 1 dm 3 = 1 liter = 1000 ml.
- lk ken de maten m ³, dm ³, cm3 , kan hier berekeningen mee uitvoeren en ze herleiden.

Gewicht
- Ik kan kilogram omrekenen in gram en omgekeerd.
- Ik begrijp wat een gewichtsmaat met een komma betekent (zoals 0,423 gram).
- Ik weet dat een ton = 1000kg en ik kan hier mee rekenen.

Tijd en snelheid
- Ik kan klokkijken tot op minuten en seconden nauwkeurig (analoog en digitaal).
- Ik kan digitale tijdaanduidingen omzetten in analoge tijdsaanduidingen en omgekeerd.
- Ik kan tijdstip en tijdsduur bepalen.
- lk kan een tijdsduur in minuten omrekenen naar het seconden.
- lk kan eeuwen en jaartallen plaatsen in een tijdbalk en aflezen.

- lk weet wat een kwartaal, schrikkeljaar. tijdzones en zomer- en wintertijd zijn.
- lk weet dat snelheid wordt aangegeven in kilometer per uur (km/u).

- lk kan uitrekenen hoelang het duurt om ergens te komen bij een gegeven snelheid en afstand.

Geld

- lk kan rekenen met kommagetallen met geld.
- lk kan het totaalbedrag bepalen van een aantal munten of biljetten.
- lk kan gepast betalen met munten en biljetten.

- Ik kan aangeven welke munten je terugkrijgt bij betaling van een groter bedrag.
- lk kan bedragen schatten.
- lk ken de regels voor het afronden van geldbedragen op hele euro's.

Tabellen en grafieken
- lk kan beoordelen of een gegeven verhouding overeenkomt met gegevens in een grafiek.

- Ik kan gegevens vergelijken met behulp van verhoudingstabellen.

- lk kan een eenvoudige staafdiagram maken op basis van gegevens.
- Ik weet wat een lijngrafiek en een staafgrafiek is en kan deze aflezen.
- Ik weet wat een cirkeldiagram is en hoe ik deze moet aflezen.
- lk kan informatie uit veel voorkomende tabellen aflezen, zoals een dienstregeling en lesroosteL

- Ik kan een eenvoudige legenda gebruiken.
- Ik weet wat 'staat tot' betekent (1:100) en kan hier mee rekenen.
- lk kan beschrijvingen met verhoudingsgetallen (uit een tabel) omzetten in een breuk of in procenten en omgekeerd.

- lk kan eenvoudige tabellen en diagrammen opstellen op basis van een beschrijving in woorden.
- lk kan een globale grafiek tekenen op basis van een beschrijving in woorden (bijvoorbeeld tijd-afstand grafiek).

# data[].attributes.body
Getalrelaties en getalbegrip

-Ik kan getallen in spreektaal omzetten naar getallen met cijfers (ook miljard).
-Ik kan het gemiddelde van een aantal getallen berekenen.
-Ik kan de waarde van cijfers in hele getallen en kommagetallen bepalen.
-Ik kan verder en terugtellen op de getallenlijn met eenheden en sprongen van 10, 100, 250, 0,1 en 0,01.
-Ik kan hoeveelheden opnieuw groeperen, bijvoorbeeld 4x200 = 16 x 50.
-Ik kan hele getallen afronden op ronde getallen.
-Ik kan breuken en kommagetallen plaatsen op de getallenlijn.
- Ik kan een kommagetal afronden op een heel getal
- Ik ken het verschil tussen een cijfer (0t/m 9) en een getal
- Ik kan uitleggen wat de betekenis is van het getal 0 (in 0 of in 10 of 100).

Optellen en aftrekken
- Ik kan optellen en aftrekken met hele getallen en met hele getallen en met kommagetallen.
- Ik kan optellen en aftrekken toepassen in diverse contexten waarbij ik de informatie uit een verhaaltje haal.
- Ik kan kommagetallen tot 100 uit mijn hoofd optellen en aftrekken.
- Ik kan kommagetallen boven de 1000 optellen en aftrekken in complexere situaties.
- Ik kan bij een gemengd getal (bijvoorbeeld 2 1/2) uitleggen wat dit betekent en kan hiermee rekenen.
-Ik kan uitleggen wat de positie van cijfers achter de komma betekent voor de waarde van die cijfers.
-Ik weet dat je kommagetallen steeds verder kunt verfijnen (meer cijfers achter de komma) en kan uitleggen waarom dit zo is.

Vermenigvuldigen en delen

-Ik kan vermenigvuldigen en delen met hele getallen.
-Ik kan vermenigvuldigen en delen met hele getallen waarbij ik de informatie uit een verhaaltje haal.
-Ik kommagetallen vermenigvuldigen en delen.
-Ik kan kommagetallen afronden.
-Ik kan delen met rest, waarbij ik kan uitleggen wat rest is.
-Ik kan delingen uit de tafels tot en met 10 uit mijn hoofd rekenen.

Schatten
-Ik kan een schatting maken van een som.
-Ik kan nagaan of de werkelijke uitkomst groter of kleiner is dan de met de afgeronde getallen gemaakte schatting.
-Ik kan een globale berekening uitvoeren om uit te rekenen wat een uitkomst ongeveer wordt.

Hoofdrekenen

-Ik kan optellen, aftrekken, vermenigvuldigen en delen met hele getallen en kommagetallen (zonder uitrekenpapier)

Rekenmachine

-Ik kan verhaaltjessommen  uitrekenen met de rekenmachine.
-Ik kan antwoorden op de rekenmachine controleren.
-Ik kan verhoudingen en breuken met een rekenmachine omzetten in een (afgerond) kommagetal.

Breuken

-Ik kan breuken vereenvoudigen en gelijknamig maken.
-Ik kan breuken vergelijk en koppelen aan hoeveelheden
-Ik kan ongelijknamige breuken optellen en aftrekken.
-Ik kan breuken vermenigvuldigen met een heel getal en andersom.
-Ik kan een heel getal delen door een breuk of door een gemengd getal (10: 2½
-Ik kan breuken vermenigvuldigen met breuken.
-Ik kan uitleggen wat breuken zijn en hierover redeneren.
-Ik kan een breuk die is geschreven met een schuine streep (3/4) herkennen als een breuk
-Ik kan aangeven in procenten hoe groot een bepaald deel is in vergelijk met het geheel.
-Ik gebruik wat breuken, kommagetallen en procenten met elkaar te maken hebben.
-Ik kan moeilijke breuken omzetten in kommagetallen, eventueel met een rekenmachine
-Ik kan een breuk of gemengd getal delen door een breuk, vooral binnen een context (hoeveel pakjes van ¼ liter moet je kopen als je 1,5liter slagroom nodig hebt).

Procenten

-Ik kan breuken omzetten in procenten en omgekeerd.
-Ik begrijp dat je bij procenten niet zo maar mag optellen en aftrekken (10% erbij en 10% eraf).
-Ik weet wat een percentage boven de 100% betekend en kan hiermee rekenen.
-Ik kan verhaaltjessommen maken met daarin berekeningen over procenten.
-Ik kan eenvoudige verhoudingen met elkaar vergelijken, zoals 1 op de 3, is dat meer of minder dan de helft.

Combinaties van berekeningen

-Ik kan een eenvoudige verhaaltjessom vertalen naar een berekening.
-Ik kan verhaaltjessommen maken met daarin berekeningen over procenten.
-Ik kan een ingewikkelder verhaaltjessom (met hele getallen, breuken of kommagetallen) vertalen naar een berekening.
-Ik weet dat er procedures ( stappenplannen) zijn die altijd werken en kan uitleggen waarom dit zo is.

Meetkunde, oriënteren

-Ik kan aangeven wat je vanuit een bepaald standpunt ziet.
-Ik kan ruimtelijk redeneren, bijvoorbeeld door op een bouwplaat aan te geven welk cijfer op een bepaalde plaats van de dobbelsteen komt te staan.
-Ik kan aangeven hoe een vooraanzicht ervan bovenaf of van de zijkant uitziet.

Meetkunde, construeren
-Ik kan uitleggen wat symmetrische figuren zijn.
-Ik ken verschillende meetkundige vormen, zoals een driehoek, kubus en pyramide.
-Ik kan platte figuren en driedimensionale figuren spiegelen.
-Ik kan uitleggen wat het volgende figuur in een rij moet zijn.

Lengte en omtrek

-Ik ken verschillende meetinstrumenten zoals een liniaal of meetlint gebruiken en aflezen.
-Ik kan de lengte en de omtrek inschatten op basis van referentiematen (vergelijkende maten uit een echte situatie).
-Ik kan de omtrek van rechthoekige figuren berekenen.
-Ik kan de omtrek uitrekenen, ook van niet rechthoekige figuren (via globaal rekenen).
-Ik kan maten zoals kilometer, hectometer, decameter, meter, decimeter, centimeter, en millimeter naar elkaar omrekenen.
-Ik kan uitleggen waarom er een verschillende omtrek mogelijk is bij gelijkblijvende oppervlakte.

Oppervlakte

-Ik weet wat een vierkante centimeter, meter en decimeter is en kan hiermee rekenen.
-Ik weet dat een vierkante meter geen vierkant hoeft te zijn.
-Ik kan precies en schattend de oppervlakte van figuren uitrekenen.
-Ik kan de oppervlakte inschatten op basis van vergelijkende maten uit een echte situatie.
-Ik kan maten zoals km2, hm2, dam2, m2, dm2, cm2, en mm2 naar elkaar omrekenen.
-Ik weet wat een vierkante kilometer, een are, en een hectare is en kan hier mee rekenen.
-Ik weet wat een vierkante kilometer, een are en een hectare is en kan hier mee rekenen.
-Ik kan de oppervlakte uitrekenen, ook van niet rechthoekige figuren (via globaal rekenen).
-Ik kan formules gebruiken bij het berekenen van oppervlakte en inhoud van eenvoudige figuren.
-Ik kan formules voor het berekenen van oppervlakte en inhoud uitleggen.

Inhoud

- Ik kan meetinstrumenten gebruiken en aflezen om de inhoud te bepalen.
- Ik kan de inhoud uitrekenen met behulp van de formule lengte x breedte x hoogte.
- Ik weet wat inhoud en liter met elkaar te maken hebben.
- Ik ken de maten m3, dm3, cm3, kan hier berekenen mee uitvoeren en ze omrekenen.
- Ik weet dat 1dm3= 1 liter = 1000 ml.
- Ik weet dat 1m3 gelijk is aan 1000 liter.

Gewicht

- Ik begrijp wat kg, gram en mg met elkaar te maken hebben in betekenisvolle situaties.
- Ik kan kilogram omrekenen in gram en omgekeerd.
- Ik weet wat een ton (1000 kg) is en kan hier mee rekenen.

Tijd

- Ik kan klokkijken tot op tien minuten en seconden nauwkeurig (analoog en digitaal).
- Ik kan herleidingen uitvoeren met tijdmaten (uur, kwartier, minuut, seconde).
- Ik kan eeuwen en jaartallen plaatsen in een tijdbalk en aflezen.
- Ik kan tijdstip en tijdsduur bepalen.
- Ik weet wat schrikkeljaar , tijdzones en zomer- en wintertijd zijn.
- Ik kan samengestelde eenheden gebruiken en uitleggen en uitleggen zoals kilometer per uur.

Geld

-Ik kan rekenen met kommagetallen met geld.
-Ik kan het totaalbedrag bepalen van een aantal munten of biljetten.
-Ik kan gepast betalen met munten en biljetten.
-Ik kan aangeven welke munten men terugkrijgt.
-Ik kan bedragen schatten.
-Ik kan de regels voor het afronden van geldbedragen op hele euro’s toepassen.

Tabellen en grafieken

-Ik kan beoordelen of een verhouding overeenkomt met een gegeven grafiek.
-Ik kan gegevens vergelijken met behulp van verhoudingstabellen.
-Ik kan een eenvoudige tabel gebruiken om informatie uit een beschreven situatie ordenen.
-Ik kan eenvoudige staafdiagram maken op basis van gegevens.
-Ik kan beschrijvingen met verhoudingsgetallen omzetten in beschrijvingen met een breuk of procenten en omgekeerd.