# data[].attributes.body
Uczniowie poznawali nowe programy do tworzenia grafiki.
Crello udostępnia szablony do tworzenia od postów na Facebook, Instagram, Twitter po robienie samodzielnie ofert, plakatów, wizytówek czy nawet logo.
Canva to bardzo popularne narzędzie, które pozwala na przygotowywanie różnorodnych grafik. Jest niezwykle proste i intuicyjne w obsłudze, dlatego zdecydowana większość osób nie powinna mieć problemu z jego używaniem. Aby stworzyć obrazek przy wykorzystaniu tej platformy, nie trzeba odznaczać się zaawansowanymi umiejętnościami z zakresu grafiki. Canva umożliwia bowiem wykorzystywanie gotowych szablonów, które można swobodnie edytować.

# data[].attributes.body
Twoim zadaniem jest wykonanie  e-książki, w której należy zamieścić rady dlaczego warto pić kranówkę. Zadanie to wykonaj na stronie https://www.storyjumper.com/

# data[].attributes.attachment_link.title
StoryJumper: #1 rated site for creating story books

# data[].attributes.attachment_link.description
Easiest way to create, narrate, and publish your own hardcover and paperback books. Read and listen to books from our worldwide community.

# data[].attributes.headline
Czy można pić wodę z kranu? Zalety kranówki

# data[].attributes.subject
Czy można pić wodę z kranu? Zalety kranówki

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Czy można pić wodę z kranu?

Woda z kranu cieszy się w Polsce złą sławą od epoki komunizmu, kiedy to trafiała do mieszkań w postaci mętnej i intensywnie chlorowanej. W ostatnich latach systemy uzdatniające przeszły jednak gruntowaną modernizację.

Dzięki temu jakość kranówki uległa diametralnej poprawie. Według Głównego Inspektora Sanitarnego aż 99,7% domów zasila dziś woda zdatna do picia. Do tego, czy można pić wodę z kranu, przekonuje również to, że polska kranówka spełnia wymogi Ministerstwa Zdrowia, Światowej Organizacji Zdrowia oraz jeszcze bardziej restrykcyjne regulacje Unii Europejskiej.

Obecnie wodą z kranu najlepszej jakości możemy raczyć się w największych miastach w Polsce, m.in. Trójmieście, Krakowie, Poznaniu, Łodzi, Warszawie, Katowicach. Mieszkańcy wielu mniejszych ośrodków nie powinni czuć się jednak pokrzywdzeni. Problem zanieczyszczeń zewnętrznych w wodzie jest niezwykle rzadki - stanowi zaledwie 0,3%.

Skład wody z kranu

Jak dowiadujemy się z Rozporządzenia Ministerstwa Zdrowia, skład wody z kranu nie różni się od tego w butelkach, a nierzadko wypada korzystniej pod względem stężenia minerałów. Obejmuje m.in. cenne dla naszego organizmu: wapń, magnez, fosfor, sód, siarkę, miedź oraz potas. Na obecność tych dwóch pierwszych pierwiastków wskazuje kamień osadzający się w czajniku, który często mylnie uznajemy za przejaw niskiej jakości wody.

Stężenie pierwiastków w wodzie z kranu nie wszędzie jest identyczne. Nie inaczej ma się jednak sprawa w przypadku wody butelkowanej. Tylko nieliczne produkty na rynku zawierają minimum 1000 miligramów składników mineralnych na litr, czyli tyle, ile powinna mieć „prawdziwa" woda mineralna. A to jeszcze nie wszystko, bo na przykład skład wody z kranu w Krakowie i Trójmieście jest nawet kilkakrotnie bogatszy w magnez i wapń niż wody źródlanej dostępnej w sklepach.

Czy woda z kranu jest zdrowa?

Odpowiedź na pytanie, czy woda z kranu jest zdrowa, nie powinna więc budzić żadnych wątpliwości. Mimo to wciąż żywe pozostają mity o szkodliwości kranówki. Według jednego z nich woda z kranu do picia przyczynia się do powstawania kamieni nerkowych. Żadne oficjalne badania nie potwierdzają jednak tej tezy. Nieuzasadnione są również wątpliwości dotyczące obecności chloru w wodzie. Rzeczywiście często stosuje się go do dezynfekcji kranówki, ale w ilościach kontrolowanych, bezpiecznych dla zdrowia.

Decydując się na picie wody z kranu, nic nie tracimy, a możemy sporo zyskać. Wraz z kranówką przyjmujemy bowiem łatwo przyswajalne pierwiastki odpowiedzialne za prawidłowe funkcjonowanie organizmu.

Jeden z najważniejszych - wapń - wpływa na mocne kości i zdrowe zęby. Chroni mięśnie i stawy. Wspiera prawidłową pracę serca. Zapobiega też rozwojowi stanów zapalnych. Jeśli jego poziom w organizmie jest odpowiedni, nasza odporność wzrasta, zyskujemy siły witalne i cieszymy się dobrym samopoczuciem.

Nie mniej korzyści dostarcza magnez. Ten cenny pierwiastek jest dobrze znany ze swojego wpływu na układ nerwowy. Do tego niweluje uczucie zmęczenia i poprawia wydolność fizyczną. Bierze również udział w regulowaniu gospodarki elektrolitowej organizmu.

Woda z kranu do picia - dlaczego warto?

Picie wody z kranu przynosi zyski także planecie. Produkcja jednej plastikowej butelki często jednorazowego użytku emituje do atmosfery 0,5 kg dwutlenku węgla i zużywa 26 l wody. A to dopiero początek negatywnego oddziaływania butelki PET na środowisko. Z fabryki rusza ona w podróż do zakładów produkujących wodę. Stamtąd trafia zaś do sklepów, co wiąże się z kolejnymi zanieczyszczeniami i zużyciem energii. Wreszcie często kończy swój żywot w lasach, rzekach i na wysypiskach, gdzie rozkłada się setki lat. Czy wiesz, że tylko w Polsce każdego roku ląduje w tych miejscach aż 3,6 mld plastikowych butelek jednorazowych? Nie znikną za życia naszego i najprawdopodobniej kilku kolejnych pokoleń.

Wymówką dla kupowania wody w butelkach nie jest już nawet upodobanie do wody gazowanej, która stanowi 50% wszystkich sprzedawanych wód butelkowanych w Polsce. Korzystając z ekspresu SodaStream, da się bowiem przygotować wodę z kranu gazowaną w domowych warunkach o ulubionym poziomie nagazowania. Można podać do posiłku albo zabrać w dołączonej do zestawu stylowej butelce wykonanej z Tritanu (bez BPA) na spacer po lesie lub piknik.

Picie wody z kranu i korzystanie z butelek gazujących wielorazowego użytku w dłuższej perspektywie przynosi również spore oszczędności w domowym budżecie. 1,5 litra kranówki kosztuje zaledwie 1,5 grosza. Wybierając natomiast wodę w butelce, za tę samą pojemność trzeba zapłacić ok. 100 razy więcej. Jeśli przyjąć, że średnio wypijasz 146 butelek wody rocznie (220 l), w prostym rachunku zyskujesz co najmniej 219 zł. Przy okazji rozwiązujesz problem piętrzących się śmieci w domu.
Dowiedz się, jak wymienić cylinder CO2 w SodaStream.
Woda z kranu - jak pić i na co uważać?

Wiele osób, nawet jeśli decyduje się na picie wody z kranu, obawia się spożywać ją bezpośrednio. Jak pokazują badania TNS Polska, 18% Polaków regularnie przygotowuje i filtruje kranówkę. Może wydawać się dzięki temu zdrowsza. W rzeczywistości przetworzona woda z kranu do picia traci cenne minerały. Dlatego specjaliści radzą, by korzystać z gotowania i filtracji z umiarem, tylko w razie konieczności. Po filtr warto sięgać na przykład wtedy, gdy chcemy pozbyć się nieprzyjemnego zapachu wody.

Odpowiedź na pytanie, czy można pić wodę z kranu, brzmi negatywnie tak naprawdę tylko w jednym, dość oczywistym przypadku - kiedy kranówka ma mętną konsystencję i brudny kolor. Krótkotrwale z tym zjawiskiem spotkał się pewnie każdy z nas po pracach kanalizacyjnych. Jeżeli jednak woda z kranu utrzymuje się w tym stanie dłużej lub sytuacja często się powtarza, może to wskazywać na korozję rur. W takim wypadku warto rozważyć kontrolę i ewentualną wymianę instalacji w domu.

W przeciwnym razie wystarczy tylko zlać pierwszą partię kranówki dla ochrony przed metalami ciężkimi (niklem, chromem czy kadmem) i woda z kranu jest gotowa do spożycia. Możesz ją wypić bezpośrednio albo przygotować w saturatorze SodaStream wodę gazowaną, a nawet napój w ulubionym smaku, dodając do wody jeden z syropów marki. Do takiej wody masz stały, łatwy i nieograniczony dostęp. Bez wysiłku dbasz więc o właściwe nawodnienie organizmu oraz o swój kręgosłup. Nie musisz już dźwigać ciężkich zgrzewek z wodą, bo wszystko masz pod ręką.

Jak sprawdzić jakość wody z kranu?

Jeśli jednak nie masz pewności, czy w Twoim kranie płynie woda zdatna do picia, nadal nie musisz wybierać plastikowych butelek. Wystarczy zapytać o jej jakość w lokalnym oddziale sanepidu lub zakładzie wodociągowym.

Warto przy tym wiedzieć, że woda z kranu do picia jest regularnie kontrolowana przez przedsiębiorstwa wodociągowe i sanepid. Monitorują jej stan pod względem bakteriologicznym i fizykochemicznym. Jak dowiadujemy się ze strony pijewodezkranu.org, w dużych i średnich miastach wodę bada się z dużą częstotliwością zarówno przed wpuszczeniem, jak i podczas transportu siecią wodociągową. „Jedynym i zarazem najkrótszym odcinkiem, na którym za wodę nie odpowiada jej producent, jest instalacja wodociągowa w budynku". Dlatego w razie wątpliwości najlepszym sposobem na potwierdzenie, czy woda z kranu nadaje się do picia, jest oddanie próbki do badania. Przeprowadzają je stacje sanepidu i prywatne firmy.

Zaufanie do kranówki na pewno się opłaci. Zyskają na nim Twoje zdrowie, finanse i środowisko.
Artykuł sponsorowany

# data[].attributes.attachment_link.title
Czy można pić wodę z kranu? Zalety kranówki

# data[].attributes.attachment_link.description
Jest zanieczyszczona, uboga w minerały, a nawet trująca - woda z kranu obrosła w Polsce wieloma mitami. W efekcie, według TNS Polska, po nieprzetworzoną kranówkę bez obaw sięga zaledwie 28% Polaków. Tymczasem okazuje się, że picie wody z kranu nie tylko jest bezpieczne dla zdrowia. Dostarcza też ekologicznych i finansowych korzyści.

# data[].attributes.headline
Zadanie na luty: Jak nie marnować jedzenia?- Uczniowie w formie kolażu zdjęć przedstawiają sposoby na niemarnowanie jedzenia

# data[].attributes.subject
Zadanie na luty: Jak nie marnować jedzenia?- Uczniowie w formie kolażu zdjęć przedstawiają sposoby na niemarnowanie jedzenia

# data[].attributes.headline
Nie marnuj jedzenia! Wskazówki jak nie marnować żywności

# data[].attributes.subject
Nie marnuj jedzenia! Wskazówki jak nie marnować żywności

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Marnowanie żywności staje się dość powszechnym problemem, dlatego powinniśmy zmienić nasze nawyki w kuchni. Jak nie marnować jedzenia, dokonywać racjonalnych zakupów i pomysłowo wykorzystywać resztki? Zobacz jak wykorzystać ugotowane ziemniaki i co można zrobić z resztek pieczonego mięsa!

Dlaczego nie należy wyrzucać jedzenia? Bo jest wiele sposobów na wykorzystanie żywności! Produkty spożywcze muszą być odpowiednio przechowywane, a te przygotowane w nadprogramowej ilości można wykorzystać na różne sposoby. Polecane jest mrożenie, wekowanie i przyrządzanie smakowitych potraw. Zdecyduj się na świadome niemarnowanie żywności!

Marnowanie żywności - przyczyny

Nie bez przyczyny marnowanie jedzenia stało się tak powszechnym problemem. Jednym z powodów takiego marnotrawstwa jest bardzo łatwy dostęp do różnego rodzaju produktów żywnościowych. Na każdym rogu znajdziemy mniejszy lub większy sklep spożywczy, w którym dostępne jest pieczywo, mięso i wędliny, nabiał, warzywa i owoce, produkty świeże i pakowane. Świadomość, że w każdym momencie możemy „wyskoczyć" po nowy produkt nie powstrzymuje nas przed wyrzucaniem tych, które obecnie znajdują się w lodówce. Często już na etapie samych zakupów pojawia się problem - do koszyka wkładanm zbyt wiele produktów, których nie zdążymy wykorzystać przed upływem terminu przydatności do spożycia. Dlaczego marnotrawstwo żywności jest tak powszechne? Oto powody:

bardzo łatwy dostęp do produktów - mniejsze i większe sklepy na każdym rogu,

niezaplanowane zakupy - kupowanie zbyt dużej ilości produktów lub kupowanie produktów zbędnych,

złe porcjowanie jedzenia, czyli przygotowywanie zbyt dużych porcji,

nieprawidłowe przechowywanie żywności, co doprowadza do szybkiego psucia się jedzenia,

niska świadomość.

Nie marnuj jedzenia! Planuj zakupy!

Walkę z marnowaniem jedzenia należy zacząć od „własnego podwórka". Warto stać się świadomym konsumentem i już na etapie zakupów dokonywać właściwych wyborów.
Zaplanuj menu na kilka dni
By zakupy w sklepie były naprawdę racjonalne, musisz zaplanować posiłki na parę najbliższych dni. Nie musisz oczywiście układać całodniowego menu, od deski do deski, ale skup się chociaż na głównych posiłkach.
Przygotuj listę zakupów
Zanim wybierzesz się na większe zakupy, przygotuj listę i spisz produkty, których naprawdę potrzebujesz. Lista zakupów sprawi, że szybciej uporasz się z zakupami, a w koszyku znajdą się tylko potrzebne rzeczy. Sprawdź, jakie produkty znajdują się już w Twojej kuchennej szafce i lodówce, a jakie musisz dokupić.
Kupuj tylko to, co jest potrzebne
Trzymaj się przygotowanej listy zakupów i unikaj nagłych zachcianek. Nie ulegaj również różnego typu promocjom. Jeśli oferta dotyczy produktu, który akurat znajduje się na Twojej liście zakupów, to świetnie! Ale jeśli go tam nie ma, a i tak skusisz się na promocję, to po prostu uległeś sile reklamy i kupiłeś nadprogramowy produkt.

Jak nie marnować żywności? Właściwie ją przechowywać!

Czasem nawet i lista zakupów może nie uchronić nas przed zbyt dużą liczbą produktów, których nie zdążymy wykorzystać. Dlatego ważne jest odpowiednie przechowywanie żywności, dzięki czemu jedzenie zachowuje świeżość na dłużej.
Zwracaj uwagę na datę ważności
Zwracaj uwagę na datę ważności umieszczoną na opakowaniach produktów. Po upływie podanego terminu przydatności, produkt nie będzie nadawał się do spożycia, dlatego wykorzystaj najpierw te produkty, które mają krótszy termin. Stosuj zasadę FIFO (ang. first in - first out) i produkty zakupione wcześniej (z krótszą datą) ustawiaj na przodzie półki w lodówce.
Odpowiednie ułożenie produktów w lodówce
Nie bez znaczenia pozostaje także prawidłowe ułożenie żywności w lodówce. To, gdzie umieścisz produkt, będzie wpływało na jego trwałość i świeżość. Górną półkę przeznacz na produkty mleczne, konfitury i dżemy. W środkowej części umieść wędliny i sery, a w dolnej surowe mięso i ryby. Z kolei warzywa i owoce powinny znaleźć się w szufladach. Szczegółowe zasady właściwego przechowywania produktów w lodówce poznasz w artykule: Jak układać jedzenie w lodówce?
Wykorzystuj woreczki i pojemniki
Żywność najlepiej przechowywać w woreczkach próżniowych lub w pojemnikach hermetycznych. Takie opakowania ograniczają dostęp powietrza, a tym samym wydłużają świeżość produktów nawet 2-3-krotnie. Wędliny i sery zakupione w plastikowym opakowaniu, lepiej owinąć w papier lub przełożyć do pudełka wyłożonego papierem, a świeżą bazylię czy oregano trzymać w specjalnych pojemnikach na zioła.
Zamrażaj i pasteryzuj
Nie wyrzucaj jedzenia! Zbyt duże porcje żywności najlepiej od razu zamrozić lub zawekować. To jedne z najlepszych metod przechowywania żywności, które przedłużają trwałość jedzenia. Mrozić możesz mięso, ryby, owoce, warzywa, pieczywo, masło, pierogi, zioła i inne. Z kolei w słoikach mogą znaleźć się przeróżne warzywa w formie kiszonych ogórków, warzywnej sałatki w zalewie octowej i przecieru pomidorowego. Z owoców możesz przygotować dżemy, konfitury, powidła lub kompot. Możliwości jest wiele!

Sposoby na niemarnowanie żywności, czyli co zrobić z resztek?

Jak oszczędzać żywność? Najlepiej kupować racjonalnie i przygotowywać odpowiednie porcje jedzenia. Warto mieć również pomysł na niewykorzystane resztki z obiadu. Nie trzeba ich od razu wyrzucać, ale wystarczy wykorzystać w kreatywny sposób.

Co można zrobić z resztkami czerstwego chleba?

Nie musisz od razu wyrzucać suchego chleba, ale wykorzystaj go na różne sposoby. Przygotuj z niego bułkę tartą lub małe grzanki do sałatek. Dobrym pomysłem będą również francuskie tosty na śniadanie lub grzanki z tostera. Z czerstwego chleba można przygotować nawet zupę wodzionkę lub zapiekankę chlebową! Więcej pomysłów na suche pieczywo, znajdziesz w artykule: Co można zrobić z czerstwego chleba?

Co smacznego można zrobić z resztkami pieczonego mięsa?

Z resztek pieczonego mięsa i skrawek wędlin możesz przygotować pyszną potrawkę. Pokrój mięso, dodaj trochę warzyw, podlej bulionem i duś na wolnym ogniu. W ten sposób wyczarujesz kolejne danie!

Pozostałą po świętach czy obiedzie pieczeń możesz wykorzystać również do przyrządzenia mięsno-warzywnej galarety, pasztetu, pierogów i klusek z mięsnym farszem. Ostudzone resztki mięsa możesz również zamrozić, owinięte folią aluminiową lub przełożone do specjalnych worków do mrożenia.

Co zrobić z gotowanych ziemniaków, które zostały po obiedzie?

Wielki gar ugotowanych ziemniaków, których nie jest w stanie przejeść cała rodzina. Zdarza się i tak! Ale jak nie wyrzucać jedzenia i co smacznego można przygotować? Ugotowane ziemniaki będą świetną bazą do kopytek, klusek śląskich, gnocchi, knedli, kotlecików ziemniaczanych, krokietów i kartaczy, które przygotujesz z pomocą praski do ziemniaków. Jak jeszcze wykorzystać ugotowane ziemniaki? Do przygotowania zapiekanki, sałatki jarzynowej lub kremowej zupy ziemniaczanej.

Jak wykorzystać ugotowane warzywa z bulionu?

Podstawą smacznego bulionu jest mięso, ale i warzywa. Bardzo często ugotowana włoszczyzna jest po prostu wyrzucana - w całości lub w części. A to błąd! Takie warzywa z bulionu będą doskonałe do przyrządzenia warzywnego lub warzywno-mięsnego pasztetu, pasty kanapkowej lub sałatki jarzynowej. Możesz również przygotować z nich smaczny farsz do naleśników i krokietów.

Zbyt duża porcja makaronu, ryżu lub kaszy - jak wykorzystać?

Nie marnuj żywności i nie wyrzucaj nawet nadprogramowej porcji makaronu, ryżu lub kaszy. W koszu bardzo często lądują ryże i kasze gotowane w woreczkach, a to dlatego, że nie pokrywają się zapotrzebowaniem domowników. Czasami jeden woreczek to za mało, a dwa to już za dużo! Dlatego lepszym rozwiązaniem będzie kupowanie takich produktów w sypkiej formie. Jeśli już zostanie Ci trochę żywności, wykorzystaj ją jako dodatek do zupy, sałatki lub zapiekanki.

Co zrobić z przejrzałych owoców i warzyw?

Czerniejące banany, dojrzałe jabłka i miękkie truskawki. Co zrobić z różnego typu owoców, które niedługo będą nazbyt dojrzałe? Takie produkty sprawdzą się świetnie jako pożywne smoothie lub koktajle na bazie mleka. Wystarczy zmiksować je za pomocą blendera kuchennego. To samo możesz zrobić z warzywami - z pomidorów przygotujesz przecier pomidorowy, a z warzyw strączkowych kremową zupę.

Co zrobić z jajek gotowanych na twardo?

Jajka ugotowane na twardo, które pozostały po śniadaniu? Przygotuj z nich kotlety jajeczne i zaserwuj na obiad. A jeśli już masz zaplanowane inne danie obiadowe, zrób pastę jajeczną na kanapki lub tradycyjną sałatkę z majonezem.

Jak jeszcze wykorzystać resztki?

Resztki obiadowe to świetny materiał na kompost. W składowaniu takich resztek pomoże Ci kompostownik kuchenny. Wrzucaj do niego także obierki z warzyw i owoców, skorupki jajek, fusy po kawie i zużyte torebki herbaty. Kompostownik wyposażony w filtr węglowy nie wydziela niemiłego zapachu, a Ty możesz wykorzystać kompost jak dobry nawóz do roślin. Nie wrzucaj tam jednak resztek mięsa, tłuszczu i nabiału.

# data[].attributes.attachment_link.title
Nie marnuj jedzenia! Wskazówki jak nie marnować żywności

# data[].attributes.attachment_link.description
Dlaczego nie należy wyrzucać jedzenia? Bo jest wiele sposobów na wykorzystanie żywności! Produkty spożywcze muszą być odpowiednio przechowywane, a te przygotowane w nadprogramowej ilości można wykorzystać na różne sposoby. Polecane jest mrożenie, wekowanie i przyrządzanie smakowitych potraw. Zdecyduj się na świadome niemarnowanie żywności! Nie bez przyczyny marnowanie jedzenia stało się tak powszechnym problemem.

# data[].attributes.headline
Jak nie marnować żywności? 10 najważniejszych zasad

# data[].attributes.subject
Jak nie marnować żywności? 10 najważniejszych zasad

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Marnotrawstwo żywności jest jednym z kluczowych problemów i wyzwań XXI w. W skali świata sięga każdego roku około 1,3 mld ton, co stanowi równowartość 1/3 całej produkcji żywności. Zjawisko to niesie za sobą niezwykle negatywne skutki środowiskowe, społeczne i ekonomiczne, których niestety wiele osób nadal sobie nie uświadamia. Poniżej 10 zasad, które warto znać, by ograniczyć marnowanie żywności i chronić środowisko.
Marnujemy żywność najcenniejszą z punktu widzenia zdrowia człowieka i zrównoważonego rozwoju - głównie zboża, surowce korzeniowe i bulwiaste, owoce i warzywa. Te trzy grupy produktów stanowią ok. 80% światowego marnotrawstwa żywności, Wyrzucamy 20-30% kupionej żywności, która w 60% nadaje się do spożycia (jest całkowicie bezpieczna dla zdrowia).

- Marnotrawstwo żywności to niezwykle poważny i wstydliwy problem, zwłaszcza w kontekście wciąż rosnącego na świecie głodu. Dane są zatrważające - podkreśla dr hab. Krystyna Rejman, prof. SGGW z Instytutu Nauk o Żywieniu Człowieka Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie.

Jeden z największych emitentów gazów cieplarnianych

Marnotrawstwo powoduje niszczenie środowiska przez nieuzasadnioną emisję gazów cieplarnianych i innych szkodliwych substancji uwalnianych podczas produkcji żywności, która nie zostanie zjedzona. Ślad węglowy zmarnotrawionych surowców wynosi 4,4 gigaton w ekwiwalencie dwutlenku węgla rocznie (wliczając emisję wskutek zmian w użytkowaniu gruntów i wykorzystania gleby). To oznacza, że marnotrawstwo żywności, po gospodarce chińskiej i amerykańskiej, zajmuje trzecie miejsce wśród największych emitentów gazów cieplarnianych.

Środowiskowe skutki marnotrawstwa żywności to także nadmierna eksploatacja zasobów naturalnych, w tym gruntów (1,4 mld hektarów gruntów rolnych, tj. 28% światowych zasobów zajmuje produkcja żywności, która trafi do kosza) i wody pitnej, deforestacja na potrzeby produkcji żywności i degradacja zbiorników wodnych z powodu eutrofizacji oraz nadmiernej eksploatacji łowisk.

Bezproduktywne wykorzystanie gruntów, wody i innych zasobów do produkcji żywności, która nie zostanie zjedzona, jest istotne także z punktu widzenia zachowania globalnej bioróżnorodności. Wstępny szacunek całkowitych kosztów marnotrawstwa żywności w skali globalnej według FAO (Food and Agriculture Organization of the United Nations) wynosi 2,6 bln USD rocznie.

W badaniach naukowych udowodniono, że w państwach wysoko rozwiniętych największe marnotrawstwo żywności ma miejsce w końcowych etapach łańcucha żywnościowego. W państwach Unii Europejskiej wynosi rocznie 88 mln ton, w tym w gospodarstwach domowych aż 46,5 mln ton. Koszty marnotrawstwa sięgają 143 mld euro rocznie.

5 mln ton żywności do kosza

Z badań i analiz przeprowadzonych w ramach projektu GOSPOSTRATEG, w których SGGW uczestniczy od 2018 r., wynika, że w Polsce rocznie marnuje się prawie 4,8 mln ton żywności, w tym prawie 3 mln ton wyrzucają konsumenci w swoich domach - to aż 76 kg na osobę. W badaniach realizowanych w ramach projektu PROM z udziałem ekspertów z Instytutu Nauk o Żywieniu Człowieka SGGW prawie 42% Polaków przyznało, że zdarza im się wyrzucać żywność, głównie pieczywo, wędliny, warzywa i owoce, a także mleko. Jak wykazały ankiety konsumenci nie znają zasad przechowywania napojów mlecznych. Co piąty badany (18,8%) nie wkłada mleka do lodówki.

Wciąż niewiele osób zdaje sobie sprawę z tego, jak wielkie jest zużycie wody i energii elektrycznej w produkcji żywności. Tymczasem do wyprodukowania 1 kg ziemniaków potrzebnych jest 300 l wody, ale do produkcji 1 kg wołowiny - od 5 000 do 10 000 l. Te zasoby marnotrawimy, wyrzucając pożywienie.

Edukacja i odpowiedzialności konsumentów

Bez wykreowania świadomości marnotrawstwa i odpowiedzialności konsumentów za środowisko trudno będzie o jakiekolwiek pozytywne zmiany. Odpowiedzialne kupowanie i gospodarowanie wymaga wiedzy oraz wypracowania zachowań i nawyków, które pozwolą na zmniejszenie ilości wyrzucanej żywności. Dlatego bardzo ważna jest edukacja konsumencka, także na poziomie podstawowym, wskazująca jak planować i robić zakupy, jak przechowywać żywność i zarządzać żywnością w gospodarstwie domowym.

SGGW edukuje w tym zakresie od wielu lat. W ramach działalności Wszechnicy Żywieniowej Uczelnia opracowała m.in. ulotkę „10 kroków w kierunku ograniczenia marnowania żywności", której nową wersję opracowano niedawno w Instytucie Nauk o Żywieniu Człowieka. Dr hab. Krystyna Rejman, prof. SGGW zaleca przestrzegać poniższych zasad i jednocześnie objaśnia, dlaczego należy się do nich stosować.

1. Planuj zakupy i jadłospis

Planuj zakupy i jadłospis z wyprzedzeniem. Regularnie sprawdzaj stan zapasów w szafkach, spiżarce i lodówce. Przed wyjściem na większe zakupy sporządź listę potrzebnych produktów, która będzie wynikać z jadłospisu zaplanowanego na kolejne dni. Nie kupuj na zapas większych ilości (tak postępuje ponad 60% konsumentów!), zwłaszcza żywności nietrwałej - wędlin, serów, innych wyrobów mleczarskich czy produktów typu gotowe do jedzenia/odgrzania.

2. Kupuj mądrze

Z psychologii żywienia wiadomo, że nie należy robić zakupów „z pustym żołądkiem", gdy jest się głodnym. Wtedy przeważnie kupujemy za dużo, na dodatek wiele niepotrzebnych produktów.

Trzeba też być odpornym na marketingowe zachęty typu: „trzy i czwarty gratis" albo „w dwupaku taniej". W domu często okazuje się, że dodatkowe opakowanie nie było potrzebne, żywność psuje się i finalnie zostanie zmarnowana, podobnie jak pieniądze, które na ten zakup wydaliśmy. W sklepach zdecydowanie lepiej kierować się zasadą: „kupuj mniej - ale lepszej jakości". Taka żywność dłużej zachowuje swoje walory i nie psuje się tak szybko.

Jedną z zasad zdrowej i zrównoważonej, ale też odpowiedzialnej konsumpcji jest wybieranie produktów, których jakość potwierdzona jest wiarygodnym certyfikatem. Są to m.in. polski certyfikat „Jakość Tradycja", euroliść czyli unijne logo rolnictwa ekologicznego, oznaczenie „Dziedzictwo Kulinarne", unijne znaki smaku tj. trzy certyfikaty: „Chroniona Nazwa Pochodzenia", „Chronione Oznaczenie Geograficzne", „Gwarantowana Tradycyjna Specjalność", certyfikaty „Fair Trade" (Sprawiedliwy Handel), „Rainforest Alliance" czy „UTZ".

Kupując ryby warto zwrócić uwagę, czy mają certyfikat MSC lub ASC, zaświadczający o pochodzeniu ze zrównoważonego łowiska. Mięso, jaja i mleko warto wybierać ze zwierząt hodowanych w sposób zrównoważony - mających dużo przestrzeni, słomę i wolny wybieg.

Mądre i odpowiedzialne kupowanie oznacza też właściwe proporcje w codziennym jadłospisie. Pamiętajmy, że nie musimy jeść codziennie mięsa i przetworów mięsnych (badania wykazują, że te produkty znajdują się wśród najczęściej marnowanych w polskich gospodarstwach domowych). W naszej diecie powinny znaleźć się przede wszystkim produkty roślinne, które mają tę zaletę, że są trwalsze od produktów pochodzenia zwierzęcego. Warzywa i owoce powinny stanowić ponad połowę dziennej ilości (masy) spożywanej żywności, jej uzupełnieniem powinny być inne produkty pochodzenia roślinnego: rośliny strączkowe, produkty z pełnego ziarna zbóż, orzechy i nasiona.

Ograniczeniu marnotrawstwa żywności sprzyja też kupowanie produktów lokalnych i sezonowych. Decydując się na żywność wyprodukowaną w kraju, wspomagamy jednocześnie rodzimych producentów i wpływamy na ograniczanie dalekich przewozów żywności, które są ogromnym obciążeniem dla środowiska naturalnego.

Pamiętajmy, że małe, niekształtne warzywa i owoce, mimo że wyglądem odbiegają od tych, które uznajemy za „idealne", są w pełni przydatne do spożycia i pełnowartościowe. Z badań wynika, że konsumenci właściwie po nie nie sięgają. Niektóre sieci detaliczne promują kupowanie takich niewyrośniętych, nieperfekcyjnych warzyw i owoców. Federacja Polskich Banków Żywności Banków Żywności prowadzi kampanię „Kupuj samotne banany", zachęcając do kupowania pojedynczych owoców, które w większości trafiają do utylizacji. Z drugiej strony należałoby uświadomić kupującym, żeby nie odrywali z kiści jednego czy dwóch bananów, bo takie zachowanie prowadzi właśnie do marnowania jedzenia.

3. Przechowuj żywność właściwie

Żywność należy przechowywać zgodnie z zaleceniami producenta, a ponadto warto wypracować w tym względzie własne nawyki. Dobrą praktyką jest m.in. pisanie na opakowaniu z żywnością daty wstawienia do lodówki oraz używanie szklanych słoików. Nie ma potrzeby kupowania specjalnych pojemników. Minimalizm to ważna zasada w kwestii niemarnowania żywności. Świetnie sprawdzą się słoiki po dżemie czy ogórkach. Szkło jest najbezpieczniejszym materiałem do przechowywania żywności. Ma jeszcze dodatkową zaletę - widać, co jest wewnątrz.

W przechowywaniu żywności w lodówce ważne są dwie zasady. Pierwsza, to nie zapełniać lodówki nadmiarem żywności - nie układać produktów zbyt ciasno obok siebie, aby zapewniona była odpowiednia cyrkulacja powietrza. Druga dotyczy umiejętnego opakowania produktów, aby nie obeschły (powietrze w lodówce jest stosunkowo suche). Warzywa, które wymagają warunków chłodniczych i muszą parę dni poleżeć w lodówce, można owinąć w papierowy ręcznik i zabezpieczyć folią. Papier będzie wchłaniał wodę (warzywa cały czas transpirują i dojrzewają) i dzięki temu stworzymy bardziej optymalne warunki przechowywania: ciemno, trochę wilgoci i zabezpieczenie przed wysychaniem.

4. Stosuj zasadę „FIFO"

Zarządzając zapasami kupionej żywności, najlepiej postępować zgodnie z zasadą „FIFO" (First In, First Out), czyli co pierwsze kupione - pierwsze wychodzi. Jej stosowanie zapewni odpowiednią rotację produktów w lodówce, w szufladach, na półkach, wszędzie, gdzie przechowywana jest żywność. Dobrą praktyką jest naklejenie własnej etykiety z datą zakupu i wskazówką, np. „zjeść do środy".

5. Zwracaj uwagę na daty

Na opakowaniu każdego produktu żywnościowego producent ma obowiązek umieścić datę jego ważności albo przydatności do spożycia. Warto podkreślić, że są to dwa różne, choć podobne do siebie, oznaczenia. Większość konsumentów nie jest tego świadoma, co prowadzi do marnowania żywności.

Data ważności (czyli zgodnie z ustawą „termin przydatności do spożycia") to zapis: „NALEŻY spożyć do". Jest to polecenie do wykonania, respektowania. Zamieszczona obok data wskazuje, do kiedy spożycie danego produktu jest bezpieczne. W ten sposób oznacza się produkty nietrwałe, jak np. wędliny, mięso, ryby, nabiał, różnego rodzaju przetwory z produktów pochodzenia zwierzęcego czy też dania gotowe niemrożone.

Data przydatności do spożycia (czyli wg ustawy „data minimalnej trwałości") to zapis „NAJLEPIEJ spożyć przed". Jest to informacja, do kiedy produkt zachowa wszystkie swoje właściwości (odżywcze i smakowe), ale co ważne po tej dacie produkt też nadaje się do spożycia. Taką datą znakowane są trwałe produkty, np. kasza, herbata, musztarda czy dżem. Badania przeprowadzone w Instytucie Nauk o Żywieniu Człowieka SGGW, dotyczące zachowania się produktów po upływie daty ważności lub daty przydatności do spożycia, wykazały, że np. mleko UHT jeszcze 6 miesięcy po upływie daty ważności zachowało wszystkie swoje właściwości. Jest to argument za tym, by oprócz kierowania się datami wskazanymi przez producenta, korzystać także z własnych zmysłów: wzroku, słuchu, węchu, smaku. Dzięki nim można ocenić stan żywności, aby jak najlepiej ją wykorzystać, nawet jeśli zdarzy się, że będzie przeterminowana (choć nie powinniśmy do tego dopuścić). Oczywiście jeśli w wyniku takiej oceny pojawią się jakiekolwiek wątpliwości, produkt trzeba wyrzucić.

6. Dbaj o higienę i parametry procesów kulinarnych

Czyste ręce i właściwy stan czystości wszystkich urządzeń, używanych do przygotowania i przechowywania pożywienia, to podstawowa zasada pracy w kuchni. Nie tylko ze względu na zdrowie i bezpieczeństwo, ale również dlatego, że zapewnienie higieny automatycznie przedłuża trwałość żywności. Odpowiednia temperatura i czas procesów kulinarnych (pasteryzacja, gotowanie, pieczenie itd.) zapobiega rozwojowi mikroorganizmów psujących żywność, dlatego przestrzeganie tych parametrów jest niezbędne w ograniczaniu marnowania żywności.

7. Podawaj mniejsze porcje

Posiłki w domu najlepiej podawać wyporcjowane i w ilościach, dostosowanych do możliwości każdej osoby. Kto będzie chciał więcej, poprosi o dokładkę. Podawanie na stół wszystkiego, co zostało przygotowane, zarezerwuj na specjalne okazje.

Stosowanie tej zasady ma dwie zalety. Po pierwsze, unika się nakładania nadmiernych w stosunku do potrzeb porcji jedzenia i pozostawiania resztek talerzowych, które z reguły trafiają do śmietnika. Po drugie, dzięki temu łatwiej jest zadbać o właściwy bilans energetyczny, co jest ważne wobec wysokiej dynamiki zwiększania się liczby osób z nadwagą i otyłych w polskim społeczeństwie.

8. Wykorzystuj resztki jedzenia

Staraj się wykorzystać resztki produktów i przygotowanych potraw. Jak tylko powstaną oceń, czy będą zjedzone dziś, jutro czy pojutrze i przechowuj je w lodówce. Kolejnego dnia można podać je w tej samej formie albo przygotować z nich inną, ciekawą potrawę. Resztki posiłku można też od razu schować do zamrażarki - niemalże wszystkie potrawy nadają się do zamrażania.

Szanujmy pieczywo - badania pokazują, że jest ono najczęściej wyrzucanym produktem żywnościowym w polskich gospodarstwach domowych. Czerstwe pieczywo można wykorzystać do zrobienia zapiekanek, grzanek czy zup. Można je również całkowicie wysuszyć i zrobić „bułkę" tartą.

9. Dziel się z innymi

Żywnością przygotowaną w nadmiarze, co często zdarza się przy okazji świąt i większych uroczystości, warto podzielić się z innymi - z rodziną, sąsiadami, przyjaciółmi, znajomymi. Dobrym rozwiązaniem jest też przekazanie jedzenia do jadłodzielni. W ten sposób żywność zostanie uratowana przed zmarnowaniem, a obdarowany będzie wdzięczny za posiłek.

10. Pokochaj gotowanie i niemarnowanie

Kwestia spożywania posiłków w domu wymaga uważności i nieco czasu. Od tego, co jemy i jak jemy zależy nasze zdrowie, dlatego czasu spędzonego w kuchni nie należy traktować jako zmarnowanego. Smaczna i zdrowa kuchnia na co dzień nie wymaga wyszukanych przepisów. Zmiana podejścia do kuchni i jedzenia z pewnością wpłynie na ograniczenie marnowania żywności.
Źródło: SGGW

# data[].attributes.attachment_link.title
Jak nie marnować żywności? 10 najważniejszych zasad

# data[].attributes.attachment_link.description
Marnotrawstwo żywności jest jednym z kluczowych problemów i wyzwań XXI w. W skali świata sięga każdego roku około 1,3 mld ton, co stanowi równowartość 1/3 całej produkcji żywności. Zjawisko to niesie za sobą niezwykle negatywne skutki środowiskowe, społeczne i ekonomiczne, których niestety wiele osób nadal sobie nie uświadamia.

# data[].attributes.attachment_link.title
Jak ograniczyć zużycie plastiku Justyna Piątek

# data[].attributes.attachment_link.title
Jak ograniczyć zużywanie plastiku Ania Mazur

# data[].attributes.attachment_link.title
jak ograniczyć zużywanie plastiku Gabrysia Puka

# data[].attributes.attachment_link.title
Jak ogranicz zużycie plastiku Ola Dudzińska

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
VistaCreate to darmowe narzędzie do projektowania graficznego z tysiącami darmowych szablonów do wyboru. Wybierz szablon, który Ci się podoba, dostosuj go do swojego projektu i opublikuj lub wydrukuj! Użyj projektu, który opowie historię Twojej marki jak żaden inny.

# data[].attributes.attachment_link.title
VistaCreate - darmowe oprogramowanie do projektowania graficznego z 100,000+ darmowymi szablonami

# data[].attributes.attachment_link.description
Szukasz darmowego oprogramowania do projektowania graficznego? Łatwo twórz profesjonalne projekty w VistaCreate, darmowym narzędziu do projektowania z potężnymi funkcjami i 100 tys.+ gotowych szablonów.

# data[].attributes.body
Obieg wody w przyrodzie

# data[].attributes.body
Uczniowie klasy piątej poznawali Canvę

# data[].attributes.body
Plakat wykonany w programie canva

# data[].attributes.headline
Zadanie na grudzień: Jak oszczędzać wodę?

# data[].attributes.subject
Zadanie na grudzień: Jak oszczędzać wodę?

# data[].attributes.body
Wykonaj plakat na temat oszczędzania wody na stronie https://crello.com/pl/create/posters/

# data[].attributes.attachment_link.title
Jak oszczędzać wodę w domu? | GZK Wielka Wieś

# data[].attributes.attachment_link.description
Jak oszczędzać wodę w domu? Jak jednocześnie zadbać o swój portfel i żyć bardziej ekologicznie? Takie pytania pojawiają się w głowach wielu z nas. Ocieplenie klimatu, zanieczyszczenie środowiska i brak rozwagi w korzystaniu z wody sprawi

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Choć woda pokrywa aż 70% powierzchni Ziemi, większość z niej nie nadaje się do użytku przez człowieka ze względu na wysoki poziom zasolenia. Zasoby wody słodkiej są znacznie mniejsze i ciągle topnieją. Czy możemy coś zrobić, by choć w najmniejszym stopniu zatrzymać ten proces? Tak, i to całkiem sporo: poznaj nasze sposoby na oszczędzanie wody w domowym gospodarstwie.
Dlaczego oszczędzanie wody jest tak ważne?

Woda w kranach i sklepowe półki pełne butelkowanej „mineralki" to dla nas oczywistość. Trudno wyobrazić sobie sytuację, w której wody miałoby zabraknąć, jednak fakty burzą tę pewność: zasoby H ₂O maleją w niepokojącym tempie. Jak myślisz, który kraj dysponuje większą ilością wody - Polska czy Egipt? Wszystko wskazywałoby na gorący, afrykański kraj, prawda? Niestety nie.

Polska zalicza się do grupy krajów o ubogich zasobach wodnych, a wśród członków Unii Europejskiej regularnie plasuje się pod tym względem pod koniec rankingów. Choć incydenty takie, jak zeszłoroczna kilkudniowa przerwa w dostawach wody na terenie Skierniewic wciąż jeszcze zdarzają się sporadycznie, nie ulega wątpliwości, że życiodajny płyn staje się powoli dobrem luksusowym.

Aby temu zaradzić, potrzeba oczywiście rozwiązań systemowych. Każdy z nas może jednak przyczynić się do zachowania zasobów wodnych, wprowadzając w codziennym życiu kilka drobnych zmian. Żadna z nich nie wymaga wielkiego wysiłku ani nakładów finansowych - co więcej, niektóre nasze wskazówki pozwolą Ci zaoszczędzić także pieniądze!

Jak oszczędzać wodę w łazience?
Napraw cieknące krany i rezerwuary
Zakręcaj krany, jeśli nie potrzebujesz wody
Korzystaj z urządzeń oszczędzających wodę

Uporczywy dźwięk kapiącej lub cierpiącej wody może wyprowadzić z równowagi nawet najbardziej spokojną osobę, a to dopiero początek niedogodności związanych z nieszczelnymi sanitariatami. Choć może się wydawać, że przez niedokręcony kran lub spłuczkę uciekają zaledwie pojedyncze krople wody, w skali roku strata ta może sięgać nawet kilku lub kilkunastu tysięcy litrów! Nie zaczniesz oszczędzać wody, jeśli nie wyeliminujesz tych usterek: kontrola stanu i ewentualna naprawa sprzętów łazienkowych to pierwsze działanie, które powinieneś podjąć w tym celu.

Jeśli szczotkujesz zęby lub golisz się w akompaniamencie szumu odkręconego kranu, jak najszybciej pozbądź się tego nawyku. Używaj wody tylko wtedy, gdy jest ona niezbędna, np. podczas płukania ust czy mycia twarzy. Zasada ta dotyczy także mycia rąk; według obecnych zaleceń sanitarnych powinno się przeznaczać na tę czynność co najmniej 20-30 sekund, lecz woda nie musi płynąć przez cały ten czas. Zakręć kran zaraz po spienieniu mydła i odblokuj go dopiero przy spłukiwaniu.

Skoro o kranach mowa - najwięcej zaoszczędzisz używając tych jednouchwytowych. Aby wyregulować temperaturę wody za pomocą kranu dwuuchwytowego, musisz odkręcić oba kurki, a cała operacja trwa dłużej. W efekcie różnica między zużyciem wody dla obu typów wynosi nawet 30-40%!

Nie marnuj wody przy codziennych zajęciach
Rozsądnie korzystaj z urządzeń AGD
Ogranicz mięso w diecie

Przy instalacji spłuczki najlepiej wybrać model z dodatkową możliwością mniejszego spłukiwania wody. Na kranach i bateriach warto zamontować perlatory - przyrządy w formie niewielkich sitek, które napowietrzają płynącą wodę, co w efekcie pozwala zużywać jej mniej. Perlator przyda się także w kuchni, do której przeniesiemy się w kolejnych akapitach.

Jak oszczędzać wodę w kuchni?
Ekonomicznie podlewaj ogród

Wystarczy większa uważność i zmiana kilku nawyków, by woda przestała Ci przeciekać przez palce - dosłownie i w przenośni. Na początek przestań zmywać naczynia pod bieżącą wodą. Zafunduj sobie zmywarkę - zakup zwróci Ci się szybciej, niż myślisz! Jeśli wolisz tradycyjne metody, napełnij 2 miski lub komory zlewu i zmywaj w kolejności od najmniej do najbardziej zabrudzonych naczyń. Nie używaj wody do rozmrażania jedzenia, napełniaj garnki tylko do przykrycia gotowanej żywności. Ryż, kasze i strączki płucz w misce i odsączaj na sitku.

Zarówno wspomniana zmywarka, jak i pralka pozwalają zaoszczędzić wodę, ale pod warunkiem, że nie będziesz ich nadużywać. Nie uruchamiaj sprzętów, dopóki nie napełnisz ich w całości, a przy wyborze programów stawiaj na te z oznaczeniem ECO.

Wiemy, że nie jest to propozycja dla każdego, jednak warto choć uświadomić sobie zależność między masową hodowlą zwierząt rzeźnych a zużyciem wody. Produkcja żywności pochłania jej ogromne zasoby, i to nie tylko w ściśle spożywczych zastosowaniach: uprawy trzeba podlewać, zwierzęta karmić i poić, a fermy i hale fabryczne - dokładnie sprzątać.

Przy produkcji mięsa zużywa się zdecydowanie najwięcej wody w porównaniu do innych produktów spożywczych, a ograniczenie jego konsumpcji naturalnie pomaga ją zaoszczędzić. Liczą się nawet małe kroki - zacznij od zmniejszenia porcji mięsa na talerzach lub postaraj się jeść wegetariańsko przynajmniej przez jeden dzień w tygodniu.

Jak oszczędzać wodę w ogrodzie?

W ciągu jednego deszczowego dnia właściciele domów jednorodzinnych mogą pozyskać nawet kilkadziesiąt litrów wody, która świetnie sprawdza się np. do podlewania upraw czy mycia samochodu. Sam proces zbierania deszczówki jest banalnie prosty: wystarczy Ci odpowiednio dobrany zbiornik podstawiany pod rynną, najlepiej wyposażony w pokrywę chroniącą zebraną wodę przed zanieczyszczeniem.

Wykorzystanie deszczówki to pierwszy ze sposobów, dzięki którym zaoszczędzisz co najmniej kilka litrów wody na każdym podlewaniu. Doskonałe efekty przynosi tu ograniczenie zużycia wody z wodociągu. O ile tylko to możliwe, przerzuć się na podlewanie ręczne: stare, dobre konewki lub wiaderka spełniają swoje zadanie równie dobrze, jak wąż, przy znacznie niższym zużyciu wody.

Kolejną kwestią jest rozmieszczenie podlewanych roślin - warto grupować je tak, by gatunki wymagające podobnego poziomu nawodnienia znajdowały się możliwie blisko siebie. Równie istotne znaczenie ma położenie zraszaczy używanych do podlewania trawnika: zwróć uwagę na to, czy zasięg poszczególnych dysz nie pokrywa się ze sobą nawzajem.

Co dalej?

Nasze zestawienie nie wyczerpuje tematu, a podane wskazówki mogą stać się dla Ciebie inspiracją do opracowania kolejnych sposobów na oszczędzanie wody. Warto sukcesywnie je wdrażać, by cieszyć się zasobniejszym portfelem i dołożyć swoją cegiełkę do wspólnego dobra!

# data[].attributes.attachment_link.description
Choć woda pokrywa aż 70% powierzchni Ziemi, większość z niej nie nadaje się do użytku przez człowieka ze względu na wysoki poziom zasolenia. Zasoby wody słodkiej są znacznie mniejsze i ciągle topnieją. Czy możemy coś zrobić, by choć w najmniejszym stopniu zatrzymać ten proces?

# data[].attributes.attachment_link.title
Oszczędzanie wody to za mało - animacja edukacyjna | PAH

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Aranżacja łazienki z armaturą Hansgrohe Raindance E

Woda stanowi aż 71% powierzchni Ziemi, z czego większość to oceany (97,5%), a pozostała część to morza, rzeki, stawy i jeziora. Chociaż dane te mogłyby wskazywać na to, że wody mamy pod dostatkiem, niestety tylko 2,5% wodnych zasobów to wody słodkie, a większość z nich stanowią lodowce i śniegi. Wody pitne to zaledwie 1% światowych zasobów wody. Zmiany zachodzące w środowisku oraz wciąż zwiększająca się liczba ludności sprawiają, że zasoby wody maleją. Oszczędzanie wody nie jest kłopotliwe i nie zajmuje dużo czasu. Co więcej, pozwala również na zmniejszenie kosztów ponoszonych na rachunki. Jak można oszczędzać wodę? Jak za chwilę pokażemy, znajdziemy na to całe mnóstwo sposobów.

O czym przeczytasz w artykule?

Dlaczego należy oszczędzać wodę?

Prognozy Banku Światowego nie brzmią optymistycznie. Ostrzega on, że niemal połowę ludzkości może dotknąć problem ograniczenia podaży wody pitnej. Już teraz z niedostateczną ilością wody borykają się takie miasta jak Meksyk, São Paulo, a nawet Los Angeles.

Jak wygląda sprawa z podażą wody w Polsce? Na tle innych krajów europejskich Polska dysponuje małymi zasobami wód powierzchniowych. Na jednego mieszkańca przypada średnio 1600 m³ na rok, co znamionuje próg deficytu, ale na razie nam on nie grozi. Wodę do picia najczęściej pobiera się bowiem z ujęć głębinowych. Chociaż na wody te zmiany klimatyczne mają mniejszy wpływ niż na wody powierzchniowe, jednak nie oznacza to, że są one niewyczerpalne.

Dlaczego powinniśmy oszczędzać wodę?

Zaledwie 1% wody na kuli ziemskiej jest zdatna do picia,

Niektóre miasta już borykają się ze zbyt małą podażą wody,

Źródła wody pitnej nie są niewyczerpywalne.

Średnie zużycie wody na osobę

W Polsce średnie zużycie wody na osobę wynosi około 150 litrów na dzień. Dla porównania, w Stanach Zjednoczonych jedna osoba zużywa średnio 575 litrów wody, w Europie 200 litrów, natomiast mieszkańcy niektórych krajów afrykańskich nawet mniej niż 10 litrów! To tyle, ile w Europie wykorzystuje się do jednorazowego spłukania wody w toalecie.

W przeciętnym polskim gospodarstwie domowym 36% wody używa się do mycia, 15% do prania, 10% do mycia naczyń, do sprzątania 6%, natomiast do picia i gotowania tylko 3%. Aż 30% zużywanej wody wykorzystywane jest do spłukiwania WC.

Chociaż zużycie wody w Polsce jest mniejsze niż w przypadku mieszkańców innych krajów europejskich, wciąż możemy wiele zrobić, by jej nie marnować. Nawet niewielkie zmiany w naszym zachowaniu, jednak stosowane systematycznie i przez wszystkich (lub choćby wielu z nas), mogą przynieść w efekcie ogromne oszczędności dla całej planety.

Średnie zużycie wody a oszczędności:

Średnie zużycie dobowe wody przeciętnego mieszkańca Stanów Zjednoczonych wynosi 575 litrów. Mieszkaniec kraju Europy Zachodniej w tym samym czasie zużywa 200 litrów wody, a mieszkaniec Polski około 160 litrów.

Niektórzy mieszkańcy Afryki zużywają dziennie nawet mniej niż 10 litrów wody dziennie.

Zmiany (nawet niewielkie!) mające na celu mniejsze zużycie wody mogą przyczynić się do jej ogromnych oszczędności.

Sposoby oszczędzania wody w gospodarstwie domowym

Istnieje wiele sposobów na oszczędzanie wody w gospodarstwie domowym. Niektóre z nich prawdopodobnie stosujemy od dawna, jednak być może niektóre z metod, które za chwilę przedstawimy, okażą się nowe, pomocne i skuteczne.

Jeśli mamy zamiar oszczędzać wodę w swoim gospodarstwie domowym, musimy przede wszystkim uszczelnić spłuczki w toaletach i baterie przy umywalce, wannie czy zlewozmywaku. Warto wiedzieć, że z nieszczelnej spłuczki może wyciekać każdego dnia 50, a z nieszczelnego kranu 30 l wody. Rocznie daje to razem niemal 30 m³!

Jednym z doskonałych sposobów na oszczędzanie wody jest stosowanie perlatora. Nawet jeśli bateria nie jest w niego wyposażona fabrycznie, można dokupić do niej łatwą do zamontowania nasadkę. W jaki sposób perlator umożliwia zaoszczędzenie wody? Pozwala on na wytworzenie mieszaniny wodno-powietrznej powstającej dzięki mechanizmowi zmniejszającemu przepływ wody i specjalnej dyszy napowietrzającej, mieszającej wodę z powietrzem. Strumień wody z perlatora wygląda tak samo, jak strumień bez perlatora, jednak wypływająca z kranu woda wymieszana jest z pęcherzykami powietrza, dzięki czemu zużywamy jej mniej.

Jak oszczędzać wodę w domu?

Dbając o odpowiednie uszczelnienie spłuczek i baterii przy umywalkach, zlewozmywakach i prysznicach,

Stosując perlatory pozwalające na znaczne zmniejszenie zużycia wody.

Odpowiednie uszczelnienie baterii pozwoli zmniejszyć zużycie wody. Aranżacja z baterią umywalkową Ravak Classic

Hansgrohe Axor Starck Organic Perlator zamontowany w wylewce baterii łazienkowej

Jak można oszczędzać wodę? Planowanie na etapie remontu

W sklepach można kupić gotowe zestawy zawierające perlator umywalkowy, perlator zlewozmywakowy przegubowy i reduktor przepływu do słuchawki prysznicowej. Czy warto wybrać taki komplet i czy oszczędności wody będą znaczące? W odpowiedzi podamy tylko kilka danych: dzięki perlatorowi umywalkowemu zużywamy o połowę mniej wody, perlator zlewozmywakowy pozwala na 40% oszczędności, a reduktor przepływu do słuchawki prysznicowej aż do 60% oszczędności wody. Dodajmy jeszcze, że wszystkie wymienione tu urządzenia mają znormalizowane gwinty i pasują do większości typów armatury. Ich montaż i konserwacja są tak proste, że można je przeprowadzić samemu.

Warto wiedzieć, że w przypadku baterii wannowych perlator nie spełni do końca swojej roli. Mniejsza ilość wody w strumieniu oznacza, że nalewanie wody będzie trwało dłużej, przez co szybciej się ona wychłodzi, a to oznacza straty energii. Szybsze napełnienie wanny wodą zapewniają baterie dwuuchwytowe, o wydajności 40 l/min i niezwykle nowoczesne i efektowne baterie podtynkowe z wylewkami w formie kaskady (50 l/min).

Jednym z doskonałych sposobów na oszczędzanie wody jest zastosowanie baterii termostatycznych. Utrzymują one stałą temperaturę wypływającej wody, a dodatkowo mają przycisk pozwalający na zmniejszenie jej strumienia. Dzięki baterii jednouchwytowej, mieszającej ciepłą wodę z zimną, oszczędzimy do 30% wody.

Na koniec tego zestawienia powiedzmy jeszcze kilka słów na temat baterii bezdotykowych. Wyposażone są one w fotokomórkę sterującą automatycznie włączaniem i wyłączaniem wody. Woda zaczyna lecieć, gdy podłożymy dłonie pod kran i przestaje, gdy je cofamy. Baterie bezdotykowe stanowią świetny sposób na wyeliminowanie takich nawyków jak mycie zębów czy mydlenie rąk w czasie, gdy z kranu leci woda.

Jak oszczędzać wodę w domu?

Montując perlatory w bateriach umywalkowych i zlewozmywakowych oraz reduktory przepływu wody w słuchawkach prysznicowych,

Montując baterie termostatyczne,

Montując baterie jednouchwytowe,

Montując baterie bezdotykowe.

KFA Mokait Wylewka z napowietrzaczem

Bateria prysznicowa termostatyczna pozwoli zmniejszyć zużycie wody w łazience. Aranżacja z ceramiką Kaldewei Cono

Ekologiczne i ekonomiczne sposoby oszczędzania wody

Jak widać, o oszczędne zużywanie wody możemy zadbać już na etapie budowy czy też remontu domu. To jednak jeszcze nie wszystkie sposoby, które można (i warto!) wziąć pod uwagę.

Spłuczki z przyciskami dwudzielnymi, pozwalającymi na spłukiwanie dwufazowe miski ustępowej to już standard. Najczęściej mamy tu do wyboru spłukiwanie 6 l lub 9 l wody. Przycisk może również, zamiast podziału, zawierać funkcję stop, zatrzymującą spłukiwanie w dowolnym momencie.

Dobry sposób na oszczędne użytkowanie wody zapewniają również baterie wyposażone w tak zwany przycisk eko. Umieszczony jest on z boku lub z tyłu baterii i pozwala na poruszanie jej głowicą w ograniczonym zakresie. Takie rozwiązanie zmniejsza strumień wody o 40%.

Powiedzmy tu jeszcze nieco więcej na temat reduktora przepływu wody w słuchawce prysznicowej. Wkręca się go pomiędzy wąż słuchawki i baterię i dzięki niemu zmniejsza się przepływ wody nawet do 7 l/min. Jak działa taki reduktor? Najpierw musimy go maksymalnie wcisnąć i zakręcić wodę. Po jej ponownym odkręceniu woda będzie leciała strumieniem niemal o połowę mniejszym niż zwykle.

Dlaczego warto stosować nowoczesne rozwiązania techniczne w bateriach i spłuczkach?

Nowoczesne spłuczki pozwalają na wybór większej lub mniejszej ilości wody, zgodnie z aktualną potrzebą,

Baterie z przyciskiem umożliwiają zmniejszenie strumienia wody o 40%, który w zupełności wystarczy do umycia rąk,

Reduktor przepływu wody w prysznicu sprawia, że strumień zmniejszy się z (nawet!) 20 do 7 l/min.

Oszczędzanie wody na co dzień

Wodę możemy oszczędzać nie tylko dzięki nowoczesnym rozwiązaniom technicznym. Oszczędne korzystanie z wody zależy przede wszystkim od naszych codziennych nawyków, które (biorąc pod uwagę, że z wody korzystamy codziennie co najmniej kilkanaście lub kilkadziesiąt razy) przyczynią się do znacznie mniejszego uszczuplenia jej ziemskich zapasów.

Podczas mycia zębów, golenia i innych podobnych czynności zawsze zakręcamy wodę. Dość powiedzieć, że pozostawienie odkręconej wody podczas jednego mycia zębów może spowodować straty nawet 9 l/min (!). Duże ilości wody zaoszczędzimy także, unikając zbędnego spłukiwania toalety. Nie wrzucamy więc do niej niedopałków papierosów, śmieci czy też chusteczek higienicznych.

Jeśli kąpiemy się w domu w wannie, pamiętajmy, by nalewać do niej wody tylko do połowy lub nawet do jednej trzeciej jej wysokości. Jedna kąpiel z mniejszą ilością wody pozwoli zaoszczędzić nawet 100 l wody. Jeśli z kolei kąpiemy się pod prysznicem, to warto skrócić czas jego trwania. W ciągu dziesięciu minut kąpieli zużywamy nawet 180 l wody. Skracając ten czas, zużywamy odpowiednio mniej wody. Pamiętajmy też o tym, by podczas namydlania ciała lub też nakładania szamponu na włosy zakręcić wodę, by nie leciała na darmo.

Oszczędności w korzystaniu z wody możemy także wprowadzić podczas prania i zmywania naczyń. Używajmy programów oszczędzających zużycie wody (zarówno w zmywarkach, jak i w pralkach) i włączajmy urządzenia wtedy, gdy można je załadować do pełna. Jeśli zmywamy naczynia ręcznie, opracujmy optymalną metodę. Na przykład jedną komorę zlewozmywaka wykorzystujemy do mycia naczyń, a drugą do płukania.

Do mycia samochodu lepiej jest używać wiadra z wodą niż węża ogrodowego. Takie postępowanie niesie za sobą oszczędności nawet w skali 80%! Ta sama zasada dotyczy mycia schodów, tarasu czy chodnika.

Zasady oszczędzania wody na co dzień:

Zakręcamy wodę podczas mycia zębów, golenia i tym podobnych czynności,

Używamy programów oszczędzających zużycie wody w pralkach i zmywarkach,

Pralki i zmywarki włączamy wtedy, gdy są zapełnione,

Wannę zapełniamy wodą do 1/3 lub 1/2 jej wysokości,

Bierzmy krótsze prysznice, a podczas namydlania ciała i nanoszenia szamponu na włosy zakręcajmy wodę,

Do mycia samochodu, schodów, tarasu czy chodnika lepiej używać wiadra z wodą niż węża ogrodowego.

Zapełnienie wanny do 1/3 pozwoli zmniejszyć zużycie wody. Aranżacja Radaway Idea PN DWD Parawan nawannowy

Zucchetti Soft bateria na wannę jednouchwytowa pozwalająca zmniejszyć zużycie wody

Szybki prysznic to duża oszczędność wody. Aranżacja łazienki z brodzikiem Novellini New Olympic

Oszczędzanie wody dla dzieci

Dzieci szybko i chętnie uczą się oszczędzania wody, jeśli tylko zaszczepimy w nich tę potrzebę (i konieczność). Z czasem czynności, o których trzeba było im wcześniej wielokrotnie przypominać, będą przychodzić im naturalnie. Warto tu jednak dodać, że nie chodzi o wprowadzenie „oszczędnościowego terroru". Chodzi raczej o to, by dbanie o środowisko dobrze się dzieciom kojarzyło i by działały z przyjemnością i świadomością, nie pod przymusem.

Jednym ze sposobów na oszczędzanie wody, który można wprowadzić bardzo wcześnie, jest wspomniane już zakręcanie wody podczas mycia zębów. Podczas mycia rąk również istnieje chwila, w której woda leci z kranu niepotrzebnie. Namydlenie rąk przecież trwa co najmniej kilkanaście sekund, zwłaszcza w przypadku dzieci. To czas, w którym woda nie musi być odkręcona.

Jeśli dziecko nalewa sobie samo wody, niech naleje pół szklanki. Rzadko zdarza się, by dało radę wypić całą naraz. Pozwólmy małym dzieciom kąpać się z rodzeństwem w wannie. Nie napełniajmy basenu ogrodowego do pełna. Podczas zabawy duża ilość wody i tak zostanie wylana. Jeśli robimy dla dzieci fontannę z użyciem węża ogrodowego, kierujmy wodę tam, gdzie są rośliny, które przy okazji zostaną podlane.

Czego powinniśmy uczyć dzieci, jeśli chodzi o oszczędzanie wody?

Zakręcamy kurek podczas mycia zębów,

Zakręcamy kurek podczas mydlenia rąk,

Nalewamy sobie do picia pół szklanki wody zamiast całej,

Basen ogrodowy nie musi być maksymalnie napełniony wodą, by można się było w nim doskonale bawić.

Podczas mycia zębów, warto zakręcić kurek, pozwoli to na zmniejszyć zużycie wody. Aranżacja z umywalką Ravak Koncept Formy 01

Kąpiel w mniejszej ilości wody również zapewni relaks. Aranżacja z wanną Kaldewei Puro

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
sposoby oszczędzania wody w gospodarstwie domowym

# data[].attributes.attachment_link.title
10 pomysłów na to, jak oszczędzać wodę w domu - Lazienkarium.pl

# data[].attributes.attachment_link.description
Aranżacja łazienki z armaturą Hansgrohe Raindance E Woda stanowi aż 71% powierzchni Ziemi, z czego większość to oceany (97,5%), a pozostała część to morza, rzeki, stawy i jeziora. Chociaż dane te mogłyby wskazywać na to, że wody mamy pod dostatkiem, niestety tylko 2,5% wodnych zasobów to wody słodkie, a większość z nich stanowią lodowce i śniegi.

# data[].attributes.attachment_link.title
Plakat Jak ograniczyc używanie plastiku  Alicja Bera kl.7

# data[].attributes.attachment_link.title
Jak zmniejszyć zużycie plastiku MarS (1)

# data[].attributes.attachment_link.title
Jak ograniczyć używanie plastiku Dominik Woźniak

# data[].attributes.body
Quiz utworzony przez Justynę, Marysię, Alę i Dominika

# data[].attributes.attachment_link.description
Find and create gamified quizzes, lessons, presentations, and flashcards for students, employees, and everyone else. Get started for free!

# data[].attributes.body
Nasza szkoła wraz z kilkudziesięcioma szkołami z całej Polski bierze udział w innowacji Inspirujemy do bycia eko-10 wyzwań ekologicznych z TIK. Przez 9 miesięcy będziemy realizować różne zadania. W każdym miesiącu opracowujemy inny temat, wykorzystując inne narzędzie TIK. Wasze prace będą umieszczane na stronie innowacji - www.inspirujemydobyciaeko.wordpress.com
Zakończeniem wspólnego projektu będzie festiwal "Nasz głos w obronie środowiska", podczas którego reprezentanci szkół uczestniczących w innowacji, będą mogli wygłosić swoje poglądy na tematy związane z ekologią.

# data[].attributes.headline
Maciej Dąda, Paweł Hołody i Michał Krudysz

# data[].attributes.subject
Maciej Dąda, Paweł Hołody i Michał Krudysz

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
Tojapablo Tojapablo, Michał Krudysz, Pawel Holody

# data[].attributes.headline
Zadanie na listopad: W jaki sposób ograniczyć używanie plastiku?

# data[].attributes.subject
Zadanie na listopad: W jaki sposób ograniczyć używanie plastiku?

# data[].attributes.body
Wykonaj plakat lub prezentację multimedialną na temat sposobów ograniczenia produktów jednorazowego użytku.

# data[].attributes.body
Uczniowie opracowują quiz na temat segregacji odpadów na platformie https://quizizz.com/

Polecana strona internetowa do wykorzystania podczas realizacji zadania:

https://naszesmieci.mos.gov.pl/jak-segregowac

# data[].attributes.attachment_link.title
Czy zasypie nas plastik? Globalna nadprodukcja plastiku - Maraton Pomysłów Społecznych

# data[].attributes.attachment_link.description
Ile plastikowych odpadów generujesz? Czy jesteś w stanie to ograniczyć? Jak poważnym problemem dla współczesnego świata jest nadprodukcja plastiku?

# data[].attributes.attachment_link.embed_code
Czy zasypie nas plastik? Globalna nadprodukcja plastiku

# data[].attributes.headline
Zadanie: Opracuj quiz na temat segregacji odpadów na platformie  htpps://quzizz.com

# data[].attributes.subject
Zadanie: Opracuj quiz na temat segregacji odpadów na platformie  htpps://quzizz.com

# data[].attributes.attachment_link.title
Quizizz - The world's most engaging learning platform

# data[].attributes.attachment_link.description
Find and create gamified quizzes, lessons, presentations, and flashcards for students, employees, and everyone else. Get started for free!

# data[].attributes.body
Głównym celem innowacji jest wzbogacenie wiedzy i rozwijanie umiejętności uczniów w obszarze treści ekologicznych oraz technologii informacyjno-komunikacyjnych.
Inicjatorką innowacji jest p.Katarzyna Skolimowska – doradca metodyczny ŁCDNIKP.
Koordynatorem szkolnym jest p.Wiesława Kochan.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
20 sposobów na skuteczne i proste ograniczenie plastiku

Zdążyliśmy przyzwyczaić się do tego, że plastik jest wszędzie. W przedmiotach codziennego użytku, jednorazowych naczyniach, a nawet w ubraniach. Tworzywa sztuczne znajdują się także w arktycznym lodzie i żołądkach zwierząt, głównie ryb. Skąd się tam biorą? Z naszej nadprodukcji. Według ONZ rocznie produkujemy aż 300 milionów ton śmieci. Statystyczny Polak wyrzuca w ciągu roku niemal 100 butelek PET, co w skali kraju przekłada się na kilkadziesiąt tysięcy ton tych opakowań w skali roku.

Te liczby robią wrażenie, zwłaszcza jeśli dodamy, że jedna plastikowa butelka rozkłada się 500 lat! To pokazuje, że musimy ograniczyć zużycie plastiku. Przynajmniej jeśli w 2050 roku chcemy mieć w oceanach więcej ryb niż plastikowych odpadów.

Jak ograniczyć zużycie i produkcję plastiku? Wystarczy 20 prostych kroków!

1. Zabieraj własną torbę na zakupy, aby nie kupować foliówek.

2. Chodź do kawiarni z własnym kubkiem. Nie używasz dzięki temu jednorazowych kubków i przy okazji oszczędzasz. Niektóre kawiarnie dają zniżkę na kawę, jeśli klient ma własny kubek.

3. Zrezygnuj, rzadziej zamawiaj lub proś o zapakowanie jedzenia na wynos we własne, wielorazowe pudełko. Jeśli zdecydujesz się rzadziej zamawiać, to przy okazji na tym zaoszczędzisz.

4. Nie kupuj wody w plastikowych butelkach. Zainwestuj za to w dzbanek do wody z wymiennym filtrem, który pozwala oczyścić wodę z kranu. W podróży miej ze sobą jedną butelkę i napełniaj ją w dystrybutorach wody i innych punktach.

5. Zrezygnuj ze słomek albo wybieraj te papierowe.

6. Kupuj patyczki do uszu z papieru lub innych materiałów biodegradowalnych.

7. Kupuj bambusowe szczoteczki do zębów.

8. Nie kupuj owoców zapakowanych w plastik. Owoce i warzywa możesz kupić "luzem" lub spakować je w woreczek uszyty np. z firanki.

9. Bierz własny, ekologiczny worek na zakupy w piekarni. Kanapki do pracy możesz pakować np. w tzw. woskowijkę, zamiast w folię.

10. Resztki jedzenia przechowuj w słoikach i plastikowych pudełkach wielokrotnego użytku.

11. Zrezygnuj z używania plastikowych sztućców.

12. Zastanów się, z jakich kosmetyków możesz zrezygnować. Producenci przekonali współczesne kobiety (i mężczyzn także przekonują coraz mocniej), że potrzebujemy wielu kosmetyków, aby dobrze wyglądać. Zazwyczaj połowę z tych rzeczy można z łatwością odrzucić.

13. Kupuj kosmetyki od tzw. eko firm, które pakują swoje produkty w ekologiczne opakowania.

14. Używaj peelingów enzymatycznych (unikaj kupowania kosmetyków z zawartością z mikroplastiku).

15. Ogranicz sztuczną biżuterię i dodatki do stroju z tworzyw sztucznych. Stawiaj na metale szlachetne - są droższe, ale posłużą ci latami, a nie tylko przez jeden sezon

16. Kupuj rzeczy zapakowane w opakowania pochodzące z recyklingu.

17. Nie kupuj większości środków czystości. Sporą część z nich można zrobić samodzielnie. Przepisy na domowy płyn do szyb czy płyn do czyszczenia łazienki łatwo znaleźć w internecie. Dzięki temu nie generujesz plastikowych opakowań po chemikaliach.

18. Zrezygnuj z kupowania z ubrań z poliestru i innych sztucznych tworzyw. Ponadto, jeśli jesteś rodzicem, zastanów się, czy twoje dziecko naprawdę potrzebuje kolejnej plastikowej zabawki?

19. Używaj pasty do zębów w tabletkach i mydła w kostce, a nie w płynie.

20. Jeśli kupujesz plastik, to kupuj go rozsądnie - plastikowe przedmioty do domu powinny być dobrej jakości, aby wytrzymały jak najdłużej.

Jak widać istnieje naprawdę wiele dróg do tego, aby jeszcze bardziej nie zanieczyszczać planety. Wystarczy być świadomym konsumentem i stawiać na rzeczy wielorazowego użytku.

Oznaczenia plastiku. Które tworzywo sztuczne nie nadaje się do recyklingu?

Istnieją tworzywa sztuczne, których będziemy używać mimo najszczerszych chęci całkowitej eliminacji plastiku z naszego życia - przynajmniej dopóki producenci artykułów nie zdecydują się na zmianę opakowań. Skoro już korzystamy z plastiku, to chociaż go segregujmy. Tworzywa sztuczne takie jak metale oraz plastik wrzucamy do koszy oznaczonych żółtym kolorem. Niestety nie wszystkie plastikowe odpady można recyklingować. Zanim wyrzucimy jakiś przedmiot do kosza czy też plastikową butelkę do butelkomatu, sprawdźmy jej oznaczenie - być może jest to plastik oznaczony jako "nienadający się do ponownego wykorzystania".

Rodzaje plastiku - oznaczenia:

01 - PET - z tego materiału tworzy się butelki i bluzy polarowe. Granulat z plastikowych butelek może być zastosowany do produkcji polaru - na wyprodukowanie jednej bluzy potrzeba 35 butelek.

02 - HDPE - to bezpieczny plastik, którego można używać ponownie. Można w nim przechowywać żywność bez wpływu na zdrowie.

03 - PVC - plastik szkodliwy dla zdrowia. Wykorzystuje się go jedynie w produktach nie związanych z żywnością (np. w rurach).

04 - LDPE - wykorzystywany do foliowych reklamówek i torebek. Można go recyklingować.

05 - PP - plastik stosowany jest do opakowań jogurtów i serków. Jest bezpieczny, po umyciu opakowania można je poddać recyklingowi.

06 - PS - wydziela toksyny, zwłaszcza pod wpływem ciepła. Jego najpopularniejszą odmianą jest styropian.

07 - inne plastiki - mają niekorzystny wpływ na zdrowie. Takich tworzyw nie można użyć ponownie.

Czy ograniczanie plastiku ma sens?

Od lat 1950. do 2017 r. na całym świcie wyprodukowano 8,3 mld ton tworzyw sztucznych. Ogromna ich część trafiła do oceanów lub zalega na wysypiskach śmieci i nigdy nie zostanie przetworzona. Ziemia już jest w złym stanie, ale nie należy z tego powodu rezygnować z ekologicznego stylu życia i recyklingu. Wręcz przeciwnie.

Proste działania, takie jest przemyślane zakupy czy korzystanie ze skupu plastikowych butelek na masową skalę mogą wiele zmienić. Ponadto światowe koncerny zaczynają słuchać głosu ekologów. Przykładowo najnowsza akcja Coca Coli (firmy, która rocznie produkuje ok. 3 mln plastikowych butelek rocznie) zmierza do tego, aby 100 proc. jej opakowań w Polsce trafiało do recyklingu do 2030 roku. Obecnie firma eksperymentuje ze stworzeniem butelek z żywicy roślinnej, tzw. Plantbottle oraz butelek wykonywanych w 100 proc. z materiałów z recyklingu. Coca Cola ufundowała dwa butelkomaty, które pojawiły się w Warszawie.

# data[].attributes.attachment_link.title
Jak ograniczyć zużycie plastiku w codziennym życiu? - Butelkomaty.pl

# data[].attributes.attachment_link.description
Zdążyliśmy przyzwyczaić się do tego, że plastik jest wszędzie. W przedmiotach codziennego użytku, jednorazowych naczyniach, a nawet w ubraniach. Tworzywa sztuczne znajdują się także w arktycznym lodzie i żołądkach zwierząt, głównie ryb. Skąd się tam biorą? Z naszej nadprodukcji. Według ONZ rocznie produkujemy aż 300 milionów ton śmieci.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Segregujemy śmieci czy tylko tak mówimy? 90,6 % Polaków deklaruje, że to robi. 67 proc. ankietowanych uważa, że segregują również ich sąsiedzi. Tak optymistycznie brzmią wyniki sondażu IBRiS prowadzonych jesienią w całej Polsce.

Niestety kłamiemy. W ankiecie stwierdzamy, że segregujemy, a w rzeczywistości wrzucamy wszystko do jednego kubła. Odpady rozdziela tylko co trzeci Polak.
Segreguj albo płać
Nowy Rok przyniósł w pakiecie poważne wyzwanie - w każdej gminie połowa śmieci musi być recyklingowana. To obowiązek nałożony na nas przez Unię Europejską. Gdy tak się nie stanie, miasta będą płacić kary. I to niemałe. Ze wstępnych szacunków wynika, że Warszawa nawet 60 milionów złotych, Wrocław czy Kraków dostana grzywnę w wysokości 20 milionów.

Gminy próbują zmobilizować mieszkańców do segregowania podwyżkami. Sporymi, bo stawkę za wywóz śmieci, zgodnie z przepisami, samorządy mogą zwiększyć nawet czterokrotnie. Może też obowiązywać odpowiedzialność zbiorowa - jeśli bloku chociażby jeden sąsiad nie będzie segregował - więcej zapłacą wszyscy mieszkańcy. Stąd te rozmaite akcje edukacyjne mobilizujące do segregowania. Często, niestety nieskuteczne, co widzę w swoim osiedlowym śmietniku.
Jak segregować
W grafice zebrałam najczęściej pojawiające się wątpliwości, które wybrzmiewają w wiadomościach od Was. Mam nadzieję, że ułatwią nieco realizację jednego z najważniejszych w 2020 roku wyzwań, które dotyczy nas wszystkich.

Do tej pory obowiązek segregacji traktowany był dość pobłażliwie. Jakoś się udawało. Teraz już nie będzie taryfy ulgowej, bo Bruksela włączyła nam czerwone światło i nie odpuści. My dla samych siebie, czystej przyszłości i zdrowia powinniśmy zrozumieć, że segregacja ma sens, a nasze śmieci mogą się przydać. Jeśli będą dobrze rozdzielone.

Co i do którego kubła wrzucić? Wątpliwości jest mnóstwo. Grafikę, którą wrzuciłam na mój profil na Instagramie i Facebooku uruchomiła w obu miejscach burzliwą dyskusję i wywołała lawinę pytań. Dlatego postanowiłam zebrać najważniejsze informacje dotyczące segregacji w jednym klarownym tekście. Czerpcie z niego obficie.
Gdzie i co wyrzucamy?
Najważniejsze, żebyśmy zrozumieli, po co my w ogóle segregujemy śmieci. Bo przecież nie dlatego, żeby nie płacić kar.
Bioodpady

1. Odpady „bio" trafiają do biokompostowni i w efekcie powstaje z nich metan, a w efekcie energia oraz nawóz.

2. Najlepiej jest samemu kompostować odpady bio. Obecnie są dostępne kompostowniki w różnych rozmiarach świetnie sprawdzające się w domach jednorodzinnych, ale również w mniejszych mieszkaniach/ W efekcie mamy o jeden kubeł mniej, a do tego sami produkujemy najlepszy nawóz, który uwielbiają rośliny.

3. Wrzucamy w worku czy nie? I tu zaczynają się wątpliwości, bo gminy mogą mieć rozmaite zasady. Najlepiej, jeśli wrzucimy same odpady bez worka. Ale na przykład w Warszawie można z workiem. Z informacji, które otrzymałam od wiceprezydenta miasta Michała Olszewskiego stolica dopuszcza możliwość wyrzucania zopakowanie, gdyż można je łatwo odseparować na etapie kompostowania w specjalnym bębnie. Takie zasady obowiązują również w Wiedniu i wielu skandynawskich miastach. Ale jednocześnie miasto zachęca, by wysypywać z worka bioodpady. Tak jest ekologiczniej. W wielu miastach są sugestie, by odpady bio lepiej wrzucić w worku kompostowalnym lub torbie papierowej. Wówczas brązowe kosze się tak szybko nie pobrudzą i nie trzeba będzie zużywać wody na ich częste mycie.

4. Nie wszystkie bioodpady nadają się jednak do kompostowania. Do brązowych pojemników wyrzucamy: odpadki warzywne i owocowe, skorupki jaj, fusy po kawie i herbacie, zwiędłe kwiaty oraz rośliny doniczkowe, resztki jedzenia bez mięsa, kości oraz tłuszczów zwierzęcych. Nie wrzucamy też ziemi, odchodów, popiół czy kamienie.

Papier

1. Do niebieskich kubłów wrzucamy czyste opakowania z papieru i tektury, gazety, czasopisma i ulotki, kartony, zeszyty, papier biurowy.

2. Nie wrzucamy papieru brudnego, zatłuszczonego. Stare paragony, zużyte chusteczki higieniczne, ręczniki papierowe, pieluchy nawet jeśli są eko wrzucamy do zmieszanych.

3. Ważne, żeby usunąć ze wszelkich biurowych dokumentów, które chcemy wrzucić do niebieskiego kubła, wszystkie spinacze, zszywki czy okładki foliowe. Najtrudniej jest ze zszywkami, dlatego radzę z nich w ogóle zrezygnować.

4. Śmieci papierowe muszą też być suche. Nie wrzucamy tam mokrych gazet czy kartonów po sokach czy mleku. Inna sprawa, że nie są to opakowania papierowe.

5. Papier jest najłatwiejszym do przetworzenia surowcem. Tona papieru to 17 uratowanych drzew i mmóstwo energii. A z recyklingowanej makulatury powstaje zdecydowana większość gazet w Europie 😊

Metale i tworzywa sztuczne

1. Puszki i tworzywa będę przetopione i wykorzystane jeszcze raz.

2. Wrzucamy przede wszystkim puste, zgniecione butelki plastikowe, zakrętki od butelek i słoików, plastikowe opakowania, torebki, worki foliowe, kartony po sokach i mleku (tzw. tetrapaki), puszki po napojach i żywności.

3. Nie wrzucamy zużytych baterii i akumulatorów, sprzętu elektrycznego oraz elektronicznego, puszek i pojemnikach po farbach, butelek po olejach samochodowych, opakowań po aerozolach, opakowań po olejach silnikowych, zatłuszczony styropian po żywności.

4. Nie trzeba myć wszelkich kubeczków po jogurtach czy śmietanie.

5. Zgniatamy puszki, butelki plastikowe i inne możliwe odpady.

Szkło

1. Odpady z tego kubła trafią do hut i będą przerobione ponownie na szkło. Warto o tym pamiętać, gdy będziemy coś wrzucać do zielonego kubła. Dlatego wyrzucamy przede wszystkim butelki i słoiki. Mają one podobną niską temperaturę topnienia i doskonale się je recyklinguje.

2. Nie wrzucamy natomiast szkła stołowego, ceramiki, wyrobów ze szkła żaroodpornego, szkła okiennego, luster, szyb, żarówek, świetlówek, porcelany.

3. Nie trzeba myć słoików czy butelek przed ich wyrzuceniem.

4. Nie wyrzucamy pełnych słoików czy butelek. Najpierw trzeba je opróżnić.

Stare leki

1. Same przeterminowane leki oddajemy do aptek. W większości powinniśmy znaleźć dostarczone przez gminę specjalne pojemniki.

2. Niestety to teoria, bo po napisaniu o tym w mediach społecznościowych, wiele osób zgłaszało, że w wielu aptekach takich skrzynek nie ma.

3. Listę aptek w których można zostawić przeterminowane zarówno leki, jak i termometry rtęciowe znajdziemy na stronie urzędu gminy.

Elektrośmieci

1. Odzyskuje się z nich bardzo cenne metale szlachetne, takie jak: złoto, srebro, nikiel, iryd czy miedź. Ale nie róbcie tego sami 😊

2. Podczas spacerów w podwarszawskich lasach odnoszę wrażenie, że właśnie z elektrośmieciami mamy największy problem. Nigdy nie zrozumiem, dlaczego komuś się chce jechać do lasy z mikrofalówką, a nie chce się dotrzeć do pobliskiego hipermarketu i zostawić jej w sklepie RTV-AGD.

3. Po większość elektrośmieci wyspecjalizowane firmy same bezpłatnie przyjadą i zabiorą złom od nas. Za darmo!

Baterie i akumulatory

1. W wielu sklepach jest pudełko na stare baterie.

2. Korzystajmy z nich. Bo w odpadach nawet zmieszanych sprawiają same kłopoty.

Odpady zmieszane

1. Te śmieci pójdą na składowisko, ewentualnie do spalarni.

2. Wrzucaj tylko to, czego nie udało się rozdzielić do pojemników na odpady segregowane.

3. Resztki mięsne oraz kości, mokry lub zabrudzony papier, zużyte materiały higieniczne, w tym pieluchy jednorazowe, żwirek z kuwet dla zwierząt, fajans, potłuczone szyby i lustra.

4. Wrzucaj wszystkie brudne śmieci, które mogą zanieczyścić odpady segregowane.

Ubrania i inne tekstylia

1. Najlepiej nie wyrzucać. Można je komuś oddać lub samemu przerobić na ściereczki, woreczki itp.

2. Ale jeśli już naprawdę nie mamy co z nimi zrobić, to pod żadnym pozorem nie wyrzucamy ich śmietnika. Po prostu ich szkoda. Lepiej je wrzucić do specjalnych pojemników na ubrania lub zawieźć do Punktu Selektywnej Zbiórki Odpadów Komunalnych (PSZOK).

3. Ubrania są skupowane przez specjalne firmy, które je segregują. Część trafia do potrzebujących, do second handów, do schronisk dla zwierząt, a pozostałe są przeznaczone na czyściwa.

Wkraczamy w kolejną fazę segregacji śmieci. Pewnie nie bez oporów, ale prawda jest taka, że nie ma innej drogi. Jeśli już śmiecimy, to musimy robić wszystko, żeby jak najwięcej rzeczy przetworzyć jeszcze raz. Inaczej będziemy jednym wielkim śmietniskiem.

Jest jeszcze jedno rozwiązanie. Kluczowe. Musimy nauczyć się produkować mniej śmieci.

A Wam co sprawia największy kłopot w segregacji? Napiszcie.

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
zero waste recipes tipy tips przepisy syliwa majcher

# data[].attributes.attachment_link.title
Segregacja śmieci - wszystko co musisz wiedzieć

# data[].attributes.attachment_link.description
Segregujemy śmieci czy tylko tak mówimy? 90,6 % Polaków deklaruje, że to robi. 67 proc. ankietowanych uważa, że segregują również ich sąsiedzi. Tak optymistycznie brzmią wyniki sondażu IBRiS prowadzonych jesienią w całej Polsce. Niestety kłamiemy. W ankiecie stwierdzamy, że segregujemy, a w rzeczywistości wrzucamy wszystko do jednego kubła.

# data[].attributes.headline
Opinia na temat innowacji "inspirujemy do bycia eko..." -rozwijaliśmy kreatywność-praca w grupach-odkrywaliśmy nowe aplikacje, których dotąd nie znaliśmy- aplikacje były proste w użyciu-co miesiąc były różne, proste i fajne zadania do wykonania.-dowiadywaliśmy się różnych ciekawostek na temat ekologii

# data[].attributes.subject
Opinia na temat innowacji "inspirujemy do bycia eko..." -rozwijaliśmy kreatywność-praca w grupach-odkrywaliśmy nowe aplikacje, których dotąd nie znaliśmy- aplikacje były proste w użyciu-co miesiąc były różne, proste i fajne zadania do wykonania.-dowiadywaliśmy się różnych ciekawostek na temat ekologii

# data[].attributes.headline
Certyfikat udziału w akcji Sprzątanie Świata 2021

# data[].attributes.subject
Certyfikat udziału w akcji Sprzątanie Świata 2021

# data[].attributes.attachment_link.title
Publiczna Szkoła Podstawowa im gen. Kazimierza Sosnkowskiego w Antoniowie sprzątanie świata 21

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Plastik stał się wszech obecny w naszym życiu. Z niego mamy meble, opakowania, w tym żywności, butelki i znacznie więcej. O tym, że plastik wcale nie jest dobry dla naszego zdrowia, a tym bardziej dla środowiska naturalnego, już wiemy. Dlatego należy sobie zadać pytanie, jak ograniczyć jego zużycie?

fot. Matthew Gollop (Pixabay License)

Plastik, a w zasadzie tworzywa sztuczne, powstały jako tani materiał, który miał zaspokoić rosnące potrzeby konsumenckie. To samo w sobie nie było niczym złym. Dopiero, gdy zaczęliśmy go traktować jako materiał jednorazowego użytku, zaczęły się kłopoty. Opakowania i przedmioty jednorazowe z plastiku zalały planetę. Codziennie wyrzucamy tony tego typu odpadów, co stanowi ogromne obciążenie dla środowiska naturalnego. Szacuje się, że na powierzchni oceanów unosi się już około 100 milionów ton plastikowych odpadów. Wielka śmieciowa wyspa oceaniczna ma rozmiar aż pięć razy większy od powierzchni Polski. Z powodu plastikowych odpadów w oceanach rocznie ginie milion morskich zwierząt. To okrutne zanieczyszczenie jest wynikiem codziennych wyborów każdego z nas - moich, twoich, twojego kolegi z pracy i sąsiada.
Przeczytaj także: Jak należy prać ubranka niemowlaka?
Na tym nie koniec złych wieści. Mikrodrobinki plastiku są już dosłownie wszędzie, w tym w wodzie deszczowej i naszym pożywieniu - w konsekwencji w każdym z nas. Według raportu WWF przeciętny człowiek spożywa tygodniowo ilość plastiku odpowiadającą wielkości karty kredytowej.

Dokonując codziennie decyzji, czy użyjemy plastiku, czy nie, mamy wpływ na stan środowiska naturalnego i nasze zdrowie. Każde, nawet najmniejsze działanie może się przyczynić do wielkich, globalnych zmian. W tym celu powinniśmy zastąpić popularne produkty z tworzyw sztucznych, na inne, najlepiej wielokrotnego użytku. Dzięki temu jesteśmy w stanie znacząco ograniczyć emisję plastikowych odpadów.
Przeczytaj także: Jak prawidłowo przygotować przesyłkę?
Jak ograniczyć zużycie plastiku?

Jeśli kupimy plastikowe krzesło i będziemy z niego korzystać przez 10 lat, nie wyrządzimy wielkiej krzywdy przyrodzie. Gorzej, jeśli codziennie kupujemy wodę w plastikowej butelce i bułkę w foliowej torebce, a następnie wyrzucamy opakowania. Przedmioty jednorazowego użytku wykonane z tworzyw sztucznych to największy problem, z jakim się współcześnie mierzymy. Stały się wszech obecne głównie w przemyśle opakowań spożywczych. Te niemal od razu stają się śmieciami. Jak temu zapobiec? Poniżej znajdziecie 10 sposobów na ograniczenie zużycia plastiku i generowania plastikowych odpadów.

1. Zrezygnuj z butelkowanej wody

Butelkowana woda stała się powszechna i wydaje się, że niezastąpiona. Tymczasem woda płynąca w naszych kranach jest w znakomitej większości przypadków zdatna do picia. Gdyby było inaczej, miejscowe władze musiałyby nas o tym poinformować. Czasem może jedynie nie odpowiadać nam jej smak bądź zapach. Na szczęście jednak są na to sposoby. Wystarczy zainwestować w filtr do wody bądź dzbanek filtrujący. Mamy wtedy 100-procentową pewność, że woda pobrana z kranu jest zdrowa. Do tego kupując butelkę do wody wielokrotnego użytku, możemy ją zabrać ze sobą, wychodząc z domu. Unikniemy dzięki temu kupowaniu wody w plastikowej butelce, gdy jesteśmy na mieście.

2. Noś własne torby na zakupy

Plastikowe torby na zakupy wiszą w zasadzie przy każdej kasie sklepowej. Ile razy kupujemy je niemal w odruchu bezwarunkowym i wyrzucamy tak szybko, jak wypakujemy zakupy? Czas z tym skończyć. To wielkie marnotrawstwo. Prawdopodobnie już mamy w domu co najmniej jedną torbę wielokrotnego użytku na zakupy. Warto wyrobić w sobie nawyk zabierania jej za każdym razem, jak wychodzimy z domu. Wówczas nawet na spontanicznych zakupach, nie będziemy mieć potrzeby kupowania przy kasie plastikowej torby. Warto o tym pamiętać także przy zakupach odzieżowych czy drogeryjnych.

3. Pakuj żywność we własne opakowania

Niemal każdy produkt spożywczy jest współcześnie zapakowany w plastik - od serów i wędliny, po owoce i warzywa. Całkowita rezygnacja z tego typu produktów wymagałaby ogromnego wysiłku i wielkiej samodyscypliny. Można jednak zacząć od małych kroczków. Warto choćby kupować produkty na wagę i pakować je we własne opakowania - słoiki bądź wielorazowe woreczki. Na takie rozwiązanie pozwala już wiele supermarketów i dyskontów. Tam, gdzie można, warto korzystać z tego rozwiązania.

4. Zrezygnuj z określonych produktów plastikowych

Czasem wystarczy po prostu nie kupować produktów jednorazowych wykonanych z tworzyw sztucznych, aby znacząco ograniczyć zużycie plastiku. Chodzi o takie produkty jak choćby patyczki do uszu, plastikowe kubki jednorazowe czy folię spożywczą. Każdy z pewnością będzie mógł dodać do tej listy coś innego w zależności od codziennych nawyków zakupowych.

5. Zrezygnuj z dań gotowych, na wynos i cateringu dietetycznego

Kolejna kategoria produktów, z których warto zrezygnować, żeby ograniczyć zużycie plastiku to wszelkie dania gotowe. Są one najczęściej na tackach z tworzyw sztucznych i dodatkowo ofoliowane. Jakby tego było mało, wiele ma jeszcze dodatkowe tekturowe opakowanie, co tylko powiększa stertę śmieci. To samo się dzieje, gdy zamawiamy dania z dowozem do domu bądź na wynos z restauracji. Nie ulega wątpliwości, że tak jest łatwiej i wygodniej, ale ilość śmieci, jaka przy okazji powstaje, jest zatrważająca. Jeszcze gorzej sytuacja wygląda w przypadku cateringów dietetycznych i wszelkich diet pudełkowych. Kuriozalne jest to, że wybieramy je ze względów zdrowotnych, tymczasem jedzenie dociera do nas szczelnie opakowane w plastik. Wielokrotnie zdarza się, że do opakowań z tworzyw sztucznych potrawy pakowane są gorące, co jedynie sprzyja wydzielaniu szkodliwych substancji. Nie ma to zbyt wiele wspólnego z moją definicją zdrowia. Samodzielne przygotowywanie posiłków jest najlepszą opcją zarówno dla środowiska, jak i dla nas.

6. Pakuj jedzenie w lunchboxy

Pokłosiem punktu piątego jest punkt szósty. Skoro stawiamy na samodzielne przyrządzanie posiłków, także obiadów do pracy trzeba je mieć w co zapakować. Tu z pomocą przychodzą praktyczne i przyjazne środowisku, bo wielokrotnego użytku - lunchboxy. Dają one nam wiele korzyści - wiemy, co jemy, nie generujemy jednorazowych plastikowych opakowań i nie ulegamy zakupowym pokusom spożywczym.

7. Kupuj kosmetyki w kostce

Kolejnym obszarem, w którym plastik jest wszechobecny, jest kosmetyka i branża beauty. W zasadzie każdy kosmetyk jest pakowany do plastikowej buteleczki. Niewiele firm robi coś w kierunku zmiany tego stanu rzeczy. W zasadzie jedynym wyjściem, poza sporządzaniem własnych kosmetyków są te w kostce. Poza mydłem w postaci twardej kostki na rynku mamy też już szampony, balsamy, a nawet dezodoranty. Można je kupować luzem, bądź w tekturowym opakowaniu. Przy okazji są znacznie wydajniejsze niż produkty w płynie lub spreyu. Ich stosowanie to prawdziwa ulga dla środowiska.

8. Stosuj bambusową szczoteczkę do zębów

Szczoteczkę do zębów powinno się wymieniać na nową średnio co trzy miesiące. Rocznie zatem zużywamy średnio cztery. Dlatego warto je wymienić na bambusowe, które są wykonane z naturalnych włókien. Po wyrzuceniu taka szczoteczka bez problemu się rozłoży i nie będzie zatruwać środowiska plastikowymi odpadami.

9. Zrezygnuj lub ogranicz określone usługi

Często zapominamy, że również sektor usług, jest wielkim generatorem tworzyw sztucznych. Przykładowo, kupując przez internet w 90 proc. przypadków, otrzymujemy produkt zapakowany w torebkę foliową bądź zabezpieczony folią bombelkową. Kupując w lokalnym sklepie, zapewne dałoby się uniknąć tych dodatkowych opakować. Dlatego to, co jesteśmy w stanie, warto kupować w fizycznych sklepach. Warto się też przyjrzeć innym usługom, z których korzystamy. Przykładowo, ubrania oddane do pralni, po upraniu zawsze otrzymujemy w plastikowych, jednorazowych pokrowcach. W gabinetach kosmetycznych, kosmetyczki noszą jednorazowe rękawiczki. Być może jesteśmy w stanie ograniczyć korzystanie z tych usług?

10. Rób własne środki czystości

Domowe środki czystości, jak płyn do naczyń czy do szyb, zazwyczaj są dostępne w butelkach z tworzyw sztucznych. Na szczęście coraz więcej osób z nich rezygnuje na rzecz samodzielnie sporządzanych środków. Często wystarczą do tego ocet, sok z cytryny i soda oczyszczona. Są to składniki w 100 proc. naturalne, bezpieczne i łatwo dostępne. W internecie aż roi się od przepisów na domowe płyny do czyszczenia, które są naprawdę skuteczne. W ten sposób nie tylko organicyzmy zużycie plastiku, ale też chemii, które nie jest dla nas najlepsza.

Z pewnością jest jeszcze więcej sposobów na ograniczenie plastiku w naszym codziennym życiu. Warto zacząć je wdrażać do codziennego życia, aby nie obciążać planety.

<!- Composite Start ->

<!- Composite End ->

# data[].attributes.attachment_link.title
Jak ograniczyć zużycie plastiku i generowanie plastikowych śmieci?

# data[].attributes.attachment_link.description
Plastik stał się wszech obecny w naszym życiu. Z niego mamy meble, opakowania, w tym żywności, butelki i znaczni

# data[].attributes.body
https://naszesmieci.mos.gov.pl/jak-segregowac

# data[].attributes.headline
Tego nie wiedzieliście! Mądra ekobabcia podpowiada, jak prawidłowo segregować śmieci.

# data[].attributes.subject
Tego nie wiedzieliście! Mądra ekobabcia podpowiada, jak prawidłowo segregować śmieci.

# data[].attributes.attachment_link.description
Log into Facebook to start sharing and connecting with your friends, family, and people you know.

# data[].attributes.attachment_link.embed_code
Jak segregować śmieci - Eko Babcia odc. 1
Jak segregować śmieci ? Mamy z tym wiele problemów także rozwiejemy wszelkie wątpliwości razem z przesympatyczną ekopasjonatką Kamillą Stańczyk, współzałożycielką Ekodrogeria.pl Posłuchajcie i udostępnijcie ! #ekobabcia
Posted by Mądra Babcia on Monday, June 28, 2021

# data[].attributes.headline
Paulina Kuna, Cristian Majewski, Izabela Korga

# data[].attributes.subject
Paulina Kuna, Cristian Majewski, Izabela Korga

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
Wiesława Kochan, Cristian Majewski, Izabela Korga, Paula Dominika, Wiesia Kochan

# data[].attributes.attachment_link.provider_name
Czysty Głogów. Dział Gospodarki Odpadami Komunalnymi Urzędu Miasta Głogów

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Jeśli przy segregacji pojawiły się wątpliwości, skorzystaj z naszej wyszukiwarki odpadów. (kliknij w baner i wpisz w wyszukiwarkę odpad |KROK 1|) Chcąc uzupełnić naszą wyszukiwarkę wystarczy wysłać do nas mail kontakt

Gdzie, co wyrzucamy - wyszukaj odpad

Dla przypomnienia

KTO PYTA NIE BŁĄDZI

Czy do pojemnika na papier wolno wyrzucać zabrudzony papier?

Do niebieskich pojemników na papier wrzucamy tylko czystą i suchą makulaturę, czyli gazety, zeszyty, tekturę itp. Zabrudzony papier wrzucamy do pojemnika na odpady zmieszane.

Czy przed wyrzuceniem należy myć zużyte opakowania?

Nie myjemy opakowań, pamiętajmy, że mycie opakowań powoduje zwiększone zużycie wody. Opakowania należy opróżniać z ich zawartości (nie wyrzucajmy do śmieci w połowie pełnego słoika z dżemem lub pojemnika z resztkami śmietany).

Czy przed wyrzuceniem należy usuwać etykiety z butelek i słoików?

Nie powinno się usuwać etykiet, jeśli wymaga to użycia wody. Jeśli na etykiecie znajduje się informacja, że etykieta wykonana jest z folii termokurczliwej (PVC) należy ją zdjąć. Zdjęta folia PVC nie nadaje się do recyclingu, należy ją wrzucić do śmieci zmieszanych.

Do którego pojemnika należy wrzucić opakowania (kartony) po mleku lub sokach?

Wrzucamy do pojemnika na odpady z metali i tworzyw sztucznych - są to wielomateriałowe odpady opakowaniowe.

Co jeśli inni mieszkańcy bloku nie będą segregować śmieci?

Mieszkańcy bloków korzystają ze wspólnych pojemników do zbierania odpadów komunalnych. Jeżeli część mieszkańców nie segreguje odpadów, wówczas naliczana będzie opłata według wyższej stawki, ustalonej przez radę gminy (tzn. stawki za odpady zmieszane) dla wszystkich mieszkańców nieruchomości.

Jak należy postępować z odpadami składającymi się z różnych elementów, a trudnymi do samodzielnego rozdzielenia np. z zepsutym wózkiem dziecięcym?

Takie przedmioty, jak np. wózki dziecięce, traktujemy jako odpady gabarytowe i należy oddawać je do Punktu Selektywnej Zbiórki Odpadów Komunalnych tzw. PSZOK-u (Transportowa 6 i Przemysłowa 7a).
Mniejsze odpady tego typu, np. zepsute zabawki można wrzucać do pojemnika na metale i tworzywa sztuczne, o ile nie są wykonane z kilku trwale połączonych surowców. W obu przypadkach odpad zostanie mechanicznie rozdrobniony w sortowni.

Co należy zrobić w sytuacji, gdy do jednego pojemnika trafiają odpady składające się z kilku różnych surowców?

W miarę możliwości należy je rozdzielić. Przykładem jest aluminiowe wieczko od jogurtu, które powinno być oderwane od plastikowego kubeczka przed wyrzuceniem obu elementów do pojemnika na metale i tworzywa sztuczne.

Gdzie należy wyrzucić szkło inne niż opakowania szklane np. szkło okienne, ceramikę itp.?

Szkło okienne oddajemy do Punktu Selektywnej Zbiórki Odpadów Komunalnych tzw. PSZOK (Transportowa 6), natomiast ceramikę, porcelanę, fajans wyrzucamy do pojemnika na odpady zmieszane.

Co z odpadami po remoncie - czy gmina ma obowiązek odebrać śmieci w ramach opłaty?

W ramach opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi mieszkańcy naszej gminy mogą oddać miesięcznie 50 kg gruzu. Należy w Urzędzie Miasta, Dziale Gospodarki Odpadami Komunalnymi przy ul. Poczdamskiej 1 złożyć deklarację na usługi dodatkowe, pobrać oznakowane worki i odwieźć odpad budowlany do Punktu Selektywnej Zbiórki Odpadów Komunalnych tzw. PSZOK (Transportowa 6 i Przemysłowa 7a).

Czy kubeczki po jogurcie trzeba myć przed wyrzuceniem

Wystarczy jedynie usunąć zawartość opakowania, mycie nie jest potrzebne.

Czy wyrzucając odpady papierowe należy usuwać zszywki do papieru, okładki od bindowania itp.?

Małe elementy takie jak zszywki można pozostawić - w papierni, gdzie odpady są przetwarzane w formę płynną, nie będzie to stanowiło problemu. Duże elementy jak np. spinacze, okładki, ramki od kalendarzy itp. powinny zostać oddzielone.

Czy butelki plastikowe i nakrętki od butelek trzeba segregować osobno?

Postępujemy następująco: nakrętkę odkręcamy, butelkę zgniatamy i zakręcamy ponownie. Butelki PET wyrzucamy razem z zakrętkami do pojemnika na tworzywa sztuczne, chyba że nakrętki zbieramy na akcje charytatywne, wówczas wyrzucamy do pojemnika tylko zgniecioną butelkę.

Gdzie mam wyrzucić stary telewizor czy lodówkę?

Takie przedmioty to odpady gabarytowe należy je oddawać do Punktu Selektywnej Zbiórki Odpadów Komunalnych tzw. PSZOK (Transportowa 6 i Przemysłowa 7a) lub podczas zbiórki odpadów wielkogabarytowych.

To warto wiedzieć
Co się dzieje, jeżeli nie segregujesz odpadów ?

1. Jedna bateria typu „paluszek" wrzucona do zwykłego śmietnika może zanieczyścić 1 m3 naszego środowiska

2. Około dwóch milionów ptaków i ssaków wodnych ginie na skutek połknięcia plastikowych odpadów wrzucanych do mórz i oceanów

3. Litr zużytego oleju silnikowego wylanego do rzeki lub kanalizacji jest w stanie zanieczyścić milion litrów wody

4. Jeżeli każdy z nas wyrzuci na śmietnik tylko jeden słoik, to na wysypiska w całej Polsce rocznie trafi 10 tysięcy ton szkła (średnio każdy z nas wyrzuca w ciągu roku około 56 szklanych opakowań w pełni nadających się do ponownego wykorzystania)

5. Rozkład jednej plastikowej butelki może trwać nawet 500 lat

6. Jeden telewizor wrzucony do niewielkiego jeziora może zatruć ekosystem wodny na wiele lat

7. Co roku z samych Lasów Państwowych usuwa się ok. 140 tysięcy metrów sześciennych podrzuconych śmieci (to ok. 1000 wagonów kolejowych załadowanych do pełna).

Co się dzieje, gdy segregujesz odpady?

1. Recykling aluminium umożliwia obniżenie zanieczyszczenia powietrza o 95% oraz wody o 97% w porównaniu z produkcją aluminium z rudy

2. Zużyty litrowy karton po mleku lub sokach posiada wartość energetyczną pozwalającą zasilać żarówkę o mocy 40 Watt przez 1,5 godziny

3. Recykling jednej lodówki ogranicza emisję CO2 o ponad 2 tony

4. Płyty CD i DVD zrobione są z tworzywa sztucznego, które może być odzyskane i ponownie wykorzystane np. do produkcji bieżni, butów lub szyb pancernych

5. Z 450 plastikowych pudełek po proszku do prania można wyprodukować trzyosobową parkową ławkę

6. Gdyby całe żelazo odzyskiwane na świecie przez grupę Stena Re-cykling przetopić na rowery, co trzeci Europejczyk mógłby dostać jeden z nich w prezencie (wliczając 143 miliony obywateli Rosji)!

7. Rocznie zużywamy przeciętnie 240 kg papieru, do produkcji których potrzeba wyciąć cztery drzewa. Tyle samo papieru można otrzymać z 270 kg makulatury.

8. Zakłady produkujące papier, w trakcie procesów wytwórczych zanieczyszczają powietrze i zużywają zasoby naturalne w postaci ropy naftowej i wody. Wykorzystując powtórnie tonę makulatury oszczędzamy około 500 litrów ropy naftowej i 26 tysięcy litrów wody.

9. Z pięciu butelek PET po napojach można wytworzyć nić, z której powstanie koszulka sportowa.

10. Szkło podlega recyklingowi w 100%, można je też przetwarzać nieskończoną ilość razy. Dzięki recyklingowi szkła możemy ograniczyć zużycie wody, piasku, dolomitu i sody.

Używajmy toreb wielokrotnego użytku w tym także trwałych toreb zakupowych z tworzyw sztucznych, polipropylenowych. Są one bardziej przyjazne środowisku niż jednorazówki i torby papierowe.

# data[].attributes.attachment_link.description
Jeśli przy segregacji pojawiły się wątpliwości, skorzystaj z naszej wyszukiwarki odpadów. (kliknij w baner i wpisz w wyszukiwarkę odpad |KROK 1|) Chcąc uzupełnić naszą wyszukiwarkę wystarczy wysłać do nas mail kontakt Gdzie, co wyrzucamy - wyszukaj odpad Do niebieskich pojemników na papier wrzucamy tylko czystą i suchą makulaturę, czyli gazety, zeszyty, tekturę itp.

# data[].attributes.headline
Uczniowie klasy VII wykonywali mini książeczki na temat "Zagrożenia cywilizacyjne XXI wieku- efekt cieplarniany, dziura ozonowa, kwaśne deszcze, zanieczyszczenia wody i powietrza"

# data[].attributes.subject
Uczniowie klasy VII wykonywali mini książeczki na temat "Zagrożenia cywilizacyjne XXI wieku- efekt cieplarniany, dziura ozonowa, kwaśne deszcze, zanieczyszczenia wody i powietrza"

# data[].attributes.body
Prace zostały wykonane w ramach projektu z chemii i informatyki.

# data[].attributes.headline
Podczas wykonywania zadań projektowych uczniowie poznali nowe narzędzia i programy, np: StoryJumper.  StoryJumper to aplikacja umożliwiająca tworzenie i udostępnianie e-książeczek.

# data[].attributes.subject
Podczas wykonywania zadań projektowych uczniowie poznali nowe narzędzia i programy, np: StoryJumper.  StoryJumper to aplikacja umożliwiająca tworzenie i udostępnianie e-książeczek.

# data[].attributes.headline
Zadanie na marzec: Co robić z niepotrzebnymi lub zepsutymi rzeczami?	-	Uczniowie przygotowują plakat zgodny z tematem wykorzystując Canvę.	

# data[].attributes.subject
Zadanie na marzec: Co robić z niepotrzebnymi lub zepsutymi rzeczami?	-	Uczniowie przygotowują plakat zgodny z tematem wykorzystując Canvę.	

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
W przekonaniu respondentów największym źródłem zanieczyszczeń powietrza jest ogrzewanie domów. Ponad połowa badanych uznała ten czynnik za najbardziej zanieczyszczający powietrze. Na drugim miejscu najczęściej pojawiały się emisje z pojazdów, zaś na trzecim, jako czynnik w najmniejszym stopniu zanieczyszczający powietrze - przemysł.

Jedynie 1/3 Polaków podejmuje działania na rzecz ochrony własnego zdrowia związane z jakością powietrza w miejscu ich zamieszkania. Zauważyć jednak należy, że są to głównie mieszkańcy dużych miast. Czynnością podejmowaną zdecydowanie najczęściej jest śledzenie komunikatów dotyczących stanu powietrza. Stosunkowo popularnym działaniem jest również ograniczanie czasu przebywania na powietrzu podczas alarmu smogowego, natomiast znacznie rzadziej Polacy decydują się na zamontowanie w domu filtrów czy noszenie maseczki.

Również co trzeci Polak osobiście podjął działania, mające na celu zmniejszenie emisji zanieczyszczeń. Najbardziej popularne formy to:

rezygnacja z poruszania się samochodem na rzecz komunikacji miejskiej/jazdy rowerem lub chodzenia pieszo,

zmiana systemu ogrzewania domu/mieszkania,

wymiana sprzętu AGD/RTV na energooszczędny,

ocieplenie budynku,

kupno samochodu niskoemisyjnego.

Zdaniem badanych najważniejszymi działaniami, które powinny być stosowane w celu poprawy jakości powietrza są: wymiana starych pieców na niskoemisyjne (73,7% wskazań pozytywnych), zwiększenie kontroli emisji spalin w samochodach (73,0%) i zwiększenie kontroli nad tym, co jest palone w przydomowych piecach (71,7%).

Ponad połowa Polaków deklaruje, że podejmuje działania mające na celu zmniejszenie ilości generowanych przez siebie odpadów. Wśród proekologicznych zachowań konsumenckich dominuje:

zwracanie uwagi na oznaczenia związane z ekologią i środowiskiem podczas robienia zakupów,

unikanie kupowania „pakowanych" towarów,

ograniczanie zakupu produktów jednorazowych, nietrwałych.

Niestety, niemalże połowa Polaków wyrzuca do śmieci niepotrzebne lub zepsute przedmioty/rzeczy ze swojego domu. Optymistyczny jest jednak fakt, że 52,6% przekazuje sprawne/dobre rzeczy innym osobom lub instytucjom. Naprawianie rzeczy w punktach napraw, powtórne wykorzystanie posiadanych przedmiotów, a także wymienianie/sprzedawanie rzeczy używanych deklaruje z kolei co trzeci Polak. Oddawanie rzeczy do sklepu lub do PSZOK zadeklarowało 31,2% obywateli.

Ponad jednak trzecia Polaków zapytanych o wyrażenie opinii na temat wprowadzenia zakazu sprzedaży jednorazowych plastikowych produktów codziennego użytku (tj. kubki, talerze, sztućce, słomki itp.) wskazuje, że w sprzedaży powinny być tylko plastikowe produkty codziennego użytku, które poddawane mogą być bardziej skutecznemu recyklingowi. Jedna czwarta to z kolei zwolennicy całkowitego zakazu sprzedaży jakichkolwiek jednorazowych plastikowych produktów codziennego użytku. Niemniej jednak blisko 60% z nich uważa, że wprowadzenie zakazu sprzedaży jednorazowych przedmiotów codziennego użytku z tworzyw sztucznych przyczyni się do ochrony środowiska w Polsce.

Ponad połowa badanych unika kupowania jednorazowych produktów z plastiku oraz stara się kupować owoce i warzywa luzem. Z kolei ponad 40% ogranicza picie butelkowanej wody, a także stara się wybierać produkty: w zwrotnych opakowaniach, nadające się do recyklingu lub nienadmiernie opakowane. Nieco mniejszy odsetek wskazał na ograniczenie korzystania z jednorazowych reklamówek i chodzenie na zakupy z własnymi pojemnikami na żywność i torbami.

Cena torebki foliowej przeważnie nie zniechęca Polaków do jej kupowania, jednak wskazują, że kupują ich mniej niż wcześniej. Zniechęconych czuje się ok 40% badanych, przy czym 16,7% wskazuje, że z tego powodu korzysta z toreb wielokrotnego użytku.

Polacy zazwyczaj nie zwracają uwagi przy zakupie napojów w szklanych opakowaniach na informację dotyczącą możliwości ich zwrotu. Jednocześnie opinie na temat wprowadzenia kaucji za wszystkie szklane i plastikowe butelki są zróżnicowane. Respondenci są pod tym względem podzieleni pomiędzy aprobacją rozwiązania dotyczącego wprowadzenia kaucji za wszystkie butelki (34,6%) lub niewprowadzaniem żadnych opłat (33,4%).

Czynnikami, które w największym stopniu zniechęcają Polaków do zwrotu szklanych butelek są:

Jednocześnie przeprowadzone badanie wykazało, że największym ułatwieniem (i zachętą) w zakresie zwrotu butelek byłaby możliwość ich oddawania w każdym sklepie, niezależnie od miejsca zakupu. Duże znaczenie ma również bliska odległość miejsca zamieszkania od punktu zbiórki butelek, co wskazuje na to, że Polacy w największym stopniu cenią sobie wygodę. Blisko 1/5 badanych wskazała również na popularność tego typu działań, czyli wytworzenie mody na oddawanie butelek.

Badania zrealizowano techniką CATI. Badanie jest ogólnopolskie a przebadana próba jest reprezentatywna ze względu na zmienne demograficzne: płeć, wiek i miejsce zamieszkania (wielkość miejscowości i województwo). Maksymalny błąd szacowania dla próby losowej liczącej 1000 osób wynosi +/- 4%.

# data[].attributes.attachment_link.title
Świadomość i zachowania ekologiczne Polaków - Ministerstwo Klimatu i Środowiska - Portal Gov.pl

# data[].attributes.attachment_link.description
Jedynie 1/3 Polaków podejmuje działania na rzecz ochrony własnego zdrowia związane z jakością powietrza w miejscu ich zamieszkania. Według blisko 60% badanych wprowadzenie zakazu sprzedaży jednorazowych przedmiotów codziennego użytku z tworzyw sztucznych przyczyni się do ochrony środowiska w Polsce. 7 na 10 obywateli przy zakupie napojów w szklanych opakowaniach nie zwraca uwagi na informację, czy butelka nadaje się do zwrotu.

# data[].attributes.attachment_link.title
Planuj jadłospis na cały tydzień FR_KAWA

# data[].attributes.attachment_link.title
Jak nie marnować jedzenia Justyna Piątek

# data[].attributes.attachment_link.title
maja stankowska jak nie marnować jedzenia

# data[].attributes.attachment_link.title
Co robić z niepotrzebnymi lub zepsutymi rzeczami FR_KAWA

# data[].attributes.attachment_link.title
“Zanieczyszczenia powietrza” - Free stories online. Create books for kids | StoryJumper

# data[].attributes.headline
Zadanie na kwiecień: Co to jest ślad węglowy i jak go zmniejszyć?  - Uczniowie wykonują infografikę w Canvie

# data[].attributes.subject
Zadanie na kwiecień: Co to jest ślad węglowy i jak go zmniejszyć?  - Uczniowie wykonują infografikę w Canvie

# data[].attributes.body
Ślad węglowy to ilość dwutlenku węgla i innych gazów cieplarnianych, które uwalniają się do atmosfery w efekcie Twoich działań. I nie tylko Twoich – ślad węglowy możesz też policzyć dla społeczeństwa, organizacji, aktywności, czy sposobu życia. W ten sposób szacujemy negatywny wpływ naszych działań na środowisko.

# data[].attributes.attachment_link.title
Co zrobić z niepotrzebnymi lub zepsutymi rzeczami Alicja Bera

# data[].attributes.attachment_link.title
Co zrobić ze niepotrzebnymi lub zniszczonymi rzeczami ODudzińska

# data[].attributes.attachment_link.title
KopiaCo to jest ślad węglowy i jak go zmniejszyć GPuka

# data[].attributes.headline
Zadanie na maj: Skąd się  bierze smog i jak temu zaradzić?

# data[].attributes.subject
Zadanie na maj: Skąd się  bierze smog i jak temu zaradzić?

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Co to jest smog? Skład chemiczny smogu.

Nazwa pochodzi od zbitki angielskich słów smoke (dym) i fog (mgła). Najprościej mówiąc - jest to mieszanina z trujących zanieczyszczeń w powietrzu spowodowanych działalnością człowieka oraz niekorzystnych naturalnych zjawisk atmosferycznych.

Najlepsze warunki do powstawania smogu powstają w bezwietrzne dni z wysokim ciśnieniem atmosferycznym. Wtedy szkodliwe cząsteczki nie unoszą się do góry i pozostają blisko powierzchni ziemi, co często wygląda jak mgła.

Zanieczyszczenie powietrza, jakim jest smog, powstaje wskutek przedostawania się do atmosfery szkodliwych związków chemicznych, takich jak tlenki siarki i tlenek azotu oraz substancje stałe, czyli zanieczyszczenia pyłowe, a także kancerogenne wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne (WWA). Te ostatnie to organiczne związki chemiczne, których główne źródła stanowią węgiel oraz ropa naftowa i jej pochodne ( asfalt, koks, benzyna). Uwalniają się również w dymie tytoniowym i podczas spalania drewna. Grupa ta zdominowana jest przez bezno(a)piren oraz naftalen. Wyróżnia się dwa rodzaje smogu. Pierwszy to tzw. smog londyński, zawierający tlenek siarki, tlenki azotu i węgla oraz sadzę. Drugi nazywany jest smogiem Los Angeles i powstaje przede wszystkim na terenach subtropikalnych. Zawiera tlenki węgla, tlenki azotu i węglowodory, które ulegają reakcjom chemicznym i prowadzą do powstawania aldehydów i ozonu.

Zdrowotne skutki zanieczyszczenia powietrza.

Długotrwała styczność ze związkami chemicznymi zawartymi w smogu, oprócz zmian nowotworowych, może prowadzić do osłabienia układu odpornościowego oraz niewydolności nerek i wątroby, nie mówiąc już o niekorzystnym wpływie na układ oddechowy. Niewątpliwie jednak najbardziej trującymi substancjami, obecnymi w smogu, są pyły zawieszone, które stanowią cząsteczki stałe, na tyle niewielkie, że mogą poprzez układ oddechowy przedostawać się do układu krążenia. Obecnie najwięcej udziału w smogu mają pyły PM 2,5 oraz PM 10.

Skąd się bierze smog - główni winowajcy.

Co powoduje smog w Polsce? Za powstawanie zjawiska zanieczyszczenia powietrza odpowiedzialne są gównie 3 aspekty działalności człowieka: niska emisja, komunikacja i przemysł. Najważniejszym powodem zanieczyszczeń powietrza w Polsce jest spalanie węgla, drewna a także odpadów w gospodarstwach domowych. Odpowiada ono za ponad 50% emisji pyłów (PM10) i 87% emisji rakotwórczego benzo(a)pirenu. Pomimo nieustających akcji promocyjnych oraz dofinansowań, w Polskich domach wciąż głównym źródłem ciepłą są tzw. kopciuchy - piece i kotły emitujące duże ilości pyłów i substancji rakotwórczych. Niestety pomimo nagłaśniania wagi problemu wciąż spala się w nich niemal wszystko: śmieci (np. plastikowe butelki, płyty wiórowe, lakierowane drewno), w tym też odpady węglowe - miał i koks niskiej jakości. Drugim istotnym powodem powstawania zjawiska zanieczyszczenia powietrza w polskich miastach jest komunikacja. W naszym kraju przypada znacznie więcej samochodów na mieszkańców niż w innych miastach Europy Zachodniej. Głównymi winowajcami są stare samochody z silnikami diesla, niestety często bez filtrów cząstek stałych. W skali kraju transport emituje ponad 28% tlenków azotu, 27% tlenku węgla oraz powyżej 15% pyłów zawieszonych.

Kolejnym z głównych powodów powstawania smogu jest przemysł - głównie zakłady wytwórcze oraz elektrownie węglowe. Sektory te odpowiadają łącznie za 26% emisji pyłu PM10 i 11% emisji benzo(a)pirenu w skali kraju.

Ciekawostki na temat smogu

Według danych Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) zanieczyszczenia powietrza zabijają co roku 6,5 mln ludzi na całym świecie. W Polsce jest to blisko 50 tys. osób rocznie - szacuje Europejska Agencja Środowiska. Jak groźny może być smog pokazała historia Londynu z 1952 r. Wielki smog londyński utrzymywał się w stolicy Wielkiej Brytanii od 5 do 9 grudnia. Początkowo nie zdawano sobie sprawy z powagi sytuacji - mgła w Londynie to zjawisko powszechne. Tym razem jednak dwutlenek siarki w połączeniu z dwutlenkiem azotu, który powstawał ze spalania węgla kamiennego i z kroplami mgły, zamieniał się w kwas siarkowy, a ten spowodował masowe uszkodzenia płuc. Zmarło wtedy ponad 12 tys. osób.

Najważniejszym aspektem mającym wpływ na poprawę tego, jaka jest jakość powietrza w Polsce jest podnoszenie poziomu edukacji - zarówno dzieci jak i dorosłych. Fundacja Polska Bez Smogu powołana została w celu propagowania wiedzy oraz działań w temacie jakości powietrza. Organizacja wspiera działania mające na celu świadomy wybór źródeł ciepła a więc co za tym idzie - ograniczenie niskiej emisji.

# data[].attributes.attachment_link.title
skąd się bierze smog - Fundacja Polska Bez Smogu

# data[].attributes.attachment_link.description
Nazwa pochodzi od zbitki angielskich słów smoke (dym) i fog (mgła). Najprościej mówiąc - jest to mieszanina z trujących zanieczyszczeń w powietrzu spowodowanych działalnością człowieka oraz niekorzystnych naturalnych zjawisk atmosferycznych. Najlepsze warunki do powstawania smogu powstają w bezwietrzne dni z wysokim ciśnieniem atmosferycznym.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
skad bierze się smog / jak z nim walczyć

Tu znajdziesz informacje o zanieczyszczeniach. Jak paleniska domowe, transport i przemysł wpływają na czyste powietrze. Czy warto segregować odpady. Czym ogrzewać dom.

Jak powstaje smog?
Smog powstaje w bezwietrzne dni z wysokim ciśnieniem atmosferycznym. Wtedy szkodliwe cząsteczki nie unoszą się do góry i pozostają blisko powierzchni ziemi, co często wygląda jak mgła. Główną przyczyną takiego zjawiska jest spalanie węgla i duży ruch samochodowy. Najwięcej zanieczyszczeń emituje spalanie w domowych piecach śmieci, mułu i miału węglowego. W wielu krajach Unii Europejskiej miał i muł uważany jest za odpad przy wydobyciu węgla i nie jest sprzedawany. Również piece węglowe muszą spełniać odpowiednie normy. Natomiast w Polsce nie ma norm dla sprzedawanych pieców i węgla pod kątem emisji zanieczyszczeń. Podczas wyżowej pogody dymy i pyły zamiast płynąć do góry, rozprzestrzeniają się poziomo oraz w dół i zostają przy powierzchni ziemi. Tam gdzie kończy się warstwa zanieczyszczeń, zaczyna się warstwa inwersyjna, czyli termiczna warstwa hamująca. Nad warstwą zanieczyszczeń jest warstwa inwersyjna, działająca jak „czapa”, która trzyma pyły, które się nie mogą rozprzestrzeniać do góry. Jeżeli nie ma wiatru, to pyły stoją w miejscu.

Dlaczego powietrze jest tak bardzo zanieczyszczone?

Główną przyczyną zanieczyszczenia powietrza w Polsce są piece i kotły na węgiel i drewno - a więc urządzenia używane w domach oraz w małych rodzinnych zakładach produkujących np. meble czy buty. Popularnie nazywane są "kopciuchami", ponieważ wypuszczają do powietrza duże ilości dymu i zanieczyszczeń. Często spalany jest w nich węgiel niskiej jakości, a nawet śmieci, co jeszcze bardziej zwiększa toksyczność powietrza, którym wszyscy oddychamy.

Czy jesteśmy skazani na smog?
Nie! Każdy może zrobić coś, abyśmy wszyscy oddychali czystym powietrzem.

Nie spalaj śmieci - segreguj!
Spalając śmieci, zatruwasz siebie, swoją rodzinę i ludzi z twojego otoczenia. Podczas spalania śmieci do powietrza dostają się silnie toksyczne związki, takie jak dioksyny, furany, pyły, metale ciężkie, chlorowodór czy cyjanowodór. Dioksyny są często określane jako najbardziej toksyczne substancje wytworzone przez człowieka. Palenie śmieci jest wykroczeniem karanym mandatem do 500 zł. Jeśli widzisz, że ktoś w twojej miejscowości pali śmieci, zawiadom straż gminną, lub w przypadku jej braku, policję. Zawiadomienia można zgłaszać anonimowo.

Wymień stary piec
Zamień swojego "kopciucha" na ogrzewanie z miejskiej sieci, gaz lub pompę ciepła - te rozwiązania są najbardziej przyjazne powietrzu. Jeśli to niemożliwe, wybierz nowoczesny kocioł na drewno, pelet lub węgiel. Stare piece emitują 10 razy więcej niż te wyższej klasy. Nie tylko węgiel szkodzi powietrzu. Również spalanie drewna w starych kotłach czy kominkach to emisja dużych ilości pyłu i benzo(a)pirenu. Jeśli zdecydujecie się na ogrzewanie drewnem lub węglem, wybierzcie nowoczesny kocioł z certyfikatem. Lista takich kotłów dostępna jest np. na stronie:
http://powietrze.malopolska.pl/kotly/

Ogranicz używanie samochodu
Zanieczyszczenia z rur wydechowych samochodów, to podobnie jak domy źródło zanieczyszczeń, które znacząco wpływa na zanieczyszczenie powietrza. Na przykład w Małopolsce transport to drugie największe źródło zanieczyszczenia powietrza pyłem PM10. Dlatego warto ograniczyć używanie samochodu do minimum. Jeśli masz taką możliwość wybierz transport publiczny, rower lub użyj własnych nóg :)

# data[].attributes.attachment_link.title
Skąd się bierze smog? - Nauczyciele - smog.edu.pl

# data[].attributes.attachment_link.title
“Zanieczyszczenia powietrza” - Free stories online. Create books for kids | StoryJumper

# data[].attributes.attachment_link.title
W jaki sposób ograniczyc plastik WKiełbasa

# data[].attributes.headline
Jak obchodziliśmy Dzień Wody w naszej szkole?

# data[].attributes.subject
Jak obchodziliśmy Dzień Wody w naszej szkole?

# data[].attributes.body
Kliknij w obrazek