# data[].attributes.headline
ΑΡΓΥΡΩ ΚΑΛΛΙΟΝΤΖΑΚΗ Γ1 2020-21

# data[].attributes.subject
ΑΡΓΥΡΩ ΚΑΛΛΙΟΝΤΖΑΚΗ Γ1 2020-21

# data[].attributes.body
Ποίημα 25ης Μαρτίου

<<Ύμνος στους πρόγονος>>

Οι Ελληνες, λαός με περηφάνια και ανδρεία
τον δυσβάσταχτο ζυγό δεν είδε με
αδιαφορία.
Πάλεψε με νύχια και με δόντια, σαν λιοντάρι
την ελευθερία και την ανεξαρτησία να φέρει πάλι.

Πολλοί, σκοτώθηκαν, γενναίοι πρόγονοί μας
για την ελευθερία τη δική μας.

Τιμούμε και υμνουμε τη θυσία
που ήταν η απαρχή για την ανεξαρτησία.

# data[].attributes.headline
Αλεξάντρ Σεργκέγεβιτς Πούσκιν, ήταν Ρώσος λογοτέχνης, ο μεγαλύτερος ποιητής της Ρωσίας 

# data[].attributes.subject
Αλεξάντρ Σεργκέγεβιτς Πούσκιν, ήταν Ρώσος λογοτέχνης, ο μεγαλύτερος ποιητής της Ρωσίας 

# data[].attributes.body
ΕΙΣ ΤΗΝ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΝ», ένα περίφημο λυρικό άσμα.

ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ
ΩΔΗ
Φύγε, κρύψου απ’ τα μάτια,
της ελευθερίας πενιχρή τυραννία.
Πού είσαι, πού είσαι καταιγίδα των θρόνων,
της Ελευθερίας υπερήφανος αοιδός;
Έλα και κόψε από μένα το στεφάνι,
λύγισε την απαλή τη λύρα…
Θέλω να τραγουδήσω στον κόσμο την Ελευθερία,
τους θρόνους να συντρίψω, το κακό.
۰۰۰
Άνοιξέ μου τα ευγενικά σου ίχνη
αυτού του υψηλόφρονου, του Γάλλου,
που εσύ στις δοξασμένες δυστυχίες
ενέπνεες τους θαρραλέους ύμνους.
Θρέμματα της επιπόλαιας τύχης
τύραννοι του κόσμου! Τρεμουλιάξτε!
Κι’ εσείς ανδρωθείτε,
εξεγερθείτε ξεπεσμένοι δούλοι!
۰۰۰
Αλλοίμονο! Όπου κι’ αν ρίξω τη ματιά μου
Παντού…

# data[].attributes.headline
Διονύσιος Σολωμός 

# data[].attributes.subject
Διονύσιος Σολωμός 

# data[].attributes.body
Ὁ Ὕμνος εἰς τὴν Ἐλευθερίαν
«Σὲ γνωρίζω ἀπὸ τὴν κόψη τοῦ σπαθιοῦ τὴν τρομερή, σὲ γνωρίζω ἀπὸ τὴν ὄψη, ποῦ μὲ βία μετράει τὴ γῆ. Ἀπ᾿ τὰ κόκαλα βγαλμένη τῶν Ἑλλήνων τὰ ἱερά, καὶ σὰν πρῶτα ἀνδρειωμένη, χαῖρε, ὢ χαῖρε, Ἐλευθεριά! Ἐκεῖ μέσα ἐκατοικοῦσες πικραμένη, ἐντροπαλή, κι ἕνα στόμα ἀκαρτεροῦσες, «ἔλα πάλι», νὰ σοῦ πῇ.»

Ελεύθεροι πολιορκημένοι (Διονύσιος Σολωμός, απόσπασμα)

Άκρα του τάφου σιωπή στον κάμπο βασιλεύει·

λαλεί πουλί, παίρνει σπυρί, κι η μάνα το ζηλεύει.

Τα μάτια η πείνα εμαύρισε· στα μάτια η μάνα μνέει·

στέκει ο Σουλιώτης ο καλός παράμερα καί κλαίει:

«Έρμο τουφέκι σκοτεινό, τι σ’ έχω γω στο χέρι;

οπού συ μού ΄γινες βαρύ κι ο Αγαρηνός το ξέρει».

Ο Απρίλης με τον Έρωτα χορεύουν και γελούνε

κι οσ’ άνθια βγαίνουν και καρποί τόσ’ άρματα σε κλειούνε.

Και μες τη θάλασσα βαθιά ξαναπετιέται πάλι,

κι’ ολόλευκο εσύσμιξε με τ’ ουρανού τα κάλλη.

Και μες της λίμνης τα νερά, οπ’ έφθασε μ’ ασπούδα

έπαιξε με τον ίσκιο της γαλάζια πεταλούδα.

Που ευώδιασε τον ύπνο της μέσα στον άγριο κρίνο

το σκουληκάκι βρίσκεται σ’ ώρα γλυκιά κ’ εκείνο.

Μάγεμα η φύσις κι όνειρο στην ομορφιά και χάρη,

η μαύρη πέτρα ολόχρυση και το ξερό χορτάρι

Με χίλιες βρύσες χύνεται, με χίλιες γλώσσες κρένει:

όποιος πεθάνει σήμερα χίλιες φορές πεθαίνει.

# data[].attributes.headline
Johann Ludwig Wilhelm Müller ήταν ένας Γερμανός λυρικός ποιητής, 

# data[].attributes.subject
Johann Ludwig Wilhelm Müller ήταν ένας Γερμανός λυρικός ποιητής, 

# data[].attributes.body
«Η Ελλάς και ο Κόσμος»
Χωρίς  την ελευθερία τι θα ήσουν, Ελλάς;

Χωρίς εσέ, Ελλάς, τι θα ήταν ο κόσμος;

Επάνω! Επάνω

«Μας ονόμασες επαναστάτες – πάντα έτσι ας μας καλείς!

Αυτό είναι σύνθημα των Ελλήνων

είναι το σύνθημα των Ελλήνων το αιώνιο!

Ο υπέροχος ήχος αυτός ποτέ να μην ηχήσει μέσ’ την καρδιά σου.

Εσύ, κάτω στη λάσπη θα μένης για πάντα, και θα παρατηρείς του κόσμου τα συμβάντα.»

# data[].attributes.headline
Βίκτωρ Ουγκώ ήταν Γάλλος μυθιστοριογράφος, ποιητής και δραματουργός, 

# data[].attributes.subject
Βίκτωρ Ουγκώ ήταν Γάλλος μυθιστοριογράφος, ποιητής και δραματουργός, 

# data[].attributes.body
ΕΝΘΟΥΣΙΑΣΜΟΣ

//  Στην Ελλάδα ! Στην Ελλάδα ! Εμπρός τώρα, είνε ώρα… !

Ύστερα από το αίμα των μαρτύρων πρέπει τώρα

και το αίμα των δημίων νά χυθή τό μιαρό…

Στην Ελλάδα! Τιμωρία, φίλοι μου, κ’ Ελευθερία !

Ας σελώσουν τ΄ άλογό μου πού φριμάζει με μανία !

Το σαρίκι στο κεφάλι, το σπαθί μου στο πλευρό

Πότε φεύγωμεν; Απόψε ! Αύριον είνε αργά…

Όπλα ! άλογα ! καράβι ! αρματώσετε γοργά

στο Τουλών και δόστέ μού το ! δόστε μου φτερά εμένα !

Άπ’ τ’ άρχαία τάγματά μας θέ νά πάρωμεν μαζύ μας

παλληκάρια διαλεγμένα και θα ιδούμε, στην ορμή μας,

Τούρκικα θεριά να φεύγουν, σαν ζαρκάδια τρομασμένα

Αρχηγός έλα, Φαβιέρε, διαλεκτός μέσ’ τις χιλιάδες,

σύ πού πήγες εκεί όπου δεν επήγαν βασιλειάδες

κ’ ήσουν αρχηγός σ’ ασκέρι άγριο μα τακτικό,

μέσ’ τους Έλληνες τους νέους φάντασμα παληού Ρωμαίου,

παλληκάρι-στρατιώτης, πού ενός λαού γενναίου

εις τα χέρια σου επήρες και κρατείς το ριζικό.

Από τον πολύ σας ύπνο εκεί κάτω σηκωθήτε

όπλα Γαλλικά! Της μάχης μουσικές αναστηθήτε,

κ’ εσείς, μπόμπες και κανόνια, κ’ εσείς, ντέφια βροντερά !

Άλογα, όπου στενάζει εις το διάβα σας το χώμα,

καί σπαθιά, όπου τό αίμα δέν σας έβαψε ακόμα,

και πιστόλια, γεμισμένα από βόλια φλογερά !  1827

# data[].attributes.headline
 Πέρσυ Σέλλευ ,Άγγλος ποιητής, σπουδαίος φιλέλληνας 

# data[].attributes.subject
 Πέρσυ Σέλλευ ,Άγγλος ποιητής, σπουδαίος φιλέλληνας 

# data[].attributes.body
ΕΛΛΑΣ»

Στης ελπίδας το μούχρωμα,
Όπως οι ήσκιοι του ονείρου,
Δοξασμένοι παράδεισοι του υγρού λάμπουν απείρου:
Τι νησιά καθαρόσχημα
Κάτου απ’ τον βραδυνόν ουρανόν ξεχωρίζουν,
Κ’ ευωδιές και φλοισβήματα των γιαλών τους χαρίζουν!
Σαν αυγή μέσα στ’ όνειρο,
Μες στο θάνατο ελπίδα,
Μέσα στης φυλακής μας τους τοίχους αχτίδα:
Η Ελλάδα, που κάποτες ήταν σαν πεθαμένη,
Να την πάλι σηκώνεται, να την πάλι προβαίνει!

# data[].attributes.headline
Ο Ρήγας τραγουδά τον

# data[].attributes.body
Ο Ρήγας τραγουδά τον  Θούριο...
Ως πότε παλικάρια, θα ζούμε στα στενά,

μονάχοι σα λιοντάρια, στις ράχες στα βουνά;

Σπηλιές να κατοικούμε, να βλέπουμε κλαδιά,

να φεύγωμ’ απ’ τον κόσμον, για την πικρή σκλαβιά;

Να χάνωμεν αδέλφια, πατρίδα και γονείς,

τους φίλους, τα παιδιά μας, κι όλους τους συγγενείς;

Κάλλιο είναι μιάς ώρας ελεύθερη ζωή,

παρά σαράντα χρόνια, σκλαβιά και φυλακή.

# data[].attributes.headline
Παπαφλέσσας 

# data[].attributes.body
Παπαφλέσσας (Νίκος Μαραγκός)

Φλογάτη η σκέψη μου γυρνάει σε σένα

πολέμαρχε, πανάξιε ρασσοφόρε,

κι απ’ τη λεβέντισσα γενιά του Εικοσιένα,

πελώριε γυπαητέ, τροπαιοφόρε.

Σαν του βοριά την άγρια ανεμοζάλη

πρόλαβες με την πύρινη ρομφαία

να κρούσεις του τυράννου το κεφάλι

θανατερής οργής, βροντή μοιραία.

Κι όταν η Αραπιά μπήκε στη χώρα,

ν’ απλώσει τη φωτιά πέρα ως πέρα,

σίφουνας ξεσηκώθηκες και μπόρα

κι έπεσες με τα στήθια στο Μανιάκι,

κρατώντας την ατίμητη παντιέρα,

που δόξασαν Κανάρηδες και Διάκοι.
Ο Γρηγόριος Δικαίος, περισσότερο γνωστός ως Παπαφλέσσας, ήταν Έλληνας κληρικός, πολιτικός και οπλαρχηγός της Ελληνικής Επανάστασης του 1821

# data[].attributes.headline
Επέσανε τα Γ

# data[].attributes.body
Επέσανε τα Γιάννενα (Αριστοτέλη Βαλαωρίτη)
Ο Δήμος και το καριοφύλι του (Αριστοτέλης Βαλαωρίτης

Εγέρασα, μωρέ παιδιά. Πενήντα χρόνους κλέφτης

τον ύπνο δεν εχόρτασα, και τωρ’ αποσταμένος

θέλω να πάω να κοιμηθώ. Εστέρεψ’ η καρδιά μου.

Βρύση το αίμα το ‘χυσα, σταλαματιά δε μένει.

Θέλω να πάω να κοιμηθώ. Κόψτε κλαρί απ’ το λόγγο

να ‘ναι χλωρό και δροσερό, να ‘ναι ανθούς γεμάτο,

και στρώσε το κρεβάτι μου και βάλτε με να πέσω.

Ποιος ξέρει απ’ το μνήμα μου τι δένδρο θα φυτρώσει!

Κι αν ξεφυτρώσει πλάτανος, στον ίσκιο του από κάτω

θα ‘ρχονται τα κλεφτόπουλα τ’ άρματα να κρεμάνε.

Να τραγουδούν τα νιάτα μου και την παλικαριά μου.

Κι αν κυπαρίσσι όμορφο και μαυροφορεμένο,

θα ‘ρχονται τα κλεφτόπουλα τα μήλα να μου παίρνουν,

να πλέουν τις λαβωματιές, το Δήμο να σχωράνε.

Έφαγ’ η φλόγα τ’ άρματα, οι χρόνοι την ανδριά μου.

Ήρθε κι εμένα η ώρα μου. Παιδιά μου, μη με κλάψτε.

Τ’ ανδρειωμένου ο θάνατος δίνει ζωή στη νιότη.

Σταθήτ’ εδώ τριγύρω μου, σταθήτ’ εδώ σιμά μου,

τα μάτια να μου κλείσετε, να πάρτε την ευχή μου.

Κι έν’ από σας το νιώτερο ας ανεβεί τη ράχη,

Ας πάρει το τουφέκι μου, τ’ άξιο μου καριοφύλι.

Κι ας μου το ρίξει τρεις φορές και τρεις φορές ας σκούξει.

«Ο Γέρο Δήμος πέθανε, ο Γέρο Δήμος πάει».

Θ’ αναστενάξ’ η λαγκαδιά, θα να βογγύξει ο βράχος

θα βαργομήσουν τα στοιχειά, οι βρύσες θα θολώσουν

και τ’ αγεράκι του βουνού, όπου περνά δροσάτο,

θα ξεψυχήσει θα σβηστεί θα ρίξει τα φτερά του,

για να μη πάρει τη βοή άθελα και τη φέρει

και τήνε μάθει ο Όλυμπος και την ακούσει ο Πίνδος

και λιώσουνε τα χιόνια τους και ξεραθούν οι λόγγοι.

Τρέχα, παιδί μου, γλήγορα, τρέχα ψηλά στη ράχη

και ρίξε το τουφέκι μου. Στον ύπνο μου επάνω

θέλω για ύστερη φορά ν’ ακούσω τη βοή του.

Έτρεξε το κλεφτόπουλο σαν νά ‘τανε ζαρκάδι,

ψηλά στη ράχη του βουνού και τρεις φορές φωνάζει

Κι εκεί που αντιβοούσανε οι βράχοι, τα λαγκάδια

ρίχνει την πρώτη τουφεκιά, κι έπειτα δευτερώνει.

Στην τρίτη και την ύστερη, τ’ άξο το καριοφύλι

βροντά, μουγκρίζει σαν θεριό, τα σωθικά του ανοίγει,

φεύγει απ’ τα χέρια, σέρνεται στο χώμα λαβωμένο,

πέφτει απ’ του βράχου το γκρεμό, χάνεται, πάει, πάει.

Άκουσ’ ο Δήμος τη βοή μες στο βαθύ τον ύπνο,

τ’ αχνό του χείλι εγέλασε, εσταύρωσε τα χέρια…

Τ’ ανδρειωμένου η ψυχή του φοβερού του Κλέφτη

με τη βοή του τουφεκιού στα σύγνεφ’ απαντιέται

αδερφικά αγκαλιάζονται, χάνονται, σβήωνται, πάνε.

Επέσανε τα Γιάννενα, σιγά να κοιμηθούνε,

εσβήσανε τα φώτα τους, εκλείσανε τα μάτια.

Η μάνα σφίγγει το παιδί βαθιά στην αγκαλιά της,

γιατί είναι χρόνοι δίσεχτοι και τρέμει μην το χάσει.

Τραγούδι δεν ακούγεται, ψυχή δεν ανασαίνει.

Ο ύπνος είναι θάνατος και μνήμα το κρεβάτι,

κι η χώρα κοιμητήριο κι η νύχτα ρημοκλήσι.

Άγρυπνος ο Αλη-πασάς, ακόμη δε νυστάζει,

κι εις ένα δέρμα λιονταριού βρίσκεται ξαπλωμένος.

Το μέτωπό του είναι βαρύ, θολό, συγνεφιασμένο

και το ΄βαλεν αντίστυλο το χέρι του, μην πέσει.

Χαϊδεύει με τα δάχτυλα τα κάτασπρά του γένια,

που σέρνονται στου λιονταριού τη φοβερή τη χαίτη.

Αγκαλιασμένα τα θεριά, σου φαίνονται πως έχουν

ένα κορμί δικέφαλο , το μάτι δε γνωρίζει

ποιο τάχα ναν΄ το ζωντανό και ποιο το σκοτωμένο.

Ο  Αριστοτέλης Βαλαωρίτης ήταν επικός ποιητής του αρματολισμού - ένας από τους πιο διακεκριμένους Επτανήσιους ποιητές του 19ου αιώνα και πολιτικός.

# data[].attributes.headline
Η Νίκη (Κωστ

# data[].attributes.body
Η Νίκη (Κωστής Παλαμάς)

Εδώ στο Ελληνικό το χώμα, το στοιχειωμένο και ιερό,

που το ίδιο χώμα μένει ακόμα απ’ τον αρχαίο τον καιρό,

στο χώμα τούτο πάντα ανθούνε κι έχουν αθάνατη ζωή

και μας θαμπώνουν, μας μεθούνε νεράιδες, ήρωες, θεοί.

Εδώ στο Ελληνικό το χώμα, το στοιχειωμένο κι ιερό,

που το ίδιο χώμα μένει ακόμα απ’ τον αρχαίο τον καιρό,

Είδα τη Νίκη τη μεγάλη, τη Νίκη τη παντοτινή,

την είδα εμπρός μου να προβάλλει με φορεσιά ολοφωτεινή.
Κωστής Παλαμάς ήταν Έλληνας ποιητής, πεζογράφος, θεατρικός συγγραφέας, ιστορικός και κριτικός της λογοτεχνίας. Θεωρείται ένας από τους σημαντικότερους Έλληνες ποιητές, με σημαντική συνεισφορά στην εξέλιξη και ανανέωση της νεοελληνικής ποίησης.

# data[].attributes.attachment_link.title
200px-Κωστής_Παλαμάς

# data[].attributes.headline
Ο θάνατος το

# data[].attributes.body
Ο θάνατος του κλέφτη (Ιούλιος Τυπάλδος)

Έχετε γεια, ψηλά βουνά και κρυσταλλένιες βρύσες,

χαράματα με τις δροσιές, νύχτες με το φεγγάρι,

και σεις, μαύρα κλεφτόπουλα, που στην Τουρκιά ετρομάξτε!

Αρρώστια δε με πλάκωσε και πηαίνω να πεθάνω,

κι αν πάρει βόλι το κορμί, πάλι, η ψυχή απομένει.

Μαύρο πουλάκι θα γενώ, μαύρο χελιδονάκι,

να ‘ρθω το γλυκοχάραμα να ιδώ που πολεμάτε,

και σα σχολάσει ο πόλεμος κι εβγεί τ’ αχνό φεγγάρι,

πάλι θε να ‘ρθω να σταθώ σ’ ένα κυπαρισσάκι

τα λίγα τα κλεφτόπουλα, που βρω στη γη να κλάψω,

μέσα στης νύχτας την ερμιά, στον ύπνο που κοιμούνται,

Ν’ ακούσουν οι μανάδες τους να τα μοιρολογήσουν.

-Για ιδές η θύρα του Πασά, και πάψε το τραγούδι!

Έχετε γεια, ψηλά βουνά, τρεχούμενα ποτάμια.

Αδέλφια, να με θάψετε σε μια ψηλή ραχούλα,

ν’ ακούω τ’ αηδόνια που ‘ρχονται και φέρνουν τον Απρίλη.
Ιούλιος Τυπάλδος Πρετεντέρης ήταν επτανήσιος ποιητής. Ανήκει στους λεγόμενους σολωμικούς ποιητές της Επτανησιακής Σχολής.

# data[].attributes.headline
Βασίλης Ρώτας, ήταν Έλληνας συγγραφέας, κριτικός και μεταφραστής. 

# data[].attributes.subject
Βασίλης Ρώτας, ήταν Έλληνας συγγραφέας, κριτικός και μεταφραστής. 

# data[].attributes.body
Φακής (Βασίλης Ρώτας)

Εμπρός, ένα δυο, προσοχή!

Εμένα με λένε Φακή.

Κορμί κορδωμένο,

μουστάκι στριμμένο,

γαλόνια χρυσά και σπαθί.

Χαιρέτα με γη και ουρανέ,

τα μάτια σας όλοι σε με!

Σε κάθε μου βήμα μου κάνουν το σχήμα

κι εγώ δε λυγίζω ποτέ!

Η σάλπιγγα τα-ρα τα-τα.

σπαθί και ντουφέκι χτυπά,

μπαμ μπουμ το κανόνι,

μπουμ μπαμ το τρομπόνι.

Ποιός βγαίνει σε μένα μπροστά;

Γυρεύω παντού τον εχτρό.

Κι ας ειν’ αντρειωμένοι σωρό,

γιγάντοι και δράκοι,

θεριά με φαρμάκι,

καπνός μόλις πρόλαβα εγώ.

Μονάχα ξαφνιάζομαι-ωχού!

τρομάζω απ’ τους ίσκιους-χουχού!

Ένα φύσημα αγέρα,

κι ας είναι και ημέρα,

μου παίρνει κι αντρεία και νου.

# data[].attributes.headline
Στέλιος Σπεράντζας ή Σπεράντσας (Σμύρνη, 1888[3][4] - Αθήνα, 6 Ιουνίου 1962[3][4]) ήταν Έλληνας οδοντίατρος, πανεπιστημιακός καθηγητής και λογοτέχνης.

# data[].attributes.subject
Στέλιος Σπεράντζας ή Σπεράντσας (Σμύρνη, 1888[3][4] - Αθήνα, 6 Ιουνίου 1962[3][4]) ήταν Έλληνας οδοντίατρος, πανεπιστημιακός καθηγητής και λογοτέχνης.

# data[].attributes.body
25η Μαρτίου 1821(Στέλιος Σπεράντσας)

Ακρίτα στης Ευρώπης τους πυλώνες

η Μοίρα σ’ έχει τάξει, Μάννα Ελλάδα,

τη λευτεριά να διαφεντεύεις στους αιώνες.

Χαρά σου, όταν Φειδίες με λαμπεράδα

στη γη σου πελεκούνε Παρθενώνες

κι Αισχύλοι ανάβουν θεία ανέσπερη λαμπάδα

Μα ο πόνος σου βαθύς, όταν βαραίνει

τυράννων μαύρη σκιά τ’ άγιο σου χώμα

και της ελπίδας τους ανθούς αργομαραίνει.

Κακό όμοιο εκράτει κάποτε -κι ακόμα

πιο ασήκωτο- την όψη σου θλιμμένη.

Κι ήταν πικρόχολο, που σώπαινε το στόμα

Μια αυγή όμως -της φυλής την αμαρτία

το πλήρωμα του χρόνου είχε ξεπλύνει-

το βλέμμα ρίχνοντας στην που έσβηνεν εστία,

Τινάχτεις, Κι ήταν Μάρτης, οι άσπροι κρίνοι

ευώδιαζαν. Τινάχτεις την αιτία

για να μετρήσεις του κακού, που φρένα λύνει

Κι ως στάθηκες ψηλά στο μετερίζι,

με ορμή, που ξεπερνούσε και του ανέμου,

το κοφτερό έσυρες σπαθί σου, που σπιθίζει.

Και φώναξες τρανά: «Καιρός πολέμου.

Με ανθούς του ονείρου η γη ξαναγεμίζει.

Ανάστα τώρα με την άνοιξη, λαέ μου».

# data[].attributes.headline
Δώδεκα Ευζων

# data[].attributes.body
Δώδεκα Ευζωνάκια – παραδοσιακό Κωνσταντινούπολης

Δώδεκα ευζωνάκια τ’ αποφασίσανε / στον πόλεμο να πάνε Παναγιά μου / να πολεμήσουνε / Στο δρόμο που πηγαίναν στη Μαύρη θάλασσα / κακιά φουρτούνα πιάνει Παναγιά μου / ξεσκίζει τα πανιά / Δεν κλαίμε το καράβι δεν κλαίμε τα πανιά / μόν’ κλαίμε τα ευζωνάκια Παναγιά μου / τα νιούτσικα παιδιά / Βοήθα Παναγιά μου να τα γλιτώσουμε / κι όλα σου τα καντήλια Παναγιά μου / θα στ’ ασημώσουμε

# data[].attributes.headline
Ο Ανδρέας Κάλβος ήταν ένας από τους σημαντικότερους Έλληνες ποιητές

# data[].attributes.subject
Ο Ανδρέας Κάλβος ήταν ένας από τους σημαντικότερους Έλληνες ποιητές

# data[].attributes.body
ΑΝΔΡΕΑΣ ΚΑΛΒΟΣ   Ωδαί

Ἂς μὴ μοῦ δώσῃ ἡ μοῖρα μου

εἰς ξένην γῆν τὸν τάφον·

εἶναι γλυκὺς ὁ θάνατος

μόνον ὅταν κοιμώμεθα

εἰς τὴν πατρίδα.

Ὦ δόξα, διὰ τὸν πόθον σου

γίνονται καὶ πατρίδος,

καὶ τιμῆς, καὶ γλυκείας

ἐλευθερίας καὶ ὕμνων

ἄξια τὰ ἔθνη

Ἕνας Θεὸς καὶ μόνος

ἀστράπτει ἀπὸ τὸν ὕψιστον

θρόνον· καὶ τῶν χειρῶν του

ἐπισκοπεῖ τὰ αἰώνια

ἄπειρα ἔργα.

Ὅσοι τὸ χάλκεον χέρι

βαρὺ τοῦ φόβου αἰσθάνονται,

ζυγὸν δουλείας, ἂς ἔχωσι·

θέλει ἀρετὴν καὶ τόλμην

ἡ ἐλευθερία.

# data[].attributes.headline
ΔΗΜΟΤΙΚΆ ΤΡΑΓΟΎΔΙΑ 

# data[].attributes.subject
ΔΗΜΟΤΙΚΆ ΤΡΑΓΟΎΔΙΑ 

# data[].attributes.body
«ΤΟΥ ΠΟΛΕΜΟΥ ΤΟΥ ‘21»

Κρυφά το λένε τα πουλιά, κρυφά το λεν τ΄ αηδόνια,

κρυφά το λέει κι ο γούμενος από την Αγια – Λαύρα:

«Παιδιά, για μεταλάβετε, για ξεμολογηθείτε

δεν είν΄ ο περσινός καιρός κι ο φετινός χειμώνας.
«ΤΟΥ ΚΑΡΑΪΣΚΑΚΗ»

«Το λεν οι κούκοι στα βουνά κι οι πέρδικες στα πλάγια

και μια μικρούλα πέρδικα στον κάμπο της Αθήνας.

Είχε τα νύχια κόκκινα και τα φτερά βαμμένα.

Αποβραδίς μοιρολογά και το ταχύ φωνάζει:

-Τρίτη, Τετάρτη θλιβερή, Πέφτη φαρμακωμένη,

Παρασκευή ξημέρωνε, να μη είχε ξημερώσει

αφέντες  έβαλαν βουλή τον πόλεμο να πιάσουν.

Καραϊσκάκης φώναξε πάνω από τ΄ άλογό του:

-Πού είστε, μπρε Ρουμελιώτες μου, παιδιά αντρειωμένα;

Γυμνώστε τ΄ αλαφρά σπαθιά και ρίξτε τα ντουφέκια.

΄Ηρθε μεντάτι* των Τουρκών, πεζοί και καβαλάριοι.

Δεν ήταν λίγοι, ουδέ πολλοί, ήταν εννιά χιλιάδες.

Πρώτο γιουρούσι που ΄καμαν, δεύτερο τράκο κάμαν,

Λαβώνεται ο Καραϊσκάς κι ο καπετάν Νικήτας.

Κι ο Καραϊσκος φώναξε, ψιλή φωνούλα βγάζει:

-Έλληνες, μην κιοτέψετε, παιδιά μη φοβηθείτε

και πάρ΄ το γιούχα η Τουρκιά κι έρθει και μας χαλάσει.

Σαν Έλληνες βαστάξετε και σα Γραικοί σταθείτε.»

(Δημοτικό)

Μας ήρθ΄ η άνοιξη πικρή, το καλοκαίρι μαύρο,

γιατί σηκώθη πόλεμος και πολεμάν τους Τούρκους.

Να διώξουμ΄ όλη την Τουρκιά ή να χαθούμε ούλοι».

(Δημοτικό)
«ΤΩΝ ΚΟΛΟΚΟΤΡΩΝΑΙΩΝ»

«Λάμπουν τα χιόνια στα βουνά κι ο ήλιος στα λαγκάδια, λάμπουν και τ΄ αλαφρά σπαθιά των Κολοκοτρωναίων, πόχουν τ΄ ασήμια τα πολλά, τις ασημένιες πάλες,

τις πέντε αράδες τα κουμπιά, τις έξι τα τσαπράζια

οπού δεν καταδέχονται τη γης να την πατήσουν.

Καβάλα τρώνε το ψωμί, καβάλα πολεμάνε,

καβάλα παίρν΄ αντίδερο απ΄ του παπά το χέρι.

Φλωριά ρίχουν στην Παναγιά, φλωριά ρίχνουν στους άγιους, και στον αφέντη το Χριστό τις ασημένιες πάλες.

-Χριστέ μας, βλόγα τα σπαθιά, βλόγα μας και τα χέρια.

Κι ο Θεοδωράκης μίλησε κι ο Θεοδωράκης λέει:

-Τούτ΄ οι χαρές που κάνουμε σε λύπη θα μας βγάλουν. Απόψ΄ είδα στον ύπνο μου, στην υπνοφαντασιά μου, θολό ποτάμι πέρναγα και πέρα δεν εβγήκα.

Ελάτε να σκορπίσουμε, μπουλούκια να γεννούμε.

Σύρε, Γιώργο μ΄, στον τόπο σου, Νικήτα, στο Λοντάρι

εγώ πάου στην Καρύταινα, πάου στους εδικούς μου,

ν΄ αφήκω τη διαθήκη μου και τις παραγγολές μου,

τι θα περάσω θάλασσα, στη Ζάκυνθο θα πάω.»

(Δημοτικό)

# data[].attributes.headline
Ο Άγγελος Σικελιανός ήταν ένας από τους μείζονες Έλληνες παραδοσιακούς ποιητές.

# data[].attributes.subject
Ο Άγγελος Σικελιανός ήταν ένας από τους μείζονες Έλληνες παραδοσιακούς ποιητές.

# data[].attributes.body
-Άγγελος Σικελιανός, «ΜΑΚΡΥΓΙΑΝΝΗΣ»

«Χαρά σ΄ εκειόν που πρωτοσήκωσε,

απ΄ τις σκόνες σκεπασμένο,

το δίστομο σπαθί του Λόγου Σου

στον ήλιο, Μακρυγιάννη,

κ΄είδε που οι κόψες του μεμιάς ξαστράψαν,

ανέγγιχτες, στο φως,

κι οι δυό πλευρές του λάμπουν

γυμνές,

σά να ΄βγαιναν την ίδια τούτην ώρα από τα΄ ακόνι,

και πως βωδούσαν, απ΄ τη μια μεριά πλυμένες

με το αίμα των οχτρώνε,

κι απ΄ την άλλη

σάμπως να θέρισαν αυτή την ίδιαν ώρα

μοσκιές και βιόλα απ΄ του μπαξέ Σου τα λουλούδια!

Κι απάνω και στις δυό πλευρές γραφή.

Απ΄ τη μια,

τα λόγια αυτά Σου χαραγμένα, στρατηγέ μας:

«Τη λευτεριά μας τούτη δεν την ήβραμε στο δρόμο,

και δε θα μπούμεν εύκολα στου αυγού το τσόφλι,

γιατί δεν είμαστε κλωσόπουλα, σ΄αυτό να ξαναμπούμε πίσω μά εγίναμε πουλιά,

και τώρα πιά στο τσόφλι μέσα δε χωρούμε.»

Κι από τη δεύτερη πλευρά,

γραφή άλλη χαραγμένη:

«Απάνω στην αλήθεια μου

ακόμα και το θάνατο τον δέχομαι

τι τόσες φορές το θάνατον εζύγωσα, αδερφοί μου,

και δε με πήρε,

πού, για τούτο,

το θάνατο καταφρονώ,

κι απάνω στην αλήθεια μου πεθαίνω.»

Χαρά σ΄ εκειόν που πρωτοσήκωσε απ΄ το χώμα αυτή τη σπάθα

και τέτοια διάβασεν απάνω της βαγγέλια.

Χαρά, λοιπόν, σ΄ Εσένα πρώτα, γερο-Βλαχογιάννη!»

# data[].attributes.headline
Κ. Γ. Καρυωτάκης (30 Οκτωβρίου 1896 - 21 Ιουλίου 1928) ήταν Έλληνας ποιητής και πεζογράφος

# data[].attributes.subject
Κ. Γ. Καρυωτάκης (30 Οκτωβρίου 1896 - 21 Ιουλίου 1928) ήταν Έλληνας ποιητής και πεζογράφος

# data[].attributes.body
Κώστα Γ. Καρυωτάκη, «Ο ΔΙΑΚΟΣ»

Μέρα του Απρίλη.
Πράσινο λάμπος,
γελούσε ο κάμπος
με το τριφύλλι.

Ως την εφίλει
το πρωινό θάμπος,
η φύση σάμπως
γλυκά να ομίλει.

Εκελαδούσαν
πουλιά, πετώντας
όλο πιο πάνω.

Τ’ άνθη ευωδούσαν.
Κι είπε απορώντας:
«Πώς να πεθάνω;»

# data[].attributes.headline
Κώστας Κρυστάλλης ή Κρουστάλλης ήταν Έλληνας ποιητής και πεζογράφος της Νέας Αθηναϊκής σχολής 

# data[].attributes.subject
Κώστας Κρυστάλλης ή Κρουστάλλης ήταν Έλληνας ποιητής και πεζογράφος της Νέας Αθηναϊκής σχολής 

# data[].attributes.body
Κώστας Κρυστάλλης, «ΠΟΛΙΟΡΚΗΜΕΝΟ ΜΕΣΟΛΟΓΓΙ»

«Το Μεσολόγγι το μικρό, κι εκείνο στοιχειωμένο,

ατάραχτο στα Τούρκικα τα κύματα βαστιέται.

Χουμάει τ΄ ασκέρι απάνω του, τσακίζεται, σκορπιέται,

χούμισε ως τώρα τρεις φορές, και πάλι τώρα, πάλι

για να χουμήση εσήκωσε ολόρθο το κεφάλι.

Είναι πασσάδες τώρα δυό κι αμέτρητα τ΄ ασκέρια

ο Ιμβραήμ κι ο Κιουταχής. Μα και το Μεσολόγγι

κρύφτει στα μετερίζια του, σαν σε σπηλιές, ξεφτέρια,

και κάπου – κάπου ακούγωνται και κανονιώνε βόγοι.

Τώρα το κύμα είναι τρανό, είναι βαριά η μαυρίλα

το Μεσολόγγι είναι μικρό. Εκείθε ανατριχίλα

κι εδώθε φόβος πλημμυρεί κι ελπίδα την καρδιά.

Από στεριά και πέλαγο το ζώνουν ολοένα,

πως ζώνουν τ΄ άστρο σύγνεφα  βαριά και πυκνωμένα,

κι από τα παλληκάρια του γυρεύουν τα κλειδιά.

Άστρο κι εκείνο ήτανε τότε για την Πατρίδα,

για την Ελλάδα έλαμπε χρυσή εκείνο ελπίδα.

Χρόνος ακέριος πέρασε που τόχουνε κλεισμένο

και του γυρεύουν τα κλειδιά, το θέλουνε δεμένο.

Όσο κι αν έχης στη σπηλιά κλεισμένο το λιοντάρι,

δεν τόχεις και στα χέρια σου. Και τ΄ άξιο παλληκάρι,

που πολεμάει για του Χριστού την Πίστη, για Πατρίδα,

όσο που νοιώθει στην καρδιά αίμα και μια ρανίδα,

δε σου τη δίνει την τιμή, που είναι ….. τάρματά του

κι ένα κοτρώνι να βρεθή αν τύχη από μπροστά του,

όσο που λίγο να κρυφτή, είναι με μιας λιοντάρι,

που αν δή, κλεισμένο στη σπηλιά, την υστερνή του ώρα,

χύνεται σαν την αστραπή, κι αλλιά σ΄ εκειόν που πάρη!

Εκείνοι που φυλάγουνε το Μεσολόγγι τώρα

έχουνε τείχια γύρα τους και αίμα στην καρδιά τους,

αίμα καθάριο, ελληνικό, που δίνει στα ποδάρια

φτερά, τσιλίκι στην καρδιά, και σά θεριά, λιοντάρια,

σπιθοβολάει θεόφοβη η φλογερή ματιά τους.

Ένα δεν έχουν μοναχά, ένα στερεύοντ΄ όλοι…

Ψωμί, μπαρούτι, βόλι.»

# data[].attributes.headline
Εννέα ξένοι πρέσβεις 

# data[].attributes.body
Εννέα ξένοι πρέσβεις διαβάζουν φιλελληνικά ποιήματα για τα 200 χρόνια από την Επανάσταση του 1821

Μετά από πρόσκληση της Προέδρου της Δημοκρατίας Κατερίνας Σακελλαροπούλου οι πρέσβεις εννέα χωρών, της Γαλλίας, των ΗΠΑ, της Ρωσίας, του Ηνωμένου Βασιλείου, της Γερμανίας, της Ιταλίας, της Ισπανίας, της Πολωνίας και της Ρουμανίας, αποδέχθηκαν να διαβάσουν φιλελληνικά ποιήματα τιμώντας την επέτειο των 200 χρόνων της ελληνικής παλιγγενεσίας και επιβεβαιώνοντας τον δεσμό που σφυρηλάτησε η εξεγερμένη Ελλάδα με τους λαούς της Δύσης και με τους ποιητές τους.

# data[].attributes.attachment_link.title
1821: Πρέσβεις 9 χωρών διαβάζουν ποίηση στην Πρόεδρο της Δημοκρατίας

# data[].attributes.headline
ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΓΙΑ ΤΟ  18

# data[].attributes.body
ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΓΙΑ ΤΟ  1821

# data[].attributes.headline
1821: δημοτικά και κλέφτικα

# data[].attributes.subject
1821: δημοτικά και κλέφτικα

# data[].attributes.body
Τι έχεις καημένε πλάτανε

Τι έχεις καημένε πλάτανε
και στέκεις μαραμένος,
με τις ριζούλες στο νερό
με τη δροσιά στα φύλλα;

Παιδιά μ’ , σαν με ρωτήσατε,
να σας το μολογήσω. Αλή Πασάς
επέρασε με δεκαοχτώ χιλιάδες.
Κι όλοι στον ίσκιο μ’ έκατσαν
και κάτω απ’ τη δροσιά μου
κι όλοι σημάδι μ’ έβαλαν
κι όλοι με τουφεκίσαν.

Άλλοι βαρούν τους κλώνους μου
κι άλλοι βαρούν τα φύλλα
κι ο σκύλος ο Αλή Πασάς
βαρεί μες στην καρδιά μου.
Μαράθηκαν τα φύλλα μου,
μαράθηκε η καρδιά μου.

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
ΧΡΗΣΤΟΣ ΣΠΥΡΟΥ

# data[].attributes.attachment_link.title
ΤΙ ΕΧΕΙΣ ΚΑΗΜΕΝΕ ΠΛΑΤΑΝΕ ~ ΑΜΑΛΙΑ ΚΑΡΖΗ ΠΙΕΡΡΙΝΑΚΟΥ

# data[].attributes.headline
 Μαύρη ζωή π

# data[].attributes.body
Μαύρη ζωή που κάνουμε εμείς οι μαύροι κλέφτες

Μαύρη, μωρέ, πικρή ζωή που κάνουμε
Μαύρη ζωή που κάνουμε εμείς οι μαύροι κλέφτες, εμείς
οι μαύροι κλέφτες
Ποτέ, μωρέ, ποτέ μας δεν αλλάζουμε, ποτέ μας δεν αλλάζουμε
και δεν ασπροφορούμε
Όλη, μωρέ, όλη μερούλα πόλεμο
Όλη μερούλα πόλεμο το βράδυ καραούλι, το βράδυ καραούλι
Κοντά, μωρέ, κοντά, στα ξημερώματα
Κοντά στα ξημερώματα γυρίζω να πλαγιάσω, γυρίζω να πλαγιάσω
Το χε- μωρέ, το χέρι μου προσκέφαλο και το σπαθί μου στρώμα, και το σπαθί μου στρώμα
Το κα’μωρέ, καριοφίλι μ΄αγκαλιά
Τι καριοφίλι μ΄ αγκαλιά σαν το παιδί την μάνα, σαν το παιδί τη μάνα.

# data[].attributes.attachment_link.title
09. ΜΑΥΡΗ ΖΩΗ ΠΟΥ ΚΑΝΟΥΜΕ

# data[].attributes.headline
Της Δέσπω Μπ

# data[].attributes.body
Της Δέσπω Μπότση

-Αχός βαρύς ακούγεται, πολλά τουφέκια πέφτουν.
Μήνα σε γάμο ρίχνονται, μήνα σε χαροκόπι;
-Ούδε σε γάμο ρίχνονται ούδε σε χαροκόπι.
Η Δέσπω κάνει πόλεμο με νύφες και μ’ αγγόνια.
Αρβανιτιά την πλάκωσε στου Δημουλά τον πύργο:
«Γιώργαινα, ρίξε τ’ άρματα, δεν είναι εδώ το Σούλι.
Εδώ είσαι σκλάβα του πασά, σκλάβα των Αρβανίτων».
«Το Σούλι κι αν προσκύνησε, κι αν τούρκεψεν η Κιάφα,
η Δέσπω αφέντες Λιάπηδες δεν έκαμε, δεν κάνει».
Δαυλί στο χέριν άρπαξε, κόρες και νύφες κράζει:
«Σκλάβες Τούρκων μη ζήσωμε, παιδιά μ’, μαζί μου ελάτε»
και τα φυσέκια ανάψανε, κι όλοι φωτιά γενήκαν.

# data[].attributes.headline
Σαράντα παλι

# data[].attributes.body
Σαράντα παλικάρια

Σαράντα παλλικάρια από τη Λιβαδειά
πάνε για να πατήσουνε την Ντροπολιτσά.
Στον δρόμο που πηγαίναν γέροντ΄ απαντούν
-Γειά σου, χαρά σου, γέρο -Καλώς τα τα παιδία
Πού πάτε παλικάρια, που πάτε ρε παιδιά;
-Πάμε για να πατήσουμε τη Ντροπολιτσά
-Ώρα καλή παιδιά μου να πάτε στο καλό
-Έλα μαζί μας, γέρο, γεροντόκλεφτα.
-Δεν ημπορώ παιδιά μου, γιάτί γέρασα,
-μόν΄πάρτε τον υγιό μου το μικρότερο,
πόχει λαγού ποδάρια και πέρδικας φτερά,
που ξέρει τα λημέρια που λημέριαζα,
που ξέρει και τις βρύσες πόπινα νερό….

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΛΙΒΑΔΕΙΑΣ

# data[].attributes.attachment_link.title
Σαράντα παλικάρια από τη Λιβαδειά....

# data[].attributes.headline
Ο χορός του ΖαλόγγουΈχε γεια καημένε κόσμεέχε γεια γλυκιά ζωή (2)κι εσύ δύστυχη πατρίδαέχε γεια παντοτινή (2)Έχετε γεια βρυσούλες, λόγγοι βουνά ραχούλεςέχετε γεια βρυσούλες κι εσείς ΣουλιωτοπούλεςΣτη στεριά δε ζει το ψάριούτ’ ανθός στην αμμουδιά (2)κι οι Σουλιώτισσες δε ζούνεδίχως την ελευθεριά (2)Έχετε γεια βρυσούλες, λόγγοι βουνά ραχούλεςέχετε γεια βρυσούλες κι εσείς Σουλιωτοπούλες.

# data[].attributes.subject
Ο χορός του ΖαλόγγουΈχε γεια καημένε κόσμεέχε γεια γλυκιά ζωή (2)κι εσύ δύστυχη πατρίδαέχε γεια παντοτινή (2)Έχετε γεια βρυσούλες, λόγγοι βουνά ραχούλεςέχετε γεια βρυσούλες κι εσείς ΣουλιωτοπούλεςΣτη στεριά δε ζει το ψάριούτ’ ανθός στην αμμουδιά (2)κι οι Σουλιώτισσες δε ζούνεδίχως την ελευθεριά (2)Έχετε γεια βρυσούλες, λόγγοι βουνά ραχούλεςέχετε γεια βρυσούλες κι εσείς Σουλιωτοπούλες.

# data[].attributes.attachment_link.title
Ο ΧΟΡΟΣ ΤΟΥ ΖΑΛΟΓΓΟΥ (με στίχους)

# data[].attributes.headline
Το ποίημα Μπάιρον για την Ελλάδα λίγο πριν από τον θάνατό του. «Για τις τιμές ενός νεογέννητου λαού, θα αποστρεφόμουν κάθε στέμμα τιποτένιο…θα μπορούσα ακόμη και να πεθάνω»...

# data[].attributes.subject
Το ποίημα Μπάιρον για την Ελλάδα λίγο πριν από τον θάνατό του. «Για τις τιμές ενός νεογέννητου λαού, θα αποστρεφόμουν κάθε στέμμα τιποτένιο…θα μπορούσα ακόμη και να πεθάνω»...

# data[].attributes.attachment_link.title
αρχείο λήψης