# data[].attributes.body
1) Maak een (digitale)  hand-out/zakkaartje voor collega verpleegkundigen over een van de onderwerpen.
2) Geef vervolgens een presentatie van 5-10 min.

Aanbod komt:
- waar gaat je onderwerp over,
- maatschappelijke relevantie,
- hoe groot is het probleem in Nederland/deze regio,
- ben je het zelf tegen gekomen,     - wat zijn de verwachtingen in de toekomst,
- welke cliënten/mantelzorgers lopen een verhoogd risico en waarom,
- hoe kan je het herkennen (geef voorbeelden/zoek naar beeldmateriaal),
- wat is jou rol (wet en regelgeving),
- welke nieuwe wet en regelgeving is er,
- welke instrumenten zijn er en kun je inzetten,
- is er een meldpunt/steunpunt (leg kort de procedure uit)
- welke tips heb je voor elkaar?

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Een bejaarde vrouw komt met de ambulance binnen op de spoedeisende hulp van het Jeroen Bosch Ziekenhuis. Ze is verwaarloosd, ondervoed en heeft doorligwonden, zien de verpleegkundigen. Het blijkt het gevolg van ontspoorde mantelzorg, de meest voorkomende vorm van ouderenmishandeling.

Het Bossche ziekenhuis screent sinds vorig jaar elke 70-plusser die op de spoedeisende hulp komt op tekenen van mishandeling. Zo wil het bijdragen aan een landelijke aanpak van ouderenmishandeling.

„Het is een blinde vlek in ziekenhuizen", zegt Jessica Vrolijk, 'aandachtsfunctionaris ouderenmishandeling' in het Jeroen Bosch Ziekenhuis. „Zorgverleners zien het vaak niet, of durven het niet te zien, bijvoorbeeld omdat ze het gesprek erover lastig vinden."

De aandacht voor ouderenmishandeling neemt toe. Staatssecretaris Martin van Rijn (Volksgezondheid, PvdA) laat onderzoek doen naar de omvang ervan, maakte hij vorig jaar bekend. De Nederlandse Vereniging voor Klinische Geriatrie stelt een richtlijn op voor ziekenhuizen. Zoiets bestaat al wel voor kindermishandeling.

Mensen springen sneller in de bres voor een kind in nood. Bij ouderen durven we minder snel positie te kiezen.

Het vermoeden is dat ouderenmishandeling toeneemt, door vergrijzing en de toename van het aantal overbelaste mantelzorgers. De heersende opvatting is dat één op de twintig ouderen wordt mishandeld. Die mishandeling betreft in één op de drie gevallen het onthouden van zorg, meestal niet moedwillig.

Het Jeroen Bosch ziet iets anders: zij zien dat in twee op de drie gevallen sprake is van een mantelzorger die een oudere zorg onthield. Het afgelopen halfjaar screende het ziekenhuis 861 patiënten op de spoedeisende hulp. Bij 54 van hen was sprake van signalen van mishandeling of ontspoorde zorg, bijna één op de zestien.

„We moeten af van het idee dat ouderenmishandeling 'alleen maar' breuken en blauwe plekken betreft", zegt geriater Paul Dautzenberg, die met Vrolijk het project leidt. „Lichamelijke mishandeling komt zeker voor. Een ambulancemedewerker had een patiënt die zei dat hij van de trap was gevallen. Maar het huis had geen trap. Dan is het zichtbaar. Maar veel vaker is het subtieler. Het overvragen van mantelzorgers lijkt het diepe probleem."

Neem die bejaarde vrouw die verwaarloosd het ziekenhuis binnenkwam. Zij woonde bij haar volwassen dochter. Die had beloofd voor haar te zorgen, zodat ze niet naar een verpleeghuis hoefde. Maar met de jaren was de zorgvraag steeds ingewikkelder geworden. Huisarts en thuiszorg maakten zich ongerust, ook over de rol van de dochter. Toch greep niemand in.

Twee slachtoffers

Pas toen de oude vrouw in het ziekenhuis belandde, werd de ernst van haar toestand duidelijk. Vrolijk: „We hebben het bespreekbaar gemaakt door tegen de dochter te zeggen: het moet ook voor jou heel zwaar zijn. Zij beaamde dat, maar wilde de belofte aan haar moeder niet verbreken. Toen hebben wij gezegd: maar medisch gezien is het niet meer verantwoord, laten we een oplossing zoeken. De situatie had twee slachtoffers."

Een centraal meldpunt voor zorgverleners had hier een oplossing kunnen bieden. Inmiddels heeft het ziekenhuis afspraken met Veilig Thuis, dat is een advies- en meldpunt voor huiselijk geweld en zorgverleners die bij patiënten thuis komen, zoals ambulancediensten en thuiszorg. Vrolijk: „De clou is vaak de verbinding leggen tussen de zorgverleners."

Vrolijk heeft als sociaal werker ervaring met de aanpak van kindermishandeling. „Mensen springen sneller in de bres voor een kind in nood. Bij ouderen durven we minder snel positie te kiezen, en we hebben minder kennis van ouderenmishandeling. Een zorgverlener kan bij een volwassene beleefd willen blijven, waardoor hij niet verder vraagt."

Ook kunnen ouderen zich schamen voor hun situatie. Vrolijk: „Ga maar eens zeggen dat je verzorger je zorg onthoudt. Of er is angst om als echtpaar uit elkaar te worden gehaald; dat kan maken dat mensen hun eigen situatie niet erkennen als mishandeling."

Appelmoes

Bij kinderen gaan we ervan uit dat ze wilsonbekwaam zijn, en dat we voor ze moeten opkomen, zegt Dautzenberg. „Bij ouderen is dat omgekeerd. Maar medisch gezien is er een grijs gebied. Iemand met beginnende dementie weet best of hij nog een extra schep appelmoes wil. Maar of hij zelf zijn huis kan verkopen?"

Waar signalen van kindermishandeling vaak helder zijn, moeten zorgverleners bij ouderen vertrouwen op hun onderbuikgevoel, zegt Dautzenberg. „Wij hebben twee screeningsinstrumenten om het te staven."

Hij erkent dat zorgverleners het soms lastig vinden als ze ouderenmishandeling signaleren. „Maar hoe gaat het dan verder, horen we dan wel eens. Maar dat telt nog even niet. De oplossing komt later." Vrolijk: „We ondernemen niet bij elk signaal actie. Maar dat besluit moet weloverwogen zijn."

Bij kindermishandeling is het logisch dat een kinderarts er onderzoek naar doet. Maar ouderen komen in een ziekenhuis niet automatisch bij de geriater terecht. „De meeste ouderen liggen niet op geriatrie, maar op cardiologie", zegt Dautzenberg. „Het is belangrijk dat elke afdeling signalen van ouderenmishandeling kan herkennen en erkennen. Dit is niet per se een geriatrisch probleem." Het Jeroen Bosch Ziekenhuis schoolt artsen en verpleegkundigen daar nu in.

Agressieve vrouw

Voorheen wisten zorgverleners niet altijd wat te doen. Zo was er die bejaarde man die steeds moeilijker thuis zijn medische behandeling kon ondergaan door de agressieve houding van zijn vrouw. Ervaren zorgverleners durfden niet meer alleen naar binnen. „Het ging puur om haar uitstraling, er was geen klap gevallen. Ze ervaarden haar als bedreigend. Tien hulpverleners hebben maanden gerommeld en voelden zich machteloos."

Vrolijk en Dautzenberg maakten de zorgverleners duidelijk dat heel dicht op of voor iemand gaan staan die een behandeling wil uitvoeren, wel degelijk agressie is. En dat de patiënt daardoor zorg werd onthouden. Dautzenberg: „Je voelde de opluchting toen we het een naam hadden gegeven."

De oplossing in deze casus? Als een mantelzorger zorg thuis niet toelaat, dan maar ergens anders. Een ziekenhuisindicatie maakte het mogelijk de man op te nemen op de afdeling geriatrie, ook al was het geen geriatrisch probleem. Daar is de behandeling goed verlopen.

Vrolijk en Dautzenberg hameren op de noodzaak op te treden. Vrolijk: „Als ik op de scorelijsten zie dat iemand niet goed verzorgd is, kijk ik in het systeem of we meer weten en of we hebben doorgepakt. De hiaten moeten eruit."

Ze denken dat vermoedens van ouderenmishandeling nog altijd onvoldoende worden gemeld. „De ijsberg onder het topje is groter dan we denken", aldus Dautzenberg. Constant aandacht is nodig, zegt hij. „Ook op de spoedeisende hulp, waar de screening goed loopt. Daarvan kunnen we niet denken: dit bastion is binnen. Iedereen die ouderen behandelt, zou verder moeten kijken dan het eigen vakgebied."

# data[].attributes.attachment_link.title
Ouderenmishandeling betreft meer dan blauwe plekken

# data[].attributes.attachment_link.description
Een bejaarde vrouw komt met de ambulance binnen op de spoedeisende hulp van het Jeroen Bosch Ziekenhuis. Ze is verwaarloosd, ondervoed en heeft doorligwonden, zien de verpleegkundigen. Het blijkt het gevolg van ontspoorde mantelzorg, de meest voorkomende vorm van ouderenmishandeling. Het Bossche ziekenhuis screent sinds vorig jaar elke 70-plusser die op de spoedeisende hulp komt op tekenen van mishandeling.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Grieperig en zwaar vermoeid breng ik hoestend mijn dagen en nachten door. Na weken kwakkelen besluit ik om naar mijn huisarts te gaan. Het is opvallend dat dit is begonnen na een kuur vanwege een tekenbeet in de herfst van vorig jaar. Maar volgens de arts en het Nederlands behandelprotocol is het onmogelijk dat dit nog steeds de boosdoener is. Om de oorzaak verder te onderzoeken word ik doorgestuurd naar een academisch ziekenhuis.

Jammer genoeg laat de afspraak met de internist weken op zich wachten. Maar eindelijk kan ik tijdens een gesprek mijn verhaal doen. Nieuwe testen volgen en vol verwachting ga ik 2 maanden later naar de vervolgafspraak. Het gesprek verrast mij volledig. De specialist feliciteert mij met het feit dat mijn organen goed werken en dat er geen kanker is gevonden. Dat is uiteraard meer dan goed nieuws, maar wat is er dan wel aan de hand? Zijn diagnose is helder en kort: "u bent ook mantelzorger en u bent overbelast". Ik sputter nog wat tegen, maar ik kan het ook niet uitsluiten. Hij vervolgt zijn relaas met mijn mentale overbelasting door chronische alertheid, en sluit af met advies dat ik me meer moet ontspannen en dat psychische begeleiding me verder gaat helpen. Ontredderd en met een dikke keel vol tranen verlaat ik het ziekenhuis; dit moet ik even laten indalen.

Ik neem een paar dagen de tijd om de boel te overdenken en word heen en weer geslingerd door mijn eigen gedachten. Het voelt helemaal niet als overbelasting? Ik herken mezelf niet in de diagnose van de overbelaste mantelzorger. Of zit ik nu in de ontkenningsfase en weiger ik de waarheid te accepteren? Maar toch kom ik tot de conclusie dat het verhaal gevoelsmatig niet klopt. En gesteund door mijn dierbaren maak ik een nieuwe afspraak met mijn huisarts. De diagnose is daar ook binnen, en ik krijg opnieuw te horen hoe zwaar mantelzorg is en dat ik extra begeleiding nodig heb. Ik weiger mee te gaan in deze redenering en laat me langer niet vastzetten.

Dat mantelzorg zwaar is en soms niet leuk is, dat weten we inmiddels. Dat er een grens zit aan onze draagkracht, is ons niet onbekend. Dat de balans verdwijnt bij het vergroten van de draaglast, zal niemand verbazen. Maar om als mantelzorger bij onverklaarbare klachten direct het stempel van overbelasting te krijgen, dat gaat me echt te ver! Hier is met recht sprake van ontsporing van de zorg; mantelzorg als excuus voor de acceptabele diagnose.

De campagnes rond het mantelzorgen hebben blijkbaar niet alleen geleid tot meer bewustwording in de maatschappij, maar ook tot een vorm van bekrompen denken en vooroordelen. Een nieuwe hokjesgeest is geboren; een negatief eenzijdig beeld van mantelzorg met als kern overbelasting en ontsporing. Ik wil af van dit etiket en van deze beeldvorming. Mantelzorgers zijn sterke, liefhebbende mensen die zo goed als mogelijk voor hun dierbare zorgen. Ze te behandelen als overbelaste tikkende tijdbommen is minachtend, oneerlijk en onacceptabel. Ook hier is de behoefte van de mantelzorger doorslaggevend wat mij betreft. Hoe moeilijk kan het zijn? Vorm een oprecht objectief beeld, luister naar het verhaal en zoek samen naar de meest passende oplossing of behandeling.

Helaas heeft dit hokjes denken bij mij geleid tot een lange vertraging in mijn behandeling. Want na aandringen op een second opinion is alsnog de ziekte van Lyme vastgesteld. Wat nu volgt zijn zware kuren omdat de bacterie al langere tijd actief is. Gelukkig heb ik van mijn nieuwe artsen een gedegen behandelplan met hokjesloze gesprekken. Want het denken in hokjes beperkt het beeld; laat je er niet in zetten!
Wil je meer blogs van Margreet lezen? Kijk dan eens op haar Facebook pagina

# data[].attributes.attachment_link.description
Grieperig en zwaar vermoeid breng ik hoestend mijn dagen en nachten door. Na weken kwakkelen besluit ik om naar mijn huisarts te gaan. Het is opvallend dat dit is begonnen na een kuur vanwege een tekenbeet in de herfst van vorig jaar.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
De Eerste Kamer heeft deze week ingestemd met de Wet zorg en dwang, met strengere regels voor het inzetten van dwangzorg, die voortaan ook gelden in de thuiszorg. De belangrijkste veranderingen op rij.

De @EersteKamer heeft 3 wetten aangenomen die te maken hebben met gedwongen zorg. Hulpverleners krijgen meer mogelijkheden om zorg te verlenen aan mensen die dat zelf niet willen. Minister @hugodejonge en staatssecretaris @PaulBlokhuis leggen het in dit filmpje uit. pic.twitter.com/qdqLxr8hYF

- MinVWS (@MinVWS) January 23, 2018

De nieuwe Wet zorg en dwang gaat over onvrijwillige zorg aan mensen met dementie en een verstandelijke beperking. De nieuwe wet komt in de plaats van de wet BOPZ. Het uitgangspunt van de nieuwe wet is niet langer dreiging van gevaar, maar 'Nee, tenzij'. Dat betekent dat onvrijwillige zorg in principe niet mag worden toegepast, tenzij sprake is van ernstig nadeel voor de cliënt of zijn omgeving. De belangrijkste veranderingen op een rij

Ruimer begrip

In de nieuwe wet wordt vrijheidsbeperking ruimer opgevat, breder dan in de huidige wet BOPZ, zo legde Vilans-medewerker Marjolein de Vliet uit in dagblad Trouw. 'Het gaat het om veel meer dan alleen onrustbanden: het onder dwang toedienen van vocht en voeding, medicijnen (inclusief kalmeringsmiddelen), beperking van de bewegingsvrijheid, toezicht houden (ook camera's) én beperkingen om het eigen leven in te richten. Onder dit laatste vallen ook huisregels die heel beperkend kunnen zijn.' Andere veelvoorkomende maatregelen zijn: bedhekken, de rolstoel op de rem, een dichte buitendeur, vaste bedtijden en geen keuze in maaltijden.

Onvrijwillige zorg in de Wzd

'Onvrijwillige zorg' is zorg waartegen de cliënt of zijn vertegenwoordiger zich verzet en die bestaat uit:

het toedienen van vocht, voeding en medicatie, en medische controles/handelingen

beperken van de bewegingsvrijheid

insluiten

toezicht houden op de cliënt

onderzoek aan de kleding of het lichaam

onderzoek van de woon- of verblijfsruimte op middelen die het gedrag beïnvloeden en op gevaarlijke voorwerpen

controleren op de aanwezigheid van middelen die het gedrag beïnvloeden

beperkingen in de vrijheid om het eigen leven in te richten, waardoor de cliënt iets moet doen of nalaten (inclusief het gebruik van communicatiemiddelen)

beperkingen in het recht op het ontvangen van bezoek

De regels over opname van onvrijwillige zorg in het zorgplan en de evaluatie zijn altijd van toepassing (ook als de vertegenwoordiger instemt en de cliënt zich er niet tegen verzet) bij:

medicatie die gedrag en/of bewegingsvrijheid beïnvloedt en die niet wordt toegediend volgens de geldende professionele richtlijnen

maatregelen waardoor de cliënt enige tijd in zijn bewegingsvrijheid wordt beperkt

Laatste redmiddel

Vrijheidsbeperkende maatregelen en dwangzorg voor dementerenden zijn alleen toegestaan als allerlaatste redmiddel. Zorgverleners moeten eerst alternatieven overwegen voordat ze tot dwangmaatregelen overgaan. Er moet daarbij een zorgvuldige afweging worden gemaakt door een multidisciplinair team.

Stappenplan

Voordat zorgverleners onvrijwillige zorg mogen inzetten, doorlopen ze eerst een stappenplan. Ze analyseren de situatie van de cliënt, bekijken alternatieven en schakelen externe deskundigheid in. Het stappenplan Zorg en Dwang is van de website Zorgvoorbeter te downloaden.

Registreren

Zorgverleners moeten in een zorgplan vastleggen wat ze allemaal geprobeerd hebben voordat ze tot dwang overgaan. Het besluit wordt geregistreerd en binnen drie maanden geëvalueerd. De Inspectie voor de Gezondheidszorg kan de wet vervolgens naleven.

Ook thuis

In de oude wet BOPZ moest een patiënt eerst opgenomen zijn voordat gedwongen zorg kon worden ingezet. Voor mensen die thuis verpleegd worden was er nog geen wetgeving. De nieuwe regels gelden nu ook voor zorg buiten instellingen, zoals thuis of op de dagbesteding.

Zorgverantwoordelijke

Een belangrijke verandering is de komst van een zorgverantwoordelijke, meldt beroepsvereniging V&VN. De persoon is verantwoordelijk voor het opstellen van het zorgplan, de coördinatie van de zorg en betrokken bij eventuele gedwongen zorg. Volgens V&VN heeft minister de Jonge (VWS) expliciet aangegeven dat deze rol pragmatisch moet worden ingevuld door de zorgverlener die intensief bij de cliënt is betrokken. Dit kan dus bijvoorbeeld een verzorgende IG of een verpleegkundige zijn.

Vilans behandelt een aantal prangende vragen over de Wet zorg en dwang op haar website.

# data[].attributes.attachment_link.title
De wet zorg en dwang regelt wanneer onvrijwillige zorg wordt ingezet

# data[].attributes.attachment_link.description
De Eerste Kamer heeft deze week ingestemd met de Wet zorg en dwang, met strengere regels voor het inzetten van dwangzorg, die voortaan ook gelden in de thuiszorg. De belangrijkste veranderingen op rij. De @EersteKamer heeft 3 wetten aangenomen die te maken hebben met gedwongen zorg.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Verenso, de vereniging van specialisten ouderengeneeskunde, en het Nederlands Instituut van Psychologen (NIP) hebben de richtlijn samen uitgebracht. Het gaat om een herziening van de richtlijn uit 2008. De richtlijn, ook bedoeld voor verpleeghuizen, stelt methodisch en multidisciplinair werken bij probleemgedrag centraal. De richtlijn noemt probleemgedrag: 'Al het gedrag dat gepaard gaat met lijdensdruk of gevaar voor de persoon met dementie of voor mensen in zijn of haar omgeving.' De auteurs stellen dat 'probleemgedrag' een beladen term is, maar dat zij er bewust voor kiezen omdat het duidelijk maakt hoe groot de opgave is om ermee om te gaan. Termen als 'onbegrepen gedrag' zijn minder treffend, aldus de auteurs.

Zwerfgedrag

De richtlijn benadrukt dat je als zorgverlener altijd de context mee moet nemen in het bepalen of iets probleemgedrag is of niet. 'De bepalende factor of en in hoeverre het gedrag als probleem wordt ervaren, is niet het gedrag zelf, maar het effect van het gedrag. Identiek gedrag dat problematisch is in een bepaalde context, hoeft dat niet te zijn in een andere context. Zwerfgedrag kan thuis bijvoorbeeld problematisch zijn, maar hoeft dat in een instelling niet te zijn. In hoeverre gedrag als een probleem wordt ervaren, is afhankelijk van de context en van de waarneming en verwachtingen van de betrokkenen', zo staat te lezen in de samenvatting van de richtlijn.

# data[].attributes.attachment_link.title
Nieuwe richtlijn helpt bij omgaan probleemgedrag dementie

# data[].attributes.attachment_link.description
Verenso, de vereniging van specialisten ouderengeneeskunde, en het Nederlands Instituut van Psychologen (NIP) hebben de richtlijn samen uitgebracht. Het gaat om een herziening van de richtlijn uit 2008. De richtlijn, ook bedoeld voor verpleeghuizen, stelt methodisch en multidisciplinair werken bij probleemgedrag centraal.

# data[].attributes.body
Tips
- Breng familie op de hoogte
- Licht familie voor hoe te handelen bij probleemgedrag
- Gebruik de ABC methode bij probleemgedrag om de oorzaak te achterhalen of gevolgen te voorkomen.

Soorten:

Weglopen.

Dwalen.

Roepen.

Teruggetrokken gedrag vertonen.

Angst.

Onrust.

Overmatig drinken.

Zelfverwonding.

Externe hulp
Bij het Centrum voor Consultatie en Expertise kunt u terecht voor expertise over ernstig probleemgedrag. Het gaat om probleemgedrag bij mensen met een stoornis of blijvende beperking. Zij hebben langdurig professionele zorg en ondersteuning nodig.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Probleemgedrag 1

Welkom bij de Free Learning Module 'Probleemgedrag 1' waar je aan de hand van vragen, afbeeldingen en films meer leert over wat probleemgedrag in de ouderenzorg is, hoe je dat kunt voorkomen of hoe je daarmee kunt omgaan.

Veel leerplezier!

Accreditatie

Voor deze module kun je 1 accreditatiepunt halen (4 euro administratiekosten), het certificaat is altijd gratis.

Doelgroep

Deze module is bestemd voor zorgverleners in de langdurige zorg die, in de breedste zin van het woord, werken met cliënten met probleemgedrag.

Duur

Je bent ongeveer 30 minuten bezig om de module te doorlopen.

Module starten

© LOCOmotion | Privacyverklaring | Vormgeving: Kiem

# data[].attributes.attachment_link.title
Probleemgedrag 1 | start | Free-Learning

# data[].attributes.attachment_link.description
Probleemgedrag 1 Welkom bij de Free Learning Module 'Probleemgedrag 1' waar je aan de hand van vragen, afbeeldingen en films meer leert over wat probleemgedrag in de ouderenzorg is, hoe je dat kunt voorkomen of hoe je daarmee kunt omgaan. Veel leerplezier! Voor deze module kun je 1 accreditatiepunt halen (4 euro administratiekosten), het certificaat is altijd gratis.

# data[].attributes.attachment_link.title
Free-Learning | Probleemgedrag II | start

# data[].attributes.attachment_link.description
Free Learning Module module van LOCOmotion en Zideris. Leer wat Gentle Teaching is en hoe je hiermee agressie kunt voorkomen.

# data[].attributes.body
Onder probleemgedrag, ofwel 'onbegrepen gedrag', verstaan we alle gedrag van de cliënt dat deze cliënt en/of haar omgeving als moeilijk hanteerbaar ervaart. Veel probleemgedrag is afhankelijk van de situatie, de persoonlijkheidskenmerken van de cliënt zelf en de mensen om hem of haar heen.

Bij probleemgedrag of onbegrepen gedrag wordt al snel gedacht aan fysieke of verbale agressie. Maar ook ander type gedrag kan ‘problematisch’ zijn, zoals:

Weglopen.

Dwalen.

Roepen.

Teruggetrokken gedrag vertonen.

Angst.

Onrust.

Overmatig drinken.

Zelfverwonding.

# data[].attributes.body
Probleemgedrag ontstaat altijd in interactie met de omgeving en is een uiting van een beleving en een behoefte van de cliënt. Het is daarom belangrijk om bij diagnostiek en behandeling de persoonlijke situatie van de cliënt én de omgevingsfactoren die van invloed kunnen zijn, te onderzoeken.

# data[].attributes.body
In Nederland lijden ongeveer 250.000 mensen aan dementie. Door de vergrijzing zal het aantal mensen met dementie in 2050 in Nederland naar schatting gestegen zijn naar meer dan een half miljoen. Bij 80 tot 90% van de mensen met dementie komen een of meer gedragsproblemen voor.

Daarnaast leven in Nederland ruim 100.000 mensen met een verstandelijke beperking. Ook bij hen komt probleemgedrag voor. Aantallen wisselen bij deze doelgroep nogal doordat niet altijd dezelfde definitie van probleemgedrag gehanteerd wordt. De schattingen gaan richting 80% van de mensen met een verstandelijke beperking waarbij gedragsproblemen voorkomen.

We kunnen dus zeker zeggen dat meer dan 100.000 mensen in de langdurige zorg te kampen hebben met gedragsproblemen en dat dit in de toekomst alleen nog maar meer wordt.

# data[].attributes.body
Er zijn verschillende ouderen die een kans hebben op probleemgedrag:
- Ouderen met een alcohol en/of drugsverslaving.
- Ouderen met een psychische stoornis.
- Ouderen met een zware fysieke handicap.
- Ouderen met dementie.
- Ouderen met een zichtbaar levenseinde.
- Ouderen met een lage cognitieve functie.

# data[].attributes.body
Wet zorg en dwang gaat op 1 januari 2020 in. De Eerste Kamer heeft de wet op 23 januari 2018 aangenomen. De Wet zorg en dwang is een complexe wet. Daarom is er gekozen voor een ruime invoeringstermijn: vanaf 1 januari 2020 moeten alle zorgorganisaties werken op de nieuwe manier. De nieuwe Wet zorg en dwang zorgt voor een zorgvuldige afweging bij het inzetten van onvrijwillige zorg. Zorgorganisaties kunnen zich nu alvast hierop voorbereiden.

Het uitgangspunt van de Wet zorg en dwang is 'Nee, tenzij'. Dat wil zeggen dat vrijheidsbeperking, of 'onvrijwillige zorg' zoals het in deze wet heet, in principe niet mag worden toegepast, tenzij er sprake is van ernstig nadeel. De wet benadrukt dat onvrijwillige zorg een allerlaatste optie is. Deze nieuwe wet vervangt de huidige Wet Bopz.

# data[].attributes.body
Instrumenten probleemgedrag

Nijmeegse Ouderlijke Stress Index (NOSI)

Taxatielijst voor Ouderfunctioneren (TVO)

# data[].attributes.body
- Breng familie op de hoogte
- Licht familie voor hoe te handelen bij probleemgedrag
- Gebruik de ABC methode bij probleemgedrag om de oorzaak te achterhalen of gevolgen te voorkomen.

# data[].attributes.body
Bij het Centrum voor Consultatie en Expertise kunt u terecht voor expertise over ernstig probleemgedrag. Het gaat om probleemgedrag bij mensen met een stoornis of blijvende beperking. Zij hebben langdurig professionele zorg en ondersteuning nodig.

Het CCE richt zich op de meest complexe zorgvragen, waarbij zorgprofessionals vastlopen en de kwaliteit van bestaan van de cliënt ernstig onder druk staat. Met onze expertise kunnen professionals en zorgorganisaties probleemgedrag beter begrijpen en voorkomen.

# data[].attributes.body
Wat zijn middelen en maatregelen?

·         Afzondering: de cliënt moet in een kamer blijven met alleen een bed, een tafel, een stoel, een kast en een wastafel. De deur is op slot.

·         Separatie: de cliënt moet in een kale kamer blijven met alleen een matras en een deken. De deur is op slot. Separatie is alleen toegestaan in de GGZ, niet in de ouderen- en gehandicaptenzorg.

·         Fixatie: de cliënt wordt vastgebonden op een stoel of bed.

·         Medicatie: de cliënt krijgt tegen zijn wil kortwerkende medicatie.

·         Toediening van vocht en voedsel: de cliënt krijgt onder dwang vocht of voedsel binnen door middel van een infuus of slangetje via de neus naar de maag (sonde).

Middelen en maatregelen zijn alleen toegestaan in een noodsituatie, als het echt niet anders kan. Voorwaarden zijn:

·         De situatie is niet opgenomen in behandelplan.

·         Ingrijpen is absoluut nodig om gevaar af te wenden.

·         De middelen en maatregelen moeten zo kort mogelijk duren. Nooit langer dan 7 dagen.

Is langer ingrijpen noodzakelijk, dan moet de behandelaar de 'middelen en maatregelen' opnemen in het behandelplan of zorgplan. Zo mogelijk overlegt de behandelaar hierover met de cliënt of zijn vertegenwoordiger.

Na 7 dagen: opname in het behandelplan

Middelen en maatregelen mogen maximaal 7 dagen duren. Is de noodsituatie nog niet over? Dan kan de behandelaar separatie, afzondering, fixatie, medicatie en toediening van vocht of voedsel opnemen in het behandelplan.

Als de cliënt instemt met het behandelplan, kunnen zorgverleners zo nodig de maatregelen toepassen.

·         In het behandelplan staat in welke situaties de maatregelen toegepast worden.

·         Er is dan feitelijk geen sprake van dwang.

·         In zorginstellingen spreekt men dan wel van 'M of M akkoord'.

Voorbeelden van verzet:

·         De cliënt zegt 'nee' of schudt 'nee' met zijn hoofd.

·         De cliënt duwt de verzorgende weg, schopt of bijt.

·         De cliënt maakt afwerende gebaren.

·         De patiënt trekt zijn arm weg als een fixatieband wordt aangelegd.

·         De cliënt schopt herhaaldelijk tegen de deur van een afzonderingsruimte.

·         De cliënt houdt zijn mond stevig dicht bij het toedienen van medicijnen, vocht of voeding.

·         De cliënt draait doelgericht zijn hoofd weg bij het toedienen van medicijnen, vocht of voeding.

De cliënt kan ook tegenstrijdige signalen afgeven. Hij zegt bijvoorbeeld 'nee' maar loopt wel mee naar de afzonderingsruimte. In dat geval is er géén toestemming.

# data[].attributes.headline
rol vp? inzet middelen, tips in de benadering/omgang?

# data[].attributes.subject
rol vp? inzet middelen, tips in de benadering/omgang?