# data[].attributes.body
Apollo i Marsjasz, Michelangelo Anselmi, 1540, domena publiczna

# data[].attributes.body
Przedstawienie postaci

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Apollo był najpiękniejszy z bogów. Wysoki, smukły, jasnowłosy, zachował dar wiecznej młodości i boskie przejrzyste oczy, które widziały daleko w głąb czasu i przestrzeni.

Był bogiem wyroczni i wróżb, a odblask jego urody odgadywano w złotym obliczu słońca, którego był panem. Jako ten, co daje jasnowidzenie, był Apollo patronem wieszczów, śpiewaków i poetów, których zwano "dziatwą Apollina". Sam grał mistrzowsko na cytrze.

Apollo był jedną z najjaśniejszych postaci greckiego Olimpu. Nazywano go Zbawcą, gdyż wspierał ludzi w cierpieniu, ratował z nieszczęścia, śmierć odwracał, zbrodniarzy oczyszczał z grzechów. Był lekarzem duszy i ciała - ten bóg światła i pociechy, łaskawy i dobroczynny.

Raz nawet wdał się w zawody z niejakim Marsjasem, który był nieporównanym flecistą. Sędziami obrano pasterzy i pasterki strzegące swych trzód na górze Nysa. Marsjas grał pierwszy i wszystkich zadziwił. Jego fletnia naśladowała kląskanie słowików, szmer źródeł, daleki głos ech leśnych, poszum burzy, tworząc jak gdyby hymn pochwalny na cześć tej przyrody, której nieuczony Marsjas był dzieckiem i wychowankiem. Już był pewny zwycięstwa, gdy Apollo uderzył w struny swej cudownej cytry. Grał i śpiewał jednocześnie. Co chwila dobywał z dusz słuchaczy to uniesienie radości, to słodkie pragnienie, to znów smutek serdeczny. Przyznano mu pierwszeństwo. Wtedy Apollo schwycił pokonanego Marsjasa, przywiązał go za ręce do drzewa i żywcem odarł ze skóry. Umarł Marsjas i wielki płacz ozwał się z głębi lasów i gór; wszystkie boginki górskie, wszyscy bogowie leśni wylewali po nim łzy tak obficie, że z tych łez wypłynęła rzeka, którą nazwano jego imieniem - Marsjas. (Jan Parandowski, Mitologia)

Marsjasz - satyr alko sylen frygijski, który osiągnął mistrzostwo w grze na flecie i wyzwał samego Apollina do współzawodnictwa w igrzyskach muzycznych, w których zwyciężony miał być wydany na łaskę i niełaskę zwycięzcy. (W. Kopaliński, śłownik mitów i tradycji kultury)

Odwiedzin: 25

Strona powstała 17.09.2020. Ostatnia modyfikacja 18.09.2020

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
wklejacz.pl udostępnianie stron wklejanie treści upload zdjęć flash youtube kasper warguła

# data[].attributes.attachment_link.description
Apollo był najpiękniejszy z bogów. Wysoki, smukły, jasnowłosy, zachował dar wiecznej młodości i boskie przejrzyste oczy, które widziały daleko w głąb czasu i przestrzeni. Był bogiem wyroczni i wróżb, a odblask jego urody odgadywano w złotym obliczu słońca, którego był panem. Jako ten, co daje jasnowidzenie, był Apollo patronem wieszczów, śpiewaków i poetów, których zwano "dziatwą Apollina".

# data[].attributes.body
Tematem mitu jest pojedynek Marsjasza z Apollem.

Przebieg konkursu:

1. Wybór pasterzy i pasterek  na sędziów.

2. Występ Marsjasza hymnem pochwalnym na cześć przyrody.

3.  Gra na cytrze  i śpiew Apolla źródłem wzruszenia słuchaczy.

4.  Przyznanie zwycięstwa Apollinowi.

5. Zemsta Apolla - obdarcie Marsjasza ze skóry.

6. Śmierć Marsjasza.

7. Rozpacz boginek górskich i bogów leśnych.

8. Powstanie rzeki z ich łez nazwanej Marsjas.

# data[].attributes.headline
Apollo obdziera Marsjasza ze skóry - obraz hiszpańskiego malarza barokowego Jusepe de Ribery, 1637

# data[].attributes.subject
Apollo obdziera Marsjasza ze skóry - obraz hiszpańskiego malarza barokowego Jusepe de Ribery, 1637

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Apollo obdziera Marsjasza ze skóry - obraz hiszpańskiego malarza barokowego Jusepe de Ribery, sygnowany po prawej stronie: Jusepe de Ribera espanol, F, 1637.

Obraz przedstawia scenę, gdzie bóg Apollo obdziera ze skóry Marsjasza. Przyczyną tak okrutnego czynu była ich wcześniejsza rywalizacja:

Marsjasz znalazł flet odrzucony przez Atenę, gdyż granie na nim szpeciło jej oblicze. Uzbrojony w instrument Marsjasz wyzwał Apolla na pojedynek. Wspólnie uradzili, iż zwycięzca zadecyduje o losie pokonanego. Apollo, grając, obrócił lutnię i wezwał Marsjasza, by ten poszedł w jego ślady. Marsjasz, oczywiście, nie mógł tego zrobić i Apollo został ogłoszony zwycięzcą. Triumfujący bóg związał Marsjasza do konaru wysokiej sosny i obdarł go ze skóry. (Apollodor, Bibliotheca, 1,4,2)

Po raz pierwszy rywalizację Apolla z Marsjaszem opisywał prawdopodobnie Apollodor oraz Owidiusz w swoich Metamorfozach. W XVI i XVII wieku historia pojedynku a raczej jego wynik był natchnieniem wielu artystów. Marsjasz przedstawiany był w różny sposób; był przywiązywany do drzewa, zwisał z gałęzi głową w dół. Taką interpretacje przedstawił m.in Tycjan.

Ribera ukazał satyra leżącego na ziemi, z głową skierowaną ku widzowi, na którego patrzy przerażonym wzrokiem. Jego racice przywiązane są do drzewa i właśnie od nich bóg muzyki rozpoczyna swoją karę. Apollo ukazany jest jako młodzieniec o jasnej skórze, o wyidealizowanej sylwetce. Marsjasz ma twarz łotra. Obie postacie stanowią dla siebie skrajne przeciwieństwo. Zgodnie z manierą artysty obie postacie stanowią kontrast między sferą boską a światem doczesnym.
Po lewej stronie, u dołu, znajdują się instrumenty, na których grano w zawodach. Ribera zastąpił je współczesnymi. Po prawej stronie, w głębi, widać dwóch innych satyrów przerażonych rozgrywającą się sceną. Nad nimi wisi fletnia Pana. Bóg opiekuńczy lasów również swego czasu wyzwał Apolla na pojedynek i równie, jak Marsjasz, przegrał go. Konsekwencje porażki nie były jednak tak dramatyczne.

Ribera wykonał dwie kopie tego obrazu w tym samym roku. Druga znajduje się obecnie w Museo di Capodimonte w Neapolu. Jest nieco mniejsza (182 × 232 cm), jednakże ma identyczną kompozycję. Jedyną różnicą jest sposób ukazania przerażonych satyrów w prawym rogu. Tym razem jest ich trzech i zwróceni są w stronę odbywającej się kaźni. Jeden z nich wydaje się patrzeć przerażonym wzrokiem na widza.

# data[].attributes.attachment_link.description
Apollo obdziera Marsjasza ze skóry - obraz hiszpańskiego malarza barokowego Jusepe de Ribery, sygnowany po prawej stronie: Jusepe de Ribera espanol, F, 1637. Obraz przedstawia scenę, gdzie bóg Apollo obdziera ze skóry Marsjasza. Przyczyną tak okrutnego czynu była ich wcześniejsza rywalizacja: Marsjasz znalazł flet odrzucony przez Atenę, gdyż granie na nim szpeciło jej oblicze.

# data[].attributes.headline
Jakie wyobrażenie na temat postaci Apolla przedstawia malarz?

# data[].attributes.subject
Jakie wyobrażenie na temat postaci Apolla przedstawia malarz?

# data[].attributes.body
Okrucieństwo boga.
Dominacja nad Marsjaszem.
Apollo patrzy beznamiętnie na cierpienie Marsjasza, któremu zadaje ból, obdzierając go ze skóry.
Wieniec laurowy podkreśla fakt, że bóg jest opiekunem sztuki i artystów.
Skontrastowanie twarzy pierwszoplanowych bohaterów obrazu - twarz Apolla jest spokojna, twarz Marsjasza jest pełna bólu i cierpienia. Otwarte usta wskazują, że krzyczy z męki.

# data[].attributes.body
Przeczytanie i określenie tematu wiersza.

Tematem wiersza Z. Herberta jest sytuacja po pojedynku, gdy Apollo obdziera Marsjasza ze skóry.
Zdaniem Herberta właściwy pojedynek odbył się pod wieczór
gdy jak już wiemy sędziowie przyznali zwycięstwo bogu.
Poetę skupia swoją uwagę na krzyku obdzieranego ze skóry Marsjasa i reakcji Apolla.
Poeta wybrał z mitu element, który uznał za najistotniejszy, rozwija go w wierszu i w ten sposób dokonuje reinterpretacji mitu, czyli zabiegu jego ponownego odczytania.

# data[].attributes.attachment_link.description
Apollo i Marsjasz &nbsp; &nbsp; &nbsp; właściwy pojedynek Apollonaz Marsjaszem(słuch absolutnykontra ogromna skala)odbywa się pod wieczórgdy jak już w...

# data[].attributes.body
Co opisuje krzyk Marsjasza?

Krzyk Marsjasza jest wyrazem ludzkiego cierpienia. w wymiarze fizycznym i duchowym.
Taką interpretację sugerują  słowa: "w istocie  opowiada Marsjasz nieprzebrane bogactwo swego ciała" oraz  użyte środki językowe,  połączenie wyrazów nazywających zjawiska przyrody i ciała ludzkiego (góry wątroby, lasy płuc, słodkie pagórki mięśni, zimowy wiatr kości),  jak i wyróżnienie graficznie tej części wiersza.

# data[].attributes.headline
Porównaj wizerunek Apolla ukazany we fragmencie mitu z "Mitologii" Jana Parandowskiego z jego  literacką kreacją w wierszu Herberta. 

# data[].attributes.subject
Porównaj wizerunek Apolla ukazany we fragmencie mitu z "Mitologii" Jana Parandowskiego z jego  literacką kreacją w wierszu Herberta. 

# data[].attributes.body
Apollo w świetle mitu to  dobry bóg: wrażliwy na krzywdę ludzką, udzielający pomocy potrzebującym.

Apollo w wierszu Herberta to  bóg muzyki, piękna, chłodny esteta, zobojętniały wobec sztuki zrodzonej z rozpaczy, cierpienia, brzydoty, niewrażliwy na ludzkie cierpienia. Okrutny i  obojętny na cierpienia Marsjasza. Mści się za fakt, że Marsjasz odważył się stanąć z nim do pojedynku.

# data[].attributes.headline
Kto wg poety jest prawdziwym zwycięzcą pojedynku?  Czy rzeczywiście Apollo? 

# data[].attributes.subject
Kto wg poety jest prawdziwym zwycięzcą pojedynku?  Czy rzeczywiście Apollo? 

# data[].attributes.body
Według Z. Herberta zwycięzcą pojedynku nie jest Apollo, ale Marsjasz.

Przychodzi moment, gdy  Apollo nie jest w stanie słuchać krzyku Marsjasza. Staje się to ponad wytrzymałość boga o nerwach z tworzyw sztucznych i odchodzi.
Przemawia za tym wrażenie, jakie wywarł krzyk Marsjasza - słowik skamieniał, a drzewo posiwiało.

# data[].attributes.body
Apollo odchodząc zastanawia się, czy z wycia Marsjasza nie powstanie z czasem nowa gałąź sztuki - powiedzmy - konkretnej.

Apollo i Marsjasz prezentują dwie postawy i dwa modele sztuki.
Cierpiący Marsjasz uosabia sztukę emocjonalną, bliską życiu, wyrastającą z cierpienia, bólu.
Apollo to symbol sztuki uporządkowanej, intelektualnej,  beznamiętnej, pięknej, ale oderwanej od rzeczywistości.

"Kapitulacja Apollina nie oznacza więc klęski sztuki. Raczej odsłania jej fundamentalne prawo. Skoro sztuka jest tylko osobistym wyobrażeniem artysty o rzeczach i stanach, w każdej sytuacji obowiązuje go takt i umiar. Chociaż Marsjasz krzyczy, artysta musi zachować spokój. Własnym krzykiem nie odda bólu Marsjasza.

Ten Apollo, który odszedł od krzyczącego sylena, był anachronicznym bogiem „o nerwach z tworzyw sztucznych”. Współczesny artysta, który ma normalne ludzkie nerwy, postawiony obok odzieranego ze skóry człowieka, ma do wyboru trzy wyjścia.
[za: R. Przybylski, Między cierpieniem a formą]
Zobacz więcej: http://wklejacz.pl/zobacz-Apollo_i_Marsjasz

# data[].attributes.body
1. http://biblioteka.kijowski.pl/parandowski%20jan/jan-parandowski-mitologia.pdf (dostęp 18.09.2020)

2. http://fundacjaherberta.org.pl/tworczosc3/poezja/studium-przedmiotu/apollo-i-marsjasz (dostęp 18.09.2020)

3. https://herbertguru.wordpress.com/2014/09/15/apollo-marsjasz/ (dostęp 18.09.2020)

4. https://pl.wikipedia.org/wiki/Apollo_obdziera_Marsjasza_ze_skóry (dostęp 18.09.2020)

5. https://pl.wikipedia.org/wiki/Marsjasz (dostęp 18.09.2020)