# data[].attributes.body
Ses Terapisi
Ses Terapisi Nedir?
Ses terapisi, ses problemlerinin tamamında kullanılabilecek bir tedavi yöntemidir. Bazı ses rahatsızlıklarında tek tedavi yöntemi olarak kullanılır iken, bazılarında ise tıbbi (ilaçla) veya cerrahi tedavinin öncesi ve sonrasında destekleyici olarak kullanılabilir. Çok faydalı olmasına rağmen, hiçbir ses patolojisi için özgün bir ses terapisi yöntemi yoktur. Aksine, her hasta için seçilen ses terapisi yöntemi, yoğunluğu ve süresi, hastanın ihtiyaçlarına göre birbirinden farklı olmalıdır.
Ses hastalıklarının pek çoğu özellikle profesyonel ses kullanıcıları diye gruplandırdığımız öğretmenler, çağrı merkezi çalışanları, din görevlileri, ses sanatçıları ve tiyatrocular, politikacılar gibi kişiler için, sesin yüksek performansla ve yıpratılarak kullanılmasına bağlı olarak ortaya çıkmaktadır. Dolayısıyla bu problemlerin çözümünde, hasara sebep olan esas etkeni ortadan kaldırabilmek için yanlışları ortadan kaldırıp sesin doğru kullanımını öğreterek tedavi gereklidir. Örneğin bir ses probleminde cerrahi bir çözüm önerildiğinde bile cerrahi sonrasında sesin doğru iyileşmesini sağlamak ve bu hasara sebep olan yanlış davranışları değiştirecek yönde hastaya eğitim vermek ve sesin sağlıklı kullanımını öğretmek kalıcı bir iyileşme sağlayacaktır. Oysa yalnızca cerrahi tedavi alıp, ses terapisi almadan hayatına devam eden kişi aynı yanlış davranışları tekrar ederek yeniden aynı hasarın oluşmasına meydan verebilir. Bunun yanı sıra profesyonel ses kullanıcıları seslerini yüksek bir kapasiteyle kullandıklarından sesleri hasar görmeye daha yatkındır ve bu hasar ortaya çıkmadan ses eğitimi almaları ciddi oranda iş gücü kaybına ve performans düşüklüğüne neden olacaktır.

Ses terapisi neyi amaçlar?

Gırtlağın sağlığını mümkün olan derecede düzeltmeyi,
Sesle ilgili fonksiyonel bozuklukların azaltılmasını/ortadan kaldırılmasını amaçlar.
Ses terapisinin tedavideki yeri nedir?
Ses terapisi:

Ses problemlerinin tedavisinde çok önemli rol oynar.
Ameliyat sonrasında sesin tam kapasitesine dönebilmesinde önemli rol oynar.
Ses hasarının yeniden ortaya çıkmasını engellemede önemli rol oynar.
Genellikle medikal tedavi, cerrahi yaklaşım, psikolojik destek ve ses terapisi bir arada uygulanır.
Bazı ses problemlerinde tek başına ses terapisi ile rehabilitasyon tam tedavi sağlar.
Ses eğitimi nasıl yapılır?

Ses eğitiminde ilk hedef sesin oluşma mekanizmasını, anatomisini ve fizyolojisini hastaya, anlayabileceği bir dille tarif etmek ve bugüne kadar hiç düşünmeden kullandığı mekanizmanın aslını anlamasına yardımcı olmaktır.
Sonrasında, kişinin, ses hijyenini sağlamak için hayatıyla ve davranışlarıyla ilgili olarak ne gibi değişiklikler yapması gerektiği konuşulur.
Bunları, sesi tedavi edici, nefes desteğini arttırıcı, nefes gücünü arttırarak ses tellerinin zorlanmasını önleyici, sesi kuvvetlendirici ve hasarı önleyici egzersizler takip eder.
Ses terapisi genellikle 8-10 seans olarak uygulanır ve 1-2 ay sürer.
Ses terapisinin içeriği nedir?

Sesin nasıl çalıştığı ve nasıl hasar görebileceği konusunda hastanın eğitilmesi,
Vokal Hijyen eğitimi,
Nefes ve ses egzersizleridir.
Tedavide hastalığa, konuşma alışkanlıklarına, hastanın becerilerine ve kullanım ihtiyacına göre kişiye özel program geliştirilmelidir. Terapi sonrası verilecek ev egzersizleri ile tedavinin devamlılığı sağlanmalıdır. Terapide öğrenilen noktaların hayata hayata geçirilmesi gerekir.
Ses terapisinde başarı hangi faktörlere bağlıdır?

Doğru teşhis’ e
Ses kullanımının fonksiyonel değerlendirmesinin doğruluğu’ na
Konuşma terapistinin bilgi ve becerileri’ ne
Hastanın uyumluluğu’ na
Ekip çalışması’ nın gücüne dayanır.Sesin perde, şiddet ya da kalitesi gibi özelliklerinden biri ya da bir kaçı konuşanın ne söylediğinden daha fazla dikkat çekici ise ses bozukluğu olduğu düşünülür. Ses bozukluğu olan kişilerde en sık görülen yakınmalar; konuşma sırasında boğazda ağrı, acı ya da gerginlik hissi, boğazda takılma hissi, düzelmeyen ya da sık sık yaşanılan ses kısıklığı, sesin tamamen gitmesi, konuşma sırasında zorlanma, nefes nefese kalma, uzun süre konuşmayı sürdürememe, sesin normaldekinden daha tiz (ince) ya da pes (kalın) çıkması, seste çatlanma/pürüzlülük, yüksek sesle konuşma/şarkı söylemekte zorlanma, sesin gün içinde ya da hafta sonuna doğru kötüleşmesi gibi durumlardır.

Ses Bozukluklarının Sebebi Nedir?
Pek çok nedenden kaynaklanabilir. Nodül, polip, kist, granülom, reinke ödemi gibi durumlar; kişinin sesini kötü ve yanlış kullanmasından, ses hijyenine dikkat etmemesinden kaynaklanır. Ses teli felci (paralizi/parazi) ise; geçirilen ameliyatlar, üst solunum yolu enfeksiyonu gibi durumlar sonrasında oluşur. Aşırı sigara ve alkol kullanımı gibi durumların neden olduğu gırtlak kanseri, bir takım virüslerin neden olduğu (papillom) ya da bazı nörolojik bozukluklara bağlı olarak gelişebilen ses bozuklukları (spazmodik disfoni) olabilir.

Ses Tellerimde Bir Sorun Olduğunu Nasıl Anlarım?
Ses tellerinde oluşan bir sorunu ancak uzman bir hekim teşhis edebilir. Ses kısıklığınız 2 haftadan uzun sürmüşse, aşağıdaki problemleri çok sık yaşıyorsanız ve ses kısıklığınız etrafınızdaki insanlar tarafından fark edilir hale gelmişse bir KBB uzmanına görünmeniz gerekir.

Ses kısıklığı, konuşurken seste çatallanmalar, pürüzlülük
Konuşurken nefes nefese kalma, istenen sürede konuşamama
Boğazda ağrı, acı ya da gerginlik hissi
Yüksek sesle konuşma/şarkı söyleme güçlüğü
Sesin gün içinde ya da hafta sonuna doğru kötüleşmesi
Sürekli geniz akıntısı
Boğazda bir şey varmış ya da boğaza bir şey takılmış hissi
Sabahları ağızda acı bir tat, mide yanması, ağza acı su gelmesi
Nefes borusuna tükürük ya da yiyecek/içecek kaçması
Ses Bozukluklarının Teşhis ve Tedavisi İçin Ne Yapılmalıdır?
Eğer kişi konuşurken bir rahatsızlık hissediyorsa ve bu durum on beş günden fazla sürmüşse öncelikle bir K.B.B. uzmanına görünmelidir. Bazen basit bir soğuk algınlığıyla başlayan boğaz ağrısı farklı sorunların habercisi olabilir.

Ses Teli Muayenesi Nasıl Olur?
Ses bozukluklarının değerlendirilmesi bir kulak burun boğaz uzmanı tarafından yapılır. Ses tellerini görüntülemede en çok kullanılan yöntem Videolarengostroboskopi (VLS) yöntemidir. Bu yöntemde ses tellerinin yapısı ve hareketi özel bir cihaz ile görüntülenir. Ancak her klinikte bu cihaz bulunmayabilir. Bu cihazla yapılan görüntülemede hastaya muayene sırasında ve sonrasında ses tellerinin hareketini ve problemin yerini gösterebilmek mümkündür.

Ses Terapisi
Ses terapisinde öncelikle kişiye ses tellerini nasıl koruyacağı öğretilmeye çalışılır. Ses terapisinin ilk basamağında ses hijyeninin kişiye öğretilmesi ve öğrendiklerinin günlük yaşantısına adapte edilmesi hedeflenir. İkinci olarak sese zarar veren davranışlar ve sesi korumayı öğrenme becerileri geliştirilir. Üçüncü olarak nefesini doğru kullanma, yanlış konuşma alışkanlıklarının düzeltilmesi ve ses egzersizleri ile ses tellerinin doğru şekilde çalıştırılarak var olan ses şikayetlerinin giderilmesi amaçlanır. Çoğu zaman hastalar ses tellerine ne şekilde zarar verdiklerinin farkında değillerdir. Bazen de farkında oldukları halde bu davranışları değiştirmeyi başaramayabilirler. Dil ve konuşma bozuklukları uzmanı, kişiye sesine zarar veren davranışları değiştirme konusunda yardım eder. Kişinin hangi davranışlarının değiştirilmesi gerektiği tespit edilerek bu davranışlar üzerinde sistematik olarak çalışılır. Terapide öğrendiklerini günlük hayatına adapte edebilen ve bunları yaşam tarzı olarak benimseyen tüm hastalarda ses terapisi kesin olarak etkili olur. Ancak öğrendiklerini kısmi olarak uygulayan ya da isteğine göre, aklına geldikçe uygulamaya çalışan hastalarda ses bozukluğu tam olarak düzelemez. Unutulmaması gereken şey, pek çok ses bozukluğu kişinin yaptığı hatalı davranışlar sonucu oluşur. Bu durum kendi kendine oluşmadığı gibi kendiliğinden de iyileşmeyecektir. Hasta bu durumu oluşturan davranışlarından vazgeçmediği sürece hayatı boyunca dönem dönem ses problemi yaşamaya devam edecektir. Ses kullanımını azaltmak, yüksek sesle konuşmamak, gürültülü ortamlarda konuşmamak, konuşurken ağızdan nefes almamak, solunum desteğini arttırmayı öğrenmek, ses bozukluklarını önlemeye yönelik kalıcı yöntemlerdir.

Çocuklarda Görülen Ses Bozuklukları
Çocuklarda görülen ses bozuklukları; çok sık veya uzun süren ağlamalar, çok yüksek sesle konuşma, sert konuşma alışkanlıkları, bağırarak istek bildirme davranışları, reflü gibi nedenlerle oluşan ses kısıklıklarıdır. Çocuklarda en sık görülen ses teli (ses kıvrımı) lezyonları; nodül denilen ses tellerinden birinde ya da her ikisinde oluşan nasırlaşmalar veya polipdenilen içi sıvı ya da kan dolu kesecikleridir.

Çocuklarda Görülen Ses Bozukluklarının Teşhis ve Tedavisi İçin Ne Yapılmalıdır?
Çocuğun ses kısıklığı 15 günden uzun sürmüşse veya çok sık aralıklarla ses kısıklığı yaşıyorsa öncelikle bir kulak burun boğaz doktoru tarafından muayene edilmelidir. Muayene sonucuna göre doktor, uygun olan ilaç tedavilerinin yanı sıra ses terapisi önerebilir. Dört yaşından küçük çocuklarda görülen ses bozukluklarında, genellikle çocuğun ses kısıklığının sebebi sık sık ağlama ya da bağırarak isteklerini yaptırma gibi olumsuz davranış temellidir ve böyle bir durum söz konusu ise davranış terapisi için bir psikoloğa gidilmesinde fayda vardır. Dört yaşından büyük çocuklarda ise bir konuşma terapisti ile ses terapisine başlanabilir. Terapide çocuğa, kendi sesi ve konuşma davranışlarıyla ilgili farkındalık kazandırılmaya çalışılır. Çocuğun olumsuz davranışlarını fark edip düzeltmesi için hazırlanmış olan oyun ve hikayelerden oluşan bir terapi yöntemi uygulanır.

Mutasyonel Falsetto (Puberphonia) Nedir? Kaç Yaşındaki Çocuklarda Görülür?
Sesimiz de bizimle birlikte büyür ve değişir. Ergenlik döneminde hızlı bir büyüme sürecine girilir. Özellikle erkek çocuklarda boy uzaması çok hızlı olur. Aynı zamanda ses telleri uzar ve daha kalın ses çıkarabilecek özelliğe kavuşur. Bazı erkek çocukları bu hızlı büyümeye ve fiziksel değişikliklere hızlıca adapte olamayabilir. Sesinin aniden kalınlaşması karşısında, duyduğu sesten rahatsız olup eski çocuksu sesini yakalamaya çalışabilir. Bu şekilde ses tellerini doğal çalışma prensibine aykırı kullanmaya çalıştığından perde kırılmaları olur. Konuşurken pek çok ses geçişi duyulur. Zaman zaman kalınlaşıp incelen, ne çocuk sesi, ne kız sesi ne de tam bir erkek sesine benzeyen rahatsız edici bir ses duyulur. Bu durum “püberfoni” ya da “mutasyonel falsetto” olarak adlandırılır. Erkek çocukların ergenlik dönemine geçiş yaptıkları 11-16 yaş arasında görülür.

“Mutasyonel Falsetto” (Püberfoni) Kalıcı Olabilir mi?
Ergenlik döneminde erkek çocuklarında görülen “mutasyonel falsetto (püberfoni)” olarak tanılanan ses bozukluğu bazı durumlarda kalıcı hale gelebilir. Ergenlik dönemindeki ses geçişleri çoğu zaman birkaç günde/haftada kendiliğinden düzelir. Ancak bir aydan uzun süre sesin oturmaması ve doğal olmayan bir ses ile konuşma durumu söz konusu ise mutlaka öncelikle bir kulak burun boğaz doktoru tarafından ses tellerinin muayene edilmesi gerekir. Muayene sonucunda “mutasyonel falsetto (püberfoni)” tanısı konulması durumunda konuşma terapistine yönlendirilir. Bu ses bozukluğu doğru zamanda düzeltilmediğinde, çocuğun okul başarısını, psikolojisini bozduğu, yetişkinlik döneminde askerlik, kariyer planı, psiko-sosyal yaşamını olumsuz yönde etkilediği için en kısa sürede bu ses bozukluğunun düzeltilmesi için bir konuşma terapistinden yardım alınmalıdır.

“Mutasyonel Falsetto” (Püberfoni) Terapisinde Ne Yapılır ve Terapi Ne Kadar Sürer?
Konuşma terapisinde kişiye gırtlak kaslarını ne şekilde kullanacağı ve kendi doğal sesinin ne olması gerektiği öğretilir. Bu sorunun herhangi bir ilaç tedavisi yoktur. Genellikte bir seansta bu sorun düzeltilebilir. En fazla üç seansta sesin düzelmiş olması gerekir. Üçüncü seansın sonunda istendiği gibi ses çıkartılamaması durumunda hormonel bozukluklar ya da psikolojik sorunlar açısından inceleme yapılmas
Ses Kısıklığı Nedeninin Belirlenmesi
İdeal olarak ses terapisine başlamadan önce hastanın ses probleminin nedeni belirlenmelidir. Bu amaçla objektif ses analizinin yapılması ve ses tellerinin videolaringostroboskopi ile değerlendirilmesi gereklidir. Elde edilen bulgular hasta ve ses terapisinde aktif rol oynayacak ekip ile (Kulak Burun Boğaz Hastalıkları Uzmanı ve Ses Patoloğu)  ve eğer hasta bir ses profesyoneli ise sesi ile ilgilenen diğer kişilerle (Ses Koçu, Şan Eğitmeni gibi) birlikte değerlendirilmeli ve terapi amaçları belirlenmelidir.

Ses Hastalıklarında Nesnel Ve Öznel Değerlendirme
Son yıllarda larinks (gırtlak, hançere) hakkındaki bilgilerde görülen ani artış, ses ve ses rahatsızlıklarının fizyolojisi, bozuklukları ve tedavisine olan ilgiyi de arttırmıştır. Bu sayede sesin objektif değerlendirmesi ve ses tellerinin görüntülenmesi konularında önemli ilerlemeler kaydedilmiştir. Böylece, çok daha hızlı ve doğru tanılar elde edilmekte ve tedavi sürecine bir an önce geçilebilmektedir. Her geçen gün, hem ses rahatsızlıkları ile uğraşan sağlık profesyonellerinin, hem de sesi ile hayatını kazanan ses profesyonellerinin zaman kısıtlılıkları da arttığından, günümüzdeki ses terapi protokolleri yaklaşık 6-10 seans olarak planlanmaktadır.

Ses Terapisinin Hedefleri
Her ses terapisi yönteminin amaçları farklı olmakla beraber, tüm ses terapi teknikleri için evrensel olan bazı genel hedefler de mevcuttur. Bunlar gerek cerrahi öncesi yada cerrahi sonrası için verilen ses terapileri, gerekse tek tedavi olarak kullanılacak ses terapisi için önem arz eder:

Hasta eğitimi: Hasta eğitimi, tüm tedavi protokolleri için birinci basamaktır. Her hasta, sesin nasıl oluştuğunu ve kendilerindeki problemin sesinde nasıl bir sıkıntıya yol açtığını anlamalıdır. Hasta ses terapisinin mantığını, kullanılacak tekniği ve tedavinin amaçlarını anlamalıdır. Tedavi yaklaşımı hastanın aklına yatmıyorsa, yada terapiyi uygulayacak kişi kararlı değil veya yeterli açıklama yapmıyorsa, hastanın tedavi programına uyum göstermesi güç olacaktır.
Ses hijyeni: Her hasta için uygulanması gereken ses hijyeni kurallarının yanı sıra, her hasta için özgün olarak dikkat edilmesi, buna uygun olarak yapılması/yapılmaması gereken konular belirlenmelidir. Örneğin tüm ses kullanıcıları için yeterli sıvı alımı, gerekirse bulunulan ortamın nemlendirilmesi önemlidir. Kişisel ses kullanım alışkanlıkları hakkında bilgi sahibi olunması, genellikle sesin yoğun olarak kullanıldığı ortam ve ortamdaki gürültü özelliklerinin bilinmesi, ve diğer çevresel faktörlerin irdelenmesi daha sağlıklı ses alışkanlıklarının kazanılmasını sağlayacaktır. Sigara kullanılmaması, genel stresin azaltılması, kullanılan ilaçlar ve bunların vücut sıvıları üzerine etkisinin bilinmesi de önemli gerekliliklerdir.
Aşırı ses kullanma davranışının düzeltilmesi: Ses kısıklığı olan bireylerin daha alçak sesle konuşmasının sağlanması, yüksek sesle konuşmanın önlenmesi, alışkanlık haline gelmiş veya sık tekrarlanan boğaz temizleme hareketinin önlenmesi önemlidir. Sesin gün içerisinde toplam kullanımı azaltılmalıdır. Yüksek sesle gülmek, ağlamak ve öksürmek de sese zarar veren davranışlardır. Tüm bu kurallar, nörolojik nedenlere bağlı yada hipofonksiyonel ses kısıklığı olan hastalar dışında ses problemi olan bireyler için kullanılabilir.
Üzerinde anlaşılan amaçlar ve beklentiler: Ses problemi olan birey ve ses terapisini verecek kişi, sesle ilgili bir problem olduğu, bununla ilgili bir şeyler yapılması gerektiği, izlenecek yol ve amaçlanan hedefler konusunda fikir birliği içerisinde olmalıdır.
Hastanın sesindeki değişiklileri fark edebiliyor olması: Eğer hasta, sesinde ses terapisi ile oluşan değişiklikleri fark edemiyor yada hissedemiyor ise, ses terapisi fayda sağlayamaz. Bu durum ses profesyonellerinde sık rastlamadığımız, ancak özellikle yaşlı popülasyonda ve nörolojik problemli bireylerde çok karşılaştığımız bir durumdur.Sesle şifa terapisi
Sound healing ya da daha türkçeleşmiş hali ile sesle şifa terapisi, ses şifası terapisi kendimiz dahil her şeyin bir titretişimi olduğu gerçeği üzerine dayalı bir terapi yöntemidir.

Sound Healing Nedir?
Bedeni titreşimsel bir denge ve uyum durumuna getirmek için  farklı ses frekanslarını kullanan eski bir şifa tekniği olarak kabul edilir.

Ses banyosu adı verilen sesle şifa terapisi seansları yoga seansları ile benzerlikle gösterir. Ancak yoganın aksine ses şifasında uygulayıcı kişi tarafından çeşitli enstrümanlar kullanılır.

Enstrümanlar vasıtasıyla çıkarılan ses frekanslarının insan beyin dalgalarını ve bedenin kendi kendini iyileştirme sistemini harekete geçiren onarıcı bir etki yapması amaçlanmakadır.

Tibet Ses Çanağı
Tibet ses çanakları, kristal ses kaseleri, geleneksel küçük şaman davulları, el yapımı zilleri sound healing seanslarından yaygın kullanılan enstrümanlardır.

Kullanılan enstrümanlar çeşitli amaçlara hizmet eder. Örneğin büyük kristal kaseler 7 çakrayı uyarmayı amaçlar. Bu biçimde sinir sistemini uyarır ve beden gerginliğinden arınmaya yardımcı olur.

Enerji Temizliği
Sesle Şifa Terapisi
Sesle şifa terapisi katılımcılara derin gevşeme, rahatlama ve sakinleşme olanağı sunar.

Sesler vasıtasıyla vücudun zaman zaman kaybettiği dengesi geri kazanılır.

Enerji akışındaki tıkanıklıklar giderilmeye çalışılır.

Ses titreşimleri çakraları açar, temizler ve dengeler ve bu biçimde sıkışan enerjiyi serbest bırakır.

Ve netice olarak daha dengeli ve yenilenmiş bir hisse kavuşma sağlanır.

Kaygı ve depresyon seviyesinde düşüş sağlanabilir. Buna ek olarak sakinlik, mutluluk gibi olumlu hisler pekiştirilir.

Sound healing seansları sürecince farklı bedensel tepkilerde ortaya çıkabilir. Bu basit tepkiler bir şifalanma, iyileşme işareti olarak kabul edilebilir.

El ve ayaklarda karıncalanma hissi, tüm bedende soğuma ya da tam tersi biçimde tüm bedenin daha sıcak olması bedensel tepkilerden en yaygın olanlarıdır.

ses banyosu Sound Healing Nedir

Sound Healing: Ses Frekansları ile Tedavi
Ses şifası terapisinin yalnızca zihin düzeyinde değil bedensel şikayetler üzerinde de etkili olabileceği iddia edilmektedir. Bu iddialar bazı araştırmalar ile de desteklenir.

Bedensel faydaları arasında:

Kolestrol seviyelerininde düşük,

Kan basıncında düşüş,

Uyku süresi ve kalitesinde artış,

Kronik ağrılarda ve halsizlikte düşüş

Ve kalp hastalıklarına yakalanma riskinde düşüş yer alır.

Enerji Temizliği
Ses Terapisi Teknikleri
Peki bir seans sürecince neler olur? Hangi teknikler takip edilir ve nasıl bir deneyim elde edilir?

Her alternatif şifalanma  yönteminde ve meditasyon uygulamasında olduğu gibi ses şifası terapisinde de her kişinin deneyimi birbirinden farklıdır. Ayrıca her bir farklı seans da yeni deneyimleri beraberinde getirir.

Çoğu kişi için seanslar rahatlatıcı, ilham verici ve huzur doludur.

Ses terapisi 3 farklı biçimde deneyimlenebilir.

En yaygın biçimde bir uygulayıcı liderliğinde küçük bir grup ile “ses banyosu” etkinliğine dahil olunabilir.

Daha özel birebir seanslar tercih edilebilir. Böyle seanslarda yalnızca bir uygulayı ve bir katılımcı yer alır.

Evde ses terapisi nasıl yapılır?
Ya da ses ile şifalanma seansı tamamen bireysel olarak deneyimlenebilir.

Kendi seansınızı kendiniz tasarlarken süreyi isteğinize göre kısaltabilir ya da uzatabilirsiniz.

Daha önceden kayıt altına alınmış videoları ve ses dosyaları seansınıza dahil etmek ilham verici olabilir.

# data[].attributes.body
Ultrason Cihazı Nedir?

İnsan vücudunda meydana gelenleri anlamak için en önemli görüntüleme cihazlarından biri ultrason cihazıdır. Ancak ultrason cihazının diğer tıbbi cihazlara göre önemli bir farkı vardır. X ışınlarını kullanmaz ve böylece radyasyon yaymaz.

Sadece insanın duyamayacağı frekans altındaki titreşimleri ve ses dalgalarını kullanarak gerekli teşhisi gerçekleştirir. Bu sayede tamamen sağlıklı bir şekilde kullanılır ve günümüzde birçok farklı hastanede değerlendirilir. Bir başka özelliği ise eş zamanlı olarak görüntüleri aynı anda bilgisayar ekranından yansıtmasıdır.
Ultrason Cihazı Ne İşe Yarar?

Modern dünyanın en önemli görüntüleme cihazlarından biri olarak öne çıkan ultrason, insan vücudundaki tüm farklı yapıları açık şekilde ortaya çıkarmaktadır. Böylece yaşanabilecek tüm olası tehlikeli durumların ya da farklı unsurların doktorların görmesine imkan verir.

Üstelik bunu yaparken radyasyon yaymadan gerçekleştirir ve sadece düşük frekanstaki ses dalgalarını değerlendirir. Yapısal açıdan birçok farklı bölümü olması ile beraber, bütün olarak insan vücudundaki her noktayı tespit eder. Sadece tespit ile kalmaz aynı zamanda oldukça net bir şekilde bilgisayara yansıtır. Böylece kişi ultrason cihazı kapsamında muayene olurken, eş zamanlı olarak doktor ekran üzerinden yaşanan durumu gözlemleyebilmektedir.

# data[].attributes.body
Külliye içinde 1488'den beri yer alan darüşşifa (hastane), 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'na kadar aralıksız 400 yıl boyunca önceleri her türlü hastaya; sonraları sadece ruh ve akıl hastalarına hizmet vermiş bir sağlık kuruluşudur. Geçmişte hastalarının müzik, su sesi ve güzel kokularla tedavi edildikleri bu tarihi mekân, 1997 yılından bu yana Trakya Üniversitesi tarafından sağlık müzesi olarak düzenlenmiş, 2000 yılında Darüşşifa'nın Şifahane kısmı Ruh Hastalarını Readaptasyon Derneği'nin katkılarıyla Psikiyatri Tarihi Müzesi haline getirilmiştir. Ayrıca Külliyenin bir parçası olan ve darüşşifanın yanında yer alan tıp medresesi de 2008 yılında müzenin 15. yüzyılda tıp eğitimini sergileyen bir bölümü olarak hizmete açılmıştır[1].Darüşşifa (Hastane)

Darüşşifa; dikdörtgen planlı ana bina ve ona bitişik altıgen planlı ruh ve sinir hastalıkları bölümü olarak iki kısımdan oluşmaktadır. Cümle kapısından girildiğinde ilk avlunun güneybatısında önü revaklı 7 birim bulunmaktadır altı birim kubbeyle, yedincisi tonozla örtülüdür. Avlunun kuzey köşesinde yer alan hastane mutfağı dört birimden oluşur; üçü kubbeli, biri tonoz örtülüdür.

SULTAN II. BAYEZİD KÜLLİYESİ SAĞLIK MÜZESİ

Edirne'de bulunan Trakya Üniversitesi Sultan II.Bayezid Külliyesi Sağlık Müzesi, son yıllarda ülkemizin en çok ilgi çeken müzelerinden biri durumuna gelmiştir. Almış olduğu uluslararası ödüllerle adını yurt içi ve yurt dışında duyuran bu müze, bir Osmanlı darüşşifasını günümüzde gerçek anlamda yaşatan tek müzedir. Bu özelliğiyle geçmişteki Selçuklu ve Osmanlı darüşşifalarının, tıp tarihimizdeki önemine ışık tutmaktadır.
Çok değil, bundan 25- 30 yıl öncesine kadar mahallenin koyun ağılı olma durumundan, bugün binlerce kişinin görmeye geldiği bir müzeye dönüşmesi, darüşşifaların günümüzde de büyük bir ilgi ve merakla karşılandığının bir göstergesidir.

Osmanlı'nın önemli külliyelerinden biri olan ve Sultan II.Bayezid tarafından 1488 yılında Edirne'de yaptırılan külliyenin içinde yer alan darüşşifa ve hemen bitişiğindeki tıp medresesi, tarihimizin önemli bir eğitim ve sağlık kurumu olması açısından, günümüzde bu misyonun temsilcisi olan Trakya Üniversitesi tarafından sahiplenilmiştir
Girişimler üzerine Vakıflar Genel Müdürlüğü 1984 yılında külliyenin cami hariç diğer bölümlerini Trakya Üniversitesi'ne tahsis ederek bu yapıların kaderini değiştirecek adımların atılmasına imkân sağlamıştır.
Ama bu önemli eserin kurtarılmasına ilişkin çalışmaların tarihi çok daha eskiye dayanmaktadır.
1970'li yıllarda dönemin Edirne Sağlık Müdürü Dr. Ratip Kazancıgil, tıp tarihimizin bu önemli yapılarını kurtarma girişimlerini başlatmış ve bu çabalar uzun yıllar devam etmiştir.
Trakya Üniversitesi gerekli restorasyonları tamamladıktan sonra bir süre darüşşifa ve medreseyi bazı bölümlerinin eğitim alanı olarak kullanmıştır. Kültür Bakanlığı Anıtlar ve Müzeler Genel Müdürlüğü'nden alınan onayın ardından 23.04.1997 tarihinde külliyenin darüşşifa bölümünde kurulan T.Ü. Sultan II. Bayezid Külliyesi Sağlık Müzesi  törenle hizmete açılmıştır.
Bu çalışmalara İstanbul Ruh Hastalarını Readaptasyon Derneği de büyük destek vermiş ve darüşşifanın yataklı tedavi bölümünü aslına uygun şekilde mankenlerle canlandırarak bu müzeye eşsiz bir katkı yapmıştır.
Müzenin açılışının 11. yılında, Uluslararası Rotary 2420. Bölge Guvernörlüğü'nün katkıları ile medrese bölümü ''Tıp Medresesi'' adı ile 23.04.2008 tarihinde ziyarete açılarak, müze yeni bir bölüme daha kavuşturulmuştur. Tıp Medresesi Sağlık Müzesi'ni daha önemli bir noktaya taşımıştır. Bu çalışma ile 15.yüzyıldaki tıp medresesi ve ders ortamı mankenlerle canlandırılmış ve dönemin hekimlik eğitiminin bilinmeyen yönleri vurgulanmıştır. Bu bölümde ziyaretçiler, tıp eğitiminin tarihinde bir zaman yolculuğuna çıkarılmaktadır.
Sağlık Müzesi ismi ile kurulan ve dönemine has özelliklerle canlandırılmış olan bu müze, 1977 yılından beri verilen ve dünyanın en prestijli müzecilik ödüllerinden biri olarak kabul edilen Avrupa Konseyi Avrupa Müze Ödülü'nü 2004 yılında kazanarak, ülkemizde bu ödülü almış iki müzeden biri olma başarısını da elde etmiştir.
Osmanlı'da darüşşifa uygulamasının ayrıntılarını hikâyesi, tasarımı, kullanılışı ve işletmesi ile tüm dünyaya kanıtlamış olan Sağlık Müzesi, uluslararası alanda aldığı ödüllerle de bu başarısını sürdürmektedir.
Ülkemizde birçok Selçuklu ve Osmanlı darüşşifası bir şekilde günümüze ulaşmıştır; ancak, geçmişi, aslına uygun bir şekilde günümüze taşıyan bir müzeye dönüştürülerek tüm dünyaya sergileyen ve bununla uluslararası önemli ödüller kazanmayı başarabilen tek darüşşifa Edirne'deki Sultan II. Bayezid Darüşşifası'dır.
Bu noktada Trakya Üniversitesi Sultan II. Bayezid Külliyesi Sağlık Müzesi, çok önemli bir başarı örneği olarak hem kültür hem de tıp tarihinde yer almış bulunmaktadır.

TARİHÇESİ
Sultan II. Bayezid Külliyesi'nin temeli 1484 yılında bizzat Sultan II.Bayezid tarafından atılmış, dönemin ekonomik ve insan gücüyle 4 yıl gibi kısa sürede bitirilerek 1488 yılında hizmete açılmıştır.
Çok kubbeli grafiksel yapısı ile dikkat çeken bu binalar topluluğunun mimarı ise Hayrettin'dir.
Sultan II. Bayezid Külliyesi; döneminin en önemli, sağlık, sosyal, eğitim ve dini kurumlarından biridir. Külliye; hastane, tıp medresesi, cami, misafirhane, imaret, hamam ve köprü gibi çok sayıda birimden oluşur. Çok amaçlı düşünülen bu kompleks aynı zamanda dönemin sosyal devlet anlayışını yansıtır.
Külliyenin şifahanesinde hastalara bakılmış, medresesinde öğrenciler yetiştirilmiş, camisinde ibadet edilmiş,  tabhanesinde misafirler ağırlanmış, aşhanesinde ise fakir fukara doyurulmuştur.
Darüşşifa, az personelle çok hizmet vermeyi amaçlayan merkezi bir hastane olması  ve bu alandaki ihtiyaçlarının ayrıntılı bir şekilde düşünülerek planlanmış olması açısından dünyada ilktir, benzerleri batıda ancak 200 yıl sonra yapılmaya başlamıştır.
Bu hastanede, musikinin ve su sesinin huzur verici tınıları taş duvarlarda yankılanarak şifaya dönüşür. İbni Sina'dan Farabi'ye; Selçuklulardan Osmanlılara uzanan köklü bir müzik terapi anlayışı, fiziksel ve ruhsal hastalıkların tedavisinde başarı ile uygulanır.
Evliya Çelebi'nin "Orada öyle bir darüşşifa vardır ki; dil ile tarif edilmez, kalem ile yazılmaz" diyerek tanımladığı hastanesi, 400 yıl boyunca aralıksız olarak hastalara şifa dağıtır.
Edirne Darüşşifası, kuruluşunda çok yönlü bir hastanedir. İlk yıllardaki kadrosunda 1 hekimbaşı, 2 hekim, 2 cerrah, 2 göz hekimi ve 2 eczacı bulunur. Bu hastanede görev yapan Hekimbaşılarına vakıf bütçesinden günde 30, diğer hekimlere ise günde 15'er akçe ödenirdi. Toplam personel sayısı 21, hastanenin yatak sayısı ise 32'ydi.
Uzun yıllar dertlilere deva olan bu şifa yurdu, daha sonraki yıllarda, sadece akıl ve ruh hastalarının tedavi edildiği bir merkeze dönüşmüştür.
Bu hastanenin en büyük özelliği tedavide dönemin hekimlik bilgilerinin yanında musiki, su sesi ve güzel kokuların kullanılmış olmasıdır.
On kişiden oluşan hanende ve sazende topluluğu, haftanın üç günü müzik sahnesinde yerini alır, her hastalığa göre farklı makam çalıp söylerlerdi.
Örneğin, havale ve felç rahatsızlıklarında Rast, sinirli kişilere Irak, baş ağrısı için Rehavi, kalp hastalıkları için Zengule, zihni açıp zekâyı arttırmak için ise İsfahan makamı çalınırdı.
Külliyenin medresesi, döneminin en önemli tıp okullarından biriydi ve hastaneye hekim yetiştirirdi.  Önem rütbesi açısından Osmanlının üst derecesi sayılan altmışlık medreseler arasında yer alırdı. Müderris adı verilen hocası ve yardımcısının yanında kütüphane görevlisi ve 18 öğrencisi vardı. Hocasına günde 60, öğrencilerine ise 2 akçe ödenirdi.
Bu bölümlerdeki uygulama günümüzün eğitim ve uygulama hastanelerini andırır. Tıp Medresesi'nde eğitim gören öğrenciler aynı zamanda darüşşifada usta çırak ilişkisi ile eğitimlerini tamamlarlardı.
Evliya Çelebi, medrese için; "Külliyenin içinde Medresetü'l Etıbba ve odalarında talebeler vardır ki, her biri daima Eflatun, Sokrat, Filbos, Aristotales, Galen, Pisagor gibi alimlerden söz eden olgun tabiplerdir, her biri bir fenne yönelip, hekimlik ilminde kıymetli kitaplara değer vererek, âdemoğullarının derdine deva bulmaya çalışırlar."  diye yazar.
Bu medresede okutulan ve birçoğu Sultan II.Bayezid tarafından bizzat bağışlanan tıp kitapları günümüze kadar ulaşmıştır. Dönemin hekimliğini anlatan 37 adet kitap şu an Selimiye El Yazması Eserler Kütüphanesi'nde koruma altındadır.

# data[].attributes.body
Kulak çınlaması (tinnitus), akustik bir uyaran olmaksızın hastanın bir ses algılaması olarak da tanımlanabilir. Bu ses değişik ton, özellik ve karakterde olabilir. Çoğu zaman çınlama gibi duyulan ses, bazen uğultu, çan, rüzgâr veya ıslık sesi, makine gürültüsü, hışırtı, nabız sesleri gibi tarif edilir

Kulak çınlamasını gidermeyi sağamak için yapılabilecekler:

.Papatya, Tarçın ve Karakafes Çayı: Papatya, tarçın, karakafes bitkilerinin her biri kulak çınlamasını giderecek etkiye sahiplerdir. Üç bitkinin eşit miktarlarda karıştırılması ile ılık su içerisinde demleyip tüketilmesi önemlidir. Düzenli olarak tüketilen bu çay kulak çınlamasını geçirecektir

.Kulak çınlamasının tehlike arz edebileceği durumlar da olabilir. Eğer kulak çınlaması bir anda ortaya çıktıysa, hızlı ilerliyorsa kulak çınlamasıyla birlikte gelişen baş dönmesi, işitme kaybı, baş ağırsısı ve denge kaybı gibi sorunlar varsa tehlikeli boyutlarda olabilir.

Signia işitme cihazları Notch Terapisine (Çentik Terapisi) sahip tek işitme cihazıdır. Özellikle en yaygın tinnitus türü olan tonal kulak çınlaması deneyimine sahip kişiler için etkili olduğu gösterilmiş bir yöntemdir.

ÇINLAMAK NE DEMEK:

1. çın diye ve uzunca süren bir ses çıkarmak, çın diye ötmek.

2. "Kulağım çınlıyor.

# data[].attributes.body
Yarasaların Özellikleri ve Yarasalarla Mücadele Yöntemleri Harun ALP* * Dicle Üniversitesi Veteriner Fakültesi Farmakoloji ve Toksikoloji Anabilim Dalı, Diyarbakır-TÜRKİYE Özet Bu derlemede yarasaların özellikleri, önemi, yaşam ortamları, mücadele yöntemleri ve ilaç sektörü üzerine etkileri ile bahsedilmiştir. Anahtar Kelime: Yarasa, Yarasa Kontrolü, İlaç, İlaç sektörü. Properties of Bats and Controlling Methods for Bats Summary In this review, it was summarised that effects on pharmaceutical sector, Controlling methods, habitations, importance, properties of bats. Key words: Bat, Bat Controlling, Drug, Pharmaceutical Sector. YARASALAR Dünya üzerinde yaklaşık 4500 memeli türü bulunmakta ve bunların 1000’den fazlasını yarasalar oluşturmaktadır (1). Yarasa (''Chiroptera''), uçma yeteneğine sahip memeliler takımındandır. Kanatlarını çırparak gerçek anlamda uçabilen yegâne memelilerdirler. 980 türü bilinmektedir (2). Türkiye’de yaşayan yarasa familyaları şunlardır: • Uçanköpekler (Pteropodidae): Gözleri oldukça büyüktür, dış kulakları huni şeklindedir. Meyvelerle beslenirler. • Düz burunlu yarasalar (Vespertilionidae): Burunları düz, gözleri küçüktür. Sadece böceklerle beslenirler. Koloniler halinde yaşarlar. • Kuyruklu yarasalar = Buldokyarasalar (Molossidae): Kuyrukları oldukça uzun, kulakları büyük ve köşelidir. Kanatları dar ve uzundur. Ayrıca pis kokarlar • Nal burunlu yarasalar (Rhinolophidae): Burunları atnalı şeklinde, gözleri küçüktür. Kış uykusu sırasında serbest olarak baş aşağı sarkarlar ve uçma derisiyle bütün vücutlarını örterler. Böceklerle beslenirler(Şekil-1)(3). Şekil-1: Rhinolophus spp. (Nalburunlu yarasa) (3). DERLEME Elektronik ISSN: 1308-0679, Baskı ISSN: 1307-9972 http://www.dicle.edu.tr/fakulte/veteriner/dergi.htm Alp : Yarasaların Özellikleri ve Yarasalarla Mücadele Yöntemleri. Dicle Üniv Vet Fak Derg 2009: 2 (4): 57-63 58 YARASALARIN ÖZELLIKLERI Yarasalar gececidirler ve gündüzleri karanlık yerlerde, arka ayaklarının çengelleriyle baş aşağı sarkarak dinlenirler. Gece avlanmaya çıkarlar. Çoğu böcekçildir ve meyve, çiçek özü ile beslenenleri de vardır. Kuş, kertenkele, kurbağa ve balık avlayanlarına da rastlanır. Yarasaların memeleri ve döl yatakları çifttir. Bazılarının dişileri hayız görür. Gebelik süresi 110 gün kadardır. Genellikle 1 veya 2 yavru doğururlar. Dişiler yavrularını büyüyünceye kadar kanatlarının altında taşırlar. Yarasada annelik şefkati yüksektir. Çıkardıkları çok yüksek frekanslı ses dalgalarının, etraflarındaki cisimlere çarpıp geri dönmesi yardımıyla yönlerini bulurlar (ekolokasyon). Bu sesler, çoğunlukla insanlar tarafından duyulamaz. 15-20 yıl kadar yaşarlar. Uzmanlar onlarla ilgili geniş çaplı araştırmalara girişmişlerdir. Bütün yarasaların gözleri görür, fakat görmekten çok radar sistemi olan his organlarını kullanırlar. Yarasa, ses-yankı sistemiyle bezenmiş, canlı bir radardır. 200.000 frekanslı sesleri rahatlıkla duyarlar. Hâlbuki insan, frekansı azami 20.000 olan titreşimleri ses olarak duyar. Ses-yankı sistemiyle çalışan radarları sayesinde karanlık gecede, gündüz gibi hiçbir yere çarpmadan rahatlıkla uçarlar. Bir deneyde de kör edilen bir yarasanın hiçbir yere çarpmadan uçtuğu gözlenmiştir. Yarasa süpersonik sesleri burnu ve ağzı ile çıkarır. Hassas kepçe kulakları ve hissî organlarıyla algılar. Yarasalar böcek avlarken uçuş esnasında saniyede 200 çığlık çıkarırlar. Silahlı kuvvetler yarasaların ekolokasyon (yankı ile yer tespiti) sistemi üzerinde çalışmışlardır. Buna bağlı olarak radar ve sonarlar geliştirilmiştir. Bilim adamlarına göre yarasanın sonar sistemi, insanoğlunun yapmış olduğu radar ve sonar sistemlerinden bir milyar defa daha hassas ve tesirlidir (2). Yarasaların Yaşam Ortamları Yarasaların yiyecek ortamları ile barınak ortamları arasında bir dengenin olması gereklidir. Yarasalar hayatlarının yarısını, rahatsız edilmeyen, çeşitli faktörlere karşı doğal olarak korunmuş mağara, kaya oyukları, ağaç yuvaları gibi barınaklarda geçirirler (Tablo-1). Bu barınaklar kış aylarında yarasaların kış uykusuna yatması ve genç yarasaların büyümesi açısından önemli yerlerdir. Örneğin; barınakların gün boyu sıcaklıkları 80ºF ve 90ºF sıcaklıklarını koruması, genç yarasaların büyümesi açısından son derece önemlidir (4). Yarasaların barınakları tabiatın henüz tam çözülmemiş bir sırrıdır. Yarasalar kış uykusuna yatabilen sıcakkanlı yaratıklardır. Aktiflik dönemlerinde sıcakkanlıdırlar. Fakat uykudayken soğukkanlı olurlar. Diğer memelilere nazaran daha kolay ve daha çabuk kış uykusuna girebilirler. Buzdolabında bile hayatlarını devam ettirebilirler. Laboratuarlardaki buzdolaplarında uyuyan yarasalar üzerinde yapılan çalışmalar, kalp ve dolaşım hastalıkları ile kadın hastalıklarına ışık tutmaktadır (2). Tablo-1: Yarasaların Yaşam Ortamları. Yarasaların Gıda Ortamları Barınak Ortamları Kunduz gölleri Mağaralar Bataklıklar Boş ağaç kovukları Çiftlik gölleri Oyuk yerler ve dar geçitler Irmaklar Terkedilmiş evler Sezonluk havuzlar Eski bacalar Geniş drenajlı su birikintileri Kayalardaki oyuklar Yarasaların Önemi Yarasalar gece uçan ve böcekleri avlayan büyük bir avcıdır. Yarasaların en büyük gıda kaynaklarını; Chrysopidae ve Hemerobiidae ailesine ait böcekler, Cockroach böcekleri, Dictyopterous ve Dipterous böcekleri ile sivrisinekler oluşturur. Örneğin; tek başına büyük kahverengi yarasa, bir gecede 3000 ile 7000 arasında sivrisinek yiyebilir. Yarasalar büyük popülasyonları ile yıllık olarak milyonları aşan orman ve tarım zararlılarını tüketmek suretiyle Alp : Yarasaların Özellikleri ve Yarasalarla Mücadele Yöntemleri. Dicle Üniv Vet Fak Derg 2009: 2 (4): 57-63 59 mücadele etmekte ve ekolojiye eşsiz bir yarar sağlamaktadırlar. Bu arada, ekolojik dengenin devamı, böcek ve yarasaların sürekliliği açısından ıslak alanlar da önemlidir. Çünkü bu alanlar düzenli olarak su ve böcek desteği sağlamakta, dolayısıyla da yarasa popülasyonu üzerinde önemli derece de etki oluşturmaktadır. Yağmur ormanları için de yarasalar, yaşamsal öneme sahiptirler. Yarasalar, bu bölgedeki ağaçların yaklaşık yüzde 95’ inin polen ve tohumlarını taşıyarak çoğalmasını sağlarlar. (4). YARASALARIN BİLİMSEL ÇALIŞMALARA VE İLAÇ SEKTÖRÜNE KATKILARI Meyve yiyen yarasalar, 450 kadar ticari maddeyi ve 80 kadar ilacı insanoğlunun hizmetine sunmaktadır. Yarasaların özellikle körler için ilaç kaynağı olması son derece önemlidir (4). Danimarka’da bir ilaç firması olan H.Lundbeck, yarasaların bir türü olan vampir yarasanın tükürüğünden felç ilacı üretmiştir. Günümüzde felçli hastalarının %80’ ı ilk üç saat içerisinde tedavi edilememektedir. Nedeni de elimizdeki bütün felç ilaçlarının felcin oluşumundan üç saat sonra etkisinin kalmamasından dolayıdır. Geliştirilmiş yeni ilaç ise özellikle bu üç saatlik sürenin artırılmasını sağladığı için önem arz etmektedir. Vampir yarasanın tükürüğünde yer alan ‘desmoteplase’ maddesi felç oluşumundan dokuz saat sonraya kadar etkisini kaybetmemektedir. Bu da ilacın, beyine giden atardamarların tıkanması sonucu meydana gelen felç vakalarının tedavisinde ve felç riski olan hastaların hastaneye ulaşmaları için gerekli olan altı saat zamanda etkili olabildiğini göstermektedir. (5). Örneğin; son yıllarda vampir yarasanın antikoagulan madde içeren salyasından insanlarda arteriosklerozis hastalığında kullanılan ve iyi sonuçlar alınan yeni bir ilaç da sentezlenmiştir (6). Genelde memeli bir hayvanın ömrü onun vücut ölçüsüyle ilgilidir. Bir tarla faresi nadiren bir yıldan fazla yaşamaktadır. Bir kedi 13 yaşında, köpek 14 yaşında, at 20 yaşında yaşlı sayılır. Ancak yarasaların birçoğu fareden daha ufak olduğu halde 15 veya daha fazla yıl yaşayabilmektedir. Ayrıca hayatları boyunca yağlı böceklerle beslenen yarasalarda yan etki olarak hiçbir rahatsızlık görülmemektedir. 20 yaşlarında bir yarasayla 1 yaşındaki bir yarasanın atardamar çeperinde bir yağ birikintisine rastlamak mümkün değildir. Bugün çözüm bekleyen konulardan biri de; yarasalar yağlı yiyeceklerle bol miktarda beslendiği halde damar hastalıklarına yakalanmamalarıdır. Memeli hayvanlar içerisinde sadece dişi yarasa, erkeğinin spermini depolayıp gerektiğinde ve uygun gördüğü zaman kullanabilen tek memelidir. Birçok yarasa türü kış uykusuna yatmadan evvel sonbaharda çiftleşirler. Dişide ancak ilkbaharda üreme hücresi (yumurta) meydana gelir ve kış uykusu müddetince vücudunda depoladığı spermle bunu döller. Hamile dişiler doğum oluncaya kadar erkeklerden ayrı olarak doğum koğuşlarında tünerler. Doğum oluncaya kadar erkekler buraya uğramazlar. Yavrular, haziran ve temmuz aylarında doğarlar. Genelde dişi, bir yavru doğurur. Bilim adamları dişi yarasaların sperm depolama hâdisesini henüz çözememiştir. Bununla ilgili olarak yoğun araştırmalar devam etmektedir. Bunun çözümü suni tohumlamaya yardımcı olacaktır. Bu yolla saf ırk hayvanların spermlerinin uzun müddet bozulmadan saklanması ve ithal edilmesi gerçekleşebilecektir (7). YARASALARIN NEDEN OLDUĞU ZARARLAR Yarasalar dünya üzerinde, insanlardan sonra en fazla ve en yaygın memelilerdir. Antartika ve bazı küçük adalar haricinde dünya genelinde yaygındırlar. Zoonoz hastalıkların yayılması ve rezervuarı (taşıyıcı) olmaları bakımından önemli bir rol oynamalarına karşın, halen yarasalar ile ilişkili olan çok sayıda zoonoz hastalıkların sebepleri ve nitelikleri konusunda çok şey bilinmemektedir. Sadece dünya genelinde virus (kuduz virusu), bakteri, parazit, mantar ve riketsiyal etkenlere bağlı zoonitik hastalıkların yayılmasında rol oynadığına dair raporlar mevcuttur. Özellikle kuduz virusunun rezervuarı olan başta vampir yarasa olmak üzere farklı tür yarasaların kuduz hastalığının yayılmasında etkili olduğuna dair çok araştırma, deney ve raporlar mevcuttur. Yine vampir yarasalar çiftlik hayvanları üzerinde (sığırlar) her gece küçük miktarda kan emerek ve salyalarındaki antikoagulant maddeler ile kanama süresini uzatarak da bir ektoparazit gibi hareket ederler. Bu yönleriyle bakıldığında yarasalar ciddi şekilde sürü kayıpları ve kuduz gibi enfeksiyöz hastalıkları bulaştırmasıyla da ölüm sayısını arttırırlar (8). Yarasalar ile ilgili 60 civarında virus türünün neden olduğu hastalık rapor edilmiştir. Bunların çoğu, insanlarda tekrarlayan enfeksiyonlara neden olan, nesillere geçebilen önemli viruslardır ve bunların 59’unu RNA virusları oluşturur. Bu virusların temel örnekleri; Lyssvirus (Liza virus) ve Henipa virus’dur. Bazı yarasa türlerindeki Lyssvirus ile Corona virus arasındaki ilişki, virusların kendine özel yarasa türleri ile ilişkili olduğunu göstermektedir. Bu arada çok fazla yarasa türleri arasında Çapraz Enfeksiyon’un (Cross-infection) oluştuğu ve buna bağlı özel bariyerleri daha etkili Alp : Yarasaların Özellikleri ve Yarasalarla Mücadele Yöntemleri. Dicle Üniv Vet Fak Derg 2009: 2 (4): 57-63 60 birşekilde aşabilen yeni viruslar meydana geldiği bilinmektedir. Yarasalarda şu anda bilinen virusler yeniden araştırılmış ve insanlara bulaştırma risklerinin yüksek oluğu da tespit edilmiştir. Pteropodidae, Molossidae, Phyllostomidae, Vespertilionidae ailelerinin dahil olduğu belirli yarasa ailelerinin insan patojenleri ile ilişkili olduğu saptanmıştır (9). Son on yılda, yeni keşfedilen ensefalitojenik zoonitik virusların, Megachiroptera, Pteropus, Chiroptera cinsi meyve yarasalarından yayıldığı farkedilmiştir. Bu viruslar şunlardır; Hendra virus; atlarda ve insanlarda salgın hastalıklara neden olan eski adıyla Morbilli virusdur. Lyssavirus (Liza virüs) ise Rhabdoviridae ailesine aittir. Kuduz ve akut ensefalitise neden olur, örneğin; Avusturalya’da Lyssavirus enfeksiyonlu kuduz belirtisi olan ve nonsuperatif ensefalitis olmak üzere iki enfeksiyon taşıyan bir insan belirlenmiştir. Ayrıca yine Avustralya’da iki insan ölmüş ve hayatta kalanların da virusu taşıdığı fark edilmiştir. Bu olaydan sonra daha fazla bu konunun üzerinde durulmuş, yarasalarla mücadelede koruyucu uygulamalara başvurulmuş ve virusa maruz kalınmadan önce inaktive edilmiş kuduz aşıları (Pasteur Merieux) koruyucu önlemlerin bir bölümü olarak enfeksiyona karşı uygulanmıştır. Yine viruse maruz kalındıktan sonra da, insana kuduz immunglobülinlerinin ve inaktive edilmiş kuduz aşılarının uygulanması gibi uygulamalara başvurulmuştur. Nipah virusu; insanlarda ve evcil domuzlarda salgın akciğer hastalığı ve ensefalitislere neden olur. Eşsiz özelliklere sahip bir virus olmasının yanında, diğer paramyxo viruslarda bulunan biyolojik ve genetik özelliklerin çoğuna sahiptir. Nipah virusu yüksek ölüm oranına sahip, respiratorik sendromlu fibril ensefalitislerine neden olur. Nipah virusunun taşıyıcısının meyvve yarasaları olduğu bilinir. İnsanlar, enfeksiyonlu yarasalar ve domuzlarla temas yolu ile enfeksiyona yakalanırlar. Ancak insandan insana virusun yayıldığı da ifade edilmektedir. Hendra ve Nipah virusları norolojik ve pnömonik etkili viruslardır. Hendra virusun neden olduğu akut solunum yolu hastalıklarından etkilenen ve ölen canılılar insanlar ve equideler’dir. Hendra virusunun neden oluğu ikinci hastalık olan ensefalitisten de insanlar ölmektedir. Nipah viruslarında ise iki durum vardır. İnsanlarda klinikal sendrom bakımından, ensefalitik etkilerin respiratorik etkilerden daha baskın oduğu görülürken, domuzlarda da, nörolojik işaretler olmadan solunumla alakalı akut ateş belirtisi görülmektedir (10). Amerikan Balık ve Vahşi Hayatı Koruma Kurumu (FWS) verilerine göre toplu ölümlerin sıklıkla görüldüğü West Virginia ile New England arasında yaklaşık 500 bin yarasa ''beyaz burun sendromu'' olarak adlandırılan hastalıktan ölürken, araştırmacılar ölü veya hasta yarasaların burunlarının çevresinde şeker bulaşığını andıran beyaz mantarlanma nedeniyle ''beyaz burun sendromu'' adının kullanıldığını, ancak bu mantarlanmanın büyük olasılıkla hastalığın nedeni değil, sonucu olduğunu bildirmiştir. Söz konusu hastalığın sadece yarasalar arasında görüldüğünü ve insanlara bulaşabileceğine yönelik bir veri bulunmadığını belirten araştırmacılar, ancak insanların bu hastalığın yayılmasında taşıyıcı rol oynayabileceğini ve hastalığın yayılmasını önlemek için ölü yarasa bulunan mağaralara girilmemesi gerektiğini vurgulamıştır. Yarasaların toplu ölümlerinin yayılması ve daha da artmasından endişe ettiklerini dile getiren araştırmacılar, yarasaların tarımsal alanda böceklerin artmasını önemli ölçüde engellediğini anımsatarak, hastalığın yayılması durumunda buğday ve elma gibi birçok tarım ürününün yetiştirilmesinde ciddi güçlükler ortaya çıkabileceğini kaydetmiştir (7). Başarılı bir yarasa kontrol programı 4 adımdan oluşur; Yarasa Kontrol Programı 1. Gözlem 2. Fiziksel İhraç (Kovma) veya Yakalama 3. Temizleme 4. Takip etme 1. Gözlem: Dikkatli yapılan gözlem, barınak yerlerine ulaşan delikler veya ulaşım yolları kadar, barınaklardaki bireysel veya koloni halinde yaşayan yarasaları da açığa çıkaracaktır. Yarasalar normalde, zeminden yüksek yerler içeren yapılara girer. Yarasalar kemiriciler gibi çeşitli maddeleri çiğneme yoluyla delikler açıp giremediklerinden, var olan açıklıkları kullanmak zorundadırlar. Bu yönüyle kemiricilere benzemezler. Yarasalar ancak, 0.6cm x 3.8cm ebatlarındaki bir boşluk veya 0.6cm x 3.8cm ebatlarındaki bir açıklıktan geçebilirler. Fakat binalar genellikle bu ebatlardan daha geniş açıklıklara (tünek, barınak) sahiptirler. Gece yarısında yuvalarından ayrılan yarasaları gözlemlemek için ve özellikle hızlı uçan yarasaları araştırmak için bir dürbün ve fener yardımıyla giriş yerlerinde hazır bulunmak yardımcı olacaktır. Bu yönüyle incelendiğinde görülecektir ki; hava sızıntısına izin veren herhangi bir yer (akım kablosunun etrafı, su boruları, televizyon kabloları, bacalar, fanlar, havanın girdiği ve çıktığı delikler ve kapı altları ile pencere çevresi gibi) yarasaların girmesi için potansiyel bir noktadır. Kısacası yarasalar bir binaya Alp : Yarasaların Özellikleri ve Yarasalarla Mücadele Yöntemleri. Dicle Üniv Vet Fak Derg 2009: 2 (4): 57-63 61 (barınak) yerleştiğinde, bu yerleşmeyi hangi yolla (borular, paca, kablo, delikler vs.) gerçekleştirdiğinin incelenmesi, yarasaların yerleşim alanlarını ve dolayısıyla yarasaların kontrolü ve mücadelesi açısından birinci ve son derece önemli kısmı teşkil etmektedir (7). Hatta yarasaların binalara ve barınaklara girişlerini kontrol altında tutmak maksadıyla çok sayıda yarasa evi ile özel tasarlanmış yapay barınaklar bulunmaktadır (Şekil -2). Bu evler özellikle yerden en az 3.7m. yüksekte, bir su kaynağına yakın, mümkün olduğunca da orijinal tüneklere benzemektedirler. Bu yönüyle yeri değiştirilmiş yarasalar için barınaklar daha cazip hale gelmektedir. Bu evler, yarasaların gıda ve barınak ortamları açısından dengeli bir biçimde özel olarak tasarlanmış ve yerleştirilmiştir. Bu şekilde özel ortamların hazırlanması, başta yarasaların kendi güvenliği açısından önemli olduğu gibi bataklık, göl, ırmak gibi gıda alanlarının güvenliği açısından da son derece önemlidir. Bu yapay barınaklar özellikle doğal barınakların olmadığı yerlere yapılması yarasaların kontrolü açısından önem arz etmektedir. Ancak bu yarasa evlerini koloni halinde yaşayan yarasalar (küçük kahverengi yarasa, büyük kahverengi yarasa, küçük Avrupa kahverengi yarasası gb.) kullanmayabilirler (4). Şekil -2: Yarasa Evinin Tasarımı (11). 2. Fiziksel İhraç (Uzak Tutma) veya Yakalama İhraç etme (dışlama-kovma), bir bina içindeki yarasaların yakalanması sonucundaki riskin az olduğu durumlarda ancak uygulanabilir. İçerideki bir yarasanın varlığı, yaşamın olduğu bir yere yarasaların girmesine engel olacaktır. Kovma veya ihraç kuzey Amerika’da mayıstan önce veya ağustosun ortasından sonra olmaktadır. Yaz aylarında uçamayan gençlerin bulunduğu anne ve gebe koloniler ihraç gayretlerini güçleştirmektedir. Çünkü genç hayvanlar bu durumda kendi yuva veya barınaklarından ayrılamayacak ve bakıcı dişiler de (anneler) barınaklarına geri dönmek için yön arayacaklardır. Aynı zamanda kış ayları, binanın dış tarafındaki yapılacak çalışmaların (içte ve dıştaki bina açıklıkları, kablo yolları vs. kapatılması ve tuzak gibi tedbirlerin alınması) yapılması açısından da en uygun zamandır. Aynı zamanda kış ayları, mümkün oldukça bina içerisindeki kış uykusuna yatan yarasaların yakalanması ve ihracı açısından da güvenli bir zaman olma özelliğine sahiptir. Ancak kış ayları genellikle bina içindeki yarasaların en az olduğu zamandır. Bu yönüyle bina içinden ihraç işlemi kış aylarında pratik bir işlem olmaktadır. Onları uzaklaştırırken yaralanmamalarına dikkat edilmelidir. Yakalama ve ihraç işlemi sırasında bina içindeki yarasalara mühür veya damga vurmaktan sakınılmalıdır. Çünkü bu uygulama sadece etik ve insani yönden yanlış değil, aynı zamanda pis koku ve daha zararlı problemlere (bulaşma gb.) yol açabilmektedir. Yarasa ihracında bazı temel marangoz aletleri ile bina açıklıkları 0.6cm güvenli ağlarla, alüminyum, bakır, çelik ve odun gibi materyaller ile kapatılmalı veya doldurulmalıdır. Yarasaların giriş ve çıkış amacıyla kullandıkları binalardaki bazı açıklıklara birincil (ilk) giriş-çıkış yerleri (primer giriş-çıkış) denir. Ve yarasalar tarafından ekseriyet ile giriş ve çıkış için buralar kullanılır. Dolayısıyla ihraç işlemi de bu açık kalmış başlıca küçük ve büyük açıklıkların onarılması ile ancak mümkün olmaktadır. Bu da tam ve doğru olarak sadece primer çıkışlar üzerine kurulan kontrol vanaları (checkvalves) sayesinde olmaktadır. Kontrol vanaları (valf, supap, klape), hem yarasaların dışarı çıkışlarına izin vermekte hem de binaya girmelerine de engel olmaktadır. Bu araçlar; Constantine's

# data[].attributes.body
Ses Bozukluklarının Sebebi Nedir?

Pek çok nedenden kaynaklanabilir. Nodül, polip, kist, granülom, reinke ödemi gibi durumlar; kişinin sesini kötü ve yanlış kullanmasından, ses hijyenine dikkat etmemesinden kaynaklanır. Ses teli felci (paralizi/parazi) ise; geçirilen ameliyatlar, üst solunum yolu enfeksiyonu gibi durumlar sonrasında oluşur. Aşırı sigara ve alkol kullanımı gibi durumların neden olduğu gırtlak kanseri, bir takım virüslerin neden olduğu (papillom) ya da bazı nörolojik bozukluklara bağlı olarak gelişebilen ses bozuklukları (spazmodik disfoni) olabilir.

Ses Tellerimde Bir Sorun Olduğunu Nasıl Anlarım?

Ses tellerinde oluşan bir sorunu ancak uzman bir hekim teşhis edebilir. Ses kısıklığınız 2 haftadan uzun sürmüşse, aşağıdaki problemleri çok sık yaşıyorsanız ve ses kısıklığınız etrafınızdaki insanlar tarafından fark edilir hale gelmişse bir KBB uzmanına görünmeniz gerekir.

Ses kısıklığı, konuşurken seste çatallanmalar, pürüzlülük

Konuşurken nefes nefese kalma, istenen sürede konuşamama

Boğazda ağrı, acı ya da gerginlik hissi

Yüksek sesle konuşma/şarkı söyleme güçlüğü

Sesin gün içinde ya da hafta sonuna doğru kötüleşmesi

Sürekli geniz akıntısı

Boğazda bir şey varmış ya da boğaza bir şey takılmış hissi

Sabahları ağızda acı bir tat, mide yanması, ağza acı su gelmesi

Nefes borusuna tükürük ya da yiyecek/içecek kaçması

Ses Bozukluklarının Teşhis ve Tedavisi İçin Ne Yapılmalıdır?

Eğer kişi konuşurken bir rahatsızlık hissediyorsa ve bu durum on beş günden fazla sürmüşse öncelikle bir K.B.B. uzmanına görünmelidir. Bazen basit bir soğuk algınlığıyla başlayan boğaz ağrısı farklı sorunların habercisi olabilir.

Ses Teli Muayenesi Nasıl Olur?

Ses bozukluklarının değerlendirilmesi bir kulak burun boğaz uzmanı tarafından yapılır. Ses tellerini görüntülemede en çok kullanılan yöntem Videolarengostroboskopi (VLS) yöntemidir. Bu yöntemde ses tellerinin yapısı ve hareketi özel bir cihaz ile görüntülenir. Ancak her klinikte bu cihaz bulunmayabilir. Bu cihazla yapılan görüntülemede hastaya muayene sırasında ve sonrasında ses tellerinin hareketini ve problemin yerini gösterebilmek mümkündür.

Ses Terapisi

Ses terapisinde öncelikle kişiye ses tellerini nasıl koruyacağı öğretilmeye çalışılır. Ses terapisinin ilk basamağında ses hijyeninin kişiye öğretilmesi ve öğrendiklerinin günlük yaşantısına adapte edilmesi hedeflenir. İkinci olarak sese zarar veren davranışlar ve sesi korumayı öğrenme becerileri geliştirilir. Üçüncü olarak nefesini doğru kullanma, yanlış konuşma alışkanlıklarının düzeltilmesi ve ses egzersizleri ile ses tellerinin doğru şekilde çalıştırılarak var olan ses şikayetlerinin giderilmesi amaçlanır. Çoğu zaman hastalar ses tellerine ne şekilde zarar verdiklerinin farkında değillerdir. Bazen de farkında oldukları halde bu davranışları değiştirmeyi başaramayabilirler. Dil ve konuşma bozuklukları uzmanı, kişiye sesine zarar veren davranışları değiştirme konusunda yardım eder. Kişinin hangi davranışlarının değiştirilmesi gerektiği tespit edilerek bu davranışlar üzerinde sistematik olarak çalışılır. Terapide öğrendiklerini günlük hayatına adapte edebilen ve bunları yaşam tarzı olarak benimseyen tüm hastalarda ses terapisi kesin olarak etkili olur. Ancak öğrendiklerini kısmi olarak uygulayan ya da isteğine göre, aklına geldikçe uygulamaya çalışan hastalarda ses bozukluğu tam olarak düzelemez. Unutulmaması gereken şey, pek çok ses bozukluğu kişinin yaptığı hatalı davranışlar sonucu oluşur. Bu durum kendi kendine oluşmadığı gibi kendiliğinden de iyileşmeyecektir. Hasta bu durumu oluşturan davranışlarından vazgeçmediği sürece hayatı boyunca dönem dönem ses problemi yaşamaya devam edecektir. Ses kullanımını azaltmak, yüksek sesle konuşmamak, gürültülü ortamlarda konuşmamak, konuşurken ağızdan nefes almamak, solunum desteğini arttırmayı öğrenmek, ses bozukluklarını önlemeye yönelik kalıcı yöntemlerdir.Çocuklarda Görülen Ses Bozuklukları

Çocuklarda görülen ses bozuklukları; çok sık veya uzun süren ağlamalar, çok yüksek sesle konuşma, sert konuşma alışkanlıkları, bağırarak istek bildirme davranışları, reflü gibi nedenlerle oluşan ses kısıklıklarıdır. Çocuklarda en sık görülen ses teli (ses kıvrımı) lezyonları; nodül denilen ses tellerinden birinde ya da her ikisinde oluşan nasırlaşmalar veya polipdenilen içi sıvı ya da kan dolu kesecikleridir.

Çocuklarda Görülen Ses Bozukluklarının Teşhis ve Tedavisi İçin Ne Yapılmalıdır?

Çocuğun ses kısıklığı 15 günden uzun sürmüşse veya çok sık aralıklarla ses kısıklığı yaşıyorsa öncelikle bir kulak burun boğaz doktoru tarafından muayene edilmelidir. Muayene sonucuna göre doktor, uygun olan ilaç tedavilerinin yanı sıra ses terapisi önerebilir. Dört yaşından küçük çocuklarda görülen ses bozukluklarında, genellikle çocuğun ses kısıklığının sebebi sık sık ağlama ya da bağırarak isteklerini yaptırma gibi olumsuz davranış temellidir ve böyle bir durum söz konusu ise davranış terapisi için bir psikoloğa gidilmesinde fayda vardır. Dört yaşından büyük çocuklarda ise bir konuşma terapisti ile ses terapisine başlanabilir. Terapide çocuğa, kendi sesi ve konuşma davranışlarıyla ilgili farkındalık kazandırılmaya çalışılır. Çocuğun olumsuz davranışlarını fark edip düzeltmesi için hazırlanmış olan oyun ve hikayelerden oluşan bir terapi yöntemi uygulanır.

Mutasyonel Falsetto (Puberphonia) Nedir? Kaç Yaşındaki Çocuklarda Görülür?

Sesimiz de bizimle birlikte büyür ve değişir. Ergenlik döneminde hızlı bir büyüme sürecine girilir. Özellikle erkek çocuklarda boy uzaması çok hızlı olur. Aynı zamanda ses telleri uzar ve daha kalın ses çıkarabilecek özelliğe kavuşur. Bazı erkek çocukları bu hızlı büyümeye ve fiziksel değişikliklere hızlıca adapte olamayabilir. Sesinin aniden kalınlaşması karşısında, duyduğu sesten rahatsız olup eski çocuksu sesini yakalamaya çalışabilir. Bu şekilde ses tellerini doğal çalışma prensibine aykırı kullanmaya çalıştığından perde kırılmaları olur. Konuşurken pek çok ses geçişi duyulur. Zaman zaman kalınlaşıp incelen, ne çocuk sesi, ne kız sesi ne de tam bir erkek sesine benzeyen rahatsız edici bir ses duyulur. Bu durum “püberfoni” ya da “mutasyonel falsetto” olarak adlandırılır. Erkek çocukların ergenlik dönemine geçiş yaptıkları 11-16 yaş arasında görülür.

“Mutasyonel Falsetto” (Püberfoni) Kalıcı Olabilir mi?

Ergenlik döneminde erkek çocuklarında görülen “mutasyonel falsetto (püberfoni)” olarak tanılanan ses bozukluğu bazı durumlarda kalıcı hale gelebilir. Ergenlik dönemindeki ses geçişleri çoğu zaman birkaç günde/haftada kendiliğinden düzelir. Ancak bir aydan uzun süre sesin oturmaması ve doğal olmayan bir ses ile konuşma durumu söz konusu ise mutlaka öncelikle bir kulak burun boğaz doktoru tarafından ses tellerinin muayene edilmesi gerekir. Muayene sonucunda “mutasyonel falsetto (püberfoni)” tanısı konulması durumunda konuşma terapistine yönlendirilir. Bu ses bozukluğu doğru zamanda düzeltilmediğinde, çocuğun okul başarısını, psikolojisini bozduğu, yetişkinlik döneminde askerlik, kariyer planı, psiko-sosyal yaşamını olumsuz yönde etkilediği için en kısa sürede bu ses bozukluğunun düzeltilmesi için bir konuşma terapistinden yardım alınmalıdır.

“Mutasyonel Falsetto” (Püberfoni) Terapisinde Ne Yapılır ve Terapi Ne Kadar Sürer?

Konuşma terapisinde kişiye gırtlak kaslarını ne şekilde kullanacağı ve kendi doğal sesinin ne olması gerektiği öğretilir. Bu sorunun herhangi bir ilaç tedavisi yoktur. Genellikte bir seansta bu sorun düzeltilebilir. En fazla üç seansta sesin düzelmiş olması gerekir. Üçüncü seansın sonunda istendiği gibi ses çıkartılamaması durumunda hormonel bozukluklar ya da psikolojik sorunlar açısından inceleme yapılması önerilir.

# data[].attributes.body
tüm makineler ses ve titreşim oluşturur. Ses, elastik bir ortam olan havada uzunlamasına dalgalar şeklinde yayılan bir enerji biçimidir. Ses dalgası ortam havasının basıncında küçük değişikliklere neden olur. Bu da basınca karşı hassas bir ölçüm cihazı (örneğin mikrofon) ile kaydedilebilir. Ses gücü ve ses basıncı nedir? Ses kaynakları ses gücü yayar ve bu da havadaki ses basıncının dalgalanmasına neden olur. Bunun nedeni ses gücüdür. Ses basıncı ise etkidir. Şu benzetmeyi düşünebilirsiniz: elektrikli bir ısıtıcı ısıyı odaya yayar ve sıcaklık değişikliği olur. Odadaki sıcaklık değişimi, elbette odanın kendisine bağlıdır. Ancak radyatör aynı elektrik gücü girişi ile aynı gücü yayar, bu da neredeyse ortamdan bağımsız bir değerdir. Ses gücü ile ses basıncı arasındaki ilişki de buna benzer. Duyduğumuz şey ses basıncıdır ancak bu basınç ses kaynağının ses gücünden kaynaklanır. Ses gücü Watt cinsinden ifade edilir. Ses gücü seviyesi, desibel (dB) cinsinden belirtilir. Bu standartlaştırılmış bir referans değerine göre logaritmik bir ölçektir (dB ölçeği): a formula for dimensioning LW = ses gücü seviyesi (dB)W = mevcut ses gücü (W)W0 = referans ses gücü (10–12 W) a formula for dimensioning Ses basıncı Pa cinsinden ifade edilir. Ses basıncı seviyesi aynı şekilde desibel (dB) cinsinden ifade edilir. Bu standartlaştırılmış bir referans değerine göre logaritmik bir ölçektir (dB ölçeği):Lp = ses basıncı seviyesi (dB)p = mevcut ses basıncı (Pa)p0 = referans ses basıncı (20 x 10-6 Pa) Gözlemlediğimiz ses basıncı, kaynak ile aradaki mesafeye ve ses dalgasının içinde yayıldığı akustik ortama bağlı olarak değişir. Bu nedenle iç mekanda sesin yayılması odanın büyüklüğüne ve yüzeylerin sesi emme özelliğine bağlıdır. Bu yüzden bir makinenin yaydığı gürültü yalnızca ses basıncını ölçerek tam olarak ölçülemez. Ses gücü ortamdan neredeyse bağımsızdır ancak ses basıncı ortama bağlı olarak değişir.Bu nedenle ses basıncı seviyesi ile ilgili bilgilerin her zaman ek bilgiler ile desteklenmesi gerekir: ölçüm yapılan noktanın ses kaynağından uzaklığı (belirli bir standarda göre belirlenir) ve ölçümün yapıldığı odanın Oda Sabiti. Aksi halde odanın sınırsız olduğu (açık bir alan gibi) kabul edilir. Sınırları olmayan bir odada ses dalgalarını yansıtacak bir duvar olmadığı için ölçüm bundan etkilenir. Sesin emilimi ne anlama gelir? Ses dalgaları bir yüzeye temas ettiğinde, dalgaların bir kısmı yansıtılır ve bir kısmının yüzey malzemesi tarafından emilimi gerçekleşir. Bu nedenle belirli bir anda gerçekleşen ses basıncı her zaman kısmen ses kaynağının ürettiği sesten ve kısmen çevredeki yüzeylerden yansıtan (bir veya daha fazla yansımadan sonra) sesten oluşur. Bir yüzeyin sesin ne kadar etkili bir şekilde emilimini sağlayacağı, oluştuğu maddeye bağlıdır. Bu genellikle bir emilim katsayısı olarak ifade edilir (0 ile 1 arasındadır, 0 tamamen yansıtıcı ve 1 tamamen emilimi anlama gelir). Oda sabiti nedir ve nasıl hesaplanır? Bir odanın ses dalgalarının yayılması üzerindeki etkisi, Oda Sabiti ile belirlenir. Birden fazla yüzeyi, duvarları ve başka iç yüzeyleri olan bir odanın Oda Sabiti, çeşitli yüzeylerin boyutları ve sönümleme özelliklerini dikkate alarak hesaplanabilir. Burada uygulanacak olan denklem şudur: a formula for dimensioning Yankı a formula for dimensioning Oda Sabiti ölçülen yankılanma süresini kullanarak da belirlenebilir. Yankılanma süresi T, ses kaynağı kesildikten sonra ses basıncının 60 dB'e düşmesi için gereken süreyle belirlenir. Farklı yüzey malzemeleri için emilim katsayıları frekansa bağlıdır ve bu nedenle elde edilen yankılanma süresi ve oda sabitine bağlıdır. Odanın ortalama sönümleme katsayısı şu şekilde hesaplanabilir:V = odanın hacmi (m3)T = yankılanma süresi (sn) a formula for dimensioning Oda Sabiti K, şu eşitlik ile elde edilir:A = odanın toplam yüzey alanı (m2) Ses gücü seviyesi ile ses basıncı seviyesi arasındaki ilişki nedir? Bazı koşullarda, ses gücü seviyesi ile ses basıncı seviyesi arasındaki ilişki benzer bir şekilde ifade edilebilir. Ses yansıtıcı yüzeyleri olmayan bir oda içinde veya hiçbir duvarın ses kaynağına yakın olmadığı bir açık alanda noktaya benzer bir ses kaynağından yayıldığında, ses tüm yönlere eşit olarak yayılır ve ölçülen ses şiddeti ses kaynağından aynı uzaklıktaki tüm noktalarda aynı olacaktır. Böylece ses kaynağının çevresindeki küresel bir yüzeyin tüm noktalarında ses seviyesi aynıdır.Kaynağa olan mesafe iki katına çıktığında, bu uzaklıktaki küresel yüzey dört katına çıkar. Buradan ses basıncı seviyesinin ses kaynağına olan mesafe her iki katına çıktığında 6 dB kadar düşeceğini çıkarabiliriz. Ancak odanın sert, yansıtıcı duvarları varsa bu durum geçerli değildir. Bu durumda duvarların yansıttığı ses hesaba katılmalıdır. a formula for dimensioning Lp = ses basıncı seviyesi (dB)Lw = ses gücü seviyesi (dB)Q = yön katsayısır = ses kaynağına uzaklık Q için ampirik değerler kullanılabilir (ses kaynağının konumu farklıysa Q değeri tahmin edilmelidir):Q=1 Ses kaynağı büyük bir odanın ortasına asılıysa.Q=2 Ses kaynağı sert ve yansıtıcı bir duvarın ortasına yakındaysa.Q=4 Ses kaynağı iki duvarın kesiştiği yere yakınsa.Q=8 Ses kaynağı bir köşeye yakındaysa (üç duvarın kesişimi). a formula for dimensioning Ses kaynağı sınır yüzeylerin tüm sesi sönümlemediği bir odaya yerleştirilirse ses basıncı seviyesi yankılanma etkisi nedeniyle artacaktır. Bu artış Oda Sabiti ile ters orantılıdır: Güç kaynağına yakında, mesafe her iki katına çıktığında ses basıncı seviyesi 6 dB kadar düşer. Ancak kaynaktan uzaklaşıldığında ses basıncı seviyesi büyük oranda yansıyan sesten etkilenir ve bu nedenle uzaklık arttığında azalma miktarı çok düşük olur. Sesi gövdelerinden veya şasilerinden aktaran makineler, gözlemci makinenin merkezinden makinenin en büyük boyutundan 2-3 kat daha küçük bir uzaklıktaysa noktasal kaynak gibi davranmazlar. Sesi nasıl ölçeriz? bir kompresör sisteminin ürettiği sesi ölçmek İnsan kulağı, farklı frekanslardaki sesleri farklı verimlilik ile algılar. Düşük veya çok yüksek frekanslar, 1000-2000 Hz civarındaki frekanslara göre daha düşük şiddetle algılanır. Farklı standartlaştırılmış filtreler, insan kulağının ses duyma kabiliyetini taklit etmek için ölçülen seviyeleri düşük ve yüksek frekanslarda ayarlar. Mesleki ve sanayi ortamlarındaki gürültüyü ölçerken genellikle A filtresi kullanılır ve ses seviyesi dB (A) olarak ifade edilir. Birden fazla ses kaynağı birbiriyle etkileşime girdiğinde ne olur? Birden fazla ses kaynağı aynı gözlemciye ses gönderdiğinde, ses basıncı artar. Ancak ses seviyesi logaritmik olarak ifade edildiği için cebirsel olarak toplama işlemi yapılamaz. İkiden fazla ses kaynağı varsa ilk olarak ikisi toplanır ve sonraki birincinin toplamına eklenir ve bu şekilde devam edilir. Hatırlamanız için, aynı seviyede iki ses kaynağı birbirine eklendiğinde sonuçta 3 dB artış görülür.Arka plan sesi farklı bir durumdur ve çıkarma işlemi yapılmasını gerektirir. Arka plan sesi ayrı bir ses kaynağı olarak değerlendirilir ve bu değer ölçülen ses seviyesinden çıkarılır.Türkçe’ye farklı dillerden giren ya da zamanla değişime uğrayan kelimeler anlam ve köken yönünden araştırılıyor. Bu araştırmalar arasında ses kelimesinin anlamı ve kökenine ilişkin sorgulamalar da yer alıyor. Ses kelimesini ilk kez duyan kişiler arama motoru Google'da 'ses ne demek ne anlama geliyor?' sorusunun yanıtını arıyor. Peki ses kelimesinin kökeni ne, ses kelimesinin kaç anlamı var? İşte ses kelimesinin anlamı… Ses, yaşantımızda sık kullanılan kelimelerden birisi olarak karşımıza çıkar. Hem sosyal medyada hem de gündelik yaşantıda kullanılan ses kelimesi, uzun yıllardan beri dilimizdedir. Türk Dil Kurumu'na (TDK) göre farklı anlamları olan ses kelimesi, Türkçe'de tek başına ya da çeşitli cümleler eşliğinde kullanılabilir. Ses kelimesi ne demek, TDK'ya göre anlamı nedir sorularının cevabını arayanlar için sabah.com.tr doğru adres! Peki, ses kelimesi ne demek, TDK'ye göre anlamı nedir? Ses kelimesinin kökeni ne, ses kelimesinin kaç anlamı var? İşte, TDK bilgileri ile merak edilenler… SES NE DEMEK, NEDİR? TDK'YE GÖRE ANLAMI Ses kelimesi, dilimizde oldukça kullanılan kelimelerden birisidir. TDK'ye göre ses kelimesi anlamı şu şekildedir:Ses mi Gürültü mü? Ses ile gürültü arasındaki fark nedir? Sorunun cevabını bulmak için , sesin yüksekliğinin ötesine bakmak gerekir. Bir uçak son derece gürültülü olsa da, bir sivrisinek vızıltısı geceleri iyi bir uykuyu bozmaya yeter de artar bile. Gürültünün derecesi için bir kriter olarak sadece sesin yüksekliğine bakmak yerine, gürültüyü olduğu gibi yani istenmeyen ses olarak kabul edelim. Gürültü İstenmeyen ses olduğundan, rahatsızlık hissi ile yakından alakalıdır. Gürültülü olma bir sesin yüksekliği ile bağlantılı olup, bu da bu sesin ne zaman ve nerede ortaya çıktığı ile bağlantılı olarak ele alınmalıdır (ör; gün içinde ve geceleri duyulan sivrisinek vızıltıları).Şayet gürültü yeterince yüksek hale gelirse, ilk olarak endişe edilen verdiği rahatsızlık değil, duyma bozukluklarına yol açma riski olacaktır. Çoğu ülkede hükümetler sanayi, inşaat çalışmaları, toplu faaliyetler gibi farklı aktivitelerin bir sonucu olarak ortaya çıkabilecek gürültü miktarını düzenlemek amacıyla yasalar çıkarmıştır. Bu yasaların amacı sadece toplum üyeleri arasında duyma bozukluklarını azaltmak değil, aynı zamanda gürültüye uzun süre maruz kalınması sonucunda yüksek kan basıncı gibi ikincil semptomlar ortaya çıktığından dolayı aynı kişilere daha iyi bir yaşam sağlamaktır. Bu durum ortada duyma bozukluklarına dair bir riskin mevcut olup olmadığının ve yasal düzenlemelerin ihlalinin söz konusu olup olmadığının araştırılması için gürültü seviyesinin değerlendirilmesini gerektirir. Dolayısıyla, gürültünün ölçülmesi gerekmektedir. Gürültüyü ölçme yönteminizin size gürültü seviyesini değerlendirmek için ihtiyaç duyduğunuz bilgileri vermesi gerektiği açıktır.Bu nedenle ölçüm prosedürleriniz ölçtüğünüz gürültü türüne göre değişebilir.Aynı tür gürültü durumuna, ör; sanayi gürültüsüne ilişkin yaptığınız tüm ölçümler aynı yöntemle yapılmalıdır, aksi takdirde ölçümler birbiri ile kıyaslanamaz. Bu da ölçüm prosedürlerinin standart hale getirilmesini gerektirir. Dolayısıyla, sesin niteliğini, ölçüm açısından incelememiz gerekir ki, bu da aşağıdaki makalelerde anlatılmaktadır. Ses, gerçekten, nedir? Ses, enerjinin, kaynağından kademeli olarak artan ses dalgaları ile transfer edildiği gaz, sıvı ya da katı elastik bir ortamın mekanik titreşimidir. Titreşimlerin ses dalgalarına dönüşümü: Bu, sesin tam fiziksel tanımıdır. Daha yaygın olarak ses terimini insan kulağı ile saptanabilen basınç varyasyonları ile sınırlı tutarız. Basınç ölçümünün geleneksel yöntemi bir barometrenin kullanılmasıdır. Ancak barometre duyulabilir sesteki basınç varyasyonlarını saptamak için fazla yavaştır. Genellikle duyarlılık da son derece düşüktür. İnsandaki duyma mekanizması varyasyonların saniyede en az 20 kez, ancak 20 000 kezden daha sık olmayacak şekilde, ortaya çıkmasını gerektirir. Bir saniyede ortaya çıkan varyasyon sayısına sesin frekansı adı verilir ve hertz ile (Hz.) ifade edilir. Buna göre; bir insan 20 Hz ile 20.000 Hz arasında değişen frekanslardaki sesleri duyabilmektedir. 20.000 Hz genellikle 20 kHz olarak belirtilir. Tabii ki, 20 Hz’den daha düşük frekanslardaki basınç varyasyonları da ses olarak kabul edilmelidir. Bunlara genelde infrasound olarak ifade edilmektedir. 20 kHz’den daha yüksek frekanslardaki sesler duyulabilir bölgenin üzerinde yer alır ve ultrasound olarak anılır. Not:Sesin test seviyesine ulaşma hızı yaklaşık olarak 340 m/s olup, bu da saatte yaklaşık 1224 kilometreye denk gelmektedir. Sesin test seviyesine ulaşma hızına bakarak ve aşağıdaki denklemi kullanarak belli bir frekanstaki dalgaboyunu hesaplayabiliriz: c = f × l burada c sesin hızı, f frekans ve l dalgaboyudur. Bu denkleme bakıldığında görülecektir ki dalgaboyu frekans ile ters orantılıdır, bir başka deyişle düşük frekans büyük bir dalgaboyu (ya da tam tersi) anlamına gelmektedir. Örnekler:20 Hz seviyesinde dalgaboyu 17 m iken, 20 000 Hz’de dalgaboyu sadece 1.7 santimetredir. Kaynak göstermek şartıyla kullanılabilir üm makineler ses ve titreşim oluşturur. Ses, elastik bir ortam olan havada uzunlamasına dalgalar şeklinde yayılan bir enerji biçimidir. Ses dalgası ortam havasının basıncında küçük değişikliklere neden olur. Bu da basınca karşı hassas bir ölçüm cihazı (örneğin mikrofon) ile kaydedilebilir. Ses gücü ve ses basıncı nedir? Ses kaynakları ses gücü yayar ve bu da havadaki ses basıncının dalgalanmasına neden olur. Bunun nedeni ses gücüdür. Ses basıncı ise etkidir. Şu benzetmeyi düşünebilirsiniz: elektrikli bir ısıtıcı ısıyı odaya yayar ve sıcaklık değişikliği olur. Odadaki sıcaklık değişimi, elbette odanın kendisine bağlıdır. Ancak radyatör aynı elektrik gücü girişi ile aynı gücü yayar, bu da neredeyse ortamdan bağımsız bir değerdir. Ses gücü ile ses basıncı arasındaki ilişki de buna benzer. Duyduğumuz şey ses basıncıdır ancak bu basınç ses kaynağının ses gücünden kaynaklanır. Ses gücü Watt cinsinden ifade edilir. Ses gücü seviyesi, desibel (dB) cinsinden belirtilir. Bu standartlaştırılmış bir referans değerine göre logaritmik bir ölçektir (dB ölçeği): a formula for dimensioning LW = ses gücü seviyesi (dB)W = mevcut ses gücü (W)W0 = referans ses gücü (10–12 W) a formula for dimensioning Ses basıncı Pa cinsinden ifade edilir. Ses basıncı seviyesi aynı şekilde desibel (dB) cinsinden ifade edilir. Bu standartlaştırılmış bir referans değerine göre logaritmik bir ölçektir (dB ölçeği):Lp = ses basıncı seviyesi (dB)p = mevcut ses basıncı (Pa)p0 = referans ses basıncı (20 x 10-6 Pa) Gözlemlediğimiz ses basıncı, kaynak ile aradaki mesafeye ve ses dalgasının içinde yayıldığı akustik ortama bağlı olarak değişir. Bu nedenle iç mekanda sesin yayılması odanın büyüklüğüne ve yüzeylerin sesi emme özelliğine bağlıdır. Bu yüzden bir makinenin yaydığı gürültü yalnızca ses basıncını ölçerek tam olarak ölçülemez. Ses gücü ortamdan neredeyse bağımsızdır ancak ses basıncı ortama bağlı olarak değişir.Bu nedenle ses basıncı seviyesi ile ilgili bilgilerin her zaman ek bilgiler ile desteklenmesi gerekir: ölçüm yapılan noktanın ses kaynağından uzaklığı (belirli bir standarda göre belirlenir) ve ölçümün yapıldığı odanın Oda Sabiti. Aksi halde odanın sınırsız olduğu (açık bir alan gibi) kabul edilir. Sınırları olmayan bir odada ses dalgalarını yansıtacak bir duvar olmadığı için ölçüm bundan etkilenir. Sesin emilimi ne anlama gelir? Ses dalgaları bir yüzeye temas ettiğinde, dalgaların bir kısmı yansıtılır ve bir kısmının yüzey malzemesi tarafından emilimi gerçekleşir. Bu nedenle belirli bir anda gerçekleşen ses basıncı her zaman kısmen ses kaynağının ürettiği sesten ve kısmen çevredeki yüzeylerden yansıtan (bir veya daha fazla yansımadan sonra) sesten oluşur. Bir yüzeyin sesin ne kadar etkili bir şekilde emilimini sağlayacağı, oluştuğu maddeye bağlıdır. Bu genellikle bir emilim katsayısı olarak ifade edilir (0 ile 1 arasındadır, 0 tamamen yansıtıcı ve 1 tamamen emilimi anlama gelir). Oda sabiti nedir ve nasıl hesaplanır? Bir odanın ses dalgalarının yayılması üzerindeki etkisi, Oda Sabiti ile belirlenir. Birden fazla yüzeyi, duvarları ve başka iç yüzeyleri olan bir odanın Oda Sabiti, çeşitli yüzeylerin boyutları ve sönümleme özelliklerini dikkate alarak hesaplanabilir. Burada uygulanacak olan denklem şudur: a formula for dimensioning Yankı a formula for dimensioning Oda Sabiti ölçülen yankılanma süresini kullanarak da belirlenebilir. Yankılanma süresi T, ses kaynağı kesildikten sonra ses basıncının 60 dB'e düşmesi için gereken süreyle belirlenir. Farklı yüzey malzemeleri için emilim katsayıları frekansa bağlıdır ve bu nedenle elde edilen yankılanma süresi ve oda sabitine bağlıdır. Odanın ortalama sönümleme katsayısı şu şekilde hesaplanabilir:V = odanın hacmi (m3)T = yankılanma süresi (sn) a formula for dimensioning Oda Sabiti K, şu eşitlik ile elde edilir:A = odanın toplam yüzey alanı (m2) Ses gücü seviyesi ile ses basıncı seviyesi arasındaki ilişki nedir? Bazı koşullarda, ses gücü seviyesi ile ses basıncı seviyesi arasındaki ilişki benzer bir şekilde ifade edilebilir. Ses yansıtıcı yüzeyleri olmayan bir oda içinde veya hiçbir duvarın ses kaynağına yakın olmadığı bir açık alanda noktaya benzer bir ses kaynağından yayıldığında, ses tüm yönlere eşit olarak yayılır ve ölçülen ses şiddeti ses kaynağından aynı uzaklıktaki tüm noktalarda aynı olacaktır. Böylece ses kaynağının çevresindeki küresel bir yüzeyin tüm noktalarında ses seviyesi aynıdır.Kaynağa olan mesafe iki katına çıktığında, bu uzaklıktaki küresel yüzey dört katına çıkar. Buradan ses basıncı seviyesinin ses kaynağına olan mesafe her iki katına çıktığında 6 dB kadar düşeceğini çıkarabiliriz. Ancak odanın sert, yansıtıcı duvarları varsa bu durum geçerli değildir. Bu durumda duvarların yansıttığı ses hesaba katılmalıdır. a formula for dimensioning Lp = ses basıncı seviyesi (dB)Lw = ses gücü seviyesi (dB)Q = yön katsayısır = ses kaynağına uzaklık Q için ampirik değerler kullanılabilir (ses kaynağının konumu farklıysa Q değeri tahmin edilmelidir):Q=1 Ses kaynağı büyük bir odanın ortasına asılıysa.Q=2 Ses kaynağı sert ve yansıtıcı bir duvarın ortasına yakındaysa.Q=4 Ses kaynağı iki duvarın kesiştiği yere yakınsa.Q=8 Ses kaynağı bir köşeye yakındaysa (üç duvarın kesişimi). a formula for dimensioning Ses kaynağı sınır yüzeylerin tüm sesi sönümlemediği bir odaya yerleştirilirse ses basıncı seviyesi yankılanma etkisi nedeniyle artacaktır. Bu artış Oda Sabiti ile ters orantılıdır: Güç kaynağına yakında, mesafe her iki katına çıktığında ses basıncı seviyesi 6 dB kadar düşer. Ancak kaynaktan uzaklaşıldığında ses basıncı seviyesi büyük oranda yansıyan sesten etkilenir ve bu nedenle uzaklık arttığında azalma miktarı çok düşük olur. Sesi gövdelerinden veya şasilerinden aktaran makineler, gözlemci makinenin merkezinden makinenin en büyük boyutundan 2-3 kat daha küçük bir uzaklıktaysa noktasal kaynak gibi davranmazlar. Sesi nasıl ölçeriz? bir kompresör sisteminin ürettiği sesi ölçmek İnsan kulağı, farklı frekanslardaki sesleri farklı verimlilik ile algılar. Düşük veya çok yüksek frekanslar, 1000-2000 Hz civarındaki frekanslara göre daha düşük şiddetle algılanır. Farklı standartlaştırılmış filtreler, insan kulağının ses duyma kabiliyetini taklit etmek için ölçülen seviyeleri düşük ve yüksek frekanslarda ayarlar. Mesleki ve sanayi ortamlarındaki gürültüyü ölçerken genellikle A filtresi kullanılır ve ses seviyesi dB (A) olarak ifade edilir. Birden fazla ses kaynağı birbiriyle etkileşime girdiğinde ne olur? Birden fazla ses kaynağı aynı gözlemciye ses gönderdiğinde, ses basıncı artar. Ancak ses seviyesi logaritmik olarak ifade edildiği için cebirsel olarak toplama işlemi yapılamaz. İkiden fazla ses kaynağı varsa ilk olarak ikisi toplanır ve sonraki birincinin toplamına eklenir ve bu şekilde devam edilir. Hatırlamanız için, aynı seviyede iki ses kaynağı birbirine eklendiğinde sonuçta 3 dB artış görülür.Arka plan sesi farklı bir durumdur ve çıkarma işlemi yapılmasını gerektirir. Arka plan sesi ayrı bir ses kaynağı olarak değerlendirilir ve bu değer ölçülen ses seviyesinden çıkarılır.Türkçe’ye farklı dillerden giren ya da zamanla değişime uğrayan kelimeler anlam ve köken yönünden araştırılıyor. Bu araştırmalar arasında ses kelimesinin anlamı ve kökenine ilişkin sorgulamalar da yer alıyor. Ses kelimesini ilk kez duyan kişiler arama motoru Google'da 'ses ne demek ne anlama geliyor?' sorusunun yanıtını arıyor. Peki ses kelimesinin kökeni ne, ses kelimesinin kaç anlamı var? İşte ses kelimesinin anlamı… Ses, yaşantımızda sık kullanılan kelimelerden birisi olarak karşımıza çıkar. Hem sosyal medyada hem de gündelik yaşantıda kullanılan ses kelimesi, uzun yıllardan beri dilimizdedir. Türk Dil Kurumu'na (TDK) göre farklı anlamları olan ses kelimesi, Türkçe'de tek başına ya da çeşitli cümleler eşliğinde kullanılabilir. Ses kelimesi ne demek, TDK'ya göre anlamı nedir sorularının cevabını arayanlar için sabah.com.tr doğru adres! Peki, ses kelimesi ne demek, TDK'ye göre anlamı nedir? Ses kelimesinin kökeni ne, ses kelimesinin kaç anlamı var? İşte, TDK bilgileri ile merak edilenler… SES NE DEMEK, NEDİR? TDK'YE GÖRE ANLAMI Ses kelimesi, dilimizde oldukça kullanılan kelimelerden birisidir. TDK'ye göre ses kelimesi anlamı şu şekildedir:Ses mi Gürültü mü? Ses ile gürültü arasındaki fark nedir? Sorunun cevabını bulmak için , sesin yüksekliğinin ötesine bakmak gerekir. Bir uçak son derece gürültülü olsa da, bir sivrisinek vızıltısı geceleri iyi bir uykuyu bozmaya yeter de artar bile. Gürültünün derecesi için bir kriter olarak sadece sesin yüksekliğine bakmak yerine, gürültüyü olduğu gibi yani istenmeyen ses olarak kabul edelim. Gürültü İstenmeyen ses olduğundan, rahatsızlık hissi ile yakından alakalıdır. Gürültülü olma bir sesin yüksekliği ile bağlantılı olup, bu da bu sesin ne zaman ve nerede ortaya çıktığı ile bağlantılı olarak ele alınmalıdır (ör; gün içinde ve geceleri duyulan sivrisinek vızıltıları).Şayet gürültü yeterince yüksek hale gelirse, ilk olarak endişe edilen verdiği rahatsızlık değil, duyma bozukluklarına yol açma riski olacaktır. Çoğu ülkede hükümetler sanayi, inşaat çalışmaları, toplu faaliyetler gibi farklı aktivitelerin bir sonucu olarak ortaya çıkabilecek gürültü miktarını düzenlemek amacıyla yasalar çıkarmıştır. Bu yasaların amacı sadece toplum üyeleri arasında duyma bozukluklarını azaltmak değil, aynı zamanda gürültüye uzun süre maruz kalınması sonucunda yüksek kan basıncı gibi ikincil semptomlar ortaya çıktığından dolayı aynı kişilere daha iyi bir yaşam sağlamaktır. Bu durum ortada duyma bozukluklarına dair bir riskin mevcut olup olmadığının ve yasal düzenlemelerin ihlalinin söz konusu olup olmadığının araştırılması için gürültü seviyesinin değerlendirilmesini gerektirir. Dolayısıyla, gürültünün ölçülmesi gerekmektedir. Gürültüyü ölçme yönteminizin size gürültü seviyesini değerlendirmek için ihtiyaç duyduğunuz bilgileri vermesi gerektiği açıktır.Bu nedenle ölçüm prosedürleriniz ölçtüğünüz gürültü türüne göre değişebilir.Aynı tür gürültü durumuna, ör; sanayi gürültüsüne ilişkin yaptığınız tüm ölçümler aynı yöntemle yapılmalıdır, aksi takdirde ölçümler birbiri ile kıyaslanamaz. Bu da ölçüm prosedürlerinin standart hale getirilmesini gerektirir. Dolayısıyla, sesin niteliğini, ölçüm açısından incelememiz gerekir ki, bu da aşağıdaki makalelerde anlatılmaktadır. Ses, gerçekten, nedir? Ses, enerjinin, kaynağından kademeli olarak artan ses dalgaları ile transfer edildiği gaz, sıvı ya da katı elastik bir ortamın mekanik titreşimidir. Titreşimlerin ses dalgalarına dönüşümü: Bu, sesin tam fiziksel tanımıdır. Daha yaygın olarak ses terimini insan kulağı ile saptanabilen basınç varyasyonları ile sınırlı tutarız. Basınç ölçümünün geleneksel yöntemi bir barometrenin kullanılmasıdır. Ancak barometre duyulabilir sesteki basınç varyasyonlarını saptamak için fazla yavaştır. Genellikle duyarlılık da son derece düşüktür. İnsandaki duyma mekanizması varyasyonların saniyede en az 20 kez, ancak 20 000 kezden daha sık olmayacak şekilde, ortaya çıkmasını gerektirir. Bir saniyede ortaya çıkan varyasyon sayısına sesin frekansı adı verilir ve hertz ile (Hz.) ifade edilir. Buna göre; bir insan 20 Hz ile 20.000 Hz arasında değişen frekanslardaki sesleri duyabilmektedir. 20.000 Hz genellikle 20 kHz olarak belirtilir. Tabii ki, 20 Hz’den daha düşük frekanslardaki basınç varyasyonları da ses olarak kabul edilmelidir. Bunlara genelde infrasound olarak ifade edilmektedir. 20 kHz’den daha yüksek frekanslardaki sesler duyulabilir bölgenin üzerinde yer alır ve ultrasound olarak anılır. Not:Sesin test seviyesine ulaşma hızı yaklaşık olarak 340 m/s olup, bu da saatte yaklaşık 1224 kilometreye denk gelmektedir. Sesin test seviyesine ulaşma hızına bakarak ve aşağıdaki denklemi kullanarak belli bir frekanstaki dalgaboyunu hesaplayabiliriz: c = f × l burada c sesin hızı, f frekans ve l dalgaboyudur. Bu denkleme bakıldığında görülecektir ki dalgaboyu frekans ile ters orantılıdır, bir başka deyişle düşük frekans büyük bir dalgaboyu (ya da tam tersi) anlamına gelmektedir. Örnekler:20 Hz seviyesinde dalgaboyu 17 m iken, 20 000 Hz’de dalgaboyu sadece 1.7 santimetredir. Kaynak göstermek şartıyla kullanılabilir üm makineler ses ve titreşim oluşturur. Ses, elastik bir ortam olan havada uzunlamasına dalgalar şeklinde yayılan bir enerji biçimidir. Ses dalgası ortam havasının basıncında küçük değişikliklere neden olur. Bu da basınca karşı hassas bir ölçüm cihazı (örneğin mikrofon) ile kaydedilebilir. Ses gücü ve ses basıncı nedir? Ses kaynakları ses gücü yayar ve bu da havadaki ses basıncının dalgalanmasına neden olur. Bunun nedeni ses gücüdür. Ses basıncı ise etkidir. Şu benzetmeyi düşünebilirsiniz: elektrikli bir ısıtıcı ısıyı odaya yayar ve sıcaklık değişikliği olur. Odadaki sıcaklık değişimi, elbette odanın kendisine bağlıdır. Ancak radyatör aynı elektrik gücü girişi ile aynı gücü yayar, bu da neredeyse ortamdan bağımsız bir değerdir. Ses gücü ile ses basıncı arasındaki ilişki de buna benzer. Duyduğumuz şey ses basıncıdır ancak bu basınç ses kaynağının ses gücünden kaynaklanır. Ses gücü Watt cinsinden ifade edilir. Ses gücü seviyesi, desibel (dB) cinsinden belirtilir. Bu standartlaştırılmış bir referans değerine göre logaritmik bir ölçektir (dB ölçeği): a formula for dimensioning LW = ses gücü seviyesi (dB)W = mevcut ses gücü (W)W0 = referans ses gücü (10–12 W) a formula for dimensioning Ses basıncı Pa cinsinden ifade edilir. Ses basıncı seviyesi aynı şekilde desibel (dB) cinsinden ifade edilir. Bu standartlaştırılmış bir referans değerine göre logaritmik bir ölçektir (dB ölçeği):Lp = ses basıncı seviyesi (dB)p = mevcut ses basıncı (Pa)p0 = referans ses basıncı (20 x 10-6 Pa) Gözlemlediğimiz ses basıncı, kaynak ile aradaki mesafeye ve ses dalgasının içinde yayıldığı akustik ortama bağlı olarak değişir. Bu nedenle iç mekanda sesin yayılması odanın büyüklüğüne ve yüzeylerin sesi emme özelliğine bağlıdır. Bu yüzden bir makinenin yaydığı gürültü yalnızca ses basıncını ölçerek tam olarak ölçülemez. Ses gücü ortamdan neredeyse bağımsızdır ancak ses basıncı ortama bağlı olarak değişir.Bu nedenle ses basıncı seviyesi ile ilgili bilgilerin her zaman ek bilgiler ile desteklenmesi gerekir: ölçüm yapılan noktanın ses kaynağından uzaklığı (belirli bir standarda göre belirlenir) ve ölçümün yapıldığı odanın Oda Sabiti. Aksi halde odanın sınırsız olduğu (açık bir alan gibi) kabul edilir. Sınırları olmayan bir odada ses dalgalarını yansıtacak bir duvar olmadığı için ölçüm bundan etkilenir. Sesin emilimi ne anlama gelir? Ses dalgaları bir yüzeye temas ettiğinde, dalgaların bir kısmı yansıtılır ve bir kısmının yüzey malzemesi tarafından emilimi gerçekleşir. Bu nedenle belirli bir anda gerçekleşen ses basıncı her zaman kısmen ses kaynağının ürettiği sesten ve kısmen çevredeki yüzeylerden yansıtan (bir veya daha fazla yansımadan sonra) sesten oluşur. Bir yüzeyin sesin ne kadar etkili bir şekilde emilimini sağlayacağı, oluştuğu maddeye bağlıdır. Bu genellikle bir emilim katsayısı olarak ifade edilir (0 ile 1 arasındadır, 0 tamamen yansıtıcı ve 1 tamamen emilimi anlama gelir). Oda sabiti nedir ve nasıl hesaplanır? Bir odanın ses dalgalarının yayılması üzerindeki etkisi, Oda Sabiti ile belirlenir. Birden fazla yüzeyi, duvarları ve başka iç yüzeyleri olan bir odanın Oda Sabiti, çeşitli yüzeylerin boyutları ve sönümleme özelliklerini dikkate alarak hesaplanabilir. Burada uygulanacak olan denklem şudur: a formula for dimensioning Yankı a formula for dimensioning Oda Sabiti ölçülen yankılanma süresini kullanarak da belirlenebilir. Yankılanma süresi T, ses kaynağı kesildikten sonra ses basıncının 60 dB'e düşmesi için gereken süreyle belirlenir. Farklı yüzey malzemeleri için emilim katsayıları frekansa bağlıdır ve bu nedenle elde edilen yankılanma süresi ve oda sabitine bağlıdır. Odanın ortalama sönümleme katsayısı şu şekilde hesaplanabilir:V = odanın hacmi (m3)T = yankılanma süresi (sn) a formula for dimensioning Oda Sabiti K, şu eşitlik ile elde edilir:A = odanın toplam yüzey alanı (m2) Ses gücü seviyesi ile ses basıncı seviyesi arasındaki ilişki nedir? Bazı koşullarda, ses gücü seviyesi ile ses basıncı seviyesi arasındaki ilişki benzer bir şekilde ifade edilebilir. Ses yansıtıcı yüzeyleri olmayan bir oda içinde veya hiçbir duvarın ses kaynağına yakın olmadığı bir açık alanda noktaya benzer bir ses kaynağından yayıldığında, ses tüm yönlere eşit olarak yayılır ve ölçülen ses şiddeti ses kaynağından aynı uzaklıktaki tüm noktalarda aynı olacaktır. Böylece ses kaynağının çevresindeki küresel bir yüzeyin tüm noktalarında ses seviyesi aynıdır.Kaynağa olan mesafe iki katına çıktığında, bu uzaklıktaki küresel yüzey dört katına çıkar. Buradan ses basıncı seviyesinin ses kaynağına olan mesafe her iki katına çıktığında 6 dB kadar düşeceğini çıkarabiliriz. Ancak odanın sert, yansıtıcı duvarları varsa bu durum geçerli değildir. Bu durumda duvarların yansıttığı ses hesaba katılmalıdır. a formula for dimensioning Lp = ses basıncı seviyesi (dB)Lw = ses gücü seviyesi (dB)Q = yön katsayısır = ses kaynağına uzaklık Q için ampirik değerler kullanılabilir (ses kaynağının konumu farklıysa Q değeri tahmin edilmelidir):Q=1 Ses kaynağı büyük bir odanın ortasına asılıysa.Q=2 Ses kaynağı sert ve yansıtıcı bir duvarın ortasına yakındaysa.Q=4 Ses kaynağı iki duvarın kesiştiği yere yakınsa.Q=8 Ses kaynağı bir köşeye yakındaysa (üç duvarın kesişimi). a formula for dimensioning Ses kaynağı sınır yüzeylerin tüm sesi sönümlemediği bir odaya yerleştirilirse ses basıncı seviyesi yankılanma etkisi nedeniyle artacaktır. Bu artış Oda Sabiti ile ters orantılıdır: Güç kaynağına yakında, mesafe her iki katına çıktığında ses basıncı seviyesi 6 dB kadar düşer. Ancak kaynaktan uzaklaşıldığında ses basıncı seviyesi büyük oranda yansıyan sesten etkilenir ve bu nedenle uzaklık arttığında azalma miktarı çok düşük olur. Sesi gövdelerinden veya şasilerinden aktaran makineler, gözlemci makinenin merkezinden makinenin en büyük boyutundan 2-3 kat daha küçük bir uzaklıktaysa noktasal kaynak gibi davranmazlar. Sesi nasıl ölçeriz? bir kompresör sisteminin ürettiği sesi ölçmek İnsan kulağı, farklı frekanslardaki sesleri farklı verimlilik ile algılar. Düşük veya çok yüksek frekanslar, 1000-2000 Hz civarındaki frekanslara göre daha düşük şiddetle algılanır. Farklı standartlaştırılmış filtreler, insan kulağının ses duyma kabiliyetini taklit etmek için ölçülen seviyeleri düşük ve yüksek frekanslarda ayarlar. Mesleki ve sanayi ortamlarındaki gürültüyü ölçerken genellikle A filtresi kullanılır ve ses seviyesi dB (A) olarak ifade edilir. Birden fazla ses kaynağı birbiriyle etkileşime girdiğinde ne olur? Birden fazla ses kaynağı aynı gözlemciye ses gönderdiğinde, ses basıncı artar. Ancak ses seviyesi logaritmik olarak ifade edildiği için cebirsel olarak toplama işlemi yapılamaz. İkiden fazla ses kaynağı varsa ilk olarak ikisi toplanır ve sonraki birincinin toplamına eklenir ve bu şekilde devam edilir. Hatırlamanız için, aynı seviyede iki ses kaynağı birbirine eklendiğinde sonuçta 3 dB artış görülür.Arka plan sesi farklı bir durumdur ve çıkarma işlemi yapılmasını gerektirir. Arka plan sesi ayrı bir ses kaynağı olarak değerlendirilir ve bu değer ölçülen ses seviyesinden çıkarılır.Türkçe’ye farklı dillerden giren ya da zamanla değişime uğrayan kelimeler anlam ve köken yönünden araştırılıyor. Bu araştırmalar arasında ses kelimesinin anlamı ve kökenine ilişkin sorgulamalar da yer alıyor. Ses kelimesini ilk kez duyan kişiler arama motoru Google'da 'ses ne demek ne anlama geliyor?' sorusunun yanıtını arıyor. Peki ses kelimesinin kökeni ne, ses kelimesinin kaç anlamı var? İşte ses kelimesinin anlamı… Ses, yaşantımızda sık kullanılan kelimelerden birisi olarak karşımıza çıkar. Hem sosyal medyada hem de gündelik yaşantıda kullanılan ses kelimesi, uzun yıllardan beri dilimizdedir. Türk Dil Kurumu'na (TDK) göre farklı anlamları olan ses kelimesi, Türkçe'de tek başına ya da çeşitli cümleler eşliğinde kullanılabilir. Ses kelimesi ne demek, TDK'ya göre anlamı nedir sorularının cevabını arayanlar için sabah.com.tr doğru adres! Peki, ses kelimesi ne demek, TDK'ye göre anlamı nedir? Ses kelimesinin kökeni ne, ses kelimesinin kaç anlamı var? İşte, TDK bilgileri ile merak edilenler… SES NE DEMEK, NEDİR? TDK'YE GÖRE ANLAMI Ses kelimesi, dilimizde oldukça kullanılan kelimelerden birisidir. TDK'ye göre ses kelimesi anlamı şu şekildedir:Ses mi Gürültü mü? Ses ile gürültü arasındaki fark nedir? Sorunun cevabını bulmak için , sesin yüksekliğinin ötesine bakmak gerekir. Bir uçak son derece gürültülü olsa da, bir sivrisinek vızıltısı geceleri iyi bir uykuyu bozmaya yeter de artar bile. Gürültünün derecesi için bir kriter olarak sadece sesin yüksekliğine bakmak yerine, gürültüyü olduğu gibi yani istenmeyen ses olarak kabul edelim. Gürültü İstenmeyen ses olduğundan, rahatsızlık hissi ile yakından alakalıdır. Gürültülü olma bir sesin yüksekliği ile bağlantılı olup, bu da bu sesin ne zaman ve nerede ortaya çıktığı ile bağlantılı olarak ele alınmalıdır (ör; gün içinde ve geceleri duyulan sivrisinek vızıltıları).Şayet gürültü yeterince yüksek hale gelirse, ilk olarak endişe edilen verdiği rahatsızlık değil, duyma bozukluklarına yol açma riski olacaktır. Çoğu ülkede hükümetler sanayi, inşaat çalışmaları, toplu faaliyetler gibi farklı aktivitelerin bir sonucu olarak ortaya çıkabilecek gürültü miktarını düzenlemek amacıyla yasalar çıkarmıştır. Bu yasaların amacı sadece toplum üyeleri arasında duyma bozukluklarını azaltmak değil, aynı zamanda gürültüye uzun süre maruz kalınması sonucunda yüksek kan basıncı gibi ikincil semptomlar ortaya çıktığından dolayı aynı kişilere daha iyi bir yaşam sağlamaktır. Bu durum ortada duyma bozukluklarına dair bir riskin mevcut olup olmadığının ve yasal düzenlemelerin ihlalinin söz konusu olup olmadığının araştırılması için gürültü seviyesinin değerlendirilmesini gerektirir. Dolayısıyla, gürültünün ölçülmesi gerekmektedir. Gürültüyü ölçme yönteminizin size gürültü seviyesini değerlendirmek için ihtiyaç duyduğunuz bilgileri vermesi gerektiği açıktır.Bu nedenle ölçüm prosedürleriniz ölçtüğünüz gürültü türüne göre değişebilir.Aynı tür gürültü durumuna, ör; sanayi gürültüsüne ilişkin yaptığınız tüm ölçümler aynı yöntemle yapılmalıdır, aksi takdirde ölçümler birbiri ile kıyaslanamaz. Bu da ölçüm prosedürlerinin standart hale getirilmesini gerektirir. Dolayısıyla, sesin niteliğini, ölçüm açısından incelememiz gerekir ki, bu da aşağıdaki makalelerde anlatılmaktadır. Ses, gerçekten, nedir? Ses, enerjinin, kaynağından kademeli olarak artan ses dalgaları ile transfer edildiği gaz, sıvı ya da katı elastik bir ortamın mekanik titreşimidir. Titreşimlerin ses dalgalarına dönüşümü: Bu, sesin tam fiziksel tanımıdır. Daha yaygın olarak ses terimini insan kulağı ile saptanabilen basınç varyasyonları ile sınırlı tutarız. Basınç ölçümünün geleneksel yöntemi bir barometrenin kullanılmasıdır. Ancak barometre duyulabilir sesteki basınç varyasyonlarını saptamak için fazla yavaştır. Genellikle duyarlılık da son derece düşüktür. İnsandaki duyma mekanizması varyasyonların saniyede en az 20 kez, ancak 20 000 kezden daha sık olmayacak şekilde, ortaya çıkmasını gerektirir. Bir saniyede ortaya çıkan varyasyon sayısına sesin frekansı adı verilir ve hertz ile (Hz.) ifade edilir. Buna göre; bir insan 20 Hz ile 20.000 Hz arasında değişen frekanslardaki sesleri duyabilmektedir. 20.000 Hz genellikle 20 kHz olarak belirtilir. Tabii ki, 20 Hz’den daha düşük frekanslardaki basınç varyasyonları da ses olarak kabul edilmelidir. Bunlara genelde infrasound olarak ifade edilmektedir. 20 kHz’den daha yüksek frekanslardaki sesler duyulabilir bölgenin üzerinde yer alır ve ultrasound olarak anılır. Not:Sesin test seviyesine ulaşma hızı yaklaşık olarak 340 m/s olup, bu da saatte yaklaşık 1224 kilometreye denk gelmektedir. Sesin test seviyesine ulaşma hızına bakarak ve aşağıdaki denklemi kullanarak belli bir frekanstaki dalgaboyunu hesaplayabiliriz: c = f × l burada c sesin hızı, f frekans ve l dalgaboyudur. Bu denkleme bakıldığında görülecektir ki dalgaboyu frekans ile ters orantılıdır, bir başka deyişle düşük frekans büyük bir dalgaboyu (ya da tam tersi) anlamına gelmektedir. Örnekler:20 Hz seviyesinde dalgaboyu 17 m iken, 20 000 Hz’de dalgaboyu sadece 1.7 santimetredir. Kaynak göstermek şartıyla kullanılabilir üm makineler ses ve titreşim oluşturur. Ses, elastik bir ortam olan havada uzunlamasına dalgalar şeklinde yayılan bir enerji biçimidir. Ses dalgası ortam havasının basıncında küçük değişikliklere neden olur. Bu da basınca karşı hassas bir ölçüm cihazı (örneğin mikrofon) ile kaydedilebilir. Ses gücü ve ses basıncı nedir? Ses kaynakları ses gücü yayar ve bu da havadaki ses basıncının dalgalanmasına neden olur. Bunun nedeni ses gücüdür. Ses basıncı ise etkidir. Şu benzetmeyi düşünebilirsiniz: elektrikli bir ısıtıcı ısıyı odaya yayar ve sıcaklık değişikliği olur. Odadaki sıcaklık değişimi, elbette odanın kendisine bağlıdır. Ancak radyatör aynı elektrik gücü girişi ile aynı gücü yayar, bu da neredeyse ortamdan bağımsız bir değerdir. Ses gücü ile ses basıncı arasındaki ilişki de buna benzer. Duyduğumuz şey ses basıncıdır ancak bu basınç ses kaynağının ses gücünden kaynaklanır. Ses gücü Watt cinsinden ifade edilir. Ses gücü seviyesi, desibel (dB) cinsinden belirtilir. Bu standartlaştırılmış bir referans değerine göre logaritmik bir ölçektir (dB ölçeği): a formula for dimensioning LW = ses gücü seviyesi (dB)W = mevcut ses gücü (W)W0 = referans ses gücü (10–12 W) a formula for dimensioning Ses basıncı Pa cinsinden ifade edilir. Ses basıncı seviyesi aynı şekilde desibel (dB) cinsinden ifade edilir. Bu standartlaştırılmış bir referans değerine göre logaritmik bir ölçektir (dB ölçeği):Lp = ses basıncı seviyesi (dB)p = mevcut ses basıncı (Pa)p0 = referans ses basıncı (20 x 10-6 Pa) Gözlemlediğimiz ses basıncı, kaynak ile aradaki mesafeye ve ses dalgasının içinde yayıldığı akustik ortama bağlı olarak değişir. Bu nedenle iç mekanda sesin yayılması odanın büyüklüğüne ve yüzeylerin sesi emme özelliğine bağlıdır. Bu yüzden bir makinenin yaydığı gürültü yalnızca ses basıncını ölçerek tam olarak ölçülemez. Ses gücü ortamdan neredeyse bağımsızdır ancak ses basıncı ortama bağlı olarak değişir.Bu nedenle ses basıncı seviyesi ile ilgili bilgilerin her zaman ek bilgiler ile desteklenmesi gerekir: ölçüm yapılan noktanın ses kaynağından uzaklığı (belirli bir standarda göre belirlenir) ve ölçümün yapıldığı odanın Oda Sabiti. Aksi halde odanın sınırsız olduğu (açık bir alan gibi) kabul edilir. Sınırları olmayan bir odada ses dalgalarını yansıtacak bir duvar olmadığı için ölçüm bundan etkilenir. Sesin emilimi ne anlama gelir? Ses dalgaları bir yüzeye temas ettiğinde, dalgaların bir kısmı yansıtılır ve bir kısmının yüzey malzemesi tarafından emilimi gerçekleşir. Bu nedenle belirli bir anda gerçekleşen ses basıncı her zaman kısmen ses kaynağının ürettiği sesten ve kısmen çevredeki yüzeylerden yansıtan (bir veya daha fazla yansımadan sonra) sesten oluşur. Bir yüzeyin sesin ne kadar etkili bir şekilde emilimini sağlayacağı, oluştuğu maddeye bağlıdır. Bu genellikle bir emilim katsayısı olarak ifade edilir (0 ile 1 arasındadır, 0 tamamen yansıtıcı ve 1 tamamen emilimi anlama gelir). Oda sabiti nedir ve nasıl hesaplanır? Bir odanın ses dalgalarının yayılması üzerindeki etkisi, Oda Sabiti ile belirlenir. Birden fazla yüzeyi, duvarları ve başka iç yüzeyleri olan bir odanın Oda Sabiti, çeşitli yüzeylerin boyutları ve sönümleme özelliklerini dikkate alarak hesaplanabilir. Burada uygulanacak olan denklem şudur: a formula for dimensioning Yankı a formula for dimensioning Oda Sabiti ölçülen yankılanma süresini kullanarak da belirlenebilir. Yankılanma süresi T, ses kaynağı kesildikten sonra ses basıncının 60 dB'e düşmesi için gereken süreyle belirlenir. Farklı yüzey malzemeleri için emilim katsayıları frekansa bağlıdır ve bu nedenle elde edilen yankılanma süresi ve oda sabitine bağlıdır. Odanın ortalama sönümleme katsayısı şu şekilde hesaplanabilir:V = odanın hacmi (m3)T = yankılanma süresi (sn) a formula for dimensioning Oda Sabiti K, şu eşitlik ile elde edilir:A = odanın toplam yüzey alanı (m2) Ses gücü seviyesi ile ses basıncı seviyesi arasındaki ilişki nedir? Bazı koşullarda, ses gücü seviyesi ile ses basıncı seviyesi arasındaki ilişki benzer bir şekilde ifade edilebilir. Ses yansıtıcı yüzeyleri olmayan bir oda içinde veya hiçbir duvarın ses kaynağına yakın olmadığı bir açık alanda noktaya benzer bir ses kaynağından yayıldığında, ses tüm yönlere eşit olarak yayılır ve ölçülen ses şiddeti ses kaynağından aynı uzaklıktaki tüm noktalarda aynı olacaktır. Böylece ses kaynağının çevresindeki küresel bir yüzeyin tüm noktalarında ses seviyesi aynıdır.Kaynağa olan mesafe iki katına çıktığında, bu uzaklıktaki küresel yüzey dört katına çıkar. Buradan ses basıncı seviyesinin ses kaynağına olan mesafe her iki katına çıktığında 6 dB kadar düşeceğini çıkarabiliriz. Ancak odanın sert, yansıtıcı duvarları varsa bu durum geçerli değildir. Bu durumda duvarların yansıttığı ses hesaba katılmalıdır. a formula for dimensioning Lp = ses basıncı seviyesi (dB)Lw = ses gücü seviyesi (dB)Q = yön katsayısır = ses kaynağına uzaklık Q için ampirik değerler kullanılabilir (ses kaynağının konumu farklıysa Q değeri tahmin edilmelidir):Q=1 Ses kaynağı büyük bir odanın ortasına asılıysa.Q=2 Ses kaynağı sert ve yansıtıcı bir duvarın ortasına yakındaysa.Q=4 Ses kaynağı iki duvarın kesiştiği yere yakınsa.Q=8 Ses kaynağı bir köşeye yakındaysa (üç duvarın kesişimi). a formula for dimensioning Ses kaynağı sınır yüzeylerin tüm sesi sönümlemediği bir odaya yerleştirilirse ses basıncı seviyesi yankılanma etkisi nedeniyle artacaktır. Bu artış Oda Sabiti ile ters orantılıdır: Güç kaynağına yakında, mesafe her iki katına çıktığında ses basıncı seviyesi 6 dB kadar düşer. Ancak kaynaktan uzaklaşıldığında ses basıncı seviyesi büyük oranda yansıyan sesten etkilenir ve bu nedenle uzaklık arttığında azalma miktarı çok düşük olur. Sesi gövdelerinden veya şasilerinden aktaran makineler, gözlemci makinenin merkezinden makinenin en büyük boyutundan 2-3 kat daha küçük bir uzaklıktaysa noktasal kaynak gibi davranmazlar. Sesi nasıl ölçeriz? bir kompresör sisteminin ürettiği sesi ölçmek İnsan kulağı, farklı frekanslardaki sesleri farklı verimlilik ile algılar. Düşük veya çok yüksek frekanslar, 1000-2000 Hz civarındaki frekanslara göre daha düşük şiddetle algılanır. Farklı standartlaştırılmış filtreler, insan kulağının ses duyma kabiliyetini taklit etmek için ölçülen seviyeleri düşük ve yüksek frekanslarda ayarlar. Mesleki ve sanayi ortamlarındaki gürültüyü ölçerken genellikle A filtresi kullanılır ve ses seviyesi dB (A) olarak ifade edilir. Birden fazla ses kaynağı birbiriyle etkileşime girdiğinde ne olur? Birden fazla ses kaynağı aynı gözlemciye ses gönderdiğinde, ses basıncı artar. Ancak ses seviyesi logaritmik olarak ifade edildiği için cebirsel olarak toplama işlemi yapılamaz. İkiden fazla ses kaynağı varsa ilk olarak ikisi toplanır ve sonraki birincinin toplamına eklenir ve bu şekilde devam edilir. Hatırlamanız için, aynı seviyede iki ses kaynağı birbirine eklendiğinde sonuçta 3 dB artış görülür.Arka plan sesi farklı bir durumdur ve çıkarma işlemi yapılmasını gerektirir. Arka plan sesi ayrı bir ses kaynağı olarak değerlendirilir ve bu değer ölçülen ses seviyesinden çıkarılır.Türkçe’ye farklı dillerden giren ya da zamanla değişime uğrayan kelimeler anlam ve köken yönünden araştırılıyor. Bu araştırmalar arasında ses kelimesinin anlamı ve kökenine ilişkin sorgulamalar da yer alıyor. Ses kelimesini ilk kez duyan kişiler arama motoru Google'da 'ses ne demek ne anlama geliyor?' sorusunun yanıtını arıyor. Peki ses kelimesinin kökeni ne, ses kelimesinin kaç anlamı var? İşte ses kelimesinin anlamı… Ses, yaşantımızda sık kullanılan kelimelerden birisi olarak karşımıza çıkar. Hem sosyal medyada hem de gündelik yaşantıda kullanılan ses kelimesi, uzun yıllardan beri dilimizdedir. Türk Dil Kurumu'na (TDK) göre farklı anlamları olan ses kelimesi, Türkçe'de tek başına ya da çeşitli cümleler eşliğinde kullanılabilir. Ses kelimesi ne demek, TDK'ya göre anlamı nedir sorularının cevabını arayanlar için sabah.com.tr doğru adres! Peki, ses kelimesi ne demek, TDK'ye göre anlamı nedir? Ses kelimesinin kökeni ne, ses kelimesinin kaç anlamı var? İşte, TDK bilgileri ile merak edilenler… SES NE DEMEK, NEDİR? TDK'YE GÖRE ANLAMI Ses kelimesi, dilimizde oldukça kullanılan kelimelerden birisidir. TDK'ye göre ses kelimesi anlamı şu şekildedir:Ses mi Gürültü mü? Ses ile gürültü arasındaki fark nedir? Sorunun cevabını bulmak için , sesin yüksekliğinin ötesine bakmak gerekir. Bir uçak son derece gürültülü olsa da, bir sivrisinek vızıltısı geceleri iyi bir uykuyu bozmaya yeter de artar bile. Gürültünün derecesi için bir kriter olarak sadece sesin yüksekliğine bakmak yerine, gürültüyü olduğu gibi yani istenmeyen ses olarak kabul edelim. Gürültü İstenmeyen ses olduğundan, rahatsızlık hissi ile yakından alakalıdır. Gürültülü olma bir sesin yüksekliği ile bağlantılı olup, bu da bu sesin ne zaman ve nerede ortaya çıktığı ile bağlantılı olarak ele alınmalıdır (ör; gün içinde ve geceleri duyulan sivrisinek vızıltıları).Şayet gürültü yeterince yüksek hale gelirse, ilk olarak endişe edilen verdiği rahatsızlık değil, duyma bozukluklarına yol açma riski olacaktır. Çoğu ülkede hükümetler sanayi, inşaat çalışmaları, toplu faaliyetler gibi farklı aktivitelerin bir sonucu olarak ortaya çıkabilecek gürültü miktarını düzenlemek amacıyla yasalar çıkarmıştır. Bu yasaların amacı sadece toplum üyeleri arasında duyma bozukluklarını azaltmak değil, aynı zamanda gürültüye uzun süre maruz kalınması sonucunda yüksek kan basıncı gibi ikincil semptomlar ortaya çıktığından dolayı aynı kişilere daha iyi bir yaşam sağlamaktır. Bu durum ortada duyma bozukluklarına dair bir riskin mevcut olup olmadığının ve yasal düzenlemelerin ihlalinin söz konusu olup olmadığının araştırılması için gürültü seviyesinin değerlendirilmesini gerektirir. Dolayısıyla, gürültünün ölçülmesi gerekmektedir. Gürültüyü ölçme yönteminizin size gürültü seviyesini değerlendirmek için ihtiyaç duyduğunuz bilgileri vermesi gerektiği açıktır.Bu nedenle ölçüm prosedürleriniz ölçtüğünüz gürültü türüne göre değişebilir.Aynı tür gürültü durumuna, ör; sanayi gürültüsüne ilişkin yaptığınız tüm ölçümler aynı yöntemle yapılmalıdır, aksi takdirde ölçümler birbiri ile kıyaslanamaz. Bu da ölçüm prosedürlerinin standart hale getirilmesini gerektirir. Dolayısıyla, sesin niteliğini, ölçüm açısından incelememiz gerekir ki, bu da aşağıdaki makalelerde anlatılmaktadır. Ses, gerçekten, nedir? Ses, enerjinin, kaynağından kademeli olarak artan ses dalgaları ile transfer edildiği gaz, sıvı ya da katı elastik bir ortamın mekanik titreşimidir. Titreşimlerin ses dalgalarına dönüşümü: Bu, sesin tam fiziksel tanımıdır. Daha yaygın olarak ses terimini insan kulağı ile saptanabilen basınç varyasyonları ile sınırlı tutarız. Basınç ölçümünün geleneksel yöntemi bir barometrenin kullanılmasıdır. Ancak barometre duyulabilir sesteki basınç varyasyonlarını saptamak için fazla yavaştır. Genellikle duyarlılık da son derece düşüktür. İnsandaki duyma mekanizması varyasyonların saniyede en az 20 kez, ancak 20 000 kezden daha sık olmayacak şekilde, ortaya çıkmasını gerektirir. Bir saniyede ortaya çıkan varyasyon sayısına sesin frekansı adı verilir ve hertz ile (Hz.) ifade edilir. Buna göre; bir insan 20 Hz ile 20.000 Hz arasında değişen frekanslardaki sesleri duyabilmektedir. 20.000 Hz genellikle 20 kHz olarak belirtilir. Tabii ki, 20 Hz’den daha düşük frekanslardaki basınç varyasyonları da ses olarak kabul edilmelidir. Bunlara genelde infrasound olarak ifade edilmektedir. 20 kHz’den daha yüksek frekanslardaki sesler duyulabilir bölgenin üzerinde yer alır ve ultrasound olarak anılır. Not:Sesin test seviyesine ulaşma hızı yaklaşık olarak 340 m/s olup, bu da saatte yaklaşık 1224 kilometreye denk gelmektedir. Sesin test seviyesine ulaşma hızına bakarak ve aşağıdaki denklemi kullanarak belli bir frekanstaki dalgaboyunu hesaplayabiliriz: c = f × l burada c sesin hızı, f frekans ve l dalgaboyudur. Bu denkleme bakıldığında görülecektir ki dalgaboyu frekans ile ters orantılıdır, bir başka deyişle düşük frekans büyük bir dalgaboyu (ya da tam tersi) anlamına gelmektedir. Örnekler:20 Hz seviyesinde dalgaboyu 17 m iken, 20 000 Hz’de dalgaboyu sadece 1.7 santimetredir. Kaynak göstermek şartıyla kullanılabilir üm makineler ses ve titreşim oluşturur. Ses, elastik bir ortam olan havada uzunlamasına dalgalar şeklinde yayılan bir enerji biçimidir. Ses dalgası ortam havasının basıncında küçük değişikliklere neden olur. Bu da basınca karşı hassas bir ölçüm cihazı (örneğin mikrofon) ile kaydedilebilir. Ses gücü ve ses basıncı nedir? Ses kaynakları ses gücü yayar ve bu da havadaki ses basıncının dalgalanmasına neden olur. Bunun nedeni ses gücüdür. Ses basıncı ise etkidir. Şu benzetmeyi düşünebilirsiniz: elektrikli bir ısıtıcı ısıyı odaya yayar ve sıcaklık değişikliği olur. Odadaki sıcaklık değişimi, elbette odanın kendisine bağlıdır. Ancak radyatör aynı elektrik gücü girişi ile aynı gücü yayar, bu da neredeyse ortamdan bağımsız bir değerdir. Ses gücü ile ses basıncı arasındaki ilişki de buna benzer. Duyduğumuz şey ses basıncıdır ancak bu basınç ses kaynağının ses gücünden kaynaklanır. Ses gücü Watt cinsinden ifade edilir. Ses gücü seviyesi, desibel (dB) cinsinden belirtilir. Bu standartlaştırılmış bir referans değerine göre logaritmik bir ölçektir (dB ölçeği): a formula for dimensioning LW = ses gücü seviyesi (dB)W = mevcut ses gücü (W)W0 = referans ses gücü (10–12 W) a formula for dimensioning Ses basıncı Pa cinsinden ifade edilir. Ses basıncı seviyesi aynı şekilde desibel (dB) cinsinden ifade edilir. Bu standartlaştırılmış bir referans değerine göre logaritmik bir ölçektir (dB ölçeği):Lp = ses basıncı seviyesi (dB)p = mevcut ses basıncı (Pa)p0 = referans ses basıncı (20 x 10-6 Pa) Gözlemlediğimiz ses basıncı, kaynak ile aradaki mesafeye ve ses dalgasının içinde yayıldığı akustik ortama bağlı olarak değişir. Bu nedenle iç mekanda sesin yayılması odanın büyüklüğüne ve yüzeylerin sesi emme özelliğine bağlıdır. Bu yüzden bir makinenin yaydığı gürültü yalnızca ses basıncını ölçerek tam olarak ölçülemez. Ses gücü ortamdan neredeyse bağımsızdır ancak ses basıncı ortama bağlı olarak değişir.Bu nedenle ses basıncı seviyesi ile ilgili bilgilerin her zaman ek bilgiler ile desteklenmesi gerekir: ölçüm yapılan noktanın ses kaynağından uzaklığı (belirli bir standarda göre belirlenir) ve ölçümün yapıldığı odanın Oda Sabiti. Aksi halde odanın sınırsız olduğu (açık bir alan gibi) kabul edilir. Sınırları olmayan bir odada ses dalgalarını yansıtacak bir duvar olmadığı için ölçüm bundan etkilenir. Sesin emilimi ne anlama gelir? Ses dalgaları bir yüzeye temas ettiğinde, dalgaların bir kısmı yansıtılır ve bir kısmının yüzey malzemesi tarafından emilimi gerçekleşir. Bu nedenle belirli bir anda gerçekleşen ses basıncı her zaman kısmen ses kaynağının ürettiği sesten ve kısmen çevredeki yüzeylerden yansıtan (bir veya daha fazla yansımadan sonra) sesten oluşur. Bir yüzeyin sesin ne kadar etkili bir şekilde emilimini sağlayacağı, oluştuğu maddeye bağlıdır. Bu genellikle bir emilim katsayısı olarak ifade edilir (0 ile 1 arasındadır, 0 tamamen yansıtıcı ve 1 tamamen emilimi anlama gelir). Oda sabiti nedir ve nasıl hesaplanır? Bir odanın ses dalgalarının yayılması üzerindeki etkisi, Oda Sabiti ile belirlenir. Birden fazla yüzeyi, duvarları ve başka iç yüzeyleri olan bir odanın Oda Sabiti, çeşitli yüzeylerin boyutları ve sönümleme özelliklerini dikkate alarak hesaplanabilir. Burada uygulanacak olan denklem şudur: a formula for dimensioning Yankı a formula for dimensioning Oda Sabiti ölçülen yankılanma süresini kullanarak da belirlenebilir. Yankılanma süresi T, ses kaynağı kesildikten sonra ses basıncının 60 dB'e düşmesi için gereken süreyle belirlenir. Farklı yüzey malzemeleri için emilim katsayıları frekansa bağlıdır ve bu nedenle elde edilen yankılanma süresi ve oda sabitine bağlıdır. Odanın ortalama sönümleme katsayısı şu şekilde hesaplanabilir:V = odanın hacmi (m3)T = yankılanma süresi (sn) a formula for dimensioning Oda Sabiti K, şu eşitlik ile elde edilir:A = odanın toplam yüzey alanı (m2) Ses gücü seviyesi ile ses basıncı seviyesi arasındaki ilişki nedir? Bazı koşullarda, ses gücü seviyesi ile ses basıncı seviyesi arasındaki ilişki benzer bir şekilde ifade edilebilir. Ses yansıtıcı yüzeyleri olmayan bir oda içinde veya hiçbir duvarın ses kaynağına yakın olmadığı bir açık alanda noktaya benzer bir ses kaynağından yayıldığında, ses tüm yönlere eşit olarak yayılır ve ölçülen ses şiddeti ses kaynağından aynı uzaklıktaki tüm noktalarda aynı olacaktır. Böylece ses kaynağının çevresindeki küresel bir yüzeyin tüm noktalarında ses seviyesi aynıdır.Kaynağa olan mesafe iki katına çıktığında, bu uzaklıktaki küresel yüzey dört katına çıkar. Buradan ses basıncı seviyesinin ses kaynağına olan mesafe her iki katına çıktığında 6 dB kadar düşeceğini çıkarabiliriz. Ancak odanın sert, yansıtıcı duvarları varsa bu durum geçerli değildir. Bu durumda duvarların yansıttığı ses hesaba katılmalıdır. a formula for dimensioning Lp = ses basıncı seviyesi (dB)Lw = ses gücü seviyesi (dB)Q = yön katsayısır = ses kaynağına uzaklık Q için ampirik değerler kullanılabilir (ses kaynağının konumu farklıysa Q değeri tahmin edilmelidir):Q=1 Ses kaynağı büyük bir odanın ortasına asılıysa.Q=2 Ses kaynağı sert ve yansıtıcı bir duvarın ortasına yakındaysa.Q=4 Ses kaynağı iki duvarın kesiştiği yere yakınsa.Q=8 Ses kaynağı bir köşeye yakındaysa (üç duvarın kesişimi). a formula for dimensioning Ses kaynağı sınır yüzeylerin tüm sesi sönümlemediği bir odaya yerleştirilirse ses basıncı seviyesi yankılanma etkisi nedeniyle artacaktır. Bu artış Oda Sabiti ile ters orantılıdır: Güç kaynağına yakında, mesafe her iki katına çıktığında ses basıncı seviyesi 6 dB kadar düşer. Ancak kaynaktan uzaklaşıldığında ses basıncı seviyesi büyük oranda yansıyan sesten etkilenir ve bu nedenle uzaklık arttığında azalma miktarı çok düşük olur. Sesi gövdelerinden veya şasilerinden aktaran makineler, gözlemci makinenin merkezinden makinenin en büyük boyutundan 2-3 kat daha küçük bir uzaklıktaysa noktasal kaynak gibi davranmazlar. Sesi nasıl ölçeriz? bir kompresör sisteminin ürettiği sesi ölçmek İnsan kulağı, farklı frekanslardaki sesleri farklı verimlilik ile algılar. Düşük veya çok yüksek frekanslar, 1000-2000 Hz civarındaki frekanslara göre daha düşük şiddetle algılanır. Farklı standartlaştırılmış filtreler, insan kulağının ses duyma kabiliyetini taklit etmek için ölçülen seviyeleri düşük ve yüksek frekanslarda ayarlar. Mesleki ve sanayi ortamlarındaki gürültüyü ölçerken genellikle A filtresi kullanılır ve ses seviyesi dB (A) olarak ifade edilir. Birden fazla ses kaynağı birbiriyle etkileşime girdiğinde ne olur? Birden fazla ses kaynağı aynı gözlemciye ses gönderdiğinde, ses basıncı artar. Ancak ses seviyesi logaritmik olarak ifade edildiği için cebirsel olarak toplama işlemi yapılamaz. İkiden fazla ses kaynağı varsa ilk olarak ikisi toplanır ve sonraki birincinin toplamına eklenir ve bu şekilde devam edilir. Hatırlamanız için, aynı seviyede iki ses kaynağı birbirine eklendiğinde sonuçta 3 dB artış görülür.Arka plan sesi farklı bir durumdur ve çıkarma işlemi yapılmasını gerektirir. Arka plan sesi ayrı bir ses kaynağı olarak değerlendirilir ve bu değer ölçülen ses seviyesinden çıkarılır.Türkçe’ye farklı dillerden giren ya da zamanla değişime uğrayan kelimeler anlam ve köken yönünden araştırılıyor. Bu araştırmalar arasında ses kelimesinin anlamı ve kökenine ilişkin sorgulamalar da yer alıyor. Ses kelimesini ilk kez duyan kişiler arama motoru Google'da 'ses ne demek ne anlama geliyor?' sorusunun yanıtını arıyor. Peki ses kelimesinin kökeni ne, ses kelimesinin kaç anlamı var? İşte ses kelimesinin anlamı… Ses, yaşantımızda sık kullanılan kelimelerden birisi olarak karşımıza çıkar. Hem sosyal medyada hem de gündelik yaşantıda kullanılan ses kelimesi, uzun yıllardan beri dilimizdedir. Türk Dil Kurumu'na (TDK) göre farklı anlamları olan ses kelimesi, Türkçe'de tek başına ya da çeşitli cümleler eşliğinde kullanılabilir. Ses kelimesi ne demek, TDK'ya göre anlamı nedir sorularının cevabını arayanlar için sabah.com.tr doğru adres! Peki, ses kelimesi ne demek, TDK'ye göre anlamı nedir? Ses kelimesinin kökeni ne, ses kelimesinin kaç anlamı var? İşte, TDK bilgileri ile merak edilenler… SES NE DEMEK, NEDİR? TDK'YE GÖRE ANLAMI Ses kelimesi, dilimizde oldukça kullanılan kelimelerden birisidir. TDK'ye göre ses kelimesi anlamı şu şekildedir:Ses mi Gürültü mü? Ses ile gürültü arasındaki fark nedir? Sorunun cevabını bulmak için , sesin yüksekliğinin ötesine bakmak gerekir. Bir uçak son derece gürültülü olsa da, bir sivrisinek vızıltısı geceleri iyi bir uykuyu bozmaya yeter de artar bile. Gürültünün derecesi için bir kriter olarak sadece sesin yüksekliğine bakmak yerine, gürültüyü olduğu gibi yani istenmeyen ses olarak kabul edelim. Gürültü İstenmeyen ses olduğundan, rahatsızlık hissi ile yakından alakalıdır. Gürültülü olma bir sesin yüksekliği ile bağlantılı olup, bu da bu sesin ne zaman ve nerede ortaya çıktığı ile bağlantılı olarak ele alınmalıdır (ör; gün içinde ve geceleri duyulan sivrisinek vızıltıları).Şayet gürültü yeterince yüksek hale gelirse, ilk olarak endişe edilen verdiği rahatsızlık değil, duyma bozukluklarına yol açma riski olacaktır. Çoğu ülkede hükümetler sanayi, inşaat çalışmaları, toplu faaliyetler gibi farklı aktivitelerin bir sonucu olarak ortaya çıkabilecek gürültü miktarını düzenlemek amacıyla yasalar çıkarmıştır. Bu yasaların amacı sadece toplum üyeleri arasında duyma bozukluklarını azaltmak değil, aynı zamanda gürültüye uzun süre maruz kalınması sonucunda yüksek kan basıncı gibi ikincil semptomlar ortaya çıktığından dolayı aynı kişilere daha iyi bir yaşam sağlamaktır. Bu durum ortada duyma bozukluklarına dair bir riskin mevcut olup olmadığının ve yasal düzenlemelerin ihlalinin söz konusu olup olmadığının araştırılması için gürültü seviyesinin değerlendirilmesini gerektirir. Dolayısıyla, gürültünün ölçülmesi gerekmektedir. Gürültüyü ölçme yönteminizin size gürültü seviyesini değerlendirmek için ihtiyaç duyduğunuz bilgileri vermesi gerektiği açıktır.Bu nedenle ölçüm prosedürleriniz ölçtüğünüz gürültü türüne göre değişebilir.Aynı tür gürültü durumuna, ör; sanayi gürültüsüne ilişkin yaptığınız tüm ölçümler aynı yöntemle yapılmalıdır, aksi takdirde ölçümler birbiri ile kıyaslanamaz. Bu da ölçüm prosedürlerinin standart hale getirilmesini gerektirir. Dolayısıyla, sesin niteliğini, ölçüm açısından incelememiz gerekir ki, bu da aşağıdaki makalelerde anlatılmaktadır. Ses, gerçekten, nedir? Ses, enerjinin, kaynağından kademeli olarak artan ses dalgaları ile transfer edildiği gaz, sıvı ya da katı elastik bir ortamın mekanik titreşimidir. Titreşimlerin ses dalgalarına dönüşümü: Bu, sesin tam fiziksel tanımıdır. Daha yaygın olarak ses terimini insan kulağı ile saptanabilen basınç varyasyonları ile sınırlı tutarız. Basınç ölçümünün geleneksel yöntemi bir barometrenin kullanılmasıdır. Ancak barometre duyulabilir sesteki basınç varyasyonlarını saptamak için fazla yavaştır. Genellikle duyarlılık da son derece düşüktür. İnsandaki duyma mekanizması varyasyonların saniyede en az 20 kez, ancak 20 000 kezden daha sık olmayacak şekilde, ortaya çıkmasını gerektirir. Bir saniyede ortaya çıkan varyasyon sayısına sesin frekansı adı verilir ve hertz ile (Hz.) ifade edilir. Buna göre; bir insan 20 Hz ile 20.000 Hz arasında değişen frekanslardaki sesleri duyabilmektedir. 20.000 Hz genellikle 20 kHz olarak belirtilir. Tabii ki, 20 Hz’den daha düşük frekanslardaki basınç varyasyonları da ses olarak kabul edilmelidir. Bunlara genelde infrasound olarak ifade edilmektedir. 20 kHz’den daha yüksek frekanslardaki sesler duyulabilir bölgenin üzerinde yer alır ve ultrasound olarak anılır. Not:Sesin test seviyesine ulaşma hızı yaklaşık olarak 340 m/s olup, bu da saatte yaklaşık 1224 kilometreye denk gelmektedir. Sesin test seviyesine ulaşma hızına bakarak ve aşağıdaki denklemi kullanarak belli bir frekanstaki dalgaboyunu hesaplayabiliriz: c = f × l burada c sesin hızı, f frekans ve l dalgaboyudur. Bu denkleme bakıldığında görülecektir ki dalgaboyu frekans ile ters orantılıdır, bir başka deyişle düşük frekans büyük bir dalgaboyu (ya da tam tersi) anlamına gelmektedir. Örnekler:20 Hz seviyesinde dalgaboyu 17 m iken, 20 000 Hz’de dalgaboyu sadece 1.7 santimetredir. Kaynak göstermek şartıyla kullanılabilir   üm makineler ses ve titreşim oluşturur. Ses, elastik bir ortam olan havada uzunlamasına dalgalar şeklinde yayılan bir enerji biçimidir. Ses dalgası ortam havasının basıncında küçük değişikliklere neden olur. Bu da basınca karşı hassas bir ölçüm cihazı (örneğin mikrofon) ile kaydedilebilir. Ses gücü ve ses basıncı nedir? Ses kaynakları ses gücü yayar ve bu da havadaki ses basıncının dalgalanmasına neden olur. Bunun nedeni ses gücüdür. Ses basıncı ise etkidir. Şu benzetmeyi düşünebilirsiniz: elektrikli bir ısıtıcı ısıyı odaya yayar ve sıcaklık değişikliği olur. Odadaki sıcaklık değişimi, elbette odanın kendisine bağlıdır. Ancak radyatör aynı elektrik gücü girişi ile aynı gücü yayar, bu da neredeyse ortamdan bağımsız bir değerdir. Ses gücü ile ses basıncı arasındaki ilişki de buna benzer. Duyduğumuz şey ses basıncıdır ancak bu basınç ses kaynağının ses gücünden kaynaklanır. Ses gücü Watt cinsinden ifade edilir. Ses gücü seviyesi, desibel (dB) cinsinden belirtilir. Bu standartlaştırılmış bir referans değerine göre logaritmik bir ölçektir (dB ölçeği): a formula for dimensioning LW = ses gücü seviyesi (dB)W = mevcut ses gücü (W)W0 = referans ses gücü (10–12 W) a formula for dimensioning Ses basıncı Pa cinsinden ifade edilir. Ses basıncı seviyesi aynı şekilde desibel (dB) cinsinden ifade edilir. Bu standartlaştırılmış bir referans değerine göre logaritmik bir ölçektir (dB ölçeği):Lp = ses basıncı seviyesi (dB)p = mevcut ses basıncı (Pa)p0 = referans ses basıncı (20 x 10-6 Pa) Gözlemlediğimiz ses basıncı, kaynak ile aradaki mesafeye ve ses dalgasının içinde yayıldığı akustik ortama bağlı olarak değişir. Bu nedenle iç mekanda sesin yayılması odanın büyüklüğüne ve yüzeylerin sesi emme özelliğine bağlıdır. Bu yüzden bir makinenin yaydığı gürültü yalnızca ses basıncını ölçerek tam olarak ölçülemez. Ses gücü ortamdan neredeyse bağımsızdır ancak ses basıncı ortama bağlı olarak değişir.Bu nedenle ses basıncı seviyesi ile ilgili bilgilerin her zaman ek bilgiler ile desteklenmesi gerekir: ölçüm yapılan noktanın ses kaynağından uzaklığı (belirli bir standarda göre belirlenir) ve ölçümün yapıldığı odanın Oda Sabiti. Aksi halde odanın sınırsız olduğu (açık bir alan gibi) kabul edilir. Sınırları olmayan bir odada ses dalgalarını yansıtacak bir duvar olmadığı için ölçüm bundan etkilenir. Sesin emilimi ne anlama gelir? Ses dalgaları bir yüzeye temas ettiğinde, dalgaların bir kısmı yansıtılır ve bir kısmının yüzey malzemesi tarafından emilimi gerçekleşir. Bu nedenle belirli bir anda gerçekleşen ses basıncı her zaman kısmen ses kaynağının ürettiği sesten ve kısmen çevredeki yüzeylerden yansıtan (bir veya daha fazla yansımadan sonra) sesten oluşur. Bir yüzeyin sesin ne kadar etkili bir şekilde emilimini sağlayacağı, oluştuğu maddeye bağlıdır. Bu genellikle bir emilim katsayısı olarak ifade edilir (0 ile 1 arasındadır, 0 tamamen yansıtıcı ve 1 tamamen emilimi anlama gelir). Oda sabiti nedir ve nasıl hesaplanır? Bir odanın ses dalgalarının yayılması üzerindeki etkisi, Oda Sabiti ile belirlenir. Birden fazla yüzeyi, duvarları ve başka iç yüzeyleri olan bir odanın Oda Sabiti, çeşitli yüzeylerin boyutları ve sönümleme özelliklerini dikkate alarak hesaplanabilir. Burada uygulanacak olan denklem şudur: a formula for dimensioning Yankı a formula for dimensioning Oda Sabiti ölçülen yankılanma süresini kullanarak da belirlenebilir. Yankılanma süresi T, ses kaynağı kesildikten sonra ses basıncının 60 dB'e düşmesi için gereken süreyle belirlenir. Farklı yüzey malzemeleri için emilim katsayıları frekansa bağlıdır ve bu nedenle elde edilen yankılanma süresi ve oda sabitine bağlıdır. Odanın ortalama sönümleme katsayısı şu şekilde hesaplanabilir:V = odanın hacmi (m3)T = yankılanma süresi (sn) a formula for dimensioning Oda Sabiti K, şu eşitlik ile elde edilir:A = odanın toplam yüzey alanı (m2) Ses gücü seviyesi ile ses basıncı seviyesi arasındaki ilişki nedir? Bazı koşullarda, ses gücü seviyesi ile ses basıncı seviyesi arasındaki ilişki benzer bir şekilde ifade edilebilir. Ses yansıtıcı yüzeyleri olmayan bir oda içinde veya hiçbir duvarın ses kaynağına yakın olmadığı bir açık alanda noktaya benzer bir ses kaynağından yayıldığında, ses tüm yönlere eşit olarak yayılır ve ölçülen ses şiddeti ses kaynağından aynı uzaklıktaki tüm noktalarda aynı olacaktır. Böylece ses kaynağının çevresindeki küresel bir yüzeyin tüm noktalarında ses seviyesi aynıdır.Kaynağa olan mesafe iki katına çıktığında, bu uzaklıktaki küresel yüzey dört katına çıkar. Buradan ses basıncı seviyesinin ses kaynağına olan mesafe her iki katına çıktığında 6 dB kadar düşeceğini çıkarabiliriz. Ancak odanın sert, yansıtıcı duvarları varsa bu durum geçerli değildir. Bu durumda duvarların yansıttığı ses hesaba katılmalıdır. a formula for dimensioning Lp = ses basıncı seviyesi (dB)Lw = ses gücü seviyesi (dB)Q = yön katsayısır = ses kaynağına uzaklık Q için ampirik değerler kullanılabilir (ses kaynağının konumu farklıysa Q değeri tahmin edilmelidir):Q=1 Ses kaynağı büyük bir odanın ortasına asılıysa.Q=2 Ses kaynağı sert ve yansıtıcı bir duvarın ortasına yakındaysa.Q=4 Ses kaynağı iki duvarın kesiştiği yere yakınsa.Q=8 Ses kaynağı bir köşeye yakındaysa (üç duvarın kesişimi). a formula for dimensioning Ses kaynağı sınır yüzeylerin tüm sesi sönümlemediği bir odaya yerleştirilirse ses basıncı seviyesi yankılanma etkisi nedeniyle artacaktır. Bu artış Oda Sabiti ile ters orantılıdır: Güç kaynağına yakında, mesafe her iki katına çıktığında ses basıncı seviyesi 6 dB kadar düşer. Ancak kaynaktan uzaklaşıldığında ses basıncı seviyesi büyük oranda yansıyan sesten etkilenir ve bu nedenle uzaklık arttığında azalma miktarı çok düşük olur. Sesi gövdelerinden veya şasilerinden aktaran makineler, gözlemci makinenin merkezinden makinenin en büyük boyutundan 2-3 kat daha küçük bir uzaklıktaysa noktasal kaynak gibi davranmazlar. Sesi nasıl ölçeriz? bir kompresör sisteminin ürettiği sesi ölçmek İnsan kulağı, farklı frekanslardaki sesleri farklı verimlilik ile algılar. Düşük veya çok yüksek frekanslar, 1000-2000 Hz civarındaki frekanslara göre daha düşük şiddetle algılanır. Farklı standartlaştırılmış filtreler, insan kulağının ses duyma kabiliyetini taklit etmek için ölçülen seviyeleri düşük ve yüksek frekanslarda ayarlar. Mesleki ve sanayi ortamlarındaki gürültüyü ölçerken genellikle A filtresi kullanılır ve ses seviyesi dB (A) olarak ifade edilir. Birden fazla ses kaynağı birbiriyle etkileşime girdiğinde ne olur? Birden fazla ses kaynağı aynı gözlemciye ses gönderdiğinde, ses basıncı artar. Ancak ses seviyesi logaritmik olarak ifade edildiği için cebirsel olarak toplama işlemi yapılamaz. İkiden fazla ses kaynağı varsa ilk olarak ikisi toplanır ve sonraki birincinin toplamına eklenir ve bu şekilde devam edilir. Hatırlamanız için, aynı seviyede iki ses kaynağı birbirine eklendiğinde sonuçta 3 dB artış görülür.Arka plan sesi farklı bir durumdur ve çıkarma işlemi yapılmasını gerektirir. Arka plan sesi ayrı bir ses kaynağı olarak değerlendirilir ve bu değer ölçülen ses seviyesinden çıkarılır.Türkçe’ye farklı dillerden giren ya da zamanla değişime uğrayan kelimeler anlam ve köken yönünden araştırılıyor. Bu araştırmalar arasında ses kelimesinin anlamı ve kökenine ilişkin sorgulamalar da yer alıyor. Ses kelimesini ilk kez duyan kişiler arama motoru Google'da 'ses ne demek ne anlama geliyor?' sorusunun yanıtını arıyor. Peki ses kelimesinin kökeni ne, ses kelimesinin kaç anlamı var? İşte ses kelimesinin anlamı… Ses, yaşantımızda sık kullanılan kelimelerden birisi olarak karşımıza çıkar. Hem sosyal medyada hem de gündelik yaşantıda kullanılan ses kelimesi, uzun yıllardan beri dilimizdedir. Türk Dil Kurumu'na (TDK) göre farklı anlamları olan ses kelimesi, Türkçe'de tek başına ya da çeşitli cümleler eşliğinde kullanılabilir. Ses kelimesi ne demek, TDK'ya göre anlamı nedir sorularının cevabını arayanlar için sabah.com.tr doğru adres! Peki, ses kelimesi ne demek, TDK'ye göre anlamı nedir? Ses kelimesinin kökeni ne, ses kelimesinin kaç anlamı var? İşte, TDK bilgileri ile merak edilenler… SES NE DEMEK, NEDİR? TDK'YE GÖRE ANLAMI Ses kelimesi, dilimizde oldukça kullanılan kelimelerden birisidir. TDK'ye göre ses kelimesi anlamı şu şekildedir:Ses mi Gürültü mü? Ses ile gürültü arasındaki fark nedir? Sorunun cevabını bulmak için , sesin yüksekliğinin ötesine bakmak gerekir. Bir uçak son derece gürültülü olsa da, bir sivrisinek vızıltısı geceleri iyi bir uykuyu bozmaya yeter de artar bile. Gürültünün derecesi için bir kriter olarak sadece sesin yüksekliğine bakmak yerine, gürültüyü olduğu gibi yani istenmeyen ses olarak kabul edelim. Gürültü İstenmeyen ses olduğundan, rahatsızlık hissi ile yakından alakalıdır. Gürültülü olma bir sesin yüksekliği ile bağlantılı olup, bu da bu sesin ne zaman ve nerede ortaya çıktığı ile bağlantılı olarak ele alınmalıdır (ör; gün içinde ve geceleri duyulan sivrisinek vızıltıları).Şayet gürültü yeterince yüksek hale gelirse, ilk olarak endişe edilen verdiği rahatsızlık değil, duyma bozukluklarına yol açma riski olacaktır. Çoğu ülkede hükümetler sanayi, inşaat çalışmaları, toplu faaliyetler gibi farklı aktivitelerin bir sonucu olarak ortaya çıkabilecek gürültü miktarını düzenlemek amacıyla yasalar çıkarmıştır. Bu yasaların amacı sadece toplum üyeleri arasında duyma bozukluklarını azaltmak değil, aynı zamanda gürültüye uzun süre maruz kalınması sonucunda yüksek kan basıncı gibi ikincil semptomlar ortaya çıktığından dolayı aynı kişilere daha iyi bir yaşam sağlamaktır. Bu durum ortada duyma bozukluklarına dair bir riskin mevcut olup olmadığının ve yasal düzenlemelerin ihlalinin söz konusu olup olmadığının araştırılması için gürültü seviyesinin değerlendirilmesini gerektirir. Dolayısıyla, gürültünün ölçülmesi gerekmektedir. Gürültüyü ölçme yönteminizin size gürültü seviyesini değerlendirmek için ihtiyaç duyduğunuz bilgileri vermesi gerektiği açıktır.Bu nedenle ölçüm prosedürleriniz ölçtüğünüz gürültü türüne göre değişebilir.Aynı tür gürültü durumuna, ör; sanayi gürültüsüne ilişkin yaptığınız tüm ölçümler aynı yöntemle yapılmalıdır, aksi takdirde ölçümler birbiri ile kıyaslanamaz. Bu da ölçüm prosedürlerinin standart hale getirilmesini gerektirir. Dolayısıyla, sesin niteliğini, ölçüm açısından incelememiz gerekir ki, bu da aşağıdaki makalelerde anlatılmaktadır. Ses, gerçekten, nedir? Ses, enerjinin, kaynağından kademeli olarak artan ses dalgaları ile transfer edildiği gaz, sıvı ya da katı elastik bir ortamın mekanik titreşimidir. Titreşimlerin ses dalgalarına dönüşümü: Bu, sesin tam fiziksel tanımıdır. Daha yaygın olarak ses terimini insan kulağı ile saptanabilen basınç varyasyonları ile sınırlı tutarız. Basınç ölçümünün geleneksel yöntemi bir barometrenin kullanılmasıdır. Ancak barometre duyulabilir sesteki basınç varyasyonlarını saptamak için fazla yavaştır. Genellikle duyarlılık da son derece düşüktür. İnsandaki duyma mekanizması varyasyonların saniyede en az 20 kez, ancak 20 000 kezden daha sık olmayacak şekilde, ortaya çıkmasını gerektirir. Bir saniyede ortaya çıkan varyasyon sayısına sesin frekansı adı verilir ve hertz ile (Hz.) ifade edilir. Buna göre; bir insan 20 Hz ile 20.000 Hz arasında değişen frekanslardaki sesleri duyabilmektedir. 20.000 Hz genellikle 20 kHz olarak belirtilir. Tabii ki, 20 Hz’den daha düşük frekanslardaki basınç varyasyonları da ses olarak kabul edilmelidir. Bunlara genelde infrasound olarak ifade edilmektedir. 20 kHz’den daha yüksek frekanslardaki sesler duyulabilir bölgenin üzerinde yer alır ve ultrasound olarak anılır. Not:Sesin test seviyesine ulaşma hızı yaklaşık olarak 340 m/s olup, bu da saatte yaklaşık 1224 kilometreye denk gelmektedir. Sesin test seviyesine ulaşma hızına bakarak ve aşağıdaki denklemi kullanarak belli bir frekanstaki dalgaboyunu hesaplayabiliriz: c = f × l burada c sesin hızı, f frekans ve l dalgaboyudur. Bu denkleme bakıldığında görülecektir ki dalgaboyu frekans ile ters orantılıdır, bir başka deyişle düşük frekans büyük bir dalgaboyu (ya da tam tersi) anlamına gelmektedir. Örnekler:20 Hz seviyesinde dalgaboyu 17 m iken, 20 000 Hz’de dalgaboyu sadece 1.7 santimetredir. Kaynak göstermek şartıyla kullanılabilir üm makineler ses ve titreşim oluşturur. Ses, elastik bir ortam olan havada uzunlamasına dalgalar şeklinde yayılan bir enerji biçimidir. Ses dalgası ortam havasının basıncında küçük değişikliklere neden olur. Bu da basınca karşı hassas bir ölçüm cihazı (örneğin mikrofon) ile kaydedilebilir. Ses gücü ve ses basıncı nedir? Ses kaynakları ses gücü yayar ve bu da havadaki ses basıncının dalgalanmasına neden olur. Bunun nedeni ses gücüdür. Ses basıncı ise etkidir. Şu benzetmeyi düşünebilirsiniz: elektrikli bir ısıtıcı ısıyı odaya yayar ve sıcaklık değişikliği olur. Odadaki sıcaklık değişimi, elbette odanın kendisine bağlıdır. Ancak radyatör aynı elektrik gücü girişi ile aynı gücü yayar, bu da neredeyse ortamdan bağımsız bir değerdir. Ses gücü ile ses basıncı arasındaki ilişki de buna benzer. Duyduğumuz şey ses basıncıdır ancak bu basınç ses kaynağının ses gücünden kaynaklanır. Ses gücü Watt cinsinden ifade edilir. Ses gücü seviyesi, desibel (dB) cinsinden belirtilir. Bu standartlaştırılmış bir referans değerine göre logaritmik bir ölçektir (dB ölçeği): a formula for dimensioning LW = ses gücü seviyesi (dB)W = mevcut ses gücü (W)W0 = referans ses gücü (10–12 W) a formula for dimensioning Ses basıncı Pa cinsinden ifade edilir. Ses basıncı seviyesi aynı şekilde desibel (dB) cinsinden ifade edilir. Bu standartlaştırılmış bir referans değerine göre logaritmik bir ölçektir (dB ölçeği):Lp = ses basıncı seviyesi (dB)p = mevcut ses basıncı (Pa)p0 = referans ses basıncı (20 x 10-6 Pa) Gözlemlediğimiz ses basıncı, kaynak ile aradaki mesafeye ve ses dalgasının içinde yayıldığı akustik ortama bağlı olarak değişir. Bu nedenle iç mekanda sesin yayılması odanın büyüklüğüne ve yüzeylerin sesi emme özelliğine bağlıdır. Bu yüzden bir makinenin yaydığı gürültü yalnızca ses basıncını ölçerek tam olarak ölçülemez. Ses gücü ortamdan neredeyse bağımsızdır ancak ses basıncı ortama bağlı olarak değişir.Bu nedenle ses basıncı seviyesi ile ilgili bilgilerin her zaman ek bilgiler ile desteklenmesi gerekir: ölçüm yapılan noktanın ses kaynağından uzaklığı (belirli bir standarda göre belirlenir) ve ölçümün yapıldığı odanın Oda Sabiti. Aksi halde odanın sınırsız olduğu (açık bir alan gibi) kabul edilir. Sınırları olmayan bir odada ses dalgalarını yansıtacak bir duvar olmadığı için ölçüm bundan etkilenir. Sesin emilimi ne anlama gelir? Ses dalgaları bir yüzeye temas ettiğinde, dalgaların bir kısmı yansıtılır ve bir kısmının yüzey malzemesi tarafından emilimi gerçekleşir. Bu nedenle belirli bir anda gerçekleşen ses basıncı her zaman kısmen ses kaynağının ürettiği sesten ve kısmen çevredeki yüzeylerden yansıtan (bir veya daha fazla yansımadan sonra) sesten oluşur. Bir yüzeyin sesin ne kadar etkili bir şekilde emilimini sağlayacağı, oluştuğu maddeye bağlıdır. Bu genellikle bir emilim katsayısı olarak ifade edilir (0 ile 1 arasındadır, 0 tamamen yansıtıcı ve 1 tamamen emilimi anlama gelir). Oda sabiti nedir ve nasıl hesaplanır? Bir odanın ses dalgalarının yayılması üzerindeki etkisi, Oda Sabiti ile belirlenir. Birden fazla yüzeyi, duvarları ve başka iç yüzeyleri olan bir odanın Oda Sabiti, çeşitli yüzeylerin boyutları ve sönümleme özelliklerini dikkate alarak hesaplanabilir. Burada uygulanacak olan denklem şudur: a formula for dimensioning Yankı a formula for dimensioning Oda Sabiti ölçülen yankılanma süresini kullanarak da belirlenebilir. Yankılanma süresi T, ses kaynağı kesildikten sonra ses basıncının 60 dB'e düşmesi için gereken süreyle belirlenir. Farklı yüzey malzemeleri için emilim katsayıları frekansa bağlıdır ve bu nedenle elde edilen yankılanma süresi ve oda sabitine bağlıdır. Odanın ortalama sönümleme katsayısı şu şekilde hesaplanabilir:V = odanın hacmi (m3)T = yankılanma süresi (sn) a formula for dimensioning Oda Sabiti K, şu eşitlik ile elde edilir:A = odanın toplam yüzey alanı (m2) Ses gücü seviyesi ile ses basıncı seviyesi arasındaki ilişki nedir? Bazı koşullarda, ses gücü seviyesi ile ses basıncı seviyesi arasındaki ilişki benzer bir şekilde ifade edilebilir. Ses yansıtıcı yüzeyleri olmayan bir oda içinde veya hiçbir duvarın ses kaynağına yakın olmadığı bir açık alanda noktaya benzer bir ses kaynağından yayıldığında, ses tüm yönlere eşit olarak yayılır ve ölçülen ses şiddeti ses kaynağından aynı uzaklıktaki tüm noktalarda aynı olacaktır. Böylece ses kaynağının çevresindeki küresel bir yüzeyin tüm noktalarında ses seviyesi aynıdır.Kaynağa olan mesafe iki katına çıktığında, bu uzaklıktaki küresel yüzey dört katına çıkar. Buradan ses basıncı seviyesinin ses kaynağına olan mesafe her iki katına çıktığında 6 dB kadar düşeceğini çıkarabiliriz. Ancak odanın sert, yansıtıcı duvarları varsa bu durum geçerli değildir. Bu durumda duvarların yansıttığı ses hesaba katılmalıdır. a formula for dimensioning Lp = ses basıncı seviyesi (dB)Lw = ses gücü seviyesi (dB)Q = yön katsayısır = ses kaynağına uzaklık Q için ampirik değerler kullanılabilir (ses kaynağının konumu farklıysa Q değeri tahmin edilmelidir):Q=1 Ses kaynağı büyük bir odanın ortasına asılıysa.Q=2 Ses kaynağı sert ve yansıtıcı bir duvarın ortasına yakındaysa.Q=4 Ses kaynağı iki duvarın kesiştiği yere yakınsa.Q=8 Ses kaynağı bir köşeye yakındaysa (üç duvarın kesişimi). a formula for dimensioning Ses kaynağı sınır yüzeylerin tüm sesi sönümlemediği bir odaya yerleştirilirse ses basıncı seviyesi yankılanma etkisi nedeniyle artacaktır. Bu artış Oda Sabiti ile ters orantılıdır: Güç kaynağına yakında, mesafe her iki katına çıktığında ses basıncı seviyesi 6 dB kadar düşer. Ancak kaynaktan uzaklaşıldığında ses basıncı seviyesi büyük oranda yansıyan sesten etkilenir ve bu nedenle uzaklık arttığında azalma miktarı çok düşük olur. Sesi gövdelerinden veya şasilerinden aktaran makineler, gözlemci makinenin merkezinden makinenin en büyük boyutundan 2-3 kat daha küçük bir uzaklıktaysa noktasal kaynak gibi davranmazlar. Sesi nasıl ölçeriz? bir kompresör sisteminin ürettiği sesi ölçmek İnsan kulağı, farklı frekanslardaki sesleri farklı verimlilik ile algılar. Düşük veya çok yüksek frekanslar, 1000-2000 Hz civarındaki frekanslara göre daha düşük şiddetle algılanır. Farklı standartlaştırılmış filtreler, insan kulağının ses duyma kabiliyetini taklit etmek için ölçülen seviyeleri düşük ve yüksek frekanslarda ayarlar. Mesleki ve sanayi ortamlarındaki gürültüyü ölçerken genellikle A filtresi kullanılır ve ses seviyesi dB (A) olarak ifade edilir. Birden fazla ses kaynağı birbiriyle etkileşime girdiğinde ne olur? Birden fazla ses kaynağı aynı gözlemciye ses gönderdiğinde, ses basıncı artar. Ancak ses seviyesi logaritmik olarak ifade edildiği için cebirsel olarak toplama işlemi yapılamaz. İkiden fazla ses kaynağı varsa ilk olarak ikisi toplanır ve sonraki birincinin toplamına eklenir ve bu şekilde devam edilir. Hatırlamanız için, aynı seviyede iki ses kaynağı birbirine eklendiğinde sonuçta 3 dB artış görülür.Arka plan sesi farklı bir durumdur ve çıkarma işlemi yapılmasını gerektirir. Arka plan sesi ayrı bir ses kaynağı olarak değerlendirilir ve bu değer ölçülen ses seviyesinden çıkarılır.Türkçe’ye farklı dillerden giren ya da zamanla değişime uğrayan kelimeler anlam ve köken yönünden araştırılıyor. Bu araştırmalar arasında ses kelimesinin anlamı ve kökenine ilişkin sorgulamalar da yer alıyor. Ses kelimesini ilk kez duyan kişiler arama motoru Google'da 'ses ne demek ne anlama geliyor?' sorusunun yanıtını arıyor. Peki ses kelimesinin kökeni ne, ses kelimesinin kaç anlamı var? İşte ses kelimesinin anlamı… Ses, yaşantımızda sık kullanılan kelimelerden birisi olarak karşımıza çıkar. Hem sosyal medyada hem de gündelik yaşantıda kullanılan ses kelimesi, uzun yıllardan beri dilimizdedir. Türk Dil Kurumu'na (TDK) göre farklı anlamları olan ses kelimesi, Türkçe'de tek başına ya da çeşitli cümleler eşliğinde kullanılabilir. Ses kelimesi ne demek, TDK'ya göre anlamı nedir sorularının cevabını arayanlar için sabah.com.tr doğru adres! Peki, ses kelimesi ne demek, TDK'ye göre anlamı nedir? Ses kelimesinin kökeni ne, ses kelimesinin kaç anlamı var? İşte, TDK bilgileri ile merak edilenler… SES NE DEMEK, NEDİR? TDK'YE GÖRE ANLAMI Ses kelimesi, dilimizde oldukça kullanılan kelimelerden birisidir. TDK'ye göre ses kelimesi anlamı şu şekildedir:Ses mi Gürültü mü? Ses ile gürültü arasındaki fark nedir? Sorunun cevabını bulmak için , sesin yüksekliğinin ötesine bakmak gerekir. Bir uçak son derece gürültülü olsa da, bir sivrisinek vızıltısı geceleri iyi bir uykuyu bozmaya yeter de artar bile. Gürültünün derecesi için bir kriter olarak sadece sesin yüksekliğine bakmak yerine, gürültüyü olduğu gibi yani istenmeyen ses olarak kabul edelim. Gürültü İstenmeyen ses olduğundan, rahatsızlık hissi ile yakından alakalıdır. Gürültülü olma bir sesin yüksekliği ile bağlantılı olup, bu da bu sesin ne zaman ve nerede ortaya çıktığı ile bağlantılı olarak ele alınmalıdır (ör; gün içinde ve geceleri duyulan sivrisinek vızıltıları).Şayet gürültü yeterince yüksek hale gelirse, ilk olarak endişe edilen verdiği rahatsızlık değil, duyma bozukluklarına yol açma riski olacaktır. Çoğu ülkede hükümetler sanayi, inşaat çalışmaları, toplu faaliyetler gibi farklı aktivitelerin bir sonucu olarak ortaya çıkabilecek gürültü miktarını düzenlemek amacıyla yasalar çıkarmıştır. Bu yasaların amacı sadece toplum üyeleri arasında duyma bozukluklarını azaltmak değil, aynı zamanda gürültüye uzun süre maruz kalınması sonucunda yüksek kan basıncı gibi ikincil semptomlar ortaya çıktığından dolayı aynı kişilere daha iyi bir yaşam sağlamaktır. Bu durum ortada duyma bozukluklarına dair bir riskin mevcut olup olmadığının ve yasal düzenlemelerin ihlalinin söz konusu olup olmadığının araştırılması için gürültü seviyesinin değerlendirilmesini gerektirir. Dolayısıyla, gürültünün ölçülmesi gerekmektedir. Gürültüyü ölçme yönteminizin size gürültü seviyesini değerlendirmek için ihtiyaç duyduğunuz bilgileri vermesi gerektiği açıktır.Bu nedenle ölçüm prosedürleriniz ölçtüğünüz gürültü türüne göre değişebilir.Aynı tür gürültü durumuna, ör; sanayi gürültüsüne ilişkin yaptığınız tüm ölçümler aynı yöntemle yapılmalıdır, aksi takdirde ölçümler birbiri ile kıyaslanamaz. Bu da ölçüm prosedürlerinin standart hale getirilmesini gerektirir. Dolayısıyla, sesin niteliğini, ölçüm açısından incelememiz gerekir ki, bu da aşağıdaki makalelerde anlatılmaktadır. Ses, gerçekten, nedir? Ses, enerjinin, kaynağından kademeli olarak artan ses dalgaları ile transfer edildiği gaz, sıvı ya da katı elastik bir ortamın mekanik titreşimidir. Titreşimlerin ses dalgalarına dönüşümü: Bu, sesin tam fiziksel tanımıdır. Daha yaygın olarak ses terimini insan kulağı ile saptanabilen basınç varyasyonları ile sınırlı tutarız. Basınç ölçümünün geleneksel yöntemi bir barometrenin kullanılmasıdır. Ancak barometre duyulabilir sesteki basınç varyasyonlarını saptamak için fazla yavaştır. Genellikle duyarlılık da son derece düşüktür. İnsandaki duyma mekanizması varyasyonların saniyede en az 20 kez, ancak 20 000 kezden daha sık olmayacak şekilde, ortaya çıkmasını gerektirir. Bir saniyede ortaya çıkan varyasyon sayısına sesin frekansı adı verilir ve hertz ile (Hz.) ifade edilir. Buna göre; bir insan 20 Hz ile 20.000 Hz arasında değişen frekanslardaki sesleri duyabilmektedir. 20.000 Hz genellikle 20 kHz olarak belirtilir. Tabii ki, 20 Hz’den daha düşük frekanslardaki basınç varyasyonları da ses olarak kabul edilmelidir. Bunlara genelde infrasound olarak ifade edilmektedir. 20 kHz’den daha yüksek frekanslardaki sesler duyulabilir bölgenin üzerinde yer alır ve ultrasound olarak anılır. Not:Sesin test seviyesine ulaşma hızı yaklaşık olarak 340 m/s olup, bu da saatte yaklaşık 1224 kilometreye denk gelmektedir. Sesin test seviyesine ulaşma hızına bakarak ve aşağıdaki denklemi kullanarak belli bir frekanstaki dalgaboyunu hesaplayabiliriz: c = f × l burada c sesin hızı, f frekans ve l dalgaboyudur. Bu denkleme bakıldığında görülecektir ki dalgaboyu frekans ile ters orantılıdır, bir başka deyişle düşük frekans büyük bir dalgaboyu (ya da tam tersi) anlamına gelmektedir. Örnekler:20 Hz seviyesinde dalgaboyu 17 m iken, 20 000 Hz’de dalgaboyu sadece 1.7 santimetredir. Kaynak göstermek şartıyla kullanılabilir       üm makineler ses ve titreşim oluşturur. Ses, elastik bir ortam olan havada uzunlamasına dalgalar şeklinde yayılan bir enerji biçimidir. Ses dalgası ortam havasının basıncında küçük değişikliklere neden olur. Bu da basınca karşı hassas bir ölçüm cihazı (örneğin mikrofon) ile kaydedilebilir. Ses gücü ve ses basıncı nedir? Ses kaynakları ses gücü yayar ve bu da havadaki ses basıncının dalgalanmasına neden olur. Bunun nedeni ses gücüdür. Ses basıncı ise etkidir. Şu benzetmeyi düşünebilirsiniz: elektrikli bir ısıtıcı ısıyı odaya yayar ve sıcaklık değişikliği olur. Odadaki sıcaklık değişimi, elbette odanın kendisine bağlıdır. Ancak radyatör aynı elektrik gücü girişi ile aynı gücü yayar, bu da neredeyse ortamdan bağımsız bir değerdir. Ses gücü ile ses basıncı arasındaki ilişki de buna benzer. Duyduğumuz şey ses basıncıdır ancak bu basınç ses kaynağının ses gücünden kaynaklanır. Ses gücü Watt cinsinden ifade edilir. Ses gücü seviyesi, desibel (dB) cinsinden belirtilir. Bu standartlaştırılmış bir referans değerine göre logaritmik bir ölçektir (dB ölçeği): a formula for dimensioning LW = ses gücü seviyesi (dB)W = mevcut ses gücü (W)W0 = referans ses gücü (10–12 W) a formula for dimensioning Ses basıncı Pa cinsinden ifade edilir. Ses basıncı seviyesi aynı şekilde desibel (dB) cinsinden ifade edilir. Bu standartlaştırılmış bir referans değerine göre logaritmik bir ölçektir (dB ölçeği):Lp = ses basıncı seviyesi (dB)p = mevcut ses basıncı (Pa)p0 = referans ses basıncı (20 x 10-6 Pa) Gözlemlediğimiz ses basıncı, kaynak ile aradaki mesafeye ve ses dalgasının içinde yayıldığı akustik ortama bağlı olarak değişir. Bu nedenle iç mekanda sesin yayılması odanın büyüklüğüne ve yüzeylerin sesi emme özelliğine bağlıdır. Bu yüzden bir makinenin yaydığı gürültü yalnızca ses basıncını ölçerek tam olarak ölçülemez. Ses gücü ortamdan neredeyse bağımsızdır ancak ses basıncı ortama bağlı olarak değişir.Bu nedenle ses basıncı seviyesi ile ilgili bilgilerin her zaman ek bilgiler ile desteklenmesi gerekir: ölçüm yapılan noktanın ses kaynağından uzaklığı (belirli bir standarda göre belirlenir) ve ölçümün yapıldığı odanın Oda Sabiti. Aksi halde odanın sınırsız olduğu (açık bir alan gibi) kabul edilir. Sınırları olmayan bir odada ses dalgalarını yansıtacak bir duvar olmadığı için ölçüm bundan etkilenir. Sesin emilimi ne anlama gelir? Ses dalgaları bir yüzeye temas ettiğinde, dalgaların bir kısmı yansıtılır ve bir kısmının yüzey malzemesi tarafından emilimi gerçekleşir. Bu nedenle belirli bir anda gerçekleşen ses basıncı her zaman kısmen ses kaynağının ürettiği sesten ve kısmen çevredeki yüzeylerden yansıtan (bir veya daha fazla yansımadan sonra) sesten oluşur. Bir yüzeyin sesin ne kadar etkili bir şekilde emilimini sağlayacağı, oluştuğu maddeye bağlıdır. Bu genellikle bir emilim katsayısı olarak ifade edilir (0 ile 1 arasındadır, 0 tamamen yansıtıcı ve 1 tamamen emilimi anlama gelir). Oda sabiti nedir ve nasıl hesaplanır? Bir odanın ses dalgalarının yayılması üzerindeki etkisi, Oda Sabiti ile belirlenir. Birden fazla yüzeyi, duvarları ve başka iç yüzeyleri olan bir odanın Oda Sabiti, çeşitli yüzeylerin boyutları ve sönümleme özelliklerini dikkate alarak hesaplanabilir. Burada uygulanacak olan denklem şudur: a formula for dimensioning Yankı a formula for dimensioning Oda Sabiti ölçülen yankılanma süresini kullanarak da belirlenebilir. Yankılanma süresi T, ses kaynağı kesildikten sonra ses basıncının 60 dB'e düşmesi için gereken süreyle belirlenir. Farklı yüzey malzemeleri için emilim katsayıları frekansa bağlıdır ve bu nedenle elde edilen yankılanma süresi ve oda sabitine bağlıdır. Odanın ortalama sönümleme katsayısı şu şekilde hesaplanabilir:V = odanın hacmi (m3)T = yankılanma süresi (sn) a formula for dimensioning Oda Sabiti K, şu eşitlik ile elde edilir:A = odanın toplam yüzey alanı (m2) Ses gücü seviyesi ile ses basıncı seviyesi arasındaki ilişki nedir? Bazı koşullarda, ses gücü seviyesi ile ses basıncı seviyesi arasındaki ilişki benzer bir şekilde ifade edilebilir. Ses yansıtıcı yüzeyleri olmayan bir oda içinde veya hiçbir duvarın ses kaynağına yakın olmadığı bir açık alanda noktaya benzer bir ses kaynağından yayıldığında, ses tüm yönlere eşit olarak yayılır ve ölçülen ses şiddeti ses kaynağından aynı uzaklıktaki tüm noktalarda aynı olacaktır. Böylece ses kaynağının çevresindeki küresel bir yüzeyin tüm noktalarında ses seviyesi aynıdır.Kaynağa olan mesafe iki katına çıktığında, bu uzaklıktaki küresel yüzey dört katına çıkar. Buradan ses basıncı seviyesinin ses kaynağına olan mesafe her iki katına çıktığında 6 dB kadar düşeceğini çıkarabiliriz. Ancak odanın sert, yansıtıcı duvarları varsa bu durum geçerli değildir. Bu durumda duvarların yansıttığı ses hesaba katılmalıdır. a formula for dimensioning Lp = ses basıncı seviyesi (dB)Lw = ses gücü seviyesi (dB)Q = yön katsayısır = ses kaynağına uzaklık Q için ampirik değerler kullanılabilir (ses kaynağının konumu farklıysa Q değeri tahmin edilmelidir):Q=1 Ses kaynağı büyük bir odanın ortasına asılıysa.Q=2 Ses kaynağı sert ve yansıtıcı bir duvarın ortasına yakındaysa.Q=4 Ses kaynağı iki duvarın kesiştiği yere yakınsa.Q=8 Ses kaynağı bir köşeye yakındaysa (üç duvarın kesişimi). a formula for dimensioning Ses kaynağı sınır yüzeylerin tüm sesi sönümlemediği bir odaya yerleştirilirse ses basıncı seviyesi yankılanma etkisi nedeniyle artacaktır. Bu artış Oda Sabiti ile ters orantılıdır: Güç kaynağına yakında, mesafe her iki katına çıktığında ses basıncı seviyesi 6 dB kadar düşer. Ancak kaynaktan uzaklaşıldığında ses basıncı seviyesi büyük oranda yansıyan sesten etkilenir ve bu nedenle uzaklık arttığında azalma miktarı çok düşük olur. Sesi gövdelerinden veya şasilerinden aktaran makineler, gözlemci makinenin merkezinden makinenin en büyük boyutundan 2-3 kat daha küçük bir uzaklıktaysa noktasal kaynak gibi davranmazlar. Sesi nasıl ölçeriz? bir kompresör sisteminin ürettiği sesi ölçmek İnsan kulağı, farklı frekanslardaki sesleri farklı verimlilik ile algılar. Düşük veya çok yüksek frekanslar, 1000-2000 Hz civarındaki frekanslara göre daha düşük şiddetle algılanır. Farklı standartlaştırılmış filtreler, insan kulağının ses duyma kabiliyetini taklit etmek için ölçülen seviyeleri düşük ve yüksek frekanslarda ayarlar. Mesleki ve sanayi ortamlarındaki gürültüyü ölçerken genellikle A filtresi kullanılır ve ses seviyesi dB (A) olarak ifade edilir. Birden fazla ses kaynağı birbiriyle etkileşime girdiğinde ne olur? Birden fazla ses kaynağı aynı gözlemciye ses gönderdiğinde, ses basıncı artar. Ancak ses seviyesi logaritmik olarak ifade edildiği için cebirsel olarak toplama işlemi yapılamaz. İkiden fazla ses kaynağı varsa ilk olarak ikisi toplanır ve sonraki birincinin toplamına eklenir ve bu şekilde devam edilir. Hatırlamanız için, aynı seviyede iki ses kaynağı birbirine eklendiğinde sonuçta 3 dB artış görülür.Arka plan sesi farklı bir durumdur ve çıkarma işlemi yapılmasını gerektirir. Arka plan sesi ayrı bir ses kaynağı olarak değerlendirilir ve bu değer ölçülen ses seviyesinden çıkarılır.Türkçe’ye farklı dillerden giren ya da zamanla değişime uğrayan kelimeler anlam ve köken yönünden araştırılıyor. Bu araştırmalar arasında ses kelimesinin anlamı ve kökenine ilişkin sorgulamalar da yer alıyor. Ses kelimesini ilk kez duyan kişiler arama motoru Google'da 'ses ne demek ne anlama geliyor?' sorusunun yanıtını arıyor. Peki ses kelimesinin kökeni ne, ses kelimesinin kaç anlamı var? İşte ses kelimesinin anlamı… Ses, yaşantımızda sık kullanılan kelimelerden birisi olarak karşımıza çıkar. Hem sosyal medyada hem de gündelik yaşantıda kullanılan ses kelimesi, uzun yıllardan beri dilimizdedir. Türk Dil Kurumu'na (TDK) göre farklı anlamları olan ses kelimesi, Türkçe'de tek başına ya da çeşitli cümleler eşliğinde kullanılabilir. Ses kelimesi ne demek, TDK'ya göre anlamı nedir sorularının cevabını arayanlar için sabah.com.tr doğru adres! Peki, ses kelimesi ne demek, TDK'ye göre anlamı nedir? Ses kelimesinin kökeni ne, ses kelimesinin kaç anlamı var? İşte, TDK bilgileri ile merak edilenler… SES NE DEMEK, NEDİR? TDK'YE GÖRE ANLAMI Ses kelimesi, dilimizde oldukça kullanılan kelimelerden birisidir. TDK'ye göre ses kelimesi anlamı şu şekildedir:Ses mi Gürültü mü? Ses ile gürültü arasındaki fark nedir? Sorunun cevabını bulmak için , sesin yüksekliğinin ötesine bakmak gerekir. Bir uçak son derece gürültülü olsa da, bir sivrisinek vızıltısı geceleri iyi bir uykuyu bozmaya yeter de artar bile. Gürültünün derecesi için bir kriter olarak sadece sesin yüksekliğine bakmak yerine, gürültüyü olduğu gibi yani istenmeyen ses olarak kabul edelim. Gürültü İstenmeyen ses olduğundan, rahatsızlık hissi ile yakından alakalıdır. Gürültülü olma bir sesin yüksekliği ile bağlantılı olup, bu da bu sesin ne zaman ve nerede ortaya çıktığı ile bağlantılı olarak ele alınmalıdır (ör; gün içinde ve geceleri duyulan sivrisinek vızıltıları).Şayet gürültü yeterince yüksek hale gelirse, ilk olarak endişe edilen verdiği rahatsızlık değil, duyma bozukluklarına yol açma riski olacaktır. Çoğu ülkede hükümetler sanayi, inşaat çalışmaları, toplu faaliyetler gibi farklı aktivitelerin bir sonucu olarak ortaya çıkabilecek gürültü miktarını düzenlemek amacıyla yasalar çıkarmıştır. Bu yasaların amacı sadece toplum üyeleri arasında duyma bozukluklarını azaltmak değil, aynı zamanda gürültüye uzun süre maruz kalınması sonucunda yüksek kan basıncı gibi ikincil semptomlar ortaya çıktığından dolayı aynı kişilere daha iyi bir yaşam sağlamaktır. Bu durum ortada duyma bozukluklarına dair bir riskin mevcut olup olmadığının ve yasal düzenlemelerin ihlalinin söz konusu olup olmadığının araştırılması için gürültü seviyesinin değerlendirilmesini gerektirir. Dolayısıyla, gürültünün ölçülmesi gerekmektedir. Gürültüyü ölçme yönteminizin size gürültü seviyesini değerlendirmek için ihtiyaç duyduğunuz bilgileri vermesi gerektiği açıktır.Bu nedenle ölçüm prosedürleriniz ölçtüğünüz gürültü türüne göre değişebilir.Aynı tür gürültü durumuna, ör; sanayi gürültüsüne ilişkin yaptığınız tüm ölçümler aynı yöntemle yapılmalıdır, aksi takdirde ölçümler birbiri ile kıyaslanamaz. Bu da ölçüm prosedürlerinin standart hale getirilmesini gerektirir. Dolayısıyla, sesin niteliğini, ölçüm açısından incelememiz gerekir ki, bu da aşağıdaki makalelerde anlatılmaktadır. Ses, gerçekten, nedir? Ses, enerjinin, kaynağından kademeli olarak artan ses dalgaları ile transfer edildiği gaz, sıvı ya da katı elastik bir ortamın mekanik titreşimidir. Titreşimlerin ses dalgalarına dönüşümü: Bu, sesin tam fiziksel tanımıdır. Daha yaygın olarak ses terimini insan kulağı ile saptanabilen basınç varyasyonları ile sınırlı tutarız. Basınç ölçümünün geleneksel yöntemi bir barometrenin kullanılmasıdır. Ancak barometre duyulabilir sesteki basınç varyasyonlarını saptamak için fazla yavaştır. Genellikle duyarlılık da son derece düşüktür. İnsandaki duyma mekanizması varyasyonların saniyede en az 20 kez, ancak 20 000 kezden daha sık olmayacak şekilde, ortaya çıkmasını gerektirir. Bir saniyede ortaya çıkan varyasyon sayısına sesin frekansı adı verilir ve hertz ile (Hz.) ifade edilir. Buna göre; bir insan 20 Hz ile 20.000 Hz arasında değişen frekanslardaki sesleri duyabilmektedir. 20.000 Hz genellikle 20 kHz olarak belirtilir. Tabii ki, 20 Hz’den daha düşük frekanslardaki basınç varyasyonları da ses olarak kabul edilmelidir. Bunlara genelde infrasound olarak ifade edilmektedir. 20 kHz’den daha yüksek frekanslardaki sesler duyulabilir bölgenin üzerinde yer alır ve ultrasound olarak anılır. Not:Sesin test seviyesine ulaşma hızı yaklaşık olarak 340 m/s olup, bu da saatte yaklaşık 1224 kilometreye denk gelmektedir. Sesin test seviyesine ulaşma hızına bakarak ve aşağıdaki denklemi kullanarak belli bir frekanstaki dalgaboyunu hesaplayabiliriz: c = f × l burada c sesin hızı, f frekans ve l dalgaboyudur. Bu denkleme bakıldığında görülecektir ki dalgaboyu frekans ile ters orantılıdır, bir başka deyişle düşük frekans büyük bir dalgaboyu (ya da tam tersi) anlamına gelmektedir. Örnekler:20 Hz seviyesinde dalgaboyu 17 m iken, 20 000 Hz’de dalgaboyu sadece 1.7 santimetredir. Kaynak göstermek şartıyla kullanılabilirüm makineler ses ve titreşim oluşturur. Ses, elastik bir ortam olan havada uzunlamasına dalgalar şeklinde yayılan bir enerji biçimidir. Ses dalgası ortam havasının basıncında küçük değişikliklere neden olur. Bu da basınca karşı hassas bir ölçüm cihazı (örneğin mikrofon) ile kaydedilebilir. Ses gücü ve ses basıncı nedir? Ses kaynakları ses gücü yayar ve bu da havadaki ses basıncının dalgalanmasına neden olur. Bunun nedeni ses gücüdür. Ses basıncı ise etkidir. Şu benzetmeyi düşünebilirsiniz: elektrikli bir ısıtıcı ısıyı odaya yayar ve sıcaklık değişikliği olur. Odadaki sıcaklık değişimi, elbette odanın kendisine bağlıdır. Ancak radyatör aynı elektrik gücü girişi ile aynı gücü yayar, bu da neredeyse ortamdan bağımsız bir değerdir. Ses gücü ile ses basıncı arasındaki ilişki de buna benzer. Duyduğumuz şey ses basıncıdır ancak bu basınç ses kaynağının ses gücünden kaynaklanır. Ses gücü Watt cinsinden ifade edilir. Ses gücü seviyesi, desibel (dB) cinsinden belirtilir. Bu standartlaştırılmış bir referans değerine göre logaritmik bir ölçektir (dB ölçeği): a formula for dimensioning LW = ses gücü seviyesi (dB)W = mevcut ses gücü (W)W0 = referans ses gücü (10–12 W) a formula for dimensioning Ses basıncı Pa cinsinden ifade edilir. Ses basıncı seviyesi aynı şekilde desibel (dB) cinsinden ifade edilir. Bu standartlaştırılmış bir referans değerine göre logaritmik bir ölçektir (dB ölçeği):Lp = ses basıncı seviyesi (dB)p = mevcut ses basıncı (Pa)p0 = referans ses basıncı (20 x 10-6 Pa) Gözlemlediğimiz ses basıncı, kaynak ile aradaki mesafeye ve ses dalgasının içinde yayıldığı akustik ortama bağlı olarak değişir. Bu nedenle iç mekanda sesin yayılması odanın büyüklüğüne ve yüzeylerin sesi emme özelliğine bağlıdır. Bu yüzden bir makinenin yaydığı gürültü yalnızca ses basıncını ölçerek tam olarak ölçülemez. Ses gücü ortamdan neredeyse bağımsızdır ancak ses basıncı ortama bağlı olarak değişir.Bu nedenle ses basıncı seviyesi ile ilgili bilgilerin her zaman ek bilgiler ile desteklenmesi gerekir: ölçüm yapılan noktanın ses kaynağından uzaklığı (belirli bir standarda göre belirlenir) ve ölçümün yapıldığı odanın Oda Sabiti. Aksi halde odanın sınırsız olduğu (açık bir alan gibi) kabul edilir. Sınırları olmayan bir odada ses dalgalarını yansıtacak bir duvar olmadığı için ölçüm bundan etkilenir. Sesin emilimi ne anlama gelir? Ses dalgaları bir yüzeye temas ettiğinde, dalgaların bir kısmı yansıtılır ve bir kısmının yüzey malzemesi tarafından emilimi gerçekleşir. Bu nedenle belirli bir anda gerçekleşen ses basıncı her zaman kısmen ses kaynağının ürettiği sesten ve kısmen çevredeki yüzeylerden yansıtan (bir veya daha fazla yansımadan sonra) sesten oluşur. Bir yüzeyin sesin ne kadar etkili bir şekilde emilimini sağlayacağı, oluştuğu maddeye bağlıdır. Bu genellikle bir emilim katsayısı olarak ifade edilir (0 ile 1 arasındadır, 0 tamamen yansıtıcı ve 1 tamamen emilimi anlama gelir). Oda sabiti nedir ve nasıl hesaplanır? Bir odanın ses dalgalarının yayılması üzerindeki etkisi, Oda Sabiti ile belirlenir. Birden fazla yüzeyi, duvarları ve başka iç yüzeyleri olan bir odanın Oda Sabiti, çeşitli yüzeylerin boyutları ve sönümleme özelliklerini dikkate alarak hesaplanabilir. Burada uygulanacak olan denklem şudur: a formula for dimensioning Yankı a formula for dimensioning Oda Sabiti ölçülen yankılanma süresini kullanarak da belirlenebilir. Yankılanma süresi T, ses kaynağı kesildikten sonra ses basıncının 60 dB'e düşmesi için gereken süreyle belirlenir. Farklı yüzey malzemeleri için emilim katsayıları frekansa bağlıdır ve bu nedenle elde edilen yankılanma süresi ve oda sabitine bağlıdır. Odanın ortalama sönümleme katsayısı şu şekilde hesaplanabilir:V = odanın hacmi (m3)T = yankılanma süresi (sn) a formula for dimensioning Oda Sabiti K, şu eşitlik ile elde edilir:A = odanın toplam yüzey alanı (m2) Ses gücü seviyesi ile ses basıncı seviyesi arasındaki ilişki nedir? Bazı koşullarda, ses gücü seviyesi ile ses basıncı seviyesi arasındaki ilişki benzer bir şekilde ifade edilebilir. Ses yansıtıcı yüzeyleri olmayan bir oda içinde veya hiçbir duvarın ses kaynağına yakın olmadığı bir açık alanda noktaya benzer bir ses kaynağından yayıldığında, ses tüm yönlere eşit olarak yayılır ve ölçülen ses şiddeti ses kaynağından aynı uzaklıktaki tüm noktalarda aynı olacaktır. Böylece ses kaynağının çevresindeki küresel bir yüzeyin tüm noktalarında ses seviyesi aynıdır.Kaynağa olan mesafe iki katına çıktığında, bu uzaklıktaki küresel yüzey dört katına çıkar. Buradan ses basıncı seviyesinin ses kaynağına olan mesafe her iki katına çıktığında 6 dB kadar düşeceğini çıkarabiliriz. Ancak odanın sert, yansıtıcı duvarları varsa bu durum geçerli değildir. Bu durumda duvarların yansıttığı ses hesaba katılmalıdır. a formula for dimensioning Lp = ses basıncı seviyesi (dB)Lw = ses gücü seviyesi (dB)Q = yön katsayısır = ses kaynağına uzaklık Q için ampirik değerler kullanılabilir (ses kaynağının konumu farklıysa Q değeri tahmin edilmelidir):Q=1 Ses kaynağı büyük bir odanın ortasına asılıysa.Q=2 Ses kaynağı sert ve yansıtıcı bir duvarın ortasına yakındaysa.Q=4 Ses kaynağı iki duvarın kesiştiği yere yakınsa.Q=8 Ses kaynağı bir köşeye yakındaysa (üç duvarın kesişimi). a formula for dimensioning Ses kaynağı sınır yüzeylerin tüm sesi sönümlemediği bir odaya yerleştirilirse ses basıncı seviyesi yankılanma etkisi nedeniyle artacaktır. Bu artış Oda Sabiti ile ters orantılıdır: Güç kaynağına yakında, mesafe her iki katına çıktığında ses basıncı seviyesi 6 dB kadar düşer. Ancak kaynaktan uzaklaşıldığında ses basıncı seviyesi büyük oranda yansıyan sesten etkilenir ve bu nedenle uzaklık arttığında azalma miktarı çok düşük olur. Sesi gövdelerinden veya şasilerinden aktaran makineler, gözlemci makinenin merkezinden makinenin en büyük boyutundan 2-3 kat daha küçük bir uzaklıktaysa noktasal kaynak gibi davranmazlar. Sesi nasıl ölçeriz? bir kompresör sisteminin ürettiği sesi ölçmek İnsan kulağı, farklı frekanslardaki sesleri farklı verimlilik ile algılar. Düşük veya çok yüksek frekanslar, 1000-2000 Hz civarındaki frekanslara göre daha düşük şiddetle algılanır. Farklı standartlaştırılmış filtreler, insan kulağının ses duyma kabiliyetini taklit etmek için ölçülen seviyeleri düşük ve yüksek frekanslarda ayarlar. Mesleki ve sanayi ortamlarındaki gürültüyü ölçerken genellikle A filtresi kullanılır ve ses seviyesi dB (A) olarak ifade edilir. Birden fazla ses kaynağı birbiriyle etkileşime girdiğinde ne olur? Birden fazla ses kaynağı aynı gözlemciye ses gönderdiğinde, ses basıncı artar. Ancak ses seviyesi logaritmik olarak ifade edildiği için cebirsel olarak toplama işlemi yapılamaz. İkiden fazla ses kaynağı varsa ilk olarak ikisi toplanır ve sonraki birincinin toplamına eklenir ve bu şekilde devam edilir. Hatırlamanız için, aynı seviyede iki ses kaynağı birbirine eklendiğinde sonuçta 3 dB artış görülür.Arka plan sesi farklı bir durumdur ve çıkarma işlemi yapılmasını gerektirir. Arka plan sesi ayrı bir ses kaynağı olarak değerlendirilir ve bu değer ölçülen ses seviyesinden çıkarılır.Türkçe’ye farklı dillerden giren ya da zamanla değişime uğrayan kelimeler anlam ve köken yönünden araştırılıyor. Bu araştırmalar arasında ses kelimesinin anlamı ve kökenine ilişkin sorgulamalar da yer alıyor. Ses kelimesini ilk kez duyan kişiler arama motoru Google'da 'ses ne demek ne anlama geliyor?' sorusunun yanıtını arıyor. Peki ses kelimesinin kökeni ne, ses kelimesinin kaç anlamı var? İşte ses kelimesinin anlamı… Ses, yaşantımızda sık kullanılan kelimelerden birisi olarak karşımıza çıkar. Hem sosyal medyada hem de gündelik yaşantıda kullanılan ses kelimesi, uzun yıllardan beri dilimizdedir. Türk Dil Kurumu'na (TDK) göre farklı anlamları olan ses kelimesi, Türkçe'de tek başına ya da çeşitli cümleler eşliğinde kullanılabilir. Ses kelimesi ne demek, TDK'ya göre anlamı nedir sorularının cevabını arayanlar için sabah.com.tr doğru adres! Peki, ses kelimesi ne demek, TDK'ye göre anlamı nedir? Ses kelimesinin kökeni ne, ses kelimesinin kaç anlamı var? İşte, TDK bilgileri ile merak edilenler… SES NE DEMEK, NEDİR? TDK'YE GÖRE ANLAMI Ses kelimesi, dilimizde oldukça kullanılan kelimelerden birisidir. TDK'ye göre ses kelimesi anlamı şu şekildedir:Ses mi Gürültü mü? Ses ile gürültü arasındaki fark nedir? Sorunun cevabını bulmak için , sesin yüksekliğinin ötesine bakmak gerekir. Bir uçak son derece gürültülü olsa da, bir sivrisinek vızıltısı geceleri iyi bir uykuyu bozmaya yeter de artar bile. Gürültünün derecesi için bir kriter olarak sadece sesin yüksekliğine bakmak yerine, gürültüyü olduğu gibi yani istenmeyen ses olarak kabul edelim. Gürültü İstenmeyen ses olduğundan, rahatsızlık hissi ile yakından alakalıdır. Gürültülü olma bir sesin yüksekliği ile bağlantılı olup, bu da bu sesin ne zaman ve nerede ortaya çıktığı ile bağlantılı olarak ele alınmalıdır (ör; gün içinde ve geceleri duyulan sivrisinek vızıltıları).Şayet gürültü yeterince yüksek hale gelirse, ilk olarak endişe edilen verdiği rahatsızlık değil, duyma bozukluklarına yol açma riski olacaktır. Çoğu ülkede hükümetler sanayi, inşaat çalışmaları, toplu faaliyetler gibi farklı aktivitelerin bir sonucu olarak ortaya çıkabilecek gürültü miktarını düzenlemek amacıyla yasalar çıkarmıştır. Bu yasaların amacı sadece toplum üyeleri arasında duyma bozukluklarını azaltmak değil, aynı zamanda gürültüye uzun süre maruz kalınması sonucunda yüksek kan basıncı gibi ikincil semptomlar ortaya çıktığından dolayı aynı kişilere daha iyi bir yaşam sağlamaktır. Bu durum ortada duyma bozukluklarına dair bir riskin mevcut olup olmadığının ve yasal düzenlemelerin ihlalinin söz konusu olup olmadığının araştırılması için gürültü seviyesinin değerlendirilmesini gerektirir. Dolayısıyla, gürültünün ölçülmesi gerekmektedir. Gürültüyü ölçme yönteminizin size gürültü seviyesini değerlendirmek için ihtiyaç duyduğunuz bilgileri vermesi gerektiği açıktır.Bu nedenle ölçüm prosedürleriniz ölçtüğünüz gürültü türüne göre değişebilir.Aynı tür gürültü durumuna, ör; sanayi gürültüsüne ilişkin yaptığınız tüm ölçümler aynı yöntemle yapılmalıdır, aksi takdirde ölçümler birbiri ile kıyaslanamaz. Bu da ölçüm prosedürlerinin standart hale getirilmesini gerektirir. Dolayısıyla, sesin niteliğini, ölçüm açısından incelememiz gerekir ki, bu da aşağıdaki makalelerde anlatılmaktadır. Ses, gerçekten, nedir? Ses, enerjinin, kaynağından kademeli olarak artan ses dalgaları ile transfer edildiği gaz, sıvı ya da katı elastik bir ortamın mekanik titreşimidir. Titreşimlerin ses dalgalarına dönüşümü: Bu, sesin tam fiziksel tanımıdır. Daha yaygın olarak ses terimini insan kulağı ile saptanabilen basınç varyasyonları ile sınırlı tutarız. Basınç ölçümünün geleneksel yöntemi bir barometrenin kullanılmasıdır. Ancak barometre duyulabilir sesteki basınç varyasyonlarını saptamak için fazla yavaştır. Genellikle duyarlılık da son derece düşüktür. İnsandaki duyma mekanizması varyasyonların saniyede en az 20 kez, ancak 20 000 kezden daha sık olmayacak şekilde, ortaya çıkmasını gerektirir. Bir saniyede ortaya çıkan varyasyon sayısına sesin frekansı adı verilir ve hertz ile (Hz.) ifade edilir. Buna göre; bir insan 20 Hz ile 20.000 Hz arasında değişen frekanslardaki sesleri duyabilmektedir. 20.000 Hz genellikle 20 kHz olarak belirtilir. Tabii ki, 20 Hz’den daha düşük frekanslardaki basınç varyasyonları da ses olarak kabul edilmelidir. Bunlara genelde infrasound olarak ifade edilmektedir. 20 kHz’den daha yüksek frekanslardaki sesler duyulabilir bölgenin üzerinde yer alır ve ultrasound olarak anılır. Not:Sesin test seviyesine ulaşma hızı yaklaşık olarak 340 m/s olup, bu da saatte yaklaşık 1224 kilometreye denk gelmektedir. Sesin test seviyesine ulaşma hızına bakarak ve aşağıdaki denklemi kullanarak belli bir frekanstaki dalgaboyunu hesaplayabiliriz: c = f × l burada c sesin hızı, f frekans ve l dalgaboyudur. Bu denkleme bakıldığında görülecektir ki dalgaboyu frekans ile ters orantılıdır, bir başka deyişle düşük frekans büyük bir dalgaboyu (ya da tam tersi) anlamına gelmektedir. Örnekler:20 Hz seviyesinde dalgaboyu 17 m iken, 20 000 Hz’de dalgaboyu sadece 1.7 santimetredir. Kaynak göstermek şartıyla kullanılabilir

# data[].attributes.body
Ses maddelerin titreşmesiyle meydana gelir.

Ses enerjisi kaynağın yakınında en büyüktür.

Bir ses dalgasında tepe ve çukur noktalar arasındaki mesafenin yarısına genlik denir.

Bir noktadan bir saniyede geçen ses dalgasısayısına sesin frekansıdenir.

Ses şiddeti, sesleri şiddetli ve zayıf işitmemize neden olan ses özelliğidir.

Ses şiddeti ses dalgasının genliğine bağlıdır.

Ses yüksekliği, sesleri ince veya kalın işitmemize neden olan ses özelliğidir.

Ses yüksekliği sesin frekansına bağlıdır. Bunun anlamıyüksek frekanslıtitreşimler ince, düşük frekanslıtitreşimler kalın ses meydana getirir.

Frekans birimi Hz’dir.

20 000 Hz’den daha yüksek frekanslısesler ultrasonik ses olarak adlandırılır.

Bir ses dalgasının enerjisi genliği ile ilişkilidir.

Sesin yayılabilmesi için maddesel bir ortama ihtiyaç vardır.

Ses sırasıyla en hızlıkatılarda daha sonra sıvıve gazlarda yayılır.

Ses hızıyayıldığıortamın yoğunluğuna bağlıdır.

Ses sıcak havada soğuk havadan daha hızlıyayılır.

Ses hızıhavada, yaklaşık 340 m/s dir. Bu hız ışık hızıyla karşılaştırıldığında çok küçüktür.

Sağlıklıbir insan 20-20 000 Hz aralığındaki sesleri duyabilir.

Düzensiz frekanslısesler gürültü olarak adlandırılır. Gürültü stres ve işitme kaybına sebep olabilir.

Sesleri duyup duyamamamız, sesin işitme sağlığımıza zararlıolup olmadığıveya bir aracın gürültülü olup olmaması ses düzeyine bakılarak belirlenir.

Ses düzeyi birimi desibeldir.

Ses bir enerjidir ve başka bir enerjiye dönüşebilir.

ses hızı 21 C’de    343.2 m/saniye  1224 km/saat

en hızlı uçak X-43     12144 km/saat

en hızlı insanlı uçak X-15     7274 km/saat

en hızlı yolcu uçağı Concorde 2 132 km/saat

Katılarda ses hızı yoğunlukla ters, Young değeri ile doğru orantılı.

Dünyada sesten hızlı uçakla uçan ilk insan, II. Dünya Savaşı pilotlarından Charles Yeager’di.

Bilim adamları ışığı bir enerji türü olarak kabul ediyorlar. Işık enerjisi taşıyan ışınlar uzayda dalgalar ya da dalgacıklar biçiminde, doğrusal olarak yol alırlar. Işık dalgaları çok hızlı hareket ederler. 300 milyon metrelik bir mesafeyi kat etmeleri yalnızca 1 saniye alır.

Bu, Güneş’ten bize ulaşmak için 150 Milyon kilometrelik bir yol kat etmesi gereken ışığın bu uzaklığı yalnızca 8 dakikada aldığı anlamına gelir. Bizden 400 bin kilometre uzakta olan Ay’dan yansıyan Güneş ışığının Dünyamıza ulaşması ise bir saniyeden biraz faza sürer.

Işığın nasıl davrandığı ve nereden geldiği konusunda oldukça çok şey biliyoruz; ama ışığın tam olarak ne olduğunu kimse söyleyemiyor.

Ancak gezegenimizdeki yaşamın ışıktan gelen enerji olmadan devam edemeyeceğini kesin olarak biliyoruz. Işık birazda sese benzer. Ses de dalgalar biçiminde yayılır ve çok uzaklara ulaşabilir; ancak sesin hızı çok düşüktür. Havada yayılma hızı saniyede yalnızca 340 metredir.

Endonezya’daki Krakatoa yanardağının patlaması, binlerce kilometre uzaktaki Avustralya’da yaklaşık 2 saat sonra duyulmuştu. Okyanuslardaki balinalar birbirleri ile yüzlerce kilometre uzaktan duyulabilen seslerle anlaşırlar.

Ses dalgaları derin okyanus diplerinin araştırılmasında da kullanılır. Eğer kulağımızı demir yolu raylarına dayarsanız (sakın denemeyin!), kilometrelerce uzaktaki bir trenin yaklaşmakta olduğunu anlayabilirsiniz. Bunların nedeni, sesin ancak hava, metal, kaya ve su gibi maddeler içinde yayılabilmesidir. Ses hava boşluğunda, örneğin uzayda yayılmaz. Uzaydan doğrudan doğruya hiçbir ses duyamazsınız. Dünya gezegenindeki tüm sesler atmosferde üretilir ve yayılır.

Kulağımız; ancak frekansı 20 ile 20.000 arasındaki sesleri duyabilir.

Gözümüz, dalga boyu 450 ile 800 arasındaki ışınları görebilir.

Kutuplardan ekvatora doğru gidildikçe gökçe boyları kısalır.

İlk radyo 1990 yılında yapıldı.

Kıtalar arası ilk telefon konuşması 1915 yılında yapıldı.

İlk sesli filmler 1928 yılında çevrildi.

İlk TV yayınları 1940 yılında ABD’de yapıldı.

1947 yılında roket takviyeli olduğu için, sesten hızlı uçan ilk uçak yapıldı.

İlk lazer 1960 yılında üretildi.

Concorde Uçağı Sesüstü olarak tasarlanmıştır. 25 Temmuz 2000 tarihinde Paris Charles de Gaulle Havaalanı’ndan kalkışından 1,5 dk sonra geçirdiği kaza ile uçuşları durdurulmuştur. Güvenilirliğinin az, yüksek maliyeti ve sınırlı yolcu kapasitesi olduğu için üretimden kaldırılmıştır.Concorde uçaklarının son ticari seferi, 24 Ekim 2003‘te Londra-NewYork

# data[].attributes.body
Ses kirliliği; insanların işitme sağlığını ve algılama gücünü olumsuz yönde etkileyen, kişinin psikolojik ve fiziksel dengesini bozabilen, iş verimini düşüren, çevrenin doğallığını bozan bir çevre sorunudur. Ses kirliliğinin yoğun olduğu bir şehirde yaşayan insanın; iş veriminin düşük, sinirli yapıda ve huzursuz olduğu gözlenir. Ses kirliliği kaynaklarının başında trafik sorunu gelir. Taşıtlardan çıkan fren sesleri, motor ve egzoz sesleri trafik gürültüsünün başında gelir. Trafiğin yoğun olduğu büyük şehirlerimizde karayolundan geçen taşıtların sayısı gün geçtikçe artar. Büyük şehirlerimiz bu yoğun karayolu gürültüsünden gittikçe daha fazla etkilenir. Demir yollarının yük taşımacılığında önemli yeri vardır. Ancak demir yollarının gürültüsü insanlarda rahatsızlık uyandırır. Ayrıca büyük şehirlerdeki uçaklar da ses kirliliğine neden olur. Endüstrinin yoğun olduğu bölgelerde endüstri gürültüleri bu işlerle uğraşan kişileri doğrudan etkiler. Hatta tedavisi olmayan rahatsızlıklara neden olabilir. Çevremizde, bağıran satıcılardan arabalarının kornalarını istedikleri zaman çalan insanlara kadar birçok sorumsuz kişi bulunur. Ses kirliliğinin etkileri • Fizyolojik etkiler: Ses kirliliği geçici ya da sürekli işitme kaybına, yüksek tansiyona, solunum ve dolaşım bozukluğuna yol açar. • Psikolojik etkiler: Zihinsel etkinliğin azalmasına, strese,uyku düzeninin bozulmasına, sinirliliğe, dikkatin dağılmasına, iş veriminin düşmesine neden olur. Ses kirliliğinin önlenmesi için ; • Toplu taşıma sistemine geçilmeli, metrolarla yapılan yer altındaki trafiğe önem verilmeli, bisiklet kullanımı yaygınlaştırılmalı, • Taşıtlara susturucu takılmalı, gerekli kontrolleri zamanında yapılmalı, • Sanayi tesisleri şehir dışına kurulmalı, gürültü ölçümleri yapılmalı, gürültülü yerlerde çalışan kişiler kulaklarına kulaklık takmalı, • Evlerde çift camlı pencereler kullanılmalı, • Seyyar satıcıların bağırarak mal satmaları yasaklanmalı, • Evlerde başkasını rahatsız edecek şekilde gürültü edilmemeli, • Ses kirliliği konusunda kişi ve kuruluşlar bilinçlendirilmelidir.

# data[].attributes.body
Ses Nedir ve Nasıl Oluşur?

Ses, objelerin titreşmesi ile ortaya çıkan bir enerjidir. Titreşimler de objenin yapmış olduğu çok hızlı hareketlere verilen isimdir. Cetvelin 2/3'ü dışarıda olacak bir biçimde masada tutup masadaki bölümüne elinizle bastırın, kalan kısmı da aşağıya doğru çekip bırakın. Bu hareketten sonra cetvel aşağı ve yukarı olacak şekilde hızlı bir biçimde titreşim hareketi yapar. Cetvel bu şekilde hareket ederken vınlama şekli bir ses de oluşacaktır. Bu vınlama sesi cetvelin titreşimi nedeni ile meydana gelmektedir.

Sağlık alanındaki en gelişmiş yapay zeka olan IBM Watson ekibi, ses analizinden kişinin psikolojik bozukluklarını önceden tahmin edecek bir çalışma başlattı. Örneğin cinnet getirecek birini önceden tespit ederek bunun önüne geçilebilecek. Özellikle çatışma ortamlarında ağır travmalar geçirerek bunu saklayan askerlerin, teşhis ve tedavisinde de kullanılması planlanmaktadır.

# data[].attributes.body
Ses Terapisi
Ses Terapisi Nedir?
Ses terapisi, ses problemlerinin tamamında kullanılabilecek bir tedavi yöntemidir. Bazı ses rahatsızlıklarında tek tedavi yöntemi olarak kullanılır iken, bazılarında ise tıbbi (ilaçla) veya cerrahi tedavinin öncesi ve sonrasında destekleyici olarak kullanılabilir. Çok faydalı olmasına rağmen, hiçbir ses patolojisi için özgün bir ses terapisi yöntemi yoktur. Aksine, her hasta için seçilen ses terapisi yöntemi, yoğunluğu ve süresi, hastanın ihtiyaçlarına göre birbirinden farklı olmalıdır.
Ses hastalıklarının pek çoğu özellikle profesyonel ses kullanıcıları diye gruplandırdığımız öğretmenler, çağrı merkezi çalışanları, din görevlileri, ses sanatçıları ve tiyatrocular, politikacılar gibi kişiler için, sesin yüksek performansla ve yıpratılarak kullanılmasına bağlı olarak ortaya çıkmaktadır. Dolayısıyla bu problemlerin çözümünde, hasara sebep olan esas etkeni ortadan kaldırabilmek için yanlışları ortadan kaldırıp sesin doğru kullanımını öğreterek tedavi gereklidir. Örneğin bir ses probleminde cerrahi bir çözüm önerildiğinde bile cerrahi sonrasında sesin doğru iyileşmesini sağlamak ve bu hasara sebep olan yanlış davranışları değiştirecek yönde hastaya eğitim vermek ve sesin sağlıklı kullanımını öğretmek kalıcı bir iyileşme sağlayacaktır. Oysa yalnızca cerrahi tedavi alıp, ses terapisi almadan hayatına devam eden kişi aynı yanlış davranışları tekrar ederek yeniden aynı hasarın oluşmasına meydan verebilir. Bunun yanı sıra profesyonel ses kullanıcıları seslerini yüksek bir kapasiteyle kullandıklarından sesleri hasar görmeye daha yatkındır ve bu hasar ortaya çıkmadan ses eğitimi almaları ciddi oranda iş gücü kaybına ve performans düşüklüğüne neden olacaktır.

Ses terapisi neyi amaçlar?

Gırtlağın sağlığını mümkün olan derecede düzeltmeyi,
Sesle ilgili fonksiyonel bozuklukların azaltılmasını/ortadan kaldırılmasını amaçlar.
Ses terapisinin tedavideki yeri nedir?
Ses terapisi:

Ses problemlerinin tedavisinde çok önemli rol oynar.
Ameliyat sonrasında sesin tam kapasitesine dönebilmesinde önemli rol oynar.
Ses hasarının yeniden ortaya çıkmasını engellemede önemli rol oynar.
Genellikle medikal tedavi, cerrahi yaklaşım, psikolojik destek ve ses terapisi bir arada uygulanır.
Bazı ses problemlerinde tek başına ses terapisi ile rehabilitasyon tam tedavi sağlar.
Ses eğitimi nasıl yapılır?

Ses eğitiminde ilk hedef sesin oluşma mekanizmasını, anatomisini ve fizyolojisini hastaya, anlayabileceği bir dille tarif etmek ve bugüne kadar hiç düşünmeden kullandığı mekanizmanın aslını anlamasına yardımcı olmaktır.
Sonrasında, kişinin, ses hijyenini sağlamak için hayatıyla ve davranışlarıyla ilgili olarak ne gibi değişiklikler yapması gerektiği konuşulur.
Bunları, sesi tedavi edici, nefes desteğini arttırıcı, nefes gücünü arttırarak ses tellerinin zorlanmasını önleyici, sesi kuvvetlendirici ve hasarı önleyici egzersizler takip eder.
Ses terapisi genellikle 8-10 seans olarak uygulanır ve 1-2 ay sürer.
Ses terapisinin içeriği nedir?

Sesin nasıl çalıştığı ve nasıl hasar görebileceği konusunda hastanın eğitilmesi,
Vokal Hijyen eğitimi,
Nefes ve ses egzersizleridir.
Tedavide hastalığa, konuşma alışkanlıklarına, hastanın becerilerine ve kullanım ihtiyacına göre kişiye özel program geliştirilmelidir. Terapi sonrası verilecek ev egzersizleri ile tedavinin devamlılığı sağlanmalıdır. Terapide öğrenilen noktaların hayata hayata geçirilmesi gerekir.
Ses terapisinde başarı hangi faktörlere bağlıdır?

Doğru teşhis’ e
Ses kullanımının fonksiyonel değerlendirmesinin doğruluğu’ na
Konuşma terapistinin bilgi ve becerileri’ ne
Hastanın uyumluluğu’ na
Ekip çalışması’ nın gücüne dayanır.Sesin perde, şiddet ya da kalitesi gibi özelliklerinden biri ya da bir kaçı konuşanın ne söylediğinden daha fazla dikkat çekici ise ses bozukluğu olduğu düşünülür. Ses bozukluğu olan kişilerde en sık görülen yakınmalar; konuşma sırasında boğazda ağrı, acı ya da gerginlik hissi, boğazda takılma hissi, düzelmeyen ya da sık sık yaşanılan ses kısıklığı, sesin tamamen gitmesi, konuşma sırasında zorlanma, nefes nefese kalma, uzun süre konuşmayı sürdürememe, sesin normaldekinden daha tiz (ince) ya da pes (kalın) çıkması, seste çatlanma/pürüzlülük, yüksek sesle konuşma/şarkı söylemekte zorlanma, sesin gün içinde ya da hafta sonuna doğru kötüleşmesi gibi durumlardır.

Ses Bozukluklarının Sebebi Nedir?
Pek çok nedenden kaynaklanabilir. Nodül, polip, kist, granülom, reinke ödemi gibi durumlar; kişinin sesini kötü ve yanlış kullanmasından, ses hijyenine dikkat etmemesinden kaynaklanır. Ses teli felci (paralizi/parazi) ise; geçirilen ameliyatlar, üst solunum yolu enfeksiyonu gibi durumlar sonrasında oluşur. Aşırı sigara ve alkol kullanımı gibi durumların neden olduğu gırtlak kanseri, bir takım virüslerin neden olduğu (papillom) ya da bazı nörolojik bozukluklara bağlı olarak gelişebilen ses bozuklukları (spazmodik disfoni) olabilir.

Ses Tellerimde Bir Sorun Olduğunu Nasıl Anlarım?
Ses tellerinde oluşan bir sorunu ancak uzman bir hekim teşhis edebilir. Ses kısıklığınız 2 haftadan uzun sürmüşse, aşağıdaki problemleri çok sık yaşıyorsanız ve ses kısıklığınız etrafınızdaki insanlar tarafından fark edilir hale gelmişse bir KBB uzmanına görünmeniz gerekir.

Ses kısıklığı, konuşurken seste çatallanmalar, pürüzlülük
Konuşurken nefes nefese kalma, istenen sürede konuşamama
Boğazda ağrı, acı ya da gerginlik hissi
Yüksek sesle konuşma/şarkı söyleme güçlüğü
Sesin gün içinde ya da hafta sonuna doğru kötüleşmesi
Sürekli geniz akıntısı
Boğazda bir şey varmış ya da boğaza bir şey takılmış hissi
Sabahları ağızda acı bir tat, mide yanması, ağza acı su gelmesi
Nefes borusuna tükürük ya da yiyecek/içecek kaçması
Ses Bozukluklarının Teşhis ve Tedavisi İçin Ne Yapılmalıdır?
Eğer kişi konuşurken bir rahatsızlık hissediyorsa ve bu durum on beş günden fazla sürmüşse öncelikle bir K.B.B. uzmanına görünmelidir. Bazen basit bir soğuk algınlığıyla başlayan boğaz ağrısı farklı sorunların habercisi olabilir.

Ses Teli Muayenesi Nasıl Olur?
Ses bozukluklarının değerlendirilmesi bir kulak burun boğaz uzmanı tarafından yapılır. Ses tellerini görüntülemede en çok kullanılan yöntem Videolarengostroboskopi (VLS) yöntemidir. Bu yöntemde ses tellerinin yapısı ve hareketi özel bir cihaz ile görüntülenir. Ancak her klinikte bu cihaz bulunmayabilir. Bu cihazla yapılan görüntülemede hastaya muayene sırasında ve sonrasında ses tellerinin hareketini ve problemin yerini gösterebilmek mümkündür.

Ses Terapisi
Ses terapisinde öncelikle kişiye ses tellerini nasıl koruyacağı öğretilmeye çalışılır. Ses terapisinin ilk basamağında ses hijyeninin kişiye öğretilmesi ve öğrendiklerinin günlük yaşantısına adapte edilmesi hedeflenir. İkinci olarak sese zarar veren davranışlar ve sesi korumayı öğrenme becerileri geliştirilir. Üçüncü olarak nefesini doğru kullanma, yanlış konuşma alışkanlıklarının düzeltilmesi ve ses egzersizleri ile ses tellerinin doğru şekilde çalıştırılarak var olan ses şikayetlerinin giderilmesi amaçlanır. Çoğu zaman hastalar ses tellerine ne şekilde zarar verdiklerinin farkında değillerdir. Bazen de farkında oldukları halde bu davranışları değiştirmeyi başaramayabilirler. Dil ve konuşma bozuklukları uzmanı, kişiye sesine zarar veren davranışları değiştirme konusunda yardım eder. Kişinin hangi davranışlarının değiştirilmesi gerektiği tespit edilerek bu davranışlar üzerinde sistematik olarak çalışılır. Terapide öğrendiklerini günlük hayatına adapte edebilen ve bunları yaşam tarzı olarak benimseyen tüm hastalarda ses terapisi kesin olarak etkili olur. Ancak öğrendiklerini kısmi olarak uygulayan ya da isteğine göre, aklına geldikçe uygulamaya çalışan hastalarda ses bozukluğu tam olarak düzelemez. Unutulmaması gereken şey, pek çok ses bozukluğu kişinin yaptığı hatalı davranışlar sonucu oluşur. Bu durum kendi kendine oluşmadığı gibi kendiliğinden de iyileşmeyecektir. Hasta bu durumu oluşturan davranışlarından vazgeçmediği sürece hayatı boyunca dönem dönem ses problemi yaşamaya devam edecektir. Ses kullanımını azaltmak, yüksek sesle konuşmamak, gürültülü ortamlarda konuşmamak, konuşurken ağızdan nefes almamak, solunum desteğini arttırmayı öğrenmek, ses bozukluklarını önlemeye yönelik kalıcı yöntemlerdir.

Çocuklarda Görülen Ses Bozuklukları
Çocuklarda görülen ses bozuklukları; çok sık veya uzun süren ağlamalar, çok yüksek sesle konuşma, sert konuşma alışkanlıkları, bağırarak istek bildirme davranışları, reflü gibi nedenlerle oluşan ses kısıklıklarıdır. Çocuklarda en sık görülen ses teli (ses kıvrımı) lezyonları; nodül denilen ses tellerinden birinde ya da her ikisinde oluşan nasırlaşmalar veya polipdenilen içi sıvı ya da kan dolu kesecikleridir.

Çocuklarda Görülen Ses Bozukluklarının Teşhis ve Tedavisi İçin Ne Yapılmalıdır?
Çocuğun ses kısıklığı 15 günden uzun sürmüşse veya çok sık aralıklarla ses kısıklığı yaşıyorsa öncelikle bir kulak burun boğaz doktoru tarafından muayene edilmelidir. Muayene sonucuna göre doktor, uygun olan ilaç tedavilerinin yanı sıra ses terapisi önerebilir. Dört yaşından küçük çocuklarda görülen ses bozukluklarında, genellikle çocuğun ses kısıklığının sebebi sık sık ağlama ya da bağırarak isteklerini yaptırma gibi olumsuz davranış temellidir ve böyle bir durum söz konusu ise davranış terapisi için bir psikoloğa gidilmesinde fayda vardır. Dört yaşından büyük çocuklarda ise bir konuşma terapisti ile ses terapisine başlanabilir. Terapide çocuğa, kendi sesi ve konuşma davranışlarıyla ilgili farkındalık kazandırılmaya çalışılır. Çocuğun olumsuz davranışlarını fark edip düzeltmesi için hazırlanmış olan oyun ve hikayelerden oluşan bir terapi yöntemi uygulanır.

Mutasyonel Falsetto (Puberphonia) Nedir? Kaç Yaşındaki Çocuklarda Görülür?
Sesimiz de bizimle birlikte büyür ve değişir. Ergenlik döneminde hızlı bir büyüme sürecine girilir. Özellikle erkek çocuklarda boy uzaması çok hızlı olur. Aynı zamanda ses telleri uzar ve daha kalın ses çıkarabilecek özelliğe kavuşur. Bazı erkek çocukları bu hızlı büyümeye ve fiziksel değişikliklere hızlıca adapte olamayabilir. Sesinin aniden kalınlaşması karşısında, duyduğu sesten rahatsız olup eski çocuksu sesini yakalamaya çalışabilir. Bu şekilde ses tellerini doğal çalışma prensibine aykırı kullanmaya çalıştığından perde kırılmaları olur. Konuşurken pek çok ses geçişi duyulur. Zaman zaman kalınlaşıp incelen, ne çocuk sesi, ne kız sesi ne de tam bir erkek sesine benzeyen rahatsız edici bir ses duyulur. Bu durum “püberfoni” ya da “mutasyonel falsetto” olarak adlandırılır. Erkek çocukların ergenlik dönemine geçiş yaptıkları 11-16 yaş arasında görülür.

“Mutasyonel Falsetto” (Püberfoni) Kalıcı Olabilir mi?
Ergenlik döneminde erkek çocuklarında görülen “mutasyonel falsetto (püberfoni)” olarak tanılanan ses bozukluğu bazı durumlarda kalıcı hale gelebilir. Ergenlik dönemindeki ses geçişleri çoğu zaman birkaç günde/haftada kendiliğinden düzelir. Ancak bir aydan uzun süre sesin oturmaması ve doğal olmayan bir ses ile konuşma durumu söz konusu ise mutlaka öncelikle bir kulak burun boğaz doktoru tarafından ses tellerinin muayene edilmesi gerekir. Muayene sonucunda “mutasyonel falsetto (püberfoni)” tanısı konulması durumunda konuşma terapistine yönlendirilir. Bu ses bozukluğu doğru zamanda düzeltilmediğinde, çocuğun okul başarısını, psikolojisini bozduğu, yetişkinlik döneminde askerlik, kariyer planı, psiko-sosyal yaşamını olumsuz yönde etkilediği için en kısa sürede bu ses bozukluğunun düzeltilmesi için bir konuşma terapistinden yardım alınmalıdır.

“Mutasyonel Falsetto” (Püberfoni) Terapisinde Ne Yapılır ve Terapi Ne Kadar Sürer?
Konuşma terapisinde kişiye gırtlak kaslarını ne şekilde kullanacağı ve kendi doğal sesinin ne olması gerektiği öğretilir. Bu sorunun herhangi bir ilaç tedavisi yoktur. Genellikte bir seansta bu sorun düzeltilebilir. En fazla üç seansta sesin düzelmiş olması gerekir. Üçüncü seansın sonunda istendiği gibi ses çıkartılamaması durumunda hormonel bozukluklar ya da psikolojik sorunlar açısından inceleme yapılmas
Ses Kısıklığı Nedeninin Belirlenmesi
İdeal olarak ses terapisine başlamadan önce hastanın ses probleminin nedeni belirlenmelidir. Bu amaçla objektif ses analizinin yapılması ve ses tellerinin videolaringostroboskopi ile değerlendirilmesi gereklidir. Elde edilen bulgular hasta ve ses terapisinde aktif rol oynayacak ekip ile (Kulak Burun Boğaz Hastalıkları Uzmanı ve Ses Patoloğu)  ve eğer hasta bir ses profesyoneli ise sesi ile ilgilenen diğer kişilerle (Ses Koçu, Şan Eğitmeni gibi) birlikte değerlendirilmeli ve terapi amaçları belirlenmelidir.

Ses Hastalıklarında Nesnel Ve Öznel Değerlendirme
Son yıllarda larinks (gırtlak, hançere) hakkındaki bilgilerde görülen ani artış, ses ve ses rahatsızlıklarının fizyolojisi, bozuklukları ve tedavisine olan ilgiyi de arttırmıştır. Bu sayede sesin objektif değerlendirmesi ve ses tellerinin görüntülenmesi konularında önemli ilerlemeler kaydedilmiştir. Böylece, çok daha hızlı ve doğru tanılar elde edilmekte ve tedavi sürecine bir an önce geçilebilmektedir. Her geçen gün, hem ses rahatsızlıkları ile uğraşan sağlık profesyonellerinin, hem de sesi ile hayatını kazanan ses profesyonellerinin zaman kısıtlılıkları da arttığından, günümüzdeki ses terapi protokolleri yaklaşık 6-10 seans olarak planlanmaktadır.

Ses Terapisinin Hedefleri
Her ses terapisi yönteminin amaçları farklı olmakla beraber, tüm ses terapi teknikleri için evrensel olan bazı genel hedefler de mevcuttur. Bunlar gerek cerrahi öncesi yada cerrahi sonrası için verilen ses terapileri, gerekse tek tedavi olarak kullanılacak ses terapisi için önem arz eder:

Hasta eğitimi: Hasta eğitimi, tüm tedavi protokolleri için birinci basamaktır. Her hasta, sesin nasıl oluştuğunu ve kendilerindeki problemin sesinde nasıl bir sıkıntıya yol açtığını anlamalıdır. Hasta ses terapisinin mantığını, kullanılacak tekniği ve tedavinin amaçlarını anlamalıdır. Tedavi yaklaşımı hastanın aklına yatmıyorsa, yada terapiyi uygulayacak kişi kararlı değil veya yeterli açıklama yapmıyorsa, hastanın tedavi programına uyum göstermesi güç olacaktır.
Ses hijyeni: Her hasta için uygulanması gereken ses hijyeni kurallarının yanı sıra, her hasta için özgün olarak dikkat edilmesi, buna uygun olarak yapılması/yapılmaması gereken konular belirlenmelidir. Örneğin tüm ses kullanıcıları için yeterli sıvı alımı, gerekirse bulunulan ortamın nemlendirilmesi önemlidir. Kişisel ses kullanım alışkanlıkları hakkında bilgi sahibi olunması, genellikle sesin yoğun olarak kullanıldığı ortam ve ortamdaki gürültü özelliklerinin bilinmesi, ve diğer çevresel faktörlerin irdelenmesi daha sağlıklı ses alışkanlıklarının kazanılmasını sağlayacaktır. Sigara kullanılmaması, genel stresin azaltılması, kullanılan ilaçlar ve bunların vücut sıvıları üzerine etkisinin bilinmesi de önemli gerekliliklerdir.
Aşırı ses kullanma davranışının düzeltilmesi: Ses kısıklığı olan bireylerin daha alçak sesle konuşmasının sağlanması, yüksek sesle konuşmanın önlenmesi, alışkanlık haline gelmiş veya sık tekrarlanan boğaz temizleme hareketinin önlenmesi önemlidir. Sesin gün içerisinde toplam kullanımı azaltılmalıdır. Yüksek sesle gülmek, ağlamak ve öksürmek de sese zarar veren davranışlardır. Tüm bu kurallar, nörolojik nedenlere bağlı yada hipofonksiyonel ses kısıklığı olan hastalar dışında ses problemi olan bireyler için kullanılabilir.
Üzerinde anlaşılan amaçlar ve beklentiler: Ses problemi olan birey ve ses terapisini verecek kişi, sesle ilgili bir problem olduğu, bununla ilgili bir şeyler yapılması gerektiği, izlenecek yol ve amaçlanan hedefler konusunda fikir birliği içerisinde olmalıdır.
Hastanın sesindeki değişiklileri fark edebiliyor olması: Eğer hasta, sesinde ses terapisi ile oluşan değişiklikleri fark edemiyor yada hissedemiyor ise, ses terapisi fayda sağlayamaz. Bu durum ses profesyonellerinde sık rastlamadığımız, ancak özellikle yaşlı popülasyonda ve nörolojik problemli bireylerde çok karşılaştığımız bir durumdur.Sesle şifa terapisi
Sound healing ya da daha türkçeleşmiş hali ile sesle şifa terapisi, ses şifası terapisi kendimiz dahil her şeyin bir titretişimi olduğu gerçeği üzerine dayalı bir terapi yöntemidir.

Sound Healing Nedir?
Bedeni titreşimsel bir denge ve uyum durumuna getirmek için  farklı ses frekanslarını kullanan eski bir şifa tekniği olarak kabul edilir.

Ses banyosu adı verilen sesle şifa terapisi seansları yoga seansları ile benzerlikle gösterir. Ancak yoganın aksine ses şifasında uygulayıcı kişi tarafından çeşitli enstrümanlar kullanılır.

Enstrümanlar vasıtasıyla çıkarılan ses frekanslarının insan beyin dalgalarını ve bedenin kendi kendini iyileştirme sistemini harekete geçiren onarıcı bir etki yapması amaçlanmakadır.

Tibet Ses Çanağı
Tibet ses çanakları, kristal ses kaseleri, geleneksel küçük şaman davulları, el yapımı zilleri sound healing seanslarından yaygın kullanılan enstrümanlardır.

Kullanılan enstrümanlar çeşitli amaçlara hizmet eder. Örneğin büyük kristal kaseler 7 çakrayı uyarmayı amaçlar. Bu biçimde sinir sistemini uyarır ve beden gerginliğinden arınmaya yardımcı olur.

Enerji Temizliği
Sesle Şifa Terapisi
Sesle şifa terapisi katılımcılara derin gevşeme, rahatlama ve sakinleşme olanağı sunar.

Sesler vasıtasıyla vücudun zaman zaman kaybettiği dengesi geri kazanılır.

Enerji akışındaki tıkanıklıklar giderilmeye çalışılır.

Ses titreşimleri çakraları açar, temizler ve dengeler ve bu biçimde sıkışan enerjiyi serbest bırakır.

Ve netice olarak daha dengeli ve yenilenmiş bir hisse kavuşma sağlanır.

Kaygı ve depresyon seviyesinde düşüş sağlanabilir. Buna ek olarak sakinlik, mutluluk gibi olumlu hisler pekiştirilir.

Sound healing seansları sürecince farklı bedensel tepkilerde ortaya çıkabilir. Bu basit tepkiler bir şifalanma, iyileşme işareti olarak kabul edilebilir.

El ve ayaklarda karıncalanma hissi, tüm bedende soğuma ya da tam tersi biçimde tüm bedenin daha sıcak olması bedensel tepkilerden en yaygın olanlarıdır.

ses banyosu Sound Healing Nedir

Sound Healing: Ses Frekansları ile Tedavi
Ses şifası terapisinin yalnızca zihin düzeyinde değil bedensel şikayetler üzerinde de etkili olabileceği iddia edilmektedir. Bu iddialar bazı araştırmalar ile de desteklenir.

Bedensel faydaları arasında:

Kolestrol seviyelerininde düşük,

Kan basıncında düşüş,

Uyku süresi ve kalitesinde artış,

Kronik ağrılarda ve halsizlikte düşüş

Ve kalp hastalıklarına yakalanma riskinde düşüş yer alır.

Enerji Temizliği
Ses Terapisi Teknikleri
Peki bir seans sürecince neler olur? Hangi teknikler takip edilir ve nasıl bir deneyim elde edilir?

Her alternatif şifalanma  yönteminde ve meditasyon uygulamasında olduğu gibi ses şifası terapisinde de her kişinin deneyimi birbirinden farklıdır. Ayrıca her bir farklı seans da yeni deneyimleri beraberinde getirir.

Çoğu kişi için seanslar rahatlatıcı, ilham verici ve huzur doludur.

Ses terapisi 3 farklı biçimde deneyimlenebilir.

En yaygın biçimde bir uygulayıcı liderliğinde küçük bir grup ile “ses banyosu” etkinliğine dahil olunabilir.

Daha özel birebir seanslar tercih edilebilir. Böyle seanslarda yalnızca bir uygulayı ve bir katılımcı yer alır.

Evde ses terapisi nasıl yapılır?
Ya da ses ile şifalanma seansı tamamen bireysel olarak deneyimlenebilir.

Kendi seansınızı kendiniz tasarlarken süreyi isteğinize göre kısaltabilir ya da uzatabilirsiniz.

Daha önceden kayıt altına alınmış videoları ve ses dosyaları seansınıza dahil etmek ilham verici olabilir.

# data[].attributes.body
Ses genel olarak maddesel ortamda yayılır. İletişim halinde dalgalanarak yayılan ses bulunduğu ortamda her yere yayılma özelliğine sahiptir. Böylece biz bir sesi her yerden rahatlıkla duyabiliriz. Maddenin içerisindeki tanecikler sayesinde ses yayılma özelliği gösterir. Tanecikler birbirine ne kadar yakın ise sesin hızı o kadar yüksek olur.

# data[].attributes.body
Tüm makineler ses ve titreşim oluşturur. Ses, elastik bir ortam olan havada uzunlamasına dalgalar şeklinde yayılan bir enerji biçimidir. Ses dalgası ortam havasının basıncında küçük değişikliklere neden olur. Bu da basınca karşı hassas bir ölçüm cihazı (örneğin mikrofon) ile kaydedilebilir. Ses gücü ve ses basıncı nedir? Ses kaynakları ses gücü yayar ve bu da havadaki ses basıncının dalgalanmasına neden olur. Bunun nedeni ses gücüdür. Ses basıncı ise etkidir. Şu benzetmeyi düşünebilirsiniz: elektrikli bir ısıtıcı ısıyı odaya yayar ve sıcaklık değişikliği olur. Odadaki sıcaklık değişimi, elbette odanın kendisine bağlıdır. Ancak radyatör aynı elektrik gücü girişi ile aynı gücü yayar, bu da neredeyse ortamdan bağımsız bir değerdir. Ses gücü ile ses basıncı arasındaki ilişki de buna benzer. Duyduğumuz şey ses basıncıdır ancak bu basınç ses kaynağının ses gücünden kaynaklanır. Ses gücü Watt cinsinden ifade edilir. Ses gücü seviyesi, desibel (dB) cinsinden belirtilir. Bu standartlaştırılmış bir referans değerine göre logaritmik bir ölçektir (dB ölçeği): a formula for dimensioning LW = ses gücü seviyesi (dB)W = mevcut ses gücü (W)W0 = referans ses gücü (10–12 W) a formula for dimensioning Ses basıncı Pa cinsinden ifade edilir. Ses basıncı seviyesi aynı şekilde desibel (dB) cinsinden ifade edilir. Bu standartlaştırılmış bir referans değerine göre logaritmik bir ölçektir (dB ölçeği):Lp = ses basıncı seviyesi (dB)p = mevcut ses basıncı (Pa)p0 = referans ses basıncı (20 x 10-6 Pa) Gözlemlediğimiz ses basıncı, kaynak ile aradaki mesafeye ve ses dalgasının içinde yayıldığı akustik ortama bağlı olarak değişir. Bu nedenle iç mekanda sesin yayılması odanın büyüklüğüne ve yüzeylerin sesi emme özelliğine bağlıdır. Bu yüzden bir makinenin yaydığı gürültü yalnızca ses basıncını ölçerek tam olarak ölçülemez. Ses gücü ortamdan neredeyse bağımsızdır ancak ses basıncı ortama bağlı olarak değişir.Bu nedenle ses basıncı seviyesi ile ilgili bilgilerin her zaman ek bilgiler ile desteklenmesi gerekir: ölçüm yapılan noktanın ses kaynağından uzaklığı (belirli bir standarda göre belirlenir) ve ölçümün yapıldığı odanın Oda Sabiti. Aksi halde odanın sınırsız olduğu (açık bir alan gibi) kabul edilir. Sınırları olmayan bir odada ses dalgalarını yansıtacak bir duvar olmadığı için ölçüm bundan etkilenir. Sesin emilimi ne anlama gelir? Ses dalgaları bir yüzeye temas ettiğinde, dalgaların bir kısmı yansıtılır ve bir kısmının yüzey malzemesi tarafından emilimi gerçekleşir. Bu nedenle belirli bir anda gerçekleşen ses basıncı her zaman kısmen ses kaynağının ürettiği sesten ve kısmen çevredeki yüzeylerden yansıtan (bir veya daha fazla yansımadan sonra) sesten oluşur. Bir yüzeyin sesin ne kadar etkili bir şekilde emilimini sağlayacağı, oluştuğu maddeye bağlıdır. Bu genellikle bir emilim katsayısı olarak ifade edilir (0 ile 1 arasındadır, 0 tamamen yansıtıcı ve 1 tamamen emilimi anlama gelir). Oda sabiti nedir ve nasıl hesaplanır? Bir odanın ses dalgalarının yayılması üzerindeki etkisi, Oda Sabiti ile belirlenir. Birden fazla yüzeyi, duvarları ve başka iç yüzeyleri olan bir odanın Oda Sabiti, çeşitli yüzeylerin boyutları ve sönümleme özelliklerini dikkate alarak hesaplanabilir. Burada uygulanacak olan denklem şudur: a formula for dimensioning Yankı a formula for dimensioning Oda Sabiti ölçülen yankılanma süresini kullanarak da belirlenebilir. Yankılanma süresi T, ses kaynağı kesildikten sonra ses basıncının 60 dB'e düşmesi için gereken süreyle belirlenir. Farklı yüzey malzemeleri için emilim katsayıları frekansa bağlıdır ve bu nedenle elde edilen yankılanma süresi ve oda sabitine bağlıdır. Odanın ortalama sönümleme katsayısı şu şekilde hesaplanabilir:V = odanın hacmi (m3)T = yankılanma süresi (sn) a formula for dimensioning Oda Sabiti K, şu eşitlik ile elde edilir:A = odanın toplam yüzey alanı (m2) Ses gücü seviyesi ile ses basıncı seviyesi arasındaki ilişki nedir? Bazı koşullarda, ses gücü seviyesi ile ses basıncı seviyesi arasındaki ilişki benzer bir şekilde ifade edilebilir. Ses yansıtıcı yüzeyleri olmayan bir oda içinde veya hiçbir duvarın ses kaynağına yakın olmadığı bir açık alanda noktaya benzer bir ses kaynağından yayıldığında, ses tüm yönlere eşit olarak yayılır ve ölçülen ses şiddeti ses kaynağından aynı uzaklıktaki tüm noktalarda aynı olacaktır. Böylece ses kaynağının çevresindeki küresel bir yüzeyin tüm noktalarında ses seviyesi aynıdır.Kaynağa olan mesafe iki katına çıktığında, bu uzaklıktaki küresel yüzey dört katına çıkar. Buradan ses basıncı seviyesinin ses kaynağına olan mesafe her iki katına çıktığında 6 dB kadar düşeceğini çıkarabiliriz. Ancak odanın sert, yansıtıcı duvarları varsa bu durum geçerli değildir. Bu durumda duvarların yansıttığı ses hesaba katılmalıdır. a formula for dimensioning Lp = ses basıncı seviyesi (dB)Lw = ses gücü seviyesi (dB)Q = yön katsayısır = ses kaynağına uzaklık Q için ampirik değerler kullanılabilir (ses kaynağının konumu farklıysa Q değeri tahmin edilmelidir):Q=1 Ses kaynağı büyük bir odanın ortasına asılıysa.Q=2 Ses kaynağı sert ve yansıtıcı bir duvarın ortasına yakındaysa.Q=4 Ses kaynağı iki duvarın kesiştiği yere yakınsa.Q=8 Ses kaynağı bir köşeye yakındaysa (üç duvarın kesişimi). a formula for dimensioning Ses kaynağı sınır yüzeylerin tüm sesi sönümlemediği bir odaya yerleştirilirse ses basıncı seviyesi yankılanma etkisi nedeniyle artacaktır. Bu artış Oda Sabiti ile ters orantılıdır: Güç kaynağına yakında, mesafe her iki katına çıktığında ses basıncı seviyesi 6 dB kadar düşer. Ancak kaynaktan uzaklaşıldığında ses basıncı seviyesi büyük oranda yansıyan sesten etkilenir ve bu nedenle uzaklık arttığında azalma miktarı çok düşük olur. Sesi gövdelerinden veya şasilerinden aktaran makineler, gözlemci makinenin merkezinden makinenin en büyük boyutundan 2-3 kat daha küçük bir uzaklıktaysa noktasal kaynak gibi davranmazlar. Sesi nasıl ölçeriz? bir kompresör sisteminin ürettiği sesi ölçmek İnsan kulağı, farklı frekanslardaki sesleri farklı verimlilik ile algılar. Düşük veya çok yüksek frekanslar, 1000-2000 Hz civarındaki frekanslara göre daha düşük şiddetle algılanır. Farklı standartlaştırılmış filtreler, insan kulağının ses duyma kabiliyetini taklit etmek için ölçülen seviyeleri düşük ve yüksek frekanslarda ayarlar. Mesleki ve sanayi ortamlarındaki gürültüyü ölçerken genellikle A filtresi kullanılır ve ses seviyesi dB (A) olarak ifade edilir. Birden fazla ses kaynağı birbiriyle etkileşime girdiğinde ne olur? Birden fazla ses kaynağı aynı gözlemciye ses gönderdiğinde, ses basıncı artar. Ancak ses seviyesi logaritmik olarak ifade edildiği için cebirsel olarak toplama işlemi yapılamaz. İkiden fazla ses kaynağı varsa ilk olarak ikisi toplanır ve sonraki birincinin toplamına eklenir ve bu şekilde devam edilir. Hatırlamanız için, aynı seviyede iki ses kaynağı birbirine eklendiğinde sonuçta 3 dB artış görülür.Arka plan sesi farklı bir durumdur ve çıkarma işlemi yapılmasını gerektirir. Arka plan sesi ayrı bir ses kaynağı olarak değerlendirilir ve bu değer ölçülen ses seviyesinden çıkarılır.Türkçe’ye farklı dillerden giren ya da zamanla değişime uğrayan kelimeler anlam ve köken yönünden araştırılıyor. Bu araştırmalar arasında ses kelimesinin anlamı ve kökenine ilişkin sorgulamalar da yer alıyor. Ses kelimesini ilk kez duyan kişiler arama motoru Google'da 'ses ne demek ne anlama geliyor?' sorusunun yanıtını arıyor. Peki ses kelimesinin kökeni ne, ses kelimesinin kaç anlamı var? İşte ses kelimesinin anlamı… Ses, yaşantımızda sık kullanılan kelimelerden birisi olarak karşımıza çıkar. Hem sosyal medyada hem de gündelik yaşantıda kullanılan ses kelimesi, uzun yıllardan beri dilimizdedir. Türk Dil Kurumu'na (TDK) göre farklı anlamları olan ses kelimesi, Türkçe'de tek başına ya da çeşitli cümleler eşliğinde kullanılabilir. Ses kelimesi ne demek, TDK'ya göre anlamı nedir sorularının cevabını arayanlar için sabah.com.tr doğru adres! Peki, ses kelimesi ne demek, TDK'ye göre anlamı nedir? Ses kelimesinin kökeni ne, ses kelimesinin kaç anlamı var? İşte, TDK bilgileri ile merak edilenler… SES NE DEMEK, NEDİR? TDK'YE GÖRE ANLAMI Ses kelimesi, dilimizde oldukça kullanılan kelimelerden birisidir. TDK'ye göre ses kelimesi anlamı şu şekildedir:Ses mi Gürültü mü? Ses ile gürültü arasındaki fark nedir? Sorunun cevabını bulmak için , sesin yüksekliğinin ötesine bakmak gerekir. Bir uçak son derece gürültülü olsa da, bir sivrisinek vızıltısı geceleri iyi bir uykuyu bozmaya yeter de artar bile. Gürültünün derecesi için bir kriter olarak sadece sesin yüksekliğine bakmak yerine, gürültüyü olduğu gibi yani istenmeyen ses olarak kabul edelim. Gürültü İstenmeyen ses olduğundan, rahatsızlık hissi ile yakından alakalıdır. Gürültülü olma bir sesin yüksekliği ile bağlantılı olup, bu da bu sesin ne zaman ve nerede ortaya çıktığı ile bağlantılı olarak ele alınmalıdır (ör; gün içinde ve geceleri duyulan sivrisinek vızıltıları).Şayet gürültü yeterince yüksek hale gelirse, ilk olarak endişe edilen verdiği rahatsızlık değil, duyma bozukluklarına yol açma riski olacaktır. Çoğu ülkede hükümetler sanayi, inşaat çalışmaları, toplu faaliyetler gibi farklı aktivitelerin bir sonucu olarak ortaya çıkabilecek gürültü miktarını düzenlemek amacıyla yasalar çıkarmıştır. Bu yasaların amacı sadece toplum üyeleri arasında duyma bozukluklarını azaltmak değil, aynı zamanda gürültüye uzun süre maruz kalınması sonucunda yüksek kan basıncı gibi ikincil semptomlar ortaya çıktığından dolayı aynı kişilere daha iyi bir yaşam sağlamaktır. Bu durum ortada duyma bozukluklarına dair bir riskin mevcut olup olmadığının ve yasal düzenlemelerin ihlalinin söz konusu olup olmadığının araştırılması için gürültü seviyesinin değerlendirilmesini gerektirir. Dolayısıyla, gürültünün ölçülmesi gerekmektedir. Gürültüyü ölçme yönteminizin size gürültü seviyesini değerlendirmek için ihtiyaç duyduğunuz bilgileri vermesi gerektiği açıktır.Bu nedenle ölçüm prosedürleriniz ölçtüğünüz gürültü türüne göre değişebilir.Aynı tür gürültü durumuna, ör; sanayi gürültüsüne ilişkin yaptığınız tüm ölçümler aynı yöntemle yapılmalıdır, aksi takdirde ölçümler birbiri ile kıyaslanamaz. Bu da ölçüm prosedürlerinin standart hale getirilmesini gerektirir. Dolayısıyla, sesin niteliğini, ölçüm açısından incelememiz gerekir ki, bu da aşağıdaki makalelerde anlatılmaktadır. Ses, gerçekten, nedir? Ses, enerjinin, kaynağından kademeli olarak artan ses dalgaları ile transfer edildiği gaz, sıvı ya da katı elastik bir ortamın mekanik titreşimidir. Titreşimlerin ses dalgalarına dönüşümü: Bu, sesin tam fiziksel tanımıdır. Daha yaygın olarak ses terimini insan kulağı ile saptanabilen basınç varyasyonları ile sınırlı tutarız. Basınç ölçümünün geleneksel yöntemi bir barometrenin kullanılmasıdır. Ancak barometre duyulabilir sesteki basınç varyasyonlarını saptamak için fazla yavaştır. Genellikle duyarlılık da son derece düşüktür. İnsandaki duyma mekanizması varyasyonların saniyede en az 20 kez, ancak 20 000 kezden daha sık olmayacak şekilde, ortaya çıkmasını gerektirir. Bir saniyede ortaya çıkan varyasyon sayısına sesin frekansı adı verilir ve hertz ile (Hz.) ifade edilir. Buna göre; bir insan 20 Hz ile 20.000 Hz arasında değişen frekanslardaki sesleri duyabilmektedir. 20.000 Hz genellikle 20 kHz olarak belirtilir. Tabii ki, 20 Hz’den daha düşük frekanslardaki basınç varyasyonları da ses olarak kabul edilmelidir. Bunlara genelde infrasound olarak ifade edilmektedir. 20 kHz’den daha yüksek frekanslardaki sesler duyulabilir bölgenin üzerinde yer alır ve ultrasound olarak anılır. Not:Sesin test seviyesine ulaşma hızı yaklaşık olarak 340 m/s olup, bu da saatte yaklaşık 1224 kilometreye denk gelmektedir. Sesin test seviyesine ulaşma hızına bakarak ve aşağıdaki denklemi kullanarak belli bir frekanstaki dalgaboyunu hesaplayabiliriz: c = f × l burada c sesin hızı, f frekans ve l dalgaboyudur. Bu denkleme bakıldığında görülecektir ki dalgaboyu frekans ile ters orantılıdır, bir başka deyişle düşük frekans büyük bir dalgaboyu (ya da tam tersi) anlamına gelmektedir. Örnekler:20 Hz seviyesinde dalgaboyu 17 m iken, 20 000 Hz’de dalgaboyu sadece 1.7 santimetredir. Kaynak göstermek şartıyla kullanılabilir

# data[].attributes.body
Ses, canlıların işitme organları tarafından algılanabilen periyodik basınç değişimleridir. Fiziksel boyutta ses, katı, sıvı veya gaz ortamlarda oluşan basit bir mekanik düzensizliktir. Bir maddedeki moleküllerin titreşmesi sonucunda oluşur.

# data[].attributes.body
Yarasa türlerinin dünya üzerinde dağılımı

Yarasalar, ön ayakları kanat olarak uyum sağlamış ve doğal olarak gerçekten uçabilen Chiroptera[a] takımında sınıflandırılan memelilerdir. Yarasalar, üzerleri zar ve patagium ile kaplı çok uzun ve yayılmış parmaklarıyla kuşlardan daha kolay manevra yapabilerek uçabilirler. En küçük yaşayan memeli olduğu da iddia edilen yabanarısı yarasası 29 ila 34 mm. boyunda, 15 cm. kanat açıklığına sahip ve 2 ila 2,6 gram ağırlığındadır. En büyük yarasalar da "uçan tilki" adı verilen Pteropus cinsi yarasalardır ve Acerodon jubatus türü 1,6 kg ağırlığındadır ve kanat açıklığı 1,7 m'yi bulur.

Kemiricilerden sonra memelilerin ikinci en büyük takımı olan yarasalar 1.200'den fazla türü ile dünya üzerinde tüm sınıflandırılmış memelilerin yaklaşık %20'sini oluşturur. Yarasalar geleneksel olarak iki alt takıma ayrılırdı: Meyve yiyen büyük yarasalar ve ekolokasyon kullanan küçük yarasalar. Ancak son zamanlarda bulunan kanıtlar doğrultusunda takım Yinpterochiroptera ve Yangochiroptera olarak ikiye ayrılmıştır ve küçük yarasaların bâzı türleri büyük yarasalar ile ilk takımda sınıflandırılmıştır. Yarasaların çoğu böcekçildir ve kalanların çoğu da meyvecildir. Birkaç tür böceklerden başka hayvanlarla beslenir; örneğin vampir yarasalar kan emerek beslenirler. Yarasaların çoğu gececildir ve çoğu mağaralarda ya da başka korunaklarda tünerler. Bu davranışın nedeninin avcılardan kaçmak olup olmadığı bilinmemektedir. Aşırı soğuk bölgeler dışında yarasalar tüm dünyaya yayılmışlardır. Çiçeklerin polenlerini taşıma ve tohumları yayma gibi görevlerle ekosistemleri içinde önemli yere sahiptirler ve çoğu tropikal bitki bu hizmetler için tamamen yarasalara bağımlıdır.

Yarasalar, tehdit oluşturmanın yanı sıra insanlara yararlı da olmaktadır. Yarasa dışkısı mağaralardan guano olarak toplanır ve gübre olarak kullanılır. Haşere böcekleri yiyen yarasalar pestisit gereksinimini azaltır. Bazen turistlerin görmek isteyeceği kadar çok sayıda olabilirler ve Asya ile Pasifik Kıyılarında besin olarak tüketilirler. Kuduz gibi birçok patojenin doğal konaklarıdır ve çok hareket ettikleri, sosyal hayvanlar oldukları ve uzun yaşadıkları için çok kolay hastalık yayabilirler. Birçok kültürde yarasalar genellikle karanlık, kötü niyet, cadılık ve büyücülük, vampirler ve ölümle bağdaştırılırlar.

# data[].attributes.body
Yayılma[değiştir | kaynağı değiştir]

Sesin yayılması için maddesel ortama ihtiyaç vardır. Yani boşlukta ses yayılmaz. Ses dalgalar halinde yayılır. Ses kaynağından çıkan ses maddenin taneciklerini titreştirir. Bu nedenle ses yayılır. Ses dalgasının her bir tam devrinde bir sıkışma ve bir seyrekleşme serisi vardır. Ses, tanecikler halinde yayılır, tanecikler ne kadar sık ise o kadar hızlıdır. Sesin yayılma hızı sırasıyla katıdan sıvıya, sıvıdan gaza azalır. Hız (V) = uzaklık (D)/ süre (T) biçiminde gösterilen genel hız formülü aslında teorik bir değer niteliği taşımamaktadır. Çünkü bu formülde göz önüne alınmayan dış faktörler, ses dalgalarının hızı üzerinde bir dizi etkiler yaratır. Örneğin rüzgâr sesi uzaklara taşır, gece ve gündüzün sıcaklık farkları ses dalgalarını etkiler. Ses dalgaları katılarda yaklaşık olarak 5000 m/s hızla yayılır. Suda 1453 m/s hızla yol alır. Havada 340 m/s yol alır. Ses kaynakları ikiye ayrılır bunlar doğal ses kaynakları ve yapay ses kaynaklarıdır.

# data[].attributes.body
Ses Nasıl Yayılır? Ses Hangi Yönde, Hangi Ortamlarda Yayılır?

Ses, akustik dalgalar şeklinde, sıvı, katı ya da gaz gibi farklı ortamlar üzerinde hareket eden titreşimlere verilen isimdir. Ses bir madde değil enerji türüdür. Ses üreten her şeye ses kaynağı ismi verilir. Ses titreşimler sonucunda meydana gelir ve bu sesler dalgalar halinde etrafa yayılır. Ses, su dalgası gibi bir noktadan başka bir noktaya doğru dalgalar halinde yayılma gösterir. Ses nasıl yayılır?

Ses, etrafa su dalgaları gibi dalgalar halinde yayılır. Ses, yer aldığı ortamdaki maddelerin moleküllerini titreştirir. Katı maddelerin moleküllerinde ses, daha sıkı şekilde bulunur. Sıvılarda ise, katılar kadar sıkı halde bulunmaz. Gaz maddelerde ise, moleküller çok gevşek bir halde bulunur.

# data[].attributes.body
Canlıların işitme organları tarafından algılanan periyodik basınçlar ses olarak adlandırılmaktadır. Ses oluşumları ve özellikleri insanlar tarafından merak edilmektedir. Ses, katı, sıvı ve gaz ortamlarında meydana gelen mekanik düzensizliklere verilen isimdir. Ses şiddeti gürlük ya da ses şiddeti olarak isimlendirilmektedir.

Gergin olan tellerden çıkan ses tiz olmaktadır.

Kalın tellerden ise pes yani tok bir ses çıkar.

Ses ortamlarda dalga şeklinde yayılmaktadır.

Yüksek frekansta olan ince sesler tiz olurken, düşük frekanslı olan kalın sesler pes olarak isimlendirilmektedir.

Ses şiddeti genliği ile doğru orantılıdır. Genlik artarsa sesin şiddeti daha yüksek olur.

Sıcaklığın artması ile ses hızında artış olmaktadır.

Ses en fazla katılarda en az ise gazlarda yayılım göstermektedir.

Ses frekansları titreşim gösteren cismin cinsine göre değişkenlik göstermektedir.

Sesin yayılması için maddesel ortama ihtiyaç vardır. Yani boşlukta ses yayılmaz. Ses dalgalar halinde yayılır. Ses kaynağından çıkan ses maddenin taneciklerini titreştirir. Bu nedenle ses yayılır. Ses dalgasının her bir tam devrinde bir sıkışma ve bir seyrekleşme serisi vardır. Ses, tanecikler halinde yayılır, tanecikler ne kadar sık ise o kadar hızlıdır. Sesin yayılma hızı sırasıyla katıdan sıvıya, sıvıdan gaza azalır. Hız (V) = uzaklık (D)/ süre (T) biçiminde gösterilen genel hız formülü aslında teorik bir değer niteliği taşımamaktadır. Çünkü bu formülde göz önüne alınmayan dış faktörler, ses dalgalarının hızı üzerinde bir dizi etkiler yaratır. Örneğin rüzgâr sesi uzaklara taşır, gece ve gündüzün sıcaklık farkları ses dalgalarını etkiler. Ses dalgaları katılarda yaklaşık olarak 5000 m/s hızla yayılır. Suda 1453 m/s hızla yol alır. Havada 340 m/s yol alır. Ses kaynakları ikiye ayrılır bunlar doğal ses kaynakları ve yapay ses kaynaklarıdır.

Ses kaynakları[değiştir | kaynağı değiştir]

Ses veren her madde bir ses kaynağıdır. Sesler kaynaktan aldığı enerjilerle titreşerek yayılırlar. Titreşen cisimler esnek olup sesi oluşturur. Esnek olan cisimler ses dalgaları meydana getirebilir ve ses dalgalarını iletebilir. Ses mekanik dalga olduğundan yayılması için bir ortama ihtiyaç duymaktadır. Ses dalgaları ortamlarda sıkışma ve genleşme şeklinde boyuna ilerleyen dalgalardır. Ses dalgalarının basıncı olup girişim sunucu vuru oluştururlar.

Doğal ses kaynakları[değiştir | kaynağı değiştir]

Yağmur, rüzgâr, akarsular, gök gürültüsü, canlı sesleri ve doğa sesleri gibi kendiliğinden ses çıkaran ses kaynaklarıdır.

Yapay ses kaynakları[değiştir | kaynağı değiştir]

Makine, telefon ve enstrüman gibi üretilmiş araç veya gereçler yapay ses kaynaklarıdır.

Frekans (f)[değiştir | kaynağı değiştir]

Sesin bir frekansı, boyu, periyodu (T) ve hızı bulunmaktadır. Sesin birim zamandaki (genellikle saniye) titreşim sayısına "frekans" denir. Birimi ise Hertz (Hertz)'dir. Dalga boyu, bir ses dalgasının oluşması için sesin aldığı yoldur. Sesin hızı normal koşullarda; havada 340, tahtada 4000-6000, suda 3000-5000, çelikte ise 8000 m/s dir. Ses boşlukta yayılmaz. Çünkü titreşen bir cismin sıkışıp genleşmesine yol açabilecek atom ya da molekül gibi tanecikler yoktur.

Çok alçak frekanslı ses (İnfrasonik)[değiştir | kaynağı değiştir]

Sesleri ya da infrasound olarak nitelendirilen ses frekansları, 20 Hertz den az olurlar. Böylece insan kulağının duyamayacağı kadar düşük, fakat hava basıncı değişiklikleriyle oluşan ses dalga frekanslarından daha yüksektirler.

İnsan kulağının teorik olarak 20 Hertz ile 20000 Hertz arasını duyduğu söylense de, en iyi 250 Hertz ve 3000 Hertz arasındaki konuşma frekansı bölgesini duyar. Hayvanlar, insanların duyamadığı ses frekanslarını bile algılayabilirler. Örneğin fillerin ayağında çok alçak frekansları algılayan doğal alıcılar vardır.

Çok yüksek frekanslı Ses (Ultrasonik)[değiştir | kaynağı değiştir]

Ses-ötesi ya da ultra sound, insan kulağının duyamayacağı çok yüksek frekanstaki seslere verilen addır. Frekansı 20.000 Hertz'in üstündedir.

Hayvanlar 20.000 Hertz den yukarisini duyabilirler. Francis Galton (1822-1911) köpeklerin bu özelliğinden yararlanarak Galton Köpek Düdüğünü tasarlamıştır. Sadece köpeklerin duyabileceği frekanslardaki sesleri veren bu düdük köpek terbiyeciliğinde ve istenmeyen köpeklerin uzak tutulmasında kullanılmaktadır. Frekansı 16000 ile 22000 Hertz arasındadır. Uygulamada bu kadar yüksek sıklığa sahip ses, insan kulağı tarafından duyulamamaktadır.

r:

# data[].attributes.body
Geçmişten günümüze ses teknolojileri sırasıyla nelerdir?

Ses teknolojisinin gelişimi sırasında bu bilgilerden faydalanılmaktadır.

Geçmişten Günümüze Ses.

Telefon.

Fonograf.

Gramofon.

Pikap.

Kasetçalar.

Video Kamera.

CD DVD.

# data[].attributes.body
Gürültü kirliliği veya diğer adıyla ses kirliliği, insan veya hayvan yaşamını olumsuz etkileyen, dengesini bozan her türlü insan, hayvan ya da makine kaynaklı ses oluşumudur. Gürültü kirliliğinin en yaygın biçimlerinden biri, özellikle motorlu araçların neden olduğu kirliliktir.

İçindekiler

1Gürültü kirliliği yaratan etmenler

2Gürültü kontrolü

3İnsan sağlığına etkileri

4Türkiye evcil hayvan ve gürültü yasası

5Ayrıca bakınız

6Kaynakça

Gürültü kirliliği yaratan etmenler[değiştir | kaynağı değiştir]

Dünya çapında en yaygın gürültü türü ulaşım sistemlerinden kaynaklanır.[kaynak belirtilmeli] Motorlu araçların yanı sıra uçak ve Demiryolu araçlarının yarattığı gürültü de önemli bir yer tutar.[kaynak belirtilmeli] Şehir planlamacılığında yanlışlar yapılması sanayi ve yerleşim alanlarının birbirine bitişmesine neden olabilir ve sonuç olarak sanayi alanının yarattığı gürültü kirliliği komşu yerleşim birimlerinde yaşayanların sağlığı üzerinde olumsuz etkiler yaratabilir. Gürültü kirliliği yaratan diğer etmenler arasında özellikle istirahat saatlerinde yayılan araba alarmları, acil durum sirenleri, çeşitli beyaz eşyalar ile ev âletlerinin gürültüleri, fabrika-makine sesleri, yapım ve onarım çalışmaları, ses çıkaran hayvanlar, ses sistemleri, hoparlörler, maç, eğlence, dini-sosyal faaliyetler sayılabilir.

Gürültü kontrolü[değiştir | kaynağı değiştir]

Karayolu gürültüsünü azaltmak için Melbourne, Avustralya'da alan estetiğini bozmadan tasarlanmış bir ses tüpü

Gürültüye maruziyeti azaltmak için kulağına kulak tıkacı takan adam

Kontrol hiyerarşisi kavramı, ortamda veya işyerindeki gürültüyü azaltmak için kullanılır. Mühendislik gürültü kontrolleri, gürültü yayılımını azaltmak ve bireyleri aşırı gürültüden korumak için kullanılabilir. Gürültünün kontrolü uygun veya yeterli değilse bireyler kendilerini gürültü kirliliğinin zararlı etkilerinden korumak için bazı adımlar atabilirler. İnsanlar yüksek sesli ortamda bulunmaları şartsa, işitme koruyucu araçlar (örneğin kulak tıkacı veya kulaklık) kullanarak kulaklarının işitme sağlığını koruyabilirler.[1] Son yıllarda mesleki gürültü riskleriyle mücadele etmek için ABD'de Buy Quiet (Türkçesi: Huzur satın al) programları ve girişimleri ortaya çıktı. Bu programlar daha sessiz araç ve ekipman satın almayı ve üreticileri de daha sessiz ekipman tasarlamaya teşvik etmektedir.[2]

Karayollarından ve diğer kentsel faktörlerden kaynaklanan gürültü, kentsel planlama yaparak ve daha iyi yol tasarlayarak azaltılabilir. Karayolunun gürültüsü, gürültü bariyerleri kullanarak, araç hızlarını sınırlandırarak, kara yolu yüzey dokusunu değiştirerek, ağır araçları sınırlandırarak, daha iyi lastik tasarlayarak, frenlemeyi ve hızlanmayı azaltmak için araç akışını iyileştiren trafik kontrolleri kullanarak azaltılabilir. Karayolu gürültüsünü azaltmak için yerel topografya, meteoroloji, trafik işlemleri ve istenen en az gürültü miktarını hedefleyen bir bilgisayar modeli oluşturmak bu stratejilerin uygulanmasında önemlidir. Yolun proje planlamasında bu çözümler araştırılırsa binadaki gürültü azaltma maliyetleri de azalır.

Uçak gürültüsü daha sessiz jet motorları kullanılarak azaltılabilir. Uçuş yolunun ve gün içinde uçak pist kullanım zamanının değiştirilmesi de havaalanı yakınında oturan sakinlere faydalıdır.

İnsan sağlığına etkileri[değiştir | kaynağı değiştir]

Gürültünün insan sağlığı üzerindeki etkileri hem sağlıksal hem davranışsal yönde ortaya çıkabilir. Genel olarak, gürültü olarak adlandırılan her türlü ses insan sağlığını fizyolojik ve psikolojik olarak etkiler. İstenmeyen bu sesler sinir, saldırganlık, hipertansiyon, yüksek stres, kulak çınlaması ya da kulak uğuldaması, duyma kaybı, uyku bozuklukları gibi pek çok sonuç doğurabilir.[3][4]

Bu sonuçlar içinde, stres ve hipertansiyon ciddi sağlık sorunlarına kapı açabilirken, kulak çınlamaları ve uğuldamaları unutkanlığa, ciddi ruhsal bunalımlara ve kimi zaman panik ataklara neden olabilir.[5]

Türkiye evcil hayvan ve gürültü yasası[değiştir | kaynağı değiştir]

Türkiye’de evde beslenilen hayvanların çok ses çıkarması hali gürültü kirliliği ve çevreyi rahatsız etme kapsamına alınmış ve şikayet etme hakkı tanınmıştır.  Kat Mülkiyeti Kanunu’nun 18. Maddesi gereğince apartman sakinleri şikayette bulunurken öncelikle apartman yönetimi planı kontrol ediliyor. Planda “Kedi köpek, tavuk, keçi gibi hayvanlar beslenemez” gibi bir kural bulunuyorsa herhangi bir gürültü söz konusu olmasa bile şikayet etmek mümkün. Bu kuralın olmaması durumunda ise yine Kat Mülkiyeti Kanunu 18. maddesine dayanılarak şikayet edilebilir. Gürültü kapsamında yer alan hayvan sesleri şikayeti halinde ses ölçümü yapılabilir, beslenen hayvanın gürültü kirliliği yaratmadığına dair hüküm verilerek tahliye talebi reddedilebilir.[6]

# data[].attributes.body
Dışardan jenaratör denen bir cihazdan üretilen kısa sinyalli yüksek enerjili ses dalgaları ile taşların kırılması işlemidir. Cihaz 3 ana parçadan oluşur. Hastanın üzerine uzandığı bir masa, jenaratör ve ses dalgalarının ciltten vücuda giriş yaptığı bir su kesesi ve taşı odaklamak için kullanılan röntgen veya ultrason cihazı. ESWL yöntemi ile ciltten vücuda giren ses dalgaları taşı küçük parçalara ayırır ve bu çok küçük taş parçaları vücudu idrar yolundan terk eder.

# data[].attributes.body
Ses bilim ve ses bilgisinin temel konusu, dil veya konuşma sesidir. Ses, akciğerlerden gelen havanın ses organlarında biçimlendirilmesiyle oluşan, kulakla veya hassas aletlerle algılanabilen titreşim olarak tanımlanabilir. İnsanoğlunun kendi ses organlarıyla üretip kullandığı bu sesler, konuşma dilinin görece en küçük parçasını ve dilin temelini oluşturur. Sesler, anlam ayırt edici olup olmadıklarına bakılarak, sesbirim (fonem) ve ses değişkesi (allofon) olmak üzere iki kategoride ele alınabilir.

Akciğerlerden gelen havanın ses yolunda meydana getirdiği titreşime ses denir. Çevremizde ses çıkaran sayısız varlık vardır. İnsanlar, hayvanlar, taşıtlar, müzik aletleri, şelale, rüzgâr, yağmur ses çıkaran varlıklardandır.

Kendiliğinden ses çıkaran varlıklara doğal ses kaynakları denir. Ses kaynaklarının ses çıkarabilmesi için titreşim gerekir. Müzik aletlerinde bunu çok net görebiliriz. İnsanların ses çıkarması da titreşimle olur. Gırtlağımızda bulunan ses telleri akciğerlerimizde bulunan hava ile titreşerek ses çıkmasını sağlar.

Ses grupları

Ses oluşturan her varlık ses kaynağıdır. Üç çeşit ses kaynağı vardır:

Canlı Varlıklar: Hayvanlar, insanlar…
Cansız Varlıklar: Davul, gitar, bağlama, flüt sesi vs…
Dogal Afet: Gök gürültüsü, rüzgar vs…

Sesin yayılımı

Sesin yayılması için maddesel ortama ihtiyaç vardır. Yani boşlukta ses yayılmaz. Ses dalgalar halinde yayılır. Ses kaynağından çıkan ses maddenin taneciklerini titreştirir. Bu nedenle ses yayılır. Ses dalgasının her bir tam devrinde bir sıkışma ve bir seyrekleşme serisi vardır. Ses, tanecikten taneciğe yayılır, tanecikler ne kadar sık ise o kadar hızlıdır. Sesin yayılma hızı sırasıyla katıdan sıvıya, sıvıdan gaza azalır. Hız (V) = uzaklık (D)/ süre (T) biçiminde gösterilen genel hız formülü aslında teorik bir değer niteliği taşımamaktadır. Çünkü bu formülde göz önüne alınmayan dış faktörler, ses dalgalarının hızı üzerinde bir dizi etkiler yaratır. Örneğin rüzgar sesi uzaklara taşır, gece ve gündüzün sıcaklık farkları ses dalgalarını etkiler. Ses dalgaları katılarda yaklaşık olarak 5000 m/s hızla yayılır. Suda 1453 m/s hızla yol alır. Havada 340 m/s yol alır.

Sesin yapısal yönü

Bir saniyelik zaman içersinde değişken hareketin ya da titreşimlerin sayısı frekans olarak tanımlanır. Bu tanımlamada her periyod/saykıl 1 Hz (Hertz) olarak gösterilir. Hz sayısı arttıkça sesin frekansı da artmaktadır. Sesin yapısal yönünü frekans belirler.

Sesin tınısı

Sesin tınısı, aynı frekansta olduğu halde kaynaklar farklı ise seslerin farklı olarak algılanmasıdır. Sesler arasındaki renk farkıdır. Ses kendine özgü olan bu rengi, taşıyıcı bir titreşimin (asal dalganın) üzerine “oranlı” olarak, yan titreşimlerin (harmoniklerin) binmesiyle oluşan karmaşık titreşimlerin sonucu sonucunda kazanır. Frekansı oluşturan saniyedeki periyot sayısı, ne kadar fazla olursa ses o kadar tiz; ne kadar az olursa, o kadar bas niteliğe bürünür.

Ses zarfları

Sesin tınısını etkileyen etkenlerden biri ses zarfıdır. Ses zarfı, ses yoğunluğunun zaman içindeki değişimini ifade eder ve üç evre ile açıklanabilir.

– Çıkış (attack): Bir ses kaynağının titreşmeya başladığı nokta ile en üst seviyeye (tepe noktasına) ulaştığı mesafe arasındaki yükselme zamanıdır.
– Kalış (sustain): Sesin en yoğun seviyede ya da tepe noktasında kalma zamanıdır.
– Düşüş (decay): sesin en yoğun seviyeden sesizliğe inme süresidir.

Ton

Basit (genleşme değerlerinin düzenli olması;örneğin düzensiz;1/500,ikincisi 1/400,üçüncüsünün 1/485 olması gibi) frekanslar seste ton farkını meydana getirir. Frekansları aynı olan seslerin tonlarıda aynı olur. Seslerin periyodik karakteri dörde ayrılır:

Temel ses: Titreşimleri basit sinüs eğrisi karakteri taşıyan seslere “saf/temel ses” denilir. Bir diyapazonanın çıkardığı ses bunun en yalın örneğidir. Doğada “saf/temel” ses bulunmaz. Doğadaki sesler her zaman karmaşık yapıya sahiptir.

Karışık ses:

Gürültü: Periyodik olmayan düzensiz ses titreşimlerine gürültü denir.
Patlama: Kısa süreli hızlı bir hava yoğunlaşması sonucunda oluşup kulağımıza çarpan seslere ise “patlama” denilir.

Sesbirim

Anlam ayırt edici sestir. Bir dildeki sesbirimleri tespit etmek için zıtlaşan çiftlerden yararlanılır. Zıtlaşan çiftler tek bir ses özelliğiyle başkalarından ayrılan kelimelere denir. Söz gelişi, ada ve ata kelimelerini birbirinden ayıran /d/ ve /t/ sesleridir. Bunlardan /d/ ötümlü /t/ ölümsüzdür. Aynı şekilde ara, ana, aya, ala, aba kelimelerinde anlam farkı yaratan sesler, sırasıyla /r/, /n/, /y/, /l/, /b/’dir. “Ara“yı “arı“dan ayıran /a/ ve /ı/, “ver“i “var“dan ayıran /e/ ve /a/ sesleridir. İşte bu türden sesler birer sesbirimdir. Sesbirimler /a/, /b/, /e/, /t/ gibi iki eğik çizgi arasında gösterilir.

Ses Değişkesi

Dilde anlam ayırt etmeyen, ancak farklı telâffuz edilen seslere, ses değişkesi denir. Örneğin bana ve banka kelimelerindeki [n] sesleri farklı söylenir. İlki bir diş sesi olan [n], ikincisi bir damak sesi olan [ñ]’dir. Buna göre Türkçede /n/ sesbiriminin, [n] ve [ñ] olmak üzere en az iki ses değişkesinden söz edilebilir. Yukarıdaki örneklerde görüldüğü gibi ses değişkeleri köşeli ayraç içinde gösterilir. Dilin sesleri incelenirken sesbirimler ve onların değişkeleri ayrıntılı olarak ele alınabilir ancak bu çalışmada ağırlıklı olarak sesbirimler üzerinde durulmaktadır.

# data[].attributes.body
Graham Bell sesin tellerde iletimini başararak diğer teknolojilerinde öncüsü olmuştur. Bu önemli icatların sahibi ise Guglielmo . YAZILI SORU VE ÇÖZÜMLERİ ( VİDEO DERSİ DİNLE YÜZ YADA SEKSEN AL) 80. Geçmişten Günümüze Ses. Günümüzde bazı teknolojik araçlarda ses dalgalarının yansımasından yararlanılır.

Bazı canlıların vücutlarındaki ses sistemlerini kullanması, teknolojik araştırmalar yapan bilim adamlarına ilham kaynağı olmuştur.

Sonar adı verilen sistemle deniz tabanının haritası çıkarılabilir, batık gemilerin yeri . James Russel tarafından yapıldı. Com eğitim kaynakları, öğretmenler yardımlaşma forumu. Ses kayıt ve gerektiği zaman tekrar oynatılabilen cihazdır. Fonograf ise bir silindir ile çalışır.

AYDINLATMA TEKNOLOJİLERİ. Reçine ve odun parçaları kullanılmaya başlandı. Sümerler içi oyulmuş taşların içine hayvan . Aydınlatma araçlarının yaşamımızdaki önemi vurgulanır.

Sınıf – Fen Bilimleri – Dersi 4. Ses teknolojileri kategorisindeki sayfalar. Bu kategoride toplam sayfa bulunmaktadır ve şu anda bunların tanesi görülmektedir. Sesin maddelerde yayılma sıralaması şu şekildedir:Katı-Sıvı-Gaz. Teknolojinin aydınlatma araçlarının gelişimine olan katkısı vurgulanır, kronolojik sıralama ve ayrıntı verilmez. Karbon filamanlı ampul.

Gaz lambası olduğuna göre, aşağıdakilerden hangisinde bu araçların icat edilme sırası doğru verilmiştir? GEÇMİŞTEN GÜNÜMÜZE TEKNOLOJİ. Eskiden toprak, öküz ve. Bilim ve teknoloji alanındaki gelişmeler, yaşantımızın iyileşmesine doğrudan katkıda bulunmuştur. Hayatımızda önemli yer tutan ve çok kısa sürede gelişen teknolojinin ürünü olmalarına rağmen hayatımızda vazgeçilmez bir yere sahip olan icatlar ve buluşlar.

Alıcı sesi belli bir elektrik akımına dönüştürüyor ve bu akım bir tel aracılığı ile ahizeye taşınıyordu. Tarihteki ilk telefon . Karışımların Ekonomik Değeri. NİTE: MİKROSKOBİK CANLILAR VE .

# data[].attributes.body
Sesin yayılması için maddesel ortama ihtiyaç vardır. Yani boşlukta ses yayılmaz. Ses dalgalar halinde yayılır. Ses kaynağından çıkan ses maddenin taneciklerini titreştirir. Bu nedenle ses yayılır. Ses dalgasının her bir tam devrinde bir sıkışma ve bir seyrekleşme serisi vardır. Ses, tanecikler halinde yayılır, tanecikler ne kadar sık ise o kadar hızlıdır. Sesin yayılma hızı sırasıyla katıdan sıvıya, sıvıdan gaza azalır. Hız (V) = uzaklık (D)/ süre (T) biçiminde gösterilen genel hız formülü aslında teorik bir değer niteliği taşımamaktadır. Çünkü bu formülde göz önüne alınmayan dış faktörler, ses dalgalarının hızı üzerinde bir dizi etkiler yaratır. Örneğin rüzgâr sesi uzaklara taşır, gece ve gündüzün sıcaklık farkları ses dalgalarını etkiler. Ses dalgaları katılarda yaklaşık olarak 5000 m/s hızla yayılır. Suda 1453 m/s hızla yol alır. Havada 340 m/s yol alır. Ses kaynakları ikiye ayrılır bunlar doğal ses kaynakları ve yapay ses kaynaklarıdır.

Ses kaynakları[değiştir | kaynağı değiştir]

Ses veren her madde bir ses kaynağıdır. Sesler kaynaktan aldığı enerjilerle titreşerek yayılırlar. Titreşen cisimler esnek olup sesi oluşturur. Esnek olan cisimler ses dalgaları meydana getirebilir ve ses dalgalarını iletebilir. Ses mekanik dalga olduğundan yayılması için bir ortama ihtiyaç duymaktadır. Ses dalgaları ortamlarda sıkışma ve genleşme şeklinde boyuna ilerleyen dalgalardır. Ses dalgalarının basıncı olup girişim sunucu vuru oluştururlar.

# data[].attributes.body
Tüm canlıların işitme organıyla algılayabildiği basınç değişimleri olarak adlandırılan sesin farklı kaynaklardan da çıkabildiği bilinir. Çevremizde duyduğumuz ses kaynakları birbirinden farklılık gösterir ve her bir sesin oluşumu farklı titreşimlere bağlıdır. Sesin oluşumu için titreşim hareketinin önemi söz konusudur. Sesin kaynağını öğrenmek için öncelikle ses terimini doğru bir şekilde öğrenmek gerekir. Mevcut ses tellerinin boyu havanın ses tellerine çarpmasıyla dışa çıkan sesin kalınlığına bağlıdır. Doğada ortaya çıkan her sesin farklı bir oluşumu vardır. Canlılar için önemli bir iletişim aracı olan sesin nasıl oluştuğu merak edilmiştir. Ses titreşimlerinin yarattığı bu oluşumların ne şekilde olduğunu bilmek gerekir. Ses oluşumunda farklı etkiler söz konusu olabilir. Bu durumda ses nasıl oluşur sorusuna verecek cevap da değişiklik gösterir.Ses Nasıl Oluşur?
Sesin nasıl oluştuğu merak edilen konular arasındadır. Bu durumda ses, akciğer organlarından gelen havanın ses tellerine çarpmasıyla oluşan, hassas aletlerle veya kulakla algılanabilen bir oluşumdur.

Titreşim oluşturan ses kaynakları mevcut havayı titreştirir ve titreşen hava dağılarak kulağa ulaşır. Böylece oluşan etkiyle beraber ses işitilmiş olur. Bu titreşimler dizisinde kulağa ulaşan ses kulak zarını etkiler ve titremesini sağlar. Titreme gerçekleştiğinde ise kulak ses titreşimini iç taraflara gönderir ve bu titreşim beyne ulaştığında ses işitilmiş olur.

İnsan Sesi Nasıl Oluşur?
Bir sesin oluşmasında titreşim hareketi önemlidir. Aynı şekilde insan sesinin oluşabilmesi için bir titreşimin oluşması gerekir. İnsan sesi, nefes verirken akciğerden gelen hava, gırtlakta bulunan ses tellerini titreştirerek ham sesi oluşturur. İnsan sesi genel olarak üç aşamadan oluşur. Bu aşamalar; solunum aşaması, ses tellerinin titreşim aşaması ve ham sesin bir şekle girip her insana özgü olan ses tonunun oluşum.Ses Nasıl Yayılır?
Ses bir enerji türüdür ve dalgalar halinde yayılır. Ses bulunduğu ortamdaki maddelerin moleküllerini titreştirir. Ses dalgalarının etrafa yayılması için ses dalgalarının kaynağının çıkmış olduğu ortamda tanecikler bulunmalıdır.

Ses bulunduğu ortama bağlı olarak farklı şekilde yayılım gösterir. Ses katı, sıvı ve gaz ortamlarında hareket eden titreşimlerdir. Ses katı cisimlerde çok daha hızlı hareket eder. Ses dalgaları sıvı, katı ve gaz gibi maddelerde ve bu ortamlarda çok daha kolay yayılır.

# data[].attributes.body
Frekans (f)

Sesin bir frekansı, boyu, periyodu (T) ve hızı bulunmaktadır. Sesin birim zamandaki (genellikle saniye) titreşim sayısına "frekans" denir. Birimi ise Hertz (Hertz)'dir. Dalga boyu, bir ses dalgasının oluşması için sesin aldığı yoldur. Sesin hızı normal koşullarda; havada 340, tahtada 4000-6000, suda 3000-5000, çelikte ise 8000 m/s dir. Ses boşlukta yayılmaz. Çünkü titreşen bir cismin sıkışıp genleşmesine yol açabilecek atom ya da molekül gibi tanecikler yoktur.

Çok alçak frekanslı ses (İnfrasonik)

Sesleri ya da infrasound olarak nitelendirilen ses frekansları, 20 Hertz den az olurlar. Böylece insan kulağının duyamayacağı kadar düşük, fakat hava basıncı değişiklikleriyle oluşan ses dalga frekanslarından daha yüksektirler.

İnsan kulağının teorik olarak 20 Hertz ile 20000 Hertz arasını duyduğu söylense de, en iyi 250 Hertz ve 3000 Hertz arasındaki konuşma frekansı bölgesini duyar. Hayvanlar, insanların duyamadığı ses frekanslarını bile algılayabilirler. Örneğin fillerin ayağında çok alçak frekansları algılayan doğal alıcılar vardır.

Çok yüksek frekanslı Ses (Ultrasonik)

Ses-ötesi ya da ultra sound, insan kulağının duyamayacağı çok yüksek frekanstaki seslere verilen addır. Frekansı 20.000 Hertz'in üstündedir.

Hayvanlar 20.000 Hertz den yukarisini duyabilirler. Francis Galton (1822-1911) köpeklerin bu özelliğinden yararlanarak Galton Köpek Düdüğünü tasarlamıştır. Sadece köpeklerin duyabileceği frekanslardaki sesleri veren bu düdük köpek terbiyeciliğinde ve istenmeyen köpeklerin uzak tutulmasında kullanılmaktadır. Frekansı 16000 ile 22000 Hertz arasındadır. Uygulamada bu kadar yüksek sıklığa sahip ses, insan kulağı tarafından duyulamamaktadır.

# data[].attributes.body
Ekolokasyon nesnelerin uzayda yerini belirlemek için ses dalgalarının ve ekoların kullanılmasıdır. Yarasalar ekolokasyonu karanlıkta yön bulmak ve yiyecek bulmak için kullanır. Yarasalar ağızdan veya burundan bir ses dalgası göndermektedir. Ses dalgası bir nesneye çarptığında, bu eko üretmektedir. Eko nesneden seker ve yarasanın kulaklarına geri döner. Yarasalar nesnelerin yerini, büyüklüğünü ve şeklini anlamak için ekoları kullanır.

Ekolokasyon kullanarak, yarasalar, tamamen karanlıkta, insan saçı kadar ince nesneleri dahi tespit edebilir. Ekolokasyon ile, yarasalar sivrisinek boyunda böcekleri bulabilmektedir, birçok yarasa bunları yemekten hoşlanır. Yarasalar kör değildir, ancak tamamen karanlıkta ekolokasyon ile hızlı bir şekilde yönlerini bulabilmektedir.

# data[].attributes.body
Ses grupları

Ses oluşturan her varlık ses kaynağıdır. Üç çeşit ses kaynağı vardır:

Canlı Varlıklar: Hayvanlar, insanlar… Cansız Varlıklar: Davul, gitar, bağlama, flüt sesi vs… Doğal Afet: Gök gürültüsü, rüzgâr vs...

Sesin yayılımı

Sesin yayılması için maddesel ortama ihtiyaç vardır. Yani boşlukta ses yayılmaz. Ses dalgalar halinde yayılır. Ses kaynağından çıkan ses maddenin taneciklerini titreştirir. Bu nedenle ses yayılır. Ses dalgasının her bir tam devrinde bir sıkışma ve bir seyrekleşme serisi vardır. Ses, tanecikten taneciğe yayılır, tanecikler ne kadar sık ise o kadar hızlıdır. Sesin yayılma hızı sırasıyla katıdan sıvıya, sıvıdan gaza azalır. Hız (V) = uzaklık (D)/ süre (t) biçiminde gösterilen genel hız formülü aslında teorik bir değer niteliği taşımamaktadır. Çünkü bu formülde göz önüne alınmayan dış faktörler, ses dalgalarının hızı üzerinde bir dizi etkiler yaratır. Örneğin rüzgâr sesi uzaklara taşır, gece ve gündüzün sıcaklık farkları ses dalgalarını etkiler. Ses dalgaları katılarda yaklaşık olarak 5000 m/s hızla yayılır. Suda 1453 m/s hızla yol alır. Havada 340 m/s yol alır.

Sesin yapısal yönü

Bir saniyelik zaman içerisinde değişken hareketin ya da titreşimlerin sayısı frekans olarak tanımlanır. Frekans arttıkça ses tizleşir. Sesin yapısal yönünü frekans belirler.

Sesin tınısı

Sesin tınısı, aynı frekansta olduğu halde kaynaklar farklı ise seslerin farklı olarak algılanmasıdır. Sesler arasındaki renk farkıdır. Ses kendine özgü olan bu rengi, taşıyıcı bir titreşimin (asal dalganın) üzerine “oranlı” olarak, yan titreşimlerin (harmoniklerin) binmesiyle oluşan karmaşık titreşimlerin sonucu sonucunda kazanır. Frekansı oluşturan saniyedeki periyot sayısı, ne kadar fazla olursa ses o kadar tiz; ne kadar az olursa, o kadar pes niteliğe bürünür.

Ses zarfları

Sesin tınısını etkileyen etkenlerden biri ses zarfıdır. Ses zarfı, ses yoğunluğunun zaman içindeki değişimini ifade eder ve üç evre ile açıklanabilir.

Çıkış (attack): Bir ses kaynağının titreşmeye başladığı nokta ile en üst seviyeye (tepe noktasına) ulaştığı mesafe arasındaki yükselme zamanıdır.

Kalış (sustain): Sesin en yoğun seviyede ya da tepe noktasında kalma zamanıdır.

Düşüş (decay): sesin en yoğun seviyeden sesizliğe inme süresidir.

Ton

Basit (genleşme değerlerinin düzenli olması; örneğin düzensiz; 1/500, ikincisi 1/400, üçüncüsünün 1/485 olması gibi) frekanslar seste ton farkını meydana getirir. Frekansları aynı olan seslerin tonlarıda aynı olur. Seslerin periyodik karakteri dörde ayrılır:

Temel ses: Titreşimleri basit sinüs eğrisi karakteri taşıyan seslere “saf/temel ses” denilir. Bir diyapazonanın çıkardığı ses bunun en yalın örneğidir. Doğada “saf/temel” ses bulunmaz. Doğadaki sesler her zaman karmaşık yapıya sahiptir.

Karışık ses:

Gürültü: Periyodik olmayan düzensiz ses titreşimlerine gürültü denir. Patlama: Kısa süreli hızlı bir hava yoğunlaşması sonucunda oluşup kulağımıza çarpan seslere ise “patlama” denilir.

Sesbirim

Anlam ayırt edici sestir. Bir dildeki sesbirimleri tespit etmek için zıtlaşan çiftlerden yararlanılır. Zıtlaşan çiftler tek bir ses özelliğiyle başkalarından ayrılan kelimelere denir. Söz gelişi, ada ve ata kelimelerini birbirinden ayıran /d/ ve /t/ sesleridir. Bunlardan /d/ ötümlü /t/ ötümsüzdür. Aynı şekilde ara, ana, aya, ala, aba kelimelerinde anlam farkı yaratan sesler, sırasıyla /r/, /n/, /y/, /l/, /b/’dir. “Ara“yı “arı“dan ayıran /a/ ve /ı/, “ver“i “var“dan ayıran /e/ ve /a/ sesleridir. İşte bu türden sesler birer sesbirimdir. Sesbirimler /a/, /b/, /e/, /t/ gibi iki eğik çizgi arasında gösterilir.

Ses Değişkeni

Dilde anlam ayırt etmeyen, ancak farklı telâffuz edilen seslere, ses değişkesi denir. Örneğin bana ve banka kelimelerindeki [n] sesleri farklı söylenir. İlki bir diş sesi olan [n], ikincisi bir damak sesi olan [ŋ]‘dir. Buna göre Türkçede /n/ sesbiriminin, [n] ve [ŋ] olmak üzere en az iki ses değişkesinden söz edilebilir. Yukarıdaki örneklerde görüldüğü gibi ses değişkeleri köşeli ayraç içinde gösterilir. Dilin sesleri incelenirken sesbirimler ve onların değişkeleri ayrıntılı olarak ele alınabilir ancak bu çalışmada ağırlıklı olarak sesbirimler üzerinde durulmaktadır.

# data[].attributes.body
Ses, canlıların işitme organları tarafından algılanabilen periyodik basınç değişimleridir. Fiziksel boyutta ses, katı, sıvı veya gaz ortamlarda oluşan basit bir mekanik düzensizliktir. Bir maddedeki moleküllerin titreşmesi sonucunda oluşur.

Ses bir enerji türüdür. Ses titreşimle oluşur, titreşimi enerjiye dönüştürür. Sesin kuvvetine gürlük denir ve "Desibel (dB)" ile ölçülür. Örneğin kalkış yapan füze 120 desibel ses üretir. Yüksek sesli müzik 90 desibel üretir. Normal insanın konuşması 50-60 desibel gücüne eşittir.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Ses, canlıların işitme organları tarafından algılanabilen periyodik basınç değişimleridir. Fiziksel boyutta ses, katı sıvı veya gaz ortamlarda oluşan basit bir mekanik düzensizliktir. Bir maddedeki moleküllerin titreşmesi sonucunda oluşur.

Ses bir enerji türüdür. Ses titreşimle oluşur, titreşimi enerjiye dönüştürür. Sesin kuvvetine gürlük denir. Desibel (db) ile ölçülür. Örneğin kalkış yapan füze 120 desibel ses üretir. Yüksek sesli müzik 90 desibel üretir. Normal insanın konuşması 50-60 desibel gücüne eşittir.

Sesin yayılması için maddesel ortama ihtiyaç vardır. Yani boşlukta ses yayılmaz. Ses dalgalar halinde yayılır. Ses kaynağından çıkan ses maddenin taneciklerini titreştirir. Bu nedenle ses yayılır. Ses dalgasının her bir tam devrinde bir sıkışma ve bir seyrekleşme serisi vardır. Ses, tanecikler halinde yayılır, tanecikler ne kadar sık ise o kadar hızlıdır. Sesin yayılma hızı sırasıyla katıdan sıvıya, sıvıdan gaza azalır. Hız (V) = uzaklık (D)/ süre (T) biçiminde gösterilen genel hız formülü aslında teorik bir değer niteliği taşımamaktadır. Çünkü bu formülde göz önüne alınmayan dış faktörler, ses dalgalarının hızı üzerinde bir dizi etkiler yaratır. Örneğin rüzgâr sesi uzaklara taşır, gece ve gündüzün sıcaklık farkları ses dalgalarını etkiler. Ses dalgaları katılarda yaklaşık olarak 5000 m/s hızla yayılır. Suda 1453 m/s hızla yol alır. Havada 340 m/s yol alır. Ses kaynakları ikiye ayrılır bunlar doğal ses kaynakları ve yapay ses kaynaklarıdır.

Ses veren her madde bir ses kaynağıdır. Sesler kaynaktan aldığı enerjilerle titreşerek yayılırlar. Titreşen cisimler esnek olup sesi oluşturur. Esnek olan cisimler ses dalgaları meydana getirebilir ve ses dalgalarını iletebilir. Ses mekanik dalga olduğundan yayılması için bir ortama ihtiyaç duymaktadır. Ses dalgaları ortamlarda sıkışma ve genleşme şeklinde boyuna ilerleyen dalgalardır. Ses dalgalarının basıncı olup girişim sunucu vuru oluştururlar.

Yağmur, rüzgâr, akarsular, gök gürültüsü, canlı sesleri ve doğa sesleri gibi kendiliğinden ses çıkaran ses kaynaklarıdır.

Makine, telefon ve enstrüman gibi üretilmiş araç veya gereçler yapay ses kaynaklarıdır.

Sesin bir frekansı, boyu, periyodu (T) ve hızı bulunmaktadır. Sesin birim zamandaki (genellikle saniye) titreşim sayısına "frekans" denir. Birimi ise Hertz (Hertz)'dir. Dalga boyu, bir ses dalgasının oluşması için sesin aldığı yoldur. Sesin hızı normal koşullarda; havada 340, tahtada 4000-6000, suda 3000-5000, çelikte ise 8000 m/s dir. Ses boşlukta yayılmaz. Çünkü titreşen bir cismin sıkışıp genleşmesine yol açabilecek atom ya da molekül gibi tanecikler yoktur.

Sesleri ya da infrasound olarak nitelendirilen ses frekansları, 20 Hertz den az olurlar. Böylece insan kulağının duyamayacağı kadar düşük, fakat hava basıncı değişiklikleriyle oluşan ses dalga frekanslarından daha yüksektirler.

İnsan kulağının teorik olarak 20 Hertz ile 20000 Hertz arasını duyduğu söylense de, en iyi 250 Hertz ve 3000 Hertz arasındaki konuşma frekansı bölgesini duyar. Hayvanlar, insanların duyamadığı ses frekanslarını bile algılayabilirler. Örneğin fillerin ayağında çok alçak frekansları algılayan doğal alıcılar vardır.

Ses-ötesi ya da ultra sound, insan kulağının duyamayacağı çok yüksek frekanstaki seslere verilen addır. Frekansı 20.000 Hertz'in üstündedir.

Hayvanlar 20.000 Hertz den yukarisini duyabilirler. Francis Galton (1822-1911) köpeklerin bu özelliğinden yararlanarak Galton Köpek Düdüğünü tasarlamıştır. Sadece köpeklerin duyabileceği frekanslardaki sesleri veren bu düdük köpek terbiyeciliğinde ve istenmeyen köpeklerin uzak tutulmasında kullanılmaktadır. Frekansı 16000 ile 22000 Hertz arasındadır. Uygulamada bu kadar yüksek sıklığa sahip ses, insan kulağı tarafından duyulamamaktadır.

Sesin havada yayılırken oluşturduğu dalganın yoğunluğunun niceliğidir. Bir sesin şiddeti, ses dalgasının genliğiyle doğru orantılıdır. Sesin şiddeti arttıkça, direnebileceği süre artar. Yani ses daha uzağa yayılabilir. Ses şiddetinin birimine desibel denir. desibelmetre ile ölçülür. İnsan kulağı, 0-140 dB arası sesleri sorunsuz duyar. 140 dB'den şiddetli sesler, kulağımıza zarar verir. Ses bilim ve ses bilgisinin temel konusu, dil veya konuşma sesidir. Ses, akciğerlerden gelen havanın ses organlarında biçimlendirilmesiyle oluşan, kulakla veya hassas aletlerle algılanabilen titreşim olarak tanımlanabilir. İnsanoğlunun kendi ses organlarıyla üretip kullandığı bu sesler, konuşma dilinin görece en küçük parçasını ve dilin temelini oluşturur. Sesler, anlam ayırt edici olup olmadıklarına bakılarak, sesbirim (fonem) ve ses değişkesi (allofon) olmak üzere iki kategoride ele alınabilir.

Akciğerlerden gelen havanın ses yolunda meydana getirdiği titreşime ses denir. Çevremizde ses çıkaran sayısız varlık vardır. İnsanlar, hayvanlar, taşıtlar, müzik aletleri, şelale, rüzgâr, yağmur ses çıkaran varlıklardandır.

Kendiliğinden ses çıkaran varlıklara doğal ses kaynakları denir. Ses kaynaklarının ses çıkarabilmesi için titreşim gerekir. Müzik aletlerinde bunu çok net görebiliriz. İnsanların ses çıkarması da titreşimle olur. Gırtlağımızda bulunan ses telleri akciğerlerimizde bulunan hava ile titreşerek ses çıkmasını sağlar.

Ses oluşturan her varlık ses kaynağıdır. Üç çeşit ses kaynağı vardır:

Canlı Varlıklar: Hayvanlar, insanlar... Cansız Varlıklar: Davul, gitar, bağlama, flüt sesi vs... Doğal Afet: Gök gürültüsü, rüzgâr vs...

Sesin yayılması için maddesel ortama ihtiyaç vardır. Yani boşlukta ses yayılmaz. Ses dalgalar halinde yayılır. Ses kaynağından çıkan ses maddenin taneciklerini titreştirir. Bu nedenle ses yayılır. Ses dalgasının her bir tam devrinde bir sıkışma ve bir seyrekleşme serisi vardır. Ses, tanecikten taneciğe yayılır, tanecikler ne kadar sık ise o kadar hızlıdır. Sesin yayılma hızı sırasıyla katıdan sıvıya, sıvıdan gaza azalır. Hız (V) = uzaklık (D)/ süre (t) biçiminde gösterilen genel hız formülü aslında teorik bir değer niteliği taşımamaktadır. Çünkü bu formülde göz önüne alınmayan dış faktörler, ses dalgalarının hızı üzerinde bir dizi etkiler yaratır. Örneğin rüzgâr sesi uzaklara taşır, gece ve gündüzün sıcaklık farkları ses dalgalarını etkiler. Ses dalgaları katılarda yaklaşık olarak 5000 m/s hızla yayılır. Suda 1453 m/s hızla yol alır. Havada 340 m/s yol alır.

Bir saniyelik zaman içerisinde değişken hareketin ya da titreşimlerin sayısı frekans olarak tanımlanır. Frekans arttıkça ses tizleşir. Sesin yapısal yönünü frekans belirler.

Sesin tınısı, aynı frekansta olduğu halde kaynaklar farklı ise seslerin farklı olarak algılanmasıdır. Sesler arasındaki renk farkıdır. Ses kendine özgü olan bu rengi, taşıyıcı bir titreşimin (asal dalganın) üzerine " oranlı " olarak, yan titreşimlerin (harmoniklerin) binmesiyle oluşan karmaşık titreşimlerin sonucu sonucunda kazanır. Frekansı oluşturan saniyedeki periyot sayısı, ne kadar fazla olursa ses o kadar tiz; ne kadar az olursa, o kadar pes niteliğe bürünür.

Sesin tınısını etkileyen etkenlerden biri ses zarfıdır. Ses zarfı, ses yoğunluğunun zaman içindeki değişimini ifade eder ve üç evre ile açıklanabilir.

Çıkış (attack): Bir ses kaynağının titreşmeye başladığı nokta ile en üst seviyeye (tepe noktasına) ulaştığı mesafe arasındaki yükselme zamanıdır.

Kalış (sustain): Sesin en yoğun seviyede ya da tepe noktasında kalma zamanıdır.

Düşüş (decay): sesin en yoğun seviyeden sesizliğe inme süresidir.

Basit (genleşme değerlerinin düzenli olması; örneğin düzensiz; 1/500, ikincisi 1/400, üçüncüsünün 1/485 olması gibi) frekanslar seste ton farkını meydana getirir. Frekansları aynı olan seslerin tonlarıda aynı olur. Seslerin periyodik karakteri dörde ayrılır:

Temel ses: Titreşimleri basit sinüs eğrisi karakteri taşıyan seslere " saf/temel ses" denilir. Bir diyapazonanın çıkardığı ses bunun en yalın örneğidir. Doğada " saf/temel " ses bulunmaz. Doğadaki sesler her zaman karmaşık yapıya sahiptir.

Karışık ses:

Gürültü: Periyodik olmayan düzensiz ses titreşimlerine gürültü denir. Patlama: Kısa süreli hızlı bir hava yoğunlaşması sonucunda oluşup kulağımıza çarpan seslere ise " patlama " denilir.

Anlam ayırt edici sestir. Bir dildeki sesbirimleri tespit etmek için zıtlaşan çiftlerden yararlanılır. Zıtlaşan çiftler tek bir ses özelliğiyle başkalarından ayrılan kelimelere denir. Söz gelişi, ada ve ata kelimelerini birbirinden ayıran /d/ ve /t/ sesleridir. Bunlardan /d/ ötümlü /t/ ötümsüzdür. Aynı şekilde ara, ana, aya, ala, aba kelimelerinde anlam farkı yaratan sesler, sırasıyla /r/, /n/, /y/, /l/, /b/'dir. " Ara"yı " arı"dan ayıran /a/ ve /ı/, " ver"i " var "dan ayıran /e/ ve /a/ sesleridir. İşte bu türden sesler birer sesbirimdir. Sesbirimler /a/, /b/, /e/, /t/ gibi iki eğik çizgi arasında gösterilir.

Dilde anlam ayırt etmeyen, ancak farklı telâffuz edilen seslere, ses değişkesi denir. Örneğin bana ve banka kelimelerindeki [n] sesleri farklı söylenir. İlki bir diş sesi olan [n], ikincisi bir damak sesi olan [ñ]'dir. Buna göre Türkçede /n/ sesbiriminin, [n] ve [ñ] olmak üzere en az iki ses değişkesinden söz edilebilir. Yukarıdaki örneklerde görüldüğü gibi ses değişkeleri köşeli ayraç içinde gösterilir. Dilin sesleri incelenirken sesbirimler ve onların değişkeleri ayrıntılı olarak ele alınabilir ancak bu çalışmada ağırlıklı olarak sesbirimler üzerinde durulmaktadır.

# data[].attributes.attachment_link.description
Ses, canlıların işitme organları tarafından algılanabilen periyodik basınç değişimleridir. Fiziksel boyutta ses, katı sıvı veya gaz ortamlarda oluşan basit bir mekanik düzensizliktir. Bir maddedeki moleküllerin titreşmesi sonucunda oluşur. Ses bir enerji türüdür. Ses titreşimle oluşur, titreşimi enerjiye dönüştürür. Sesin kuvvetine gürlük denir. Desibel (db) ile ölçülür. Örneğin kalkış yapan füze 120 desibel ses üretir.

# data[].attributes.body
Geçmişten Günümüze Ses Teknolojisi

Geçmişten günümüze hangi ses teknolojileri kullanılmıştır. İşte sırası ile kullanılan teknolojiler…

1- Ses Teknolojisi ile İlgili İlk İcat 1876 Telefon’un icadıdır. Ses Teknolojisi telefonun icadı ile başlar. Graham Bell telefonu icat ederek sesin iletilmesini başarmıştır.

2- Sesin kaydedilmesi ile ilgili icat ise 1877 yılında Thomas Edison’un Fonografi icadı ile gerçekleşmiştir. Ses kayıt cihazlarının atası Fonografi sesi kaydederek dinlemeye imkan sağlamıştır. 1880 yılına plakların üretimi gerçekleşmiştir.

3- 1887 yılında alman bilim adamı Emil Berliner Gramofonu icat etmiştir.

4- 1894 yılında radyo icat edilmiştir. Guglielmo Marconi radyo dalgalarının havadan iletilebilmesini sağlayarak telsiz de icat etmiştir.

4- 1930 yılında ise kasetçalar ile ses teknoloji büyük bir gelişim göstermiştir.

5- 1980’li yıllarda ise kasetler yerini CD ve DVD’lere bırakmıştır.

6- Günümüzde ise artık usb, flash bellek, mp4 player, iPOD gibi teknolojik ürünler kullanılmaktadır.

Geçmişten günümüze ses teknolojilerini gösteren görseli inceleyebilirsiniz.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
4. Sınıf Fen dersi Geçmişte ve günümüzde kullanılan ses teknolojilerini karşılaştırma konusu ile ilgili geçmişten günümüze ses teknolojileri, ses teknolojisi gelişimi hakkında detaylı bilgi.

Günümüzde her alanda karşımıza çıkan mp3 player, mikrofon, kulaklık, hoparlör gibi ses teknolojiler araçları günümüze kadar nasıl bir gelişme göstermiştir. Geçmişten günümüze kullanılan ses teknolojileri nelerdir? Ödevi hakkında detaylı bilgi...

Ses Teknolojileri Nedir?

Ses teknolojileri sesi kaydetmeye, sesin şiddetini değiştirmeye yönelik araştırmalar yapar. İnsanların seslerini kaydedebilme ve uzaklara iletebilme istekleri, ses teknolojisinin sürekli gelişmesini sağlamıştır.

Geçmişten Günümüze Ses Teknolojisi

Geçmişten günümüze hangi ses teknolojileri kullanılmıştır. İşte sırası ile kullanılan teknolojiler...

1- Ses Teknolojisi ile İlgili İlk İcat 1876 Telefon'un icadıdır. Ses Teknolojisi telefonun icadı ile başlar. Graham Bell telefonu icat ederek sesin iletilmesini başarmıştır.

2- Sesin kaydedilmesi ile ilgili icat ise 1877 yılında Thomas Edison'un Fonografi icadı ile gerçekleşmiştir. Ses kayıt cihazlarının atası Fonografi sesi kaydederek dinlemeye imkan sağlamıştır. 1880 yılına plakların üretimi gerçekleşmiştir.

3- 1887 yılında alman bilim adamı Emil Berliner Gramofonu icat etmiştir.

4- 1894 yılında radyo icat edilmiştir. Guglielmo Marconi radyo dalgalarının havadan iletilebilmesini sağlayarak telsiz de icat etmiştir.

4- 1930 yılında ise kasetçalar ile ses teknoloji büyük bir gelişim göstermiştir.

5- 1980'li yıllarda ise kasetler yerini CD ve DVD'lere bırakmıştır.

6- Günümüzde ise artık usb, flash bellek, mp4 player, iPOD gibi teknolojik ürünler kullanılmaktadır.

Geçmişten günümüze ses teknolojilerini gösteren görseli inceleyebilirsiniz.

Geçmişten günümüze kadar kullanılan ses teknolojisi araçları yukarıdaki görselde sıralanmıştır. Ses teknolojisinin Fonograf ile ile başlayan yolculuğu akıllı telefonlara kadar gelmiştir.

Ses Teknolojilerinin Olumlu ve Olumsuz Etkileri

Olumlu Etkileri

Mikrofon sesimizin herkes tarafından duyulmasını sağlar

Alarm kullanarak tehlikelerden korunuruz

Siren sesi kullanan ambulans, polis ve itfaiye bu sayede daha hızlı yol alır.

Kulaklık kullanarak diğer kişilerin sesten rahatsız olmasını önleriz

Olumsuz Etkileri

4. Sınıf ses teknolojisi hakkında sizlere detaylı bilgi vermeye çalıştık. Geçmişten günümüze ses teknolojileri ödevi hakkında sorularınızı yorum bölümünden yazabilirsiniz.

4. sınıf ders kitabını incelemek için tıklayınız >

# data[].attributes.attachment_link.description
4. Sınıf Fen dersi Geçmişte ve günümüzde kullanılan ses teknolojilerini karşılaştırma konusu ile ilgili geçmişten günümüze ses teknolojileri, ses teknolojisi gelişimi hakkında detaylı bilgi. Günümüzde her alanda karşımıza çıkan mp3 player, mikrofon, kulaklık, hoparlör gibi ses teknolojiler araçları günümüze kadar nasıl bir gelişme göstermiştir. Geçmişten günümüze kullanılan ses teknolojileri nelerdir?